Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков 0 4724 3615094 3568682 2026-06-09T23:00:37Z Casserium 68287 3615094 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков | Шынайы есімі = | Суреті = Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент әкімшілігі]]нің 9-шы және 14-ші басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Реті = | Басқара бастады = [[21 маусым]] [[2016 жыл|2016]] | Басқаруын аяқтады = [[10 қыркүйек]] [[2018 жыл|2018]] | Ізашары = [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]] | Ізбасары = [[Әсет Өрентайұлы Исекешев|Әсет Исекешев]] | Президент = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Басқара бастады_2 = [[8 желтоқсан]] [[2004 жыл|2004]] | Басқаруын аяқтады_2 = [[23 қаңтар]] [[2008 жыл|2008]] | Ізашары_2 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Ізбасары_2 = [[Қайрат Нематұлы Келімбетов|Қайрат Келімбетов]] | Титулы_3 = [[Астана]] қаласының 2-ші және 7-ші әкімі | Ту_3 = Flag of Astana, Kazakhstan (latin).svg | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[22 қазан]] [[2014 жыл|2014]] | Басқаруын аяқтады_3 = [[21 маусым]] [[2016 жыл|2016]] | Ізашары_3 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Ізбасары_3 = [[Әсет Өрентайұлы Исекешев|Әсет Исекешев]] | Президент_3 = Нұрсұлтан Назарбаев | Басқара бастады_4 = [[желтоқсан]] [[1997 жыл|1997]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[маусым]] [[2003 жыл|2003]] | Ізашары_4 = [[Аманжол Қуанышұлы Бөлекпаев|Аманжол Бөлекпаев]] | Ізбасары_4 = [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов|Темірхан Досмұханбетов]] | Президент_4 = Нұрсұлтан Назарбаев | Титулы_5 = 9-шы [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Мемлекеттік хатшы]] | Ту_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = [[2 сәуір]] [[2014 жыл|2014]] | Басқаруын аяқтады_5 = [[22 қазан]] [[2014 жыл|2014]] | Ізашары_5 = [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]<br>[[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] (м.о.) | Ізбасары_5 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Президент_5 = Нұрсұлтан Назарбаев | Титулы_6 = 7-ші [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]] | Ту_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_6 = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Реті_6 = | Басқара бастады_6 = [[24 маусым]] [[2009 жыл|2009]] | Басқаруын аяқтады_6 = [[2 сәуір]] [[2014 жыл|2014]] | Ізашары_6 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізбасары_6 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Президент_6 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_6 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Титулы_7 = [[Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда министрлігі|Индустрия және сауда министрі]] | Ту_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_7 = | Реті_7 = | Басқара бастады_7 = [[16 маусым]] [[2003 жыл|2003]] | Басқаруын аяқтады_7 = [[8 желтоқсан]] [[2004 жыл|2004]] | Ізашары_7 = [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев|Мәжит Есенбаев]] | Ізбасары_7 = [[Сауат Мұхаметбайұлы Мыңбаев|Сауат Мыңбаев]] | Президент_7 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_7 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Туған күні = 26.7.1954 | Туған жері = [[Бөрлі (Қостанай облысы)|Бөрлі]] ауылы, [[Қарабалық ауданы]], [[Қостанай облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = «[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]<nowiki></nowiki>» | Білімі = [[С.А.Герасимов атындағы Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты|БМКИ]] | Ғылыми дәрежесі = Экономика ғылымдарының кандидаты | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Adilbek Dzhaksybekov | Марапаттары = {{{!}} {{!}}{{1 дәрежелі Барыс ордені}}{{!!}}{{Назарбаев ордені}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{2 дәрежелі Барыс ордені}}{{!!}}{{Барыс ордені}}{{!!}}{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{Астанаға 10 жыл медалі}}{{!!}}{{ҚР ҚК 20 жыл медалі}}{{!!}}{{Астанаға 20 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{3 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав ордені}}{{!!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}{{!!}}{{Астананың құрметті азаматы}} {{!}}} }} '''Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков''' ([[26 шілде]] [[1954 жыл|1954]], [[Бөрлі (Қостанай облысы)|Бөрлі]], [[Қарабалық ауданы]], [[Қостанай облысы]]) — қазақстандық кәсіпкер, мемлекет қайраткері, сценарийші, экономика ғылымдарының кандидаты. 2004—2008, 2016–2018 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан Президенті Әкімшілігінің]] басшысы, 1997—2003 және 2014–2016 жылдары [[Астана]] әкімі, [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы|Мемлекеттік хатшы]] (2014) және [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]] (2009–2014) сияқты лауазымдарының иегері. == Биографиясы == Қыпшақ тайпасының [[Қарабалық руы|Қарабалық]] руынан шыққан. 1954 жылы шілденің 26-ында [[Қостанай облысы]]нда туған. [[File:Dmitry Medvedev with Adilbek Dzhaksybekov.jpg|thumb|2009 жылы Ә. Жақсыбековтің Ресей президенті Д. Медведевпен кездесуі]] 1978 ж. Бүкілодақтық кинематография ([[Мәскеу]] қаласы) мемлекеттік университетін тәмамдаған, 1987 ж. Плеханов атындағы халық шаруашылығы институтында «материалдық-техникалық жабдықтаудың ұйымдастырушысы» мамандығы бойынша қайта даярлықтан өткен. * Қазақ КСР Мемкино жүйесінде, материалдық-техникалық жабдықтау органдарында жұмыс істеп, кәсіпорындарға басшылық еткен. * 1988—1995 жж. көпсалалы «Цесна» корпорациясының басшысы. * 1995 ж. [[Қазақстан Парламенті Сенаты|Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатына]] депутат болып сайланады. * 1996 ж. Ақмола облысы әкімінің орынбасары қызметіне тағайындалады. * 1997 ж. желтоқсанынан 2003 ж. [[маусым]]ына дейін [[Астана]] қаласының әкімі. * 2003 ж. [[шілде]]сінен 2004 ж. [[желтоқсан]]ына дейін Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрі. * 2004 ж. [[желтоқсан]]ынан Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы. * 2008 ж. [[қаңтар]]ынан қазанына дейін Қазақстан республикасы президентінің кеңесшісі әрі [[Аманат (партия)|Нұр Отан халықтық демократиялық партиясы]] төрағасының бірінші орынбасары. * 2008 ж. қараша айынан Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. * 2009-2014 жылдары – Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі. * 2014 жылғы сәуір мен қазан аралығында – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы. * 2014-2016 жылдары – Астана қаласының әкімі. 2015 жылғы маусымнан тамызға дейін әкім қызметімен қатар «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясын басқарды. * 2016-2018 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Басшысы. Зейнет жасына жетуіне байланысты лауазымынан босатылды.<ref>[https://online.zakon.kz/app/document/?doc_id=35205114&pos=0%3B-45%23pos%3D0%3B-45 А.Джаксыбеков возглавил АО «Корпорация «Цесна»]</ref> == Қосымша лауазымдары == * 2018 жылғы қыркүйектен 2019 жылға дейін «Цесна» корпорациясы» АҚ Директорлар Кеңесінің төрағасы. * 2020 жылғы қарашадан 2022 жылғы ақпанға дейін – [[QazaqGaz|«ҚазТрансГаз»]] АҚ Директорлар Кеңесінің төрағасы.<ref>[https://online.zakon.kz/app/document/?doc_id=32315835&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 Адильбек Джаксыбеков ушел с поста председателя Совета директоров QazaqGaz]</ref> * 2016-2024 жылдары - Қазақстан Республикасы Ұлттық олимпиада федерациясының жеңіл спорт түрлері жөніндегі вице-президенті.<ref>[https://www.sportinfo.kz/blog/show/id/47182 Данияр Абулгазин избран Вице-президентом НОК РК по летним видам спорта]</ref> * 2016-2018 жылдары - Қазақстан Республикасы Жеңіл атлетика федерациясының президенті. * 2007-2014, 2018-2022 жылдары - [[Қазақстан футбол федерациясы|Қазақстан Футбол федерациясының]] президенті.<ref>[https://informburo.kz/novosti/adilbek-dzhaksybekov-vozglavil-kazahstanskuyu-federaciyu-futbola.html Адильбек Джаксыбеков возглавил Казахстанскую федерацию футбола]</ref> == Кітаптары == * 2000 — «Зажечь звезду — столицу» * 2008 — «Так начиналась Астана. Записки первого акима столицы» == Фильмдері == * 2009 — «Прыжок Афалины» фильмінің сценарий авторы<ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/471111/ Прыжок Афалины]</ref> * 2014 — «Заговор Оберона» фильмінің сценарий авторы<ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/922069/ Заговор Оберона]</ref> * 2018 — [[Елбасы Жолы. Астана|«Елбасы жолы. Астана»]] фильмінің сценарий авторы == Марапаттары == «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев», III дәрежелі «Барыс» ордендерiмен, басқа да үкіметтік наградалармен марапатталған. ==Әскери атағы== Әскери атағы - запастағы полковник. ==Сүйіп оқитын әдебиеті== Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және көркем проза, поэзия ([[Абай Құнанбаев|А. Құнанбаев]], [[Айтматов Шыңғыс Төреқұлұлы|Ш. Айтматов]], Э. Хэмингуэй және басқалары). ==Отбасы== Үйленген. Жұбайы - Ләззат Ибрагимқызы Жақсыбекова (1955—2023), [[экономист]]. Ұлы - [[Дәурен Әділбекұлы Жақсыбек|Дәурен Жақсыбек]] (1978 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref><ref>Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3</ref> Інісі - [[Серік Рыскелдіұлы Жақсыбеков|Серік Жақсыбеков]] (1956 жылы туған), Сенат депутаты (2014—2020). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Серік Ахметовтың министрлер кабинеті}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қазақстан қорғаныс министрлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстан индустрия министрлері]] [[Санат:Қазақстан сауда министрлері]] [[Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшылары]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары]] s26a6ni8ifrqpnm9zittrhxsu0c9mlj 3615095 3615094 2026-06-09T23:03:00Z Casserium 68287 /* Қосымша лауазымдары */ 3615095 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков | Шынайы есімі = | Суреті = Adilbek Dzhaksybekov (2013).jpg | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Президент әкімшілігі]]нің 9-шы және 14-ші басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = | Реті = | Басқара бастады = [[21 маусым]] [[2016 жыл|2016]] | Басқаруын аяқтады = [[10 қыркүйек]] [[2018 жыл|2018]] | Ізашары = [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]] | Ізбасары = [[Әсет Өрентайұлы Исекешев|Әсет Исекешев]] | Президент = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Басқара бастады_2 = [[8 желтоқсан]] [[2004 жыл|2004]] | Басқаруын аяқтады_2 = [[23 қаңтар]] [[2008 жыл|2008]] | Ізашары_2 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Ізбасары_2 = [[Қайрат Нематұлы Келімбетов|Қайрат Келімбетов]] | Титулы_3 = [[Астана]] қаласының 2-ші және 7-ші әкімі | Ту_3 = Flag of Astana, Kazakhstan (latin).svg | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[22 қазан]] [[2014 жыл|2014]] | Басқаруын аяқтады_3 = [[21 маусым]] [[2016 жыл|2016]] | Ізашары_3 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Ізбасары_3 = [[Әсет Өрентайұлы Исекешев|Әсет Исекешев]] | Президент_3 = Нұрсұлтан Назарбаев | Басқара бастады_4 = [[желтоқсан]] [[1997 жыл|1997]] | Басқаруын аяқтады_4 = [[маусым]] [[2003 жыл|2003]] | Ізашары_4 = [[Аманжол Қуанышұлы Бөлекпаев|Аманжол Бөлекпаев]] | Ізбасары_4 = [[Темірхан Мыңайдарұлы Досмұханбетов|Темірхан Досмұханбетов]] | Президент_4 = Нұрсұлтан Назарбаев | Титулы_5 = 9-шы [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Мемлекеттік хатшы]] | Ту_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = [[2 сәуір]] [[2014 жыл|2014]] | Басқаруын аяқтады_5 = [[22 қазан]] [[2014 жыл|2014]] | Ізашары_5 = [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]<br>[[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] (м.о.) | Ізбасары_5 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Президент_5 = Нұрсұлтан Назарбаев | Титулы_6 = 7-ші [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]] | Ту_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_6 = Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg | Реті_6 = | Басқара бастады_6 = [[24 маусым]] [[2009 жыл|2009]] | Басқаруын аяқтады_6 = [[2 сәуір]] [[2014 жыл|2014]] | Ізашары_6 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізбасары_6 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Президент_6 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_6 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Титулы_7 = [[Қазақстан Республикасының Индустрия және сауда министрлігі|Индустрия және сауда министрі]] | Ту_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_7 = | Реті_7 = | Басқара бастады_7 = [[16 маусым]] [[2003 жыл|2003]] | Басқаруын аяқтады_7 = [[8 желтоқсан]] [[2004 жыл|2004]] | Ізашары_7 = [[Мәжит Төлеубекұлы Есенбаев|Мәжит Есенбаев]] | Ізбасары_7 = [[Сауат Мұхаметбайұлы Мыңбаев|Сауат Мыңбаев]] | Президент_7 = Нұрсұлтан Назарбаев | Премьер_7 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Туған күні = 26.7.1954 | Туған жері = [[Бөрлі (Қостанай облысы)|Бөрлі]] ауылы, [[Қарабалық ауданы]], [[Қостанай облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = «[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]<nowiki></nowiki>» | Білімі = [[С.А.Герасимов атындағы Бүкілресейлік мемлекеттік кинематография институты|БМКИ]] | Ғылыми дәрежесі = Экономика ғылымдарының кандидаты | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Adilbek Dzhaksybekov | Марапаттары = {{{!}} {{!}}{{1 дәрежелі Барыс ордені}}{{!!}}{{Назарбаев ордені}} {{!}}} {{{!}} {{!}}{{2 дәрежелі Барыс ордені}}{{!!}}{{Барыс ордені}}{{!!}}{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{Астанаға 10 жыл медалі}}{{!!}}{{ҚР ҚК 20 жыл медалі}}{{!!}}{{Астанаға 20 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{3 дәрежелі Кінәз Дана Ярослав ордені}}{{!!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} {{!}}- {{!}}{{Қазақстан мемлекеттік сыйлығы}}{{!!}}{{Астананың құрметті азаматы}} {{!}}} }} '''Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков''' ([[26 шілде]] [[1954 жыл|1954]], [[Бөрлі (Қостанай облысы)|Бөрлі]], [[Қарабалық ауданы]], [[Қостанай облысы]]) — қазақстандық кәсіпкер, мемлекет қайраткері, сценарийші, экономика ғылымдарының кандидаты. 2004—2008, 2016–2018 жылдары [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|Қазақстан Президенті Әкімшілігінің]] басшысы, 1997—2003 және 2014–2016 жылдары [[Астана]] әкімі, [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы|Мемлекеттік хатшы]] (2014) және [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі|Қорғаныс министрі]] (2009–2014) сияқты лауазымдарының иегері. == Биографиясы == Қыпшақ тайпасының [[Қарабалық руы|Қарабалық]] руынан шыққан. 1954 жылы шілденің 26-ында [[Қостанай облысы]]нда туған. [[File:Dmitry Medvedev with Adilbek Dzhaksybekov.jpg|thumb|2009 жылы Ә. Жақсыбековтің Ресей президенті Д. Медведевпен кездесуі]] 1978 ж. Бүкілодақтық кинематография ([[Мәскеу]] қаласы) мемлекеттік университетін тәмамдаған, 1987 ж. Плеханов атындағы халық шаруашылығы институтында «материалдық-техникалық жабдықтаудың ұйымдастырушысы» мамандығы бойынша қайта даярлықтан өткен. * Қазақ КСР Мемкино жүйесінде, материалдық-техникалық жабдықтау органдарында жұмыс істеп, кәсіпорындарға басшылық еткен. * 1988—1995 жж. көпсалалы «Цесна» корпорациясының басшысы. * 1995 ж. [[Қазақстан Парламенті Сенаты|Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатына]] депутат болып сайланады. * 1996 ж. Ақмола облысы әкімінің орынбасары қызметіне тағайындалады. * 1997 ж. желтоқсанынан 2003 ж. [[маусым]]ына дейін [[Астана]] қаласының әкімі. * 2003 ж. [[шілде]]сінен 2004 ж. [[желтоқсан]]ына дейін Қазақстан Республикасы Индустрия және сауда министрі. * 2004 ж. [[желтоқсан]]ынан Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің басшысы. * 2008 ж. [[қаңтар]]ынан қазанына дейін Қазақстан республикасы президентінің кеңесшісі әрі [[Аманат (партия)|Нұр Отан халықтық демократиялық партиясы]] төрағасының бірінші орынбасары. * 2008 ж. қараша айынан Қазақстан Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі. * 2009-2014 жылдары – Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі. * 2014 жылғы сәуір мен қазан аралығында – Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы. * 2014-2016 жылдары – Астана қаласының әкімі. 2015 жылғы маусымнан тамызға дейін әкім қызметімен қатар «Астана ЭКСПО-2017» ұлттық компаниясын басқарды. * 2016-2018 жылдары - Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Басшысы. Зейнет жасына жетуіне байланысты лауазымынан босатылды.<ref>[https://online.zakon.kz/app/document/?doc_id=35205114&pos=0%3B-45%23pos%3D0%3B-45 А.Джаксыбеков возглавил АО «Корпорация «Цесна»]</ref> == Қосымша лауазымдары == * 2018 жылғы қыркүйектен 2019 жылға дейін — «Цесна» корпорациясы» АҚ Директорлар Кеңесінің төрағасы. * 2020 жылғы қарашадан 2022 жылғы ақпанға дейін – [[QazaqGaz|«ҚазТрансГаз»]] АҚ Директорлар Кеңесінің төрағасы.<ref>[https://online.zakon.kz/app/document/?doc_id=32315835&pos=0%3B0%23pos%3D0%3B0 Адильбек Джаксыбеков ушел с поста председателя Совета директоров QazaqGaz]</ref> * 2016-2024 жылдары - Қазақстан Ұлттық олимпиада комитетінің жеңіл спорт түрлері жөніндегі вице-президенті.<ref>[https://www.sportinfo.kz/blog/show/id/47182 Данияр Абулгазин избран Вице-президентом НОК РК по летним видам спорта]</ref> * 2016-2018 жылдары - Қазақстан Жеңіл атлетика федерациясының президенті. * 2007-2014, 2018-2022 жылдары - [[Қазақстан футбол федерациясы|Қазақстан Футбол федерациясының]] президенті.<ref>[https://informburo.kz/novosti/adilbek-dzhaksybekov-vozglavil-kazahstanskuyu-federaciyu-futbola.html Адильбек Джаксыбеков возглавил Казахстанскую федерацию футбола]</ref> == Кітаптары == * 2000 — «Зажечь звезду — столицу» * 2008 — «Так начиналась Астана. Записки первого акима столицы» == Фильмдері == * 2009 — «Прыжок Афалины» фильмінің сценарий авторы<ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/471111/ Прыжок Афалины]</ref> * 2014 — «Заговор Оберона» фильмінің сценарий авторы<ref>[https://www.kinopoisk.ru/film/922069/ Заговор Оберона]</ref> * 2018 — [[Елбасы Жолы. Астана|«Елбасы жолы. Астана»]] фильмінің сценарий авторы == Марапаттары == «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев», III дәрежелі «Барыс» ордендерiмен, басқа да үкіметтік наградалармен марапатталған. ==Әскери атағы== Әскери атағы - запастағы полковник. ==Сүйіп оқитын әдебиеті== Сүйіп оқитын әдебиеті - тарихи және көркем проза, поэзия ([[Абай Құнанбаев|А. Құнанбаев]], [[Айтматов Шыңғыс Төреқұлұлы|Ш. Айтматов]], Э. Хэмингуэй және басқалары). ==Отбасы== Үйленген. Жұбайы - Ләззат Ибрагимқызы Жақсыбекова (1955—2023), [[экономист]]. Ұлы - [[Дәурен Әділбекұлы Жақсыбек|Дәурен Жақсыбек]] (1978 жылы туған).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені - 2011 жыл. Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref><ref>Қазақстан - спортшылар елі. Энциклопедиялық анықтамалық. - Алматы: "Сөздік-Словарь". ISBN 9965-822-57-3</ref> Інісі - [[Серік Рыскелдіұлы Жақсыбеков|Серік Жақсыбеков]] (1956 жылы туған), Сенат депутаты (2014—2020). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Серік Ахметовтың министрлер кабинеті}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қазақстан қорғаныс министрлері]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Қазақстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстан индустрия министрлері]] [[Санат:Қазақстан сауда министрлері]] [[Санат:Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшылары]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік хатшылары]] h326w4wiz9b078fnwntlsfslne33it4 Абылай хан 0 5010 3614901 3570255 2026-06-09T13:08:04Z 1nter pares 146705 3614901 wikitext text/x-wiki {{мағына|Абылай Онданұлы}} {{мағына|Қанішер Абылай}} {{Мемлекеттік қайраткер | түс = Қазақ ханы | Қазақша есімі = Абылай хан | Шынайы есімі = Әбілмансұр Көркем Уәлиұлы | Суреті = Абылай хан.jpg | Атауы = | Сурет ені = | Титулы = [[Қазақ хандығы]]ның 18-ші ханы | Лақап аты = | Ту = Flag of the Kazakh Khanate.svg | Ту2 = | Басқара бастады = [[1771 жыл|1771]] | Басқаруын аяқтады = [[1781 жыл|1781]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Әбілмәмбет хан]] | Ізбасары = [[Кенесары хан]] | Тәж кигізу жорасы = | Титулы_2 = [[Орта жүз]]дің ханы | Ту_2 =Flag of the Kazakh Khanate.svg | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = [[1771 жыл|1771]] | Басқаруын аяқтады_2 = [[1781 жыл|1781]] | Ізашары_2 = [[Әбілмәмбет хан]] | Ізбасары_2 = [[Уәли хан]]<br>[[Дайыр|Дайра хан]] | Титулы_3 =[[Ұлы жүз]]дің ханы | Ту_3 =Flag of the Kazakh Khanate.svg | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 =[[1756 жыл|1756]] | Басқаруын аяқтады_3 =[[1771]] | Ізашары_3 =[[Төле би]] | Ізбасары_3 =II Қасым хан | Діні = [[Ислам]], ([[сүннет]]) | Азаматтығы = | Туған күні = 1711 | Туған жері = [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Қазақстан]] | Қайтыс болған күні = 1781 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]],[[Түркістан (қала)|Түркістан]] | Династия = [[Төре]] | Туған кездегі есімі = Әбілмансұр | Әкесі = Көркем Уәли сұлтан | Анасы = | Жұбайы = Қарашаш ханым | Балалары = [[Уәли хан]]<br />Қасым сұлтан<br />Сүйік сұлтан<br />Әділ сұлтан (барлығы 30 ұл, 40 қыз) | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = [[Аңырақай шайқасы]] |Түсініктемелер=Абылай тек Орта жүзде билік жүргізді. Ұлы жүздегі Әбілпейіз оған бағынды. Кіші жүздегі Нұралы ханның астындағы рулар бағынбады, ал қалған кіші жүз рулар бағынды.}} '''Абылай хан''' (шын есімі '''Әбілмансұр''') — [[1771 жыл|1771]] – [[1781 жыл|1781]] жылдар аралығында билік құрған [[Қазақ хандығы]]ның 18-ші ханы. Қазақ Ордасының тарихындағы ең ұлы хандардың бірі. Арғы тегі [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орданың]] негізін қалаған [[Орда Ежен хан]]нан бастау алады. Абылай онымен қоса [[Ұрыс хан]], [[Барақ хан]], [[Жәнібек хан]] сияқты билеушілердің тікелей ұрпағы. Абылай хан қазақ тарихындағы бірегей тұлға [[Кенесары хан]]ның атасы.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «[[Қазақ энциклопедиясы]]», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> == Шығу тегі мен жас кезі == 1711 жылы Көркем Уәлидің отбасында Түркістан қаласында дүниеге келген. Азан шақырып қойған есімі – Әбілмансұр. Әбілмансұр Жошы ханның ұрпағы, төре тұқымынан тарайды. Оның шежіресі келесідей: [[Шыңғыс хан]] — [[Жошы хан]] — [[Ұрыс хан]] — [[Барақ хан]] — [[Жәнібек хан]] — Жәдік сұлтан — [[Шығай хан]] — [[Есім хан]] — [[Салқам Жәңгір хан]] — Уәли (Уәлибақы) сұлтан — [[Қанішер Абылай]] — Көркем Уәли сұлтан — Әбілмансұр.<ref>[[Қазақ хандарының шежіресі]]</ref> ==== Сабалақ ==== 12 жасында әкесі Көркем Уәли жоңғар қонтайшысы Цэван-Рабдан шабуылынан қаза табады. Әбілмансұрдың шыққан тегін жақсы білген [[Төле би]] оған өз түйесін баққызып, оны аман сақтап қалу үшін '''"Сабалақ"''' деп атап кетеді. Кей деректе Сабалақ туысы [[Әбілмәмбет хан|Әбілмәмбет сұлтанның]] жылқысын да баққан дейді<ref>Казахстан. Национальная энциклопедия. / Гл. ред. Б. Аяган. — Алматы: Главная редакция: «Қазақ энциклопедиясы», 2004 — 560 с.</ref>. [[Төле би]] Әбілмансұрға салихалы тәрбие беріп, оның тұлға болып қалыптасуына ықпал етті. 15 жасынан бастап жоңғарларға қарсы күреске қатыса бастайды. Сұлтанның бойы орталау, күші ерекше мықты болған. Замандастары жас сұлтанның батыл, ержүрек және епті болғанын атап өтеді. === Абылай атануы === [[Сурет:Абылайдың шұбар туы.jpg|нобай|253x253 нүкте|Абылайдың шұбар туы.]] Әбілмансұрдың атасы Абылай Уәлибақыұлы жекпе-жекке шыққанда ешқашан жеңілмейтін, жауының оған шамасы келмейтін. Сондықтан ел арасына оны '''Қанішер Абылай''' деп атап кеткен.<ref>Касымбаев Ж.К.История Казахстана. – Алматы: 2004. – С. 35.</ref> Қанішер Абылайдың немересі Әбілмансұр 20 жасында ел ішінде кеңінен таныла бастады. Ер жеткен Сабалақ Әбілмәмбет ханның жасағына қатысып жүрген екен. [[1733 жыл|1733 жылы]] жоңғардың көрнекті қолбасшысы Шырыш батырмен (жоңғар қонтайшысы [[Қалдан Серен|Қалдан Сереннің]] ұлы) жекпе-жекке шыққанда рухты бабасының атын ''"Абылай! Абылай!"'' деп ұрандатып, қарсыласын жеңіп шығады. Жекпе-жекте жеңіске жеткен жас сарбазды халық ұран еткен '''Абылай есімімен''' атай бастайды. Бұл ерлігі үшін халық Абылайды өте құрметтейді екен. Сөйтіп Абылайға [[Арғын|Арғынның]] [[Атығай]] руын басқаруға сайлапты. [[1749 жыл|1749 жылға]] таман Абылайға тек Атығай ғана емес, Арғынның бүкіл жеті руы, оған қоса [[Керей (тайпа)|Керейлер]], [[Уақ|Уақтар]] және [[Қыпшақтар|Қыпшақтардың]] бір бөлігі бағына бастайды.<ref>Эпистолярное наследие казахской правящей элиты. 1675–1821 годов. ''–'' Алматы, 2014. ''–'' Т. 1. ''–'' С. 274.</ref> == Жоңғарларға қарсы күресі == [[1734 жыл|1734 жылы]] Орта жүзді басқарып келген [[Сәмеке хан]] дүниеден өтіп, оның орнына хан болып [[Әбілмәмбет хан|Әбілмәмбет]] сайланды, ал Әбілмәмбеттің қолбасшысы болып Абылай бекітілді. [[1739 жыл|1739 жылы]] [[Жоңғар хандығы|жоңғарлар]] [[Цинь империясы|Цинь империясымен]] бітім туралы келісімге келіп, бүкіл күшін батыста тұрған қазақтарға жұмсай бастайды. Осыдан қауіптенген Абылай [[1740 жыл|1740 жылы]] Әбілмәмбет хан екеуі бастаған 120 сұлтанмен бірге [[Орынбор|Орынборға]] келіп, Ресей боданын қабылдайды<ref>Алтон С. Доннели. Завоевание Башкирии Россией 1752–1740. – Лондон, 1968. – С. 212.</ref>. Жоңғарларға қарсы соғыста Ресейден көмек болар деген Абылайдың үміті ақталмады. [[1741 жыл|1741 жылы]] жоңғарлар қазақтарға жаңа жорық бастап кірді де, Абылайды тұтқындады. Абылайдың тұтқынға түскенін білген қазақ оны тұтқыннан босатудың амалын ойластыра бастады. [[1742 жыл|1742 жылы]] [[Төле би]] бастаған қазақтың 90 беделді азаматы мен майор [[Миллер Герард Фридрих|Миллер]] елшілігі келіссөз жүргізіп, ақырында 1743 жылы бітімге келеді. Осы істе майор Миллер жоңғарларды үркітумен ғана шектеліп, нақты әрекетті қолға алмады. [[1743 жыл|1743 жылғы]] [[5 қыркүйек|5 қыркүйекте]] Абылайды тұтқыннан шығарып алады. [[Қалдан Серен]] қайтыс болғаннан соң, жоңғарлар арасында билік үшін талас басталады. Абылай бастаған қазақ сұлтандары бұл таласты тиімді пайдаланып, жоңғарларды әлсірету арқылы '''қазақтың оңтүстік және шығыс жерлерінен азат''' етіп алған.<ref>https://iie.kz/?p=25528&lang=ru</ref> == Хан тұсындағы сыртқы саясат == [[Сурет:Kazakhstan-1993-Bill-100-Obverse.jpg|thumb|right|275px|100 теңгеде бейнелеген Абылай хан]] Абылай билігінің күшейе түсуінің жаңа кезеңі [[1744 жыл|1744 жылы]] Әбілмәмбеттің [[Түркістан (қала)|Түркістанға]] көшіп кетуі уақытына саяды. Абылай көреген саяси қайраткер бола отырып, [[Қалмақтар|қалмақтармен]] аса ауыр соғыстардан қалжыраған елінің есін жиғызу үшін дипломатиялық жолдарды да тиімді пайдаланды. 1740 жылғы тамызда ол [[Орта жүз]] ханы [[Әбілмәмбет хан|Әбілмәмбетпен]], тағы да басқа 120 старшынмен [[Орынбор|Орынборға]] келіп, орыс өкіметінің «қамқорына» кіруге келісім білдіреді. Сонымен бір мезгілде қазақ халқының тұтастығын сақтау мақсатында Шың империясымен де қарым қатынасын суытпады. Петербург пен Пекинге елшіліктер аттандырды. Ол Ресей мен Қытай империяларының өзара қайшылықтарын қазақ хандығы мүддесіне пайдаланып отырды. Абылай 1745 жылы [[Қалдан Серен]] дүние салғаннан кейін, Жоңғарияның билеуші топтарының тақ таласынан әлсіреп, бұрынғы әскери қуатынан айырыла бастауын және жоңғар-қытай соғысын Шығыс [[Түркістан (қала)|Түркістанмен]] іргелес өңірдегі ойраттардың уақытша билігінде қалған қазақ жерлерін қайтаруға, елдің дербестігін толық қалпына келтіруге пайдалану үшін барынша күш салды. Абылай қазақ елінің тәуелсіздігіне нұқсан келтіретін жағдаяттармен аянбай күресіп, дербес сыртқы саясат ұстанып өтті. 1745 жылы Орта жүздегі Әбілмәмбет, Абылай және [[Барақ хан (Орта жүз)|Барақ сұлтан]] қатар аталса, 3-4 жылдан кейін мұндағы жағдай мүлдем өзгерді. 1749 жылғы тамыз айында Неплюевпен кездесуінде Жәнібек тархан: «бұрын Орта жүзде Әбілмәмбет хан болған, бірақ ол біраздан бері Ташкентте тұрып жатыр, ел басқарудан қалған. Бірақ сұлтан зұлымдық ісі үшін қашып жүр. Онда жалғыз Абылай сұлтан ғана билік жүргізіп отыр»,- деп көрсетті. [[Сурет:Stamp of Kazakhstan 543.jpg|right|200px]] Жазба деректерде Абылайдың шетел басқыншыларына қарсы табанды соғыс жүргізгендігі айқын көрсетіледі. 1752 ж. ол бастаған қазақ әскері шамасы 15-20 мың адамдай ойраттар қолының шабуылына тойтарыс берді. 1753 ж. желтоқсанда Абылай 5 мың жауынгерімен жоңғар әскерлерімен шайқасып, бірталай қазақ жерін азат етті. 1754ж. сәуірде Абылай бастаған 1700 қазақ әскері 10 мың қалмақпен соғысуға мәжбүр болса, (Қаратал өз бойынша), сол жылдың [[шілде]]-[[тамыз]] айында 4 мың әскермен Жоңғарияға жорық жасап, 3000 қалмақты тұтқынға алып келген. 1756ж. Абылайдың бастауымен қазақтар қытайлар мен қалмақтардың біріккен күшімен екі рет шайқасып, оның бірінде жеңіліп, екіншісінде жеңіске жетеді. 1757ж. Абылайдың 6 мың әскері Қытайдың 40 мың әскерімен шайқасынан соң, қытайлар Абылайдан бітім сұрады. 1753-1754 жылдардағы шайқастарға [[Қабанбай батыр|Қабанбай]], [[Бөгенбай батыр|Бөгенбай]], [[Жанатай батыр|Жанатай]], Керей Жәнібек, [[Өтеген батыр|Өтеген батырлар]] қысы – жазы үзбестен қатысады. Абылай бірде [[Қалдан Серен]]мен бітімге келсе, бірде Дабашыны шауып, бірде оны және Әмірсананы өзіне паналатты. Сөйтіп Ойрат ұлысының бөлшектене беруін көздеді. Тегеурінді әскери қимылмен қатарластырыла жүргізілген дипломатиялық әрекеттері Абылайды өз заманының ұлы қайраткерлері деңгейіне көтерді. Осының нәтижесінде Абылай әскері 1771ж. Мойынты өзенінің бойында болған қалмақтармен ауыр шайқаста жаңа жеңіске жетті. Саяси ахуал тұрақталған шақта Абылай қазақ жерінің бүтіндігіне қол сұққан басқалармен де ымырасыз күрес жүргізді. 1754-55 және 1764 ж. қырғыздар Жетісуда біраз ауылдарды шауып, Жауғаш, Көкжал Барақ пен Шынқожа батырлар бастаған әскерлерді Ақсу, Көксу және Шу бойында талқандайды. Осы себепті Абылай [[1755 жыл|1755]], [[1765 жыл|1765]] жылдары Қырғыз ұлысына қарсы жорық жасап, Іленің сол жағасын, Шу бойын тазартады, қазақ пен қырғыздың Нарынқолдан Қордайға тартылған, күні бүгінге дейін сақталып отырған шекарасын анықтайды. Өмірінің соңғы 15 жылында Орта Азия хандықтарына қарсы тынымсыз күрес жүргізді. 1765 — 1967 жылдары Абылай хан қолының [[Қоқан хандығы|Қоқан]] билеушісі Ерденбекпен соғысының нәтижесінде [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Сайрам]], [[Шымкент]] қалалары қайтадан қазақтар иелігіне өтті. [[Ташкент]] [[Алым (салық)|алым]] төлеп тұратын болды. Екі жүз жылға созылған қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы азаттық күресінің соңғы жаңғырығы алаш жұртының санасында [[Шаңды жорық|«Шаңды жорық»]] деген атпен белгілі. Бұл [[1771 жыл|1771 жылы]] [[Еділ қалмақтары|Еділ қалмақтарының]] (170 — 180 мың адам; 40 мыңдай әскері бар) [[Жоңғар хандығы|жоңғарға]] қазақ жері арқылы үдере көшуі еді. Кіші жүздің ханы [[Нұралы хан|Нұралы]] асығыс әскер жиып, [[Жем (өзен)|Жем]] бойында қалмақтарға алғашқы соққы береді. Балқашқа жақындаған кезде Абылай хан бастаған қазақтың қалың қолы қалмақтарды қоршауға алды. Осы кезде қалмақ басшылары Ұбашы мен Серен бітімге келуді, бүкіл ел жұртымен бодандыққа қабылдауды сұрап, елші жібереді. Кіріптар ұсынысты талқылау үшін шақырылған әскери кеңесте Абылай тағы да көрегендік танытып, жеңілген жауды қырып–жоюдың қажеті жоқ екендігін дәлелдеуге тырысады. [[Еділ|Еділден]] ауған қалмақпен келіссөзге келіп, тым құрыса олардың Жоңғарға еркін өтіп кетуіне мүмкіндік беру жөніндегі Абылай түйінінің аржағында шығыстағы ұлы көршімен болашақтағы қарым-қатынасты ойлау жатыр. Жоңғардан азат етілген шығыстағы жерлерге қазақ ауылдарын апарып түпкілікті қоныстандыру да Абылай саясатының тереңдігін, кемеңгерлігін айқын көрсетеді. Оның әрбір іс-әрекеті қазақ халқының бүтіндігін, елі мен жерінің тұтастығын сақтауға бағытталды. Билікке таласқан Барақ сұлтан [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр ханды]] өлтіргенде де Абылай ел билігін ойлап қынжылып, Төле бимен тізе қоса қимылдап, бұзық сұлтанды жазаға тарту жағында болады.Абылай соғыс жағдайына сай қол астындағы елде, әсіресе, әскер ішінде қатаң тәртіп орнатты. Сондықтан да хан бастаған жауынгерлердің ел-жұрты мен ата мекенін қорғау рухы жоғары, ұзақ жорықтарға шыдамды, шайқас даласында тегеуріні қатты болған. Абылай сан жағынан әлдеқайда басым жаумен шайқасудан еш тайынбаған және көбіне үстем шығып отырған. Абылай қазақ хандығының күшін біріктіріп, әскери жағынан қуатты мемлекетке айналдырды. [[1771 жыл|1771 жылы]] жасы жеткен [[Әбілмәмбет хан]] дүние салды. Қалыптасқан дәстүр бойынша Орта жүздің ханы болып не Әбілмәмбеттің інілерінің бірі, не үлкен ұлы [[Әбілпейіз сұлтан|Әбілпейіз]] сайлануға тиіс еді. Алайда басты сұлтандардың, старшындардың, Әбілпейіздің өз қалауымен үш жүздің басшы өкілдері Түркістанда Абылайды хан көтерді. Абылай іс жүзінде жалғыз Орта жүздің ғана емес, бүкіл Қазақ ордасының ұлы ханы болды. [[Сурет:2000 Stamp of Kazakhstan - Abylai Khan.jpg|right|200px]] Абылай [[Ресей]] мен [[Қытай тарихы|Қытай империяларының]] арасында орналасқан Қазақ елінің геосаяси жағдайына икемделген саясат жүргізді. Қытай әскерлері жоңғарларды жойып, [[Орта Азия]] мен Қазақстанға ене бастаған кезде мұсылман елдерінің басын қосуға ұмтылып, Ауған шаһы [[Ахмад Дуррани]]мен келіссөз жүргізді. [[Түркия]]ға елшілік жіберу ниеті де болды. Қытаймен қатынас жақсара бастаған кезде орыс бодандығынан бойын тартып, патша әкімшілігінің шақыруымен хандық белгілерді қабылдау үшін 1779 жылы қазан айында [[Петропавл]] бекінісіне барудан бас тартты. [[Пугачев бастаған шаруалар соғысы|Пугачев соғысы]] кезінде 3 мың әскерімен «Қасірет белдеуі» бойындағы орыс бекіністерін шапты. Абылай қаһарлы хан болуымен қатар, қазақ халқының рухани қасиетінен еркін сусындаған дарынды күйші ретінде де белгілі. Ол ''«Ақ толқын», «Ала байрақ», «Бұлан жігіт», «Дүние қалды», «Жетім торы», «Қайран елім», «Қара жорға», «Қоржынқақпай», «Майда жел», «Сары бура», «Шаңды жорық»'' т.б. күйлердің авторы. Абылай өмір жолын ат үстінде, жорықтарда өткізіп, [[Арыс (өзен)|Арыс]] өзені жағасында қайтыс болды. Сүйегі [[Түркістан (қала)|Түркістан қаласындағы]] [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]нің ішінде [[Қабырхана]] мен [[Ақсарай]] арасындағы дәлізде жерленген. Абылайдың артында 12 әйелінен 30 ұл, 40 қызы қалды. Қазақ халқының жадына Абылай қажырлы мемлекет қайраткері, батыл қолбасшы, дарынды дипломат ретінде сақталып келді. Оның есімі тәуелсіздік символында жауынгерлік ұранға айналды. == Абылай ханның қазақ халқына сіңірген еңбегі == Абылай дарынды хан, аса ірі қайраткер, қолбасшы болды. Әбілмәмбет ханның тірі кезінде қазақ халқы оны өзінің қорғаушысы, көсемі санады. Ол патша өкіметінің губернаторларының ыңғайына жүрмеді. Елінің еркіндігін, бостандығын қорғай білді. Ресеймен одақтасудан кейін көп кешікпей Абылай елдің ішкі сыртқы жұмысынан екі жылдай қол үзді. Ол туралы Мәскеу мұрағатынан табылған (қор 122, тізім 1, іс 2) хатқа жүгінейік. Бұл хатта Абылай сұлтанның Қалдан Сереннің тұтқынында екені жазылыпты. Бірақ қалай қолға түскені жазылмаған. Халықтың айтуы бойынша, жоңғарлардың қолына түсу себебін екі түрлі түсіндіреді. Біріншісі, [[Қалдан Серен]] тұтқиылдан Абылайдың ауылына шабуыл жасап, батырларымен қапылыста қолға түсірді десе, екіншісінде, Абылай сұлтан нөкерлерімен аң аулап жүргенде тұтқындалды дейді. Ал оның тұтқыннан шығуы туралы да екі түрлі жорамал айтады. Біріншісі, Ресейдің елшісі майор Мюллердің Қалдан Серенге апарып берген [[генерал-губернатор]] Неплюевтің хатынан кейін босатты десе, екіншілері қазақтың би-батырлары талап етіп босатып алды дейді. Мен танысқан хаттарға сүйеніп, Абылай ханның тұтқыннан босап шығуына үш түрлі себеп болды деймін. Ең бастысы, Абылайдың өзінің ақылдылығы, тапқырлығы, дипломаттығы. Оны халқының сыйлайтындығы Қалдан Серенді ойландырды. Екінші себеп - шын мәнінде оған арашашы болған беделді би-старшындар. Үшіншісі, Мюллердің де әкелген хаты әсер етті. 1742 жылы 18 мамырдағы Гладышевтің хабарында былай делініпті: «Қырғыз-қайсақтар әңгімелерінде Ақшораның жоңғарларға келгенін айтып отырды. Қырғыз-қайсақтың иесі Абылай сұлтанды жоңғарлардың қожасы Қалдан Серен тұтқында ұстап, оның аяқ-қолына кісен салыпты. Ақшора келген соң кісендерді алып, Ақшораның адамдарын кісендепті. Ақшора кеткеннен кейін Абылайдың аяқ қолындағы кісендерді алып тастап, Абылайдың інісін қырғыз-қайсақ еліне қайтарды. Ақшораны қалмақтың үш адамымен жіберді. Егер де 10 отбасын және Қарасақалды әкеліп берсе, сонда ғана жоңғарлықтар тұтқындарды қайтарамыз» дейді. Ақшора және үш қалмақ қырғыз-қай­сақтардан әлі қайтып келмеді». 1744 жылғы 23 қаңтардағы Кирилловтың хатында: «...Абылай сұлтан Қалдан Серенде екі жылдай тұтқында болды. Онымен бірге Жолбарыс сұлтан отырды. Ол Қалдан Серенмен тіл табысты. Осы жылғы күзде оларды (30 қыркүйекте) өз елдеріне жіберді. Тұтқында 35 адам болды. Барлығы да қайтарылды. Өз ұлыстарына аман-есен жетті. Олар тұтқында болған кезде сол жазда қоңтайшыларда көп адамдар шешек ауруымен ауырып, қайтыс болды. Қалдан Серен қайсақтармен бейбітшілікте». Жоңғарлардың тұтқынынан келгеннен соң Абылайдың абыройы тіпті жоғары дәрежеге көтерілді. Енді үш орданың хандары, билері де онымен санасты. Ол Ресейден қол үзген жоқ. Бірақ губернаторларға бас иген емес. Оларды өзінен ара қашықтықта ұстады. Абылай хан Орынборға 1740 жылы барғаннан кейін губернаторлардың оған өздеріне келіп кетуін сұраған бірнеше шақыруларын қабылдамады. Кейбір тарихшылар Абылайдың тұтқыннан келуі оны Ресейге байлады, оған міндетті болды дегендей ой білдіреді. Жоқ. Олай емес. Ресейге тәуелді болған жоқ. Міне, осындай хаттың бірін 1745 жылы 16 сәуірде Орынбордан губернатор, құпия кеңесші [[Иван Неплюев]] Абылай сұлтанға жіберіпті: «...Біз сізден көптен хабар ала алған жоқпыз, көп уақыт өткендігі себепті сізден өткен кездер туралы хабарларды естігеніміз дұрыс болар еді. Сіздің және қол астыңыздағылардың бір белгісі болсын. Егер мүмкіндігіңіз болса, уақыт тауып, сіз маған келсеңіз, маған ұнаған болар еді. Мен осы алдағы күзге дейін басқа жаққа баруыма байланысты орнымда болмауым мүмкін. Екеуміз кездесіп, бетпе-бет әңгімелесіп көп жағдайларға кеңескеніміз дұрыс болар еді. ...Сіздің қойған талабыңызға байланысты Сібір жағында ұсталған адам­дарыңыз бен малдарыңыздың біразы қайтарылды. Басқасына ол генерал күш салып көмектесемін деп сенім білдірді», депті. 1745 жылы 7 мамырда жүзбасы [[Яков Ерофеев]] арқылы [[полковник Павлуцкий]]ге Абылай хан мынадай хат жіберіпті: «Сіздің маған жіберген хатыңыздан естіп отырмын: «Бізге денсаушылық тілей отырып, біздің қол астымызда жаулап алды деген жылқылар және тұтқындар бар депсіз». Ондай жағдай болған жоқ. Тұтқында ешкім жоқ. Егер ондай болса, онда қандай одақтастық болады. Өткен жылы сіздің адамдар 42 адамды тұтқынға алды. 24 адам, 1300 жылқыны, 13 байдың үй-мүліктерінен 382 жылқыны бізге қайтарды. Енді 918-і сіздерде қалды». Бұл хаттағы: «Онда қандай одақтастық болады», деген сөзге көңіл бөлу керек. Ол - Абылай Ресейге берген сертін одақтастық деп түсінетіні. 1760 жылы 16 сәуірде Орынбор губерниясының кеңсесінен құпия экспедиция арқылы Орынбор гарнизонының жаяу әскер полкының поручигі, князь Иван Ораков, тілмаш Яков Гуляев Абылайды іздеп, бес күн жүріп старшын Байжігіттің ауылына келеді. Абылай осы жерден 3-4 шақырым жерде қоныстанған екен. Көкшетауға, Әулие Петр қамалына жазда бармақшы. Ораков пен Гуляев әдептілік, сыпайылық көрсетіп, Абылай сұлтанды тағы да Орынборға, тіпті болмаса Троицкіге келуді қиылып сұрайды. Оған Абылай: «Қашқария қырғыздары Айходжа және Күнходжа Жаркент қалаларына шабуыл дайындап жатыр. Бұл жердегі халықтар Ташкент, Түркістан, Бұқараға көпестер және таможнялықтармен еріп көшіп жатыр. Ол жерге көмек көрсетуіміз қажет. Сол себепті Орынборға баруға уақытым жоқ», деп жауап беріпті. Абылай осылайша үш ([[Ресей]], [[Жоңғар]], [[Қытай]]) алып мемлекеттердің ор­тасында дипломатиялық шеберлікпен Қазақ елінің бостандығын сақтай білді. Қазақ халқының аса көрнекті ақыны [[Мағжан Жұмабай|Мағжан Жұмабаев]] ''«Батыр Баянда»'' Абы­­лайдың саясаткерлігін былай суреттепті: ''«Алыстан орыс, қытай - ауыр салмақ. Жақыннан тыншытпайды қалың қалмақ. Артында ор, алдында көр, жан-жағы жау Сол кезде елге қорған болған Абылай, Көп жаудың бірін шауып, бірін арбап».'' 1759 жылы (қор 122, «Қырғыз-қайсақ ісі», тізім 1, іс 3) Орынбордың губерна­торы, құпия кеңесші Давыдовқа және [[генерал-майор Тевкелев]]ке, Сібір губерна­торындағы әскери қолбасшы Брегадир Фрауендорфқа император ханымның канцлері [[граф Воронцов]]тың жолдаған хатында Абылай ханның өміріндегі тағы бір қырлар ашып беріліпті. Онда Абылай ханның Ресейдің губернаторларына, тіпті ханымға, канцлерге де бас имейтіні хабарланған. Бірнеше рет өздеріне келіп жолығуын 1743 жылдан бері сұраса да бармағанын, оның үстіне олардың алдына өзінің талаптарын табанды түрде қойып, оның орындалуын міндеттегеніне көз жеткіземіз. Хаттың 74-бетінде былай депті: «...Сіз биылғы жылғы 15 наурыздағы хабарламаңызда тағы да ұсыныс жазыпсыз. Онда Абылай сұлтанды жақсырақ өзімізге тарту мақсатымен еркелетуді және Орынборда көбірек марапаттауды талап етіпсіз. Мұндай жалақы үшін ол одан әрі беріліп қызмет етуге міндетті. Оны жоғалтпас үшін, біздің жағымызды қолдауы үшін, тіпті болмаса ашық қарсы шықпаса да бүгінгі қытайлықтардың тырысып отырғанына беріліп кетпей, өз жағымызға шығару керек. Біздің жақтан да оны еркелетуіміз қажет. Онымен жеке хат жазысып тұрыңыздар. Ол өте пайдалы. Абылай сұлтанға император - [[ақ патша]] ханым­ның атынан биылғы 1759 жылдың басынан бастап жалақы төлеуі дұрыс. Орынбордың шет ел шығыны есебінен қырғыз-қайсақтардың [[Кіші Ордюга|Кіші Ордасының]] [[Нұралы хан]]ының жалақысын азайтып, әрқайсысына 600 рубльден жалақы берілсін. Оларда реніш болмау үшін жылына 300 рубльден тағайындау керек. Оның үстіне 100 рубль басқа қырғыздарға берілмей, Абылай сұлтанның өзінің пайдалануына беріледі. Өйткені, бізге белгілі, ол өзінің 200 рублімен қырғыз-қайсақтың салты бойынша жергілікті старшындарымен бөліседі. Екінші, Абылай сұлтанның басқа ұсыныстарын алсақ, ол Ресейдің шекаралық командирлеріне өкпелі, сондай-ақ башқұрттарға және белгілі [[Ноян Шеренде]]ге. Ол қырғыз-қайсақтардың жауы көп, жылқыларын алып кеткен. Сондай-ақ қа­сиетті шоқынуға барғандар туралы айтыпты, олардың басым көпшілігі өз еріктерімен шоқынуға барған жоқ. [[File:Кокшетау.jpg|thumb| left| alt=A.| ''[[Көкшетау]] қаласы Абылай Хан алаңы''.]] ...Абылай сұлтан қойған мәселелерді шешу және Ноян Шереннің ұстап отыр­ған адамдарын, жылқыларын да қайтарып беру мүмкіндігіне сенемін. Абылай жанжал шығарады. Оның арызы бойынша Сібір командирлерін тыныштандыру керек. Үшінші, Абылай сұлтан қойған мәселелерін шешу үшін қабылданған жарлықты нақты орындайық. Абылай сұлтан кейбір жағдайға сенбеуі мүмкін. Оның талаптары толығымен орындалған жоқ». Міне, көріп отырсыздар Санкт-Петербургтен канцлер Воронцов Абылайдың талаптарын орындау қажеттігіне қатты көңіл бөлген. Бұл Абылай сұлтанның беделі жоғары екенін, өзін Ресейге бағыныштымын деп мойындамайтынын дәлелдейді. Осы хаттың жалғасында және былай депті: «...Абылай бүкіл Орта Ордада ең басты қожасы болып есептеледі, оның үстіне ол басқалардан гөрі әлдеқайда зерек (түсінгіш), әрі икемді (епті), оны нағыз хан жасау керек. Жергілікті халық Орта Орданың Әбілмәмбет ханның мыса­лындай жарлықсыз хан сайламасын. Оған қарсы тұру өте қиын. Өйткені, ісіне қарап әр жерде бүгінде Абылайды хан деп атайды». Өздеріңіз байқап отырғандай, Абылайды халық әдейілеп сайламаса да оны «хан» деп есептейтіні құзыреттілерге де жеткен. Абылай ханның ғажап дипломат екендігі қалмақтың ханы Қалдан Серен өлгеннен кейін ерекше белгілі болды. Жоңғарлардың ханы Қалдан Серен өлген соң оның балалары таққа таласып, бірін-бірі өлтірді. Ең соңында күңнен туған ұлы Лама Дорчжи қулық-сұмдық жолмен тақты басып алды. Оның Даваци, Амурсана атты інілері Абылай ханның ордасына қашып келді. Осы кезде [[Әбілмәмбет хан]], атақты [[Малайсары бил]]ер Абылайға қысым жасап, ол екеуі [[Лама Дорчжи]]ге қайтарып беруді талап етті. Бұл Абылай ханның ел басқарып жүргендегі өте ауыр кезеңі еді. Ауыр сыннан шығу кезіндегі Абылайдың табандылығын, тапқырлығын, жігерлілігін көрсететін деректерді [[Санкт-Петербург]]тің орталық кітапханасынан алған [[В.В.Вельяминов-Зернов]]тың: «Тарихи хабарлама. Қырғыз-қайсақтар туралы және [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр хан]] өлгеннен кейінгі Ресейдің Орта Азиямен қарым-қатынасы» атты кітабында жақсы көрсетілген. Онда былай деген: «[[Лама Дорчжи]] 1750 жылы [[мамыр]] айында өкіметті өз қолына басып алды. Бір інісін соқыр қылып, жер аударды. Бадемирдің бес ұлын тұншықтырып, өлтірді. Одан басқа да көптеген туыстарын сол әдіспен құртты. Ұрыс-керіс және келіспеушіліктер тез арада оның сөзсіз құритындығының белгісі еді. Мемлекет үшке бөлінді. Бір бөлігі Лама Дорчжиге қалды. Екіншісі Қытайға көшті, үшіншісі Сібірге, Ертіс өзеніне қарай ығысты. Енді елдің иесі жауыздықтың жаңа түрін қолдануға көшті. Даваци ең жақын таққа таласатын ізбасар болғандықтан, оны бақталас деп есептеп тұншықтырып өлтірмекші болды. Оған мазасызданған [[Даваци]] өзінің жиендерімен, [[Әмірсана|Амурсана]] мен Сібір шекарасына кетуді ойлады да Орта Орданың қырғыздарына қашып барды. Даваци екі адамын Абылай сұлтанға жіберді. Одан рұқсат талап етті. Осы жерде қалайын ба, жоқ басқа жаққа барайын ба?» - деді.Осы екі арада айлакер Абылай сақтық шарасын қолданып үлгерген болатын». Міне, Абылай осылай болмаса, Абылай бола ма? 1757 жылы Абылай 10 мың сарбазбен [[Қашқар|Қашқария]] жерінде (1,0 млн.қал­мақтарды қытайлықтар қырғаннан кейін) қалған торғауыттарды қырды (бас­қарған батырлар: Арғын - Атығай - Күлеке батыр - 2000 сарбазбен; Керей Мер­ген батыр - 2000 сарбазбен, [[Көкжал Барақ батыр]] (Найман) - 2000 сарбазбен; Абылай сұлтан - 2000 сарбазбен; [[Қабанбай батыр|Қаракерей Қабанбай|Қаракерей Қабанбай батыр]] - 2000 сарбазбен), қалған қалмақтардың бірде-бірін қалдырмай тұтқындап, қазақ жеріне құлдыққа таратты. 1760-1764 жылдар аралығында Қабанбай батырды Абылай сұлтан Зенгор жеріне бас қолбасшы етіп тағайындады. Қабанбай ба­тыр Қаракерей наймандарды, Төлеңгіт Райымбек батыр (Албан Райымбекпен шатастырмайық) Уақ, Керейлерді Зенгор жеріне көшірді. Бұл тек қана Абылай сұлтанның талабымен іске асты (қор 1, тізбе 1, іс 88, 1760 жыл, Омбы мұрағаты). 1760 жылы 20 мамырда князь поручик Иван Ораков генерал-майор және Сібірдің шекаралық әскери бас командирі Иван Иовемарнға жазған хатында былай депті: «19 ақпан күні Абылай сұлтанның төлеңгіт қырғызы Райымбек былай деді: «Өткен күзде Абылай сұлтан өз атынан мені Орданың Қаракерей Найман руына жіберді. Олар Звенигорск қамалының жанында Қарата атты жайлаудағы көштермен бірге жүр». Кейін қайтар кезде сол рудың бас старшыны Қабанбай Абылай сұлтанның атынан Райымбекке бұйрық береді. Ол Райымбекке өзінің ұлыстарын түгелімен алдағы жазда [[Зенгор хандығы]]ның жеріне көшуін, ондағы Зенгор ханы [[Қалдан Серен]] Урғаның тұрған жеріне барып тұруын бұйырды». Абылай ханның батыл әрі ғажап қимылынан кейін Орск бағытының қолбас­шысы, [[полковник Родестен]] генерал-майор Фонвейнмарнға 1760 жылы 22 қыркүйекте (№315) мынадай баянат келіпті: «...20 шілдедегі хатты Абылайға оқып берген. Онда Зенгордан Тарбағатайға де­йінгі жерлер Барабы татарларының жері, Уранхаевтардың қонысы деген. Абы­­лай: «Ешқандай Барабы татарларын естіген емеспін, білмеймін. Жер біздікі», - деп жауап береді. Жер дауын шешу үшін Абылай өзі шілдеде барып қайтамын, содан кейін жауабын генерал-майорға жазамын дейді. Поручик Гуляев Абылаймен кездескені туралы жоғарыдағы хатын былай жалғапты: ... «Абылай мені 22-сі күні жібермекші болды. Мен жердің алыстығына бай­ланысты өтірік ауырған болып, бармай қалдым. Қытайдың елшісі келе жат­қанын да естідім. Абылай: «Олармен таяу арада кездесе алмаймын. Уақытым жоқ», - депті. Аз уақыт өткен соң, 23-і күні Қытай елшісі Абылайдың ордасына 30 адаммен келді. Олар Абылайға кісі жіберіп, бүгін кездесуді талап етеді. Абылайдан сескеніп, басқа қырғыздар да (қазақ - Б.Н.) кездескілері келмепті. Қытайлықтар қырғыздардың аудармашысына риза болмай, хатты бермей, тек ауызша ғана өз талабын айтады. Абылай мен Жолбарыс сұлтан парсы тілі араласқан қалмақ тілінде жазылған хатты түсінбейді. «Қырғыздар уранхай және торғауыттардың жерлерін басып алған. Олардың тұтқындағы адамдары мен малдарын қайтарып беруге уәде беріңдер», - депті қытайлықтар хатында. Егер қайтармасаңдар, әскер жіберемін деп қорқытыпты. Олар Абылайды сыйлағандықтан ғана жіберген жоқпыз деді. Міне, осындай жүздеген хаттар мұрағаттарда жатыр. Бұл сол заманның дипломатиясы. 1738-1781 жылдар арасында [[Петропавл|Қызылжар]], [[Көкшетау]], [[Павлодар|Кереку]], [[Зайсан]], [[Семей]], [[Өскемен]], тағы басқа да солтүстік, шығыс шекараларын қорғап, еліміздің бүгінгі күнге жетуін қамтамасыз етіп, оңтүстікте Төле би, Шапырашты Наурызбайдың сарбаздарымен қарым-қатынаста болып, оларға да қорған бола білгендігін дәлелдейтін хаттар бар. Абылай бастап барған жорықтар туралы да құжаттар жеткілікті. [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр]] тірі тұрған кезінде Абылаймен қарым-қатынас жасаған. Әбілқайырды өлтіргенде оның балаларын аман алып қалған Абылай сұлтан. Ол туралы Әбілқайырдың зайыбы Бопай ханымның канцлерге, генерал-губернаторға жазған хаттарында: «Абылай сұлтанға көп рахмет. Балаларымды ажалдан құтқарды», депті. Абылай хан айтқандарына көнбеген соң Сібірдің губернаторы Саймоновтың Сыртқы істер мемлекеттік коллегиясына 1763 жылы 5 ақпанда, сондай-ақ 1764 жылы генерал-майор Фонфрауендорфтың жазған хаттарында Абылай сұлтанның абыройын төгіп, жамандап канцлерге жазыпты. Онда: «Абылай сұлтан бірде-бір руды басқармаған, халықтың арасында абыройы жоқ», деп, екіншісі «қытайларға жалтақтық жасады» депті. Осы хаттарды оқыған бірен-саран «тарихшы-жазушыларымыз» Абылай хан туралы алыпқашпа әңгіме айтып жүр... Абылай ханның Ресейге тәуелді болмай, олармен тең дәрежедегі одақтас мемлекеттің ханымын дегенін дәлелдейтін тағы да генерал-поручик Иван Деколонгке, одан кейін генерал-поручик және губернатор Иван Реннедорфке жазған (1772 жылы 19 қыркүйекте) хатын мысалға келтірейік: «...Генерал мырза, сізге айтарым, біздің Орда сіздің Ресейдей емес, өте шашыраңқы жатыр. Ұрыларды, бұзықтарды табу, ұстау тез арада қолдан келмейді. Жеріміз өте үлкен. Сол себепті кімнің қайда көшіп жүргенін білу мүмкін емес. Қытайдың Богдо ханына мен өз талабымды айтып былай дедім: «Қандай күші бар мемлекет болса да егер бізге қарсы шықса немесе дөрекілік білдірсе, онда біз оларға қарсы тұра аламыз». Егер де Қытайдан көмек сұрай қалсақ, ол ешуақытта көмек беруге дайын еместігін білдірді. Осыған байланысты, егер де бізге біреулер көз алартып, соғыс ашу қаупі бола қалса, онда сіз бізге әскери көмек беруге дайынсыз ба? Осы туралы импе­раторға жеткізіп, маған жауабын хабарласаңыз. Генерал мырза, сізден маған 1000 немесе 500, болмаса 300 әскери адамдарды уақытша беруіңізді сұраймын. Ол біздің ішіміздегі ұрыларды ауыздықтап, тыю үшін керек. Ұрыларды ұстап, жазаласақ, онда олар сіздерге де, біздерге де жаманшылық жасай алмауы тиіс. Екі генералитет келісімге келуіміз керек. Мен сіздің әскерді алысқа апармаймын. Бес күн ұрылармен бірге болады. Ол жерге мен өзім барамын немесе балаларымның біреуін жіберемін. Содан кейін оларды қару-жарақтарымен, киімдерімен өз елдеріне апарып саламыз. Бұл мәселені императорға жеткізбей-ақ өзіміз шеше аламыз ғой. Әскер берсеңіздер де, бермесеңіздер де маған хабар беріңіздер. Соңында сізге көп жыл денсаушылық тілеуші - Абылай хан. Сенімді болу үшін өз мөріммен растаймын». == Отбасы == Абылай көрші елдермен дипломатиялық қарым-қатынасты нығайту үшін ел билеушілерінің, ауқатты кісілердің қызын алған. Одан былай, қазақ сұлтандарымен, қожаларымен, рубасыларымен қыз алысып отырған. Ұрпағы '''[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Шоқан Уәлиханов]]''' дерегі бойынша, Абылай ханның 12 әйелі, 40 қызы мен 30 ұлы болған. * Бәйбішесі Қарашаш ханым – [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілқайыр ханның]] қызы. Одан екі қыз туады. Біреуі Орта жүзді билеген [[Дайыр (хан)|Дайыр ханға]], екіншісі Құдайменде сұлтанға ([[Қоңырқұлжа Құдаймендеұлы|Қоңырқұлжа Құдаймендиннің]] әкесі) тұрмысқа тиген. * Екінші әйелі Сайман ханым – қарақалпақ бегі Сағындық-Шұбақбайдың қызы. Одан [[Уәли хан]] туады. * Үшінші әйелі Бабақ ханым – [[Қашқар]] бегі Сарт Кенженің қызы. * Төртінші әйелі – қожадан шыққан, қырғыз әулиесі Сарғалдақтың әпкесі. * Бесінші әйелі Тобышай немесе Түбіш – қалмақ кінәзі Хошу мергеннің ([[Қалдан Серен|Қалдан Сереннің]] туысы) қызы. * Алтыншы әйелі Тоқта ханым – қалмақ ноянының қызы. * Жетінші әйелі Татыш ханым – қырғыздарға шыққан жорығынан әкелген олжасы еді. Одан 2 қыз туады. Біреуі Тәуке сұлтанның ұлы Тұрсынға ұзатылған. * Сегізінші әйелі Өрес ханым – қалмақтан әкелген Абылайдың олжасы. Жұрт оны Сұлу деп атап кеткен. * Тоғызыншы әйелі – Тұлақ ханым. * Оныншы әйелі – Сайын-Көбен. * Он бірінші әйелі – Шаған ханым. * Он екінші әйелі – Мұңтұм. Соңғы төрт әйелі қалмақ қыздары, олардан ұрпақ болмаған. Тоғызыншы әйелі Сайман ханымның көмекшісі, ал оныншы әйелі Қарашаш ханымның әйелі еді.<ref>Валиханов Ч.Ч. Абылай хан // Собрание сочинений в пяти томах. ''–'' Алма-Ата, 1964. ''–'' Т. 3. – С. 486.</ref> ==Тарихи жыр== {{main|Абылай хан (жыр)}} '''Абылай хан''' - тарихи [[жыр]]. Жыр [[Қытай]]дың [[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң]] аймағында тұратын қазақтардың арасында кең таралған. Авторы белгісіз. Жыр Абылайдың балалык шағынан басталып, ер жету, қол бастау, ел билеу жолын коркем баяндап, соңын Абылайдың өлімімен аяқтайды. Жырда сөз болатын оқиғалар мен адамдар нактылы өмірде болған. Жыр Шыңжаң тұрғыны [[Шерияз]]дан Сүлтанбайұлынан жазып алынып, тұңғыш рет Қытайдын "Ұлттар" баспасынан жарық көрген 4 томында (1985), одан кейін "Абылай хан" атты кітапта (А., [[1993)]], "Казак халык әдебиеті" көптомдығының 1- ші томында (1995) жарияланды.<ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref><ref>Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8</ref> == Сыртқы сілтемелер == * [http://abai.kz/content/abylai-khan-eshkandai-baraby-tatarlaryn-estigen-emespin-bilmeimin-zher-bizdiki Абылай хан: «Ешқандай Барабы татарларын естіген емеспін, білмеймін. Жер біздікі!»] * [http://kokshetau.online.kz/history/abylai.htm/ Абылай хан] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817203903/http://kokshetau.online.kz/history/abylai.htm |date=2011-08-17 }} * [http://www.rah.kz/ru/ Абылай ханның резиденциясы” мұражай кешені, Петропавл қ.] * [http://aounb.kz/index.php?Itemid=87&id=625&lang=kz&option=com_content&view=article Абылай ханның 300 жылдығы] ==Дереккөздер== <references/> {{Қазақ хандары}} [[Санат:Қазақ хандары]] [[Санат:Жәдік әулеті]] [[Санат:Абылай хан әулеті]] [[Санат:Қазақ теңгесінде бейнеленген тұлғалар]] [[Санат:Төрелер]] a1bivthzra5jlwxfqrr97flksvbbum9 Әмір Темір 0 5144 3614903 3589620 2026-06-09T13:08:55Z 1nter pares 146705 /* Шығу тегі */ 3614903 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = монарх | Қазақша есімі = Әмір Темір | Шынайы есімі = {{lang-uz|Amir Temur ibn Amir Tarag'ay}}<br />{{lang-fa|تیمور لنگ‎}} | Суреті = Әмір Темір.jpeg | Атауы = | Сурет ені = 180 | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = | Лақап аты = | Ту = Timurid.svg | Ту2 = | Басқара бастады = [[1370]] | Басқаруын аяқтады = [[1405]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Хусейн (Мавераннахр әмірі)|Хусейн]] ([[1364]]–[[1370]]) | Ізбасары = [[Халил-Султан]] ([[1405]]–[[1409]]) | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Түсініктемелер = | Діні = [[Ислам]], [[суфизм]] | Азаматтығы = | Туған күні = 08.04.1336 | Туған жері = Мәуереннахрдағы Кеш қаласы, қазіргі [[Шахрисабз]], Самарқан | Қайтыс болған күні = 18.02.1405 | Қайтыс болған жері = [[Отырар]] | Жерленді = [[Гур Эмир]], [[Самарқан]], [[Өзбекстан]] | Династия = [[Темір әулеті]] | Туған кездегі есімі = | Әкесі = Мухаммад Тарағай | Анасы = Текина-хатун | Жұбайы = Турмуш ага, [[Ульджай-туркан ага]], [[Сарай-мульк ханым]], Улус ага, Ислам ага, Туман ага, Тугди-би, Дильшад ага, Чолпан-мульк ага, Тукал ханым, Кутлуг ага, Туглук-текин | Балалары = '''ұлдары''': Жихһангер (1356 — 1376)<br /> Әмір Шейї (1356 — 1394)<br />, Мираншах (1366 — 1408)<br />Шаһрух (1377 — 1447).<br />'''қыздары''': [[Тагайшах|Ука бегим]], Султан Бахт ага, Биги джан, Саадат султан, Мусалла. | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = [[Сурет:Timurid.svg|22px]] [[Темір әулеті]] империясы | Әскер түрі = | Атағы = «Ұлы Әмір», [[Бек]], [[Мырза]], Абу Мансур, Абу Фатих, Абу Гази, Сахиб-и Кирани, [[Қаған]], Гете Стани, Султан, Искандар Ул Ахад, ''Гурган''<ref>Төре әулетінің қызы [[Сарай Мульк Ханум]]мен отандасқаннан кейін гурган (ханның кеүйеу баласы) атағын қосты.</ref>. | Басқарды = | Шайқасы = '''Алдыңғы (Батыс) Азияны жаулау жорықтары''': үш жылдық (1386 - 1389)<br />бес жылдық (1392 - 1397)<br />және жеті жылдық (1399 - 1405) жасаған жорықтары<br /> '''Шайқастары''': Ыстықкөл батысындағы шатқалдардағы шайқас<br />Кондурч өзеніндегі шайқас<br />Теректегі шайқас<br />Ангора шайқасы <br />Балха, Шибирган, Бадхиз, Сеистанды басып алу<br />Қорасан, Серакс, Джами, Каусии, Исфераин, Туе, Келат, Астрабад, Амули, Сари, Султании, Тебризді басып алу<br />Азов, Кафу, Сарай-Бату, Астраханды қирату<br /> Сивас, Алеппо, Дамаск, Смирнаны басып алу | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} [[Сурет:Das Reich Timur-i Lenks (1365-1405).GIF|thumb|280px|Әмір Темір мемлекеті]] '''Әмір Темір; Ақсақ Темір; Темірлан; Сайыпқыран''' ([[Қазақ тілі|қаз.]] Темір бін-Тарағай Барлас; [[Өзбек тілі|өз.]] Amir Temir ibn-Tarag’ay; [[Парсы тілі|пар.]] تيمور لنگ; [[Ескі моңғол жазуы|моң.]] ᠲᠡᠮᠦᠷ; [[8 сәуір]] [[1336 жыл]], Қожа-Илғыр ауылы, қазіргі [[Шахрисабз]]<ref>[http://alashainasy.kz/kazak_tarihy/ulyi-kolbasshyi-amr-temr-60462/] ҰЛЫ ҚОЛБАСШЫ ӘМІР ТЕМІР</ref> — [[18 ақпан]] [[1405 жыл]], [[Отырар]]) — атақты түркі тектес халықтары билеушісі, [[Темір әулеті]] империясының негіздеушісі. 1370 жылы Мәуереннахрды басып алып, 1405 жылға дейін 35 жыл билік құрған, 27 мемлекетті қол астына бағындырған «әлем жаулаушысы». Шайқастардың бірінде Темірдің екі саусағы кесіліп бір аяғы жаншылады. Аяғы өмір бойы сырқырап ауырып ақсақ болып қалған. Ол Темирлан (дұрысы Темирленг, «ленг» парсыша-ақсақ) '''Ақсақ Темір''' атанады<ref>{{cite web | url=http://moodle.nci.kz/mod/resource/view.php?r=1660&frameset=ims&page=3 | title=Әмір Темір мемлекеті}}</ref>. == Шығу тегі == Әмір Темір (Темуридтер) империясының негізін қалаған Барлас руынан шыққан, Барлас тайпасының биі Тарағай бектің баласы. [[Барлас]] руы түркі тілдес тайпаларына жатқан, қазір ұрпақтары өзбек халқының ішіне кіреді. Барластар [[Шыңғысхан]]ның жаулауы кезінде, қазіргі [[Моңғолия]] жерлерінен [[Орта Азия]]ға көшкен. Түмбенай шешен – Шыңғыс ханның да, Әмір Темірдің де бабасы. Түмбенайдың екі ұлы болды – Қабыл һәм Қажұл. Қажұл Әмір Темірге 9–шы бабасы болып келеді. Әмір Темірдің арғы атасы Қарашар ноян, оның баласы Ежіл ноян оның баласы Елеңгір ноян, оның баласы Берқұл, оның баласы Мұхаммед Тарағай, оның баласы Әмір Темір. Темір барластардың бір бөлігінің бегі, жетекшісі еді. Кейін өзіне басқа бектерін қаратты, [[Шағатай ұлысы]]ның хандары - Моғолстанның билеушілеріне қарсы [[көтеріліс]] бастаған. Темір басқарған жігіттер керуендеріне [[шабуыл]] жасаған, соңдықтан оны жасында баспашы болды дейді. Бектердің бегі болып, Шағатай ұрпақтарынан тәуелсіз мемлекет құрған. Бірақ [[Шыңғысхан]]ның тікелей ұрпағы болмағандықтан, өзінің лауазымы "[[хан]]" емес, "[[әмір]]" еді.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> == Жастық шағы мен тұлға ретінде қалыптасуы == Әмір Темір [[1336 жыл]]ы [[8 сәуір]]де Мәуереннахрдағы Кеш қаласында, қазіргі Шахрисабзда, [[Самарқан]]ның оңтүстігінде орналасқан жерде дүниеге келген десе, кейбір зерттеулерде Темір 1333 жылы 7 мамырда дүниеге келген. Ал Грановский өз еңбегінде Темір Самарқанда 1336 жылы 9 сәуірде Шыңғысханның ұлының, Шағатайдың иелігінде дүниеге келген деп келіп, ол қолына қан уыстап, шашы ақ болып туған деп көрсетеді. Оның анасы Шыңғысхан тұқымынан шыққан, ал әкесі шағатай тұқымындағы әміршілердің бірі болған, бірақ оған үлкен мұра қалдырмаған. Темірдің туған жылы туралы монғол, қытай деректерінде 1333, араб, парсы деректерінде 1336, ал еуропалық қайсыбір деректерде 1337 жыл деп жазылған. Дегенмен, 1996 жылы ЮНЕСКО-ның шешімімен Өзбекстанда Әмір Темірдің 660 жылдық мерекесі болғанын ескеретін болсақ, оның дүниеге келуі туралы деректердегі түрлі мәліметтер мен зерттеулер денінің негізінде Темірді 1336 жылы 9 сәуірде Шахрисабздың оңтүстік-батысында Қожа-Илғыр ауылында дүниеге келген деген қорытынды жасауға болады. Темір кезеңіндегі тарихшылар оны Шыңғысхан тұқымына жақын тұлға ретінде көрсеткісі келді, яғни оның Шыңғысхан әулетімен туыстық байланысын қалыптастыруға тырысты. Клавихоның «Күнделігінде» де Темірдің әкесі шағатай тұқымынан шыққан орташа топтағы танымал кісі болғанын айтады. Ал Бартольд Темірдің әкесі Барлас руынан шыққан, мұсылман дінін ұстанған Тарағай «ноян» немесе әмір болса, анасы Текене-хатун болған деп көрсеткенімен, оның 1360 жылға дейінгі өмірін ашып көрсетпейді. Әмір Темірге байланысты дерек көздерінде Темірдің монғолдық Барлас тайпасынан деп көрсетеді. Монғолдың «Құпия шежіресінің» желісіне жүгінсек, Темірдің шыққан тегі төмендегіше суреттеледі: «Барластар Боданчардың некесіз әйелінен туған Хачи Хүлэгтен тарайды. Хачи Хүлэгтің ұлы Барулудай деген болыпты. Өзі мығым денелі, тойымсыз мешкей болғандықтан Барулас атанады. Хачуланның бір ұлы алдына қойған асын түгесіп жеп қоятындықтан оны үлкен Барулас, енді бірі алдындағы асын тауысып жей алмайтындықтан кіші Барулас деп атаған. Кейін олардың арасынан білімді Барулас, Тодойлық Барулас дегендер шығып, барлығы Барулас атанады» делінген. [[Рашид ад-Дин]]нің шежірелер жинағында Баруластарды Тумбинай шешеннің үшінші ұрпағы Хачуланның ұлы деп көрсетеді. Зерттеушілер барластарды монғол тайпаларының Нирундық тобына жатқызады. Шыңғысхан 1206 жылы Ұлы Монғол мемлекетін құрғанда барластарды еліне ерен еңбек сіңірген осы тайпадан шыққан түлегі Хубылайға ел етіп берген. Шыңғысханның 1219-1224 жылдары Орталық Азияға жасаған шабуылы кезінде барластың еркек кіндіктері монғол әскерінің қатарына тай-тұяғымен аттанып, Шағатай ұлысы билігінде Мәуереннахрға келіп орын тепті. Темірдің жастық шағы туралы келтірілген мәліметтер Клавихоның мәліметтерімен ұқсас келеді, тек «темір ұстасы мен кәсіпшілікпен» айналысқандығы туралы тың жайттар айтылды. Ал [[Ибн Арабшах]]тың дерегінде Темірдің әкесі кедей ұсташы болып, оның қой ұрлап жатқан сәтте оған садақтың жебесі тиіп жараланғандығы туралы айтылады. Сонымен қатар Ибн Арабшах кез-келген тонаушылық әрекетке оның соңынан еретін нөкерлердің санының ұлғайғандығы туралы да баяндайды. Деректерде келтірілген мәліметтерде Темір туралы аңыз әңгімелер көп болғандықтан, ал жылнамалар асыра сілтеушілікпен жазылғандықтан деректердің нақты шынайылығын ажырату қиындық тудырады. Дегенмен зерттеушілердің ғылыми мәліметтері бойынша Темір 1336 жылы [[Бұқара]] аймағының батысындағы ''Кеш'' (қазіргі Шахрисабз қаласы) маңайындағы Қожа Ылғыр ауылында Тарағай бектің отбасында дүниеге келген. Әкесі – бек лауазымы бар барлас ақсүйектерінің бірі. Ол ХІV ғ. басында Қашқандария аймағына келіп, қоныс тебеді. Темір осы қыстақта барлас ұлдарының арасында әскери ойындарға жаттығып балалық шағын өткізеді. [[Герасимов Михаил Михайлович|М.М. Герасимовтың]] Темір мәйітін зерттеу қорытындысы бойынша оның бойы шамамен 172 см құрағанын және физикалық жетілген өте мықты тұлға болғанын көрсетті. Оның шашы өз қатарларына қарағанда әлдеқайда ақшыл болған. Герасимов қалпына келтірген бет-пішініне және терісінің ақ түстілігіне қарап, кейбір ресейлік зерттеушілер: «Әмір Темірдің тегі еуропалық болған» дегілері келеді. Олардың мұнысы Темірдің Ресейді Алтын Орданың езгісінен құтқарғанына да байланысты болар. Темір түрік, тәжік тілінен өзге парсы тілін де жақсы меңгерген, ғалымдардың тарихи шығармаларын тыңдап, сөйлесуді ұнататын және өзінің әңгімелерімен мұсылман тарихшыларын таң қалдыратын. Бұл туралы Академик [[Василий Владимирович Бартольд|В.В. Бартольд]] Темірдің өзі түркі тілінен өзге парсы, тәжік тілдерін еркін меңгерген. Али Йездидің хабарлауынша ғалымдар түркі және тәжік тілдерінде жазған және кеңес өткізген. Ол көшпелілікпен қатар сол кезде билік барлас бегі Қажы Барластың қолында болған Шахрисабзға жиі барып тұруының арқасында қала өмірін де жақсы білді. Әмір Темірдің «Әмір Темір аманаты» кітабында оның жастық шағы туралы мәліметтер айтылады: {{Дәйексөз|Жеті жасқа толғанымда, мені медресеге тапсырды және қолыма сөздер кестесін ұстатты. Оқи бастадым, жетістіктерге кереметтей сүйіндім. Тоғыз жасқа толғанымда, бес уақыт намазды үйрендім және мектептегі барлық оқушыларға бастық болып алдым. Өзім қатысқан барлық жиындарда ғұламалардың жанына отыруға ұмтылдым. Тіземен шөкелеп отыратынмын. Үлкендерді құрметтеуді әдетке айналдырдым. Көшеде балалармен ұрыс-ұрыс ойынын ойнап, өзімді әмір етіп тағайындадым, ойынды басқаратынмын және бір топты екінші топпен ұрысуға (шайқасуға) машықтандыратынмын}}. [[1348 жыл]]ы 12 жасында Балық әмірі Қазағанның әскерилерінің қатарына алынды. Ол қарапайым әскери міндетін атқара жүріп-ақ барластарды өз айналасына топтастыра бастайды. Атақты тарихшы Арабшах Темірді тиран және жауыз ретінде атаған, оның қарсыласы ол туралы былай айтады: {{Дәйексөз|Темір мығым денелі, ұзын бойлы, кең маңдайлы, кең кеуделі, зор дауысты және оның күшіне жететін жан болмағандығын айтады. Оның ұзын сақалы болды, оң аяғы мен оң қолы мертік болған. Ол 80 жасқа жетпей қайтыс болғанымен, ол өлген шағында өзінің қаталдығы мен ақылынан еш айырылмаған. Ол өтіріктің жауы болған, әзілдер оны қызықтырмаған, шындық ащы болса да, оны жаны сүйген. Өзі тұрған жерде қарақшылық, өлтіру мен әйелдерге деген зорлық-зомбылық туралы айтқызбаған. Сәтсіздіктер немесе жеңістер оның еңсесінің түсуіне еш әсер етпеген. Ол өзін сыйлата білетін және әскеріне жолдас болған}}. Өз замандастарының арасында беделін көрсетіп, қолбасшылық өнерін ерте байқатады. Сондықтан да Темірдің жас кезінде өзі секілді жас барластар оның нөкері болуға ұмтылған. Оның жас кезінде өзінің әкесі секілді үш-төрт нөкер ғана болған. Клавихоның жазуы бойынша: ол өзінің төрт-бес қолшоқпары арқылы көршілерінің малдарын тартып ала бастаған. Біртіндеп жас Темір жақсы қаруланған, шағын атты әскер жинақтайды және оларды саудагерлердің керуендері мен көршілерінің жеріне олжа алуға жіберіп тұрған. Жорық сәтті болған кезде «ол өз адамдарымен тойлаған; ол мықты әрі қайырымды болғандықтан олжаның бір бөлігін өз адамдарына үлестірген, сондықтан да оның айналасына 300-ге жуық салт атты әскері жасақталды». Осы кезден бастап ол өзі және айналасындағылар үшін жер-жерлерді аралап, ұрлау мен тонаумен айналысқан. Темірдің батырлығы, мәрттігі, адамдарды тани білуі мен өзіне көмекшілерді таңдауы және қолбасшылық ерекше қабілеті барластар мен көшпелі әскери жастардың арасында асқан беделдік әкелді<ref>{{cite web | url=http://alashainasy.kz/kazak_tarihy/ulyi-kolbasshyi-amr-temr-60462/ | title=ҰЛЫ ҚОЛБАСШЫ ӘМІР ТЕМІР}}</ref>. == Әмір-Темірдің жеке билігінің орнауы (1370-1405) ([[Темір әулеті]] империясының құрылуы). == Әмір Темір алғашында Қашқадария уәлаятының билеушісі болды ([[1361]]). Осы кезден бастап ол [[Моғолстан]] ханы Тоғлұқ-Темірмен, оның ұлы Ілияс Қожа және [[Балх]] пен [[Самарқан]] әмірі Хұсейнмен билік үшін күрес жүргізіп, 1370 жылы Мәуереннахрды өзінің қолына алды. Жас кезінде [[Түркістан]] маңындағы бір шайқаста аяғынан жарақаттанған. XIV ғасырдың 70-жылдары оның қолбасшылық дарыны толық ашылып, атақ-даңқы жер жүзіне тарады. [[Осман империясы]] мен Орталық Азия аймағында ол “Aksak Tіmur” (Ақсақ Темір), ирандықтарға Тимурленг, еуропалықтарға Тамерлан есімімен белгілі болды.Әмір Темірдің әскерлерінің тегеурінді шабуылдары арқасында Хорезм мемлекеті (1372 — 88), [[Шығыс Түркістан]] (1376), [[Герат]] (1381), [[Хорасан]] (1381), [[Қандағар]] (1383), [[Сұлтания]] (Оңтүстік Әзірбайжан, 1384), [[Тәбріз]] (1384), [[Иран]] және [[Ауғанстан]] толық бағындырылды. Бірнеше дүркін жойқын жорықтан соң [[Алтын Орданы]] күйретті. Әмір Темір 1370 — 90 жылдары Тоқтамыс хан мен [[Едіге]] әмірдің арасындағы алауыздықты шебер пайдалана отырып, [[Дешті Қыпшақ]], [[Ақ Орда]] мен Моғолстанға 10-нан астам жойқын соғыс жорығын жасады. [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)|Сарыарқадан]] өткен жорықтарының бірінде, Ұлытау маңында, ұрпаққа естелік ретінде [[Темір жазуы|құлыптас]] қалдырған. Әмір Темірдің Алтын Орданы талқандауы Ресейдің тәуелсіздік алуына оң жағдай жасады. 90-жылдары [[Әзірбайжан]], [[Дағыстан]], Гүржістан ([[Грузия]]), [[Ирак]] Әмір Темір мемлекетінің құрамына енді. [[1398]] жылы [[Үндістан]] басып алынды. [[Сирия]] мен [[Ливан]] ([[Палестина]]) мәмлүктері бағындырылды. Алдыңғы Азияның басқа мемлекеттері де Әмір Темірдің билігін мойындады. [[1402]] жылы жазда Әмір Темір Анкара шайқасында Осман империясының негізгі әскери күшін талқандап, түрік сұлтаны Йылдырым Баязидті (Баязид) тұтқындады. Әмір Темірдің үздіксіз соғыстарының нәтижесінде алып империя — [[Темір мемлекеті]] құрылды. Оның жалпы аумағы 14 млн км²-ге жетті. Әмір Темір [[1405]] жылы Қытайға жорыққа шыққанда жолай Отырарда қайтыс болды. Ол 68 жас, 10 ай, 9 күн өмір сүрді. Темірдің денесі түнде қаладан шығарылып, 6 ай жол жүріп сүйегі [[Самарқан]]дағы Гүр-Әмір кесенесіне мұсылман дәстүріне сай жерленген. Темір ұрпақтарына ерекше ықылас танытып, олардың болашағы мен тәрбиесіне ерекше көңіл бөлгенімен, Шыңғысхан балаларымен салыстырғанда Әмір Темір балаларын аса қуантпаған. Балаларының бағынбауы, ханзадалардың бүлік шығаруы да, тіпті немересі Сұлтан Хусейіннің опасыздығы да болған. Америкалық зерттеуші, Чикаго университетінің профессоры Джон Вудстың есептеуі бойынша, Темірдің тікелей ұрпақтарының жалпы саны оның өмірінің соңына қарай жүзге жуықтаған.<ref>{{cite web | url=http://alashainasy.kz/kazak_tarihy/ulyi-kolbasshyi-amr-temr-60462/}}</ref> Әмір Темірдің 4 ұлы болды: Жихһангер (1356 — 1376), Әмір Шейї (1356 — 1394), Мираншах (1366 — 1408), Шаһрух (1377 — 1447). Темір әулетінен ұлы ғалым Ұлықбек (1394 — 1449), [[Моғол империясы]]н құрушы [[Бабыр]] (1483 — 1530) сынды атақты адамдар шықты. Әмір Темір өлгеннен кейін мирасқорларының билікке таласуынан Темір мемлекеті ыдырап кетті. Ол әлемдік тарихта талантты қолбасшы, тегеурінді саясаткер ретінде қалған. Орталық Азиядағы бірқатар сәулетті ғимараттардың пайда болуы, қалалардың өркендеуі, шөл даладағы жер суландыру құрылыстарының салынуы, қолөнер мен сауданың дамуы Әмір Темір есімімен тығыз байланысты. Тарихи деректер оның қол астындағы аймақтардағы түркі, парсы, араб мәдениеті мен өнерінің өкілдері, ғалым-ойшылдары Әмір Темірдің тарапынан үлкен қолдау тапқандығын растайды.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> Әмір Темір қазақ жерінде мәңгілік өшпес ескерткіш — қасиетті [[Қожа Ахмет Ясауи]] кесенесін салып қалдырды. Сонымен қатар жаулап алынған елдердегі Әмір Темірдің шектен тыс қатігездігі оны күрделі тарихи тұлға ретінде танытады.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> == Әмір-Темір кезіндегі мәдениеттің дамуы == Темір өз заманының аса зұлым жаулаушысы, елдер мен қалаларды қиратушы әлемге қорқыныш ұялататын қолбасшы ретінде танылса, бір қырынан ол аса талғампаз сәулетші де болды. Осы кезеңде Әмір Темірдің басшылығымен зәулім бақты сарайлар мен қалалар, елді мекендер, көпірлер тұрғызылған. Ол жердің бос жатуына жол бермеген. Темірдің жасампаздық өнерінің туындылары қалалар, медреселер, мешіттерге тіпті сол кезеңде еуропалықтардың өзі таңдана қараған (Клавихо). Ол өзіне дейінгі басшылар секілді парсы немесе араб құрылыстарын кайталамай, өзіндік ерекше мұсылман сәулет өнері тарихында бұрын жасалмаған дүниелерді тұрғызған. Темір жаратылыстану-математика, [[астрономия]] ғалымдары мен [[тарихшы]], [[ақын]], [[лингвист]], [[теология]] саласындағы ғалымдармен өз мемлекетіндегі Мәуереннахр мен [[Хорезм]]нен басқа [[Алтын Орда]], [[Ақ Орда]], [[Хорасан]], [[Үндістан]], [[Ирак]], [[Иран]], [[Түркия]] және Батыс Магрибті қосқандағы иелігіндегі өзекті мәселелерді талқылаумен өткізген. Али Йезди тағы қызықты мәліметті келтіреді: жуырда ғана негізі қаланған Баилқан қаласында 806 ж. Темір атақты теолог ғалымдарды жинап: «Ғылым мен дін білгірлері патшаларға өз әрекетінде түрлі кеңес беру арқылы көмек көрсетіп тұрған, сендер бұл қызметті атқармайсыңдар. Менің мақсатым - әділетті шешім шығаруға жәрдем көрсетіп, менің бағыныштыларым бейбітшілікте өмір сүруіне жағдай жасап, мемлекеттің дамуына жағдайды жақсарту». Темір сарайында Абдужаппар Хорезми, Шамсутдин Мунши, Абдулла Лисон, Бадриддин Ахмед, Нигманиддин Хорезми, Ходжа Афзал, Алаутдин Каши, Джалал Хаки және басқа да ғалымдар қызмет жасаған. Темір математика - риезнет, геометрия - хандас, архитектура - миморлик, астрономия - ханат, әдебиет, поэзия, тарих, музыка – мусики ғылым салаларының дамуына ерекше көңіл бөледі. Ол үлкен қызығушылықпен сахиб хунар (ғалымдармен) әңгіме дүкен құратын. Тарихи деректер оның қол астындағы аймақтардағы түркі, парсы, араб мәдениеті мен өнерінің өкілдері, ғалым ойшылдары Әмір Темір тарапынан үлкен қолдау тапқандығын растайды. Темір Самарқанда Сарай мен мешіт, Бибі-ханым медресесін; Шахи-Зинд медресесін тұрғызады, ал қаланың айналасына бақтар мен сарайлар Шинар-Бағы, Шамал-Бағы, Дилкуш-Бағы, Бехишт-Бағын тұрғызады. Бибі ханымның салынуы жөнінде Клавихоның «Күнделігінде» атап өтіледі: «Дүйсенбі күні Темір [[Самарқан]]ға аттанып, қалаға кіретін жердегі бір үйге тоқтады. Сол үйді өзінің қайын енесінің құрметіне (Бибі-ханым) салдырады». Кухак пен Заравшан өзендері арқылы жолдар мен көпірлер салынады, ал кейін Әмудария мен Сырдария арқылы көпір жүргізеді, Сырдария мен Ахангаран арқылы канал жүргізіледі. Суландыру жүйесі мен керуен-сарайлардың құрылысы [[Бұхара]], Лахрисабзда, [[Ферғана]]да, [[Түркістан]]да жасалады. Өте үлкен көлемде қалалар, ауылдар, монша, медресе мен мавзолейлер салынады. Құрылыс жұмыстарына жергілікті сәулетшілерден - созиби хунарлармен қатар Темір жаулап алған мемлекеттердің сәулетшілері мен құрылысшылары әкелінеді (Якубовский). Темір басып алынған елдерден 150 мыңға жуық қолөнерші шеберді өз астанасы Самарқанға алып келді, оның бұйрығы бойынша қалада және қаланың сыртында көптеген әсем сарайлар салынды. Сарайларда Темірланның жеңісті жорықтары бейнеленді. Ол Самарқанда салынып жатқан құрылыстың өзіне дейінгі салынған ғимараттардан әлдеқайда кең көлемде болғанын талап етті. Клавихоның «Күнделігінде» Самарқан қаласының құрылыс жұмыстары жөнінде қызықты жайттар кездеседі: «Бізді жұма күні патшаның бұйрығы бойынша салынып жатқан үлкен сарайды аралатуға алып келді, бұнда шеберлер 20 жыл бойы күні-түні еңбек етіп келеді. Сарайда өте кең дәліз бен үлкен қақпа бар, оның екі жағында әртүрлі бедерлермен сәнделген екі арка бар. Бұл аркалардың астында шағын бөлмелер орналасқан... сарайдың ортасында ені үш жүз қадам болатын суат бар, оның артында алтынмен, лазурьмен ерекше безендірілген ең үлкен есік орналасқан. Есіктің ортасында, күн бейнесінің ортасында арыстан бейнеленген, оның жан-жағы да солай көмкерілген. Бұл Самарқан билеушісінің герб болған. Сарай Темірдің бұйрығы бойынша салынған дегенмен, менің ойымша сарайды бұрынғы әмірші сала бастаған, себебі бұл герб күнде бейнеленген арыстан Самарқанның бұрынғы әміршісінің таңбасы, ал Темірдің таңбасы – үш дөңгелек». Клавихоның дерегіне сүйенсек, Самарқан қаласының құрылысы оған дейін-ақ басталған. Ал оны өз мемлекетінің астанасы етіп таңдаған Темір қаланың құрылысын жалғастырғанын білдірсе керек. Темірдің астана ретінде Самарқан қаласын таңдап алуы турасында бірнеше пікірлер бар: бірі Самарқан алғаш Темір бағындырған қалалардың ішіндегі үлкені десе, енді бірі оған табиғаты қатты ұнады, ал үшіншілері ерте кезеңнен бері бұл аймақты Тұранды атақты Афрасиб билегендіктен қызықтырған деп есептейді. Аталғандардың барлығы шындыққа жанасады, бірақ объективті себебі ол Мәуереннахрдың орталығында орналасып, географиялық жағдайы қолайлы болғандығында. Қала бай су жүйесімен жан-жағынан үш қаламен байланысты, мұнда тау, өзен және ормандар қатар орналасқан. Сонымен қатар Самарқанда сирек кездесетін түсті металдар мен құрылыс материалдарының мол қоры шоғырланған. Осының барлығы Темір мемлекетінің астанасы Самарқанды таңдауына әсер еткендігі сөзсіз. Темір салдырған қалалардың ерекшелігі олар қалың дуалмен қоршалмады. Мысалы Самарқандағы Көк сарайда Темір жиі болмаған, бұл қазына орны ретінде жұмыс жасаған. Әмір Темір өзінің қала сыртындағы тамаша бақтарымен қоршалған сарайында болуды ұнатқан, ал ол жоқ кезде бұл аймақ қаланың бай және кедей тұрғындарының серуендейтін орны болған. В.В. Бартольд, атап өткендей мұсылмандардың ең басты қаласы Самарқан, Темірдің ойынша, әлемдегі бірінші қалаға айналуы тиіс болатын. Темір өз кезегінде шаруашылыққа, жер жырту мен мал шаруашылығына, сауданың дамуына ерекше көңіл бөлді. Али-Йезди «Зарфарнамеде» Темір «Мәуереннахрды үш жылға салықтан босатты», сол арқылы кәсіпшілер мен жер шаруашылығымен айналысушылардың экономикалық жағдайын жеңілдеткендігін айтады. Самарқанда бейнеленген Темірдің және оның ұрпақтарының жеңістерін салуда тақырыптық кескіндеме арқылы жасалған. Темір мен оның ұрпақтары кезеңіндегі (ХІҮ-ХҮ ғғ.) қабырға суреттері көлемі мен қатардағы миниатюрасы бойынша «Үлкен француз хроникасынан» (ХҮІ ғ.) асып түскен. Осы кезеңде [[Орта Азия]]да жергілікті және шет аймақтардан келген сәулетші безендірушілердің мектептері де ашылады. [[Қазақстан]] аумағындағы Темірдің ең үздік салдырған туындысы - [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]. Ол Қазақстан мен Орта Азия халықтары арасында сопылықтың кеңінен және табыспен таралуына жағдай жасаған. Ахмет Ясауи тек насихатшы емес, XII ғасырда өмір сүрген философ, ұлы ғұлама, мейірімді, кішіпейіл, ойшыл ақын ретінде түркі жұртына танымал болды. Ахмет Ясауи - халқымыздың рухани жебеушісі, кейінгі ұрпақ тәуіп етер қасиетті әулие. Оның мазараты - мәдениетіміздің мерейі, ұлтымыздың мақтанышы. Бұл құрылысты салу себебі, 1390-95 жылдардағы қан төгіс ұрыстарда Темір Алтын Орданың өктемдігін жойып астанасы - Сарай Беркені өртеп жібереді. Міне, осы жеңістің құрметіне Ахмет Ясауидің ескі мазарының орнына жаңа үлкен мемориалды ескерткіш орнатуды ұйғарды. Осы тұрғыда мұсылманшыл Темір тек діни мақсат мүддені ғана көздеген еді деу қиын. Бұл оның беделін көтеруге, үстемдігінің мызғымас берік екендігін көрсетуге және дала жақ сыртының сенімді болуы үшін де қажет еді. Сонымен қатар қазіргі күні бұл кесене тек қазақ халқы ғана емес барша түрік-мұсылман әлемінің мақтанышына айналып отыр. Кесене қазақтың [[Ақ Орда]] мемлекетінің оңтүстік бөлігі, Сыр бойы қалаларын Темір жаулап алған жеңісінің белгісі ретінде тұрғызылды. Кесене құрылысы жайлы негізгі жазба деректер Йездиден шыққан Шериф ад-диннің «Зафарнама-ий Теміри» («Темір жеңістері») атты кітабында баяндалған. Бұл кітапта 1397 жылы Темірдің Қызыр Қожа ханның қызы сүйіктісі Тәукел ханымға аттанғандығы жайлы жазылады. Самарқаннан [[Ташкент]]ке барар жолда Ясы қыстағындағы Қожа Ахмет Ясауи басына зиярат етуге бұрылады. Мұнда ол ескі мазардың орнына зәулім кесенені тұрғызуға әмір етеді. [[Түркістан]]дағы Қожа Ахмет Ясауи кесенесі – ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің тамаша туындысы. 1396-1399 жылдары Әмір Темірдің бұйрығымен Қожа Ахмет Ясауи қабірінің басына тұрғызылған. Көптеген жазба деректерге қарағанда, болашақ құрылыстың жобасын жасауда Әмір Темірдің тікелей өзі қатысып, өлшемдерді өзі анықтаған көрінеді. Кесене – үлкен порталды-күмбезді мемориалдық құрылыс. Архетектуралық жергілікті дәстүрді жете меңгерген парсылық шеберлердің жобасы құрылысқа негіз етіп алынған. Кесенені тербездік Шараф ад-дин Тербездің баласы Абд ал-Азиз құрылыс жұмысын салған. Кесене құрылысы жайлы Шериф ад-дин былай деп жазады: «Әзірбайжан, Парсы, Үнді және т.б. елдерден әкелінген 200-ге жуық тас қалаушылар жұмыс істеп, тауда 500 адам тас өндірді. Тасты жеткізуге Үндіден әкелінген 95 піл пайдаланылды. Құрылыс барысына жиі қатысқан Темір жұмыс сапасына көңілі толмаған жағдайда кінәлілерді қатаң жазалап отырды. Темір заманында Қожа Ахмет Ясауи кесенесі сияқты құрылыс жоқтың қасы еді. Кесененің әрбір кірпіші қолдан жасалып, сапасы өте жоғары болды. Кесене оңтүстік-шығыстан, солтүстік-батысқа қарай созылып жатыр. Ені 46,5 м., ұзындығы 65 м. Күйдірілген шаршы кірпіштен өрілген. Кесене жобасының ерекшелігі – онда Орталық Азия сәулет өнерінде бұрын-соңды ұшыраспаған шатыр жабу әдістері қолданылған. Ескерткіште күмбезді аркалы элементтер мол. Сәулетші шеберлер тек аркалы күмбезді жүйенің өзіне сан түрлі әдістерді қолданған. Кесенеде аса үлкен портал (ені – 50 метрге жуық, порталдық арканың ұзындығы – 18, 2 метр), бірнеше күмбез, 35 бөлме бар. Ғимараттың биіктігі – 37,5 м. Сыртқы қабырғаның қалыңдығы – 3 м. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі [[мешіт]], [[медресе]] қызметін де атқарған. Кесененің үш қабырғаның үстіңгі жағымен өткізілген эпиграфтық фризде [[Құран Кәрім]] сүрелері мен аяттары жазылған. Бүкіл құрылыстың мағыналық кіндігі – қабірхана ортасында Қожа Ахмет Ясауиге құлпытас қойылған. Қабірхана есігі жұқа темірмен қапталып, оған алтынмен жазулар түсірілген. Кесене-мешіттің 16 терезесі, қос қабат күмбезі бар. Мешіттің батыс жақ қабырғасында [[Мекке]]дегі [[Қағба]] іспетті 3,5-2,5 метрлік мозаикалық михраб орнатылған. Кесененің оңтүстік-батыс жағындағы Аллаға құлшылық етуге арналған жерасты ғибадатханалары Ясауидің тірі кезінде жасалып, кейін қайта жаңғыртылған. Темір «Қалаларда мәдениетті адамдар неғұрлым көп болса, оның өсіп-өркендеуі, дамуы тез жүреді, Мәуереннахр мен Түркістан қалалары мейлінше көркейе түседі деп есептеді». Мәуереннахр мен Самарқанда бой көтерген жаңа құрылыс нысанында пейзаж көркем өнері кең тарады. Бұндай тамаша көркем суреттер Ширин-бика-ага (1385), Бибі-ханым (1404), Туман-ака (1405) қабырғаларында бейнеленген. Олардың барлығы көк бояумен, ақ жолақтармен және алтын түстермен көмкерілген. Пейзаждық туындыларда ХІV-ХV ғасырларда көркем өнер метаформасы әлемде жоқ «фирдаус» - жұмақ бақтары бейнеленді [19]. Мәуереннахрда қолданбалы өнер кеңінен тарады. Ол әсіресе, Ясыда, Самарқан пен Бұқарада жақсы таралды. Сонымен қатар Әмір Темірдің мұсылманшыл екендігі және он екі жасынан бастап намазға жығылғандығы, мұсылмандық салт-дәстүрді ерекше ұстанғандығы және өз мемлекетінде мұсылман дінінің таралуына жағдай жасағандығы деректерден белгілі. Темір өзі таққа отырып, мемлекет билігін өз қолына ұстаған сәттен бастап мемлекеттің негізгі тірегінің бірі дін екендігін мойындаған. Ол Темір түзіктері («Уложение Тимура») атты шығармада дін туралы былай дейді: "Маған тәжірибе көрсетті. Дін мен заңға бағынбаған мемлекет ешқашан өзінің күші мен қуатын сақтай алмайды... Дінсіз мемлекетті шатыры жабылмаған, есіксіз, қоршаусыз, кез-келген арам пиғылды адам кіре беретін қорғансыз үймен салыстыруға болады. Мен сондықтан өз ғимаратымды ислам дінінің ұлылығына негіздедім. Оған ережелер мен заңдарды үйлестірдім және оларды өзім билік жүргізген кезімде сақтап, мойынсұндым" - дейді [3, C. 69]. Бұл Әмір Темірдің мемлекетті басқаруда дін мен дін өкілдеріне арқа сүйегендігін көрсетеді. Сондай-ақ осы шығармада Әмір Темірге пірінің мемлекетті басқару жүйесін қалыптастыруға қатысты жазылған ойлары келтіріледі. Онда былай делінеді: «Менің пірім маған былай деп жазды: Темір, Тәңір оны өзі қорғасын, сен мыналарды есіңде ұста. Мемлекетті басқару – Ұлы жаратушының әлемді басқаруына ұқсас. Бұл басқаруда әртүрлі қызметтер бар: тыңшылар, қызметшілер, жасауылдар және олардың әрқайсысының атқарар қызметіне қарай мойындарына артылған міндеттері бар. Олар өздеріне артылған міндет шеңберінде ғана қызмет атқарады әрі олар өз шекараларынан шықпайды және Жаратушының заңдарын қатаң сақтайды. Сонымен қатар Темір: «Мемлекет және оған билік жүргізуге арналған менің бірінші қағидам – Алла тағаланың діні мен Мұхаммед Мұстафаның (с.а.с) шариғатына бас иіп қана қоймай, оған мейлінше өріс бердім. Әр жерде және әр уақытта [[ислам]] дінін қолдап қуаттадым». Сен пайғамбар ұрпақтарын қол астыңдағы өзге халықтан жоғары ұста. Оларға үлкен құрмет көрсет. Оларға берген сыйыңды дүние шашу деп есептеме. Сенің құдай жолына жұмсаған қаржың босқа дүние шашу емес. Сен өз қол астыңдағы халықты 12 топқа бөл. Ол сенің мемлекетіңнің сәулеті де, тірегі де болады». Әмір Темір пірінің осы айтқанымен қоғамды он екі сатыға бөледі. Сол он екі сатылы жүйенің алғашқы сатысында Пайғамбар ұрпақтары мен ұлыс бектері, заң шығарушылар тұр. Бұл да Әмір Темірдің дінге, дін қызметкерлеріне, әсіресе Пайғамбар ұрпақтарына көзқарасы қандай болғандығын көрсетеді. Темір саясаткер ретінде ислам дініне сүйене отырып, мұсылман діндарларының беделін өз мемлекетін нығайту үшін пайдаланған және осы мақсатта ол өзге де діни нанымдарды ұтымды пайдаланған. Ол бос уақытын саятшылық пен шахмат ойнауға арнап, оны жетілдіріп отырған. Темір өз заманында тек соғыс өнерімен ғана ерекшеленіп қоймай, жасампаздық өнерімен: өз мемлекетінде сәулет өнерінің өркендеп, жаңа мешіттер мен медреселер, бақтар мен суландыру жүйелерінің дамуына және жер шаруашылығын өркендетуге жағдай жасаған. Сонымен қатар, тарихта мұсылман сәулет өнерінің ең бір дамыған кезеңі де Темірдің есімімен тығыз байланысты. Мұсылман діні салтанат құрып, ғылымның дамуына жағдай жасаған тұлға екендігін байқауға болады. Темір 1405 жылы [[Отырар]] қаласында дүниеден өтеді. Ол парсы деректері бойынша «өкпесіне суық тигендіктен», ал қытай деректері бойынша «іш сүзегі ауруынан дүние салған» деседі. Бұл Шариф ад-дин Йездидің еңбегінде жақсы баяндалған. «Сейхунның жағасынан кеткен Темір (1405 ж. қаңтардың 14) Отырарда Берді-бектің сарайына тоқтайды, оның жанындағы ханзадаларға, әмірлер мен жақындарына жеке-жеке бөлме береді...». Осы әңгімеден кейін «Зафарнамеде» Темірдің өліміне арналған арнайы бөлім бар онда: «Бүкіл Азияны дерлік бағындыруға жұмсаған жеті жылдық жорығынан кейін Темір өзінің ендігі ойын әлемде әділеттілік орнату мәселесіне арнайды. Өзінің бұрынғы қателіктерін жуып-шаю мақсатында ол Самарқанға келіп, бұл жерде 5 айға жуық уақытын өткізіп, идолдарға табынатын Қытай еліне қарсы жорыққа дайындалады. 1405 жылы ол Отырарға келіп, жолда қатты суық тиіп денесі қызады. Маулян Фазл-Аллах Тебрези тамаша дәрігер болғанымен, оның шипа беретін дәрілері еш көмек бермейді. Дәрігерлер тағдырмен жазылған өлімге еш араша бола алмағандары жазылады». Шығармада Темірдің көз жұмған кезеңін 1405 жылдың 14 ақпан деп көрсетіледі. Бөлім Темірдің дүниеден өткен шағында 71 жаста болғандығын және оның 36 жыл билік құрғандығын хабардар етеді. Ал Клавихоның «Күнделігінде» Темір Қытайға жорыққа аттанбастан бұрын қатты қартайып кеткендігін және әмірдің қабылдауында болғанда «Темір елшілердің жақын келуін сұраған, себебі алыстан жақсы көрмегендігін айтады». Ал тарихшы Хафиз-Абру мен Ибн-Арабшах Темірдің шамадан көп шарап ішкендігін өз еңбектерінде келтіреді. Сонымен қатар Хафиз-Абру «Темір ауырып жатқан кезде оның жанына әмірлері жиналады, ол алдымен бір саусағын кейін екіншісін көтереді. Жанындағыларға көзімен ымдап «Мен не айтқым келіп тұр деп сұрайды?» Әмірлер жауап береді: «Әмірші бұл жазылатын бір немесе екі жол бар деген мағынаны білдіреді» дегенде, Темір еш бөгелместен «Мен араларыңда бір-екі күннен кейін болмаймын дегенді білдіреді» деп айтады. Сонымен қатар Ибн Арабшах Темірді дәрігерлер оның іші мен маңдайына мұз қою арқылы емдеген деп көрсетеді. Бұл жерде қытай деректері шындыққа жақын келетіндігін мойындауымыз керек<ref name="ҰЛЫ ҚОЛБАСШЫ ӘМІР ТЕМІР">{{cite web | url=url=http://alashainasy.kz/kazak_tarihy/ulyi-kolbasshyi-amr-temr-60462/ | title=ҰЛЫ ҚОЛБАСШЫ ӘМІР ТЕМІР}}</ref>. Темір Қазақ мемлекетінің өсіп өркендеуіне кереғар рөл атқарды. [[Сығанақ]], [[Сауран]], [[Сарайшық]]ты қиратты, [[Жетісу]]ды басып алды, [[Ақ Орда]] мемлекетін әлсіретті. Қыпшақ-Қазақ даласында тонаушылық, басқыншылық жорықтар жасады. Темір өзінің атақ абыройын асқақтату үшін Мәуераннахр, Самарқанда ескерткіш мұнаралар, зәулім мешіттер тұрғызды. Әмір Темір өз мемлекетіне қылыштың күшімен, қырып-жою арқылы жеткені белгілі. Ал сол кезеңде мәдениеті мен экономикасы тұрақтана бастап, шаруашылық түрлері жетіле бастаған [[Ақ Орда]] мен Моғолстан Темірдің соғыс алаңына айналды. Ол қатігездікпен халықты қырып-жойып, бағынбағандардың барлығын жермен-жексен етті. Осылайша Темір әлемдік деңгейдегі ұлы қолбасшы ретінде сақталғанымен, Қазақстан тарихында оның жорықтары қоғамның дамуы мен этникалық тұтастыққа кері әсер етті. Әлеуметтік теңсіздікті күшейте түсіп, оның зардабы тарих тағылымында орны толмас басқыншылық соғыс әрекеттері ретінде сақталды<ref name="ҰЛЫ ҚОЛБАСШЫ ӘМІР ТЕМІР"/>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Тағы қараңыз == * [[Әмір Темір жорықтары]] * [[Әмір Темірдің Моғолстанға жорықтары]] * [[Әмір Темірдің Қытайға елшілігі]] [[Санат:Монархтар]] [[Санат:Темір әулеті]] nvibb64kkjhsn26dvphfv8c5exdamnn Асқар Ұзақбайұлы Мамин 0 7498 3615091 3600375 2026-06-09T22:26:51Z Casserium 68287 3615091 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Асқар Ұзақбайұлы Мамин | Суреті = Mikhail Mishustin and Askar Mamin (2021-12-20) 02 (cropped).jpg | Атауы = Мамин, 2021 жыл | Титулы = 10-[[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]] | Ту = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 25 ақпан 2019 | Басқаруын аяқтады = 5 қаңтар 2022 | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]]дің 16-[[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Бірінші орынбасары]] | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 9 қыркүйек 2016 | Басқаруын аяқтады_2 = 21 ақпан 2019 | Премьер_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізашары_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары_2 = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_3 = [[Қазақстан темір жолы]]ның 6-Президенті | Ту_3 = Kazakhstan Temir Zholy.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 17 сәуір 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = 9 қыркүйек 2016 | Ізашары_3 = [[Жақсыбек Әбдірахметұлы Құлекеев|Жақсыбек Құлекеев]] | Ізбасары_3 = [[Қанат Қалиұлы Алпысбаев|Қанат Алпысбаев]] | Титулы_4 = 4-[[Астана әкімі]] | Ту_4 = Emblem of Astana (latin).svg | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 21 қыркүйек 2006 | Басқаруын аяқтады_4 = 4 сәуір 2008 | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_4 = [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]] | Ізбасары_4 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Титулы_5 = 5-[[Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі|Көлік және коммуникациялар министрі]] | Ту_5 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 25 тамыз 2005 | Басқаруын аяқтады_5 = 21 қыркүйек 2006 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_5 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізашары_5 = [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов|Қажымұрат Нағыманов]] | Ізбасары_5 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Туған күні = 23.10.1965 | Туған жері = {{туғанжері|Астана{{!}}Целиноград|Астанада}}, [[Ақмола облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Әкесі = Ұзақпай Мамин<br>(1937–2021) | Анасы = | Жұбайы = Алтынай Аппас | Балалары = 2 | Мамандығы = {{hlist|құрылысшы-инженер|[[экономист]]}} | Партиясы = [[Аманат (партия)|Нұр Отан]]<br>(2007–2022) | Білімі = {{Unbulleted list|[[Еуразия ұлттық университеті|Целиноград инженерлік-құрылыс институты]]|[[Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы|Ресей Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы академиясы]]}} | Марапаттары = {{Қатар |{{Назарбаев ордені}} }} {{Қатар |{{Құрмет ордені}} |{{Барыс ордені}} }} | Commons = Askar Mamin }} '''Асқар Ұзақбайұлы Мамин''' ([[23 қазан]] [[1965 жыл]], [[Астана|Целиноград]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер және экономист, Қазақстанның бұрынғы [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министрі]] (2019–2022). [[Қазақстан темір жолы]] Ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті (2008–2016). == Өмірбаяны == Мамин [[Арғын]] тайпасы [[Қанжығалы руы]]нан шыққан.<ref name=":0">Қанжығалы шежiресi, Құрастырушылар Ғ.Умаров, Қ.Әлімжанов, бас редактор Негимов Серік 558 бет, Астана 2017 - ISBN 9786013026701</ref> * Целиноград инженерлік-құрылыс институтын бітірген. * Г.В. Плеханов атындағы Ресей экономикалық академиясын бітірген. Инженер-құрылысшы, экономист. * Еңбек жолын «Целинтяжстрой» тресінің құрастырушысы болып бастады. * Кейіннен кәсіпкерлікпен шұғылданды. * [[Ақмола]] арнайы экономикалық аймағы әкімшілік кеңесі төрағасының орынбасары * [[Астана|Астана қаласы]] әкімінің бірінші орынбасары болды. * Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация вице-министрі. * Индустрия және сауда бірінші вице-министрі. * 2005–2006 жылдары [[Қазақстан]] Республикасы Көлік және коммуникация министрі болып қызмет атқарған. * 2006–2008 жылдары [[Астана]] қаласының әкімі. * 2008–2016 жылдары "[[Қазақстан темір жолы]]" ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті болып қызмет етті. * 2016–2019 жылдары Қазақстан Премьер-министрінің бірінші орынбасары болды. * 2019 жылғы 25 ақпаннан бастап 2022 жылғы 5 қаңтарға дейін [[Қазақстан премьер-министр]]інің қызметінде болды. * 2024 жылғы ақпаннан 2025 жылғы сәуірге дейін Ұлттық олимпиада комитетінің қысқы ойын түрлері жөніндегі вице-президенті болды.<ref>[https://kz.kursiv.media/2024-02-26/zhrb-ask-mamin-nok/ Аскар Мамин получил новую должность спустя два года после ухода с поста премьера]</ref><ref>[https://icehockey.kz/ru/news/saken-musaybekov-izbran-vitse-prezidentom-nok-po-zimnim-vidam-sporta/ Сакен Мусайбеков избран вице-президентом НОК РК по зимним видам спорта]</ref> == Марапаттары == * [[Ерен еңбегі үшін медалі]] (1998) * [[Құрмет ордені]] (2006) * 2 дәрежелі [[Барыс ордені]] (2011) * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008) * 3 дәрежелі [[Әулие Маниил Московский кінәзі ордені]] (РПЦ, 2010) (Ресей) * Құрмет легионы ордені (2013) (Франция) * Мойындау кресті гранд-офицері (2013) (Латвия) * Азаматтық қызметі үшін орденінің үлкен кресті (2014) (Испания) * Астана қаласының Құрметті азаматы (2011) * Құрметті теміржолшы (2012) * Қазақстанның Құрметті құрылысшысы (2013) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан үкіметі басшылары}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} {{Бақытжан Сағынтаевтың министрлер кабинеті}} {{DEFAULTSORT:Мамин, Асқар Ұзақбайұлы}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Қазақстан көлік және коммуникациялар министрлері]] [[Санат:Қазақстан темір жолы президенттері]] [[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]] [[Санат:Қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астананың құрметті азаматтары]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]] ku09h29ov6zljil14godhzoymr3qjac 3615092 3615091 2026-06-09T22:40:02Z Casserium 68287 3615092 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Асқар Ұзақбайұлы Мамин | Суреті = Mikhail Mishustin and Askar Mamin (2021-12-20) 02 (cropped).jpg | Атауы = Мамин, 2021 жыл | Титулы = 10-[[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]] | Ту = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 25 ақпан 2019 | Басқаруын аяқтады = 5 қаңтар 2022 | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]]дің 16-[[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Бірінші орынбасары]] | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 9 қыркүйек 2016 | Басқаруын аяқтады_2 = 21 ақпан 2019 | Премьер_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізашары_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары_2 = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_3 = [[Қазақстан темір жолы]]ның 6-Президенті | Ту_3 = Kazakhstan Temir Zholy.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 17 сәуір 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = 9 қыркүйек 2016 | Ізашары_3 = [[Жақсыбек Әбдірахметұлы Құлекеев|Жақсыбек Құлекеев]] | Ізбасары_3 = [[Қанат Қалиұлы Алпысбаев|Қанат Алпысбаев]] | Титулы_4 = 4-[[Астана әкімі]] | Ту_4 = Emblem of Astana (latin).svg | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 21 қыркүйек 2006 | Басқаруын аяқтады_4 = 4 сәуір 2008 | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_4 = [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]] | Ізбасары_4 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Титулы_5 = 5-[[Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі|Көлік және коммуникациялар министрі]] | Ту_5 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 25 тамыз 2005 | Басқаруын аяқтады_5 = 21 қыркүйек 2006 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_5 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізашары_5 = [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов|Қажымұрат Нағыманов]] | Ізбасары_5 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Туған күні = 23.10.1965 | Туған жері = {{туғанжері|Астана{{!}}Целиноград|Астанада}}, [[Ақмола облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Әкесі = Ұзақпай Мамин<br>(1937–2021) | Анасы = | Жұбайы = Алтынай Аппас | Балалары = 2 | Мамандығы = {{hlist|құрылысшы-инженер|[[экономист]]}} | Партиясы = [[Аманат (партия)|Нұр Отан]]<br>(2007–2022) | Білімі = {{Unbulleted list|[[Еуразия ұлттық университеті|Целиноград инженерлік-құрылыс институты]]|[[Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы|Ресей Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы академиясы]]}} | Марапаттары = {{Қатар |{{Назарбаев ордені}} }} {{Қатар |{{Құрмет ордені}} |{{Барыс ордені}} }} | Commons = Askar Mamin }} '''Асқар Ұзақбайұлы Мамин''' ([[23 қазан]] [[1965 жыл]], [[Астана|Целиноград]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер және экономист, Қазақстанның бұрынғы [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министрі]] (2019–2022). [[Қазақстан темір жолы]] Ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті (2008–2016). == Өмірбаяны == Мамин [[Арғын]] тайпасы [[Қанжығалы руы]]нан шыққан.<ref name=":0">Қанжығалы шежiресi, Құрастырушылар Ғ.Умаров, Қ.Әлімжанов, бас редактор Негимов Серік 558 бет, Астана 2017 - ISBN 9786013026701</ref> * Целиноград инженерлік-құрылыс институтын бітірген. * Г.В. Плеханов атындағы Ресей экономикалық академиясын бітірген. Инженер-құрылысшы, экономист. * Еңбек жолын «Целинтяжстрой» тресінің құрастырушысы болып бастады. * Кейіннен кәсіпкерлікпен шұғылданды. * [[Ақмола]] арнайы экономикалық аймағы әкімшілік кеңесі төрағасының орынбасары * [[Астана|Астана қаласы]] әкімінің бірінші орынбасары болды. * Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация вице-министрі. * Индустрия және сауда бірінші вице-министрі. * 2005–2006 жылдары [[Қазақстан]] Республикасы Көлік және коммуникация министрі болып қызмет атқарған. * 2006–2008 жылдары [[Астана]] қаласының әкімі. * 2008–2016 жылдары "[[Қазақстан темір жолы]]" ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті болып қызмет етті. * 2016–2019 жылдары Қазақстан Премьер-министрінің бірінші орынбасары болды. * 2019 жылғы 25 ақпаннан бастап 2022 жылғы 5 қаңтарға дейін [[Қазақстан премьер-министр]]інің қызметінде болды. * 2008–2025 жылдары Қазақстан хоккей федерациясының президенті, 2016–2025 жылдары Ұлттық олимпиада комитетінің қысқы ойын түрлері жөніндегі вице-президенті болды.<ref>[https://ru.sputnik.kz/20210115/biografiya-askar-mamin-premier-kazakhstan-16041964.html Коренной астанчанин и поклонник хоккея – биография Аскара Мамина]</ref><ref>[https://shaiba.kz/news/787341 Сакен Мусайбеков избран вице-президентом НОК РК по зимним видам спорта]</ref><ref>[https://www.inform.kz/ru/azamat-aythozhin-vozglavil-federatsiyu-hokkeya-kazahstana-b850f1 Азамат Айтхожин возглавил федерацию хоккея Казахстана]</ref> == Марапаттары == * [[Ерен еңбегі үшін медалі]] (1998) * [[Құрмет ордені]] (2006) * 2 дәрежелі [[Барыс ордені]] (2011) * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008) * 3 дәрежелі [[Әулие Маниил Московский кінәзі ордені]] (РПЦ, 2010) (Ресей) * Құрмет легионы ордені (2013) (Франция) * Мойындау кресті гранд-офицері (2013) (Латвия) * Азаматтық қызметі үшін орденінің үлкен кресті (2014) (Испания) * Астана қаласының Құрметті азаматы (2011) * Құрметті теміржолшы (2012) * Қазақстанның Құрметті құрылысшысы (2013) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан үкіметі басшылары}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} {{Бақытжан Сағынтаевтың министрлер кабинеті}} {{DEFAULTSORT:Мамин, Асқар Ұзақбайұлы}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Қазақстан көлік және коммуникациялар министрлері]] [[Санат:Қазақстан темір жолы президенттері]] [[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]] [[Санат:Қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астананың құрметті азаматтары]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]] 1e4hdwt96xfex77vf44eh8lm5wsnin9 3615093 3615092 2026-06-09T22:44:45Z Casserium 68287 3615093 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Асқар Ұзақбайұлы Мамин | Суреті = Mikhail Mishustin and Askar Mamin (2021-12-20) 02 (cropped).jpg | Атауы = Мамин, 2021 жыл | Титулы = 10-[[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]] | Ту = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 25 ақпан 2019 | Басқаруын аяқтады = 5 қаңтар 2022 | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан премьер-министрі|Премьер-Министр]]дің 16-[[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Бірінші орынбасары]] | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 9 қыркүйек 2016 | Басқаруын аяқтады_2 = 21 ақпан 2019 | Премьер_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізашары_2 = [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]] | Ізбасары_2 = [[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Титулы_3 = [[Қазақстан темір жолы]]ның 6-Президенті | Ту_3 = Kazakhstan Temir Zholy.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 17 сәуір 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = 9 қыркүйек 2016 | Ізашары_3 = [[Жақсыбек Әбдірахметұлы Құлекеев|Жақсыбек Құлекеев]] | Ізбасары_3 = [[Қанат Қалиұлы Алпысбаев|Қанат Алпысбаев]] | Титулы_4 = 4-[[Астана әкімі]] | Ту_4 = Emblem of Astana (latin).svg | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 21 қыркүйек 2006 | Басқаруын аяқтады_4 = 4 сәуір 2008 | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_4 = [[Өмірзақ Естайұлы Шөкеев|Өмірзақ Шөкеев]] | Ізбасары_4 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]] | Титулы_5 = 5-[[Қазақстан Республикасы Көлік министрлігі|Көлік және коммуникациялар министрі]] | Ту_5 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 25 тамыз 2005 | Басқаруын аяқтады_5 = 21 қыркүйек 2006 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_5 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізашары_5 = [[Қажымұрат Ыбырайұлы Нағыманов|Қажымұрат Нағыманов]] | Ізбасары_5 = [[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] | Туған күні = 23.10.1965 | Туған жері = {{туғанжері|Астана{{!}}Целиноград|Астанада}}, [[Ақмола облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Әкесі = Ұзақпай Мамин<br>(1937–2021) | Анасы = | Жұбайы = Алтынай Аппас | Балалары = 2 | Мамандығы = {{hlist|құрылысшы-инженер|[[экономист]]}} | Партиясы = [[Аманат (партия)|Нұр Отан]]<br>(2007–2022) | Білімі = {{Unbulleted list|[[Еуразия ұлттық университеті|Целиноград инженерлік-құрылыс институты]]|[[Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы|Ресей Үкіметі жанындағы Халық шаруашылығы академиясы]]}} | Марапаттары = {{Қатар |{{Назарбаев ордені}} }} {{Қатар |{{Құрмет ордені}} |{{Барыс ордені}} }} | Commons = Askar Mamin }} '''Асқар Ұзақбайұлы Мамин''' ([[23 қазан]] [[1965 жыл]], [[Астана|Целиноград]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер және экономист, Қазақстанның бұрынғы [[Қазақстан премьер-министрі|премьер-министрі]] (2019–2022). [[Қазақстан темір жолы]] Ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті (2008–2016). == Өмірбаяны == Мамин [[Арғын]] тайпасы [[Қанжығалы руы]]нан шыққан.<ref name=":0">Қанжығалы шежiресi, Құрастырушылар Ғ.Умаров, Қ.Әлімжанов, бас редактор Негимов Серік 558 бет, Астана 2017 - ISBN 9786013026701</ref> * Целиноград инженерлік-құрылыс институтын бітірген. * Г.В. Плеханов атындағы Ресей экономикалық академиясын бітірген. Инженер-құрылысшы, экономист. * Еңбек жолын «Целинтяжстрой» тресінің құрастырушысы болып бастады. * Кейіннен кәсіпкерлікпен шұғылданды. * [[Ақмола]] арнайы экономикалық аймағы әкімшілік кеңесі төрағасының орынбасары * [[Астана|Астана қаласы]] әкімінің бірінші орынбасары болды. * Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация вице-министрі. * Индустрия және сауда бірінші вице-министрі. * 2005–2006 жылдары [[Қазақстан]] Республикасы Көлік және коммуникация министрі болып қызмет атқарған. * 2006–2008 жылдары [[Астана]] қаласының әкімі. * 2008–2016 жылдары "[[Қазақстан темір жолы]]" ұлттық компаниясы АҚ-ның президенті болып қызмет етті. * 2016–2019 жылдары Қазақстан Премьер-министрінің бірінші орынбасары болды. * 2019 жылғы 25 ақпаннан бастап 2022 жылғы 5 қаңтарға дейін [[Қазақстан премьер-министр]]інің қызметінде болды. * 2008 жылдан бастап — Қазақстан хоккей федерациясының президенті. 2016–2025 жылдары Ұлттық олимпиада комитетінің қысқы ойын түрлері жөніндегі вице-президенті болды.<ref>[https://ru.sputnik.kz/20210115/biografiya-askar-mamin-premier-kazakhstan-16041964.html Коренной астанчанин и поклонник хоккея – биография Аскара Мамина]</ref><ref>[https://shaiba.kz/news/787341 Сакен Мусайбеков избран вице-президентом НОК РК по зимним видам спорта]</ref> == Марапаттары == * [[Ерен еңбегі үшін медалі]] (1998) * [[Құрмет ордені]] (2006) * 2 дәрежелі [[Барыс ордені]] (2011) * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008) * 3 дәрежелі [[Әулие Маниил Московский кінәзі ордені]] (РПЦ, 2010) (Ресей) * Құрмет легионы ордені (2013) (Франция) * Мойындау кресті гранд-офицері (2013) (Латвия) * Азаматтық қызметі үшін орденінің үлкен кресті (2014) (Испания) * Астана қаласының Құрметті азаматы (2011) * Құрметті теміржолшы (2012) * Қазақстанның Құрметті құрылысшысы (2013) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан үкіметі басшылары}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} {{Бақытжан Сағынтаевтың министрлер кабинеті}} {{DEFAULTSORT:Мамин, Асқар Ұзақбайұлы}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Астана әкімдері]] [[Санат:Қазақстан көлік және коммуникациялар министрлері]] [[Санат:Қазақстан темір жолы президенттері]] [[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]] [[Санат:Қажырлы еңбегі үшін медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астанаға 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Астананың құрметті азаматтары]] [[Санат:Құрмет легионы орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан премьер-министрлері]] nu8ss8l3h4dv8xggyf1qcx3ca9t2z2j Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев 0 7557 3615089 3600392 2026-06-09T21:56:49Z Casserium 68287 /* */ 3615089 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев | Шынайы есімі = | Суреті = Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg | Сурет ені = 200 | Атауы = | Титулы = [[Жамбыл облысы]]ның 9-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Жамбыл облысы|әкімі]] | Ту = Zhambyl province seal.png | Ту2 = | Реті = | Басқара бастады = 10 ақпан 2020 | Басқаруын аяқтады = 7 сәуір 2022 | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = | Ізашары = [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]] | Ізбасары = [[Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов|Нұржан Нұржігітов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-Министрдің орынбасары]] | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 20 тамыз 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 10 ақпан 2020 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары_2 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Ізбасары_2 = [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов|Ералы Тоғжанов]] | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = 11 қараша 2014 | Басқаруын аяқтады_3 = 11 қыркүйек 2015 | Президент_3 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | Ізашары_3 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Ізбасары_3 = [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] | Титулы_4 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] | Ту_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = 25 ақпан | Басқаруын аяқтады_4 = 20 тамыз 2019 | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары_4 = [[Мәдина Ерасылқызы Әбілқасымова|Мәдина Әбілқасымова]] | Ізбасары_4 = [[Біржан Бидайбекұлы Нұрымбетов|Біржан Нұрымбетов]] | Титулы_5 = | Ту_5 = | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = 27 тамыз 2007 | Басқаруын аяқтады_5 = 4 наурыз 2009 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_5 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | Ізашары_5 = [[Гүлжан Жанпейісқызы Қарағұсова|Гүлжан Қарағұсова]] | Ізбасары_5 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Титулы_6 = [[Ақтөбе облысы]]ның 7-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ақтөбе облысы|әкімі]] | Ту_6 = Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png | Ту2_6 = | Басқара бастады_6 = 11 қыркүйек 2015 | Басқаруын аяқтады_6 = 25 ақпан 2019 | Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_6 = [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов|Архимед Мұхамбетов]] | Ізбасары_6 = [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин|Оңдасын Оразалин]] | Титулы_7 = [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның 10-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Шығыс Қазақстан облысы|әкімі]] | Ту_7 = Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg | Ту2_7 = | Басқара бастады_7 = 4 наурыз 2009 | Басқаруын аяқтады_7 = 11 қараша 2014 | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_7 = [[Әділғазы Сәдуақасұлы Бергенов|Әділғазы Бергенов]] | Ізбасары_7 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Титулы_8 = [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті|Кедендiк бақылау комитетінің төрағасы]] | Ту_8 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_8 = 29 тамыз 2002 | Басқаруын аяқтады_8 = 1 ақпан 2006 | Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_8 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізашары_8 = [[Маратқали Ордабайұлы Нүкенов|Маратқали Нүкенов]] | Ізбасары_8 = [[Асқар Оразалыұлы Шәкіров|Асқар Шәкіров]] | Титулы_9 = [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысы]]ның 4-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Түркістан облысы|әкімі]] | Ту_9 = Turkistan region seal.png | Ту2_9 = | Басқара бастады_9 = шілде 1999 | Басқаруын аяқтады_9 = тамыз 2002 | Президент_9 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_9 = [[Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев|Қалық Абдуллаев]] | Ізбасары_9 = [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев|Болат Жылқышиев]] | Титулы_10 = [[Қызылорда облысы]]ның 2-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Қызылорда облысы|әкімі]] | Ту_10 = Kyzylorda province seal.svg | Ту2_10 = | Басқара бастады_10 = қыркүйек 1995 | Басқаруын аяқтады_10 = шілде 1999 | Президент_10 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_10 = [[Сейілбек Шаухаманұлы Шаухаманов|Сейілбек Шаухаманов]] | Ізбасары_10 = [[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев|Серікбай Нұрғисаев]] | Туған күні = 09.02.1953 | Туған жері = [[Бесарық (Жаманбай батыр ауылдық округі)|Талап]], {{туғанжері|Жаңақорған ауданы|Жаңақорған ауданында}}, [[Қызылорда облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.06.2023 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Көкшетау|Көкшетауда}}, [[Ақмола облысы]], [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Berdibek Saparbayev | Марапаттары = }} '''Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев''' ([[9 сәуір]] [[1953 жыл|1953]], [[Бесарық (Талап ауылдық округі)|Талап]], [[Жаңақорған ауданы]] — [[10 маусым]] [[2023 жыл|2023]], [[Көкшетау]]) — [[қазақстан]]дық мемлекет және қоғам қайраткері, 2020–2022 жылдары [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Жамбыл облысы|Жамбыл облысының әкімі]], 2019–2020 жылдары [[Қазақстан премьер-министрі]]нің орынбасары. == Өмірбаяны == Әкесі - Нәлібаев Мәшбек Сапарбайұлы, бригадир. Анасы - Нәлібаева Бибіш. [[Қоңырат]] тайпасы [[Жаманбай]] руы [[Қараша (Орта жүз)|Қараша]] бұтағынан шыққан. [[Нархоз университеті|Алматы халық шаруашылығы институтының]] жоспарлау экономикалық факультетін бітірген (1977), экономист. Экономика ғылымдарының докторы (1999). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Өндірістік-шаруашылық жүйедегі инвестициялық үдерістерді басқару». ҚР Әлеуметтік ғылымдар академиясының құрметті мүшесі (1996). «Аймақтың өтпелі кезеңдегі экономикасы» (1995), «Арнаулы экономикалық аймақтар. Құру тәжірибесі» (1996), «ҚР Кеден кодексі» (2003) кітаптарының, ҚР Кеден кодексіне түсініктеменің (2005) авторы. * 1969 жылдың тамыз айынан - [[Қызылорда облысы]]ның [[Жаңақорған ауданы]]ндағы «Задария» кеңшарынының №3 бөлімшесінде жұмысшы, әрқилы қарапайым жұмыстарды атқарушы. * 1971 жылдың мамырынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1977 жылдың тамыз-қыркүйек айларында - Мемеңбек жинақ кассасының Қазақ республикалық басқармасында тексеруші. * 1977 жылдың қазан айынан - [[ҚазКСР]] Қаржы министрлігінің Мәдениетті және денсаулық сақтауды қаржыландыру басқармасында экономист, 1978 жылдың қазан айынан - аға экономист, * 1983 жылдың мамыр айынан -жетекші экономист, * 1985 жылдың шілде айынан - бас экономист, * 1986 жылдың наурыз айынан - бөлім бастығының орынбасары. * 1988 жылдан - [[ҚазКСР]] Халыққа білім беру министрлігі жоспарлау-қаржы басқармасының бастығы. * 1990 жылдан - ҚР Білім министрінің орынбасары. * 1994 жылдан - ҚР Президенті және ҚР Министрлер кабинеті Аппаратының қаржы, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, ҚР Министрлер кабинетінің Істер басқармасы қаржы, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, бөлім меңгерушісі. * 1995 жылдың наурыз айынан - ҚР Министрлер кабинеті Аппаратының жетекшісі. * 1995 жылдың қыркүйек айынан - [[Қызылорда облысы]]ның әкімі. * 1999 жылдан - [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысының]] әкімі. * 2002 жылдан - ҚР Кедендік бақылау агенттігінің төрағасы. * 2004 жылдан - қаржы вице-министрі - ҚР Қаржы министрлігінің Кедендік бақылау комитетінің төрағасы. * 2006 жылдан - ҚР Премьер-министр кеңсесі жетекшісінің орынбасары - ҚР Парламенті Мәжілісіндегі Үкіметтің өкілі. * 2007 жылдан - ҚР экономика және бюджеттік жоспарлау вице-министрі * 2007 жылғы 27 тамыздан - ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі. * 2009 жылдан 2014 жылғы қарашаға дейін - [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның әкімі. * 2014 жылғы 11 қарашадан - Қазақстан премьер-министрінің орынбасары. * 2015 жылғы 11 қыркүйектен - [[Ақтөбе облысы]]ның әкімі. * 2019 жылғы 25 ақпанда Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі лауазымына тағайындалды. * 2019 жылғы 20 тамызда [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің]] орынбасары болып тағайындалды. * 2020 жылғы 10 ақпанда [[Жамбыл облысы]]ның әкімі болып тағайындалды. 2022 жылғы 7 сәуірде лауазымынан босатылды. * Ол 2023 жылы 10 маусымда таңертең 70 жасында қайтыс болды<ref>https://kaz.tengrinews.kz/events/berdbek-saparbaev-kaytyis-boldyi-351658/</ref>. * Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев және еліміздің басқа да көрнекті қайраткерлері көңіл айтты. * Қазақстанның көрнекті мемлекет және саяси қайраткерімен қоштасу Алматыда 11 маусым күні сағат 10:00-де [[Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры]]нда өтеді. == Марапаттары == * «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» (1999) ордені * «[[Парасат ордені|Парасат]]<nowiki/>» (2007) ордені == Отбасы == Үйленген. Жұбайы - Сапарбаева Қалдығайша Зейноллақызы (1955 ж.т.). Қызы - Сапарбаева Ақбота Бердібекқызы (1978 ж.т.); ұлдары - Сапарбаев Бауыржан Бердібекұлы (1983-2002), Сапарбаев Жансұлтан Бердібекұлы (1991 ж.т.).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} {{Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті}} {{Кәрім Мәсімовтің I министрлер кабинеті}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қызылорда облысында туғандар]] [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының әкімдері]] [[Санат:Қазақстан экономистері]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Түркістан облысының әкімдері]] [[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Астана медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Ақтөбе облысының әкімдері]] [[Санат:Қызылорда облысының әкімдері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан еңбек министрлері]] [[Санат:Жамбыл облысының әкімдері]] 0dnpahjg3z7mubr9cvv4lsncwv8nuhp 3615090 3615089 2026-06-09T22:04:31Z Casserium 68287 3615090 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Қазақша есімі = Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев | Шынайы есімі = | Суреті = Berdibek Saparbayev (29262) (cropped).jpg | Сурет ені = 200 | Атауы = | Титулы = [[Жамбыл облысы]]ның 9-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Жамбыл облысы|әкімі]] | Ту = Zhambyl province seal.png | Ту2 = | Реті = | Басқара бастады = 10 ақпан 2020 | Басқаруын аяқтады = 7 сәуір 2022 | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = | Ізашары = [[Асқар Исабекұлы Мырзахметов|Асқар Мырзахметов]] | Ізбасары = [[Нұржан Молдиярұлы Нұржігітов|Нұржан Нұржігітов]] | Титулы_2 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-Министрдің орынбасары]] | Ту_2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = 20 тамыз 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 10 ақпан 2020 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары_2 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Ізбасары_2 = [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов|Ералы Тоғжанов]] | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = 11 қараша 2014 | Басқаруын аяқтады_3 = 11 қыркүйек 2015 | Президент_3 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | Ізашары_3 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Ізбасары_3 = [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева|Дариға Назарбаева]] | Титулы_4 = [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] | Ту_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2_4 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = 25 ақпан | Басқаруын аяқтады_4 = 20 тамыз 2019 | Президент_4 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары_4 = [[Мәдина Ерасылқызы Әбілқасымова|Мәдина Әбілқасымова]] | Ізбасары_4 = [[Біржан Бидайбекұлы Нұрымбетов|Біржан Нұрымбетов]] | Титулы_5 = | Ту_5 = | Ту2_5 = | Реті_5 = | Басқара бастады_5 = 27 тамыз 2007 | Басқаруын аяқтады_5 = 4 наурыз 2009 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_5 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | Ізашары_5 = [[Гүлжан Жанпейісқызы Қарағұсова|Гүлжан Қарағұсова]] | Ізбасары_5 = [[Гүлшара Наушақызы Әбдіқалықова|Гүлшара Әбдіқалықова]] | Титулы_6 = [[Ақтөбе облысы]]ның 7-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Ақтөбе облысы|әкімі]] | Ту_6 = Aktyubinsk-obl-coat-of-arms.png | Ту2_6 = | Басқара бастады_6 = 11 қыркүйек 2015 | Басқаруын аяқтады_6 = 25 ақпан 2019 | Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_6 = [[Архимед Бегежанұлы Мұхамбетов|Архимед Мұхамбетов]] | Ізбасары_6 = [[Оңдасын Сейілұлы Оразалин|Оңдасын Оразалин]] | Титулы_7 = [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның 10-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Шығыс Қазақстан облысы|әкімі]] | Ту_7 = Coats of arms of East Kazakhstan Province.svg | Ту2_7 = | Басқара бастады_7 = 4 наурыз 2009 | Басқаруын аяқтады_7 = 11 қараша 2014 | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_7 = [[Әділғазы Сәдуақасұлы Бергенов|Әділғазы Бергенов]] | Ізбасары_7 = [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Титулы_8 = [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті|Кедендiк бақылау комитетінің төрағасы]] | Ту_8 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Ту2_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_8 = 29 тамыз 2002 | Басқаруын аяқтады_8 = 1 ақпан 2006 | Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Премьер_8 = [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов|Иманғали Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]] | Ізашары_8 = [[Маратқали Ордабайұлы Нүкенов|Маратқали Нүкенов]] | Ізбасары_8 = [[Асқар Оразалыұлы Шәкіров|Асқар Шәкіров]] | Титулы_9 = [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысы]]ның 4-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Түркістан облысы|әкімі]] | Ту_9 = Turkistan region seal.png | Ту2_9 = | Басқара бастады_9 = 28 шілде 1999 | Басқаруын аяқтады_9 = 29 тамыз 2002 | Президент_9 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_9 = [[Қалық Абдуллаұлы Абдуллаев|Қалық Абдуллаев]] | Ізбасары_9 = [[Болат Әбжапарұлы Жылқышиев|Болат Жылқышиев]] | Титулы_10 = [[Қызылорда облысы]]ның 2-[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі#Қызылорда облысы|әкімі]] | Ту_10 = Kyzylorda province seal.svg | Ту2_10 = | Басқара бастады_10 = қыркүйек 1995 | Басқаруын аяқтады_10 = шілде 1999 | Президент_10 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_10 = [[Сейілбек Шаухаманұлы Шаухаманов|Сейілбек Шаухаманов]] | Ізбасары_10 = [[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев|Серікбай Нұрғисаев]] | Туған күні = 09.02.1953 | Туған жері = [[Бесарық (Жаманбай батыр ауылдық округі)|Талап]], {{туғанжері|Жаңақорған ауданы|Жаңақорған ауданында}}, [[Қызылорда облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.06.2023 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Көкшетау|Көкшетауда}}, [[Ақмола облысы]], [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Berdibek Saparbayev | Марапаттары = }} '''Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев''' ([[9 сәуір]] [[1953 жыл|1953]], [[Бесарық (Талап ауылдық округі)|Талап]], [[Жаңақорған ауданы]] — [[10 маусым]] [[2023 жыл|2023]], [[Көкшетау]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер, экономист. Қазақстанның 5 облысын басқарып, екі рет [[Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі|Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі]] және екі рет [[Қазақстан премьер-министрі]]нің орынбасары болған. == Өмірбаяны == Әкесі - Нәлібаев Мәшбек Сапарбайұлы, бригадир. Анасы - Нәлібаева Бибіш. [[Қоңырат]] тайпасы [[Жаманбай]] руы [[Қараша (Орта жүз)|Қараша]] бұтағынан шыққан. [[Нархоз университеті|Алматы халық шаруашылығы институтының]] жоспарлау экономикалық факультетін бітірген (1977), экономист. Экономика ғылымдарының докторы (1999). Докторлық диссертациясының тақырыбы: «Өндірістік-шаруашылық жүйедегі инвестициялық үдерістерді басқару». ҚР Әлеуметтік ғылымдар академиясының құрметті мүшесі (1996). «Аймақтың өтпелі кезеңдегі экономикасы» (1995), «Арнаулы экономикалық аймақтар. Құру тәжірибесі» (1996), «ҚР Кеден кодексі» (2003) кітаптарының, ҚР Кеден кодексіне түсініктеменің (2005) авторы. * 1969 жылдың тамыз айынан - [[Қызылорда облысы]]ның [[Жаңақорған ауданы]]ндағы «Задария» кеңшарынының №3 бөлімшесінде жұмысшы, әрқилы қарапайым жұмыстарды атқарушы. * 1971 жылдың мамырынан - Кеңес Әскерінің қатарында қызметте. * 1977 жылдың тамыз-қыркүйек айларында - Мемеңбек жинақ кассасының Қазақ республикалық басқармасында тексеруші. * 1977 жылдың қазан айынан - [[ҚазКСР]] Қаржы министрлігінің Мәдениетті және денсаулық сақтауды қаржыландыру басқармасында экономист, 1978 жылдың қазан айынан - аға экономист, * 1983 жылдың мамыр айынан -жетекші экономист, * 1985 жылдың шілде айынан - бас экономист, * 1986 жылдың наурыз айынан - бөлім бастығының орынбасары. * 1988 жылдан - [[ҚазКСР]] Халыққа білім беру министрлігі жоспарлау-қаржы басқармасының бастығы. * 1990 жылдан - ҚР Білім министрінің орынбасары. * 1994 жылдан - ҚР Президенті және ҚР Министрлер кабинеті Аппаратының қаржы, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, ҚР Министрлер кабинетінің Істер басқармасы қаржы, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бөлімі меңгерушісінің орынбасары, бөлім меңгерушісі. * 1995 жылдың наурыз айынан - ҚР Министрлер кабинеті Аппаратының жетекшісі. * 1995 жылдың қыркүйек айынан - [[Қызылорда облысы]]ның әкімі. * 1999 жылдан - [[Түркістан облысы|Оңтүстік Қазақстан облысының]] әкімі. * 2002 жылдан - ҚР Кедендік бақылау агенттігінің төрағасы. * 2004 жылдан - қаржы вице-министрі - ҚР Қаржы министрлігінің Кедендік бақылау комитетінің төрағасы. * 2006 жылдан - ҚР Премьер-министр кеңсесі жетекшісінің орынбасары - ҚР Парламенті Мәжілісіндегі Үкіметтің өкілі. * 2007 жылдан - ҚР экономика және бюджеттік жоспарлау вице-министрі * 2007 жылғы 27 тамыздан - ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі. * 2009 жылдан 2014 жылғы қарашаға дейін - [[Шығыс Қазақстан облысы]]ның әкімі. * 2014 жылғы 11 қарашадан - Қазақстан премьер-министрінің орынбасары. * 2015 жылғы 11 қыркүйектен - [[Ақтөбе облысы]]ның әкімі. * 2019 жылғы 25 ақпанда Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі лауазымына тағайындалды. * 2019 жылғы 20 тамызда [[Қазақстан премьер-министрі|Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің]] орынбасары болып тағайындалды. * 2020 жылғы 10 ақпанда [[Жамбыл облысы]]ның әкімі болып тағайындалды. 2022 жылғы 7 сәуірде лауазымынан босатылды. * 2022–2023 жылдары [[QazBioPharm|«QazBioPharm»]] ұлттық холдингі директорлар кеңесінің төрағасы болды. * Ол 2023 жылы 10 маусымда таңертең 70 жасында қайтыс болды<ref>https://kaz.tengrinews.kz/events/berdbek-saparbaev-kaytyis-boldyi-351658/</ref>. * Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев және еліміздің басқа да көрнекті қайраткерлері көңіл айтты. * Қазақстанның көрнекті мемлекет және саяси қайраткерімен қоштасу Алматыда 11 маусым күні сағат 10:00-де [[Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры]]нда өтеді. == Марапаттары == * «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» (1999) ордені * «[[Парасат ордені|Парасат]]<nowiki/>» (2007) ордені == Отбасы == Үйленген. Жұбайы - Сапарбаева Қалдығайша Зейноллақызы (1955 ж.т.). Қызы - Сапарбаева Ақбота Бердібекқызы (1978 ж.т.); ұлдары - Сапарбаев Бауыржан Бердібекұлы (1983-2002), Сапарбаев Жансұлтан Бердібекұлы (1991 ж.т.).<ref>Қазақстан Республикасында кімнің кім екені . Екі томдық анықтамалық. Алматы, 2011 жыл. ISBN 978-601-278-473-2</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} {{Кәрім Мәсімовтің II министрлер кабинеті}} {{Кәрім Мәсімовтің I министрлер кабинеті}} [[Санат:Қазақстан мемлекет қайраткерлері]] [[Санат:Қызылорда облысында туғандар]] [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] [[Санат:Шығыс Қазақстан облысының әкімдері]] [[Санат:Қазақстан экономистері]] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Түркістан облысының әкімдері]] [[Санат:Құрмет орденінің иегерлері]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Астана медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Ақтөбе облысының әкімдері]] [[Санат:Қызылорда облысының әкімдері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан еңбек министрлері]] [[Санат:Жамбыл облысының әкімдері]] jxojtrhujau16accnmi9xiz1v33ushy Барақ хан 0 20963 3614902 3606338 2026-06-09T13:08:34Z 1nter pares 146705 3614902 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = монарх | Қазақша есімі = Барақ хан | Шынайы есімі = ﺒﻪﺭﻪﻙ ﺣﺎن | Суреті = Барак-Хан в битве с Куидатом.png | Атауы = | Сурет ені = | Титулы = [[Алтын Орда]]ның ханы | Лақап аты = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = [[1423]] | Басқаруын аяқтады = [[1426]] | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Ұлық Мұхаммед хан]] | Ізбасары = [[Ұлық Мұхаммед хан]] | Тәж кигізу жорасы = | Титулы_2 = [[Алтын Орда]]ның ханы | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = [[1427]] | Басқаруын аяқтады_2 = [[1428]] | Ізашары_2 = [[Ұлық Мұхаммед хан]] | Ізбасары_2 = [[Ұлық Мұхаммед хан]] | Титулы_3 = [[Ақ Орда]]ның ханы | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = [[1410]] | Басқаруын аяқтады_3 = [[1428]] | Ізашары_3 = [[Қойыршақ хан]] | Ізбасары_3 = Әбілқайыр хан | Діні = [[Ислам]] | Азаматтығы = | Туған күні = белгісіз | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1428 | Қайтыс болған жері = [[Сығанақ]] | Жерленді = | Династия = [[Тоқа Темір әулеті]], [[Төре]] | Туған кездегі есімі = | Әкесі = [[Қойыршақ хан]] | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = ұлдары: [[Жәнібек хан]], Мір-Сайид, Мір-Қасым <br>қызы: Саадат-бегім | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = }} '''Барақ хан''' (''Мұхамммед Барақ)'' (? – [[1428 жыл]]ы қайтыс болған) — 1423–1426 және 1427–1428 жылдары [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] ханы болды. 1410-1428 жылдар аралығында Алтын Орданың сол қанатын, Орда Ежен ұлысын басқарды. [[Алтын Орда]] тағы үшін [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед]], Худайдад және [[Дәулетберді хан|Дәулетберді]] хандарға қарсы күрес жүргізді. 1426-1427 жылдары [[Сырдария]] қалалары үшін [[Ұлықбек]] [[Ұлықбек|әмірге]] қарсы соғысты. Барақ 1428 жылы [[Ноғай ордасы|Ноғай Ордасының]] мырзалары [[Ғази мырза|Ғази]] мен [[Наурыз мырза|Наурызға]] қарсы шайқаста қаза тапты. Барақ қайтыс болғаннан кейін, балалары билік үшін таласқа жасы жетпей, [[Қыпшақ даласы|Шығыс Дешті Қыпшақтағы]] билік 40 жылға [[Шибанидтер әулеті|Шибанидтер әулетінен]] шыққан [[Әбілқайыр хан (Өзбек хандығы)|Әбілқайыр ханға]] көшті.<ref name=":0">Тарихи тұлғалар. Танымдық — көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. — Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> == Өмірбаяны == === Шығу тегі === Мұхаммед Барақ хан – [[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] немересі, [[Қойыршақ хан|Құйыршақтың]] баласы. Шамамен 1390-1400 жылдар арасында дүниеге келді. [[Ұрыс хан|Ұрыс ханның]] тегіне қатысты бірнеше дерек бар. Кейбір деректерге қарағанда, ол [[Жошы хан|Жошының]] он үшінші ұлы [[Тоқа Темір|Тоқа Темірдің]] ұрпағы. Басқалардың айтуынша, ол Жошының тұңғыш ұлы [[Орда Ежен хан|Орда Еженнің]] ұрпағы. === Жастық шағы === Әкесі [[Қойыршақ хан|Қойыршақтың]] билігі нық болмай, ол 1410 жылы [[Алтын Орда]] тағы үшін күресте өлтірілгеннен кейін, оның жақтастары баласы Барақпен бірге [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Ордаға]] қайтуға мәжбүр болды. Кезінде атасы [[Ұрыс хан]] отырған [[Алтын Орда]] тағы – Барақ үшін бүкіл өмірін арнаған мақсатқа айналады. Алайда [[Алтын Орда|Алтын орда]] әмірі [[Едіге]] тірісінде, Барақтың оған ашық түрде қарсы шығатын мүмкіндігі де жақтастары да жетпеді. Ал [[Едіге]] өмірінің соңын [[Еділ|Еділдің]] батысындағы хандармен күресте өткізіп, [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] оның назарынан тыс қалды. Сондықтан 1419 жылы [[Едіге]] қайтыс болған соң ғана, Барақтың [[Алтын Орда|Алтын Ордадағы]] билік үшін күресі басталады. === Алтын орда үшін күресі === 1419 жылы [[Едіге|Едігені]] Елек өзені бойындағы шайқаста [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] ұрпақтары өлтіреді. Бұл шайқаста жеңіліс тапқаннан кейін [[Едіге әулеті|Едіге]] [[Едіге әулеті|әулеті]] әлсірейді. [[Едіге|Едігенің]] ұлдары шығысқа қашып, әкесін [[Ұлытау таулары|Ұлытаудың]] бір шыңына жерлейді. Алайда, ол жерде де маңғыт мырзалары қауіпте болды. Әулеттің жаңа басшысы Едігенің үлкен ұлы [[Мансұр мырза|Мансұр]] атанды, ол солтүстікке, Сібір астанасы [[Шыңғы-Тура|Шыңғы-Тураға]] көшуді ұйғарды. Мұнда [[Мансұр мырза|Мансұр]] Едігеге берген уәдесін орындап, [[Сибан (Шибан)|Шибан]] ұрпағы [[Мұхаммед Қажы|Мұхаммед Қажыны]] [[Сібір хандығы|Сібір хандығына]] хан етіп жариялады. [[Едіге]] өлімінен кейін [[Алтын Орда]] бірнеше тәуелсіз ұлыстарға ыдырай бастады. Қырым [[Тұқай-Темір әулеті|Тұқай-Темір]] [[Тұқай-Темір әулеті|әулетінен]] шыққан [[Дәулетберді хан|Дәулетбердінің]] билігіне өтті. Еділ бойында [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед]] патша болды. [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] Барақтың қол астында еді. Осы кезде [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] бірлігін қалпына келтіру мүмкін болмайтыны байқалды. Әр шайқастан кейін бөлінген ордалардың шекаралары айқындалып, ыдыраудың алғашқы белгілері көріне бастады. Алайда хандар мен мырзалар ортақ билік үшін күрестерін жалғастыра берді. [[Сурет:Одоевский Чёрный Юрий Романович.png|нобай|435x435 нүкте|Барақ ханның Одоевқа шабуылы]] 1419 жылы сәуірде Барақ, [[Самарқан]] билеушісі [[Әмір Темір|Темірдің]] немересі [[Ұлықбек|Ұлықбектің]] алдына келіп, қолдауына ие болды. Ұлықбек көмектесуге келісіп, әскерлерін дайындады. 1420 жылы қыркүйекте Барақ [[Шибан әулеті|Шибан]] және [[Едіге әулеті|Едіге]] әулеттерімен одақ құрады. Келіссөздер нәтижесінде [[Мансұр мырза]] Барақты хан қылып мойындап, [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орданың]] басында Барақ – хан болып, ал [[Мансұр мырза|Мансұр]] – [[Беклер бегі|беклербек]] болып тағайындалады. [[Шибан әулеті|Шибан әулетінің]] сұлтандары [[Қажы Мұхаммед хан|Қажы Мұхаммед]] пен Жұмадық сұлтандар да Барақтың жағына өтті. Мемлекетті нығайту үшін – сауда, ал сауда үшін қалалар қажет болды, сондықтан соғысқа бару туралы шешім қабылданды. 1422 жылы Барақ пен Мансұр батысқа жорыққа шықты. Олар үш ханды – Худайдад, [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық-Мұхаммед]] және [[Дәулетберді хан|Дәулетбердіні]] жеңіп, [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] мен [[Алтын Орда|Алтын Орданы]] уақытша біріктіріп, [[Сарай-Берке|Сарайды]] басып алды. Одақтасы [[Ұлықбек|Ұлықбекке]] бұл жеңіс хабарын жеткізген [[Жұмадық]] сұлтан, үлкен елшілікпен [[Самарқан|Самарқанға]] барып қайтқандығы туралы [[Мирхонд Мұхаммед ибн Хавандшах|Мирхонд ғалым]] деректер қалдырды.<ref>''Ахмедов Б. А.'' Улугбек и политическая жизнь Мавераннахра первой половины XV в. // Из истории эпохи Улугбека (сборник). — 2-е изд. — Ташкент: ФАН, 1965. — С. 5-66.</ref> 1423 жылы Барақ Ресейдің Одоев қаласына шабуыл жасады, бірақ қамал алатын қаруының жоқтығынан оны ала алмады.<ref>''Селезнёв Ю. В.'' Русско-ордынские конфликты XIII—XV веков. Справочник. — Воронежский государственный университет. Музей "Куликово поле". — <abbr>М.</abbr>: Квадрига, 2010. — 224 с. — (Музейная библиотека).</ref> Ауылдарды тонап, тұтқындырды алып шегінді. Бірақ князь Юрий Одоевский оны қуып жетіп, тұтқындарды қайтарып алды. Бұл сәтсіз жорық Барақ билігіне нұқсан келтірді. Бірақ тарихшы Р.Ю.Почекаев ойынша бұл шайқас Ресейдің Орда істеріне аралсыуының алдын алу мақсатында жасалған, және өз мақсатына жетті деп есептейді. Себебі Ресей князьдері бұл жылдары [[Алтын Орда]] тағына мүдделес хандардың ешбірін ашығынан қолдамады. 1424 жылы Шибандық Худайдад та Одоевты ала алмай, біріккен [[Витовт]] пен [[Мәскеу князі]] [[Василий II|Василий Васильевичтен]] жеңіліп, ақыры Барақтың қолынан қаза табады.<ref>Парунин А.В. Политическая биография Барак-хана // Улы даланын тарихы: турiктер мен монголдар. - Астана. Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, 2014. - С.93-101</ref> 1426 жылы [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед]] хан Литва князі [[Витовт|Витовттың]] қолдауымен жаңа әскер жинап, Барақты [[Сарай-Берке|Сарайдан]] қуып, [[Алтын Орда|Алтын орда]] тағын қайтарып алды. === Сығанақ үшін күресі === [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммедтің]] қолынан жеңіліске ұшыраған Барақ хан, Ақ Орданы қалпына келтіру үшін, [[Сыр бойындағы қалалар|Сыр бойындағы]] қалаларды қайтаруға тырысты. Оның ішінде [[Ұрыс хан]] кезіндегі [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орданың]] астанасы болған [[Сығанақ]] ерекше маңызды еді. Бұл қаланы [[Жошы әулеті|өз әулетінің]] мұрасы деп білген Барақ [[Темір әулеті|Темір әулетінен]] [[Сығанақ|Сығанақты]] талап етті, алайда [[Ұлықбек]] бұл талаптарды қабылдамады. Тиісінше Барақ Сығанақты қайтару мақсатында жорық бастайды. 1426 жылы Барақ хан әскері [[Сығанақ|Сығнақты]] еш қиындықсыз басып алады. Бұған жауап ретінде [[Ұлықбек]] [[Хорасан|Хорасаннан]] қосымша күштер жинап, [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Ордаға]] әскерлерін жібереді. Барақтың ескертулері мен қоқан-лоқыларына қарамастан, [[Ұлықбек]] қарсыласын жете бағаламады. [[Самарқан]] мен [[Хорасан|Хорасанның]] әскери басшылары көшпелілерді далаға шегінуге мәжбүрлеу үшін әскери күш көрсетудің өзі жеткілікті деп есептеді. Алайда, әскері көп болмаған Барақ, күтпеген жерден [[Ұлықбек|Ұлықбектің]] әскеріне қарсы шықты. Барақ хан өзіне тиімді таулы жерді пайдаланып, атты әскерінің «тұлғама» деп аталатын классикалық дала тактикасын қолданды. Шайқас кезінде өз жеңісіне сенімді [[Темір әулеті|Тимурид]] қолбасшылары күтпеген жерден тылдан шабуылға ұшырады. Көшпелі атты әскердің шабуылы [[Ұлықбек|Ұлықбектің]] сапын мүлдем бұзды. Бұған дейін табанды қарсылық көрсеткен әскер тез арада ретсіз шегінетін тобырға айналды. Алайда, жау әскерін толық қоршауға алып, жоюға Барақтың күші жетпеді. Ұлықбек толық жеңіліске жол бермей, шегінді. Осы жеңістен кейін Барақ [[Мәуереннаһр|Мавераннахр]] аумағына жыртқыш жорықтар жасап, аймаққа айтарлықтай зиян келтірді. Бұл оқиға [[Ұлықбек]] үшін соңғы шайқас болды. Бұдан кейін ол әскери жорықтардан бас тартып, ғылыми жұмысқа басы ауып, соның арқасында көрнекті ғалым ретінде тарихқа енді. Ал Ұлықбектің әкесі [[Шахрух]] бұл жағдайға көңілі толмай, 1427 жылы [[Герат|Гераттан]] өзінің ізбасар ұлы [[Байсұңқар|Байсұңқар мырзаны]] Бараққа қарсы жорыққа жібереді. Бұл жолы Барақтың еш мүмкіндігі болмай, Сығанақты қалдыруына тура келді. [[Сурет:Қазақстан және Орта Азияның картасы(1428 жылға дейінгі).png|нобай|440x440 нүкте|Барақ билігіндегі Ақ Орда]] === Алтын ордаға оралуы және қазасы === 1427 жылы Барақ [[Қыпшақ даласы|Шығыс Дешті Қыпшақ]] даласында қалған бүкіл жақтастарынан әскер жинап, [[Еділ|Еділ бойына]] оралады. Бұл кезде [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед]] [[Қырым хандығы|Қырымдағы]] билікті басып алған [[Даулетберді хан|Даулет-Бердімен]] соғыста еді. Барақ [[Ұлық Мұхаммед хан|Мұхаммедтен]] [[Сарай-Берке|Сарайды]] тартып алады, бірақ [[Қажы-Тархан|Қажытарханды]] ала алмады. Кейін Даулет-Берді Қырымнан шығып, Бараққа шабуыл жасап, Сарайды басып алып, өзін хан деп жариялады. Бірақ үш күннен кейін Барақ қайтып келіп, Даулет-Бердіні өлтіріп, Сарайды қайтарады. Алайда, Қырым ханымен күрес оны әлсіретіп, [[Ұлық Мұхаммед хан|Ұлық Мұхаммед]] жасаған шабуылға төтеп бере алмай, Сарайды беріп қойады.<ref>Парунин А.В. Политическая биография Барак-хана // Улы даланын тарихы: турiктер мен монголдар. - Астана. Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, 2014. - С.93-101</ref> Барақ жеңілген соң өз иелігі [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Ордаға]] шегінеді, онда [[Мансұр мырза|Мансұрды]] сатқын деп жанжалдасып, алты айдан кейін ыңғайы келгенде Мансұрды өлтіреді. Қасында болған [[Едіге|Едігенің]] басқа ұлдары [[Ғази мырза|Ғази]] мен [[Наурыз мырза|Наурыз]] дереу батысқа қарай [[Кіші Мұхаммед Хан|Кіші-Мұхаммедке]] қашады. Шамамен 1428 жылы соның әскерімен оралып, Барақты өлтіреді. Бұған себеп – ағалары [[Мансұр мырза|Мансұр би]] үшін кек қайтару, сондықтан оларды бұл ісінде Мансұрдың бұрынғы жақтастары қолдайды.<ref>Барак-хан // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2004. — Т. I. — <nowiki>ISBN 9965-9389-9-7</nowiki>. <small>(CC BY-SA 3.0)</small></ref> Барақ қайтыс болғаннан кейін, балалары мен туыстары [[Моғолстан|Моғолстанға]] қашып пана табады. Ал [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] құлдырап, [[Қыпшақ даласы|Шығыс Дешті Қыпшақтағы]] билікті 16 жасар [[Әбілқайыр хан (Өзбек хандығы)|Әбілқайыр хан]] тартып алады. Ол құрған мемлекетті бүгін [[Әбілқайыр Ордасы|Көшпелі Өзбек хандығы]] деп те атайды.<ref>''Ахмедов В. А.'' Государство Кочевых Узбеков / И. П. Петрушевский. — Москва: Издательство «Наука», 1965. — 193 с</ref> == Жанұясы == «Муизз әл-ансаб» және «Нусрат-нама» деректері бойынша Барақ ханның үш ұлы мен [[Саадат-бегім]] атты бір қызы болған. Ұлдарының аттары: Мір-Сейід, Мір-Қасым, [[Жәнібек хан|Әбу Сейід]] – «оны Жәнібек деп те атайды».<ref>''Сабитов Ж. М.'' Генеалогия Джучидов в 13-18 веках // Генеалогия Торе. — Алма-Ата, 2008. — 326 с. — 1000 экз. — <nowiki>ISBN 9965-9416-2-9</nowiki>. <small>Архивировано 27 января 2012 года.</small></ref> [[Еділ|Еділ өзенінің]] батысын Барақтан кейін оның еш бір ұрпағы ала алмай, [[Дешті қыпшақ|Еділдің шығысында]] ғана билік құрады. Ханның ұлы [[Жәнібек хан]] мен немере інісі [[Керей хан]] 1465 жылы [[Қазақ хандығы|Қазақ хандығының]] негізін қалады.<ref>Мирза Мухаммед Хайдар, «Тарих-и Рашиди», Введ., пер. с персидского А. Урунбаева, Р.П.Джалиловой, Л.М. Епифановой. Ташкент, 1996;</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Тағы қараңыз == {{Алтын Орда хандары}} [[Санат:Ақ Орда хандары]] [[Санат:Алтын Орда хандары]] [[Санат:Орда Ежен әулеті]] qsy0dci6n5v5v37aoe76atvzea8rjsc Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы 0 22525 3614911 3544592 2026-06-09T13:14:30Z 1nter pares 146705 3614911 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Жалаңтөс Баһадүр|Туған күні=1576|Қайтыс болған күні=1656|Туған жері={{туғанжері|Бұхара|Бұхарада}}, [[Бұхара хандығы]] немесе (Сырдарияның саға-жағалауын мекен еткен Төртқара елінде туған)|Әкесі=[[Сейітқұл Тоқпанұлы]]|Толық есімі=Жалаңтөс Сейітқұлұлы|Қайтыс болған жері={{қайтысболғанжері|Дахбед|Дахбедте}}|Мансабы=Әскери Жетекші, Саясаткер|Commons=Yalangtoʻsh Bahodir|Туған кездегі есімі=Әбдікәрім}}[[Сурет:Yalangtush.jpg|thumb|220x220px|Жалаңтөстің Дағбитдегі моласындағы құлпытасы]] '''Жалаңтөс би Сейітқұлұлы''' (орта ғасырлардағы шығыс елдері “баһадүр” деп атаған) ([[1576 жыл]] – [[1656 жыл]]) — ортағасырлық [[Түркілер|түркі]] [[Қолбасшы|қолбасшысы]], саясаткер, әмір. [[Алшын]] [[Әлімұлы]] ішіндегі [[Төртқара]] руынан шыққан. == Шығу тегі == Жалаңтөс бидің ата-тегі қазақ шежіресінде былай таратылады: Алау әмірден Қыдуар тентек, одан Қадырқожа (Қайырбай), оның ұлы Қаракесек одан [[Әлім]]. Әлімнен [[Төртқара]] одан Ораз, Оразгелді, Жаншұқыр, [[Қараш]]. Қараштан Ақпан, Тоқпан. Тоқпаннан [[Сейітқұл Тоқпанұлы|Сейітқұл]] туған. Сейітқұл бабаның сегіз ұлы болған. Оның бәйбішесі — Сары кемпірден Сейітмәмбет, Төлеш, Ақша. Ақшадан Бәйбек одан атақты Әйтеке би туған. Екінші әйелі Қара кемпірден — [[Жалаңтөс]], Дүйсенбай, Матай, [[Түрікмен]], Қоян туған. Бұларды "Сегіз Сейітқұл" дейді екен ел. Сонда Әйтеке би мен Жалаңтөс бір әке Сейітқұлдан болып шығады. Жалаңтөс — [[Әйтеке би]]дің атасы. 1581 жылғы аштықтан аман қалу қамымен Шығай хан мен Жалаңтөс батырдың әкесі Сейітқұл туыстарымен бірге Бұхараға жақын Нұрата тауларына қоныс аударды. Жалаңтөс батыр 12 жасынан Тамды және Қызылқұм қазақтарының ханы Дінмұхамедке қызмет ете бастады. Жас кезінен-ақ зерделілігі және төзімділігімен көзге түсті. Оның аты халық арасына кеңінен танылды. Оған сол дәуірдің жоғары дәрежесі — "Аталық" атағы берілді. 1640 жылы Жалаңтөс батыр қазақ және өзбек жерлеріне шабуыл жасаған қалмақ ханы Батурға қарсы қол бастап, оны жеңіліске ұшыратты. 1643 жылы Жетісу жеріне баса-көктеп кірген жоңғар қалмақтарымен соғысып жатқан Жөңгір ханға 20 мың әскерді көмек ретінде жіберді, мұның өзі басқыншыларды талқандауға зор үлес қосты. 1649 жылы Жалаңтөс батыр қазақ қолын басқарып, Бұхар ханы Абдул Азиз бен Иран патшалығының Хорасан, Балх үшін жүргізген соғысында жеңіске жетті. Бұл соғыста Бұхар және қазақ хандықтары ортақ жауға қарсы күрес жүргізу үшін одақтық келісімге келді. Хотажқұли бек Балхидың "Тарихи қыпшақтар" анықтамалығы мәліметтерінде қазақ ханы Жәңгір бұл соғысқа 100 мың адамдық әскермен қатысқаны айтылады. Жалаңтөс батыр Ташкент пен Түркістанға үш жорық жасап, Қабыл мен Мешхедті бағындырды. Әскери өнерді жетік білетін, керемет батырлығымен даңқы жайылған дарабоз қолбасшыға қырғыз, қалмақ, қазақ хандары, Үндістаннан, Хорезмнен және Тибеттен қымбат сыйлықтар ағыл-тегіл келіп жатты. Академик М.Е.Массонның айтуы бойынша, бұл сыйлықтар өзінің саны мен құны жағынан мемлекет қазынасына түсіп жатқан барлық байлықтан асып түседі екен. Бұл байлықтарды Жалаңтөс батыр әскерді қамтамасыз етуге ғана емес, оларға арнап Самарканда үлкен құрылыстар, зәулім сарайлар мен медреселер салуға жұмсады. Жалаңтөс батыр Самарқанның орталығы Регистанда 1619-1633/36 жылдары "Ширдор" (Арыстан медресесі) медресесі мен 1647-1660 жылдары "Тіллә-Қари" (Алтынмен апталған) медресесін салдырды, кейінірек олар бүкіл елге әйгілі болды. Бұл архитектуралық ғимараттар өзінің өсемдігімен, әдемілігімен дүйім жұртты таңдандырып, Шығыстың сәулетшілік өнерінде ерекше орын алады. Жалаңтөс батырдың сүйегі Самарқаннан 12 шақырым жерде орналасқан Дагбит қыстауындагы зиратқа қойылған. Жалаңтөс батырдың ұрпақтары бұл күнде Қызылорда облысының Қазалы ауданында ғұмыр кешуде. ==Өмірбаяны== Жалаңтөс бес жасқа келгенде [[Төртқара]] елі қуаңшылыққа, жоқшылыққа, ашаршылыққа тап болады. Әкесі Сейітқұл сол елдің басшысы Шығай ханмен бірге Бұхар шаһарына жақын Нұрата таулы алқабына көшіп барып мекен етеді. Бұл кезде Қызылқұм, Нұрата, Тамды төңірегін жайлаған елді Дінмұхаммед хан билеп тұрған. Сол ханға [[Жалаңтөс]] бала 12 жасынан шәкірт болып қызмет етеді. Осы кезден бастап-ақ оның ақылдылығы, батырлығы калыптаса бастайды. Ол хан сарайындағы шәкірт балаларға, жастарға бас болып, оларға түрлі әскер ойындарын үйретеді. Хандар, билер, қасында жүріп, ел басқару ісіне қатысады. Имам, қажылардан имандылық, қайырымдылық және білім, ғылымға зейін қояды. Олардын кейбірімен шарият қағидалары жөнінде ілім сайысына түсіп, өзінің білгірлігін ұғымпаздығын танытады. Әсіресе, [[Ферғана]]ның Қосан деген қыстағында туып, өскен Мақтым-Ағзам деген өте беделді, әулие білімдар софының немересі Хашим қожамен замандас, пікірлес болады. Содан ислам қағидаларын мол игереді. Әкелі балалы Сейітқұл мен Жалаңтөс Нұрата атырабын билеп тұрған жылдары оған жан-жақтан Қызылқұмда бытырап көшіп жүрген [[Әлім]], Алшын, Шөмекей, тағы басқа руларынын ауыл-аймақтары өздері барып қосылып жатқан. Бұл кезде Сейіткұл мен Жалаңтөс хандығының саны 40- 50 мың түтінге жеткен. Сол қазақтардың бір хандық төңірегіне шоғырлануы біріншіден, сыртқы шапқыншылардан сақтану болса, екіншіден, ағайын-туысқанды сағалау еді. Үшіншіден, Сейіткқұл би мен Жалаңтөс батырдың ел қорғаудағы, халыққа қамқор болудағы жан-жаққа таралып жатқан атақ-даңқы себеп болады. Бір жолы мынадай оқиға болыпты: ''Көктемнің аласапыран кауырт тіршілік кезінде Жалаңтөс баһадүрді іздеп бір топ аттылы оның ордасына барып түсіпті.'' ''Сұрастыра келсе, Шөмекей биі [[Айтқұл]] бастаған адамдар екен.'' ''Ағайын туыстар өзара шұрқырасып табысып жатады.'' Қазірде "Бұхара облысының Тамды ауданында түбі Шөмекейге жататын Кедей деген ру бар. Кедей - тарихи адам. XVIII ғасырдын бірінші жартысында өмір сүрген Әбілқайыр ханның басты билерінің бірі. Әбілқайыр өлген соң орнына Нұралыны хан сайлауға қатысып, оны бекіту туралы орыс өкіметіне өтініш жасайтын білікті адамдар арасында оның да аты аталады. Кедей және оның баласы Қосқұлақтың аттары "ХУН-ХУШ ғасырлардағы орыс-қазақ қатынастары" жинағында жиі кездеседі. Осы Кедейдің әкесі - Жәнібек, оның әкесі - Айткқұл би. Ұрпақтарының айтуы бойынша, Айткқұл би Бұхар, Нұрата тауларында көшіп жүріпті. Соңғы уақытқа дейін Нұратаға жақын Қызылқұмда оның атымен аталған кыстау орны бар. Қазақ шежіресі бойынша Әлім мен Шөмен (Шөмекей деп те айтылады) - бір туысқан. Жалаңтөс батыр Әлімге алты атадан (Әлім - Төртқара - Ораз - Тоқпан - Сейіткүл - Жалаңтөс), сол сияқты Айтқұл би де Шөменге алты атадан) - Шөмен - Шөмекей - Аспан - Есімбет - Төбет - Айтқұл) қосылады. Демек, Жалаңтөс батыр - Шөмекей руының атақты Айтқұл биімен тұстас және қоныстас. Ендеше, Жалаңтөс батырға қараған қазақ қауымының бір тобы Шөмекей руынан болғаны. Мұны толықтыра түсетін тағы бір дәлел: Бұхара облысының Ғиждуған ауданында бірнеше қышлақ болып отырған, өзінің түбі қазақтың Шөмекей руының Балқы тайпасы, Темір аталығынанбыз дейтін өзбектер бар. Олар Қазан төңкерісіне дейін казіргі Тамды ауданында түратын Балқы тайпасына жататын қазақтармен ағайыншылық қарым-қатынас жасап келген. Негізгі ұрпағы өзбек арасында қалған осы Темір Балқы да Шөменге бес ата (Шөмен - Шөмекей - Бозғыл - Салқы - [[Темір]]). Яғни Жалаңтөс дәуірінің ізі жөне осы дәуірде өзбек пен қазақтың бірсыпыра уақыт қоныстас болуының нәтижесі". Жалаңтөс батыр талай-талай соғыс, шайқастарды басынан өткереді. Соның бәрінде ол асқан батыр, қолбасшы екенін танытады. Сол дәуірдегі ең жоғарғы лауазым - Аталық баһадүр колбасшы деп ел жұрт атап кетеді. [[1640]] жылы қазақ пен өзбек жеріне шабуыл жасаған қалмақ ханы Батырға қарсы соғыста Жалаңтөс баһадүр әскерге қолбасшылық етіп, жауды күйрете жеңген. [[1643]] жылы [[Жетісу]] өлкесіне басып кірген қалмақ-[[жоңғар]] феодалдарына қарсы шайқасып жатқан Жәңгір ханның әскеріне Жалаңтөс батыр бастаған Самарханнан 20 мың қол көмекке келген. Басқыншыларды ойсырата жеңуге жәрдемдескен. [[1649]] жылы Бұхар ханы Абдуләзиз бен Иран патшалығы арасында Хорасан мен Балх үшін болған соғыста Жалаңтөс батыр әскерге шебер басшылық етіп, жауды жеңіп шыққан. Бұл соғыста Бұхар мен Қазақ хандыктары ортақ жауға карсы одақ құрған.'' Хорасан Балх шаһарларындагы сол соғыста Жалаңтөс ерлікпен коса әртүрлі айла-тәсілдер де қолданады. "Кімде-кім оқ атпай, қылыш, найза кезенбей өз еркімен қолға түссе, оған жаза қолданбаймын. Жер беремін, үйлі-жайлы болуына жағдай жасаймын. Сарбаз бола ма, сарайда жұмыс істей ме, егіс еге ме өздерінің калағанын беремін" деп барлаушыларды үстін-үстін жібереді. Осындай қантөгіссіз әрекеттердің арқасында Иран, Хорасан жағының жоқ-жұқана, кедей-кембағал сарбаздары лек-легімен Жалаңтөс колына қосылып жатады. ..."Тарихи Қыпшақи" атты еңбектің авторы Хожамкүли-бек Балхидің жазуына қарағанда, қазақ ханы [[Салқам Жәңгір хан|Жәңгір хан]] осы шайқасқа жүз мың әскерімен қатысқан. Жалаңтөс батыр Ташкент пен Түркістанға үш рет жорық жасаған. Кабул мен Мешхедті бағындырған. Ерлігімен соғыс өнерін жақсы білетіндігімен данқы жайылған талантты қолбасшыға Үндістаннан» Хорезмнен, қырғыз, қалмақ, казак, қашқар хандарынан, тіпті Тибеттең де кымбат тартулар келіп түрған" Жалаңтөс батыр мен [[Бұхар]] ханы Абдуләзиз қасында өзбек, қазақ жігіттері бар Алшынбек бимен Жайкүн өзенінен өтіп Гератқа жетеді. Ертеңіне олар Шығанақ көлі жанындағы шағын қалаға тоқтап тыныс алады. Көп кешікпей-ақ ол елдің патшалығының әскерімен Фатхабадта кездеседі. Бұл қыстақ шаһарға жеті шақырымдай жерде болатын. ---- Келесі күні түнделетіп барлаушылар шығады. Ертеңіне таң атқаннан күн батқанша соғысады. Соғыс екі айға созылады. Талай қақтығыс, шайқастар болады. Талай жігіттер батырларша шайқасады. Шейіт болғандар да аз болған. Осы соғыста Жалаңтөс батыр ерекше ерлік жасап, әскерін шебер басқарады. Академик М. Е. [[Михаил Евгеньевич Массон|Массон]]ның айтуынша, жеңімпаз Жалаңтөс батырға сырттан келген сый-сияпаттардың мөлшері мемлекетке түскен қазына байлығынан асып түскен. Ол осы қаражат байлыққа әскер ұстаумен катар, сөулетті сарайлар, медреселер тұрғызған. Регистан орталығына атақты "Шіфдор", ("Арыстанды"), "Тіллә-кари" ("Алтынмен апталған") медреселерін салдырған. Сөйтіп, Жалаңтөс қолбасшы Самарқан шаһарын оның атырабын кырық жыл билеген. Өзбек, қазақтар "өзіміздің қамқор баһадүрымыз" деп құрмет көрсеткен. Ресей тарихшысы П.Иванов өзінің "Орта Азия тарихының очерктері" деген кітабында: "Абдулазиз ханның аталығы Ялантуш би XVII ғасырда Ұлы [[Моғол]]дарға ([[Үндістан]]) қарасты болған Кабул каласының төңірегіне және Иранның Хорасан аймағына жойқын шабуылдар жасады. Көптеген тұтқындар алып қайтты. Оның өзінің иелігінде 3000-дай құл болды. Сол құлдардың күшімен Самарқандта медреселер тұрғызды", - деп жазды. Оған Жалаңтөстің сол жорықтары негізінен әлгіде аталған Хожамқүлибек Балхидың 1722-1725 жылдар арасында жазған "Тарихи Кыпшақи" деп аталатын еңбегінде де баяндалған. Надримүхаммед ханға наразы болған өзбек феодалдары оны хандықтан түсіріп, оның орнына [[1645]] жылы оның үлкен ұлы Абдулазизді хан кояды. Ұлы моғолдарға қарсы күресуге өз күші жетпейтінін түсінген Абдуләзиз хан және басқа да өзбек шонжалары Ташкент, Самарқанд айналасындагы қазақ сұлтандарынан көмек сұрайды. Ақырында бір лек (100 мың) қазақ жасағымен толықтырылған үлкен қолмен Абдуләзиз хан мен Жалаңтөс батыр жорыққа шығып, ұлы Моғолдар әскерін қырғынға ұшыратып қуады. Көп тұтқын және олжа қолға түседі. Міне, осы жорықта Жалаңтөс батырдың қолбасшылык қабілеті, ерлігі айрықша көзге түседі. "Жалаңтөс [[Коқан]]ға барып ханын тақтан түсіріп, Ақша деген ағасын хан қойыпты" деген де сөз бар. [[Өзбек]] тарихшысы Абдураимов өзінің 1966 жылы баспадан шыққан "Бұқара хандығындағы аграрлық қатынастар тарихы" деген кітабының 117 бетінде Надримүхаммед ханға наразы болған өзбек феодалдары бір қазақ сұлтанын Ходжентте хан деп жариялады деген мәлімет келтірген. Бұл адам сол кезде [[Бұхара]] хандығына белгілі, беделді әскербасы Самарқанд аймағының билеушісі Жалаңтөс батырдың туған атасы Ақша болуы да ғажап емес. Жалаңтөс баһадур [[1656]] жылы 80 жасында дүниеден қайтқан. Денесі Самарқанға жақын Дағбид қыстағына өзі пір тұтқан Мактым Ағзам әулие бейітінің қасына жерленген. Жалаңтөс баһадурдің әскери қолбасшылық қызметі, ұзақ жылдар Самарқанды билеген кездегі ақыл, нақыл, билік сөздері қазақ арасында көп тарала қоймаған. Ал, Өзбекстан тарихы мен әдебиетінде жиі кездесіп отырады. Өзбек Кеңес энциклопедиясы мен Өзбекстан тарихында оның әскери қолбасшылық қызметі мен билік жүргізген кездегі ғұмырнамасы жан-жақты жазылған. Бұл жағынан өзбек ағайындарға мың да бір рахмет. Енді біз Жалаңтөс би жөнінде зерттеулер жүргізіп, өзбек, орыс тілінде жарық көрген сол еңбектерді ана тілімізге тәржімалап халық көдесіне асыруымыз керек.<ref>Даланың дара ділмарлары.-Алматы: ЖШС "Қазақстан" баспа үйі", 2001, - 592 бет. ISBN 5-7667-5647</ref><ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{bio-stub}} [[Санат:Дахбедте қайтыс болғандар]] [[Санат:Самарқан облысында жерленгендер]] [[Санат:Қазақ батырлары]] [[Санат:Қолбасшылар]] kuem4epohp2lwox90f8fw0rnoc7w0f6 Амангелді Құсайынов 0 46168 3615035 3386487 2026-06-09T17:47:27Z Тілекқабылқызы Нұрай 182305 Өмірбаяны бөлімі толықтырылды; Дереккөздер қосылды; Ғылыми қызметі туралы мәліметтер енгізілді; Қателер түзетілді; Жаңа ақпарат қосылды. 3615035 wikitext text/x-wiki '''Амангелді Құсайынұлы Құсайынов''' ([[1942 жыл]]ы туған, [[Павлодар облысы]] [[Ертіс ауданы]] [[Үлгілі (Павлодар облысы)|Үлгілі]] ауылы) – қазақстандық ғалым, тарих ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстан Білім академиясының академигі, қоғам қайраткері. Қазақстандағы жоғары білім мен ғылым жүйесінің дамуына елеулі үлес қосқан көрнекті ғалымдардың бірі. 1942 жылы Павлодар облысы Ертіс ауданының Үлгілі ауылында дүниеге келген. Орта жүз құрамындағы Қуандық руының Алтай тармағынан тарайды. Балалық шағы Ұлы Отан соғысы мен соғыстан кейінгі қиын кезеңдерге тұспа-тұс келді. Әкесі Құсайын Әбдірахманұлы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тұтқынға түсіп, кейін «халық жауы» ретінде сотталған. Анасы Үнзилә балаларының тәрбиесіне ерекше көңіл бөліп, олардың білім алуына жағдай жасады [1. 14<ref>Құсайынов А.Қ. Өмір иірімдері. – Астана: Фолиант, 2012. – 424 бет.</ref>]. 1956 жылы Павлодар педагогикалық училищесіне түсіп, оқу орнын бітіргеннен кейін Павлодар облысы Ертіс ауданындағы Суворов атындағы орта мектепте мұғалім болып еңбек жолын бастады. Кейін туған ауылы Үлгілідегі мектепте қызмет атқарып, ауыл жастарын спортқа баулуға және қоғамдық жұмыстарға белсенді араласты [2]<ref>Жансүгіров С. «Үлгілі ауылынан шыққан академик» // Ертіс нұры. – 2008. – 13 қыркүйек (сенбі).</ref>. 1962 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің тарих факультетіне оқуға түсіп, студенттік жылдары қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты. Университетті аяқтағаннан кейін Алматы медицина институтының КПСС тарихы кафедрасына оқытушылық қызметке жіберілді. Осы кезеңнен бастап оның ғылыми-педагогикалық қызметі жүйелі түрде қалыптаса бастады. Ғылыми және педагогикалық қызметінің әртүрлі кезеңдерінде аға оқытушы, доцент, профессор, кафедра меңгерушісі, жоғары оқу орындарының басшысы қызметтерін атқарды. Тарих ғылымдарының кандидаты және докторлық диссертацияларын қорғап, Қазақстандағы тарих ғылымы мен педагогика саласының дамуына елеулі үлес қосты. 2000–2004 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғары аттестациялық комиссиясының төрағасы болды. Бұл кезеңде ғылыми кадрларды даярлау және ғылыми аттестаттау жүйесін жетілдіруге бағытталған жұмыстар жүргізді. 2004–2007 жылдары Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясының президенті қызметін атқарды. Оның жетекшілігімен білім беру саласын жаңғыртуға бағытталған ғылыми-әдістемелік жұмыстар жүзеге асырылды. 1995 жылы Амангелді Құсайыновтың бастамасымен Ақмола қаласында мемлекеттік емес жоғары оқу орны – Еуразия гуманитарлық институты құрылды. Кейін бұл оқу орны еліміздегі жетекші гуманитарлық жоғары оқу орындарының біріне айналды. 2007–2022 жылдары Еуразия гуманитарлық институтының ректоры қызметін атқарды. Оның басшылығымен оқу орнының материалдық-техникалық базасы нығайтылып, жаңа оқу ғимараттары мен студенттер жатақханалары салынды, ғылыми-зерттеу жұмыстары дамытылды. Амангелді Құсайынов – Қазақстандағы тарих ғылымының теориялық-әдіснамалық мәселелері, тарихи тұлғатану, білім беру жүйесін жаңғырту және педагогика салалары бойынша көптеген ғылыми еңбектердің авторы. Оның жетекшілігімен 4 ғылым докторы мен 16 ғылым кандидаты даярланды. Ғалымның еңбектері ұлттық тарихты жаңа көзқарас тұрғысынан зерделеуге, білім беру жүйесін жетілдіруге және ғылыми зерттеулердің сапасын арттыруға бағытталған. Оның ғылыми мұрасы қазіргі Қазақстан ғылымы мен білім беру жүйесінде өз маңызын сақтап келеді. {| class="wikitable" |+Академик Құсайынов Амангелді Құсайынұлының өмірі мен қызметінің негізгі кезеңдері |'''Жылы''' |'''Оқиға''' |- |1942 жыл |29 желтоқсанда Павлодар облысы Ертіс ауданының Үлгілі ауылында дүниеге келді. |- |1960 жыл |Павлодар педагогикалық училищесін бітіріп шықты. Классикалық күрестен КСРО спорт шебері. |- |1960–1961 жж |Павлодар облысы Ертіс ауданының Суворов орта мектебінде математика пәні мұғалімі болып еңбек жолын бастаған. |- |1961–1962 жж |Үлгілі жетіжылдық мектебінде мұғалім қызметін атқарды. |- |1962 жыл |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің тарих факультетіне түсті. «Тың жерді игергені үшін» медалімен марапатталды. |- |1963–1966 жж |Студент шағында Кеңес армиясының қатарына алынып, Вьетнам Халық Республикасында азаматтық борышын өтеді. |- |1965 жыл |«Ерлігі үшін» медалімен марапатталды. «20 лет Победы над фашистской Германией» медалімен марапатталды. |- |1969 жыл |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің тарих факультетін қызыл дипломмен үздік бітіріп шықты. |- |1969–1970 жж |Алматы қаласындағы Мемлекеттік медицина институтының оқытушы қызметін атқарды. |- |1969–1973 жж |Алматы қаласы Совет аудандық партия комитетінің үгіт-насихат бөлімінің нұсқаушы қызметкері болды. |- |1973–1976 жж |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің КПСС тарихы кафедрасы жанында аспирантурада оқыды. |- |1976 жыл |т.ғ.д., профессор Ә.Р. Ахметовтің ғылыми жетекшілігімен С.М. Киров атындағы ҚазМУ-дың жанында «07.00.01. – Қоғамдық қозғалыстар мен саяси партиялардың тарихы» мамандығы бойынша «Деятельность Коммунистической партии Казахстана по подготовке и воспитанию кадров строителей (1946–1958 гг.)» атты кандидаттық диссертация қорғады. |- |1976–1982 жж |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің КПСС тарихы кафедрасында аға оқытушы, доцент қызметтерін атқарды. |- |1980 жыл |«КСРО Жоғары мектебінің үздігі» құрметті белгісімен марапатталды. ҚазКСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Грамотасымен марапатталды. |- |1982–1987 жж |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің проректор қызметін атқарды. |- |1982 жыл |Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды. |- |1987–1991 жж |С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің аға ғылыми қызметкері. |- |1991 жыл |С.М. Киров атындағы ҚазМУ-дың тарих факультетіндегі саяси партиялардың тарихы кафедрасы жанында «07.00.02. – Қазақстан тарихы» мамандығы бойынша «Взаимоотношения рабочего класса и крестьянства Казахстана в период реконструкции промышленности и сельского хозяйства (1926–1940 гг.)» атты докторлық диссертация қорғады. |- |1992–1996 жж |С. Сейфуллин атындағы Ақмола университетінің ректоры. |- |1996–2000 жж |Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің тұңғыш ректоры. |- |1998 жыл |ҚР Президентінің Құрмет грамотасымен марапатталды. «Астана» медалімен марапатталды. |- |2000–2004 жж |ҚР БҒМ Жоғары аттестациялық комитетінің төрағасы. |- |2001 жыл |«Қазақстан Тәуелсіздігіне 10 жыл». |- |2002 жыл |«Қазақстан Республикасы қарулы күштеріне 10 жыл». |- |2004 жыл |«Тыңға 50 жыл» медалімен марапатталды. |- |2005–2007 жж |Ы. Алтынсарин атындағы Қазақ білім академиясының президенті. |- |2007 – 2022 жж |Еуразия гуманитарлық институтының ректоры. |- | valign="top" |2008 жыл | valign="top" |«10 жыл Астана» медалімен марапатталды. |- | valign="top" |2011 жыл | valign="top" |«Құрмет» орденімен марапатталды. |- | valign="top" |2012 жыл | valign="top" |А. Байтұрсынов атындағы орденмен наградталды. |- | valign="top" |2015 жыл | valign="top" |«Қазақстан Конституциясына 20 жыл» медалімен марапатталды. |- | valign="top" |2018 жыл | valign="top" |«20 жыл Астана» медалімен марапатталды. |} ==Дереккөздер== <references /> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1942 жылы туғандар]] [[Санат:Ертіс ауданында туғандар]] [[Санат:Қазақстан тарихшылары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті оқытушылары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің профессорлары]] [[Санат:Астана педагогикалық университетінің ректорлары]] {{stub}} p2kh4n6sql1ydgppcenr174ph4e495z II Кир 0 59330 3614912 3335158 2026-06-09T13:16:24Z 1nter pares 146705 3614912 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = монарх | Қазақша есімі = '''ІІ Кир''' | Шынайы есімі = [[Көне парсы тілі|көне парс]]. ''Kuruš (ku-u-ru-u-š)''; <br /> [[Аккад тілі|аккад]]. ''Ku(r)-raš/-ra-áš''; [[Элам тілі|элам]]. ''Ku-raš''; <br /> [[Арамей тілі|арам]]. ''Kwrš''; [[Ежелгі грек тілі|көне грек]]. ''Κῦρος''; [[Латын тілі|лат]]. ''Cyrus'' | Суреті = | Атауы = | Сурет ені = | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = [[Ахемен әулеті|Ахемен мемлекетінің]] патшасы | Лақап аты = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Басқарған кезеңі = б.з.б. 559 — 530 | Ізашары = жаңа лауазым | Ізбасары = [[Камбис II]] | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Титулы_2 = [[Аншан|Аншан патшасы]] | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = б.з.б. 559 | Басқаруын аяқтады_2 = 530 | Ізашары_2 = [[Камбис I]] | Ізбасары_2 = [[Камбис II]] | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Түсініктемелер = | Діні = [[Заратуштрашылдық|Заратуштра]] | Азаматтығы = | Туған күні = Б. з. д. 559 | Туған жері = [[Аншан]] | Қайтыс болған күні = Б. з. д. 530 | Қайтыс болған жері = [[Сырдария]] өзенінің маңы | Жерленді = [[Пасаргады]] | Династия = [[Ахеменидтер]] | Туған кездегі есімі = | Әкесі = [[Камбис I]] | Анасы = Мандана | Жұбайы = Кассандана | Балалары = ұлдары: [[Камбис II]], [[Бардия]] <br /> қыздары: Артистона, [[Атосса]], Роксана | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = [[Бас қолбасшылық|бас қолбасшы]] | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = Cyrus the Great }} '''ІІ Кир''' немесе '''Ұлы Кир''' ([[Көне парсы тілі|көне парс]]. ''Kuruš (ku-u-ru-u-š)''; туған жылы белгісіз – б.з.б. 530) – [[Ахемен әулеті|Ахеменидтер әулетінен]] шыққан [[парсы]] патшасы (б.з.б. 559 – 530). [[Камбис I]] мен мүмкін, [[Мидия]] патшасы Иштувегудің (Астиаг) қызы Мандана ханшайымның ұлы. == Шығу тегі == Кир Персияның басты пасадгарлар тайпасынан шыққан Ахменид құрған Ахменидтер династиясының патшасы [[Камбис І|Камбис І–дің]] ұлы. Эламның оңтүстік–шығысындағы [[Аншан]] патшасы ретінде Набодин Кирді сайлады. Тура осылай Набонид пен Кир хроникасын жасаған вавилон абыздары әрекеттенді. Өзінің вавилондықтарға айтқан сөзінде Кир «Аншан патшалары» деп өзінің ата бабасын атады: {{Дәйексөз|«Мен – Кир....Камбис, Аншанның ұлы патшасының ұлы, Кир, Аншанның ұлы патшасының немересі, Теисп, Аншаның ұлы патшасының ұрпағымын...».}} Мұнысы Кирдің вавилон тексттерінде бұрыннан кездесетін эламдық Аншан ауданының патшасы саналуы Кирдің эламит екендігін болжауғы жол береді. Кирмен замандас өнер туындылары бұрынғы замандағы Персия патшалығының элам мемлекеттігі мен өнеріне деген әсерін көрсетеді. Алайда, Кирдің арийлік болғандығы дәлелденген. Оның Аншанмен байланысы толық түсініксіз, мұндағы жалғыз түсіндірме, мүмкін, Кирдің Элам орнын басқан шығыс мемлекеттен болуы, сондықтан ресми мерекелік жазуда ол аншан патшасы деп аталды. Ол да өзі осы вавилондықтар көздері алдында одан сайын көтере беретін ежелгі терминге бас сұқты. Оның үстіне кезінде Элам патшаларының қолында вавилонның болғандығы белгілі. Аншан патшасының титулына ие бола тұрып жаңа құрылған монархияның иесі ежелгі салт дәстүрлер мен өзге де оған тиесілі жағымды символикасының мұрагері саналды. Набонид хроникасында [[Мидия]]ны жаулап алғаннан кейін Кирді Персия патшасы сайлады. === Кирдің бабалары === Кир парсылық жетекші кландар пасаргадтар тайпасы, аңызға айналған [[Ахемен]] негізін қалаған [[Ахеменидтер|Ахеменидтер әулетінен]] шыққан [[Камбис I|Камбис I-нің]] ұлы. [[Набонид]]тің өзі Кирді [[Аншан]]ның патшасы атақ берді, яғни [[Элам]]ның оңтүстік-шығысындағы аймақтардың бірі, сондай-ақ Набонид пен Кирдің шежіресін жасаған Вавилон діни қызметкерлері де солай жасады. Вавилондықтарға жасаған өтінішіне сәйкес, Кир өзінің ата-бабаларына «Аншанның патшалары» деп атады: ''«Мен - Кир... Аншан қаласының патшасы, ұлы патша, [[Камбис I|Камбисдің]] ұлы, Аншан қаласының патшасы, ұлы патша, [[Кир I|Кирдің]] немересі, Аншан қаласының патшасы, ұлы патша, Теисптің ұрпағы»''. Ежелгі заманнан бері Вавилон мәтіндерінде айтылған Элам аймағының Аншан патшасы Кирдің бұл мәлімдемесі оның эламдық болғаны туралы ойлауға негіз береді. Кирдың қазіргі заман өнері Парсы патшалығының ең ежелгі кезеңінде элам мемлекеттілігі мен өнерінің әсерін көрсетеді. Алайда, Кирның [[Арилер|арийлік]] екендігі дәлелденген. Оның Аншанмен байланысы мүлдем анық емес, тек Кирның шығыс жағынан, Эламның орнына келген мемлекетінен келген, сондықтан, ресми салтанатты жазуында ол Аншанның патшасы деп аталады. Вавилондықтардың көз алдында оған бұрынғысынша құрмет көрсететін ежелгі қасиетті терминді пайдаланды, сонымен қатар Эламның патшаларына [[Вавилон]] тиесілі болғандықтан, батысқа жорық жоспарын өзімен әкелді. === Кирдің балалық шағы мен жастық шағы === [[Сурет:Median Empire ru.svg|thumb|right|300px|Лидия, Мысыр, Мидия және Жаңа Вавилон патшалығы Ахеменид билігінің қалыптасу кезеңінде]] Кирдің туған жылы белгісіз, бірақ ол б.з.д. 600-590 жылдар аралығында туылған деп есептеледі, б.з.д. 593 жылы болуы мүмкін.Балалық және жастық шағы туралы тек бір-біріне қайшы келетін аңыздар арқылы ғана белгілі. Грек тарихшысы [[Ксенофонт]] б.з.д. V ғасырында Ұлы Кирның өмірі туралы әртүрлі жолдармен айтылған деп жазады. [[Геродот]]тың айтуы бойынша, Кирдің анасы Мидия патшасы [[Астиаг|Астиагтың (Иштувегу)]] қызы Манданаға ұлды болады және ол әлемнің әміршісі болады деп болжаған. Бұған жол бермеу үшін Астиаг қызын мидиялыққа емес, парсыға тұрмысқа берді, бірақ немересі оның орнына патша болуынан қорқып, Парсыдан жүкті Мандананы шақырды және ол ұлы тапқан кезде, оны көзін жойды шешті. Ол осы тапсырманы оның қадірлі [[Гарпаг]]ына жүктеді. Өз кезегінде Гарпаг баланы Астиагтың құлдарының біріне, малшыға берді және жабайы аңдарға толы тауда қалдыруды бұйырды. Бірақ малшы баланы үйіне әкелгенде, әйелі тапқан бала дүниеге өлі болып келгенін білді. Әке-шешесі патшалық ұлды өздері тәрбиелеуге шешім қабылдады және өлген баланы таудағы аулық орынға қалдырып, оның Астиагтың немересің сәнді киімдерімен киіндірді. Бұдан кейін малшы Гарпагқа оның бұйрығын орындағанын хабарлады. Гарпаг, бұл шынымен де солай екендігіне көз жеткізу үшін адал адамдарды жіберіп, нәрестенің мәйітін тексеріп, оны жерге көміп тастады. Осылайша Кирдің балалық шағы патшалық құлдар арасында өтті. Бала он жасқа толғанда, балалармен ойнап жүргенде патша болып сайланды. Бірақ мидиялық ақсүйектің ұлы оған бағынудан бас тартты, ал Кир оны ұрып-соғып жазалады. Бұл баланың әкесі Астиагтың құлы патша шенеулігінің балаларын ұрып-соғады деп шағымданды. Кир Астыгқа жазалау үшін әкелді, ол бірден оның алдына немересі екендігіне күдіктенді, өйткені ол о да әулетінің ұқсастықтарын байқады. Шынында да, малшыны азаптау астында сұрақ қою арқылы Астиаг шындықты білді. Кейін ол Гарпагты қатал түрде жазалады: оны кешкі асқа шақырып, жасырын түрде өзінің ұлының етімен дәм татқызды. Сосын Астиаг оның немересінен әлі де қауіп төніп тұр ма деген сұрақпен қайтадан сиқыршыларға келді. Олар Кир балалармен ойын кезінде патша болып сайланғандықтан, алдын-ала айтылған сөздердің орындалғанын айтады, сондықтан оған қорқудың қажеті жоқ деп жауап берді. Кейін Астиаг тынышталып, немересін Парсыға ата-анасына жіберді. Бірақ Геродот өзінің нұсқасын жалғыз деп айтқан жоқ - ол тағы төртеуі бар екенін айтты. Оның нұсқасы тек жалғыз болмады, сонымен қатар түпнұсқа емес, ол рационализмге жол берді. Мысалы, [[Марк Юниан Юстин|Юстин]] мен ұқсас әңгімелерге сәйкес, жабайы аңдарға жем қылуға қалдырылғанда, Кирді емізген грекше Кино, мидийше Спако («ит» мидийше ''спако'') деп аталатын оның иті малшының әйеліне айналды. [[Ктесий]] жазған тағы бір нұсқасы өте қызықты, ол бізге [[Николай Дамаск]] арқылы жетіп, өзіндік ерекшеліктің айқын белгілерін анықтайды, Ктезиядің құнды парақтарының бірі. Оның айтуынша, Кир Астугтың қызметшісіне дейін көтерілген кедей мардиандық қарақшы Атрадаттың ұлы болған (мардтар көшпелі парсы тайпасы болған). Вавилондық сиқыршылардың болашақта болатын ұлы істі болжауы Кирді Парсыға қашып, бүліктің басталуына себеп болды. Барлық грек жазушыларының пікірінше, Кирдың аты туған кезде оған берілмеді, кейін ол таққа отырған кезде алды. Атаудың этимологиясы белгісіз. [[Плутарх]]тың айтуынша, оны Күннің құрметіне атады (парсы халықтық этенологиясы Kurash «Кир» зерд. hvare деп аталады), себебі Күн парсыша «Кир». [[Страбон]]ың айтуынша, Кир патшаның аты [[Пасаргады|Пасаргадқа]] жақын орналасқан Кир өзенінің құрметіне берілген. Парсылардың патшасы осы өзеннің атыналып, өзін Аградаттан Кирге өзгерткен сияқты. Юстин, бәлкім, есімнің мағынасын «бақташы» деген сөзге сілтеме жасай алады: ''«Ұл бала, бақташылардың арасында өмір сүріп, Кир атауын алды»''. == Мидияға қарсы көтеріліс == === Кирдің парсы тайпаларының көсемі болуы === [[Сурет:Private Palace, Pasargadae.jpg|нобай|299x299 нүкте|Кирдің сарайы]] Кир басшылығы 29 жылға созылды дейтін [[Геродот]]қа сенер болсақ, б.з.б 559 жылы Кир Персияның отырықшы тайпаларының арасында басты рөл атқарған пасадгар тайпасының көсемі болды. Олардан басқа союзға марфийлар мен маспийлар кірді. Олардың барлығы [[Мидия]] патшасының әсерінде болды. Ол кездегі Персия мемлекетінің орталығы интенсивті құрылыс жұмыстары Кирдің бастапқы басқару периодына сай келген, Персия мемлекетінің алғашқы астанасы болған [[Пасаргады]] қаласының айналасында орналасты. Парсының қалалары мен жазықтарында тұрақтаған [[киртилер]], [[мардтар]], [[сагартийлер]] және кейбір көшпенді тайпалар, сонымен қоса [[карманилер]], [[панфиалилер]], [[дерушилер]] отырықшы тайпаларын Кир кейінірек, [[Мидия]]ны басып алғаннан кейін жүзеге асырды. [[Мовсес Хоренатси]]де көрініс тапқан, армян ұлттық аңызына сәйкес Мидия патшалығын армян патшасы Тигран Кирмен одағы және оның көмегінің арқасында жеңді. Бұл хабардың тарихи дәні б.з.д. V ғасыры - IV ғасырдың бірінші жартысындағы грек тарихшысы Ксенофонттың «Киропедия» туындысында болған хабарымен салыстыру кезінде анықталды. Мұнда Кир және армян ханзадасы Тигран достар ретінде көрсетіледі, кейінірек Тигран армян әскерімен Кирдің жорықтарына қатысады. === Мидияға қарсы көтерілістің басы === Б.з.б 553 жылы Набонид жазуына сәйкес Кир мидиялық патша [[Астиаг]]қа қарсы шықты. [[Геродот]] пен [[Ктесий]] перстер мен мидиялықтар соғыстарын нәтижесі көбіне Мидияда болған Астигам басқаруына наразы болған партияның болуымен және азғындаушылық болуымен шарттанды. Геродот бойынша, осы екі патшалықтың арасындағы соғыс себебі Астиаг қатты өкпелеткен атақты мидиялық [[Гарпаг]]тың астыртын сөз байланыстыруы болды. Ол алдымен Астиагтың қатаң басқаруына наразы болған атақты мидиялықтарды жинап, кейіннен Кирді көтеріліс жасауына үлесін қосты. Мидияның құлауы, астыртын сөз байласу мен наразылықтан басқа тағы династиялық дағдарыспен қолданылды: барлығымызға жетімді деректер бойынша Астигатың ұлы – мұрагері болмады. Ктесий мұрагер деп оның жездесі Спитамуды айтады. Мидия еш күрессіз құлады: Ктесий тіпті Астиагтың жабуылы мен жеңісі туралы жазбады. Геродот, не дегенмен, оның кәрілер қару жарақтандыруына дейін жеткен өжеттігін жоғары бағалады. === Бүлікшілердің жеңісі === Грек және Вавилон тарихамаларында Кирдың Мидияға қарсы көтерілісі 3 жыл созылғандығын мәлімдейді. Сондай-ақ, б.з.д. 550 ж. Набонид шежіресінде айтылған: {{Дәйексөз|«Ол (Астиаг) өзінің қалған әскерін жиып, Кир, аншан патшасына оны жеңу үшін қарсы шығады. Алайда Иштувегу (Астиаг) әскері оның өзіне қарсы шығып, ұстап, Кирдің қолына тапсырады. Кир оның астанасы [[Экбатана]]ға барады. Күміс, алтын, Экботана қаласының бар асыл қазыналарын ұрлап, Аншанға алып кетті....»}} Осылайша, Астиаг пен Кир арасындағы соғыстың үш жылға созылғандығы және соғыс тек сөз байланысу арқылы ғана парсылардың пайдасына шешілгені көрінеді. Соңғы шайқастың қайда болғаны, [[Ктесий]]дің [[Пасадгарды]]ның етегінде болды дегені дұрыс, дұрыс еместігін біз біле алмаймыз. Ктесий бір аңызға шолу жасай осындай ойға жетті. Онда Пасадгады жеріне келген әр бір патша осы қаладағы әйелдердің қолына бір-бір алтын тиын ұстатуы тиіс, мысалы, бір шайқас кезінде көрсеткен көмегі үшін мәңгі рақым ету ретінде. Мысалы, бір әйелдер мен аналарымен ұялтылған парсылар табандырақ шайқаса бастады. Осындай әдет-ғұрып, шын мәнінде, болуы мүмкін, [[Ескендір Зұлқарнайын|Ұлы Ескендір]] осыны орындаған. Бірақ ол басқада себебтерден шығуы мүмкін: әдет-ғұрыптары ұмытып кеткен көптеген халықтар үшін, әйгілі тарихи немесе мифологиялық кейіпкерлерге қатысты түсініктеме берді. === Кир - Мидия патшасы === Кир мидия астанасы Экбатананы жаулап алып, өзін-өзі Мидия патшасы титулын қабылдап, Парсы мен Мидия патшасы ретінде жарияланды. Кир қолға түскен Астиагты өлтірмей, тіпті Ктесийге сенер болсақ, оны Парканиядағы билеушінің өкілі сайлады және оның қызына үйленді. Астиагқа жақын жандардан ең көп азап шеккен мүмкін мұрагер Спитама ғана болды, ал өзге жағдайларға келсек, бұл көтеріліс бар жоғы әулет өзгерісі саналды. Мидия мен мидиялықтар Ахменидтер басшылығы кезінде ешқандай қуғын сүргінге ұшырамай, парсылармен қоса бір сатыда есептелді. [[Экбатана]] [[Персеполис]], [[Пасаргады]] және [[Сузы]]мен астана болып қала берді. Мұнда патша жазғы уақыттын өткізді. Мұның барлығы жергілікті халықтың Парсының Мидияның жалғасы ретінде қарауына ықпал етті. Кирдің Мидия жеріндегі басшылығы Астиагпен көкейкесті байланысымен шарттанды. Парсылар мидиялықтардан ассириялыққа дейін көтерілген басқару жүйесін алды. Мидияны жаулап алғаннан кейін Кир келесі 2 жыл аралығында бұрынғы Мидия державасын кірген елдерді жаулауға кірісті: [[Парфия]], [[Армения]], [[Грузия]]. Олар парсыларға ерікті түрде берілді. Сол жылдары парсылар [[Элам]] жерін жаулап алды. Мидия державасының жерлерін жаулап ала жүріп Кир оның халқының көтерілістерін басып отырды. Бірде-бір дерек көзі бұл туралы айтпаса да, керең деректер мысалы, [[Ксенофонт]]та көруге болады. == ІІ Кир–нің Кіші Азиядағы табыстары == === Лидияны басып алуы === [[Сурет:Lydia map ru.svg|thumb|right|300px|Кирдің жаулап алу сәтіндегі Лидия]] Б.з.б 547 жылы Кир жағына ерікті түрде [[Киликия]] өтім, оған әскери күш берді. Бұл үшін Кир ешқашан оған страптарды жібермей, қажет болған жағдайда ақша төлем тұратын жергілікті басқарушыларды орындарында қалдырды. Осылай, Кир Лидия мемлекетінің – [[Таяу Шығыс]]тың ең құдіретті елдерінің бірінің шекарасына қатты жақындап алды. [[Геродот]]тың сөздеріне сүйенсек, соғыс инициативасы [[Лидия]] патшасы [[Крез]]ге тиесілі болды. Б.з.б 547 жылы лидиялықтар мидиялықтар қол астындағы және парсылардың жеңісінен кейін соған өткен [[Каппадокия]]ға басып кірді. Сонда Кир де аттанды, жолдан өз әскерін өткен аумағындағы елдер қатарынан толықтыра өтті. Крезді өз ойынан қайтару үшін [[Иония]] мен [[Эолида]] қалаларына хатшылар жіберді. Бірақ кішіазиялық гректер күтім позициясын алуды жөн көрді. Галис өзенінің шығысындағы Птерия қаласында қанды шайқас орын алды, бірақ, оның ешқандай нәтижеге алып келмеді, еш жақ шайқасты бастауға батылы жетпеді. Крез өзінің астанасы [[Сарды]]ға бет алды. Онда ол өзінің [[Мысыр]], [[Спарта]], [[Вавилон]] сияқты одақтастардың көмегімен жақсылап дайындалуға кірісті. Бірақ, Кир қарсыласының барлық қалаулары мен іс әрекетін біле тұра онысына жол бергісі келмей, артынан Сардыға бет алды. Сарды тұрғындары мұндай шабуылды еш болжай алмай, парсылардың әскерін тек қала қабырғасына келгенде ғана байқады. Крез өзінің әскерін алып шығып, Сарды алдына шықты. Кир өзінің мыңбасы, мидиялық Гарпагтың ақылын тыңдап, арбада тұрған түйелердің барлығын әскер басына садақшылармен бірге қойды. Лидиялық әскердегі аттар таныс емес иісті сезіп, түйелерді көре салып қашып кетті. Алайда Лидиялық шапқыншылар аттарынан ырғи түсіп, жаяу шайқасты, бірақ Кир әскерлерінің шабуылынан қайта Сардқыға қайтып, акропольде тығылуға мәжбүр болды. 14 күндік қамалдан кейін парсылар [[акрополь]]ді алды. Ал Крез тұтқынға түсті. Грек авторларының мақұлдауынша Кир Крезді аяп, өмірін сақтады. [[Геродот]]тың айтуынша, Сарды б.з.б. 547 жылдың қазан мен желтоқсан аралығында жауланды. Крез жеңілгеннен кейін иондықтар мен эолилықтар Сарды хатшыларын Кирге жіберді. Өз қалалуларында олар Кирмен бірге Крезбен жасаған шарт негізінде жаңа шарт құруды сұрады. Алайда Кир олардың кезінде мидиялықтарға қосылуынан бас тарқандығын айтып, өзінің қандай шарттарды қоятындығын айтты. Мұны білген кішіазия халықтары Спартаны көмекке шақырады, бірақ олар көмекке келмеді. Тек [[Милет]] қана өз еркімен парсыларға бағынды, ал Кир Лидия патшасымен жасалған шарттармен онымен де одақ құрды. === Иония, Кария, Ликияны жаулау === [[Сурет:Perzische boogschutters.gif|thumb|right|290px|Парсы садақшылары]] Кир шығыс елдерге кеткендігін қолданып қалмақшы болған, Кир кетер алдында Крез асылдарын сақтауға қалдырған лидиялық Пактий б.з.б. 546 жылы перстерге қарсы шықты. Алтын арқылы ол баскесерлерді жалдап, грек теңізалды тұрғандарын көтеріліске қөсылуға құптады. Онан соң ол Сардыға аттанып, акрополольді камалдады. Көтерілісшілерге қарсы Кирдік полк басшысы мидиялық Мазар шықты. Перстердің әскерінің келе жатқандығын білген Пактий алдымен Киму қаласына, сосын Митилену қаласына, соңынан, Хиос қаласында барып, жергілікті тұрғандармен ұсталынған еді. Лидия көтерілісін жаншыған Мазар Кіші Азияның грек қалаларын басып ала бастады. Ионияны жаулап алған Гарпаг жан жалдап карийларға, кавнилерге жіне ликийлықтарға барды. Карий халқы перстерге жеңіл берілді. Түбекте орналасқан Книд тұрғындары матриктен бөліп тұратын кішкентай арық қазып, өздерін арал деп жариялағысы келді, бірақ қатты гранитке кезігіп, жұмыстарын тоқтатты, кейіннен олар да берілді. Біраз уақыт бойы тек бір тайпа-песадийліктер қарсыластық көрсетті. Олар Лида атты тауды тұрақтап, Гарпагтың жолында біраз қиындық туғызды. Тек ликиялықтар мен кавнилықтар көпсанды перс әскеріне соңғы күштер қарсы тұрғандар болды. Ликиялықтар Ксанфқа қарай лақтырылды. Онда олар акропольге әйел, бала-шаға, құлдарды түгел жиып, оны отқа лақтырды, ал өздері шайқаста қайтыс болды. Өзінің адалдығы үшін Гарпаг Лидияны мұрагерлік қолданысқа алды. == Вавилонды бағындыруы == [[Сурет:Archers frieze Darius palace Louvre AOD487.jpg|thumb|right|290px|Парсы жауынгерлері]] Б.з.б. 539 жылдың көктемінде персия әскері Вавилонға қарай бағыт алды. Бұл қиын заманда Набонид патшаны тастап, Кир жағына Гутиум аймағының әкімі Угбару өтеді. Геродот сөздері бойынша Гиндтан өткен кезде ақ киелі аттардың бірі суға батып кетеді. Кир ашуланып, өзенді жазалауды бұйырды. Жаз уақытында перс әскері 360 канал ашып, өзеннің суын ағызып тастады. Мүмкін Кирді Новуходоносордың гидравликалық құрылыстары ұстап қалды. Бір көзге ақымақтық көрінетін іс ойға қонымды идея деп саналуы да мүмкін. Тоғытқан жердің суын қайта таратып, оны өтімді ету. Кир өз жорығын тек осыдан соң ғана жалғастырды. Вавилон әскері Опис қаласының маңында лагерь құрды. Бірақ Кир қыркүйектің 20-ыншы жұлдызында күтпеген жерден Мидия қабырғасын батыстан айналып өтті. Набонидтің ұлы Валтарас бар күшті гарнизонды Кир жіберген Угбару корпусы айнала қоршады. Кирдің өзі Опис жанында тұрған Набонид әскеріне сырттай соққы берді. Бұл шайқаста вавилон әскері жеңіліске ұшырап, қашуға тура келді. Набонид қалған – құтқан адамдармен Вавилонға қайтып оралмақшы болды, бірақ қайтар жолды Угбару жауып, ол Борсиппеде тығылды. 10 қазанда ол қарсылықсыз Сиппарда үсталынды. 12 қазанда Угбару Вавилон жеруне басып кірді. Қала орталығында парсы әскерлеріне қарсы тұрмақшы болған Вальтасар мерт болды. Угбару, Гутиум көмекшісі, Вавилонға басып кірген әскерлерді басқарған адам лезде ұрлық пен азғындыққа қарсы шаралар қолданды. Вавилонның құлағанын және ұлы Вальтасардың қайтыс болғандығын естіп, Борсиппадан кетіп, ерікті түрде тұтқынға берілді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Туған жылы белгісіздер]] [[Санат:Б. з. д. 530 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Парсы тұлғалары]] [[Санат:Монархтар]] 52yjmtszmn3aiumncsu0c964ar1uo0s Барлыбек Сыртанов 0 71420 3614904 3440076 2026-06-09T13:09:21Z 1nter pares 146705 3614904 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Барлыбек Сыртанов |Шынайы есімі = Барлыбек Сырттанұлы |Сурет = Barlybek Syrtanov.jpg |Сурет ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 1866 |Туған жері = [[Жетісу облысы]], {{туғанжері|Қапал уезі|Қапал уезінде}}, [[Арасан|Арасан болысы]] |Мансабы = Түркітанушы, шығыстанушы, [[қоғам]] [[қайраткер]]і<br>[[Алашорда]] үкіметінің мүшесі<br>[[мұғалім]]<br>[[ағарту]]шы-[[публицистика|публицист]] |Азаматтығы = [[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]] |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] руы [[Найман]], [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]] |Қайтыс болған күні = 26.10.1914 |Қайтыс болған жері = [[Ресей]] |Әкесі = Сырттан |Анасы = |Жұбайы = |Балалары = |Марапаттары = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Барлыбек Сыртанов ''' ([[1866 жыл|1866]], [[Арасан-Қапал|Арасан болысы]], [[Қапал уезі]], [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу облысы]] - [[26 қазан]] [[1914 жыл|1914]]) — қоғам қайраткері, тіл жанашыры, ағартушы, публицист, түркітанушы, шығыстанушы, болашақ тәуелсіз [[Қазақстан]]ның алғашқы құқықтық құжатының авторы, [[Алаш партиясы|Алаш партиясының]] мүшесі, [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов|Әлихан Бөкейханның]] досы, әрі құрдасы. == Шығу тегі == Орта жүз, [[Наймандар|Найман]] ішінде [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]] руының Қаптағай атасынан шыққан. Әкесі '''Сырттан''' халыққа беделді адам болған. Оған арнап [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл Жабаев]] 1881 жылы «Сыртанға» атты өлеңін шығарған. Барлыбек Сыртанов Верный қаласындағы ер балалар гимназиясында орта білім алып, 1886 жылы [[Санкт-Петербург]] университетінің шығыстану факультетіне оқуға түседі. Ол студенттік шағында сондағы жоғары оқу орындарында оқып жүрген [[Мұхамеджан Сералин|М.Сералин]], [[Бақытжан Бейсәліұлы Қаратаев|Б.Қаратаев]], А.Теміров, [[Бақтыкерей Ахметұлы Құлманов|Б.Құлманов]] секілді қазақ жастарымен бірлесіп, «Жерлестер» атты үйірме құруға атсалысты. Бұл үйірме мүшелері студент жастарға көмек көрсетуді ұйымдастырумен бірге саяси-әлеуметтік мәселелерді қызу талқыға салды. Университетті аяқтағаннан кейін Б.Сыртанов 1891-1894 жылдары [[Ташкент]] қаласында [[Түркістан генерал-губернаторлығы|Түркістан генерал-губернаторының]] қазыналық палатасында қызмет етті. 1894 жылы 29 қыркүйекте Жетісу әскери губернаторының бұйрығымен облыстық басқарманың іс жүргізу бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды. Мұның артынша ерекше тапсырмалардың кіші шенеунігі қызметін атқарды. Ол Жетісу облыстық басқармасында қызмет ете жүріп, Ресей шенеуніктерінен жәбір көрген қазақ халқының өкілдеріне көмек көрсетуді өз борышы санады. 1903-1907 жылдары Б.Сыртанов [[Ресей]] мен [[Қытай]] шекарасының межесін тексеру ісіне атсалысты. Патша өкіметінің орыс шаруаларының Жетісу өңіріне қоныс аударып, жергілікті халықтың мал бағуға, егін егуге жарамды жерлерін тартып алуына наразылық танытты. «[[Айқап]]» журналында қазақ халқының әлеуметтік-саяси мәселелеріне қатысты мақалалар жариялады. Сол тұстағы жергілікті халықтың мұң-мұқтажын айқындау, әрі оны шешу жолдарын қарастыру мақсатында жалпықазақ сиезін шақыру мәселесін көтерді. Оның мұндай ұсынысы Серәлі Лапин, [[Райымжан Мәрсекұлы Мәрсеков|Райымжан Мәрсеков]], Ж.Сейдалин және Б.Қаратаев секілді қазақ зиялылары тарапынан қолдау тапты. 1910-1913 жылдар аралығында Б.Сыртанов өз тарапынан құпия түрде қазақ өлкесін Ресейдің отары қатарынан шығаруды көздеген Жарғы әзірледі. Бұл Жарғыда қазақ жері [[Ресей]] отары емес, доминионы (достастық құрамына енген мемлекет, мысалы, Австралия одағы, ([[Жаңа Зеландия]]) болу керектігі көрсетілді. 1914 жылы 26 қазанда ол ауыр науқастан қайтыс болды.<ref>«Алаш» қозғалысы. Алматы, 2008. ISBN 9965-32-715-7</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Bio-stub}} [[Санат:Верный ер балалар гимназиясы түлектері]] [[Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]] 1popj6fxjjofcp9b2l8jk5x368exvk3 Ыдырыс Садыбеков 0 86335 3614914 2431687 2026-06-09T13:18:18Z 1nter pares 146705 1nter pares [[Ыдыры сСадыбеков]] бетін [[Ыдырыс Садыбеков]] бетіне жылжытты 2431687 wikitext text/x-wiki '''Садыбеков Ыдырыс''' (1852, бұрынғы [[Верный уeзi]], [[Үлкен Алматы болысы]] - 1918, сонда) - рубасы, дәстурлі қазақ қоғамының кайраткері. Teгі [[Дулат руы]]ның Ботбай тармағындағы Жанқойлық атасынан шыққан, 1886-89 және 1889-91 жылы Верный уезіне карасты Үлкен Алматы болысының баскарушысы болған. Ал 1892 жылы шарда оның орнына туған ағасы Хуснитдин болып таққа сайланған. Ағайынды Садыбековтер орыс зиялыларымен, әкімдерімен тікелей араласа жүріп, замана ахуалын ерте аңғарған, сол кездегі қазақ қоғамының дәстүрлі шаруашылық жүргізу қалыбы мен күнелтіс амалын өзгертпесе, байырғы тұрғындардың ата-қонысынан айырылып, құнарсыз жерлерге ығыстырылу қаупін ерте түсінген. Сондықтан олар қарауындағы ел-жұрттың тұрғын үй салып, егін егуге, ауыл маңын арық, тоғандармен суландыруға жұмылдырған. Осындай кереген саясаттың, ілкімді ic-әрекеттің арқасында олар [[Ресей үкіметі]]нің 1905-10 жылдар аралығындағы орыс-украин шаруаларын [[Жетісу]] жеріне жаппай коныстандыру науқанында кезінде руластарының ата-қоныстарын "жер бөлу қорына" енгізуден арашалап калған. 1910 ж. қараша айында Үлкен Алматы тұрғындары сол кезден болыс Кенжебек Нұрбаевтың қатысуымен арнаулы съезд өткізіп, отырықшылыққа көшу туралы шешім қабылдаған. Болыстық съезд шешімі жергілікті патша үкіметіне жеткізу міндеті жүктелген Садыбеков пен Ш. Хуснитдинов 5-ауыл тұрғындары атынан Жетісу облысының әскери губернаторына жазған өтініште: "Біздің ата-қонысымыз Қаскелең өзенінің оң жағасындағы Қарасу өзеніне құяр тұсын алып жатыр. Біз бұл жерге тал отырғызып, ағаштан уйлер салдық, малдың жем шебіне жоңышқа өcipin, 1300 десятина алқапқа егін ектік. Егістікті суару үшін Қарасу өзенінен арықтар қазып, тоған жасадық. Суару жүйесін жасауга өз қаражатымыздан 7000 рубль ақша жұмсалды. Бұл жерге осыдан 90 жыл бұрын өмір сүрген батыр атамыз Қарауыл жерленген, сондықтан үйреніскен қонысымызды - қыстау, жайлау, шабындық жерімізді өзімізде қалдыруларыңызды өтінеміз" деп жазған. 1911 ж. орталықпен жол катынасын жеңіддету мақсатында өзен арқылы келіп, жол салуға да өз қаражаттарын жұмсаған. 1924 ж. Үлкен Алматы болысының ақпар-есебі бойынша Садыбековтың жер қожалығында 144 шаруашылық жұмыс істеген. Ыдырыс қаздырған арықтар мен тоған әлі күнге шейін шаруашылық кажеттері үшін пайдалануда. Елге сыйлы, беделді Садыбековтi жергілікті патша әкімшілігі де құрметтеп, сый-сияпат көрсеткен. 1918 ж. қайтыс болған оның мүрдесі ауыл манындағы [[Қарауыл қорымы]]на жерленген.<ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{Stub}} auv9mu7uu34r66n67osd5ujbpejsvei Энн Хэтэуэй 0 137812 3614907 3599792 2026-06-09T13:11:29Z 1nter pares 146705 3614907 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Энн Хэтэуэй |шынайы есімі = Anne Hathaway |сурет = Anne Hathaway (cropped) (cropped).png |сурет ені = |сурет атауы =Энн Хэтэуэй 2018 |туған кездегі есімі = Энн Жаклин Хэтэуэй |туған күні = 12.11.1982 |туған жері = [[Бруклин]], [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы = {{актриса|АҚШ}}, [[әнші]] |азаматтығы = {{USA}} |белсенді жылдары = [[2000]] — <small>қазір<small> |бағыты = |киностудия = |марапаттары = |imdb_id = 0004266 |сайты = |ортаққор = Anne Hathaway }}'''Энн Жаклин Хэтэуэй''' (кейде '''Джәкуелин'''; {{lang-en| Anne Jacqueline Hathaway}}; 12 қараша 1982 жыл, Нью-Йорк) – американдық актриса. Көптеген марапаттардың, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» (2013) сыйлығының, «[[Эмми прайм-тайм]]» (2010) және «[[Алтын глобус]]» (2013) сыйлығының иегері, ол 2015 жылы әлемдегі ең жоғары ақы төленетін актрисаның бірі болды. Оның фильмдері бүкіл әлем бойынша $ 6,8 миллиард доллардан асты және ол 2009 жылы [[Forbes 100]] атақты тізімінде пайда болды. == Ерте өмірі мен шығу тегі == Энн Жаклин «Энни» Хэтэуэй 1982 жылдың 12 қарашасында [[Нью-Йорк]] қаласының [[Бруклин|Бруклин ауданында]] дүниеге келген. Ол ирланд, ағылшын, неміс және француз тектес. Әкесі Джеральд – еңбек құқығы бойынша адвокат, ал анасы Кейт (қыз кезіндегі тегі МакКоли) – бұрынғы актриса. Хэтэуэйдің нағашы атасы [[Филадельфия|Филадельфиядағы]] WIP (AM) радиосының танымал жүргізушісі Джо МакКоли болған. ''The Daily Telegraph'' газетінің хабарлауынша, ол өз есімін Уильям Шекспирдің жұбайының құрметіне алған. Энннің үлкен ағасы Майкл және кіші інісі Томас бар. Хэтэуэй алты жасында отбасымен бірге [[Нью-Джерси|Нью-Джерсидегі]] [[Милберн (Оклахома)|Милберн қаласына]] көшіп, сонда өскен. [[Сурет:Paper_Mill_Playhouse_entrance.jpg|alt=Entrance to the theater Paper Mill Playhouse with the poster to a play outside it|солға|нобай|Бала кезінде Энн Хэтэуэй '''Paper Mill Playhouse''' театрында өткен бірнеше қойылымдарға қатысқан.]] Сегіз жасында Энн Хэтэуэй анасы ''«Les Misérables»'' мюзиклінің ұлттық турындағы Фантин рөлін ойнағанын көріп, бірден сахнаға ғашық болды. Алайда оның ата-анасы қыздарының актерлік мансапқа ұмтылуына initially қарсы болған. Осы оқиғадан кейін анасы Кейт актерлікті қойып, Энн мен оның бауырларын тәрбиелеуге көңіл бөлді. Хэтэуэй Рим католик дінінде тәрбиеленіп, өзі айтқандай «өте берік құндылықтармен» өсті және бала кезінде монах болуды армандаған, бірақ актерлік өнер әрқашан оның өмірінде басты орында тұрған. Ол он бес жасқа толғанда, үлкен ағасының гомосексуал екенін білгеннен кейін, [[Католик шіркеуі|Католик шіркеуімен]] қатынасы өзгерді. Отбасы [[Католицизм|католицизмнен]] шығып, гомосексуалдарды қабылдайтындықтан Эпископал шіркеуіне қосылды, бірақ кейін оны да тастады. 2009 жылы Хэтэуэй өз діни сенімдерін «үздіксіз дамып келе жатқан нәрсе» деп сипаттаған. Хэтэуэй Бруклин Хайтс [[Монтессори]] мектебінде және [[Милберн қаласындағы]] Уайоминг бастауыш мектебінде оқыған. Ол Милберн орта мектебін аяқтап, онда футбол ойнап, көптеген мектептік қойылымдарға қатысқан, соның ішінде ''«Once Upon a Mattress»'' мюзиклінде Виннифред рөлін орындаған. Кейінірек ол Нью-Джерсидегі Paper Mill Playhouse театрында ''«Джейн Эйр»'' және ''«Жижи»'' спектакльдерінде өнер көрсетті. 1993 жылы Американдық драма академиясында білім алып, Barrow Group театр компаниясының актерлік бағдарламасына қабылданған алғашқы жасөспірім болды. Кейін ол [[Нью-Йорк]] штатының По́кипси қаласындағы Вассар колледжінде ағылшын тілі мамандығы және саясаттану қосымша мамандығы бойынша бірнеше семестр оқып, кейін Нью-Йорк университетінің Gallatin School of Individualized Study факультетіне ауысты. 1998 бен 1999 жылдар аралығында Хэтэуэй Карнеги Холлда өткен АҚШ-тың Шығыс өңірі мектептерінің Құрметті хорының құрамында сопрано партиясын орындаған, сондай-ақ Нью-Джерсидегі Уэст Оранж қаласында орналасқан Seton Hall Preparatory School сахнасында қойылымдарға қатысқан. Кинокарьерасының басында оның актерлік шеберлігі мен сыртқы келбеті жиі Джуди Гарланд пен Одри Хепбернге ұқсатылған. Хэтэуэйдің өзі Джуди Гарландты сүйікті актрисаларының бірі деп атаған. Карнеги Холлдағы өнер көрсетуден үш күн өткен соң, ол Fox телеарнасындағы қысқа мерзімді ''«Get Real»'' телехикаясына таңдалды, онда Джон Тенни, Дебра Фарентино және Джесси Айзенбергпен бірге Меган Грин атты жасөспірім қыздың рөлін сомдады. Ерте жетістіктеріне қарамастан, Хэтэуэй жасөспірім кезінде депрессия мен мазасыздықтан зардап шеккен, алайда 2008 жылы ол бұл кезеңнен өтіп, рухани тұрғыдан өскенін айтқан. Ол алғашқы университет семестрін өздерінің алғашқы толықметражды фильмі — [[Ханшайымның күнделігі|''«The Princess Diaries»'' («Ханшайымның күнделігі», 2001)]] түсіріліміне байланысты өткізіп алған. Хэтэуэйдің айтуынша, ол оқуын аяқтамағанына еш өкінбеген, себебі актерлік ортада өзімен бірге «ересек болуға талпынып жүрген» адамдардың арасында болуды ұнатқан. == Мансабы == === 2001–2004 жылдар: Алғашқы рөлдері және танылуы === 2001 жылы Энн Хэтэуэй Мэг Кэботтың аттас романы негізінде түсірілген [[Дисней|Диснейдің]] комедиялық фильмі ''[[«The Princess Diaries»]]''(«Ханшайымның күнделігі») туындысында басты рөлді сомдады. Ол фильмде қарапайым жасөспірім қыз Миа Термополистің рөлін орындап, өзiн ойдан шығарылған Геновия патшалығының мұрагері екенін білетін кейіпкерді бейнеледі. Хэтэуэй бұл рөлге кастингке Жаңа Зеландияға ұшақпен бара жатқан жолдағы аялдама кезінде қатысқан. Режиссер Гэрри Маршалл бастапқыда бұл рөлге Лив Тайлерді қарастырғанымен, немерелерінің Хэтэуэйдің «нағыз ханшайымға лайық шашы бар» деген ұсынысынан кейін таңдауын Эннге түсірді. Фильм үлкен коммерциялық табысқа жетіп, әлем бойынша 165 миллион доллардан астам табыс жинады. Көптеген сыншылар Хэтэуэйдің ойынын жоғары бағалады: BBC сыншысы «Хэтэуэй басты рөлде жарқырап, экранда тамаша үйлесім тудырғанын» атап өтсе, ''[[The New York Times]]'' газетінің шолушысы Элвис Митчелл оны «нағыз болашақ ханшайым, комедиялық дарыны ерекше жас актриса» деп сипаттады. Бұл рөлі үшін Хэтэуэй [[MTV Movie Awards]] сыйлығында «Үздік дебют жасаған актриса» номинациясына ұсынылды. Сол жылы ол Кристофер Горэммен бірге режиссер Митч Дэвистің ''«[[The Other Side of Heaven»]]'' («Жұмақтың арғы беті») фильмінде де ойнады. Бұл туынды [[Джон Х. Гроубергтің]] ''In the Eye of the Storm'' атты естелігіне негізделген еді. Дегенмен, фильм сыншылар тарапынан теріс пікірлер алып, прокатта сәтсіздікке ұшырады. {{Quote box|width=25%|align=right|bgcolor=#E0E6F8|quote=«Ханшайым рөлін ойнау жағынан, жас қыз ретінде мұндай кейіпкерлерді белгілі бір уақытқа дейін ғана сомдауға болады, әйтпесе өзіңді күлкілі сезінесің. Оларды ойнау өте қызық, сондықтан мүмкіндігінше ләззат алуға тырысамын. Ал содан кейін — есірткіге тәуелділерді, құмар ойыншыларды және кейінгі уақытта Оскар алуға мүмкіндік беретін қызықты рөлдерді ойнауға көшемін.»|source=Энн Хэтэуэй, 2004<ref name="thoughtco">{{Cite news|url=https://www.thoughtco.com/anne-hathaway-on-ella-enchanted-2419272|title=Anne Hathaway on 'Ella Enchanted' & Her Princess Roles|publisher=[[ThoughtCo]]|access-date=January 1, 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205233143/https://www.thoughtco.com/anne-hathaway-on-ella-enchanted-2419272|archive-date=December 5, 2017}}</ref>}} [[«The Princess Diaries»|«''The Princess Diaries''»]] фильмінің табысы нәтижесінде People журналы Хэтэуэйді 2001 жылдың ең жарқын жаңадан шыққан жұлдыздарының бірі деп таныды. 2002 жылдың ақпанында Хэтэуэй Нью-Йорк қаласындағы сахнаға алғаш рет шығып, City Center Encores! концерттік қойылымында ''[[«Carnival!»]]'' мюзиклінде басты рөлді орындады. Ол оптимистік көңілдегі жетім қыз Лили рөлін сомдап, сиқыршыға ғашық болады. Толық құраммен репетициядан бұрын Хэтэуэй екі апта бойы вокалдық жаттықтырушыдан сабақ алған. Ол бірінші оқу кезінде өз кейіпкерінің барлық диалогтары мен әндерін дерлік жаттап алған. Сыншылар оның танымал актерлермен бірдей өнер көрсете алғанын атап өтіп, жаңа жұлдыз ретінде бағалаған. ''Variety'' журналының сыншысы [[Чарльз Ишервуд]] мюзиклдағы Хэтэуэйді ерекше атап, оны «ерекше табиғи және сүйкімді» деп сипаттап, сенімді өнерін жоғары бағалаған. Осы рөлі үшін Хэтэуэй Clarence Derwent Award сыйлығын «ең уәде беретін актриса» номинациясында жеңіп алды. Кейін ол ''The Princess Diaries'' романдарының алғашқы үш кітабына арналған аудиокітапты да дыбыстаған. Келесі үш жыл ішінде Хэтэуэй ханшайым рөлдерін сомдап, отбасылық фильмдерде өнер көрсетіп, бұқаралық ақпарат құралдарында балаларға арналған үлгі ретінде танылды. 2002 жылы ол [[«The Cat Returns»|«''The Cat Returns''»]] анимациялық фильмінің ағылшын нұсқасында Хару Йошиока кейіпкеріне дауыс берген. Сол жылы Хэтэуэй Дуглас МакГрэттің комедиялық-драма жанрындағы «''[[Nicholas Nickleby]]''» фильмінде басты рөлді ойнады. Фильм сыншылар тарапынан жақсы баға алғанымен, кең прокатқа шықпап, Солтүстік Америкада 4 миллион доллардан аз кіріс әкелді. 2004 жылы Хэтэуэй басты кейіпкер Ела рөлінде ойнаған «''[[Ella Enchanted]]''» фантастикалық романтикалық комедиясы да бокс-офисте сәтсіз шықты. Ол фильм негізіндегі кітапты алғаш 16 жасында оқып, сценарий бастапқыда кітапқа көп жақын болғанымен, фильмге сәйкес келмегенін айтып, дайын өнімді қалай шыққанын ұнатқанын жеткізді. Фильм негізінен аралас пікірлермен қабылданды. Хэтэуэй фильмнің саундтрекіне үш ән орындап, соның ішінде [[Джесси МакКартнимен]] дуэт жасаған. 2003 жылы Хэтэуэй Джоэл Шумахердің «''The Phantom of the Opera''» (2004) фильміндегі Кристин Дэаэ рөлін қабылдаудан бас тартты, өйткені фильмнің түсіру кестесі «''The Princess Diaries 2: Royal Engagement''» (2004) жұмысына сәйкес келді. Алғашында ол сиквелде ойнауға қобалжыған және ыңғайсыз сезінген, бірақ режиссер Гэрри Маршалл оның еш нәрсені қайталамайтынына сендірген соң рөлді қабылдады. Фильм 2004 жылдың тамызында шықты және сыншылардан теріс пікір алды, алайда 40 миллион долларлық бюджетке қарсы әлем бойынша 95,1 миллион доллар табыс әкелді. === 2005–2008 жылдар: Ересек рөлдерге көшу және сыншылардың жоғары бағасы === Хэтэуэй ересек рөлдерге ауысуды таңдады, бұл арқылы өзінің актерлік амплуасын шектемеу мақсатында жасалғанын айтты: «Балалар үшін үлгі болатын кез келген адамға үзіліс керек», бірақ сонымен қатар «көрерменім менімен бірге өсіп келе жатқаны керемет» деп атап өтті. Ол ''Hoodwinked!'' мультфильмінде Red Puckett кейіпкеріне дауыс беру үшін Тара Стронгты алмастырды. 2005 жылы ол драмалық Havoc фильмінде еркелетілген әлеуметтік ортаның өкілі рөлін сомдап, кейбір көріністерде ашық сахнада пайда болды. Фильм тақырыбы бұрынғы жұмыстарынан ерекшеленгенімен, Хэтэуэй бұл рөлді өзіне «кәмелетке толған актриса ретінде қарастыру» әрекеті деп санамайды; ол кейбір фильмдерде ашық сахнада өнер көрсету тек оның таңдаған өнер түрінің талабы деп есептейді және бұл моральдық тұрғыдан мәселе емес деп санайды. Дегенмен, фильм сыншылар тарапынан жағымсыз пікірлер алғандықтан АҚШ-та кинотеатрларда көрсетілмеді. 2005 жылы шыққан ''«Brokeback Mountain»'' драмасында, әйелге үйленген екі ер адамның — Эннис Дель Мар (Хит Леджер) және Джек Твист (Джейк Джилленхол) арасындағы эмоционалдық және сексуалдық қатынасты бейнелейтін фильмде, Хэтэуэй Джектің әйелі Лурин рөлін ойнады. Алғашында оған Эннис әйелі рөлі үшін сценарий жіберілген, бірақ оқып шыққаннан кейін ол Луренге кастингке қатысуды шешті. Аудитинг кезінде режиссер Анг Лидің оны таңдауын қамтамасыз ету үшін атқа міну тәжірибесі бар екенін жалған айтып, кейін сабақтарға барған. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, бірнеше Оскар номинациясын алды. ''Rolling Stone'' журналының сыншысы Питер Траверс Хэтэуэйдің «Луреннің бейнесін сүйкімді қыздан мықты әйелге айналу жолын керемет көрсететінін» жазса, Variety журналының Тодд Маккарти оны «әйелдік көңіл-күйдегі көңілі қиналған кейіпкерге қызықты контраст берді» деп бағалады. Хэтэуэй ''«Brokeback Mountain»'' фильміндегі тақырыптың оның алған марапаттарынан маңызды екенін, бұл фильм арқылы актриса ретінде қандай әңгімелерді жеткізгісі келетінін түсінгенін айтты. Сол сәттен бастап ол көрермендерді қатты әсерлендіріп немесе толықтай көңілін аулап, өз өмірлерін ұмытып кететіндей рөлдер ойнағысы келетінін түсінді. [[Сурет:Anne_Hathaway_at_the_2007_Deauville_American_Film_Festival-01A.jpg|alt=A picture of Anne Hathaway looking into the camera.|нобай|Хэтэуэй 2007 жылғы Довиллдегі Америка кинофестивалінде]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.instagram.com/annehathaway/ Instagram]-да * [https://m.facebook.com/Hathaway Facebook]-те * {{IMDb name|4266}} * {{URL|https://www.allmusic.com/artist/anne-hathaway-mn0000923730|Allmusic}} * {{Discogs artist|2301916-Anne-Hathaway}} * {{URL|lccn-n2001-20932|Worldcat}} * {{IBDB name|455530}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Үздік көмекші актриса үшін Оскар сыйлығы}} [[Санат:Үздік қолдаушы актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері]] jvhg6e9kr13r5cw5qx3hip1pmvlyr1f Джордж Говард Дарвин 0 140913 3614905 3351926 2026-06-09T13:10:38Z 1nter pares 146705 3614905 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джордж Говард Дарвин |Шынайы есімі = George Howard Darwin |Суреті = George Darwin.png |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 9.7.1845 |Туған жері = [[Даун (Кент)|Даун]], [[Кент]], [[Англия]] |Қайтыс болған күні = 7.12.1912 |Қайтыс болған жері = Кембридж, [[Англия]] |Азаматтығы = Ұлыбритания |Ғылыми аясы = [[Астрономия]], [[Математика]] |Жұмыс орны = [[Кембридж университеті]] |Ғылыми дәрежесі = |Ғылыми атағы = |Альма-матер = [[Кембридж университеті]] |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = [[Джеймс Хопвуд Джинс]]<br />[[Эрнест Уильям Браун]] |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Уикиқайнар = |Сурет=George Darwin sepia tone.jpg}} '''Джордж Говард Дарвин''' ({{lang-en|Sir George Howard Darwin}}; [[9 шілде]] [[1845 жыл]], Даун, [[Кент]] – [[7 желтоқсан]] [[1912 жыл]], [[Кембридж университеті|Кембридж]]) — ағылшын астрономы және математигі. Танымал табиғат зерттеушісі [[Чарлз Дарвин|Чарльз Дарвиннің]] екінші ұлы. Лондон корольдік қоғамдастығының (1879), шет ел қоғамдастығының (1907), оның ішінде мүшесі, сол сияқты Петербургтік ғылым академиясының шет елдік корреспондент-мүшесі (1907). == Биографиясы == === Шығу тегі мен білімі === [[Сурет:ONBDOWNhouse.jpg|thumb|left|200px|Джордж Говард Дарвин дүниеге келген Даун (Даун Хаус) аулындағы үй.]] Джордж Говард Дарвин Кентграфтығндағы Даун ([[Ағылшын тілі|ағылш]]. Downe) ауылында дүниеге келді. Ол танымал жаратылыстау ғылымының зерттеушілері Чарльз Роберт Дарвин мен қыш өнімдерін өндіру бойынша танымал фирманың негізін қалаушының немересі Эмма Веджвудтің отбаынан шыққан екінші ұлы және бесінші баласы болатын. Джордждің алғашқы жылдры Дарвиндер отбасының қашық жерде тұрған тыныш Даун ауылында өтті. Алғашқы білім көзін Дарвин гувернантканың жетекешілігімен алады. 1865 жылдың тамыз айында Клэпхемдегі (Clapham Grammar School) грамматикалық мектепке барады. Бұл жерде кейін Оксфорд университетінің астрономия профессоры болған Чарльз Притчард (ағылш. Charles Pritchard) жүргізген математика мен жаратылыстану ғылымыың дәрістері жақсы оқытылды. Притчард білім берудің пионері болатын. Ол Джордждің білім алуына көп көңіл аударды.<ref name="FrDar11">Memoir of Sir George Darwin by his brother Sir Francis Darwin. P. xi.</ref>. == Сырқаты, ғылымға оралу == Университетте білім алған соң Дарвин өзінің ғылыми мансабын тоқтатып, заң білімін меңгеруге ұмтылыс жасады. 1874 жылы ол қорғаушылар әріптестерінің қатарына енді, алайда қайтадан өз ғылым жолына бұрлуға бет алды. Бұған аты ебеп, сыр берген сырқаты болатын: 1869 жылдың жаз айынан бастап дарвиннің көңіл-күйі төмендей бастады: асқорыту ағзасының дұрыс жұмыс істемесуі, әлсіздік пен жалпы дискомфорт. Демалыс оған ешқандай жеңілдік бермеді. Тек дәрігер сэр Эндрю Кларкке қаралғаннан кейін біршама жеңілденгендей болды, алайда кейбір сырқаттары өмірінің кейінгі кезеңдерінде де сыр беріп отырды. Кембриджге қайтып келуінің екінші себебі - ғылымға деген қызығушылығы. 1870 жылдың желтоқсан айы - 1871 жылдың қаңтарында күннің тұтылуын бақлау бойынша сицилия экспедициясына қатысты <ref name="FrDar14">Memoir of Sir George Darwin by his brother Sir Francis Darwin. P. xiv.</ref>. == Кембриджде == [[Сурет:Gwen Raverat home Cambridge.jpg|thumb|left|200px|Дом ''Newnham Grange'', ныне одно из зданий колледжа Дарвина]] == Әкімшілік қызметі. Соңғы жылдары == == Тұлғалық қасиеттері == == Ғылыми қызметі == == Ертеректегі еңбектері == == Негізгі еңбектері== == Сілтемелер== * {{cite web|author=J.&nbsp;J. O’Connor, E.&nbsp;F. Robertson.|date=2003|url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Darwin.html|title=George Howard Darwin|lang=en|work=MacTutor History of Mathematics archive|accessdate=2010-04-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/60vsKasMN|archivedate=2011-08-14}} * {{cite web|author=|date=2010|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/151966/Sir-George-Howard-Darwin|title=Sir George Darwin|lang=en|work=Encyclopædia Britannica Online|accessdate=2010-04-01|archiveurl=http://www.webcitation.org/60vsLFpvW|archivedate=2011-08-14}} * {{Сотрудник РАН|50295|Джорджа Говарда Дарвина}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Кембридж университеті түлектері]] [[Санат:Англия астрономдары]] [[Санат:Англия математиктері]] 7p4efnzev1ob4ueg12ajjnlwdy1qksl Галерий 0 144031 3614899 3448254 2026-06-09T13:07:26Z 1nter pares 146705 /* Шығу тегі мен мансабы */ 3614899 wikitext text/x-wiki '''Гай Галерий Валерий Максимиан''' (лат. Gaius Galerius Valerius Maximianus), Галерий есімімен көбірек танымал — 293—311 жылдардағы [[ұрым империясы|рим]] [[император]]ы. Галерий Сердикидің (заманауи София )маңындағы жергілікті жерден шыққан тегі белгісіз адам болған. Диоклетиан императоры тұсында бас командир қызсетін атқарды. 293 жылы 1 наурзда Диоклетиан Галерияны асрап алып оны өз қызы Валерияны үйлендіре отырып цезарлық орынға отырғызды. Қатар басқарушы ретінде Галерий балқан провинциясын да алды. 293-296 жылдар аралығында Дунайда сарматтар мен готтарға қарсы әскери қимылдар жүргізді, 296-298 жылдар аралығында Арменияда, Сирияда және Месопотамиде парсылармен соғысты. Сол сияқты Галерий ұйымдасқан Диоклетиандықтармен христиандарды қудалауға белсене атсалысты. 306 жылы тамыз болғаннан кейін диоклетиандық мұрагерлік тәртіпті сақтауға тырысты. 311 жылы Галерий Никомедияда обыр дертінен қаза тапты. Фессалоникада ол салтанат аркасын және сарай тұрғызды.<ref name=autogenerated5>М. Грант. Римские императоры. Галерий. М. 1998.</ref>. == Шығу тегі мен мансабы == Гарерий 250<ref name=autogenerated6>[http://www.roman-emperors.org/galerius.htm DiMaio, Jr., Michael Galerius (305—311 A.D.). An Online Encyclopedia of Roman Emperors. 2008.]</ref> жылы немесе 255<ref name=autogenerated2>[http://www.livius.org/ga-gh/galerius/galerius.html Jona Lendering: Galerius Livius.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140516090417/http://www.livius.org/ga-gh/galerius/galerius.html |date=2014-05-16 }}</ref>. жылы дүниеге келген. Антикалық ауторларының айтуы бойынша болашақ императордың дүниеге келген жері жайындағы деректер әр қилы боп кетеді: Евтропий Сердика маңындағы Жағалаудағы Дакииде дүниеге келді десе, Аврелий Виктор - Иллирикте дейді. Галерий появился на свет в 250 ж.<ref name="autogenerated6"/> или в 255 ж.[4]. Мнения античных авторов относительно места рождения будущего императора расходятся: так, Евтропий сообщает, что он родился в Прибрежной Дакии (ағылш.)русск. неподалёку от Сердики[5], а Аврелий Виктор — в Иллирике[6]. «Извлечения о нравах и жизни римских императоров» уточняют — «на берегу Дуная в Дакии <…> это место он назвал Ромулианским по имени своей матери — Ромулы»[7]. Ромула, мать Галерия, была ревностной приверженкой языческих культов, переселившейся с противоположного берега Дуная, спасаясь от вторжения карпов; отцом — крестьянин, имя которого неизвестно[3]. Позже Галерий утверждал, что «мать его, подобно матери Александра, Олимпиаде, зачала его от соития с драконом»[8]. Сначала он был пастухом, из-за чего получил прозвище — Арментарий[! 1][1]. При императорах Аврелиане и Пробе Галерий служил в армии простым солдатом, но в правление Диоклетиана сумел выбиться в старшие командиры[1]. == Тақтың шыңа== === Цезарь ретінде жариялау=== === Парсылармен соғысы === [[Сурет:Arch-of-Galerius-1.jpg|thumb|350px|Барельеф [[Арка и гробница Галерия|Арки Галерия]]]] == Империя басында== [[Сурет:Felix romuliana.jpg|right|thumb|300px|Руины резиденции Галерия в [[Гамзиград|Феликс Ромулиана]], Сербия]] === Екінші тетрархия === === Азамат соғысының басы === [[Сурет:Follis-Flavius Valerius Severus-trier RIC 650a.jpg|thumb|right|250px|Портрет на [[фоллис]]е Флавия Севера — соправителя Галерия]] === Карнунт съезі және оның салдары=== === Никомедия жарлығы және Галерия қазасы === [[Сурет:Felix Romuliana.jpg|thumb|right|300px|Руины дворца Галерия в Феликс Ромулиана]] == Діни саясат == == Жанұясы == == Басқаруының қорытындысы == [[Сурет:Venice – The Tetrarchs 03.jpg|thumb|270px|right|Бірінші тетрархия мүшелері: Диоклетиан, Максимиан Геркулий, Констанций I Хлор және Галерий (порфирлі композиция «[[Төрт тетрарха]]», Венеция)]] == Тұлғасы мен жеке қасиеттері == == Жеңіс атақтары == == Сілтемелер == * [http://wildwinds.com/coins/ric/galerius/i.html Монеты Галерия] == Дереккөздер == <references/> [[Санат:Рим императорлары]] sng9091bdzhsos8v9ccqa1n8a99yxol II Пётр 0 148627 3614909 3555096 2026-06-09T13:13:54Z 1nter pares 146705 3614909 wikitext text/x-wiki '''II Петр Алексеевич''' (23 (12) қазан 1715 жыл — 30 (19) қаңтар 1730 жыл) — I Екатерину патшайымнан кейін таққа отырған ресей императоры. [[Петр І]] патшаның немересі, Патша Алексей Петровичтің және неміс ханшайымы София-Шарлотта Брауншвейг-Вольфенбюттельскаяның ұлы, Романовтар тегінің ерлер санатындағы соңғы өкілі. 1727 жылы 6 (17) мамырда небары 11 жасқа толғанда таққа отырды, ал 14 жасқа келгенде шешек сырқатынан қайтыс болды. Петр мемлекеттік қызметке қызығушылық арттырып үлгере алмады және мемлекетті өз бетімен басқара да алмады. Мемлекеттегі шынайы үкімет Жоғарғы құпия кеңестің және жас императорға ұнамды болған А.Д. Меншиков пен кейін Долгоруковтың қарауында болды. == Балалық шағы == 1715 жылдың 12 қазанында дүниеге келген Ұлы князь Петр Алексеевич 1718 жылы қайтыс болған тақ мұрагері Алексей мен оның босанғаннан кейін қайтыс болған зайыбы София-Шарлотта Брауншвейг-Вольфенбюттельскаяның ұлы. Болашақ тақ мұрагері өзінен бір жас үлкен әпкесі Наталия сияқты махаббат пен жанұя бақытынан жаралмады. Алексей мен Шарлоттаның некесі II Петр , поляк королі II Август және VI Карл аустрия императорының дипломатиялық байланысының шешімі болды, бұл жерде Романовтар династиясы мен сол уақытта Еуропадағы корольдер үйіне басшылық еткен әралуан туыстық қатынасы бар ежелгі герман тегі Вельфтер одағынан өз пайдасын табуды көздеген еді. Күйеу жігіт пен қалыңдықтың сезіміне ешкім көңіл аудармады. == Шығу тегі мен алған тәрбиесі == Петрдің алғашқы төрт жасында I Петр патшаның Петр және Павел атты екі ұлы өсіп келе жатқандықтан болашақ тақ мұрагері ретінде назар аударылмады. Екеуі де ерте жастан қайтыс болғандығынан тақ мәселесі де туындаған еді. Туған сәтінен бастап Петр Алексеевич ұлы князь есімімен аталды. Осыған дейін патша ұлдары патша атауымен аталған еді; Петрдің туылуы патшалық лауазым енгеннен бері (Романовтар әулетінің тарихында бірінші рет) патша ағзамның немересінің дүниеге келуімен бірінші рет болды. == Тақ мұрагерлігінен шектетілу == == Жастық шағы == == I Екатерина тұсында == I Петр паша қайтыс болғаннан кейін тақ мұрагері мәселесі туындады. Ескі рушылдық өкілдері (Лопухин, Долгоруковтың) қолдауымен 9жасар Петр Алексеевич кандидатурасы ұсынылды, сол уақыттан дегдар тұқым өкілі ретінде I Петр заманында ықпалы болған Петрдің жесірі Екатерина ханымға хабарлама айтылды. Мәселе тезінен шешілді - князь меншиков гвардиясымен сарайды қоршап, өзінің нақсүйері Екатеринаны таққа отырғазбақ ойда болды. == Таққа отыру== == Екатерина аманаты == 1727 жылы 6 (17) мамырда 43 жастағы патшайым I Екатерина қаза болды. Қаза болар алдында сырқат патшайымның қызы Елизаветаның қолы қойылған Бассевичке аманат жаздырылды. Аманат бойынша тақ мұрагері ПетрІ немересі Петр Алексеевич болатын. == Патшалық== [[Сурет:Peter II of Russia by Vedekind (1730s, Samara).jpg|thumb|<center></center>]] == Биліктің жалпы бағдары == II Петрдің елді өздігінен басқаруға қауқарсыз болуының нәтижесінде іс жүзіндегі шексіз билік бастапқыда Меншиковтің қолында болып, кейіннен Остерман мен Долгоруктардың қарамағына өтті. Мемлекетті басқару оның ізашарының тұсындағыдай инерция бойынша жүзеге асырылды. Сарайдағылар Ұлы Петрдің өсиеттері бойынша әрекет етуге тырысқанымен, ол жасаған саяси жүйенің консервациясы ондағы кемшіліктерді айқындай түсті. Меншиковтің регенттік кезеңінің I Екатерина тұсындағы биліктен айырмашылығы болмады. Оның тек күш жинай түскені болмаса, іс жүзінде ел билеушісі өзгерген жоқ. Ол тақтан құлатылғаннан соң билік басына Долгоруковтар келіп, елдегі жағдай түбегейлі өзгеріске ұшырады. II Петр билігінің соңғы жылдарына кейбір тарихшылар «бояр патшалығы» деген атау береді: I Петр орнатқан мәдениетті қоғамның үлгілері мен тәртіптері құлдырауға түсіп, халық ескі ұстанымына қайта бет бұрады. Боярлық ақсүйектілік нығая түсіп, «Петров ұясының балапандары» екінші орынға ысырылды. Осы кезеңде Діни басқарма патриахтықты қайта қалпына келтіруге тырысты. Армия және флот құлдырауға ұшырап, елде жемқорлық пен қазына ұрлаушылық көбейді. Ел астанасы Санкт-Петербургтан [[Мәскеу]]ге ауысты. II Петрдің патшалық құру кезеңінің аяқ тұсында көбінесе кәрі боярлардан тұратын (кеңестегі сегіз орынның бесеуі Долгоруктар мен Голицындерге тиесілі болған) Жоғарғы құпия кеңестің ықпалы арта түсті. Кеңестің күшейе түскені сонша, тіпті Петрден кейін таққа отырған Анна Жоғарғы құпия кеңестің қолына Иоановнаға бүкіл билікті беру туралы «Кондицияларға» қол қоюын талап етті. 1730 жылы [[Анна Иоанновна]] «Кондициялардың» күшін жойып, боярлар билігі қайта әлсіреді. == Меншиков Тұсындағы II Петр == [[Сурет:MariaMenshikova.jpg|thumb|left|<center>бірінші келін</center>]] 1727 жылдың 6 (17) мамыр күні Петр Алексеевич II Петр ресми атауын иеленіп, үшінші жалпыресейлік император атанды. I Екатеринаның өсиеті бойынша жасөспірім-император 16 жасқа толғанға дейін Жоғарғы құпия кеңеске сүйене отырып билік құруы тиіс еді. == Ішкі саясат == II Петр таққа отырғаннан соң көп ұзамай халыққа өзін жақсы жағынан көрсету мақсатында Меншиков оның атынан екі манифест толтырады. Бұл бұйрықтардың алғашқысы бойынша крепостнойлардың ескі қарыздары кешіріліп, салық төлемей каторгаға жіберілгендерге бостандық берілді. Бұл бастама жалғасын тапты. Петрдің тұсында Ресейде жазаға тарту туралы заңдар жинағы біраз жұмсара түсті. Бұл үдеріс Елизавета кезінде апогейге апарады. Жазаға тартылғандардың мүшеленген мәйіттерін бұрын елді үркіту мақсатында халықтың алдына шығарылса, Петр бұл іске тыйым салуды бұйырды[3]. == Императорды тәрбиелеу == [[Сурет:HeinrichGrafOstermann.jpg|thumb|Андрей Остерман]] [[Сурет:SerovElizabethDepartingOnAHunt.jpg|thumb|<center>Император Петр мен Елизавета Петровна аңға шығады. Суретші: Валентин Серов, 1900, Ресей мұражайы</center>]] == Меншиковтың құлдырауы == [[Сурет:Eudoxia Lopukhina (18th c., Kuskovo).jpg|thumb|150px|left|<center>''Евдокия Фёдоровна Лопухина.''</center>]] == Долгоруков тұсындағы ПетрІІ == == Сыртқы саясат == == Петра II тұлғасы == == Император қазасы == == Атағы == == Жалған ат жамылушы == == Мәдениетте == == Әдебиетте == == Кино жанрында== == Театрда == == Сілтемелер == {{Навигация |Тема = Пётр II |Портал = |Викисловарь = |Викиучебник = |Викицитатник = |Викитека = |Викивиды = |Викиновости = |Викисклад = category:Peter II of Russia |Метавики = |Проект = }} * [http://new.runivers.ru/lib/book4320/52860/ ''Арсеньев К. И.'' Царствование Петра II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220603102042/https://new.runivers.ru/lib/book4320/52860/ |date=2022-06-03 }} * [http://www.memoirs.ru/rarhtml/Brikner_IV91_10.htm ''Брикнер А. Г.'' Русский двор в 1728—1733 годах. По донесениям английских резидентов // Исторический вестник, 1890. — Т. 46. — № 10. — С. 36-63.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227131417/http://www.memoirs.ru/rarhtml/Brikner_IV91_10.htm |date=2013-12-27 }} * [http://www.memoirs.ru/rarhtml/Brikner_IV91_12.htm ''Брикнер А. Г.'' Русский двор в 1826—1832 годах // Исторический вестник, 1891. — Т. 46. — № 12. — С. 783—795.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227155803/http://www.memoirs.ru/rarhtml/Brikner_IV91_12.htm |date=2013-12-27 }} * [http://www.memoirs.ru/rarhtml/1283Brikner.htm ''Брикнер А. Г.'' Русский двор при Петре II. 1727—1730. По документам венского архива // Вестник Европы, 1896. — Кн. 1. — № 1 — С. 99-125.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227193013/http://www.memoirs.ru/rarhtml/1283Brikner.htm |date=2013-12-27 }} * [http://memoirs.ru/texts/Briand_IV85_22_11.htm ''Брианд.'' Кондиционы, которые мадам Брианд по Его Царского Величества изволенью написала / Сообщ. Ф. А. Бычковым // Исторический вестник, 1885. — Т. 22. — № 11. — С. 473—474. — Под загл.: Гувернантка императора Петра II.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103052646/http://memoirs.ru/texts/Briand_IV85_22_11.htm |date=2013-11-03 }} * [http://historydoc.edu.ru/catalog.asp?ob_no=14429&cat_ob_no=12196 ''Вестфален.'' Дипломатические депеши датского посланника при русском дворе Вестфалена о воцарении императрицы Анны Иоанновны. Русская старина, 1909] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071204014333/http://historydoc.edu.ru/catalog.asp?ob_no=14429&cat_ob_no=12196 |date=2007-12-04 }} — о болезни и кончине Петра II. * [http://memoirs.ru/rarhtml/1228DolgorukNB.htm ''Долгорукая Н. Б.'' Записки, оставшиеся по смерти княгини Натальи Борисовны Долгорукой / Изд. H.M. Усова. Вступит. статья и примеч. П. П. Смирнова. — Спб.: Синод. тип., 1912. — 70 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111031073854/http://memoirs.ru/rarhtml/1228DolgorukNB.htm |date=2011-10-31 }} * [http://memoirs.ru/texts/Zapiska_1913.htm ''Записка о кончине государыни императрицы Екатерины Алексеевны и о вступлении на престол государя императора Петра II Алексеевича''. — Изд. 2-е. — Спб., 1913. — 4 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103050426/http://memoirs.ru/texts/Zapiska_1913.htm |date=2013-11-03 }} * [http://memoirs.ru/texts/Liria_SO39T7N2.htm ''Лирия де.'' Записки герцога де-Лирия-Бервика, бывшего Испанским послом при Российском дворе, с 1727 по 1831 год / Сообщ. И. П. Сахаров // Сын отечества, 1839. — Т. 7. — № 2. — Отд. 3. — С. 125—176.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103061440/http://memoirs.ru/texts/Liria_SO39T7N2.htm |date=2013-11-03 }}, [http://memoirs.ru/texts/Liria_SO39T12.htm Т. 12. — Отд. 3. — С. 71-125.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103062639/http://memoirs.ru/texts/Liria_SO39T12.htm |date=2013-11-03 }} * [http://memoirs.ru/texts/Proschenie1864.htm ''Прошение малороссиян императору Петру II'' / Сообщ. И. Ставровский // Русский архив, 1864. — Вып. 5/6. — Стб. 493—505.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103060014/http://memoirs.ru/texts/Proschenie1864.htm |date=2013-11-03 }} * [http://www.memoirs.ru/rarhtml/RospOC_RA69_10.htm ''Росписи охоты царской, за своеручным подписанием императора Петра II-го, в қаңтар 1729 года'' / Сообщ. Г. В. Есиповым // Русский архив, 1869. — Вып. 10. — Стб. 1675—1681.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227135104/http://www.memoirs.ru/rarhtml/RospOC_RA69_10.htm |date=2013-12-27 }} == Әдебиеттер== * {{кітап|авторы=Павленко Н. И.|тақырыбы=Пётр II|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|орны=М.|баспа=Молодая гвардия|жыл=2006|isbn=5-235-02886-4}} * {{статья | автор = Анисимов Е. В. | заглавие = Пётр II | издание = [[Вопросы истории]] | год = 1994 | номер = 8 }} * {{кітап|авторы=Дмитриев С. Д.|тақырыбы=Пётр II. Осиротевшее царство. Фаворит и опала. Божья воля|орны=М.|баспа=[[АСТ (издательство)|АСТ]]|жыл=2006}} {{start box}} {{succession box|title=Наследник российского престола|before=[[Пётр Петрович (царевич)|Пётр Петрович]]|after=[[Иоанн Антонович]]|years=[[1725]]–[[1727]]}} {{succession box| before=[[Екатерина I]]| title=[[Император всероссийский]]| years=[[1727]]—[[1730]]| after=[[Анна Иоанновна]]}} {{end box}} {{Пётр II}} [[Санат:Ресей императорлары]] [[Санат:Романовтар]] [[Санат:1715 жылы туғандар]] [[Санат:1730 жылы қайтыс болғандар]] 8jnonmm27g6dmmsmjacl9a3yajke4u0 Каденберге 0 209874 3615070 2957726 2026-06-09T19:24:16Z 1nter pares 146705 3615070 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Каденберге |шынайы атауы = Cadenberge |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen-Cadenberge 2016.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=46 |lat_sec=18 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=3 |lon_sec=28 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Куксхафен |кестедегі аудан = Куксхафен (аудан){{!}}Куксхафен |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 9,36 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 5 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3349 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04777 |пошта индексі = 21781 |пошта индекстері = |автомобиль коды = CUX |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 52 009 |ортаққордағы санаты = Cadenberge |сайты = http://www.am-dobrock.de/ |сайт тілі = de }} '''Каденберге''' ({{lang-de|Cadenberge}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (аудан)|Куксхафен]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3349 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 9,36 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 52 009''. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.am-dobrock.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100818212932/http://www.am-dobrock.de/ |date=2010-08-18 }} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Куксхафен ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 3g9mp2glmxlhqbqoj5wx4juevdgx0hu Кальберла 0 209875 3615074 2957891 2026-06-09T19:26:16Z 1nter pares 146705 3615074 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Кальберла |шынайы атауы = Calberlah |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen Calberlah.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=25 |lat_sec=29 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=36 |lon_sec=59 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Гифхорн |кестедегі аудан = Гифхорн (аудан){{!}}Гифхорн |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Йохен Гезе |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27,64 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 67 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 5086 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05374 |пошта индексі = 38547 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 1 51 006 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Кальберла''' ({{lang-de|Calberlah}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Гифхорн (аудан)|Гифхорн]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 5086 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 27,64 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 51 006''. Муниципалитеттің басшысы — Йохен Гезе. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Гифхорн ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 3xgouqd16opfp9heq66q0zod1c09cod Каппель 0 209876 3615075 3365735 2026-06-09T19:26:43Z 1nter pares 146705 3615075 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Каппель |шынайы атауы = Cappel |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Cappel-Wappen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=43 |lat_sec=47 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=34 |lon_sec=16 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Куксхафен |кестедегі аудан = Куксхафен (аудан){{!}}Куксхафен |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Рольф Болен |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8,25 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 3 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 727 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04741 |пошта индексі = 27632 |пошта индекстері = |автомобиль коды = CUX |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 52 010 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.sglandwursten.de/ |сайт тілі = de }} '''Каппель''' ({{lang-de|Cappel}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (аудан)|Куксхафен]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 727 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 8,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 52 010''. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Болен. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.sglandwursten.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150318063657/http://www.sglandwursten.de/ |date=2015-03-18 }} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Куксхафен ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] n8ihzel9bc19wfkrb9ym9gxkz2ei76a Лангевизен 0 210136 3615106 3570722 2026-06-10T03:45:24Z Gliwi 67438 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Langewiesen.PNG]] → [[File:DEU Langewiesen (Ilmenau) COA.svg]] PNG → SVG 3615106 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Лангевизен |шынайы атауы = Langewiesen |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Langewiesen (Ilmenau) COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=48 |lat_sec=18 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=58 |lon_sec=28 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Тюрингия |кестедегі аймақ = Тюрингия |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Ильм |кестедегі аудан = Ильм (аудан){{!}}Ильм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 2 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Хорст Брандт |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27,51 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 454 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3555 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 03677 |пошта индексі = 98704 |пошта индекстері = |автомобиль коды = IK |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 16 0 70 032 |ортаққордағы санаты = Langewiesen |сайты = http://www.langewiesen.de/ |сайт тілі = de }} '''Лангевизен''' ({{lang-de|Langewiesen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Тюрингия]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Ильм (аудан)|Ильм]] ауданының құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3555 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]</ref> Алып жатқан жер аумағы 27,51 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''16 0 70 032''. Қаланың басшысы — Хорст Брандт. Қаланың өзі әкімшілік құрылымы бойынша 2 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.langewiesen.de/ Ресми сайты] {{Тюрингия аудандары}} {{Германия:Ильм ауданы:Қалалар}} {{Thuringia-geo-stub}} [[Санат:Тюрингия елді мекендері]] 2w5dnksq6x2bd3vfaktgmefs7k0pqon Квакенбрюк 0 210985 3615080 2958549 2026-06-09T19:29:06Z 1nter pares 146705 3615080 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Квакенбрюк |шынайы атауы = Quakenbrück |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Quakenbrück COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=40 |lat_sec=38 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=57 |lon_sec=27 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Оснабрюк |кестедегі аудан = Оснабрюк (аудан){{!}}Оснабрюк |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Вольфганг Беккер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 17,95 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 32 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 12 881 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05431 |пошта индексі = 49610 |пошта индекстері = |автомобиль коды = OS |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 4 59 030 |ортаққордағы санаты = Quakenbrück |сайты = http://www.quakenbrueck.de/ |сайт тілі = de }} '''Квакенбрюк''' ({{lang-de|Quakenbrück}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[қала]]. [[Оснабрюк (аудан)|Оснабрюк]] ауданының құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 12 881 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 17,95 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 59 030''. Қаланың басшысы — Вольфганг Беккер. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.quakenbrueck.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Оснабрюк ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] h2k81xmm4f63esf8kdky25iui45yfdz Квендорф 0 210986 3615081 2958551 2026-06-09T19:29:23Z 1nter pares 146705 3615081 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Квендорф |шынайы атауы = Quendorf |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=20 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=11 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Графство Бентхайм |кестедегі аудан = Графство Бентхайм (аудан){{!}}Графство Бентхайм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Херман Радемакер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14,15 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 31 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 572 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05922, 05923 |пошта индексі = 48465 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOH |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 4 56 018 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Квендорф''' ({{lang-de|Quendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (аудан)|Графство Бентхайм]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 572 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 14,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 56 018''. Муниципалитеттің басшысы — Херман Радемакер. == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * {{Төменгі Саксония аудандары}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] f5oixggjxau2fssa5ffif2e6hself4b 3615082 3615081 2026-06-09T19:29:41Z 1nter pares 146705 3615082 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Квендорф |шынайы атауы = Quendorf |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=20 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=11 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Графство Бентхайм |кестедегі аудан = Графство Бентхайм (аудан){{!}}Графство Бентхайм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Херман Радемакер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14,15 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 31 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 572 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05922, 05923 |пошта индексі = 48465 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOH |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 4 56 018 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Квендорф''' ({{lang-de|Quendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (аудан)|Графство Бентхайм]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 572 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 14,15 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 56 018''. Муниципалитеттің басшысы — Херман Радемакер. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 0gzxsse1sdy7980daadzxexwq1idf12 Квернхайм 0 210988 3615083 2958553 2026-06-09T19:30:10Z 1nter pares 146705 3615083 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Квернхайм |шынайы атауы = Quernheim |сурет = [[Сурет:Wappen Quernheim.png|200px]] |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=28 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=24 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Дипхольц |кестедегі аудан = Дипхольц (аудан){{!}}Дипхольц |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Фридхельм Винкельман |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6,25 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 52 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 443 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05443 |пошта индексі = 49448 |пошта индекстері = |автомобиль коды = DH |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 2 51 029 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Квернхайм''' ({{lang-de|Quernheim}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Дипхольц (аудан)|Дипхольц]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 443 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 6,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 2 51 029''. Муниципалитеттің басшысы — Фридхельм Винкельман. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Дипхольц ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 5gljm0kpseibvilqgsxhurpsuot5hl9 Йемгум 0 213935 3615066 2957606 2026-06-09T19:22:39Z 1nter pares 146705 3615066 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Йемгум |шынайы атауы = Jemgum |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Jemgum COA.svg |ту = Flagge Jemgum.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=15 |lat_sec=57 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=23 |lon_sec=06 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Лер |кестедегі аудан = Лер (аудан){{!}}Лер |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Йохан Темпель |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 78,48 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 0 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3643 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04958 |пошта индексі = 26844 |пошта индекстері = |автомобиль коды = LER |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 4 57 012 |ортаққордағы санаты = Jemgum |сайты = http://www.jemgum.de/ |сайт тілі = de }} '''Йемгум''' ({{lang-de|Jemgum}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Лер (аудан)|Лер]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 3643 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 78,48 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 57 012''. Муниципалитеттің басшысы — Йохан Темпель. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.jemgum.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Лер ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 70my332ht9iceicbamtjsz2kr29zfla Йестебург 0 213942 3615067 2957613 2026-06-09T19:23:02Z 1nter pares 146705 3615067 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Йестебург |шынайы атауы = Jesteburg |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Jesteburg COA.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=18 |lat_sec=28 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=57 |lon_sec=15 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Харбург |кестедегі аудан = Харбург (аудан){{!}}Харбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 6 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Удо Хайтман |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27,97 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 34 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 7455 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04183, 04181 |пошта индексі = 21266 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WL |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 53 020 |ортаққордағы санаты = Jesteburg |сайты = http://www.jesteburg.de/ jesteburg.de |сайт тілі = de }} '''Йестебург''' ({{lang-de|Jesteburg}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Харбург (аудан)|Харбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7455 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 27,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 53 020''. Муниципалитеттің басшысы — Удо Хайтман. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Харбург ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] raymrof66okxmcsxfbp22l4qgpexiwo 3615068 3615067 2026-06-09T19:23:14Z 1nter pares 146705 3615068 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Йестебург |шынайы атауы = Jesteburg |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Jesteburg COA.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=18 |lat_sec=28 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=57 |lon_sec=15 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Харбург |кестедегі аудан = Харбург (аудан){{!}}Харбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 6 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Удо Хайтман |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27,97 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 34 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 7455 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04183, 04181 |пошта индексі = 21266 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WL |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 53 020 |ортаққордағы санаты = Jesteburg |сайты = http://www.jesteburg.de/ jesteburg.de |сайт тілі = de }} '''Йестебург''' ({{lang-de|Jesteburg}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Харбург (аудан)|Харбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7455 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 27,97 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 53 020''. Муниципалитеттің басшысы — Удо Хайтман. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Харбург ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] ra3n9d57o6ob4lgnwcfxgqdq8qknbj3 Йорк 0 213948 3615069 2957628 2026-06-09T19:23:42Z 1nter pares 146705 3615069 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Йорк |шынайы атауы = Jork |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen Jork, Niedersachsen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=32 |lat_sec=04 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=40 |lon_sec=54 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Штаде |кестедегі аудан = Штаде (аудан){{!}}Штаде |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Рольф Люман |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 62,27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 4 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 11 758 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04162 |пошта индексі = 21635 |пошта индекстері = |автомобиль коды = STD |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 59 028 |ортаққордағы санаты = Jork |сайты = http://www.jork.de/ |сайт тілі = de }} '''Йорк''' ({{lang-de|Jork}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Штаде (аудан)|Штаде]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 11 758 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 62,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 59 028''. Муниципалитеттің басшысы — Рольф Люман. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.jork.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Штаде ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 6v08x5zkmv5p57n938efloxqbckjckn Какенсторф 0 213957 3615071 2957832 2026-06-09T19:24:47Z 1nter pares 146705 3615071 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Какенсторф |шынайы атауы = Kakenstorf |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Kakenstorf COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=46 |lon_sec=00 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Харбург |кестедегі аудан = Харбург (аудан){{!}}Харбург |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Хайко Кнюппель |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 38,71 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 49 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1411 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04186 |пошта индексі = 21255 |пошта индекстері = |автомобиль коды = WL |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 53 021 |ортаққордағы санаты = Kakenstorf |сайты = |сайт тілі = de }} '''Какенсторф''' ({{lang-de|Kakenstorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Харбург (аудан)|Харбург]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1411 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 38,71 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 53 021''. Муниципалитеттің басшысы — Хайко Кнюппель. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Харбург ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 5yrscwlen5xt1ms5uzm8kwkmaaenlfi Кальбе 0 213958 3615073 2957890 2026-06-09T19:25:33Z 1nter pares 146705 3615073 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Кальбе |шынайы атауы = Kalbe (Niedersachsen) |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=17 |lat_sec=38 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=33 |lon_sec=07 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Ротенбург-на-Вюмме |кестедегі аудан = Ротенбург-на-Вюмме (аудан){{!}}Ротенбург-на-Вюмме |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Бернд Петерзен |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 10,25 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 41 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 562 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04282 |пошта индексі = 27419 |пошта индекстері = |автомобиль коды = ROW |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 57 029 |ортаққордағы санаты = Kalbe (Niedersachsen) |сайты = http://www.sittensen.de/ |сайт тілі = de }} '''Кальбе''' ({{lang-de|Kalbe (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Ротенбург-на-Вюмме (аудан)|Ротенбург-на-Вюмме]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 562 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 10,25 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 57 029''. Муниципалитеттің басшысы — Бернд Петерзен. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.sittensen.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Ротенбург-на-Вюмме ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] i3pl9j6nk96vv6bpyhxt3avxe5j4o90 Калефельд 0 213959 3615072 2957848 2026-06-09T19:25:09Z 1nter pares 146705 3615072 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Калефельд |шынайы атауы = Kalefeld |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen kalefeld.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=47 |lat_sec=53 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=02 |lon_sec=06 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Нортхайм |кестедегі аудан = Нортхайм (аудан){{!}}Нортхайм |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 11 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Эдгар Мартин |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 84 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 125 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6844 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05553 |пошта индексі = 37589 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 1 55 006 |ортаққордағы санаты = Kalefeld |сайты = http://www.kalefeld.de/ |сайт тілі = de }} '''Калефельд''' ({{lang-de|Kalefeld}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Нортхайм (аудан)|Нортхайм]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 6844 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 84 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 55 006''. Муниципалитеттің басшысы — Эдгар Мартин. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 11 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kalefeld.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Нортхайм ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 0hetaplp4z5bf9asvnqi72uk5vc41tz Карвиц 0 213960 3615076 2958271 2026-06-09T19:27:09Z 1nter pares 146705 3615076 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Карвиц |шынайы атауы = Karwitz |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=04 |lat_sec=59 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=01 |lon_sec=00 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Люхов-Данненберг |кестедегі аудан = Люхов-Данненберг (аудан){{!}}Люхов-Данненберг |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Хорст Хармс |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 31,65 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 32–110 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 785 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05861 |пошта индексі = 29481 |пошта индекстері = |автомобиль коды = DAN |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 54 012 |ортаққордағы санаты = Karwitz |сайты = |сайт тілі = de }} '''Карвиц''' ({{lang-de|Karwitz}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Люхов-Данненберг (аудан)|Люхов-Данненберг]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 785 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 31,65 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 54 012''. Муниципалитеттің басшысы — Хорст Хармс. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Люхов-Данненберг ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] ti339j1e0gq3rto7kauu57243q34812 Катленбург-Линдау 0 213961 3615077 2958511 2026-06-09T19:27:32Z 1nter pares 146705 3615077 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Катленбург-Линдау |шынайы атауы = Katlenburg-Lindau |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Katlenburgwappen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=40 |lat_sec=57 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=05 |lon_sec=57 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Katlenburg-Lindau |кестедегі аудан = Katlenburg-Lindau (аудан){{!}}Katlenburg-Lindau |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Уве Аренс |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 71,47 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 139 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 7307 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05552 , 05556 |пошта индексі = 37191 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 1 55 007 |ортаққордағы санаты = Katlenburg-Lindau |сайты = http://www.katlenburg-lindau.de |сайт тілі = de }} '''Катленбург-Линдау''' ({{lang-de|Katlenburg-Lindau}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Katlenburg-Lindau (аудан)|Katlenburg-Lindau]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7307 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 71,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 55 007''. Муниципалитеттің басшысы — Уве Аренс. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.katlenburg-lindau.de Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] mx875g3bs1ob88kwk8h1npg2xogz5jd 3615078 3615077 2026-06-09T19:28:32Z 1nter pares 146705 /* */ 3615078 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Катленбург-Линдау |шынайы атауы = Katlenburg-Lindau |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Katlenburgwappen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=40 |lat_sec=57 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=05 |lon_sec=57 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Катленбург-Линдау |кестедегі аудан = Katlenburg-Lindau (аудан){{!}}Катленбург-Линдау |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Уве Аренс |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 71,47 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 139 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 7307 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05552 , 05556 |пошта индексі = 37191 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 1 55 007 |ортаққордағы санаты = Katlenburg-Lindau |сайты = http://www.katlenburg-lindau.de |сайт тілі = de }} '''Катленбург-Линдау''' ({{lang-de|Katlenburg-Lindau}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Катленбург-Линдау (аудан)|Катленбург-Линдау]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7307 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 71,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 55 007''. Муниципалитеттің басшысы — Уве Аренс. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{reflist}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.katlenburg-lindau.de Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] pjg4p15oyuqwsfntxpo8ddz6bj0uwzt 3615079 3615078 2026-06-09T19:28:43Z 1nter pares 146705 3615079 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Катленбург-Линдау |шынайы атауы = Katlenburg-Lindau |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Katlenburgwappen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=40 |lat_sec=57 |lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=05 |lon_sec=57 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Катленбург-Линдау |кестедегі аудан = Katlenburg-Lindau (аудан){{!}}Катленбург-Линдау |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 7 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Уве Аренс |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 71,47 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 139 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 7307 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 05552 , 05556 |пошта индексі = 37191 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NOM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 1 55 007 |ортаққордағы санаты = Katlenburg-Lindau |сайты = http://www.katlenburg-lindau.de |сайт тілі = de }} '''Катленбург-Линдау''' ({{lang-de|Katlenburg-Lindau}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Катленбург-Линдау (аудан)|Катленбург-Линдау]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7307 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 71,47 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 1 55 007''. Муниципалитеттің басшысы — Уве Аренс. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 7 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.katlenburg-lindau.de Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] 4f5gkg8delif8q6iikwjwjh6mtonvd7 Кеттенкамп 0 213962 3615084 2958680 2026-06-09T19:30:25Z 1nter pares 146705 3615084 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Кеттенкамп |шынайы атауы = Kettenkamp |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Kettenkamp COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=35 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=50 |lon_sec=00 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Оснабрюк |кестедегі аудан = Оснабрюк (аудан){{!}}Оснабрюк |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Вернер Лагер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 12,88 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 41 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1723 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 5436 |пошта индексі = 49577 |пошта индекстері = |автомобиль коды = OS |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 4 59 023 |ортаққордағы санаты = Kettenkamp |сайты = http://www.kettenkamp.de/ |сайт тілі = de }} '''Кеттенкамп''' ({{lang-de|Kettenkamp}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (аудан)|Оснабрюк]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1723 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 12,88 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 4 59 023''. Муниципалитеттің басшысы — Вернер Лагер. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kettenkamp.de/ Ресми сайты] {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Оснабрюк ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] kw5i6r6tzf3j56kln59841dwesolvh6 Кёлен 0 213982 3615085 2959911 2026-06-09T19:30:44Z 1nter pares 146705 3615085 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Кёлен |шынайы атауы = Köhlen |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = Wappen Kohlen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=32 |lat_sec=26 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=52 |lon_sec=38 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Төменгі Саксония |кестедегі аймақ = Төменгі Саксония |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Куксхафен |кестедегі аудан = Куксхафен (аудан){{!}}Куксхафен |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = 8 ішкі аудан |басшының түрi = |басшысы = Мартин Дёшер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 26,72 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 8 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 987 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 04708 |пошта индексі = 27624 |пошта индекстері = |автомобиль коды = CUX |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 03 3 52 027 |ортаққордағы санаты = Köhlen |сайты = http://www.bad-bederkesa.de/ |сайт тілі = de }} '''Кёлен''' ({{lang-de|Köhlen}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Төменгі Саксония]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (аудан)|Куксхафен]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 987 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |date=2016-02-06 }}</ref> Алып жатқан жер аумағы 26,72 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''03 3 52 027''. Муниципалитеттің басшысы — Мартин Дёшер. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 8 қалалық ауданға бөлінеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bad-bederkesa.de/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100926153220/http://www.bad-bederkesa.de/ |date=2010-09-26 }} {{Төменгі Саксония аудандары}} {{Германия:Куксхафен ауданы:Қалалар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Санат:Төменгі Саксония елді мекендері]] oflo3vtumizad11h7w854r7m02ooa78 Жылқыаман Отыншыұлы 0 228508 3614895 3424136 2026-06-09T13:06:27Z 1nter pares 146705 /* Шығу тегі */ 3614895 wikitext text/x-wiki {{Әскери қайраткер |толық есімі = Жылқыаман батыр |шынайы есімі = Жылқыаман Отыншыұлы |суреті = Zhilkhaman batyr Otinshiuly.jpg |сурет тақырыбы = "Құлбатыр әулие" кітабындағы батырдың суреті<ref name="book"/> |туған күні = 1712 |туған жері = [[Қызылорда облысы]], [[Арал ауданы]], [[Ақшатау]] өңірі |қайтыс болған күні = 1796 |қайтыс болған жері = [[Өзбекстан]], Нұрата өңірі |лақап аты = ''Ақшұбарлы''<ref name="book"/> |мемлекет = [[Қазақ хандығы]] |шайқасы = "[[Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама]]"<br>"[[Аңырақай шайқасы|Аңырақай]]" шайқасы<ref name="book"/> }} '''Жылқыаман батыр Отыншыұлы''' ([[1712]]-[[1796]]) — [[Қызылорда облысы]] [[Арал ауданы]] [[Бөген]] елді мекеніндегі [[Ақшатау]] өңірінде дүниеге келген. Ол ұлт-азаттық қозғалысындағы ерекше орны бар көрнекті қайраткерлердің бірі. [[1796 жыл]]ы Алшындардың ежелден мекен еткен жерінде 84 жасында [[Нұрата]] маңында дүниеден өткен және сүйегі сонда жерленген.<ref name=book>{{кітап |авторы = Бекет Құрмашұлы Есенжолов, Манасбай Оралбаев |тақырыбы = "Ақшұбар" мылтық асынған |шынайы атауы = Құлбатыр әулие |баспасы = Ақтөбе, "А-Полиграфия" ЖШС |жыл = 2009 |беттері = 224 |isbn = 9965-819-72-6 |тиражы = 1 000 }}</ref> ==Батыр ерлігі== Жылқыаман батыр "Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама" заманында үш жүздің басы қосылған, [[жоңғар]]лардың түре қуатын [[1725 жыл]]ы болған қанды қырғында 13 жасында-ақ ат ойнатып, қарсы келген дұшпанды "Ақшұбарымен" жусатып, атағы күллі [[қазақ]]қа дабырлата шыққан. [[Нұрмағанбет Қосжанұлы]]ның "[[Сартай батыр]]" жырында 13 жасар жас бала Жылқыаманның өнері былайша суреттеледі: {{col-begin}} <blockquote> Ашуланып Жылқыаман,<br> Қалт, қалт, қалт етті.<br> Қайтпаймын деген дауысы<br> Ақ сұңқардай саңқ етті...<br> <br> ... Жұрдай болған Қырғауыл,<br> Жүрегі енді зырқ етті.<br> "Енді өзімді атар" - деп,<br> Артқы жағы тырқ етті.<br> Он үш жасар Жылқыаман,<br> Қырғауылды сөйтіп күлкі етті. </blockquote> {{col-end}} Үш жүздің [[батыр]]-[[би]]лерінің басы қосылған үлкен алқада осылайша өнерін байқатқан Жылқыаман ертеңгі күнгі жоңғарлармен болған шайқаста үлкен абыройға бөленеді. Жырда ол былайша сипатталады: {{col-begin}} <blockquote> "Ақшұбар" мылтық білтелі,<br> Білтенің ұшы қызыл шоқ.<br> Дәрігі шоқты тіркеді,<br> Жоңғардың қалың жеріне.<br> Жылқыаманды сілтеді,<br> Түтінін қосып түтінге.<br> Даусына даусын тіркеді,<br> Қалың жерге келгенше,<br> Шұбардың даусын іркеді.<br> Оқ тиген жоңғар оқталып,<br> Жан-жағына үркеді. </blockquote> {{col-end}} Қазақ елінің азаттығы, еркіндігі үшін 13 жасынан майданға араласқан Жылқыаман батыр өмірінің соңына дейін ат үстінен түспей, "Ақшұбарын" көлденең ұстап жүріп, елін қорғаған.<ref name="book"/> ==Мың Бала жасағында== 98 жастағы қарт әкесі Байжан биден 15 жастағы [[Сартай батыр]] бата алып, 1000 баладан жасақ құрайды. Сол мың бала үш жүздің игі жақсылары, батырлары бас қосқан [[Ордабасы]]ға жетеді. Соғыс басталар кезде екі шекесінде қос айдары бар 15 жасар Сартай батыр, қасында «ақшұбар» мылтығы бар 13 жасар Жылқыаман «[[Мың бала қозғалысы|Мың бала]]<nowiki/>ның» алдын бастап, сауыттарын киіп сапта тұрады. Осы соғыста қазақ жауынгерлері жан аямай соғысып, жоңғарларды жеңіп шығады. Бірақ 12-16 жастағы 1000 баланың ішінен 500-ден астам бала шәһит болады.<ref>{{cite web |url = http://www.aktobegazeti.kz/?p=15824 |title = Аманкелді ҚАЛЫБАЕВ: «Мың бала қозғалысын» қолдаймын |author = Р.САҒЫМБЕКОВ |date = 2012-01-20 |publisher = "Ақтөбе" облыстық қоғамдық-саяси газет |accessdate = 2012-07-24 |lang = kk}}</ref> Сартаймен қандыкөйлек жолдас, серік болған Жылқыаман, Жылқыайдар, Төркінбай, Сырғақ, Байғара, Бәйімбеттердің ұрпақтары қазір [[Арал ауданы]]нда тұрады.<ref>{{cite web |url = http://www.syrboyi.kz/page.php?page_id=11&lang_id=1&article_id=8180 |title = Бала да жауға шапқан, халқын қорғап |author = Өмірзақ ЖОЛЫМБЕТОВ |date = 2011-11-12 |publisher = "Сыр бойы" Қызылорда облыстық газеті |accessdate = 2012-07-24 |lang = kk}}</ref> ==Ақшұбар мылтығы== [[Орыс]] [[патшайым]]ы қазақтарға от қару сатуға қатаң тыйым салған болатын. Оны сатқан адамды қатаң жазалап отырған. Дегенмен [[Кіші жүз]] қазақтары аямай мал беріп, бірлі-жарым от қаруды қолға түсіріп отырған. Сондай адамдардың бірі — Жылқыаманның әкесі Отыншы еді. Ол реті келгенде [[Ресей]] жеріне келіп, мал сататын. Осындай сапарында бір үйір [[жылқы]]ға екі пұт оқ-дәрісімен құндағы ала-шұбар [[мылтық]] сатып алып қойды. Оған ағайындары мазақ етіп күледі. Сонда Отыншы: "Бастарыңа іс түскенде қорғандарың осы ақшұбар болар әлі" деген екен. Жылқыаман батыр жоңғар-қалмаққа, [[Сыр бойы]]н мекендеген [[Кіші жүз|Кіші жүз қазақтарына]] [[Қоқан]], [[Хиуа]] хандықтарының шапқыншылықтарында қайтпас батырлығымен, көзсіз мергенділігімен жауды жайпап, теңдессіз ерлік көрсеткен. Оның бір ерекшелігі өз заманындағы батырлардың арасында алғаш отты қару (мылтық) ұстаған және сілтегені мүлт кетпеген сұрмерген болуы.<ref name="book"/> ==Батыр кесенесі== [[2000 жыл]]ы [[Ақбасты|Ақбасты елді мекенінде]] Жылқыаман батырға зәулім кесене тұрғызылып, ас берілді. Сол жылы Жылқыаманның ағасы Торы баласы Шабан бабаға да кесене тұрғызылды. [[2006 жыл]]ы батырдың ұрпағы Амангелді Қалыбаевтың ұйымдастыруымен екі бабаға тағы да ас беріліп, құран бағышталды. [[Аманжол Сақыпұлы]]ның "Жылқыаман батыр" атты көлемді кітабы жарық көрді.<ref name="book"/> == Шығу тегі == Жылқыаман батырдың шыққан тегі тікелей таратсақ, өзіне дейін былайша өрбиді: '''[[Алшын]]''' Алау әмір - Құдияр/Қыдуар тентек - Қайырбай - Әлім - Жаманақ ([[Шекті]]) — Шыңғыс — [[Жақайым]] — [[Көгіс]] — Торжымбай — Көшімбет — Қарабатыр — Байшаған — Нұралы — Отыншы — [[Жылқыаман]].<ref name="book"/> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Қазақ батырлары]] [[Санат:1712 жылы туғандар]] [[Санат:1796 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Қызылорда облысында туғандар]] {{Stub}} lva2cpw2l7zhjguvz1uq1nwa5jeircx Иттири 0 231853 3615098 2901320 2026-06-09T23:33:06Z Creatoreoccasionale 182268 /* */ 3615098 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Иттири |шынайы атауы = Ittiri |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=40 |lat_min=36 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=34 |lon_sec=00 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Сардиния |кестедегі аймақ = Сардиния |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Сассари (провинция){{!}}Сассари |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 111,56 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 400 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 8976 |санақ жылы = 2004 |тығыздығы = 81,12 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = ittiresi |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 079 |пошта индексі = 07044 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 090033 |ортаққордағы санаты = Ittiri |сайты = https://www.comune.ittiri.ss.it |сайт тілі = it }} '''Иттири''' ({{lang-it|Ittiri}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Сардиния]] әкімшілік аймағына қарасты [[Сассари (провинция)|Сассари]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 8976 адамды құрайды&nbsp;(2004). Халық тығыздығы 81,12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 111,56 км² шамасында. Пошта индексі — 07044. Елді мекеннің қамқоршысы — апостол Пётр.&nbsp;Жыл сайынғы мерекесі — 29 маусым. == Демографиясы == == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.ittiri.net Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060818053205/http://www.comune.ittiri.net/ |date=2006-08-18 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Сассари провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Сардиния елді мекендері]] jwosw87b6x5naql5a78zrj5ecxuix65 Қатысушы талқылауы:Madi Dos 3 288907 3615086 3614427 2026-06-09T19:46:11Z Kasymov 10777 /* Тексерілді */ Жауап беру 3615086 wikitext text/x-wiki {{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 20:16, 2012 ж. қыркүйектің 21 (ALMT)}} ==Өтінемін кеңес беріңіз== Жарнаманы еске түсірмеу үшін мақаланы қалай өзгертуге болады? Intis Telecom. Мақала Википедияның орыс бөлімінен Мұқият аударылып, сол жерде тексеруден өтті. Барлығы жақсы =) [[Қатысушы:Technoperi|Technoperi]] ([[Қатысушы талқылауы:Technoperi|талқылауы]]) 00:40, 2022 ж. наурыздың 29 (+06)Technoperi == Дұрыстап жазуға болмай ма? == Жаңадан келген қолданушы екеніңізді түсінем, бірақ мәтінді неге қатесіз жазуға болмайды екен? [[«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы|Мына мақалаңызды]] оқығанда көзімнен қара қан ақты. Тырнақша, үтір-нүктенің өз орынды түрлері мен қолданатын жерлері болады ғой. Құрметпен --[[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 00:08, 2013 ж. сәуірдің 21 (ALMT) == Жауап == '''Таңшолпан (бағдарлама)''' мақаласына сілтеме беру үшін былай жазыңыз мәтінде: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)]] Немесе былай: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]] Егер жақша ішіндегіні көрсетпейм десеңіз: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|мына жерін бос қалдырыңыз]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]] Егер сөз түрленсе: '''<nowiki>[[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан</nowiki>'''. Нәтиже: [[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан Немесе былай: <nowiki>'''[[Астана|Ел ордасы]]'''</nowiki>. Нәтиже: [[Астана|Ел ордасы]]. Сәттілік тілеймін! [[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 03:30, 2013 ж. мамырдың 24 (ALMT) == Пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#IP-тер өңдеуіне мәңгілік шектеу қою|Мында]] пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 15:16, 2013 ж. қазанның 20 (ALMT) == Бітікші сайлауында дауыс беру == Сәлем! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау]] бетінде дауыс беруге қатысуыңызды сұранамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:15, 2014 ж. шілденің 1 (ALMT)]] == Админ құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру]] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:19, 2014 ж. шілденің 31 (ALMT)]] == Жаңа дауыс беру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]бетіне назар аударуға шақырамын.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Amankel'dy|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Amankel'dy|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 09:52, 2014 ж. тамыздың 7 (ALMT) == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру]] бетіне назар аударуға шақырамын. -- [[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:18, 2014 ж. қыркүйектің 17 (ALMT)]] == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:34, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == [[Бейсен Құранбек]] == Аворлық құқықты бұзбаныз. --[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 16:55, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Жақсы мақала == Саламатсыз ба? Айыпқа бұйырмасаңыз [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. Рахмет! [[Қатысушы:Sagzhan|GGG]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылауы]]) 17:07, 2015 ж. сәуірдің 6 (ALMT) == Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль]] бөлімінде пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 16:55, 2015 ж. сәуірдің 29 (ALMT)]] == [[Мигель Анхел Котто]] == Саламатсыз ба. Сіздің [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] айтқан кемістіктерідің бәрі жойылды. Енді мақаланы тағы қарап шығып дауыс берсеңіз. -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>FaбдyлFани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:35, 2015 ж. мамырдың 10 (ALMT) == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:17, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Көмек туралы == Қайырлы таң, Мәди! Қандай көмек керек? [[Қатысушы талқылауы:Салиха]]--Салиха 09:36, 2018 ж. қарашаның 6 (+06) == Арыс == Арыс мақаласында дереккөздерге қазақстандық сайттарды көрсетіңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:49, 2019 ж. маусымның 27 (+06) == Сайлауға шақыру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#Мықтыбек Оразтайұлы]] бетіндегі сайлауға қатысып, өз даусыңызды беруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 11:36, 2019 ж. тамыздың 29 (+06) == Марафон == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}} 16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div> |subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз! <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады. |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақала таңдау == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Түрлендіргіш/Converter == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаланы аяқтау == Мақаланы бастағаннан кейін санаттарын қойып шығуды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:45, 2020 ж. қарашаның 25 (+06) Ок [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 09:38, 2021 ж. наурыздың 28 (+06) == Санат бастау == Сіз жаңа санаттарды дұрыс жасап жатқан жоқсыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2021 ж. мамырдың 14 (+06) :Несі дұрыс емес? Айтып жіберсеңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 11:15, 2021 ж. мамырдың 15 (+06) ::Санатқа санат қою керек, бірақ сізде мысалы: ''Қазақстан дәрігерлері'' деген санатқа → Елдер бойынша дәрігерлер, Қазақстан ғылымы деген санаттар болу керек (интерукилер де) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:17, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) Мысалы, қастандық теориялары деген санатты не үшін өшірдіңіз. Болашақта жазып жатсам қосамын деп салып қойдым ғой. Мүмкін басқа адамдар да жазады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 22:07, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) :Санаттарды Нұрлан мырзға қалдыра салыңызшы, ол кісі жақсы жасайды санаттар жағынан) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. мамырдың 21 (+06) Ол кісінің басқада шаруасы жететін шығар. Одан да менің білгенім, үйренгенім жақсы шығар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 00:11, 2021 ж. мамырдың 22 (+06) == Александр Грэм Белл == Осы мақаланың өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер жасағанымды қарасаңыз болады. (бұрыннан келе жатқан қатысушысыз, не санаттар жоқ, туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмағансыз да, ударение бізде қойылмайды). Соған назар аударып келесі уақытта осындай қателіктер болмайтын шығар деп үміттенемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:11, 2021 ж. мамырдың 26 (+06) :сізді түсінбеймін. Өзіңіз Санат:Шотландия өнертапқыштары деген санатты ашып қоясыз, енді мен соны санат ретінде ашсам жауып тастайсыз? Қандай логикаға сүйенесіз? Болат Ханзада аз болса да сілтеме қойса сіз аласыз да тағы жоққа шығарасыз. Өңдеймін деген адамдардың ықыласын құртасыз ғой сөйтіп. Мен де админ болсам сіз құсап ерігер ме екенмін? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:22, 2021 ж. маусымның 2 (+06) ::Енді санатты дұрыс жасамадыңыз, айтып түсіндірдік. Болмады. Мен түзетіп кетсем, мән бермей қайтадан сол қателіктер басталады. Болат Ханзаданың жасаған нәрсесіне мән берсеңізші: мақалаға тікелей қатысы жоқ, кез-келген сөздерге сілтеме жасап жатыр. Сонда қазуики эксперимент болғаны ғой, тәжірибесіз қатысушыларға. Ол кісіге ескерттім. Иә ерігіп, сіздермен уақытымды құр құртып жүрмін ғой. Әттең кезіндегі жақсы-жақсы админдер мен қатысушылар болса ғой, ненің бұрыс ненің дұрыс екені көрсететін((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2021 ж. маусымның 2 (+06) :::Шотландия өнертапқыштары деген санатты өзіңіз аштыңыз, енді неғып оны қайтадан өшіріп тастайсыз? Ол санатты мен жасаған жоқпын, өзіңіз жасағансыз! Өзіңіз санат қосасыз, мен ол санатты ашып қоям, аласыз да қайтадан өшіріп тастайсыз? :::Логика қайда? :::Жақсы, мен санатты дұрыс жасай алмаймын, түсінбей жатқан болармын, сіздікі қандай логика? :::Телефоныңызды не әл.желідегі парақшаңызды берсеңіз дұрыс болар еді, жазысып уақыт кетіргенше. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) :Сіз әлі түсінбедіңіз, санатты сіз бастадыңыз (дұрыс емес қылып). Мен тек мақалаға қойып шықтым, ''мақалаға санат қою'' мен ''санат бастау'' екі түрлі нәрсе. Мысал ретінде басқа санаттарды ашып көріп, зерттеп қарасаңыз болады. Кезінде менде солай жасап ''үлгілерді'' үйреніп алғанмын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) *'''Санат:Қастандық теориялары''' өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер болғанын көріңізші (білмей жатып шу шығармай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2021 ж. маусымның 3 (+06) == Марафон == {{WAM |header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div> |subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады. '''Марапаттар''' * 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт! <center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ мемлекеттігі == --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 20:54, 2021 ж. шілденің 29 (+06)Рахмет көмектескеніңізге, тек дереккөздерді қосып кетсеңіз жақсы болар еді. :Сәлеметсіз бе. Сол қосылған мақалалардан алдым, яғни Уикипедияның өзіндегі мақалалардан [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 06:33, 2021 ж. шілденің 30 (+06) == [[Арон Атабек]] == Саламатсыз, Арон Атабек мақаласын сәлде болсың ретке келтіру керек болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:22, 2021 ж. тамыздың 23 (+06) :мәліметтер қостым, қарап көріңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 12:39, 2021 ж. тамыздың 27 (+06) :сәл де болсыН деп жазылады. Өзіңіз және жылайсыз қазақтар осындай деп. Қазақтар, әсіресе админдер қатесіз жазу керек. Оның үстіне, арамыздағы белсенді админ екенсіз. СимБолдары деген секілді қате жіберіпсіз ғой сол секілді. Сіз де сол қателеріңізді түземей игнор жасағанға ұқсайсыз.))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:48, 2021 ж. қазанның 8 (+06) == [[Әкесінің қыздары]] == Атлаған мақала тікелей орысшадан қазақшаға аудару функциясымен жаслағанға ұқсайды: үлгідегі кісі есімдері қазуикиге сәйкес келмейді, тыныс белгілері арасында интервал тұр (түзеттім). --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:29, 2021 ж. тамыздың 26 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау беті == Менің талқылау бетіме бірнәрсе жазып, алып тастапсыз. Не жазғанын көрмей қалады деп ойлайсыз ғой деймін (егер білсеңіз тарихы бар, көріп, тіпті қайтарса болады). ''Санат:2021 жылғы оқиғалар'', ''Кальмар ойыны'' санатты кім қойды екен? Біріншісінде мүлдем дұрыс емес санат (санатқа сол санатты қойғаңыз не сасқаңыз?), екіншісі мүлдем санатсыз болды (''Алфавит бойынша телесериалдар'' санаты автоматты түрде қойылады). Мені аңдып, болмашы нәрсеге санасып, уақытты құртып, сөзді шығындағанша соларды өзіңіз түзетсеңіз дұрыс болар еді. Мен сіздерге қателектерді айтып мен кеңес беріп жүрсем, өзінен-өзі келіп қудыңыздар ғой (дөрекі айтылса да), тақырыптан тақырыпқа ауысып, шайып кеттіңіздер. Қазақ сондай ғой бір-біріңді жегенннен басқа не біледі өзі --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:14, 2021 ж. қазанның 6 (+06) :Санаттарды Нұрлан қолданушымен өзіміз қоямыз дедіңіздер ғой, қойыңыздар енді. Ешқандай санат қоймаймын жаңа мақалаларға. Мен сізді аңдып жүргенім жоқ, өзіңіз мақалаларды қате нұсқасына қайтарып алып, қате санаттар қойғаныңызды мойындамайсыз және дұрыс нұсқасына келтіріп жасамайсыз. Сіздікі дұрыс. Уикипедия оп-оңай сайт қой тез үйреніп алатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:33, 2021 ж. қазанның 8 (+06) :Аха, жаныңыз жараланып қалды ма енді соны оқып. Өзіңіз де қазаққа жабуға ұмтылып отырсыз шайып)))). [[Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)|Жаңаөзен оқиғасы]] деген мақаладағы қате түзетілген жоқ. Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз. Санат қоссақ, ойбай санатты қате қостың дедіңіз. Жарайды, енді интернетте түсінісу қиын, тым болмағанда ватсаптан да оңай телеграм топқа кіріп бірден түсінісіп жаза салшы дегенде де ой кіре алмаймын. уақыт жоқ деп тағы майыстыңыз. Телеграмға тіркелу ары кетсе 1 минут. Сізді ақыры "жеп жатырмыз" екен ғой, рас қой осының бәрі. Сосын, телесериалдар емес, телехикаялар деген нұсқа қазақы интернетте танымал бола бастады. Телеграм топта сауалнамада Уикипедияшылар '''''телехикая''''' деген нұсқаға дауыс берді. Неге солай жазбасқа Қазақстан телехикаялары деп? :Мен санаттауды дұрыс түсінбей жатырмын, неге соны адам құсап түсіндірмеске. Былай жазып отырғаннан гөрі телеграм топта жылдам бейнеқоңырау, аудиомен түсініскен тезірек қой. Тек Уикиде Альфи екеуіңіз құсап ұрысып отқанша неге тіке сөйлесе салмасқа. Интернетпен пернетақтамен пытырлатып жазғаннан адам ұға қоймайды. Адам эмоция, сезім иесі ғой, ұғады ғой дұрыстап адами тілмен жазысса. сөйлессе. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:00, 2021 ж. қазанның 8 (+06) ::Сіз тағы да түсінбедіңіз, сізге санат бастаңыз деп айтқан жоқпын тек мақалаға қойып кетіңіз (қызыл болса да). Жоғарыда айтылған екі қатенің біреуі дұрыс санат бастамадыңыз дедім. Сізге қалай жасалғанын өңдеу тарихына кіріп көріңіз деп қанша рет айттым. ''Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз.'' Оны Ерден мырза бастады жоқ жерден, мұндай санат табиғатта жоқ деп миды жеді. Сіз де жағаласып екі жақтан келіп мыжғыладыңыздар. Жоқ жерден проблема туындап, жай нәрсені күрделендіріп жібердіңіздер (бірақ нәтижесі сол қалпы). Айтқанымдай, аңдып отырып ''Симбол'' дегенге бұрыс сілтей салыпсыз, мәселе ол жерде '''б→в''' әрпі емес екен, мәселе ондай санат ''табиғатта жоқ'' екен, содан болмашы проблема туындады Ерден мырзада. :::Біріншіден, сізде жейтіндей бірдеме бар ма өзі? Екіншіден, санаттар туралы талқыны сіз менің бетімде бастадыңыз, ал өзінің қателерін айтқанда, бұл болмашы проблема болып шықты екен. Сіз екіжүзді адам екенсіз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:17, 2021 ж. қазанның 11 (+06) * Жарайды деп екеуіңіздің айтқан нәрселерге құлақ асып, тынышталсам: сіз келіп талқылау бетіме жазып өшіріп жүрсіз. Жоғарыда айтылған екі нәрсені үндемей-ақ түзетіп кеттім. Талқылау бетін оқығаннан кейін, тағы да қайталанған қателікті көрсетіп кетейін дедім. Сізден өтінетінім санат бастағанда, басқа санаттарға немесе басқа тілдегі санатқа қарап жасауыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:10, 2021 ж. қазанның 10 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 09:37, 2021 ж. қазанның 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div> |subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. <center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> [[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]--[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. ақпанның 18 (+06) == Үлгілерді алмастыру == ''Infobox Settlement'' ескі, қате, аударылмаған үлгі бар. Соған сілтенген беттерді қазақша жасалған үлгілермен алмастыруды өтінемін (бірге). Елді-мекен, әкімшілік бірлік т.с.с үлгілер болуы мүмкін. Түсінбесеңіз сұраңыз, үлгілермен жасауды үйретші деп жүр едіңіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:30, 2022 ж. ақпанның 20 (+06) :Ок уақыт болғанда)) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 07:01, 2022 ж. ақпанның 21 (+06) :Ағылшынша үлгісін таппадым ғой. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:44, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :өзің жазып аласың , енді көрсетсеші , адам құсап түсіндіріп жазып. Бұның қандай маңызы бар аударудың?? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:19, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :<s>Infobox Settlement|name=Madi|official_name=MadiBek</s> Осы үлгі ме? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::Дәл солай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:51, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::Қолданылған мысалдары бар ма? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:53, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::Менің соңғы үлесімде: елді-мекендер мақаласында өңделу тарихына кіріп көрсеңіз болады. Ал аталған үлгіге өтіп, сол жақта ''Мұнда сілтейтін беттер'' деген жерге өтсеңіз, көре аласыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:01, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::нақты сілтемесін бір-ақ жіберші. ары бері сандалтпай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:06, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::: таппадым ғой ол үлгінің беті де жоқ. Әдетте Үлгі:Елдімекен деген сияқты тұрушы еді, іздеу ден іздесем шығушы еді, мынау да жоқ?? Не үлгі бұл??? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::Былай деп тұр ғой?? :::::'''''Бұл үлгі ескірген және жедел жоюға ұсынылған. Сондықтан мына үлгіні қолдануыңызды өтінемін:''''' ::::: '''''Үлгі:Елді мекен''''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:17, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :Ешкім ары-бері сандалтып жүрген жоқ. Дұрыс қой ол үлгі ескірген, сол үлгіге өтсеңіз, сол жағында әртүрлі сілтемелер тұр. Сол тізімнің ішінен '''Мұнда сілтейтін беттер''' дегенге өтесің. Ескі үлгіні пайдаланылған мақалалар тізімі шығады. Сол мақаларды қолданылған қате үлгіні ''елді мекен, әкімшілік бірлік'' тағы сол сияқты үлгілермен алмастыру керек. Сізге ''Infobox Settlement'' деген үлгіні аудар деген жоқпын, сол үлгіні пайдаланған мақалаларда, дұрыс кезінде өзіміз жасаған ''үлгілермен алмастыруды'' ұсындым. Түсінді деп ойлаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2022 ж. наурыздың 13 (+06) *???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:48, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:Мыналардың барлығында ауыстыру керек пе? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:05, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:[[Арнайы:Мында сілтегендер/Үлгі:Infobox Settlement]] [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:06, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :Иә, күніне 3-5 ауыстырып тұрсаңыз жеткілікті (мен сияқты). Сосын жаңалықтар мен білгенге маржан бөлімінде ескілерін жоймай, мұрағатқа жіберуге тырысыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:22, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) ::Мысалы мына мақаладағы үлгінің [[Балыкесір (ил)]] қате шығып тұр. ::[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:28, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :::Мұнда емес мақаланың өзіне жасаңызшы, әрине қате болады: параметрлерді толық көшіріп, дұрыстап толтыру керек. [[Амася (ил)]] жасағанмын, асықпай, дұрыстап, алдын-ала шу шығармай қарап, жаңағы айтылған мақаланы түзетіп көріңіз. Сосын артынан тексеріп өтемін. Сөйтіп-сөйтіп үйреніп кетесіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) == Александр Грэхэм Белл мақаласын аяқтаңыз == [[Александр Грэхэм Белл]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аяқтамапсыз. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса аяқтауыңызды сұраймын. Бастаған соң аяқтау керек қой! Жартылай, шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:11, 2022 ж. наурыздың 31 (+06) :Күшті троллить етіпсіз , рахмет)))) . :Ойын ойынымен, рахмет әрине, сыныңызға, бірақ [[Ричард Брэнсон]] мақалаңызда келіспейтін аудармалар бар, тіпті мен ғана емес, @Kasymov мырза жоюға ұсыныпты бетті, өзіңіз айтпақшы, саннан сапаға өту үшін осындай сападан бастаған жөн емес пе? Александр Грэхэм Белл мақаланы оқысаңыз түсінікті, [[Ричард Брэнсон]] ше? Бұл қыңырланып, қырсықтанып жауап қайтару емес, илегеніміз Уикипедия деген ортақ энциклопедияға сапа болсын деген жай ғана әріптестік түзету. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 16:59, 2022 ж. сәуірдің 1 (+06) == Санат бастау == Саламатсыз, санатты қайтадан дұрыс жасамадыңыз. Қайта-қайта қателіктерін айта бергім келмейді, жай ғана [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=2994257&oldid=2994239|осы сілтемеге] өтіп көрсеңіз болады. Интеруики міндетті түрде ұмытпау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:32, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) == Үлгілерді алмастыру == Қалайсыз, Мади мырза! Жоғарыда елді мекен үлгісімен алмастыру жұмысын өзім аяқтап тастадым)) ''(ағылшын қате үлгісін жойдым)''. Енді: {{tl|Шайқас}}, {{tl|Infobox military conflict}} үлгісін пайдаланған мақалаларда {{tl|Қарулы қақтығыс}} үлгісімен алмастырып шықсаңыз. Аса көп емес, әдеттегінше менде жасаймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2022 ж. мамырдың 21 (+06) == !!! == [[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80&diff=3036588&oldid=3036209|***]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2022 ж. мамырдың 28 (+06) == Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 == {{WAM |header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div> |subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады. Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды. * Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX * Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз. Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06) |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Айдын Касымов мақалаларды жойып жүр == Осы аталған қатысушы [[А.Байтұрсынов жазуы және емле ережелерінің тарихы]] деген мақаланы жойды, [[Қайта жаңғырту]] деген мақаланы жоюға ниеттенді, Брэнсон және Непомнящий туралы мақалаларды жедел жоюға ұсынды. Олай істеме десе, құлақ аспайды. Бұл нағыз вандал ғой. Оған не істеуге болады екен? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:03, 2022 ж. маусымның 14 (+06) == Аудару == Саламатсыз, аударғанда сөздер арасындағы интервалды ұстасаңыз. Тыныс белгілері біресе бірігіп немесе алшақ болып тұр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:42, 2022 ж. тамыздың 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:48, 2022 ж. қазанның 10 (+06) == Бағдарлама карточкасы == {{tl|Бағдарлама карточкасы}} үлгісі бар еді ғой, ескісін жоюға ұсындым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:34, 2022 ж. қазанның 6 (+06) == Келінжан == Кеш жарық. Келінжан мақаласына уикилендіру үлгісін қойған себебім: мақала мазмұны жарнама, афиша сияқты жазылған. Санаттар аз, сәл дамытуды қажет еткенннен қойдым. Оны алып тастапсыз, алып тастағаннан мақала ғажайып түрде жақсара қоймады. Сосын дереккөздер үлгісін дұрыс қойып жүрген жоқсыз. Бастап жүрген жаңа мақалаларыңызда байқадым (түзетіп қойдым). <pre>== Дереккөздер == {{дереккөздер}}</pre> осылай қою керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2022 ж. қазанның 14 (+06) * Санаттарды жойдым, сіз бастаған (дұрыс емес әрине, шаршап кеттім түсіндіріп). Шыныменде қазуики әлсіз, тіпті өзбек уикиін мықтырақ(((((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2022 ж. қазанның 15 (+06) :Мақала мазмұны жарнама, афиша секілді болып кетпес үшін не қосу керек сіздің ойыңызша? Қандай мәтіні афиша секілді жазылған? Нақтылап жазбайсыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:01, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Сосын, афишаның анықтамасы орысша '''Афиша''' — объявление о спектакле, концерте, лекции, фильме и т. п., вывешиваемое на видном месте. :Қандай жарнама, афиша көріп отырғаныңызды ұқпадым. Егер шаршасаңыз, демалыңыз, мен сізді Уикиде ұстап отырған адам құсап шаршамаңыз)))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:04, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сізге бәрін шайнап, тек жұтқызу ғана қалды. Ерден мырза сияқты сізде орыс уикипедиядан келген сияқтысыз. Егер иә болса, басқа тілден кино, телесериалдар қалай жазылғанын қарап, мысал ретінде көруге болады ғой. ''танымал'' деген әсірелету сөзі, қызықты деректер бөлімі копи паст жасалған дүниеге ұқсайды. Сонымен қатар сілтемелер дұрыс емес: '''Аққайнар''' бұрыс сілтенген, тағы ''Жамбыл облысы'' деп жазылыпты, түзеттім. Сол үшін бұл мақаланы уикилендіруді қажет етеді деп белгі тастап кеткен едім. Сосын мен уикиден шаршадым деп жазбадым, сізге санат бастау жайлы түсіндіруден шаршадым деп көрсеттім. Бірақ оны әлі түсінбедіңіз, сәлде болсын ізденіп, талпыну керек қой. Мен сізді қинап уикиге алып келмедім, әркім өз еркімен. Бірақ та сапалы, таза үлес болғанын қалаймын (басқа тілдегі уикипедия ұқсап). Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:12, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Неге сол сериалдың талқылау бетіне жазып кетпейсіз менің жеке бетіме жазбай? Танымал деген әсірелету сөзі емес, ол шынымен де Ютубта ,сол арнада рейтингі жоғары болғаннан кейін солай жазылған. Және сол мақаланың статистикасына кіріп қараңыз, адамдардың қызығушылығы қандай екеніне көз жеткізіп. Жаза алмасам, керекті сөздерді қоса алмасам, үлгі ретінде өзіңіз өңдеп жіберіңіз шағын өңдеу жасап. Егер шын жаныңыз ашыса. Аққайнарды мен түзетпекші болғам, тарихында да тұр, бірақ ары қарай өңдей алмағаннан кейін солай қалдырдым. :Қызықты деректерді мен сайттарға шыққан мақала, видео, сұхбаттар тыңдап отырып қызықты -ау деген жерлерін жазып қойдым,дереккөздері де көрсетіліп тұр құрғақ сөзбен жазылмай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 21:46, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сіз соны талқылау бетіне шағымыңызды мені атап жазып кетуіңіз керек еді. Өзіңіз топқа жаза салыпсыз, соның жауабын осында жаза кеттім. Мақалаңыз жақсы дамуына үміттімін. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2022 ж. қазанның 17 (+06) == Рабиндранат Тагор == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:33, 2022 ж. қарашаның 21 (+06) : Қосылған ақпарат жеткілікті деп санайсыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:25, 2022 ж. қарашаның 28 (+06) == Тұлға жайындағы мақала атауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бауыржан Момышұлы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:18, 2022 ж. желтоқсанның 3 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Құрметті Madi Dos, [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] деген бетте өз дауысыңызды әлде ойынызды қалдырынзшы --[[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]]([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылауы]]) 15:23, 2022 ж. қарашаның 4 (+06) :ойыҢызды, қалдырыҢЫзшы [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 00:01, 2022 ж. желтоқсанның 11 (+06) == 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы == {{WAM |header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div> |subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз. Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия. * Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]] * Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме] </div> |footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Конференцияға қатысу мүмкіндігі == [[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:17, 2023 ж. тамыздың 22 (+06) :жоқ, қатыса алмаймын, онлайн болса мүмкін. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:10, 2023 ж. тамыздың 25 (+06) == Жаңа таңдаулы мақала == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:18, 2023 ж. тамыздың 30 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:31, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) == Конвертерді жою == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сурет == Суреттің авторын, қайнарын көрсетіңіз. Немесе жойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2023 ж. қарашаның 24 (+06) :Сол сурет салатын жерден маған суретке қатысты деректер толтыратын орынды тауып беріңіз әуелі. Қазір ондай деректер кестесі жоқ жазатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) :Бұрын болған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) ::Мен уикидің авторымын ба? Батырбек немесе Қайыр мырзадан осы мәселені айтып көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2023 ж. қарашаның 26 (+06) == WorldSkills == Кеш жарық, мен қазуикидегі шала жасалған, ағылшын тілінде қалып қойған үлгілерді қазақша дұрыс жасалған үлгілермен толықтырып, оларды алмастыру жұмыстарымен жүрсем, сіз оған өте жақсы үлес қостыңыз ғой(( Байрақ немес ту үлгісі баяғыдан бар, соны алмастырып шығыңыз. Өз жасаған мақалаңыз ұсқынсыз ''(ту үлгілері)'' көрінгені өзіңізге де жаман көрінер. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:31, 2023 ж. желтоқсанның 7 (+06) :Бопты, жасаймын. Сосын, WorldSkills#Жарыстар өткізілетін мамандықтарды неге түзедіңіз, мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой, қандай логикаға сүйендіңіз? ОЛ жерде мамандықтар тізімі ұзақ болады, сондықтан жинақылап қойғам, ары қарай жазғанда созылып кетеді деп. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:41, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:42, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Оны түгел алмастырып шығу үшін қайтадан ана мемлекеттерді біртіндеп ауыстырып шығуым керек пе сонда? Олай болатын болса , мүше мемлекеттер тізімін алып тастаймын. Мен олардың байрақ үлгілерін жасамаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:53, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :'''•''' осындай болып тұрғаны несі әдемі?? ''мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой'' сонда сөздер арасында '''•''' осы тұру керек па? ::''Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз'' дұрыс айтасыз, білмейтін үлгілерді, бастай алмайтын санаттарды жасамаңызшы, өтініш (сіз жасаған санаттардың бәрін жойып немесе қайта түзетіп шығып жатырмын). :::Кім сізге үлгі жасап бер деп жатыр? Менің жазғанымды толық оқымай, түсінбей, баяғы сол шулап жатырсыз. {{tl|Байрақ}}, {{tl|Ту}} міне кезінде жасалған үлгілер, сәл болсын ізденіп, мақаланы көркем қылып көрсетуге тырысу керек қой. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:05, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) == Бітікші сайлау == Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз. <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 == Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:30, 2024 ж. ақпанның 2 (+06) == Қай үлгі дұрыс? == Сәлеметсізбе! Сізді [[Topic:Y1torvmkb6khrsos]] деген бетте пікіріңізді қорықпай білдіруіңізді сұраймын... [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:07, 2024 ж. сәуірдің 8 (+06) == Батыршылдық == Қайырлы күн, Мәди мырза! Негізі мен «Батыршылдық» пен «Батылдық» деген екі мақаланы «Ерлік» дегенге қосуды ұсынғанмын. Тіпті үш сөз үш түрлі мағына берсе де бөлек тұратын мақала деп ойламаймын (не дегенмен синоним сөздер ғой), максимум «Ерлік» деген мақаланың ішіндегі бөлім деп тұрса дұрыс болар? Не дегенмен бұл мақалаларды біріктіру туралы талқылау да, қорытындысы да болмаған соң сіздің өңдемеңізді уақытша артқа қайтара тұрдым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:20, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) : Бұл синонимдер емес!!! Батылдықтың синонимі батырлық, ал батыршылдық ол мүлдем басқа сөз, ол тарих ғылымына қатысты. Қалай ұқпайсыз, неге сіздің сауатсыздығыңызды бүкіл уикипедия талқылауы керек?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::Мені “сауатсыз” деп жекеме өтетіндей кім болдыңыз? Егер мақаларды біріктіруге ұсынсам, онда оған себеп болғаны, өзіңізге ұнамайтын бір нәрсе бола қалса болды адамның бетіне шапшымай, байыппен оның бұрыстығын дәлелдеңіз. Жалпы бұл хат мүлдем сізге арналмаған болатын, түсінбеушілік пен өңдеме соғысы туындамауы үшін Madi Dos-қа не үшін оның өңдемесін қайтарғанымды түсіндіргенмін. Сондықтан, өз жөніңізбен жүріңіз — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:33, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::: Енді қазақ тілін жетік меңгеріп алмай, мақалаларды өңдей бастау да дұрыс іс емес қой! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:53, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:30, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:36, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Деректерді беру хаттамасы == Кеш жарық! Деректерді беру хаттамасы мақаласына интеруикиді қойып жіберсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2025 ж. ақпанның 24 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == nowiki == Өзге мақалаларға бағыттайтын сілтеме жасағанда соңына <nowiki> дегенді қосу керек емес. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 01:37, 2025 ж. тамыздың 28 (+05) :қай жерде мысалы,түсінбедім. Сосын неге Сәлем ентертэйнмент мақаласына өзгерту енгізілген, компания атауы ә әрпімен жазылған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. тамыздың 29 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:41, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Орта кәсіптік оқу орыны == Кеш жарық! Аталған үлгіні орыс уикиден қарап тағы толықтыру керек сияқты, сосын ішіндегі үлгісі ескі. Жоюға ұсындым, инфобокс деген ҚАЗАҚША дұрыс жасалған үлгі бар (2011 жылдан бері) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:15, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) == Тексерілді == Неге шала жасалған дүниені тексерілді деп қайта-қайта қойып жатырсыз. ''Так сойдет!'' деген принцип па? Үлгі толық толырмаған, тіпті туған мен өліп қалған параметрін дұрыс толтырмаған да. Не санат жоқ, енді келіп ренжисіз, не түсінбейсіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] соны жазғанға да рақмет айту керек,онда осындай принциппен сондай қалған мақалаларды да жойып тастауға болады, бұл мақалада ең болмаса мақаланың өзі бар, тым қатты принциппен сөйтіп жаңадан бастаған қолданушыларды қашырасыз, әсіресе сіз! ең бастысы мақала маңыздылығы бар, тектоникаға қатысты,үлгі,санат қоя салыңыз жоқ боп жатса,жоюды бәрі жасай алады! Мен мақаланы оқып шықтым , аударылған маңызы бар мақала ,санат,үлгі деген кейін де жасала береді! тексерілмеген мақалалар деген бұдан да басқа мақалалар толып тұр, соны біреу тексеріп жатқанын көрмедім. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:42, 2026 ж. маусымның 7 (+05) ::Кім жоюға ұсынып отыр? Тексерілмеді деген сөз орыстардағы автопатруль деген сияқты. Сонда оқырман шала мақаланы оқып, одан әрі қазуикиден қашатын болады! Соны қалай түсінбейсіз? Көшеге асфальт немесе брусчатка төсеп берудің орнына, шағал таспен жүре беріңіздер деген нұсқа ұсынып тұрсыз ғой. Әрине тексермейді, себебі біреудің мақаласын кім көздің майын ағызып отырады. Кезінде мен де тексерістен өткізгенмін, қазір жоқ. Талай белсенді қатысушылар тексерістен шаршап, кетіп қалған. Біреудің сын көтермейтін шала дүниесін қашанға дейін түзетіп отырады. Енді басқа тұлғалар жайлы мақаланы Сіз тексерістен өткізген мақаламен салыстырып көріңіз, одан да жасамаған артық еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) 1nbs8rvpjvshuk91t7o52prn87si3gv 3615141 3615086 2026-06-10T06:18:07Z Madi Dos 18369 /* Тексерілді */ Жауап беру 3615141 wikitext text/x-wiki {{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 20:16, 2012 ж. қыркүйектің 21 (ALMT)}} ==Өтінемін кеңес беріңіз== Жарнаманы еске түсірмеу үшін мақаланы қалай өзгертуге болады? Intis Telecom. Мақала Википедияның орыс бөлімінен Мұқият аударылып, сол жерде тексеруден өтті. Барлығы жақсы =) [[Қатысушы:Technoperi|Technoperi]] ([[Қатысушы талқылауы:Technoperi|талқылауы]]) 00:40, 2022 ж. наурыздың 29 (+06)Technoperi == Дұрыстап жазуға болмай ма? == Жаңадан келген қолданушы екеніңізді түсінем, бірақ мәтінді неге қатесіз жазуға болмайды екен? [[«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы|Мына мақалаңызды]] оқығанда көзімнен қара қан ақты. Тырнақша, үтір-нүктенің өз орынды түрлері мен қолданатын жерлері болады ғой. Құрметпен --[[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 00:08, 2013 ж. сәуірдің 21 (ALMT) == Жауап == '''Таңшолпан (бағдарлама)''' мақаласына сілтеме беру үшін былай жазыңыз мәтінде: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)]] Немесе былай: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]] Егер жақша ішіндегіні көрсетпейм десеңіз: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|мына жерін бос қалдырыңыз]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]] Егер сөз түрленсе: '''<nowiki>[[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан</nowiki>'''. Нәтиже: [[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан Немесе былай: <nowiki>'''[[Астана|Ел ордасы]]'''</nowiki>. Нәтиже: [[Астана|Ел ордасы]]. Сәттілік тілеймін! [[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 03:30, 2013 ж. мамырдың 24 (ALMT) == Пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#IP-тер өңдеуіне мәңгілік шектеу қою|Мында]] пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 15:16, 2013 ж. қазанның 20 (ALMT) == Бітікші сайлауында дауыс беру == Сәлем! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау]] бетінде дауыс беруге қатысуыңызды сұранамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:15, 2014 ж. шілденің 1 (ALMT)]] == Админ құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру]] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:19, 2014 ж. шілденің 31 (ALMT)]] == Жаңа дауыс беру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]бетіне назар аударуға шақырамын.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Amankel'dy|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Amankel'dy|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 09:52, 2014 ж. тамыздың 7 (ALMT) == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру]] бетіне назар аударуға шақырамын. -- [[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:18, 2014 ж. қыркүйектің 17 (ALMT)]] == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:34, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == [[Бейсен Құранбек]] == Аворлық құқықты бұзбаныз. --[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 16:55, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Жақсы мақала == Саламатсыз ба? Айыпқа бұйырмасаңыз [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. Рахмет! [[Қатысушы:Sagzhan|GGG]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылауы]]) 17:07, 2015 ж. сәуірдің 6 (ALMT) == Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль]] бөлімінде пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 16:55, 2015 ж. сәуірдің 29 (ALMT)]] == [[Мигель Анхел Котто]] == Саламатсыз ба. Сіздің [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] айтқан кемістіктерідің бәрі жойылды. Енді мақаланы тағы қарап шығып дауыс берсеңіз. -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>FaбдyлFани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:35, 2015 ж. мамырдың 10 (ALMT) == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:17, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Көмек туралы == Қайырлы таң, Мәди! Қандай көмек керек? [[Қатысушы талқылауы:Салиха]]--Салиха 09:36, 2018 ж. қарашаның 6 (+06) == Арыс == Арыс мақаласында дереккөздерге қазақстандық сайттарды көрсетіңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:49, 2019 ж. маусымның 27 (+06) == Сайлауға шақыру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#Мықтыбек Оразтайұлы]] бетіндегі сайлауға қатысып, өз даусыңызды беруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 11:36, 2019 ж. тамыздың 29 (+06) == Марафон == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}} 16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div> |subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз! <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады. |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақала таңдау == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Түрлендіргіш/Converter == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаланы аяқтау == Мақаланы бастағаннан кейін санаттарын қойып шығуды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:45, 2020 ж. қарашаның 25 (+06) Ок [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 09:38, 2021 ж. наурыздың 28 (+06) == Санат бастау == Сіз жаңа санаттарды дұрыс жасап жатқан жоқсыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2021 ж. мамырдың 14 (+06) :Несі дұрыс емес? Айтып жіберсеңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 11:15, 2021 ж. мамырдың 15 (+06) ::Санатқа санат қою керек, бірақ сізде мысалы: ''Қазақстан дәрігерлері'' деген санатқа → Елдер бойынша дәрігерлер, Қазақстан ғылымы деген санаттар болу керек (интерукилер де) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:17, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) Мысалы, қастандық теориялары деген санатты не үшін өшірдіңіз. Болашақта жазып жатсам қосамын деп салып қойдым ғой. Мүмкін басқа адамдар да жазады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 22:07, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) :Санаттарды Нұрлан мырзға қалдыра салыңызшы, ол кісі жақсы жасайды санаттар жағынан) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. мамырдың 21 (+06) Ол кісінің басқада шаруасы жететін шығар. Одан да менің білгенім, үйренгенім жақсы шығар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 00:11, 2021 ж. мамырдың 22 (+06) == Александр Грэм Белл == Осы мақаланың өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер жасағанымды қарасаңыз болады. (бұрыннан келе жатқан қатысушысыз, не санаттар жоқ, туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмағансыз да, ударение бізде қойылмайды). Соған назар аударып келесі уақытта осындай қателіктер болмайтын шығар деп үміттенемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:11, 2021 ж. мамырдың 26 (+06) :сізді түсінбеймін. Өзіңіз Санат:Шотландия өнертапқыштары деген санатты ашып қоясыз, енді мен соны санат ретінде ашсам жауып тастайсыз? Қандай логикаға сүйенесіз? Болат Ханзада аз болса да сілтеме қойса сіз аласыз да тағы жоққа шығарасыз. Өңдеймін деген адамдардың ықыласын құртасыз ғой сөйтіп. Мен де админ болсам сіз құсап ерігер ме екенмін? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:22, 2021 ж. маусымның 2 (+06) ::Енді санатты дұрыс жасамадыңыз, айтып түсіндірдік. Болмады. Мен түзетіп кетсем, мән бермей қайтадан сол қателіктер басталады. Болат Ханзаданың жасаған нәрсесіне мән берсеңізші: мақалаға тікелей қатысы жоқ, кез-келген сөздерге сілтеме жасап жатыр. Сонда қазуики эксперимент болғаны ғой, тәжірибесіз қатысушыларға. Ол кісіге ескерттім. Иә ерігіп, сіздермен уақытымды құр құртып жүрмін ғой. Әттең кезіндегі жақсы-жақсы админдер мен қатысушылар болса ғой, ненің бұрыс ненің дұрыс екені көрсететін((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2021 ж. маусымның 2 (+06) :::Шотландия өнертапқыштары деген санатты өзіңіз аштыңыз, енді неғып оны қайтадан өшіріп тастайсыз? Ол санатты мен жасаған жоқпын, өзіңіз жасағансыз! Өзіңіз санат қосасыз, мен ол санатты ашып қоям, аласыз да қайтадан өшіріп тастайсыз? :::Логика қайда? :::Жақсы, мен санатты дұрыс жасай алмаймын, түсінбей жатқан болармын, сіздікі қандай логика? :::Телефоныңызды не әл.желідегі парақшаңызды берсеңіз дұрыс болар еді, жазысып уақыт кетіргенше. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) :Сіз әлі түсінбедіңіз, санатты сіз бастадыңыз (дұрыс емес қылып). Мен тек мақалаға қойып шықтым, ''мақалаға санат қою'' мен ''санат бастау'' екі түрлі нәрсе. Мысал ретінде басқа санаттарды ашып көріп, зерттеп қарасаңыз болады. Кезінде менде солай жасап ''үлгілерді'' үйреніп алғанмын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) *'''Санат:Қастандық теориялары''' өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер болғанын көріңізші (білмей жатып шу шығармай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2021 ж. маусымның 3 (+06) == Марафон == {{WAM |header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div> |subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады. '''Марапаттар''' * 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт! <center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ мемлекеттігі == --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 20:54, 2021 ж. шілденің 29 (+06)Рахмет көмектескеніңізге, тек дереккөздерді қосып кетсеңіз жақсы болар еді. :Сәлеметсіз бе. Сол қосылған мақалалардан алдым, яғни Уикипедияның өзіндегі мақалалардан [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 06:33, 2021 ж. шілденің 30 (+06) == [[Арон Атабек]] == Саламатсыз, Арон Атабек мақаласын сәлде болсың ретке келтіру керек болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:22, 2021 ж. тамыздың 23 (+06) :мәліметтер қостым, қарап көріңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 12:39, 2021 ж. тамыздың 27 (+06) :сәл де болсыН деп жазылады. Өзіңіз және жылайсыз қазақтар осындай деп. Қазақтар, әсіресе админдер қатесіз жазу керек. Оның үстіне, арамыздағы белсенді админ екенсіз. СимБолдары деген секілді қате жіберіпсіз ғой сол секілді. Сіз де сол қателеріңізді түземей игнор жасағанға ұқсайсыз.))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:48, 2021 ж. қазанның 8 (+06) == [[Әкесінің қыздары]] == Атлаған мақала тікелей орысшадан қазақшаға аудару функциясымен жаслағанға ұқсайды: үлгідегі кісі есімдері қазуикиге сәйкес келмейді, тыныс белгілері арасында интервал тұр (түзеттім). --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:29, 2021 ж. тамыздың 26 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау беті == Менің талқылау бетіме бірнәрсе жазып, алып тастапсыз. Не жазғанын көрмей қалады деп ойлайсыз ғой деймін (егер білсеңіз тарихы бар, көріп, тіпті қайтарса болады). ''Санат:2021 жылғы оқиғалар'', ''Кальмар ойыны'' санатты кім қойды екен? Біріншісінде мүлдем дұрыс емес санат (санатқа сол санатты қойғаңыз не сасқаңыз?), екіншісі мүлдем санатсыз болды (''Алфавит бойынша телесериалдар'' санаты автоматты түрде қойылады). Мені аңдып, болмашы нәрсеге санасып, уақытты құртып, сөзді шығындағанша соларды өзіңіз түзетсеңіз дұрыс болар еді. Мен сіздерге қателектерді айтып мен кеңес беріп жүрсем, өзінен-өзі келіп қудыңыздар ғой (дөрекі айтылса да), тақырыптан тақырыпқа ауысып, шайып кеттіңіздер. Қазақ сондай ғой бір-біріңді жегенннен басқа не біледі өзі --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:14, 2021 ж. қазанның 6 (+06) :Санаттарды Нұрлан қолданушымен өзіміз қоямыз дедіңіздер ғой, қойыңыздар енді. Ешқандай санат қоймаймын жаңа мақалаларға. Мен сізді аңдып жүргенім жоқ, өзіңіз мақалаларды қате нұсқасына қайтарып алып, қате санаттар қойғаныңызды мойындамайсыз және дұрыс нұсқасына келтіріп жасамайсыз. Сіздікі дұрыс. Уикипедия оп-оңай сайт қой тез үйреніп алатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:33, 2021 ж. қазанның 8 (+06) :Аха, жаныңыз жараланып қалды ма енді соны оқып. Өзіңіз де қазаққа жабуға ұмтылып отырсыз шайып)))). [[Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)|Жаңаөзен оқиғасы]] деген мақаладағы қате түзетілген жоқ. Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз. Санат қоссақ, ойбай санатты қате қостың дедіңіз. Жарайды, енді интернетте түсінісу қиын, тым болмағанда ватсаптан да оңай телеграм топқа кіріп бірден түсінісіп жаза салшы дегенде де ой кіре алмаймын. уақыт жоқ деп тағы майыстыңыз. Телеграмға тіркелу ары кетсе 1 минут. Сізді ақыры "жеп жатырмыз" екен ғой, рас қой осының бәрі. Сосын, телесериалдар емес, телехикаялар деген нұсқа қазақы интернетте танымал бола бастады. Телеграм топта сауалнамада Уикипедияшылар '''''телехикая''''' деген нұсқаға дауыс берді. Неге солай жазбасқа Қазақстан телехикаялары деп? :Мен санаттауды дұрыс түсінбей жатырмын, неге соны адам құсап түсіндірмеске. Былай жазып отырғаннан гөрі телеграм топта жылдам бейнеқоңырау, аудиомен түсініскен тезірек қой. Тек Уикиде Альфи екеуіңіз құсап ұрысып отқанша неге тіке сөйлесе салмасқа. Интернетпен пернетақтамен пытырлатып жазғаннан адам ұға қоймайды. Адам эмоция, сезім иесі ғой, ұғады ғой дұрыстап адами тілмен жазысса. сөйлессе. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:00, 2021 ж. қазанның 8 (+06) ::Сіз тағы да түсінбедіңіз, сізге санат бастаңыз деп айтқан жоқпын тек мақалаға қойып кетіңіз (қызыл болса да). Жоғарыда айтылған екі қатенің біреуі дұрыс санат бастамадыңыз дедім. Сізге қалай жасалғанын өңдеу тарихына кіріп көріңіз деп қанша рет айттым. ''Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз.'' Оны Ерден мырза бастады жоқ жерден, мұндай санат табиғатта жоқ деп миды жеді. Сіз де жағаласып екі жақтан келіп мыжғыладыңыздар. Жоқ жерден проблема туындап, жай нәрсені күрделендіріп жібердіңіздер (бірақ нәтижесі сол қалпы). Айтқанымдай, аңдып отырып ''Симбол'' дегенге бұрыс сілтей салыпсыз, мәселе ол жерде '''б→в''' әрпі емес екен, мәселе ондай санат ''табиғатта жоқ'' екен, содан болмашы проблема туындады Ерден мырзада. :::Біріншіден, сізде жейтіндей бірдеме бар ма өзі? Екіншіден, санаттар туралы талқыны сіз менің бетімде бастадыңыз, ал өзінің қателерін айтқанда, бұл болмашы проблема болып шықты екен. Сіз екіжүзді адам екенсіз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:17, 2021 ж. қазанның 11 (+06) * Жарайды деп екеуіңіздің айтқан нәрселерге құлақ асып, тынышталсам: сіз келіп талқылау бетіме жазып өшіріп жүрсіз. Жоғарыда айтылған екі нәрсені үндемей-ақ түзетіп кеттім. Талқылау бетін оқығаннан кейін, тағы да қайталанған қателікті көрсетіп кетейін дедім. Сізден өтінетінім санат бастағанда, басқа санаттарға немесе басқа тілдегі санатқа қарап жасауыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:10, 2021 ж. қазанның 10 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 09:37, 2021 ж. қазанның 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div> |subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. <center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> [[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]--[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. ақпанның 18 (+06) == Үлгілерді алмастыру == ''Infobox Settlement'' ескі, қате, аударылмаған үлгі бар. Соған сілтенген беттерді қазақша жасалған үлгілермен алмастыруды өтінемін (бірге). Елді-мекен, әкімшілік бірлік т.с.с үлгілер болуы мүмкін. Түсінбесеңіз сұраңыз, үлгілермен жасауды үйретші деп жүр едіңіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:30, 2022 ж. ақпанның 20 (+06) :Ок уақыт болғанда)) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 07:01, 2022 ж. ақпанның 21 (+06) :Ағылшынша үлгісін таппадым ғой. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:44, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :өзің жазып аласың , енді көрсетсеші , адам құсап түсіндіріп жазып. Бұның қандай маңызы бар аударудың?? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:19, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :<s>Infobox Settlement|name=Madi|official_name=MadiBek</s> Осы үлгі ме? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::Дәл солай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:51, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::Қолданылған мысалдары бар ма? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:53, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::Менің соңғы үлесімде: елді-мекендер мақаласында өңделу тарихына кіріп көрсеңіз болады. Ал аталған үлгіге өтіп, сол жақта ''Мұнда сілтейтін беттер'' деген жерге өтсеңіз, көре аласыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:01, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::нақты сілтемесін бір-ақ жіберші. ары бері сандалтпай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:06, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::: таппадым ғой ол үлгінің беті де жоқ. Әдетте Үлгі:Елдімекен деген сияқты тұрушы еді, іздеу ден іздесем шығушы еді, мынау да жоқ?? Не үлгі бұл??? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::Былай деп тұр ғой?? :::::'''''Бұл үлгі ескірген және жедел жоюға ұсынылған. Сондықтан мына үлгіні қолдануыңызды өтінемін:''''' ::::: '''''Үлгі:Елді мекен''''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:17, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :Ешкім ары-бері сандалтып жүрген жоқ. Дұрыс қой ол үлгі ескірген, сол үлгіге өтсеңіз, сол жағында әртүрлі сілтемелер тұр. Сол тізімнің ішінен '''Мұнда сілтейтін беттер''' дегенге өтесің. Ескі үлгіні пайдаланылған мақалалар тізімі шығады. Сол мақаларды қолданылған қате үлгіні ''елді мекен, әкімшілік бірлік'' тағы сол сияқты үлгілермен алмастыру керек. Сізге ''Infobox Settlement'' деген үлгіні аудар деген жоқпын, сол үлгіні пайдаланған мақалаларда, дұрыс кезінде өзіміз жасаған ''үлгілермен алмастыруды'' ұсындым. Түсінді деп ойлаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2022 ж. наурыздың 13 (+06) *???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:48, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:Мыналардың барлығында ауыстыру керек пе? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:05, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:[[Арнайы:Мында сілтегендер/Үлгі:Infobox Settlement]] [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:06, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :Иә, күніне 3-5 ауыстырып тұрсаңыз жеткілікті (мен сияқты). Сосын жаңалықтар мен білгенге маржан бөлімінде ескілерін жоймай, мұрағатқа жіберуге тырысыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:22, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) ::Мысалы мына мақаладағы үлгінің [[Балыкесір (ил)]] қате шығып тұр. ::[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:28, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :::Мұнда емес мақаланың өзіне жасаңызшы, әрине қате болады: параметрлерді толық көшіріп, дұрыстап толтыру керек. [[Амася (ил)]] жасағанмын, асықпай, дұрыстап, алдын-ала шу шығармай қарап, жаңағы айтылған мақаланы түзетіп көріңіз. Сосын артынан тексеріп өтемін. Сөйтіп-сөйтіп үйреніп кетесіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) == Александр Грэхэм Белл мақаласын аяқтаңыз == [[Александр Грэхэм Белл]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аяқтамапсыз. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса аяқтауыңызды сұраймын. Бастаған соң аяқтау керек қой! Жартылай, шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:11, 2022 ж. наурыздың 31 (+06) :Күшті троллить етіпсіз , рахмет)))) . :Ойын ойынымен, рахмет әрине, сыныңызға, бірақ [[Ричард Брэнсон]] мақалаңызда келіспейтін аудармалар бар, тіпті мен ғана емес, @Kasymov мырза жоюға ұсыныпты бетті, өзіңіз айтпақшы, саннан сапаға өту үшін осындай сападан бастаған жөн емес пе? Александр Грэхэм Белл мақаланы оқысаңыз түсінікті, [[Ричард Брэнсон]] ше? Бұл қыңырланып, қырсықтанып жауап қайтару емес, илегеніміз Уикипедия деген ортақ энциклопедияға сапа болсын деген жай ғана әріптестік түзету. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 16:59, 2022 ж. сәуірдің 1 (+06) == Санат бастау == Саламатсыз, санатты қайтадан дұрыс жасамадыңыз. Қайта-қайта қателіктерін айта бергім келмейді, жай ғана [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=2994257&oldid=2994239|осы сілтемеге] өтіп көрсеңіз болады. Интеруики міндетті түрде ұмытпау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:32, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) == Үлгілерді алмастыру == Қалайсыз, Мади мырза! Жоғарыда елді мекен үлгісімен алмастыру жұмысын өзім аяқтап тастадым)) ''(ағылшын қате үлгісін жойдым)''. Енді: {{tl|Шайқас}}, {{tl|Infobox military conflict}} үлгісін пайдаланған мақалаларда {{tl|Қарулы қақтығыс}} үлгісімен алмастырып шықсаңыз. Аса көп емес, әдеттегінше менде жасаймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2022 ж. мамырдың 21 (+06) == !!! == [[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80&diff=3036588&oldid=3036209|***]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2022 ж. мамырдың 28 (+06) == Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 == {{WAM |header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div> |subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады. Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды. * Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX * Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз. Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06) |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Айдын Касымов мақалаларды жойып жүр == Осы аталған қатысушы [[А.Байтұрсынов жазуы және емле ережелерінің тарихы]] деген мақаланы жойды, [[Қайта жаңғырту]] деген мақаланы жоюға ниеттенді, Брэнсон және Непомнящий туралы мақалаларды жедел жоюға ұсынды. Олай істеме десе, құлақ аспайды. Бұл нағыз вандал ғой. Оған не істеуге болады екен? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:03, 2022 ж. маусымның 14 (+06) == Аудару == Саламатсыз, аударғанда сөздер арасындағы интервалды ұстасаңыз. Тыныс белгілері біресе бірігіп немесе алшақ болып тұр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:42, 2022 ж. тамыздың 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:48, 2022 ж. қазанның 10 (+06) == Бағдарлама карточкасы == {{tl|Бағдарлама карточкасы}} үлгісі бар еді ғой, ескісін жоюға ұсындым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:34, 2022 ж. қазанның 6 (+06) == Келінжан == Кеш жарық. Келінжан мақаласына уикилендіру үлгісін қойған себебім: мақала мазмұны жарнама, афиша сияқты жазылған. Санаттар аз, сәл дамытуды қажет еткенннен қойдым. Оны алып тастапсыз, алып тастағаннан мақала ғажайып түрде жақсара қоймады. Сосын дереккөздер үлгісін дұрыс қойып жүрген жоқсыз. Бастап жүрген жаңа мақалаларыңызда байқадым (түзетіп қойдым). <pre>== Дереккөздер == {{дереккөздер}}</pre> осылай қою керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2022 ж. қазанның 14 (+06) * Санаттарды жойдым, сіз бастаған (дұрыс емес әрине, шаршап кеттім түсіндіріп). Шыныменде қазуики әлсіз, тіпті өзбек уикиін мықтырақ(((((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2022 ж. қазанның 15 (+06) :Мақала мазмұны жарнама, афиша секілді болып кетпес үшін не қосу керек сіздің ойыңызша? Қандай мәтіні афиша секілді жазылған? Нақтылап жазбайсыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:01, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Сосын, афишаның анықтамасы орысша '''Афиша''' — объявление о спектакле, концерте, лекции, фильме и т. п., вывешиваемое на видном месте. :Қандай жарнама, афиша көріп отырғаныңызды ұқпадым. Егер шаршасаңыз, демалыңыз, мен сізді Уикиде ұстап отырған адам құсап шаршамаңыз)))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:04, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сізге бәрін шайнап, тек жұтқызу ғана қалды. Ерден мырза сияқты сізде орыс уикипедиядан келген сияқтысыз. Егер иә болса, басқа тілден кино, телесериалдар қалай жазылғанын қарап, мысал ретінде көруге болады ғой. ''танымал'' деген әсірелету сөзі, қызықты деректер бөлімі копи паст жасалған дүниеге ұқсайды. Сонымен қатар сілтемелер дұрыс емес: '''Аққайнар''' бұрыс сілтенген, тағы ''Жамбыл облысы'' деп жазылыпты, түзеттім. Сол үшін бұл мақаланы уикилендіруді қажет етеді деп белгі тастап кеткен едім. Сосын мен уикиден шаршадым деп жазбадым, сізге санат бастау жайлы түсіндіруден шаршадым деп көрсеттім. Бірақ оны әлі түсінбедіңіз, сәлде болсын ізденіп, талпыну керек қой. Мен сізді қинап уикиге алып келмедім, әркім өз еркімен. Бірақ та сапалы, таза үлес болғанын қалаймын (басқа тілдегі уикипедия ұқсап). Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:12, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Неге сол сериалдың талқылау бетіне жазып кетпейсіз менің жеке бетіме жазбай? Танымал деген әсірелету сөзі емес, ол шынымен де Ютубта ,сол арнада рейтингі жоғары болғаннан кейін солай жазылған. Және сол мақаланың статистикасына кіріп қараңыз, адамдардың қызығушылығы қандай екеніне көз жеткізіп. Жаза алмасам, керекті сөздерді қоса алмасам, үлгі ретінде өзіңіз өңдеп жіберіңіз шағын өңдеу жасап. Егер шын жаныңыз ашыса. Аққайнарды мен түзетпекші болғам, тарихында да тұр, бірақ ары қарай өңдей алмағаннан кейін солай қалдырдым. :Қызықты деректерді мен сайттарға шыққан мақала, видео, сұхбаттар тыңдап отырып қызықты -ау деген жерлерін жазып қойдым,дереккөздері де көрсетіліп тұр құрғақ сөзбен жазылмай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 21:46, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сіз соны талқылау бетіне шағымыңызды мені атап жазып кетуіңіз керек еді. Өзіңіз топқа жаза салыпсыз, соның жауабын осында жаза кеттім. Мақалаңыз жақсы дамуына үміттімін. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2022 ж. қазанның 17 (+06) == Рабиндранат Тагор == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:33, 2022 ж. қарашаның 21 (+06) : Қосылған ақпарат жеткілікті деп санайсыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:25, 2022 ж. қарашаның 28 (+06) == Тұлға жайындағы мақала атауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бауыржан Момышұлы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:18, 2022 ж. желтоқсанның 3 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Құрметті Madi Dos, [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] деген бетте өз дауысыңызды әлде ойынызды қалдырынзшы --[[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]]([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылауы]]) 15:23, 2022 ж. қарашаның 4 (+06) :ойыҢызды, қалдырыҢЫзшы [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 00:01, 2022 ж. желтоқсанның 11 (+06) == 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы == {{WAM |header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div> |subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз. Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия. * Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]] * Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме] </div> |footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Конференцияға қатысу мүмкіндігі == [[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:17, 2023 ж. тамыздың 22 (+06) :жоқ, қатыса алмаймын, онлайн болса мүмкін. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:10, 2023 ж. тамыздың 25 (+06) == Жаңа таңдаулы мақала == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:18, 2023 ж. тамыздың 30 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:31, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) == Конвертерді жою == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сурет == Суреттің авторын, қайнарын көрсетіңіз. Немесе жойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2023 ж. қарашаның 24 (+06) :Сол сурет салатын жерден маған суретке қатысты деректер толтыратын орынды тауып беріңіз әуелі. Қазір ондай деректер кестесі жоқ жазатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) :Бұрын болған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) ::Мен уикидің авторымын ба? Батырбек немесе Қайыр мырзадан осы мәселені айтып көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2023 ж. қарашаның 26 (+06) == WorldSkills == Кеш жарық, мен қазуикидегі шала жасалған, ағылшын тілінде қалып қойған үлгілерді қазақша дұрыс жасалған үлгілермен толықтырып, оларды алмастыру жұмыстарымен жүрсем, сіз оған өте жақсы үлес қостыңыз ғой(( Байрақ немес ту үлгісі баяғыдан бар, соны алмастырып шығыңыз. Өз жасаған мақалаңыз ұсқынсыз ''(ту үлгілері)'' көрінгені өзіңізге де жаман көрінер. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:31, 2023 ж. желтоқсанның 7 (+06) :Бопты, жасаймын. Сосын, WorldSkills#Жарыстар өткізілетін мамандықтарды неге түзедіңіз, мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой, қандай логикаға сүйендіңіз? ОЛ жерде мамандықтар тізімі ұзақ болады, сондықтан жинақылап қойғам, ары қарай жазғанда созылып кетеді деп. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:41, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:42, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Оны түгел алмастырып шығу үшін қайтадан ана мемлекеттерді біртіндеп ауыстырып шығуым керек пе сонда? Олай болатын болса , мүше мемлекеттер тізімін алып тастаймын. Мен олардың байрақ үлгілерін жасамаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:53, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :'''•''' осындай болып тұрғаны несі әдемі?? ''мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой'' сонда сөздер арасында '''•''' осы тұру керек па? ::''Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз'' дұрыс айтасыз, білмейтін үлгілерді, бастай алмайтын санаттарды жасамаңызшы, өтініш (сіз жасаған санаттардың бәрін жойып немесе қайта түзетіп шығып жатырмын). :::Кім сізге үлгі жасап бер деп жатыр? Менің жазғанымды толық оқымай, түсінбей, баяғы сол шулап жатырсыз. {{tl|Байрақ}}, {{tl|Ту}} міне кезінде жасалған үлгілер, сәл болсын ізденіп, мақаланы көркем қылып көрсетуге тырысу керек қой. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:05, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) == Бітікші сайлау == Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз. <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 == Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:30, 2024 ж. ақпанның 2 (+06) == Қай үлгі дұрыс? == Сәлеметсізбе! Сізді [[Topic:Y1torvmkb6khrsos]] деген бетте пікіріңізді қорықпай білдіруіңізді сұраймын... [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:07, 2024 ж. сәуірдің 8 (+06) == Батыршылдық == Қайырлы күн, Мәди мырза! Негізі мен «Батыршылдық» пен «Батылдық» деген екі мақаланы «Ерлік» дегенге қосуды ұсынғанмын. Тіпті үш сөз үш түрлі мағына берсе де бөлек тұратын мақала деп ойламаймын (не дегенмен синоним сөздер ғой), максимум «Ерлік» деген мақаланың ішіндегі бөлім деп тұрса дұрыс болар? Не дегенмен бұл мақалаларды біріктіру туралы талқылау да, қорытындысы да болмаған соң сіздің өңдемеңізді уақытша артқа қайтара тұрдым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:20, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) : Бұл синонимдер емес!!! Батылдықтың синонимі батырлық, ал батыршылдық ол мүлдем басқа сөз, ол тарих ғылымына қатысты. Қалай ұқпайсыз, неге сіздің сауатсыздығыңызды бүкіл уикипедия талқылауы керек?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::Мені “сауатсыз” деп жекеме өтетіндей кім болдыңыз? Егер мақаларды біріктіруге ұсынсам, онда оған себеп болғаны, өзіңізге ұнамайтын бір нәрсе бола қалса болды адамның бетіне шапшымай, байыппен оның бұрыстығын дәлелдеңіз. Жалпы бұл хат мүлдем сізге арналмаған болатын, түсінбеушілік пен өңдеме соғысы туындамауы үшін Madi Dos-қа не үшін оның өңдемесін қайтарғанымды түсіндіргенмін. Сондықтан, өз жөніңізбен жүріңіз — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:33, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::: Енді қазақ тілін жетік меңгеріп алмай, мақалаларды өңдей бастау да дұрыс іс емес қой! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:53, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:30, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:36, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Деректерді беру хаттамасы == Кеш жарық! Деректерді беру хаттамасы мақаласына интеруикиді қойып жіберсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2025 ж. ақпанның 24 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == nowiki == Өзге мақалаларға бағыттайтын сілтеме жасағанда соңына <nowiki> дегенді қосу керек емес. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 01:37, 2025 ж. тамыздың 28 (+05) :қай жерде мысалы,түсінбедім. Сосын неге Сәлем ентертэйнмент мақаласына өзгерту енгізілген, компания атауы ә әрпімен жазылған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. тамыздың 29 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:41, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Орта кәсіптік оқу орыны == Кеш жарық! Аталған үлгіні орыс уикиден қарап тағы толықтыру керек сияқты, сосын ішіндегі үлгісі ескі. Жоюға ұсындым, инфобокс деген ҚАЗАҚША дұрыс жасалған үлгі бар (2011 жылдан бері) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:15, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) == Тексерілді == Неге шала жасалған дүниені тексерілді деп қайта-қайта қойып жатырсыз. ''Так сойдет!'' деген принцип па? Үлгі толық толырмаған, тіпті туған мен өліп қалған параметрін дұрыс толтырмаған да. Не санат жоқ, енді келіп ренжисіз, не түсінбейсіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] соны жазғанға да рақмет айту керек,онда осындай принциппен сондай қалған мақалаларды да жойып тастауға болады, бұл мақалада ең болмаса мақаланың өзі бар, тым қатты принциппен сөйтіп жаңадан бастаған қолданушыларды қашырасыз, әсіресе сіз! ең бастысы мақала маңыздылығы бар, тектоникаға қатысты,үлгі,санат қоя салыңыз жоқ боп жатса,жоюды бәрі жасай алады! Мен мақаланы оқып шықтым , аударылған маңызы бар мақала ,санат,үлгі деген кейін де жасала береді! тексерілмеген мақалалар деген бұдан да басқа мақалалар толып тұр, соны біреу тексеріп жатқанын көрмедім. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:42, 2026 ж. маусымның 7 (+05) ::Кім жоюға ұсынып отыр? Тексерілмеді деген сөз орыстардағы автопатруль деген сияқты. Сонда оқырман шала мақаланы оқып, одан әрі қазуикиден қашатын болады! Соны қалай түсінбейсіз? Көшеге асфальт немесе брусчатка төсеп берудің орнына, шағал таспен жүре беріңіздер деген нұсқа ұсынып тұрсыз ғой. Әрине тексермейді, себебі біреудің мақаласын кім көздің майын ағызып отырады. Кезінде мен де тексерістен өткізгенмін, қазір жоқ. Талай белсенді қатысушылар тексерістен шаршап, кетіп қалған. Біреудің сын көтермейтін шала дүниесін қашанға дейін түзетіп отырады. Енді басқа тұлғалар жайлы мақаланы Сіз тексерістен өткізген мақаламен салыстырып көріңіз, одан да жасамаған артық еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::ол да дұрыс шығар, бірақ тым перфекционист болу да дұрыс емес деп ойлаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:18, 2026 ж. маусымның 10 (+05) 3773oru0d0qa4mlf30e219zj8sftwut 3615150 3615141 2026-06-10T07:06:04Z Madi Dos 18369 /* Тексерілді */ Жауап беру 3615150 wikitext text/x-wiki {{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 20:16, 2012 ж. қыркүйектің 21 (ALMT)}} ==Өтінемін кеңес беріңіз== Жарнаманы еске түсірмеу үшін мақаланы қалай өзгертуге болады? Intis Telecom. Мақала Википедияның орыс бөлімінен Мұқият аударылып, сол жерде тексеруден өтті. Барлығы жақсы =) [[Қатысушы:Technoperi|Technoperi]] ([[Қатысушы талқылауы:Technoperi|талқылауы]]) 00:40, 2022 ж. наурыздың 29 (+06)Technoperi == Дұрыстап жазуға болмай ма? == Жаңадан келген қолданушы екеніңізді түсінем, бірақ мәтінді неге қатесіз жазуға болмайды екен? [[«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы|Мына мақалаңызды]] оқығанда көзімнен қара қан ақты. Тырнақша, үтір-нүктенің өз орынды түрлері мен қолданатын жерлері болады ғой. Құрметпен --[[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 00:08, 2013 ж. сәуірдің 21 (ALMT) == Жауап == '''Таңшолпан (бағдарлама)''' мақаласына сілтеме беру үшін былай жазыңыз мәтінде: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)]] Немесе былай: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]] Егер жақша ішіндегіні көрсетпейм десеңіз: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|мына жерін бос қалдырыңыз]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]] Егер сөз түрленсе: '''<nowiki>[[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан</nowiki>'''. Нәтиже: [[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан Немесе былай: <nowiki>'''[[Астана|Ел ордасы]]'''</nowiki>. Нәтиже: [[Астана|Ел ордасы]]. Сәттілік тілеймін! [[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 03:30, 2013 ж. мамырдың 24 (ALMT) == Пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#IP-тер өңдеуіне мәңгілік шектеу қою|Мында]] пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 15:16, 2013 ж. қазанның 20 (ALMT) == Бітікші сайлауында дауыс беру == Сәлем! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау]] бетінде дауыс беруге қатысуыңызды сұранамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:15, 2014 ж. шілденің 1 (ALMT)]] == Админ құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру]] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:19, 2014 ж. шілденің 31 (ALMT)]] == Жаңа дауыс беру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]бетіне назар аударуға шақырамын.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Amankel'dy|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Amankel'dy|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 09:52, 2014 ж. тамыздың 7 (ALMT) == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру]] бетіне назар аударуға шақырамын. -- [[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:18, 2014 ж. қыркүйектің 17 (ALMT)]] == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:34, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == [[Бейсен Құранбек]] == Аворлық құқықты бұзбаныз. --[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 16:55, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Жақсы мақала == Саламатсыз ба? Айыпқа бұйырмасаңыз [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. Рахмет! [[Қатысушы:Sagzhan|GGG]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылауы]]) 17:07, 2015 ж. сәуірдің 6 (ALMT) == Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль]] бөлімінде пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 16:55, 2015 ж. сәуірдің 29 (ALMT)]] == [[Мигель Анхел Котто]] == Саламатсыз ба. Сіздің [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] айтқан кемістіктерідің бәрі жойылды. Енді мақаланы тағы қарап шығып дауыс берсеңіз. -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>FaбдyлFани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:35, 2015 ж. мамырдың 10 (ALMT) == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:17, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Көмек туралы == Қайырлы таң, Мәди! Қандай көмек керек? [[Қатысушы талқылауы:Салиха]]--Салиха 09:36, 2018 ж. қарашаның 6 (+06) == Арыс == Арыс мақаласында дереккөздерге қазақстандық сайттарды көрсетіңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:49, 2019 ж. маусымның 27 (+06) == Сайлауға шақыру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#Мықтыбек Оразтайұлы]] бетіндегі сайлауға қатысып, өз даусыңызды беруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 11:36, 2019 ж. тамыздың 29 (+06) == Марафон == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}} 16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div> |subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз! <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады. |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақала таңдау == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Түрлендіргіш/Converter == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаланы аяқтау == Мақаланы бастағаннан кейін санаттарын қойып шығуды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:45, 2020 ж. қарашаның 25 (+06) Ок [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 09:38, 2021 ж. наурыздың 28 (+06) == Санат бастау == Сіз жаңа санаттарды дұрыс жасап жатқан жоқсыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2021 ж. мамырдың 14 (+06) :Несі дұрыс емес? Айтып жіберсеңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 11:15, 2021 ж. мамырдың 15 (+06) ::Санатқа санат қою керек, бірақ сізде мысалы: ''Қазақстан дәрігерлері'' деген санатқа → Елдер бойынша дәрігерлер, Қазақстан ғылымы деген санаттар болу керек (интерукилер де) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:17, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) Мысалы, қастандық теориялары деген санатты не үшін өшірдіңіз. Болашақта жазып жатсам қосамын деп салып қойдым ғой. Мүмкін басқа адамдар да жазады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 22:07, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) :Санаттарды Нұрлан мырзға қалдыра салыңызшы, ол кісі жақсы жасайды санаттар жағынан) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. мамырдың 21 (+06) Ол кісінің басқада шаруасы жететін шығар. Одан да менің білгенім, үйренгенім жақсы шығар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 00:11, 2021 ж. мамырдың 22 (+06) == Александр Грэм Белл == Осы мақаланың өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер жасағанымды қарасаңыз болады. (бұрыннан келе жатқан қатысушысыз, не санаттар жоқ, туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмағансыз да, ударение бізде қойылмайды). Соған назар аударып келесі уақытта осындай қателіктер болмайтын шығар деп үміттенемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:11, 2021 ж. мамырдың 26 (+06) :сізді түсінбеймін. Өзіңіз Санат:Шотландия өнертапқыштары деген санатты ашып қоясыз, енді мен соны санат ретінде ашсам жауып тастайсыз? Қандай логикаға сүйенесіз? Болат Ханзада аз болса да сілтеме қойса сіз аласыз да тағы жоққа шығарасыз. Өңдеймін деген адамдардың ықыласын құртасыз ғой сөйтіп. Мен де админ болсам сіз құсап ерігер ме екенмін? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:22, 2021 ж. маусымның 2 (+06) ::Енді санатты дұрыс жасамадыңыз, айтып түсіндірдік. Болмады. Мен түзетіп кетсем, мән бермей қайтадан сол қателіктер басталады. Болат Ханзаданың жасаған нәрсесіне мән берсеңізші: мақалаға тікелей қатысы жоқ, кез-келген сөздерге сілтеме жасап жатыр. Сонда қазуики эксперимент болғаны ғой, тәжірибесіз қатысушыларға. Ол кісіге ескерттім. Иә ерігіп, сіздермен уақытымды құр құртып жүрмін ғой. Әттең кезіндегі жақсы-жақсы админдер мен қатысушылар болса ғой, ненің бұрыс ненің дұрыс екені көрсететін((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2021 ж. маусымның 2 (+06) :::Шотландия өнертапқыштары деген санатты өзіңіз аштыңыз, енді неғып оны қайтадан өшіріп тастайсыз? Ол санатты мен жасаған жоқпын, өзіңіз жасағансыз! Өзіңіз санат қосасыз, мен ол санатты ашып қоям, аласыз да қайтадан өшіріп тастайсыз? :::Логика қайда? :::Жақсы, мен санатты дұрыс жасай алмаймын, түсінбей жатқан болармын, сіздікі қандай логика? :::Телефоныңызды не әл.желідегі парақшаңызды берсеңіз дұрыс болар еді, жазысып уақыт кетіргенше. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) :Сіз әлі түсінбедіңіз, санатты сіз бастадыңыз (дұрыс емес қылып). Мен тек мақалаға қойып шықтым, ''мақалаға санат қою'' мен ''санат бастау'' екі түрлі нәрсе. Мысал ретінде басқа санаттарды ашып көріп, зерттеп қарасаңыз болады. Кезінде менде солай жасап ''үлгілерді'' үйреніп алғанмын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) *'''Санат:Қастандық теориялары''' өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер болғанын көріңізші (білмей жатып шу шығармай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2021 ж. маусымның 3 (+06) == Марафон == {{WAM |header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div> |subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады. '''Марапаттар''' * 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт! <center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ мемлекеттігі == --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 20:54, 2021 ж. шілденің 29 (+06)Рахмет көмектескеніңізге, тек дереккөздерді қосып кетсеңіз жақсы болар еді. :Сәлеметсіз бе. Сол қосылған мақалалардан алдым, яғни Уикипедияның өзіндегі мақалалардан [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 06:33, 2021 ж. шілденің 30 (+06) == [[Арон Атабек]] == Саламатсыз, Арон Атабек мақаласын сәлде болсың ретке келтіру керек болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:22, 2021 ж. тамыздың 23 (+06) :мәліметтер қостым, қарап көріңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 12:39, 2021 ж. тамыздың 27 (+06) :сәл де болсыН деп жазылады. Өзіңіз және жылайсыз қазақтар осындай деп. Қазақтар, әсіресе админдер қатесіз жазу керек. Оның үстіне, арамыздағы белсенді админ екенсіз. СимБолдары деген секілді қате жіберіпсіз ғой сол секілді. Сіз де сол қателеріңізді түземей игнор жасағанға ұқсайсыз.))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:48, 2021 ж. қазанның 8 (+06) == [[Әкесінің қыздары]] == Атлаған мақала тікелей орысшадан қазақшаға аудару функциясымен жаслағанға ұқсайды: үлгідегі кісі есімдері қазуикиге сәйкес келмейді, тыныс белгілері арасында интервал тұр (түзеттім). --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:29, 2021 ж. тамыздың 26 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау беті == Менің талқылау бетіме бірнәрсе жазып, алып тастапсыз. Не жазғанын көрмей қалады деп ойлайсыз ғой деймін (егер білсеңіз тарихы бар, көріп, тіпті қайтарса болады). ''Санат:2021 жылғы оқиғалар'', ''Кальмар ойыны'' санатты кім қойды екен? Біріншісінде мүлдем дұрыс емес санат (санатқа сол санатты қойғаңыз не сасқаңыз?), екіншісі мүлдем санатсыз болды (''Алфавит бойынша телесериалдар'' санаты автоматты түрде қойылады). Мені аңдып, болмашы нәрсеге санасып, уақытты құртып, сөзді шығындағанша соларды өзіңіз түзетсеңіз дұрыс болар еді. Мен сіздерге қателектерді айтып мен кеңес беріп жүрсем, өзінен-өзі келіп қудыңыздар ғой (дөрекі айтылса да), тақырыптан тақырыпқа ауысып, шайып кеттіңіздер. Қазақ сондай ғой бір-біріңді жегенннен басқа не біледі өзі --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:14, 2021 ж. қазанның 6 (+06) :Санаттарды Нұрлан қолданушымен өзіміз қоямыз дедіңіздер ғой, қойыңыздар енді. Ешқандай санат қоймаймын жаңа мақалаларға. Мен сізді аңдып жүргенім жоқ, өзіңіз мақалаларды қате нұсқасына қайтарып алып, қате санаттар қойғаныңызды мойындамайсыз және дұрыс нұсқасына келтіріп жасамайсыз. Сіздікі дұрыс. Уикипедия оп-оңай сайт қой тез үйреніп алатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:33, 2021 ж. қазанның 8 (+06) :Аха, жаныңыз жараланып қалды ма енді соны оқып. Өзіңіз де қазаққа жабуға ұмтылып отырсыз шайып)))). [[Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)|Жаңаөзен оқиғасы]] деген мақаладағы қате түзетілген жоқ. Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз. Санат қоссақ, ойбай санатты қате қостың дедіңіз. Жарайды, енді интернетте түсінісу қиын, тым болмағанда ватсаптан да оңай телеграм топқа кіріп бірден түсінісіп жаза салшы дегенде де ой кіре алмаймын. уақыт жоқ деп тағы майыстыңыз. Телеграмға тіркелу ары кетсе 1 минут. Сізді ақыры "жеп жатырмыз" екен ғой, рас қой осының бәрі. Сосын, телесериалдар емес, телехикаялар деген нұсқа қазақы интернетте танымал бола бастады. Телеграм топта сауалнамада Уикипедияшылар '''''телехикая''''' деген нұсқаға дауыс берді. Неге солай жазбасқа Қазақстан телехикаялары деп? :Мен санаттауды дұрыс түсінбей жатырмын, неге соны адам құсап түсіндірмеске. Былай жазып отырғаннан гөрі телеграм топта жылдам бейнеқоңырау, аудиомен түсініскен тезірек қой. Тек Уикиде Альфи екеуіңіз құсап ұрысып отқанша неге тіке сөйлесе салмасқа. Интернетпен пернетақтамен пытырлатып жазғаннан адам ұға қоймайды. Адам эмоция, сезім иесі ғой, ұғады ғой дұрыстап адами тілмен жазысса. сөйлессе. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:00, 2021 ж. қазанның 8 (+06) ::Сіз тағы да түсінбедіңіз, сізге санат бастаңыз деп айтқан жоқпын тек мақалаға қойып кетіңіз (қызыл болса да). Жоғарыда айтылған екі қатенің біреуі дұрыс санат бастамадыңыз дедім. Сізге қалай жасалғанын өңдеу тарихына кіріп көріңіз деп қанша рет айттым. ''Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз.'' Оны Ерден мырза бастады жоқ жерден, мұндай санат табиғатта жоқ деп миды жеді. Сіз де жағаласып екі жақтан келіп мыжғыладыңыздар. Жоқ жерден проблема туындап, жай нәрсені күрделендіріп жібердіңіздер (бірақ нәтижесі сол қалпы). Айтқанымдай, аңдып отырып ''Симбол'' дегенге бұрыс сілтей салыпсыз, мәселе ол жерде '''б→в''' әрпі емес екен, мәселе ондай санат ''табиғатта жоқ'' екен, содан болмашы проблема туындады Ерден мырзада. :::Біріншіден, сізде жейтіндей бірдеме бар ма өзі? Екіншіден, санаттар туралы талқыны сіз менің бетімде бастадыңыз, ал өзінің қателерін айтқанда, бұл болмашы проблема болып шықты екен. Сіз екіжүзді адам екенсіз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:17, 2021 ж. қазанның 11 (+06) * Жарайды деп екеуіңіздің айтқан нәрселерге құлақ асып, тынышталсам: сіз келіп талқылау бетіме жазып өшіріп жүрсіз. Жоғарыда айтылған екі нәрсені үндемей-ақ түзетіп кеттім. Талқылау бетін оқығаннан кейін, тағы да қайталанған қателікті көрсетіп кетейін дедім. Сізден өтінетінім санат бастағанда, басқа санаттарға немесе басқа тілдегі санатқа қарап жасауыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:10, 2021 ж. қазанның 10 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 09:37, 2021 ж. қазанның 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div> |subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. <center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> [[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]--[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. ақпанның 18 (+06) == Үлгілерді алмастыру == ''Infobox Settlement'' ескі, қате, аударылмаған үлгі бар. Соған сілтенген беттерді қазақша жасалған үлгілермен алмастыруды өтінемін (бірге). Елді-мекен, әкімшілік бірлік т.с.с үлгілер болуы мүмкін. Түсінбесеңіз сұраңыз, үлгілермен жасауды үйретші деп жүр едіңіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:30, 2022 ж. ақпанның 20 (+06) :Ок уақыт болғанда)) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 07:01, 2022 ж. ақпанның 21 (+06) :Ағылшынша үлгісін таппадым ғой. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:44, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :өзің жазып аласың , енді көрсетсеші , адам құсап түсіндіріп жазып. Бұның қандай маңызы бар аударудың?? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:19, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :<s>Infobox Settlement|name=Madi|official_name=MadiBek</s> Осы үлгі ме? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::Дәл солай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:51, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::Қолданылған мысалдары бар ма? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:53, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::Менің соңғы үлесімде: елді-мекендер мақаласында өңделу тарихына кіріп көрсеңіз болады. Ал аталған үлгіге өтіп, сол жақта ''Мұнда сілтейтін беттер'' деген жерге өтсеңіз, көре аласыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:01, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::нақты сілтемесін бір-ақ жіберші. ары бері сандалтпай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:06, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::: таппадым ғой ол үлгінің беті де жоқ. Әдетте Үлгі:Елдімекен деген сияқты тұрушы еді, іздеу ден іздесем шығушы еді, мынау да жоқ?? Не үлгі бұл??? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::Былай деп тұр ғой?? :::::'''''Бұл үлгі ескірген және жедел жоюға ұсынылған. Сондықтан мына үлгіні қолдануыңызды өтінемін:''''' ::::: '''''Үлгі:Елді мекен''''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:17, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :Ешкім ары-бері сандалтып жүрген жоқ. Дұрыс қой ол үлгі ескірген, сол үлгіге өтсеңіз, сол жағында әртүрлі сілтемелер тұр. Сол тізімнің ішінен '''Мұнда сілтейтін беттер''' дегенге өтесің. Ескі үлгіні пайдаланылған мақалалар тізімі шығады. Сол мақаларды қолданылған қате үлгіні ''елді мекен, әкімшілік бірлік'' тағы сол сияқты үлгілермен алмастыру керек. Сізге ''Infobox Settlement'' деген үлгіні аудар деген жоқпын, сол үлгіні пайдаланған мақалаларда, дұрыс кезінде өзіміз жасаған ''үлгілермен алмастыруды'' ұсындым. Түсінді деп ойлаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2022 ж. наурыздың 13 (+06) *???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:48, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:Мыналардың барлығында ауыстыру керек пе? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:05, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:[[Арнайы:Мында сілтегендер/Үлгі:Infobox Settlement]] [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:06, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :Иә, күніне 3-5 ауыстырып тұрсаңыз жеткілікті (мен сияқты). Сосын жаңалықтар мен білгенге маржан бөлімінде ескілерін жоймай, мұрағатқа жіберуге тырысыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:22, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) ::Мысалы мына мақаладағы үлгінің [[Балыкесір (ил)]] қате шығып тұр. ::[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:28, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :::Мұнда емес мақаланың өзіне жасаңызшы, әрине қате болады: параметрлерді толық көшіріп, дұрыстап толтыру керек. [[Амася (ил)]] жасағанмын, асықпай, дұрыстап, алдын-ала шу шығармай қарап, жаңағы айтылған мақаланы түзетіп көріңіз. Сосын артынан тексеріп өтемін. Сөйтіп-сөйтіп үйреніп кетесіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) == Александр Грэхэм Белл мақаласын аяқтаңыз == [[Александр Грэхэм Белл]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аяқтамапсыз. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса аяқтауыңызды сұраймын. Бастаған соң аяқтау керек қой! Жартылай, шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:11, 2022 ж. наурыздың 31 (+06) :Күшті троллить етіпсіз , рахмет)))) . :Ойын ойынымен, рахмет әрине, сыныңызға, бірақ [[Ричард Брэнсон]] мақалаңызда келіспейтін аудармалар бар, тіпті мен ғана емес, @Kasymov мырза жоюға ұсыныпты бетті, өзіңіз айтпақшы, саннан сапаға өту үшін осындай сападан бастаған жөн емес пе? Александр Грэхэм Белл мақаланы оқысаңыз түсінікті, [[Ричард Брэнсон]] ше? Бұл қыңырланып, қырсықтанып жауап қайтару емес, илегеніміз Уикипедия деген ортақ энциклопедияға сапа болсын деген жай ғана әріптестік түзету. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 16:59, 2022 ж. сәуірдің 1 (+06) == Санат бастау == Саламатсыз, санатты қайтадан дұрыс жасамадыңыз. Қайта-қайта қателіктерін айта бергім келмейді, жай ғана [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=2994257&oldid=2994239|осы сілтемеге] өтіп көрсеңіз болады. Интеруики міндетті түрде ұмытпау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:32, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) == Үлгілерді алмастыру == Қалайсыз, Мади мырза! Жоғарыда елді мекен үлгісімен алмастыру жұмысын өзім аяқтап тастадым)) ''(ағылшын қате үлгісін жойдым)''. Енді: {{tl|Шайқас}}, {{tl|Infobox military conflict}} үлгісін пайдаланған мақалаларда {{tl|Қарулы қақтығыс}} үлгісімен алмастырып шықсаңыз. Аса көп емес, әдеттегінше менде жасаймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2022 ж. мамырдың 21 (+06) == !!! == [[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80&diff=3036588&oldid=3036209|***]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2022 ж. мамырдың 28 (+06) == Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 == {{WAM |header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div> |subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады. Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды. * Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX * Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз. Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06) |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Айдын Касымов мақалаларды жойып жүр == Осы аталған қатысушы [[А.Байтұрсынов жазуы және емле ережелерінің тарихы]] деген мақаланы жойды, [[Қайта жаңғырту]] деген мақаланы жоюға ниеттенді, Брэнсон және Непомнящий туралы мақалаларды жедел жоюға ұсынды. Олай істеме десе, құлақ аспайды. Бұл нағыз вандал ғой. Оған не істеуге болады екен? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:03, 2022 ж. маусымның 14 (+06) == Аудару == Саламатсыз, аударғанда сөздер арасындағы интервалды ұстасаңыз. Тыныс белгілері біресе бірігіп немесе алшақ болып тұр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:42, 2022 ж. тамыздың 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:48, 2022 ж. қазанның 10 (+06) == Бағдарлама карточкасы == {{tl|Бағдарлама карточкасы}} үлгісі бар еді ғой, ескісін жоюға ұсындым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:34, 2022 ж. қазанның 6 (+06) == Келінжан == Кеш жарық. Келінжан мақаласына уикилендіру үлгісін қойған себебім: мақала мазмұны жарнама, афиша сияқты жазылған. Санаттар аз, сәл дамытуды қажет еткенннен қойдым. Оны алып тастапсыз, алып тастағаннан мақала ғажайып түрде жақсара қоймады. Сосын дереккөздер үлгісін дұрыс қойып жүрген жоқсыз. Бастап жүрген жаңа мақалаларыңызда байқадым (түзетіп қойдым). <pre>== Дереккөздер == {{дереккөздер}}</pre> осылай қою керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2022 ж. қазанның 14 (+06) * Санаттарды жойдым, сіз бастаған (дұрыс емес әрине, шаршап кеттім түсіндіріп). Шыныменде қазуики әлсіз, тіпті өзбек уикиін мықтырақ(((((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2022 ж. қазанның 15 (+06) :Мақала мазмұны жарнама, афиша секілді болып кетпес үшін не қосу керек сіздің ойыңызша? Қандай мәтіні афиша секілді жазылған? Нақтылап жазбайсыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:01, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Сосын, афишаның анықтамасы орысша '''Афиша''' — объявление о спектакле, концерте, лекции, фильме и т. п., вывешиваемое на видном месте. :Қандай жарнама, афиша көріп отырғаныңызды ұқпадым. Егер шаршасаңыз, демалыңыз, мен сізді Уикиде ұстап отырған адам құсап шаршамаңыз)))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:04, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сізге бәрін шайнап, тек жұтқызу ғана қалды. Ерден мырза сияқты сізде орыс уикипедиядан келген сияқтысыз. Егер иә болса, басқа тілден кино, телесериалдар қалай жазылғанын қарап, мысал ретінде көруге болады ғой. ''танымал'' деген әсірелету сөзі, қызықты деректер бөлімі копи паст жасалған дүниеге ұқсайды. Сонымен қатар сілтемелер дұрыс емес: '''Аққайнар''' бұрыс сілтенген, тағы ''Жамбыл облысы'' деп жазылыпты, түзеттім. Сол үшін бұл мақаланы уикилендіруді қажет етеді деп белгі тастап кеткен едім. Сосын мен уикиден шаршадым деп жазбадым, сізге санат бастау жайлы түсіндіруден шаршадым деп көрсеттім. Бірақ оны әлі түсінбедіңіз, сәлде болсын ізденіп, талпыну керек қой. Мен сізді қинап уикиге алып келмедім, әркім өз еркімен. Бірақ та сапалы, таза үлес болғанын қалаймын (басқа тілдегі уикипедия ұқсап). Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:12, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Неге сол сериалдың талқылау бетіне жазып кетпейсіз менің жеке бетіме жазбай? Танымал деген әсірелету сөзі емес, ол шынымен де Ютубта ,сол арнада рейтингі жоғары болғаннан кейін солай жазылған. Және сол мақаланың статистикасына кіріп қараңыз, адамдардың қызығушылығы қандай екеніне көз жеткізіп. Жаза алмасам, керекті сөздерді қоса алмасам, үлгі ретінде өзіңіз өңдеп жіберіңіз шағын өңдеу жасап. Егер шын жаныңыз ашыса. Аққайнарды мен түзетпекші болғам, тарихында да тұр, бірақ ары қарай өңдей алмағаннан кейін солай қалдырдым. :Қызықты деректерді мен сайттарға шыққан мақала, видео, сұхбаттар тыңдап отырып қызықты -ау деген жерлерін жазып қойдым,дереккөздері де көрсетіліп тұр құрғақ сөзбен жазылмай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 21:46, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сіз соны талқылау бетіне шағымыңызды мені атап жазып кетуіңіз керек еді. Өзіңіз топқа жаза салыпсыз, соның жауабын осында жаза кеттім. Мақалаңыз жақсы дамуына үміттімін. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2022 ж. қазанның 17 (+06) == Рабиндранат Тагор == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:33, 2022 ж. қарашаның 21 (+06) : Қосылған ақпарат жеткілікті деп санайсыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:25, 2022 ж. қарашаның 28 (+06) == Тұлға жайындағы мақала атауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бауыржан Момышұлы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:18, 2022 ж. желтоқсанның 3 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Құрметті Madi Dos, [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] деген бетте өз дауысыңызды әлде ойынызды қалдырынзшы --[[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]]([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылауы]]) 15:23, 2022 ж. қарашаның 4 (+06) :ойыҢызды, қалдырыҢЫзшы [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 00:01, 2022 ж. желтоқсанның 11 (+06) == 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы == {{WAM |header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div> |subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз. Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия. * Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]] * Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме] </div> |footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Конференцияға қатысу мүмкіндігі == [[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:17, 2023 ж. тамыздың 22 (+06) :жоқ, қатыса алмаймын, онлайн болса мүмкін. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:10, 2023 ж. тамыздың 25 (+06) == Жаңа таңдаулы мақала == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:18, 2023 ж. тамыздың 30 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:31, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) == Конвертерді жою == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сурет == Суреттің авторын, қайнарын көрсетіңіз. Немесе жойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2023 ж. қарашаның 24 (+06) :Сол сурет салатын жерден маған суретке қатысты деректер толтыратын орынды тауып беріңіз әуелі. Қазір ондай деректер кестесі жоқ жазатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) :Бұрын болған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) ::Мен уикидің авторымын ба? Батырбек немесе Қайыр мырзадан осы мәселені айтып көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2023 ж. қарашаның 26 (+06) == WorldSkills == Кеш жарық, мен қазуикидегі шала жасалған, ағылшын тілінде қалып қойған үлгілерді қазақша дұрыс жасалған үлгілермен толықтырып, оларды алмастыру жұмыстарымен жүрсем, сіз оған өте жақсы үлес қостыңыз ғой(( Байрақ немес ту үлгісі баяғыдан бар, соны алмастырып шығыңыз. Өз жасаған мақалаңыз ұсқынсыз ''(ту үлгілері)'' көрінгені өзіңізге де жаман көрінер. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:31, 2023 ж. желтоқсанның 7 (+06) :Бопты, жасаймын. Сосын, WorldSkills#Жарыстар өткізілетін мамандықтарды неге түзедіңіз, мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой, қандай логикаға сүйендіңіз? ОЛ жерде мамандықтар тізімі ұзақ болады, сондықтан жинақылап қойғам, ары қарай жазғанда созылып кетеді деп. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:41, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:42, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Оны түгел алмастырып шығу үшін қайтадан ана мемлекеттерді біртіндеп ауыстырып шығуым керек пе сонда? Олай болатын болса , мүше мемлекеттер тізімін алып тастаймын. Мен олардың байрақ үлгілерін жасамаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:53, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :'''•''' осындай болып тұрғаны несі әдемі?? ''мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой'' сонда сөздер арасында '''•''' осы тұру керек па? ::''Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз'' дұрыс айтасыз, білмейтін үлгілерді, бастай алмайтын санаттарды жасамаңызшы, өтініш (сіз жасаған санаттардың бәрін жойып немесе қайта түзетіп шығып жатырмын). :::Кім сізге үлгі жасап бер деп жатыр? Менің жазғанымды толық оқымай, түсінбей, баяғы сол шулап жатырсыз. {{tl|Байрақ}}, {{tl|Ту}} міне кезінде жасалған үлгілер, сәл болсын ізденіп, мақаланы көркем қылып көрсетуге тырысу керек қой. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:05, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) == Бітікші сайлау == Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз. <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 == Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:30, 2024 ж. ақпанның 2 (+06) == Қай үлгі дұрыс? == Сәлеметсізбе! Сізді [[Topic:Y1torvmkb6khrsos]] деген бетте пікіріңізді қорықпай білдіруіңізді сұраймын... [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:07, 2024 ж. сәуірдің 8 (+06) == Батыршылдық == Қайырлы күн, Мәди мырза! Негізі мен «Батыршылдық» пен «Батылдық» деген екі мақаланы «Ерлік» дегенге қосуды ұсынғанмын. Тіпті үш сөз үш түрлі мағына берсе де бөлек тұратын мақала деп ойламаймын (не дегенмен синоним сөздер ғой), максимум «Ерлік» деген мақаланың ішіндегі бөлім деп тұрса дұрыс болар? Не дегенмен бұл мақалаларды біріктіру туралы талқылау да, қорытындысы да болмаған соң сіздің өңдемеңізді уақытша артқа қайтара тұрдым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:20, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) : Бұл синонимдер емес!!! Батылдықтың синонимі батырлық, ал батыршылдық ол мүлдем басқа сөз, ол тарих ғылымына қатысты. Қалай ұқпайсыз, неге сіздің сауатсыздығыңызды бүкіл уикипедия талқылауы керек?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::Мені “сауатсыз” деп жекеме өтетіндей кім болдыңыз? Егер мақаларды біріктіруге ұсынсам, онда оған себеп болғаны, өзіңізге ұнамайтын бір нәрсе бола қалса болды адамның бетіне шапшымай, байыппен оның бұрыстығын дәлелдеңіз. Жалпы бұл хат мүлдем сізге арналмаған болатын, түсінбеушілік пен өңдеме соғысы туындамауы үшін Madi Dos-қа не үшін оның өңдемесін қайтарғанымды түсіндіргенмін. Сондықтан, өз жөніңізбен жүріңіз — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:33, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::: Енді қазақ тілін жетік меңгеріп алмай, мақалаларды өңдей бастау да дұрыс іс емес қой! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:53, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:30, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:36, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Деректерді беру хаттамасы == Кеш жарық! Деректерді беру хаттамасы мақаласына интеруикиді қойып жіберсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2025 ж. ақпанның 24 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == nowiki == Өзге мақалаларға бағыттайтын сілтеме жасағанда соңына <nowiki> дегенді қосу керек емес. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 01:37, 2025 ж. тамыздың 28 (+05) :қай жерде мысалы,түсінбедім. Сосын неге Сәлем ентертэйнмент мақаласына өзгерту енгізілген, компания атауы ә әрпімен жазылған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. тамыздың 29 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:41, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Орта кәсіптік оқу орыны == Кеш жарық! Аталған үлгіні орыс уикиден қарап тағы толықтыру керек сияқты, сосын ішіндегі үлгісі ескі. Жоюға ұсындым, инфобокс деген ҚАЗАҚША дұрыс жасалған үлгі бар (2011 жылдан бері) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:15, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) == Тексерілді == Неге шала жасалған дүниені тексерілді деп қайта-қайта қойып жатырсыз. ''Так сойдет!'' деген принцип па? Үлгі толық толырмаған, тіпті туған мен өліп қалған параметрін дұрыс толтырмаған да. Не санат жоқ, енді келіп ренжисіз, не түсінбейсіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] соны жазғанға да рақмет айту керек,онда осындай принциппен сондай қалған мақалаларды да жойып тастауға болады, бұл мақалада ең болмаса мақаланың өзі бар, тым қатты принциппен сөйтіп жаңадан бастаған қолданушыларды қашырасыз, әсіресе сіз! ең бастысы мақала маңыздылығы бар, тектоникаға қатысты,үлгі,санат қоя салыңыз жоқ боп жатса,жоюды бәрі жасай алады! Мен мақаланы оқып шықтым , аударылған маңызы бар мақала ,санат,үлгі деген кейін де жасала береді! тексерілмеген мақалалар деген бұдан да басқа мақалалар толып тұр, соны біреу тексеріп жатқанын көрмедім. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:42, 2026 ж. маусымның 7 (+05) ::Кім жоюға ұсынып отыр? Тексерілмеді деген сөз орыстардағы автопатруль деген сияқты. Сонда оқырман шала мақаланы оқып, одан әрі қазуикиден қашатын болады! Соны қалай түсінбейсіз? Көшеге асфальт немесе брусчатка төсеп берудің орнына, шағал таспен жүре беріңіздер деген нұсқа ұсынып тұрсыз ғой. Әрине тексермейді, себебі біреудің мақаласын кім көздің майын ағызып отырады. Кезінде мен де тексерістен өткізгенмін, қазір жоқ. Талай белсенді қатысушылар тексерістен шаршап, кетіп қалған. Біреудің сын көтермейтін шала дүниесін қашанға дейін түзетіп отырады. Енді басқа тұлғалар жайлы мақаланы Сіз тексерістен өткізген мақаламен салыстырып көріңіз, одан да жасамаған артық еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::ол да дұрыс шығар, бірақ тым перфекционист болу да дұрыс емес деп ойлаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:18, 2026 ж. маусымның 10 (+05) ::::оның дәлелі тексерілмеген мақалалардың көптігі [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. маусымның 10 (+05) 80xjv5ejuu0cdi68eh44s452gtpj4jw 3615152 3615150 2026-06-10T07:09:05Z Madi Dos 18369 /* Тексерілді */ Жауап беру 3615152 wikitext text/x-wiki {{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 20:16, 2012 ж. қыркүйектің 21 (ALMT)}} ==Өтінемін кеңес беріңіз== Жарнаманы еске түсірмеу үшін мақаланы қалай өзгертуге болады? Intis Telecom. Мақала Википедияның орыс бөлімінен Мұқият аударылып, сол жерде тексеруден өтті. Барлығы жақсы =) [[Қатысушы:Technoperi|Technoperi]] ([[Қатысушы талқылауы:Technoperi|талқылауы]]) 00:40, 2022 ж. наурыздың 29 (+06)Technoperi == Дұрыстап жазуға болмай ма? == Жаңадан келген қолданушы екеніңізді түсінем, бірақ мәтінді неге қатесіз жазуға болмайды екен? [[«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы|Мына мақалаңызды]] оқығанда көзімнен қара қан ақты. Тырнақша, үтір-нүктенің өз орынды түрлері мен қолданатын жерлері болады ғой. Құрметпен --[[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 00:08, 2013 ж. сәуірдің 21 (ALMT) == Жауап == '''Таңшолпан (бағдарлама)''' мақаласына сілтеме беру үшін былай жазыңыз мәтінде: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)]] Немесе былай: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]] Егер жақша ішіндегіні көрсетпейм десеңіз: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|мына жерін бос қалдырыңыз]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]] Егер сөз түрленсе: '''<nowiki>[[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан</nowiki>'''. Нәтиже: [[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан Немесе былай: <nowiki>'''[[Астана|Ел ордасы]]'''</nowiki>. Нәтиже: [[Астана|Ел ордасы]]. Сәттілік тілеймін! [[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 03:30, 2013 ж. мамырдың 24 (ALMT) == Пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#IP-тер өңдеуіне мәңгілік шектеу қою|Мында]] пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 15:16, 2013 ж. қазанның 20 (ALMT) == Бітікші сайлауында дауыс беру == Сәлем! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау]] бетінде дауыс беруге қатысуыңызды сұранамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:15, 2014 ж. шілденің 1 (ALMT)]] == Админ құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру]] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:19, 2014 ж. шілденің 31 (ALMT)]] == Жаңа дауыс беру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]бетіне назар аударуға шақырамын.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Amankel'dy|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Amankel'dy|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 09:52, 2014 ж. тамыздың 7 (ALMT) == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру]] бетіне назар аударуға шақырамын. -- [[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:18, 2014 ж. қыркүйектің 17 (ALMT)]] == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:34, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == [[Бейсен Құранбек]] == Аворлық құқықты бұзбаныз. --[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 16:55, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Жақсы мақала == Саламатсыз ба? Айыпқа бұйырмасаңыз [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. Рахмет! [[Қатысушы:Sagzhan|GGG]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылауы]]) 17:07, 2015 ж. сәуірдің 6 (ALMT) == Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль]] бөлімінде пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 16:55, 2015 ж. сәуірдің 29 (ALMT)]] == [[Мигель Анхел Котто]] == Саламатсыз ба. Сіздің [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] айтқан кемістіктерідің бәрі жойылды. Енді мақаланы тағы қарап шығып дауыс берсеңіз. -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>FaбдyлFани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:35, 2015 ж. мамырдың 10 (ALMT) == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:17, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Көмек туралы == Қайырлы таң, Мәди! Қандай көмек керек? [[Қатысушы талқылауы:Салиха]]--Салиха 09:36, 2018 ж. қарашаның 6 (+06) == Арыс == Арыс мақаласында дереккөздерге қазақстандық сайттарды көрсетіңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:49, 2019 ж. маусымның 27 (+06) == Сайлауға шақыру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#Мықтыбек Оразтайұлы]] бетіндегі сайлауға қатысып, өз даусыңызды беруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 11:36, 2019 ж. тамыздың 29 (+06) == Марафон == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}} 16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div> |subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз! <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады. |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақала таңдау == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Түрлендіргіш/Converter == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаланы аяқтау == Мақаланы бастағаннан кейін санаттарын қойып шығуды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:45, 2020 ж. қарашаның 25 (+06) Ок [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 09:38, 2021 ж. наурыздың 28 (+06) == Санат бастау == Сіз жаңа санаттарды дұрыс жасап жатқан жоқсыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2021 ж. мамырдың 14 (+06) :Несі дұрыс емес? Айтып жіберсеңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 11:15, 2021 ж. мамырдың 15 (+06) ::Санатқа санат қою керек, бірақ сізде мысалы: ''Қазақстан дәрігерлері'' деген санатқа → Елдер бойынша дәрігерлер, Қазақстан ғылымы деген санаттар болу керек (интерукилер де) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:17, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) Мысалы, қастандық теориялары деген санатты не үшін өшірдіңіз. Болашақта жазып жатсам қосамын деп салып қойдым ғой. Мүмкін басқа адамдар да жазады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 22:07, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) :Санаттарды Нұрлан мырзға қалдыра салыңызшы, ол кісі жақсы жасайды санаттар жағынан) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. мамырдың 21 (+06) Ол кісінің басқада шаруасы жететін шығар. Одан да менің білгенім, үйренгенім жақсы шығар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 00:11, 2021 ж. мамырдың 22 (+06) == Александр Грэм Белл == Осы мақаланың өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер жасағанымды қарасаңыз болады. (бұрыннан келе жатқан қатысушысыз, не санаттар жоқ, туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмағансыз да, ударение бізде қойылмайды). Соған назар аударып келесі уақытта осындай қателіктер болмайтын шығар деп үміттенемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:11, 2021 ж. мамырдың 26 (+06) :сізді түсінбеймін. Өзіңіз Санат:Шотландия өнертапқыштары деген санатты ашып қоясыз, енді мен соны санат ретінде ашсам жауып тастайсыз? Қандай логикаға сүйенесіз? Болат Ханзада аз болса да сілтеме қойса сіз аласыз да тағы жоққа шығарасыз. Өңдеймін деген адамдардың ықыласын құртасыз ғой сөйтіп. Мен де админ болсам сіз құсап ерігер ме екенмін? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:22, 2021 ж. маусымның 2 (+06) ::Енді санатты дұрыс жасамадыңыз, айтып түсіндірдік. Болмады. Мен түзетіп кетсем, мән бермей қайтадан сол қателіктер басталады. Болат Ханзаданың жасаған нәрсесіне мән берсеңізші: мақалаға тікелей қатысы жоқ, кез-келген сөздерге сілтеме жасап жатыр. Сонда қазуики эксперимент болғаны ғой, тәжірибесіз қатысушыларға. Ол кісіге ескерттім. Иә ерігіп, сіздермен уақытымды құр құртып жүрмін ғой. Әттең кезіндегі жақсы-жақсы админдер мен қатысушылар болса ғой, ненің бұрыс ненің дұрыс екені көрсететін((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2021 ж. маусымның 2 (+06) :::Шотландия өнертапқыштары деген санатты өзіңіз аштыңыз, енді неғып оны қайтадан өшіріп тастайсыз? Ол санатты мен жасаған жоқпын, өзіңіз жасағансыз! Өзіңіз санат қосасыз, мен ол санатты ашып қоям, аласыз да қайтадан өшіріп тастайсыз? :::Логика қайда? :::Жақсы, мен санатты дұрыс жасай алмаймын, түсінбей жатқан болармын, сіздікі қандай логика? :::Телефоныңызды не әл.желідегі парақшаңызды берсеңіз дұрыс болар еді, жазысып уақыт кетіргенше. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) :Сіз әлі түсінбедіңіз, санатты сіз бастадыңыз (дұрыс емес қылып). Мен тек мақалаға қойып шықтым, ''мақалаға санат қою'' мен ''санат бастау'' екі түрлі нәрсе. Мысал ретінде басқа санаттарды ашып көріп, зерттеп қарасаңыз болады. Кезінде менде солай жасап ''үлгілерді'' үйреніп алғанмын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) *'''Санат:Қастандық теориялары''' өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер болғанын көріңізші (білмей жатып шу шығармай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2021 ж. маусымның 3 (+06) == Марафон == {{WAM |header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div> |subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады. '''Марапаттар''' * 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт! <center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ мемлекеттігі == --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 20:54, 2021 ж. шілденің 29 (+06)Рахмет көмектескеніңізге, тек дереккөздерді қосып кетсеңіз жақсы болар еді. :Сәлеметсіз бе. Сол қосылған мақалалардан алдым, яғни Уикипедияның өзіндегі мақалалардан [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 06:33, 2021 ж. шілденің 30 (+06) == [[Арон Атабек]] == Саламатсыз, Арон Атабек мақаласын сәлде болсың ретке келтіру керек болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:22, 2021 ж. тамыздың 23 (+06) :мәліметтер қостым, қарап көріңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 12:39, 2021 ж. тамыздың 27 (+06) :сәл де болсыН деп жазылады. Өзіңіз және жылайсыз қазақтар осындай деп. Қазақтар, әсіресе админдер қатесіз жазу керек. Оның үстіне, арамыздағы белсенді админ екенсіз. СимБолдары деген секілді қате жіберіпсіз ғой сол секілді. Сіз де сол қателеріңізді түземей игнор жасағанға ұқсайсыз.))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:48, 2021 ж. қазанның 8 (+06) == [[Әкесінің қыздары]] == Атлаған мақала тікелей орысшадан қазақшаға аудару функциясымен жаслағанға ұқсайды: үлгідегі кісі есімдері қазуикиге сәйкес келмейді, тыныс белгілері арасында интервал тұр (түзеттім). --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:29, 2021 ж. тамыздың 26 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау беті == Менің талқылау бетіме бірнәрсе жазып, алып тастапсыз. Не жазғанын көрмей қалады деп ойлайсыз ғой деймін (егер білсеңіз тарихы бар, көріп, тіпті қайтарса болады). ''Санат:2021 жылғы оқиғалар'', ''Кальмар ойыны'' санатты кім қойды екен? Біріншісінде мүлдем дұрыс емес санат (санатқа сол санатты қойғаңыз не сасқаңыз?), екіншісі мүлдем санатсыз болды (''Алфавит бойынша телесериалдар'' санаты автоматты түрде қойылады). Мені аңдып, болмашы нәрсеге санасып, уақытты құртып, сөзді шығындағанша соларды өзіңіз түзетсеңіз дұрыс болар еді. Мен сіздерге қателектерді айтып мен кеңес беріп жүрсем, өзінен-өзі келіп қудыңыздар ғой (дөрекі айтылса да), тақырыптан тақырыпқа ауысып, шайып кеттіңіздер. Қазақ сондай ғой бір-біріңді жегенннен басқа не біледі өзі --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:14, 2021 ж. қазанның 6 (+06) :Санаттарды Нұрлан қолданушымен өзіміз қоямыз дедіңіздер ғой, қойыңыздар енді. Ешқандай санат қоймаймын жаңа мақалаларға. Мен сізді аңдып жүргенім жоқ, өзіңіз мақалаларды қате нұсқасына қайтарып алып, қате санаттар қойғаныңызды мойындамайсыз және дұрыс нұсқасына келтіріп жасамайсыз. Сіздікі дұрыс. Уикипедия оп-оңай сайт қой тез үйреніп алатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:33, 2021 ж. қазанның 8 (+06) :Аха, жаныңыз жараланып қалды ма енді соны оқып. Өзіңіз де қазаққа жабуға ұмтылып отырсыз шайып)))). [[Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)|Жаңаөзен оқиғасы]] деген мақаладағы қате түзетілген жоқ. Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз. Санат қоссақ, ойбай санатты қате қостың дедіңіз. Жарайды, енді интернетте түсінісу қиын, тым болмағанда ватсаптан да оңай телеграм топқа кіріп бірден түсінісіп жаза салшы дегенде де ой кіре алмаймын. уақыт жоқ деп тағы майыстыңыз. Телеграмға тіркелу ары кетсе 1 минут. Сізді ақыры "жеп жатырмыз" екен ғой, рас қой осының бәрі. Сосын, телесериалдар емес, телехикаялар деген нұсқа қазақы интернетте танымал бола бастады. Телеграм топта сауалнамада Уикипедияшылар '''''телехикая''''' деген нұсқаға дауыс берді. Неге солай жазбасқа Қазақстан телехикаялары деп? :Мен санаттауды дұрыс түсінбей жатырмын, неге соны адам құсап түсіндірмеске. Былай жазып отырғаннан гөрі телеграм топта жылдам бейнеқоңырау, аудиомен түсініскен тезірек қой. Тек Уикиде Альфи екеуіңіз құсап ұрысып отқанша неге тіке сөйлесе салмасқа. Интернетпен пернетақтамен пытырлатып жазғаннан адам ұға қоймайды. Адам эмоция, сезім иесі ғой, ұғады ғой дұрыстап адами тілмен жазысса. сөйлессе. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:00, 2021 ж. қазанның 8 (+06) ::Сіз тағы да түсінбедіңіз, сізге санат бастаңыз деп айтқан жоқпын тек мақалаға қойып кетіңіз (қызыл болса да). Жоғарыда айтылған екі қатенің біреуі дұрыс санат бастамадыңыз дедім. Сізге қалай жасалғанын өңдеу тарихына кіріп көріңіз деп қанша рет айттым. ''Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз.'' Оны Ерден мырза бастады жоқ жерден, мұндай санат табиғатта жоқ деп миды жеді. Сіз де жағаласып екі жақтан келіп мыжғыладыңыздар. Жоқ жерден проблема туындап, жай нәрсені күрделендіріп жібердіңіздер (бірақ нәтижесі сол қалпы). Айтқанымдай, аңдып отырып ''Симбол'' дегенге бұрыс сілтей салыпсыз, мәселе ол жерде '''б→в''' әрпі емес екен, мәселе ондай санат ''табиғатта жоқ'' екен, содан болмашы проблема туындады Ерден мырзада. :::Біріншіден, сізде жейтіндей бірдеме бар ма өзі? Екіншіден, санаттар туралы талқыны сіз менің бетімде бастадыңыз, ал өзінің қателерін айтқанда, бұл болмашы проблема болып шықты екен. Сіз екіжүзді адам екенсіз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:17, 2021 ж. қазанның 11 (+06) * Жарайды деп екеуіңіздің айтқан нәрселерге құлақ асып, тынышталсам: сіз келіп талқылау бетіме жазып өшіріп жүрсіз. Жоғарыда айтылған екі нәрсені үндемей-ақ түзетіп кеттім. Талқылау бетін оқығаннан кейін, тағы да қайталанған қателікті көрсетіп кетейін дедім. Сізден өтінетінім санат бастағанда, басқа санаттарға немесе басқа тілдегі санатқа қарап жасауыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:10, 2021 ж. қазанның 10 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 09:37, 2021 ж. қазанның 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div> |subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. <center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> [[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]--[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. ақпанның 18 (+06) == Үлгілерді алмастыру == ''Infobox Settlement'' ескі, қате, аударылмаған үлгі бар. Соған сілтенген беттерді қазақша жасалған үлгілермен алмастыруды өтінемін (бірге). Елді-мекен, әкімшілік бірлік т.с.с үлгілер болуы мүмкін. Түсінбесеңіз сұраңыз, үлгілермен жасауды үйретші деп жүр едіңіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:30, 2022 ж. ақпанның 20 (+06) :Ок уақыт болғанда)) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 07:01, 2022 ж. ақпанның 21 (+06) :Ағылшынша үлгісін таппадым ғой. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:44, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :өзің жазып аласың , енді көрсетсеші , адам құсап түсіндіріп жазып. Бұның қандай маңызы бар аударудың?? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:19, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :<s>Infobox Settlement|name=Madi|official_name=MadiBek</s> Осы үлгі ме? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::Дәл солай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:51, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::Қолданылған мысалдары бар ма? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:53, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::Менің соңғы үлесімде: елді-мекендер мақаласында өңделу тарихына кіріп көрсеңіз болады. Ал аталған үлгіге өтіп, сол жақта ''Мұнда сілтейтін беттер'' деген жерге өтсеңіз, көре аласыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:01, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::нақты сілтемесін бір-ақ жіберші. ары бері сандалтпай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:06, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::: таппадым ғой ол үлгінің беті де жоқ. Әдетте Үлгі:Елдімекен деген сияқты тұрушы еді, іздеу ден іздесем шығушы еді, мынау да жоқ?? Не үлгі бұл??? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::Былай деп тұр ғой?? :::::'''''Бұл үлгі ескірген және жедел жоюға ұсынылған. Сондықтан мына үлгіні қолдануыңызды өтінемін:''''' ::::: '''''Үлгі:Елді мекен''''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:17, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :Ешкім ары-бері сандалтып жүрген жоқ. Дұрыс қой ол үлгі ескірген, сол үлгіге өтсеңіз, сол жағында әртүрлі сілтемелер тұр. Сол тізімнің ішінен '''Мұнда сілтейтін беттер''' дегенге өтесің. Ескі үлгіні пайдаланылған мақалалар тізімі шығады. Сол мақаларды қолданылған қате үлгіні ''елді мекен, әкімшілік бірлік'' тағы сол сияқты үлгілермен алмастыру керек. Сізге ''Infobox Settlement'' деген үлгіні аудар деген жоқпын, сол үлгіні пайдаланған мақалаларда, дұрыс кезінде өзіміз жасаған ''үлгілермен алмастыруды'' ұсындым. Түсінді деп ойлаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2022 ж. наурыздың 13 (+06) *???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:48, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:Мыналардың барлығында ауыстыру керек пе? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:05, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:[[Арнайы:Мында сілтегендер/Үлгі:Infobox Settlement]] [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:06, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :Иә, күніне 3-5 ауыстырып тұрсаңыз жеткілікті (мен сияқты). Сосын жаңалықтар мен білгенге маржан бөлімінде ескілерін жоймай, мұрағатқа жіберуге тырысыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:22, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) ::Мысалы мына мақаладағы үлгінің [[Балыкесір (ил)]] қате шығып тұр. ::[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:28, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :::Мұнда емес мақаланың өзіне жасаңызшы, әрине қате болады: параметрлерді толық көшіріп, дұрыстап толтыру керек. [[Амася (ил)]] жасағанмын, асықпай, дұрыстап, алдын-ала шу шығармай қарап, жаңағы айтылған мақаланы түзетіп көріңіз. Сосын артынан тексеріп өтемін. Сөйтіп-сөйтіп үйреніп кетесіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) == Александр Грэхэм Белл мақаласын аяқтаңыз == [[Александр Грэхэм Белл]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аяқтамапсыз. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса аяқтауыңызды сұраймын. Бастаған соң аяқтау керек қой! Жартылай, шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:11, 2022 ж. наурыздың 31 (+06) :Күшті троллить етіпсіз , рахмет)))) . :Ойын ойынымен, рахмет әрине, сыныңызға, бірақ [[Ричард Брэнсон]] мақалаңызда келіспейтін аудармалар бар, тіпті мен ғана емес, @Kasymov мырза жоюға ұсыныпты бетті, өзіңіз айтпақшы, саннан сапаға өту үшін осындай сападан бастаған жөн емес пе? Александр Грэхэм Белл мақаланы оқысаңыз түсінікті, [[Ричард Брэнсон]] ше? Бұл қыңырланып, қырсықтанып жауап қайтару емес, илегеніміз Уикипедия деген ортақ энциклопедияға сапа болсын деген жай ғана әріптестік түзету. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 16:59, 2022 ж. сәуірдің 1 (+06) == Санат бастау == Саламатсыз, санатты қайтадан дұрыс жасамадыңыз. Қайта-қайта қателіктерін айта бергім келмейді, жай ғана [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=2994257&oldid=2994239|осы сілтемеге] өтіп көрсеңіз болады. Интеруики міндетті түрде ұмытпау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:32, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) == Үлгілерді алмастыру == Қалайсыз, Мади мырза! Жоғарыда елді мекен үлгісімен алмастыру жұмысын өзім аяқтап тастадым)) ''(ағылшын қате үлгісін жойдым)''. Енді: {{tl|Шайқас}}, {{tl|Infobox military conflict}} үлгісін пайдаланған мақалаларда {{tl|Қарулы қақтығыс}} үлгісімен алмастырып шықсаңыз. Аса көп емес, әдеттегінше менде жасаймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2022 ж. мамырдың 21 (+06) == !!! == [[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80&diff=3036588&oldid=3036209|***]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2022 ж. мамырдың 28 (+06) == Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 == {{WAM |header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div> |subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады. Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды. * Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX * Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз. Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06) |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Айдын Касымов мақалаларды жойып жүр == Осы аталған қатысушы [[А.Байтұрсынов жазуы және емле ережелерінің тарихы]] деген мақаланы жойды, [[Қайта жаңғырту]] деген мақаланы жоюға ниеттенді, Брэнсон және Непомнящий туралы мақалаларды жедел жоюға ұсынды. Олай істеме десе, құлақ аспайды. Бұл нағыз вандал ғой. Оған не істеуге болады екен? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:03, 2022 ж. маусымның 14 (+06) == Аудару == Саламатсыз, аударғанда сөздер арасындағы интервалды ұстасаңыз. Тыныс белгілері біресе бірігіп немесе алшақ болып тұр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:42, 2022 ж. тамыздың 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:48, 2022 ж. қазанның 10 (+06) == Бағдарлама карточкасы == {{tl|Бағдарлама карточкасы}} үлгісі бар еді ғой, ескісін жоюға ұсындым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:34, 2022 ж. қазанның 6 (+06) == Келінжан == Кеш жарық. Келінжан мақаласына уикилендіру үлгісін қойған себебім: мақала мазмұны жарнама, афиша сияқты жазылған. Санаттар аз, сәл дамытуды қажет еткенннен қойдым. Оны алып тастапсыз, алып тастағаннан мақала ғажайып түрде жақсара қоймады. Сосын дереккөздер үлгісін дұрыс қойып жүрген жоқсыз. Бастап жүрген жаңа мақалаларыңызда байқадым (түзетіп қойдым). <pre>== Дереккөздер == {{дереккөздер}}</pre> осылай қою керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2022 ж. қазанның 14 (+06) * Санаттарды жойдым, сіз бастаған (дұрыс емес әрине, шаршап кеттім түсіндіріп). Шыныменде қазуики әлсіз, тіпті өзбек уикиін мықтырақ(((((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2022 ж. қазанның 15 (+06) :Мақала мазмұны жарнама, афиша секілді болып кетпес үшін не қосу керек сіздің ойыңызша? Қандай мәтіні афиша секілді жазылған? Нақтылап жазбайсыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:01, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Сосын, афишаның анықтамасы орысша '''Афиша''' — объявление о спектакле, концерте, лекции, фильме и т. п., вывешиваемое на видном месте. :Қандай жарнама, афиша көріп отырғаныңызды ұқпадым. Егер шаршасаңыз, демалыңыз, мен сізді Уикиде ұстап отырған адам құсап шаршамаңыз)))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:04, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сізге бәрін шайнап, тек жұтқызу ғана қалды. Ерден мырза сияқты сізде орыс уикипедиядан келген сияқтысыз. Егер иә болса, басқа тілден кино, телесериалдар қалай жазылғанын қарап, мысал ретінде көруге болады ғой. ''танымал'' деген әсірелету сөзі, қызықты деректер бөлімі копи паст жасалған дүниеге ұқсайды. Сонымен қатар сілтемелер дұрыс емес: '''Аққайнар''' бұрыс сілтенген, тағы ''Жамбыл облысы'' деп жазылыпты, түзеттім. Сол үшін бұл мақаланы уикилендіруді қажет етеді деп белгі тастап кеткен едім. Сосын мен уикиден шаршадым деп жазбадым, сізге санат бастау жайлы түсіндіруден шаршадым деп көрсеттім. Бірақ оны әлі түсінбедіңіз, сәлде болсын ізденіп, талпыну керек қой. Мен сізді қинап уикиге алып келмедім, әркім өз еркімен. Бірақ та сапалы, таза үлес болғанын қалаймын (басқа тілдегі уикипедия ұқсап). Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:12, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Неге сол сериалдың талқылау бетіне жазып кетпейсіз менің жеке бетіме жазбай? Танымал деген әсірелету сөзі емес, ол шынымен де Ютубта ,сол арнада рейтингі жоғары болғаннан кейін солай жазылған. Және сол мақаланың статистикасына кіріп қараңыз, адамдардың қызығушылығы қандай екеніне көз жеткізіп. Жаза алмасам, керекті сөздерді қоса алмасам, үлгі ретінде өзіңіз өңдеп жіберіңіз шағын өңдеу жасап. Егер шын жаныңыз ашыса. Аққайнарды мен түзетпекші болғам, тарихында да тұр, бірақ ары қарай өңдей алмағаннан кейін солай қалдырдым. :Қызықты деректерді мен сайттарға шыққан мақала, видео, сұхбаттар тыңдап отырып қызықты -ау деген жерлерін жазып қойдым,дереккөздері де көрсетіліп тұр құрғақ сөзбен жазылмай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 21:46, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сіз соны талқылау бетіне шағымыңызды мені атап жазып кетуіңіз керек еді. Өзіңіз топқа жаза салыпсыз, соның жауабын осында жаза кеттім. Мақалаңыз жақсы дамуына үміттімін. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2022 ж. қазанның 17 (+06) == Рабиндранат Тагор == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:33, 2022 ж. қарашаның 21 (+06) : Қосылған ақпарат жеткілікті деп санайсыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:25, 2022 ж. қарашаның 28 (+06) == Тұлға жайындағы мақала атауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бауыржан Момышұлы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:18, 2022 ж. желтоқсанның 3 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Құрметті Madi Dos, [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] деген бетте өз дауысыңызды әлде ойынызды қалдырынзшы --[[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]]([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылауы]]) 15:23, 2022 ж. қарашаның 4 (+06) :ойыҢызды, қалдырыҢЫзшы [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 00:01, 2022 ж. желтоқсанның 11 (+06) == 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы == {{WAM |header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div> |subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз. Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия. * Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]] * Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме] </div> |footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Конференцияға қатысу мүмкіндігі == [[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:17, 2023 ж. тамыздың 22 (+06) :жоқ, қатыса алмаймын, онлайн болса мүмкін. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:10, 2023 ж. тамыздың 25 (+06) == Жаңа таңдаулы мақала == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:18, 2023 ж. тамыздың 30 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:31, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) == Конвертерді жою == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сурет == Суреттің авторын, қайнарын көрсетіңіз. Немесе жойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2023 ж. қарашаның 24 (+06) :Сол сурет салатын жерден маған суретке қатысты деректер толтыратын орынды тауып беріңіз әуелі. Қазір ондай деректер кестесі жоқ жазатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) :Бұрын болған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) ::Мен уикидің авторымын ба? Батырбек немесе Қайыр мырзадан осы мәселені айтып көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2023 ж. қарашаның 26 (+06) == WorldSkills == Кеш жарық, мен қазуикидегі шала жасалған, ағылшын тілінде қалып қойған үлгілерді қазақша дұрыс жасалған үлгілермен толықтырып, оларды алмастыру жұмыстарымен жүрсем, сіз оған өте жақсы үлес қостыңыз ғой(( Байрақ немес ту үлгісі баяғыдан бар, соны алмастырып шығыңыз. Өз жасаған мақалаңыз ұсқынсыз ''(ту үлгілері)'' көрінгені өзіңізге де жаман көрінер. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:31, 2023 ж. желтоқсанның 7 (+06) :Бопты, жасаймын. Сосын, WorldSkills#Жарыстар өткізілетін мамандықтарды неге түзедіңіз, мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой, қандай логикаға сүйендіңіз? ОЛ жерде мамандықтар тізімі ұзақ болады, сондықтан жинақылап қойғам, ары қарай жазғанда созылып кетеді деп. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:41, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:42, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Оны түгел алмастырып шығу үшін қайтадан ана мемлекеттерді біртіндеп ауыстырып шығуым керек пе сонда? Олай болатын болса , мүше мемлекеттер тізімін алып тастаймын. Мен олардың байрақ үлгілерін жасамаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:53, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :'''•''' осындай болып тұрғаны несі әдемі?? ''мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой'' сонда сөздер арасында '''•''' осы тұру керек па? ::''Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз'' дұрыс айтасыз, білмейтін үлгілерді, бастай алмайтын санаттарды жасамаңызшы, өтініш (сіз жасаған санаттардың бәрін жойып немесе қайта түзетіп шығып жатырмын). :::Кім сізге үлгі жасап бер деп жатыр? Менің жазғанымды толық оқымай, түсінбей, баяғы сол шулап жатырсыз. {{tl|Байрақ}}, {{tl|Ту}} міне кезінде жасалған үлгілер, сәл болсын ізденіп, мақаланы көркем қылып көрсетуге тырысу керек қой. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:05, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) == Бітікші сайлау == Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз. <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 == Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:30, 2024 ж. ақпанның 2 (+06) == Қай үлгі дұрыс? == Сәлеметсізбе! Сізді [[Topic:Y1torvmkb6khrsos]] деген бетте пікіріңізді қорықпай білдіруіңізді сұраймын... [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:07, 2024 ж. сәуірдің 8 (+06) == Батыршылдық == Қайырлы күн, Мәди мырза! Негізі мен «Батыршылдық» пен «Батылдық» деген екі мақаланы «Ерлік» дегенге қосуды ұсынғанмын. Тіпті үш сөз үш түрлі мағына берсе де бөлек тұратын мақала деп ойламаймын (не дегенмен синоним сөздер ғой), максимум «Ерлік» деген мақаланың ішіндегі бөлім деп тұрса дұрыс болар? Не дегенмен бұл мақалаларды біріктіру туралы талқылау да, қорытындысы да болмаған соң сіздің өңдемеңізді уақытша артқа қайтара тұрдым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:20, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) : Бұл синонимдер емес!!! Батылдықтың синонимі батырлық, ал батыршылдық ол мүлдем басқа сөз, ол тарих ғылымына қатысты. Қалай ұқпайсыз, неге сіздің сауатсыздығыңызды бүкіл уикипедия талқылауы керек?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::Мені “сауатсыз” деп жекеме өтетіндей кім болдыңыз? Егер мақаларды біріктіруге ұсынсам, онда оған себеп болғаны, өзіңізге ұнамайтын бір нәрсе бола қалса болды адамның бетіне шапшымай, байыппен оның бұрыстығын дәлелдеңіз. Жалпы бұл хат мүлдем сізге арналмаған болатын, түсінбеушілік пен өңдеме соғысы туындамауы үшін Madi Dos-қа не үшін оның өңдемесін қайтарғанымды түсіндіргенмін. Сондықтан, өз жөніңізбен жүріңіз — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:33, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::: Енді қазақ тілін жетік меңгеріп алмай, мақалаларды өңдей бастау да дұрыс іс емес қой! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:53, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:30, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:36, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Деректерді беру хаттамасы == Кеш жарық! Деректерді беру хаттамасы мақаласына интеруикиді қойып жіберсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2025 ж. ақпанның 24 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == nowiki == Өзге мақалаларға бағыттайтын сілтеме жасағанда соңына <nowiki> дегенді қосу керек емес. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 01:37, 2025 ж. тамыздың 28 (+05) :қай жерде мысалы,түсінбедім. Сосын неге Сәлем ентертэйнмент мақаласына өзгерту енгізілген, компания атауы ә әрпімен жазылған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. тамыздың 29 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:41, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Орта кәсіптік оқу орыны == Кеш жарық! Аталған үлгіні орыс уикиден қарап тағы толықтыру керек сияқты, сосын ішіндегі үлгісі ескі. Жоюға ұсындым, инфобокс деген ҚАЗАҚША дұрыс жасалған үлгі бар (2011 жылдан бері) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:15, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) == Тексерілді == Неге шала жасалған дүниені тексерілді деп қайта-қайта қойып жатырсыз. ''Так сойдет!'' деген принцип па? Үлгі толық толырмаған, тіпті туған мен өліп қалған параметрін дұрыс толтырмаған да. Не санат жоқ, енді келіп ренжисіз, не түсінбейсіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] соны жазғанға да рақмет айту керек,онда осындай принциппен сондай қалған мақалаларды да жойып тастауға болады, бұл мақалада ең болмаса мақаланың өзі бар, тым қатты принциппен сөйтіп жаңадан бастаған қолданушыларды қашырасыз, әсіресе сіз! ең бастысы мақала маңыздылығы бар, тектоникаға қатысты,үлгі,санат қоя салыңыз жоқ боп жатса,жоюды бәрі жасай алады! Мен мақаланы оқып шықтым , аударылған маңызы бар мақала ,санат,үлгі деген кейін де жасала береді! тексерілмеген мақалалар деген бұдан да басқа мақалалар толып тұр, соны біреу тексеріп жатқанын көрмедім. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:42, 2026 ж. маусымның 7 (+05) ::Кім жоюға ұсынып отыр? Тексерілмеді деген сөз орыстардағы автопатруль деген сияқты. Сонда оқырман шала мақаланы оқып, одан әрі қазуикиден қашатын болады! Соны қалай түсінбейсіз? Көшеге асфальт немесе брусчатка төсеп берудің орнына, шағал таспен жүре беріңіздер деген нұсқа ұсынып тұрсыз ғой. Әрине тексермейді, себебі біреудің мақаласын кім көздің майын ағызып отырады. Кезінде мен де тексерістен өткізгенмін, қазір жоқ. Талай белсенді қатысушылар тексерістен шаршап, кетіп қалған. Біреудің сын көтермейтін шала дүниесін қашанға дейін түзетіп отырады. Енді басқа тұлғалар жайлы мақаланы Сіз тексерістен өткізген мақаламен салыстырып көріңіз, одан да жасамаған артық еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::ол да дұрыс шығар, бірақ тым перфекционист болу да дұрыс емес деп ойлаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:18, 2026 ж. маусымның 10 (+05) ::::оның дәлелі тексерілмеген мақалалардың көптігі [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::[[Уикипедия:Жиі_кездесетін_қателер#Істегеннен_көрі_сынау]] Уикипедияда мақаланың жалғыз авторы болмайды. Себебі әртүрлі уақыт аралығында мақаланы дамытуға бірнеше қатысушылар (олар он шақты немесе жүз шақты) болуы мүмкін. Мақаланың «авторын» сынағанша, беттің «Талқылау» бөлімінде сын ескертпелеріңізді қалдыруға болады. '''Дегенмен, көзіңіз шалған қателікті өзіңіз кіріп түзей салсаңыз әлдеқайда тез әрі жеңіл болады.''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. маусымның 10 (+05) mogbtc04um4il1jmt6tipu3gnt4mnq0 3615232 3615152 2026-06-10T10:46:37Z Madi Dos 18369 /* Тексерілді */ Жауап беру 3615232 wikitext text/x-wiki {{Welcome|--[[Қатысушы:BolatbekBot|BBot]] ([[Қатысушы талқылауы:BolatbekBot|talk]]) 20:16, 2012 ж. қыркүйектің 21 (ALMT)}} ==Өтінемін кеңес беріңіз== Жарнаманы еске түсірмеу үшін мақаланы қалай өзгертуге болады? Intis Telecom. Мақала Википедияның орыс бөлімінен Мұқият аударылып, сол жерде тексеруден өтті. Барлығы жақсы =) [[Қатысушы:Technoperi|Technoperi]] ([[Қатысушы талқылауы:Technoperi|талқылауы]]) 00:40, 2022 ж. наурыздың 29 (+06)Technoperi == Дұрыстап жазуға болмай ма? == Жаңадан келген қолданушы екеніңізді түсінем, бірақ мәтінді неге қатесіз жазуға болмайды екен? [[«Таңшолпан» ақпаратты-сазды бағдарламасы|Мына мақалаңызды]] оқығанда көзімнен қара қан ақты. Тырнақша, үтір-нүктенің өз орынды түрлері мен қолданатын жерлері болады ғой. Құрметпен --[[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 00:08, 2013 ж. сәуірдің 21 (ALMT) == Жауап == '''Таңшолпан (бағдарлама)''' мақаласына сілтеме беру үшін былай жазыңыз мәтінде: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)]] Немесе былай: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан бағдарламасы]] Егер жақша ішіндегіні көрсетпейм десеңіз: '''<nowiki>[[Таңшолпан (бағдарлама)|мына жерін бос қалдырыңыз]]</nowiki>'''. Нәтиже: [[Таңшолпан (бағдарлама)|Таңшолпан]] Егер сөз түрленсе: '''<nowiki>[[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан</nowiki>'''. Нәтиже: [[Астана]]да, [[Астана]]мен, [[Астана]]дан Немесе былай: <nowiki>'''[[Астана|Ел ордасы]]'''</nowiki>. Нәтиже: [[Астана|Ел ордасы]]. Сәттілік тілеймін! [[Қатысушы:Esetok|Esetok]] ([[Қатысушы талқылауы:Esetok|talk]]) 03:30, 2013 ж. мамырдың 24 (ALMT) == Пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын == [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#IP-тер өңдеуіне мәңгілік шектеу қою|Мында]] пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 15:16, 2013 ж. қазанның 20 (ALMT) == Бітікші сайлауында дауыс беру == Сәлем! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау]] бетінде дауыс беруге қатысуыңызды сұранамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:15, 2014 ж. шілденің 1 (ALMT)]] == Админ құқығынан айыру == [[Уикипедия:Админ құқығынан айыру]] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:19, 2014 ж. шілденің 31 (ALMT)]] == Жаңа дауыс беру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау]]бетіне назар аударуға шақырамын.--<font color="#009900">[[Қатысушы:Amankel'dy|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Amankel'dy|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 09:52, 2014 ж. тамыздың 7 (ALMT) == Бітікші құқынан айыру == [[Уикипедия:Бітікші құқынан айыру]] бетіне назар аударуға шақырамын. -- [[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 19:18, 2014 ж. қыркүйектің 17 (ALMT)]] == Жаңа админ сайлауы == Ассалаумағалейкум! [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Уикипедия:Админлерді_сайлау&diff=0&oldid=2217064 Жаңа админ сайлауы] бетіне назар аударып, өз пікіріңізді білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы Талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 12:34, 2015 ж. қаңтардың 31 (ALMT)]] == [[Бейсен Құранбек]] == Аворлық құқықты бұзбаныз. --[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 16:55, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Жақсы мақала == Саламатсыз ба? Айыпқа бұйырмасаңыз [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] өз пікіріңізді білдірсеңіз. Рахмет! [[Қатысушы:Sagzhan|GGG]] ([[Қатысушы талқылауы:Sagzhan|талқылауы]]) 17:07, 2015 ж. сәуірдің 6 (ALMT) == Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль == [[Қатысушы талқылауы:Arystanbek#Автопатруль]] бөлімінде пікіріңізді білдірсеңіз. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 16:55, 2015 ж. сәуірдің 29 (ALMT)]] == [[Мигель Анхел Котто]] == Саламатсыз ба. Сіздің [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Мигель Анхел Котто|мына жерде]] айтқан кемістіктерідің бәрі жойылды. Енді мақаланы тағы қарап шығып дауыс берсеңіз. -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>FaбдyлFани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 11:35, 2015 ж. мамырдың 10 (ALMT) == Жаңа бітікші сайлауына назар аудару == Ассалаумағалейкум! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Бітікшілерді сайлау]] бетіне назар аударып, сайлауға өз көзқарасыңызды білдіруге шақырамын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов 03:17, 2016 ж. наурыздың 22 (ALMT)]] == Көмек туралы == Қайырлы таң, Мәди! Қандай көмек керек? [[Қатысушы талқылауы:Салиха]]--Салиха 09:36, 2018 ж. қарашаның 6 (+06) == Арыс == Арыс мақаласында дереккөздерге қазақстандық сайттарды көрсетіңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:49, 2019 ж. маусымның 27 (+06) == Сайлауға шақыру == [[Уикипедия:Администраторларды сайлау#Мықтыбек Оразтайұлы]] бетіндегі сайлауға қатысып, өз даусыңызды беруіңізді сұраймын. --[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 11:36, 2019 ж. тамыздың 29 (+06) == Марафон == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түркі марафоны 2020}} 16:57, 2020 ж. маусымның 2 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[АИВ/ЖИТС]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Red Ribbon.svg|150px|link=АИВ/ЖИТС]]</div> |subheader = Таңдаулы мақалаға жаңа үміткер ұсынылып, соған [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/АИВ/ЖИТС|дауыс беру жүргізіліп жатқанын]] хабарлаймыз! <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Ұсынушы пікірі: Мақаланы ағылшын уикиінен аударып шықтым, сондай-ақ жаңа мәліметтер мен Қазақстандағы жағдайды қостым. АИВ пен ЖИТСті жеке қарастырмай бір мақалада жазған дұрыс деп шештім, әйтпесе көбі екеуін жеке дерт деп ойлап жатады. Сонымен қатар елімізде АИВ/ЖИТС жайлы ақпараттандыру жеткілікті деңгейде жүргізілмейді, сол себепті тіпті үлкен кісілер де аталған дерт жайлы бейхабар. Ал Уикипедияның басты беті көп қаралатын беттердің бірі (соңғы 20 күнде басты бетті 25 мың адам қараған екен), сондықтан басты бетте тұрса, көбі кіріп, оқып, таныса ма деген үміт бар. Мақала таңдаулы мақала критерийлеріне сай деп санаймын, ақпарат жаңартылып отырады. |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 11:38, 2020 ж. тамыздың 20 (+06) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Жақсы мақала таңдау == [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер|Жақсы мақала таңдалып жатқанын хабарлаймыз!]]. Ұсынылған 3 үміткер мақаланың біріне өз даусыңызды бере аласыз. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 19:16, 2020 ж. тамыздың 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2769859 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:35, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Таңдаулы/Жақсы мақала статусынан айыру жайында == [[Уикипедия:Форум/Администраторлар форумы#Таңдаулы мақала/жақсы мақала|Мында]] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 17:39, 2020 ж. қазанның 25 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Түрлендіргіш/Converter == {{Уикипедия:Хабарлама тарату/Түрлендіргіш/Converter}} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2793590 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Мақаланы аяқтау == Мақаланы бастағаннан кейін санаттарын қойып шығуды ұмытпаңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 16:45, 2020 ж. қарашаның 25 (+06) Ок [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 09:38, 2021 ж. наурыздың 28 (+06) == Санат бастау == Сіз жаңа санаттарды дұрыс жасап жатқан жоқсыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:13, 2021 ж. мамырдың 14 (+06) :Несі дұрыс емес? Айтып жіберсеңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 11:15, 2021 ж. мамырдың 15 (+06) ::Санатқа санат қою керек, бірақ сізде мысалы: ''Қазақстан дәрігерлері'' деген санатқа → Елдер бойынша дәрігерлер, Қазақстан ғылымы деген санаттар болу керек (интерукилер де) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:17, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) Мысалы, қастандық теориялары деген санатты не үшін өшірдіңіз. Болашақта жазып жатсам қосамын деп салып қойдым ғой. Мүмкін басқа адамдар да жазады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 22:07, 2021 ж. мамырдың 18 (+06) :Санаттарды Нұрлан мырзға қалдыра салыңызшы, ол кісі жақсы жасайды санаттар жағынан) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:59, 2021 ж. мамырдың 21 (+06) Ол кісінің басқада шаруасы жететін шығар. Одан да менің білгенім, үйренгенім жақсы шығар. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 00:11, 2021 ж. мамырдың 22 (+06) == Александр Грэм Белл == Осы мақаланың өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер жасағанымды қарасаңыз болады. (бұрыннан келе жатқан қатысушысыз, не санаттар жоқ, туған/өлген жылдарын дұрыс толтырмағансыз да, ударение бізде қойылмайды). Соған назар аударып келесі уақытта осындай қателіктер болмайтын шығар деп үміттенемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:11, 2021 ж. мамырдың 26 (+06) :сізді түсінбеймін. Өзіңіз Санат:Шотландия өнертапқыштары деген санатты ашып қоясыз, енді мен соны санат ретінде ашсам жауып тастайсыз? Қандай логикаға сүйенесіз? Болат Ханзада аз болса да сілтеме қойса сіз аласыз да тағы жоққа шығарасыз. Өңдеймін деген адамдардың ықыласын құртасыз ғой сөйтіп. Мен де админ болсам сіз құсап ерігер ме екенмін? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:22, 2021 ж. маусымның 2 (+06) ::Енді санатты дұрыс жасамадыңыз, айтып түсіндірдік. Болмады. Мен түзетіп кетсем, мән бермей қайтадан сол қателіктер басталады. Болат Ханзаданың жасаған нәрсесіне мән берсеңізші: мақалаға тікелей қатысы жоқ, кез-келген сөздерге сілтеме жасап жатыр. Сонда қазуики эксперимент болғаны ғой, тәжірибесіз қатысушыларға. Ол кісіге ескерттім. Иә ерігіп, сіздермен уақытымды құр құртып жүрмін ғой. Әттең кезіндегі жақсы-жақсы админдер мен қатысушылар болса ғой, ненің бұрыс ненің дұрыс екені көрсететін((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:23, 2021 ж. маусымның 2 (+06) :::Шотландия өнертапқыштары деген санатты өзіңіз аштыңыз, енді неғып оны қайтадан өшіріп тастайсыз? Ол санатты мен жасаған жоқпын, өзіңіз жасағансыз! Өзіңіз санат қосасыз, мен ол санатты ашып қоям, аласыз да қайтадан өшіріп тастайсыз? :::Логика қайда? :::Жақсы, мен санатты дұрыс жасай алмаймын, түсінбей жатқан болармын, сіздікі қандай логика? :::Телефоныңызды не әл.желідегі парақшаңызды берсеңіз дұрыс болар еді, жазысып уақыт кетіргенше. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) :Сіз әлі түсінбедіңіз, санатты сіз бастадыңыз (дұрыс емес қылып). Мен тек мақалаға қойып шықтым, ''мақалаға санат қою'' мен ''санат бастау'' екі түрлі нәрсе. Мысал ретінде басқа санаттарды ашып көріп, зерттеп қарасаңыз болады. Кезінде менде солай жасап ''үлгілерді'' үйреніп алғанмын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:04, 2021 ж. маусымның 3 (+06) *'''Санат:Қастандық теориялары''' өңдеу тарихына кіріп қандай өзгерістер болғанын көріңізші (білмей жатып шу шығармай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:14, 2021 ж. маусымның 3 (+06) == Марафон == {{WAM |header = [[meta:m:Turkic_Marathon_2021|Түркі марафоны 2021]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikimedians of Turkic Languages User Group Logo.svg|150px|link=meta:Түркі тілді Уикимедиа конференциясы]]</div> |subheader = Түркі марафоны 2021 — 2021 жылдың 1 - 31 шілде аралығында өтетін контент дамытуға бағытталған халықаралық жоба. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Жоба мақсаты — түркі тілдерінде сөйлейтін елдер және олардың мәдениеті туралы мақалалар жазып, түркі тілдерінде сөйлейтін уикипедияшылар арасындағы ынтымақтастықты нығайту. Әділқазылар алқасының бағалауынан кейін көрсетілген мерзім аралығында ең көп ұпай жинаған қатысушылар марапатталатын болады. '''Марапаттар''' * 1 орын: Meloman дүкендер желісінен 75 АҚШ доллары ( ≈ 32 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 2 орын: Meloman дүкендер желісінен 60 АҚШ доллары ( ≈ 25 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 3 орын: Meloman дүкендер желісінен 50 АҚШ доллары ( ≈ 21 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 4 орын: Meloman дүкендер желісінен 40 АҚШ доллары ( ≈ 17 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. * 5 орын: Meloman дүкендер желісінен 25 АҚШ доллары ( ≈ 10 000 теңге) мөлшеріндегі сыйлық ваучері. Қазақша Уикипедияға үлес қосқысы келетін кез келген адам жоба бетіне өтіп қатысушылар тізіміне өз атын қосса болады. Іске сәт! <center>{{Clickable button 2|Жоба:Түркі_марафоны_2021|Жарысқа қатысу|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ мемлекеттігі == --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 20:54, 2021 ж. шілденің 29 (+06)Рахмет көмектескеніңізге, тек дереккөздерді қосып кетсеңіз жақсы болар еді. :Сәлеметсіз бе. Сол қосылған мақалалардан алдым, яғни Уикипедияның өзіндегі мақалалардан [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 06:33, 2021 ж. шілденің 30 (+06) == [[Арон Атабек]] == Саламатсыз, Арон Атабек мақаласын сәлде болсың ретке келтіру керек болып тұр --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 14:22, 2021 ж. тамыздың 23 (+06) :мәліметтер қостым, қарап көріңіз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 12:39, 2021 ж. тамыздың 27 (+06) :сәл де болсыН деп жазылады. Өзіңіз және жылайсыз қазақтар осындай деп. Қазақтар, әсіресе админдер қатесіз жазу керек. Оның үстіне, арамыздағы белсенді админ екенсіз. СимБолдары деген секілді қате жіберіпсіз ғой сол секілді. Сіз де сол қателеріңізді түземей игнор жасағанға ұқсайсыз.))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:48, 2021 ж. қазанның 8 (+06) == [[Әкесінің қыздары]] == Атлаған мақала тікелей орысшадан қазақшаға аудару функциясымен жаслағанға ұқсайды: үлгідегі кісі есімдері қазуикиге сәйкес келмейді, тыныс белгілері арасында интервал тұр (түзеттім). --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 12:29, 2021 ж. тамыздың 26 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2885974 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Талқылау беті == Менің талқылау бетіме бірнәрсе жазып, алып тастапсыз. Не жазғанын көрмей қалады деп ойлайсыз ғой деймін (егер білсеңіз тарихы бар, көріп, тіпті қайтарса болады). ''Санат:2021 жылғы оқиғалар'', ''Кальмар ойыны'' санатты кім қойды екен? Біріншісінде мүлдем дұрыс емес санат (санатқа сол санатты қойғаңыз не сасқаңыз?), екіншісі мүлдем санатсыз болды (''Алфавит бойынша телесериалдар'' санаты автоматты түрде қойылады). Мені аңдып, болмашы нәрсеге санасып, уақытты құртып, сөзді шығындағанша соларды өзіңіз түзетсеңіз дұрыс болар еді. Мен сіздерге қателектерді айтып мен кеңес беріп жүрсем, өзінен-өзі келіп қудыңыздар ғой (дөрекі айтылса да), тақырыптан тақырыпқа ауысып, шайып кеттіңіздер. Қазақ сондай ғой бір-біріңді жегенннен басқа не біледі өзі --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:14, 2021 ж. қазанның 6 (+06) :Санаттарды Нұрлан қолданушымен өзіміз қоямыз дедіңіздер ғой, қойыңыздар енді. Ешқандай санат қоймаймын жаңа мақалаларға. Мен сізді аңдып жүргенім жоқ, өзіңіз мақалаларды қате нұсқасына қайтарып алып, қате санаттар қойғаныңызды мойындамайсыз және дұрыс нұсқасына келтіріп жасамайсыз. Сіздікі дұрыс. Уикипедия оп-оңай сайт қой тез үйреніп алатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 10:33, 2021 ж. қазанның 8 (+06) :Аха, жаныңыз жараланып қалды ма енді соны оқып. Өзіңіз де қазаққа жабуға ұмтылып отырсыз шайып)))). [[Жаңаөзен оқиғасы (2011 жыл)|Жаңаөзен оқиғасы]] деген мақаладағы қате түзетілген жоқ. Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз. Санат қоссақ, ойбай санатты қате қостың дедіңіз. Жарайды, енді интернетте түсінісу қиын, тым болмағанда ватсаптан да оңай телеграм топқа кіріп бірден түсінісіп жаза салшы дегенде де ой кіре алмаймын. уақыт жоқ деп тағы майыстыңыз. Телеграмға тіркелу ары кетсе 1 минут. Сізді ақыры "жеп жатырмыз" екен ғой, рас қой осының бәрі. Сосын, телесериалдар емес, телехикаялар деген нұсқа қазақы интернетте танымал бола бастады. Телеграм топта сауалнамада Уикипедияшылар '''''телехикая''''' деген нұсқаға дауыс берді. Неге солай жазбасқа Қазақстан телехикаялары деп? :Мен санаттауды дұрыс түсінбей жатырмын, неге соны адам құсап түсіндірмеске. Былай жазып отырғаннан гөрі телеграм топта жылдам бейнеқоңырау, аудиомен түсініскен тезірек қой. Тек Уикиде Альфи екеуіңіз құсап ұрысып отқанша неге тіке сөйлесе салмасқа. Интернетпен пернетақтамен пытырлатып жазғаннан адам ұға қоймайды. Адам эмоция, сезім иесі ғой, ұғады ғой дұрыстап адами тілмен жазысса. сөйлессе. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:00, 2021 ж. қазанның 8 (+06) ::Сіз тағы да түсінбедіңіз, сізге санат бастаңыз деп айтқан жоқпын тек мақалаға қойып кетіңіз (қызыл болса да). Жоғарыда айтылған екі қатенің біреуі дұрыс санат бастамадыңыз дедім. Сізге қалай жасалғанын өңдеу тарихына кіріп көріңіз деп қанша рет айттым. ''Елдің санаттарын ары мыжғылап, бері мыжғылап жүрсіз.'' Оны Ерден мырза бастады жоқ жерден, мұндай санат табиғатта жоқ деп миды жеді. Сіз де жағаласып екі жақтан келіп мыжғыладыңыздар. Жоқ жерден проблема туындап, жай нәрсені күрделендіріп жібердіңіздер (бірақ нәтижесі сол қалпы). Айтқанымдай, аңдып отырып ''Симбол'' дегенге бұрыс сілтей салыпсыз, мәселе ол жерде '''б→в''' әрпі емес екен, мәселе ондай санат ''табиғатта жоқ'' екен, содан болмашы проблема туындады Ерден мырзада. :::Біріншіден, сізде жейтіндей бірдеме бар ма өзі? Екіншіден, санаттар туралы талқыны сіз менің бетімде бастадыңыз, ал өзінің қателерін айтқанда, бұл болмашы проблема болып шықты екен. Сіз екіжүзді адам екенсіз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:17, 2021 ж. қазанның 11 (+06) * Жарайды деп екеуіңіздің айтқан нәрселерге құлақ асып, тынышталсам: сіз келіп талқылау бетіме жазып өшіріп жүрсіз. Жоғарыда айтылған екі нәрсені үндемей-ақ түзетіп кеттім. Талқылау бетін оқығаннан кейін, тағы да қайталанған қателікті көрсетіп кетейін дедім. Сізден өтінетінім санат бастағанда, басқа санаттарға немесе басқа тілдегі санатқа қарап жасауыңызды өтінемін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:10, 2021 ж. қазанның 10 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 09:37, 2021 ж. қазанның 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға үміткер == {{WAM |header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]</div> |subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. <center>{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}</center><br /> |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> [[Санат:Уикипедия:Көмек көрсетуге дайын қатысушылар]]--[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. ақпанның 18 (+06) == Үлгілерді алмастыру == ''Infobox Settlement'' ескі, қате, аударылмаған үлгі бар. Соған сілтенген беттерді қазақша жасалған үлгілермен алмастыруды өтінемін (бірге). Елді-мекен, әкімшілік бірлік т.с.с үлгілер болуы мүмкін. Түсінбесеңіз сұраңыз, үлгілермен жасауды үйретші деп жүр едіңіз) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:30, 2022 ж. ақпанның 20 (+06) :Ок уақыт болғанда)) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 07:01, 2022 ж. ақпанның 21 (+06) :Ағылшынша үлгісін таппадым ғой. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:44, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :өзің жазып аласың , енді көрсетсеші , адам құсап түсіндіріп жазып. Бұның қандай маңызы бар аударудың?? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:19, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :<s>Infobox Settlement|name=Madi|official_name=MadiBek</s> Осы үлгі ме? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::Дәл солай) --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 17:51, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::Қолданылған мысалдары бар ма? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:53, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::Менің соңғы үлесімде: елді-мекендер мақаласында өңделу тарихына кіріп көрсеңіз болады. Ал аталған үлгіге өтіп, сол жақта ''Мұнда сілтейтін беттер'' деген жерге өтсеңіз, көре аласыз. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 18:01, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::нақты сілтемесін бір-ақ жіберші. ары бері сандалтпай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:06, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) ::::: таппадым ғой ол үлгінің беті де жоқ. Әдетте Үлгі:Елдімекен деген сияқты тұрушы еді, іздеу ден іздесем шығушы еді, мынау да жоқ?? Не үлгі бұл??? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :::::Былай деп тұр ғой?? :::::'''''Бұл үлгі ескірген және жедел жоюға ұсынылған. Сондықтан мына үлгіні қолдануыңызды өтінемін:''''' ::::: '''''Үлгі:Елді мекен''''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:17, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) :Ешкім ары-бері сандалтып жүрген жоқ. Дұрыс қой ол үлгі ескірген, сол үлгіге өтсеңіз, сол жағында әртүрлі сілтемелер тұр. Сол тізімнің ішінен '''Мұнда сілтейтін беттер''' дегенге өтесің. Ескі үлгіні пайдаланылған мақалалар тізімі шығады. Сол мақаларды қолданылған қате үлгіні ''елді мекен, әкімшілік бірлік'' тағы сол сияқты үлгілермен алмастыру керек. Сізге ''Infobox Settlement'' деген үлгіні аудар деген жоқпын, сол үлгіні пайдаланған мақалаларда, дұрыс кезінде өзіміз жасаған ''үлгілермен алмастыруды'' ұсындым. Түсінді деп ойлаймын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:24, 2022 ж. наурыздың 13 (+06) *???? --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 11:48, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:Мыналардың барлығында ауыстыру керек пе? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:05, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) *:[[Арнайы:Мында сілтегендер/Үлгі:Infobox Settlement]] [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 15:06, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :Иә, күніне 3-5 ауыстырып тұрсаңыз жеткілікті (мен сияқты). Сосын жаңалықтар мен білгенге маржан бөлімінде ескілерін жоймай, мұрағатқа жіберуге тырысыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:22, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) ::Мысалы мына мақаладағы үлгінің [[Балыкесір (ил)]] қате шығып тұр. ::[[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:28, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) :::Мұнда емес мақаланың өзіне жасаңызшы, әрине қате болады: параметрлерді толық көшіріп, дұрыстап толтыру керек. [[Амася (ил)]] жасағанмын, асықпай, дұрыстап, алдын-ала шу шығармай қарап, жаңағы айтылған мақаланы түзетіп көріңіз. Сосын артынан тексеріп өтемін. Сөйтіп-сөйтіп үйреніп кетесіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:24, 2022 ж. наурыздың 15 (+06) == Александр Грэхэм Белл мақаласын аяқтаңыз == [[Александр Грэхэм Белл]] мақаласын аударып бастапсыз, бірақ аяқтамапсыз. Осындай секілді басқа да мақалаларыңыз болса аяқтауыңызды сұраймын. Бастаған соң аяқтау керек қой! Жартылай, шала жансар мақалалармен қазақ Уикипедиясына ешкім кірмей қашып кетер. Одан да аз да болса, мақалаңызды мән-мағыналы қылып ретке келтіріп қойсаңыз сол дұрыс болады. Рахмет. [[Қатысушы:Nurkhan|Nurkhan]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurkhan|талқылауы]]) 09:11, 2022 ж. наурыздың 31 (+06) :Күшті троллить етіпсіз , рахмет)))) . :Ойын ойынымен, рахмет әрине, сыныңызға, бірақ [[Ричард Брэнсон]] мақалаңызда келіспейтін аудармалар бар, тіпті мен ғана емес, @Kasymov мырза жоюға ұсыныпты бетті, өзіңіз айтпақшы, саннан сапаға өту үшін осындай сападан бастаған жөн емес пе? Александр Грэхэм Белл мақаланы оқысаңыз түсінікті, [[Ричард Брэнсон]] ше? Бұл қыңырланып, қырсықтанып жауап қайтару емес, илегеніміз Уикипедия деген ортақ энциклопедияға сапа болсын деген жай ғана әріптестік түзету. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 16:59, 2022 ж. сәуірдің 1 (+06) == Санат бастау == Саламатсыз, санатты қайтадан дұрыс жасамадыңыз. Қайта-қайта қателіктерін айта бергім келмейді, жай ғана [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%B5%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=2994257&oldid=2994239|осы сілтемеге] өтіп көрсеңіз болады. Интеруики міндетті түрде ұмытпау керек --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 15:32, 2022 ж. наурыздың 11 (+06) == Үлгілерді алмастыру == Қалайсыз, Мади мырза! Жоғарыда елді мекен үлгісімен алмастыру жұмысын өзім аяқтап тастадым)) ''(ағылшын қате үлгісін жойдым)''. Енді: {{tl|Шайқас}}, {{tl|Infobox military conflict}} үлгісін пайдаланған мақалаларда {{tl|Қарулы қақтығыс}} үлгісімен алмастырып шықсаңыз. Аса көп емес, әдеттегінше менде жасаймын. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:45, 2022 ж. мамырдың 21 (+06) == !!! == [[https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80&diff=3036588&oldid=3036209|***]] --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:16, 2022 ж. мамырдың 28 (+06) == Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 == {{WAM |header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]</div> |subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді. <div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады. Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды. * Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX * Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз. Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|<span style="color:#ff0500">'''''Mehman'''''</span>]] [[User Talk:Mehman97|<span style="color:#0500ff">'''''97'''''</span>]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06) |footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Айдын Касымов мақалаларды жойып жүр == Осы аталған қатысушы [[А.Байтұрсынов жазуы және емле ережелерінің тарихы]] деген мақаланы жойды, [[Қайта жаңғырту]] деген мақаланы жоюға ниеттенді, Брэнсон және Непомнящий туралы мақалаларды жедел жоюға ұсынды. Олай істеме десе, құлақ аспайды. Бұл нағыз вандал ғой. Оған не істеуге болады екен? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 12:03, 2022 ж. маусымның 14 (+06) == Аудару == Саламатсыз, аударғанда сөздер арасындағы интервалды ұстасаңыз. Тыныс белгілері біресе бірігіп немесе алшақ болып тұр. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 19:42, 2022 ж. тамыздың 27 (+06) == Таңдаулы мақалаға дауыс беру == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:48, 2022 ж. қазанның 10 (+06) == Бағдарлама карточкасы == {{tl|Бағдарлама карточкасы}} үлгісі бар еді ғой, ескісін жоюға ұсындым [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:34, 2022 ж. қазанның 6 (+06) == Келінжан == Кеш жарық. Келінжан мақаласына уикилендіру үлгісін қойған себебім: мақала мазмұны жарнама, афиша сияқты жазылған. Санаттар аз, сәл дамытуды қажет еткенннен қойдым. Оны алып тастапсыз, алып тастағаннан мақала ғажайып түрде жақсара қоймады. Сосын дереккөздер үлгісін дұрыс қойып жүрген жоқсыз. Бастап жүрген жаңа мақалаларыңызда байқадым (түзетіп қойдым). <pre>== Дереккөздер == {{дереккөздер}}</pre> осылай қою керек [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:59, 2022 ж. қазанның 14 (+06) * Санаттарды жойдым, сіз бастаған (дұрыс емес әрине, шаршап кеттім түсіндіріп). Шыныменде қазуики әлсіз, тіпті өзбек уикиін мықтырақ(((((( --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:20, 2022 ж. қазанның 15 (+06) :Мақала мазмұны жарнама, афиша секілді болып кетпес үшін не қосу керек сіздің ойыңызша? Қандай мәтіні афиша секілді жазылған? Нақтылап жазбайсыз ба? [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:01, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Сосын, афишаның анықтамасы орысша '''Афиша''' — объявление о спектакле, концерте, лекции, фильме и т. п., вывешиваемое на видном месте. :Қандай жарнама, афиша көріп отырғаныңызды ұқпадым. Егер шаршасаңыз, демалыңыз, мен сізді Уикиде ұстап отырған адам құсап шаршамаңыз)))) [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 01:04, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сізге бәрін шайнап, тек жұтқызу ғана қалды. Ерден мырза сияқты сізде орыс уикипедиядан келген сияқтысыз. Егер иә болса, басқа тілден кино, телесериалдар қалай жазылғанын қарап, мысал ретінде көруге болады ғой. ''танымал'' деген әсірелету сөзі, қызықты деректер бөлімі копи паст жасалған дүниеге ұқсайды. Сонымен қатар сілтемелер дұрыс емес: '''Аққайнар''' бұрыс сілтенген, тағы ''Жамбыл облысы'' деп жазылыпты, түзеттім. Сол үшін бұл мақаланы уикилендіруді қажет етеді деп белгі тастап кеткен едім. Сосын мен уикиден шаршадым деп жазбадым, сізге санат бастау жайлы түсіндіруден шаршадым деп көрсеттім. Бірақ оны әлі түсінбедіңіз, сәлде болсын ізденіп, талпыну керек қой. Мен сізді қинап уикиге алып келмедім, әркім өз еркімен. Бірақ та сапалы, таза үлес болғанын қалаймын (басқа тілдегі уикипедия ұқсап). Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:12, 2022 ж. қазанның 17 (+06) :Неге сол сериалдың талқылау бетіне жазып кетпейсіз менің жеке бетіме жазбай? Танымал деген әсірелету сөзі емес, ол шынымен де Ютубта ,сол арнада рейтингі жоғары болғаннан кейін солай жазылған. Және сол мақаланың статистикасына кіріп қараңыз, адамдардың қызығушылығы қандай екеніне көз жеткізіп. Жаза алмасам, керекті сөздерді қоса алмасам, үлгі ретінде өзіңіз өңдеп жіберіңіз шағын өңдеу жасап. Егер шын жаныңыз ашыса. Аққайнарды мен түзетпекші болғам, тарихында да тұр, бірақ ары қарай өңдей алмағаннан кейін солай қалдырдым. :Қызықты деректерді мен сайттарға шыққан мақала, видео, сұхбаттар тыңдап отырып қызықты -ау деген жерлерін жазып қойдым,дереккөздері де көрсетіліп тұр құрғақ сөзбен жазылмай. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 21:46, 2022 ж. қазанның 17 (+06) ::Сіз соны талқылау бетіне шағымыңызды мені атап жазып кетуіңіз керек еді. Өзіңіз топқа жаза салыпсыз, соның жауабын осында жаза кеттім. Мақалаңыз жақсы дамуына үміттімін. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:57, 2022 ж. қазанның 17 (+06) == Рабиндранат Тагор == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:33, 2022 ж. қарашаның 21 (+06) : Қосылған ақпарат жеткілікті деп санайсыз ба? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:25, 2022 ж. қарашаның 28 (+06) == Тұлға жайындағы мақала атауы == [https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын. Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]] 22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Бауыржан Момышұлы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:18, 2022 ж. желтоқсанның 3 (+06) == Жақсы мақалаға дауыс беру == Құрметті Madi Dos, [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]] деген бетте өз дауысыңызды әлде ойынызды қалдырынзшы --[[Қатысушы:Рахман999|Рахман999]]([[Қатысушы талқылауы:Рахман999|талқылауы]]) 15:23, 2022 ж. қарашаның 4 (+06) :ойыҢызды, қалдырыҢЫзшы [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 00:01, 2022 ж. желтоқсанның 11 (+06) == 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы == {{WAM |header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]</div> |subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.<div style="text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;"> |body = Құрметті достар, Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз. Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия. * Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]] * Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме] </div> |footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]]) }} <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Конференцияға қатысу мүмкіндігі == [[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] конференцияға қатысуға ниет білдіріпсіз. Қыркүйектің 2-3 күні қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап беруіңізді сұраймын. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 15:17, 2023 ж. тамыздың 22 (+06) :жоқ, қатыса алмаймын, онлайн болса мүмкін. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:10, 2023 ж. тамыздың 25 (+06) == Жаңа таңдаулы мақала == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 18:18, 2023 ж. тамыздың 30 (+06) == Цензура Nurtenge == Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись: Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:31, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06) == Конвертерді жою == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Сурет == Суреттің авторын, қайнарын көрсетіңіз. Немесе жойылады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2023 ж. қарашаның 24 (+06) :Сол сурет салатын жерден маған суретке қатысты деректер толтыратын орынды тауып беріңіз әуелі. Қазір ондай деректер кестесі жоқ жазатын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) :Бұрын болған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 13:20, 2023 ж. қарашаның 25 (+06) ::Мен уикидің авторымын ба? Батырбек немесе Қайыр мырзадан осы мәселені айтып көріңіз --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:57, 2023 ж. қарашаның 26 (+06) == WorldSkills == Кеш жарық, мен қазуикидегі шала жасалған, ағылшын тілінде қалып қойған үлгілерді қазақша дұрыс жасалған үлгілермен толықтырып, оларды алмастыру жұмыстарымен жүрсем, сіз оған өте жақсы үлес қостыңыз ғой(( Байрақ немес ту үлгісі баяғыдан бар, соны алмастырып шығыңыз. Өз жасаған мақалаңыз ұсқынсыз ''(ту үлгілері)'' көрінгені өзіңізге де жаман көрінер. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:31, 2023 ж. желтоқсанның 7 (+06) :Бопты, жасаймын. Сосын, WorldSkills#Жарыстар өткізілетін мамандықтарды неге түзедіңіз, мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой, қандай логикаға сүйендіңіз? ОЛ жерде мамандықтар тізімі ұзақ болады, сондықтан жинақылап қойғам, ары қарай жазғанда созылып кетеді деп. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:41, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:42, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :Оны түгел алмастырып шығу үшін қайтадан ана мемлекеттерді біртіндеп ауыстырып шығуым керек пе сонда? Олай болатын болса , мүше мемлекеттер тізімін алып тастаймын. Мен олардың байрақ үлгілерін жасамаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 02:53, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) :'''•''' осындай болып тұрғаны несі әдемі?? ''мен әдейі жинақы тұрсын деп бір қатарға жазып қойдым ғой'' сонда сөздер арасында '''•''' осы тұру керек па? ::''Білмеген нәрсеге басыңызды сұқпаңыз'' дұрыс айтасыз, білмейтін үлгілерді, бастай алмайтын санаттарды жасамаңызшы, өтініш (сіз жасаған санаттардың бәрін жойып немесе қайта түзетіп шығып жатырмын). :::Кім сізге үлгі жасап бер деп жатыр? Менің жазғанымды толық оқымай, түсінбей, баяғы сол шулап жатырсыз. {{tl|Байрақ}}, {{tl|Ту}} міне кезінде жасалған үлгілер, сәл болсын ізденіп, мақаланы көркем қылып көрсетуге тырысу керек қой. --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:05, 2023 ж. желтоқсанның 8 (+06) == Бітікші сайлау == Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз. <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 == Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06) <!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --> == Администраторды сайлау‎ == Қайырлы кеш! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 21:30, 2024 ж. ақпанның 2 (+06) == Қай үлгі дұрыс? == Сәлеметсізбе! Сізді [[Topic:Y1torvmkb6khrsos]] деген бетте пікіріңізді қорықпай білдіруіңізді сұраймын... [[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:07, 2024 ж. сәуірдің 8 (+06) == Батыршылдық == Қайырлы күн, Мәди мырза! Негізі мен «Батыршылдық» пен «Батылдық» деген екі мақаланы «Ерлік» дегенге қосуды ұсынғанмын. Тіпті үш сөз үш түрлі мағына берсе де бөлек тұратын мақала деп ойламаймын (не дегенмен синоним сөздер ғой), максимум «Ерлік» деген мақаланың ішіндегі бөлім деп тұрса дұрыс болар? Не дегенмен бұл мақалаларды біріктіру туралы талқылау да, қорытындысы да болмаған соң сіздің өңдемеңізді уақытша артқа қайтара тұрдым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:20, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) : Бұл синонимдер емес!!! Батылдықтың синонимі батырлық, ал батыршылдық ол мүлдем басқа сөз, ол тарих ғылымына қатысты. Қалай ұқпайсыз, неге сіздің сауатсыздығыңызды бүкіл уикипедия талқылауы керек?! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 15:58, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::Мені “сауатсыз” деп жекеме өтетіндей кім болдыңыз? Егер мақаларды біріктіруге ұсынсам, онда оған себеп болғаны, өзіңізге ұнамайтын бір нәрсе бола қалса болды адамның бетіне шапшымай, байыппен оның бұрыстығын дәлелдеңіз. Жалпы бұл хат мүлдем сізге арналмаған болатын, түсінбеушілік пен өңдеме соғысы туындамауы үшін Madi Dos-қа не үшін оның өңдемесін қайтарғанымды түсіндіргенмін. Сондықтан, өз жөніңізбен жүріңіз — [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:33, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) ::: Енді қазақ тілін жетік меңгеріп алмай, мақалаларды өңдей бастау да дұрыс іс емес қой! --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 16:40, 2024 ж. сәуірдің 29 (+05) == Администраторды сайлау == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:53, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05) == Администратор құқығынан айыру == Кеш жарық! [[Уикипедия:Администратор құқығынан айыру|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:30, 2025 ж. қаңтардың 23 (+05) == Бітікші сайлауы == Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:36, 2025 ж. ақпанның 19 (+05) == Деректерді беру хаттамасы == Кеш жарық! Деректерді беру хаттамасы мақаласына интеруикиді қойып жіберсеңіз [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 21:32, 2025 ж. ақпанның 24 (+05) == CEE Meeting 2025 == Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 10:48, 2025 ж. мамырдың 16 (+05) == nowiki == Өзге мақалаларға бағыттайтын сілтеме жасағанда соңына <nowiki> дегенді қосу керек емес. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 01:37, 2025 ж. тамыздың 28 (+05) :қай жерде мысалы,түсінбедім. Сосын неге Сәлем ентертэйнмент мақаласына өзгерту енгізілген, компания атауы ә әрпімен жазылған! [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. тамыздың 29 (+05) == Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы == Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:41, 2025 ж. қарашаның 14 (+05) == Орта кәсіптік оқу орыны == Кеш жарық! Аталған үлгіні орыс уикиден қарап тағы толықтыру керек сияқты, сосын ішіндегі үлгісі ескі. Жоюға ұсындым, инфобокс деген ҚАЗАҚША дұрыс жасалған үлгі бар (2011 жылдан бері) [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 22:15, 2026 ж. мамырдың 27 (+05) == Тексерілді == Неге шала жасалған дүниені тексерілді деп қайта-қайта қойып жатырсыз. ''Так сойдет!'' деген принцип па? Үлгі толық толырмаған, тіпті туған мен өліп қалған параметрін дұрыс толтырмаған да. Не санат жоқ, енді келіп ренжисіз, не түсінбейсіз. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 23:29, 2026 ж. маусымның 7 (+05) :@[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]] соны жазғанға да рақмет айту керек,онда осындай принциппен сондай қалған мақалаларды да жойып тастауға болады, бұл мақалада ең болмаса мақаланың өзі бар, тым қатты принциппен сөйтіп жаңадан бастаған қолданушыларды қашырасыз, әсіресе сіз! ең бастысы мақала маңыздылығы бар, тектоникаға қатысты,үлгі,санат қоя салыңыз жоқ боп жатса,жоюды бәрі жасай алады! Мен мақаланы оқып шықтым , аударылған маңызы бар мақала ,санат,үлгі деген кейін де жасала береді! тексерілмеген мақалалар деген бұдан да басқа мақалалар толып тұр, соны біреу тексеріп жатқанын көрмедім. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 23:42, 2026 ж. маусымның 7 (+05) ::Кім жоюға ұсынып отыр? Тексерілмеді деген сөз орыстардағы автопатруль деген сияқты. Сонда оқырман шала мақаланы оқып, одан әрі қазуикиден қашатын болады! Соны қалай түсінбейсіз? Көшеге асфальт немесе брусчатка төсеп берудің орнына, шағал таспен жүре беріңіздер деген нұсқа ұсынып тұрсыз ғой. Әрине тексермейді, себебі біреудің мақаласын кім көздің майын ағызып отырады. Кезінде мен де тексерістен өткізгенмін, қазір жоқ. Талай белсенді қатысушылар тексерістен шаршап, кетіп қалған. Біреудің сын көтермейтін шала дүниесін қашанға дейін түзетіп отырады. Енді басқа тұлғалар жайлы мақаланы Сіз тексерістен өткізген мақаламен салыстырып көріңіз, одан да жасамаған артық еді. [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]<sup> <big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big></sup> 00:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::ол да дұрыс шығар, бірақ тым перфекционист болу да дұрыс емес деп ойлаймын. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 11:18, 2026 ж. маусымның 10 (+05) ::::оның дәлелі тексерілмеген мақалалардың көптігі [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:06, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::[[Уикипедия:Жиі_кездесетін_қателер#Істегеннен_көрі_сынау]] Уикипедияда мақаланың жалғыз авторы болмайды. Себебі әртүрлі уақыт аралығында мақаланы дамытуға бірнеше қатысушылар (олар он шақты немесе жүз шақты) болуы мүмкін. Мақаланың «авторын» сынағанша, беттің «Талқылау» бөлімінде сын ескертпелеріңізді қалдыруға болады. '''Дегенмен, көзіңіз шалған қателікті өзіңіз кіріп түзей салсаңыз әлдеқайда тез әрі жеңіл болады.''' [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. маусымның 10 (+05) :::Сіз қойып жүрген үлгінің ережесі [[Уикипедия:Тексерілмелдігі]] осында жазылған, [[Уикипедия:Тексерілмелдігі#Абсурдқа_дейін_жеткізбеңіздер]] осы бөліміне назар аударыңыз, Дереккөзі көрсетілмеген ақпаратты көрсету Уикипедияның сапасын көтеруге бағытталған қадам екендігі белгілі, бірақ та дереккөздері берілмеген мақалаларға дереккөздері жоқтығын білдіретін үлгілерді көп мөлшерде орнату, жаңадан тіркелген қатысушылардың үлесіне қатысты дөрекі қарым-қатынас, дереккөзі көрсетілмеген мақалаларды шамадан тыс жою, <u>'''[[Уикипедия:Бастама|бастама]] мақалаларына қатаң қарау'''</u>, бір ғана автордың мақалаларына үлкен ықылас бөлу, күмән тудырмайтын мәліметке байланысты дереккөз көрсетуді талап ету сияқты жағдайлар Уикипедияның нұсқауларын бұзу ретінде қабылданады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 15:46, 2026 ж. маусымның 10 (+05) 4qc1eumszjfhjc4wqq3pyr8hkb3ei06 Қатысушы:Madi Dos 2 326019 3615153 3609311 2026-06-10T07:10:11Z Madi Dos 18369 3615153 wikitext text/x-wiki '''Уикипедия мықты дамыса Қазақстанның ғылыми сауаты да жақсы дамиды деген ойдамын. Сол себепті Қазақ уикипедиясы жүйеленген, толыққанды, сенімді ақпарат көзі болуы тиіс.Ол әрбір ''' '''қазақ тілді, сауатты қолданушының міндеті деп санаймын))''' ''' Уикипедияға үлесіңізді қосыңыз!''' {{Бүгінгі өсім}}{{Уикидеңгей|}} <span style="position:absolute;top:-50px;left:-200px;z-index:-1">[[Image:Eagle and sun from the Kazakh flag.svg|225px]]</span> <div style="position: fixed; top: 70px; right: 0; transparency: 1; z-index: 100;">[[File:Animated-Flag-Kazakhstan.gif|160px]]</div>[[Уикипедия:Жиі кездесетін қателер]]{{User:Box/Уикипедияшы|ту=бар|Қатысушы есімі=Madi Dos|Дәрежесі=Қолданушы|Туылған кездегі есімі=|Ұлты=[[Қазақтар|Қазақ]]|Уики-есім=Madi Dos|Тіркелу-жыл=2012|Тіркелу-күн=21|Тіркелу-ай=09|Марапаттама=|Мақала саны=|Мақала саны-дата=|Статистика стилі=|Facebook=|Вконтакте=|юзербокс-тақырып=|юзербокстар=...|юзербокс-тақырып6=|юзербокстар6=}}{{User:Box/Отбасы жағдайы:Бойдақ}} {{User:Box/Статистика:Өңдеме саны|3500}} [[en:User:Madi_Dos]] {{User:Box/Парашютпен секіру}} == Қатысушы туралы == === Мен бастаған жаңа мақалалар === https://xtools.wmcloud.org/pages/kk.wikipedia.org/Madi%20Dos == Үлгілер == * [[Үлгі:Алаң]] * [[Үлгі:Орта кәсіптік оқу орыны]] == Порталдар == # [[Портал:Автомобиль]] # [[Портал:Білім беру]] == Мен болған мемлекеттер/аймақтар: == {{flagicon|KAZ}}[[Қазақстан]]: * [[Шығыс Қазақстан облысы]] * [[Семей]] * [[Алматы]] * [[Алматы облысы]] * [[Тараз]] * [[Шымкент]] * [[Ақтау]] * [[Астана]] {{Flagicon|TUR}} [[Түркия]]: * [[Ыстанбұл|Ыстанбул]] * [[Кемер (қала)|Кемер]] == Қазақша жасалуы тиісті үлгілер == Қазақша жасалмаған үлгілер тізімі осында салынып отырады. Админдердің құлағына "алтын сырға"! Дегенмен, өзім де жасағым келеді. * [[:ru:Шаблон:Rq|Үлгі:Rq]] * [[:ru:Шаблон:Перевести|Үлгі:Аудару]] * [[:ru:Шаблон:Аффилированные_источники|Үлгі:Үшінші тарап]] *[[:ru:Шаблон:Недостаточно_критики|Үлгі:Сыни көзқарастың аздығы]] *[[:ru:Шаблон:Неавторитетные_источники|Үлгі:Сенімсіз дереккөздері]] *[[:ru:Шаблон:ВыводДанных|Үлгі:Деректерді шығару]] *[[:ru:Шаблон:Перевести|Үлгі:Басқа тілде аудармасы бар]] *[[:ru:Шаблон:Конструкция_автомобиля|Шаблон:Конструкция автомобиля]] == Уикиде мен жасағым келетін нәрселер / жасалғандар == * Әртүрлі үлгілерді жасап үйренгім келеді * Уикидегі бағалау өлшемшарттарын толықтырдым. Оларды нақтылап , жаңадан қосылып жатқан мақалаларды соған сай іріктеу керек секілді. * [[Портал:Жасанды интеллект/Мен қалай көмек көрсете аламын|Портал:Жасанды интеллект]], [[Портал:Автомобиль]] жасалды [[ru:Участник:Madi Dos]] gymk1gxdmbfr1bkbmjjvfhqh9wv3ggt 3615231 3615153 2026-06-10T10:42:32Z Madi Dos 18369 3615231 wikitext text/x-wiki '''Уикипедия мықты дамыса Қазақстанның ғылыми сауаты да жақсы дамиды деген ойдамын. Сол себепті Қазақ уикипедиясы жүйеленген, толыққанды, сенімді ақпарат көзі болуы тиіс.Ол әрбір ''' '''қазақ тілді, сауатты қолданушының міндеті деп санаймын))''' ''' Уикипедияға үлесіңізді қосыңыз!''' {{Бүгінгі өсім}}{{Уикидеңгей|}} <span style="position:absolute;top:-50px;left:-200px;z-index:-1">[[Image:Eagle and sun from the Kazakh flag.svg|225px]]</span> <div style="position: fixed; top: 70px; right: 0; transparency: 1; z-index: 100;">[[File:Animated-Flag-Kazakhstan.gif|160px]]</div>[[Уикипедия:Жиі кездесетін қателер]]{{User:Box/Уикипедияшы|ту=бар|Қатысушы есімі=Madi Dos|Дәрежесі=Қолданушы|Туылған кездегі есімі=|Ұлты=[[Қазақтар|Қазақ]]|Уики-есім=Madi Dos|Тіркелу-жыл=2012|Тіркелу-күн=21|Тіркелу-ай=09|Марапаттама=|Мақала саны=|Мақала саны-дата=|Статистика стилі=|Facebook=|Вконтакте=|юзербокс-тақырып=|юзербокстар=...|юзербокс-тақырып6=|юзербокстар6=}}[[Уикипедия:Тексерілмелдігі]]{{User:Box/Отбасы жағдайы:Бойдақ}} {{User:Box/Статистика:Өңдеме саны|3500}} [[en:User:Madi_Dos]] {{User:Box/Парашютпен секіру}} == Қатысушы туралы == === Мен бастаған жаңа мақалалар === https://xtools.wmcloud.org/pages/kk.wikipedia.org/Madi%20Dos == Үлгілер == * [[Үлгі:Алаң]] * [[Үлгі:Орта кәсіптік оқу орыны]] == Порталдар == # [[Портал:Автомобиль]] # [[Портал:Білім беру]] == Мен болған мемлекеттер/аймақтар: == {{flagicon|KAZ}}[[Қазақстан]]: * [[Шығыс Қазақстан облысы]] * [[Семей]] * [[Алматы]] * [[Алматы облысы]] * [[Тараз]] * [[Шымкент]] * [[Ақтау]] * [[Астана]] {{Flagicon|TUR}} [[Түркия]]: * [[Ыстанбұл|Ыстанбул]] * [[Кемер (қала)|Кемер]] == Қазақша жасалуы тиісті үлгілер == Қазақша жасалмаған үлгілер тізімі осында салынып отырады. Админдердің құлағына "алтын сырға"! Дегенмен, өзім де жасағым келеді. * [[:ru:Шаблон:Rq|Үлгі:Rq]] * [[:ru:Шаблон:Перевести|Үлгі:Аудару]] * [[:ru:Шаблон:Аффилированные_источники|Үлгі:Үшінші тарап]] *[[:ru:Шаблон:Недостаточно_критики|Үлгі:Сыни көзқарастың аздығы]] *[[:ru:Шаблон:Неавторитетные_источники|Үлгі:Сенімсіз дереккөздері]] *[[:ru:Шаблон:ВыводДанных|Үлгі:Деректерді шығару]] *[[:ru:Шаблон:Перевести|Үлгі:Басқа тілде аудармасы бар]] *[[:ru:Шаблон:Конструкция_автомобиля|Шаблон:Конструкция автомобиля]] == Уикиде мен жасағым келетін нәрселер / жасалғандар == * Әртүрлі үлгілерді жасап үйренгім келеді * Уикидегі бағалау өлшемшарттарын толықтырдым. Оларды нақтылап , жаңадан қосылып жатқан мақалаларды соған сай іріктеу керек секілді. * [[Портал:Жасанды интеллект/Мен қалай көмек көрсете аламын|Портал:Жасанды интеллект]], [[Портал:Автомобиль]] жасалды [[ru:Участник:Madi Dos]] lf3o9azax0jarxhjplmgby1inm0z0hn Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі 4 491233 3615199 3614831 2026-06-10T09:00:24Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3615199 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35273]||623||26||18||263||28||3||34135||8||0||169||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2690]||269||7||6||343||8||14||2032||0||4||7||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1177]||37||0||0||11||17||0||1101||0||0||11||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 828]||116||89||10||13||13||2||559||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 365]||15||0||7||22||4||1||301||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] 9r6sdwbbdsfuw32y2uqd4pufkagujcq Уикипедия:Белсенді қатысушылар 4 492279 3614875 3614641 2026-06-09T12:01:31Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3614875 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2328}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1815}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 3 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:634}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 5 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:260}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 7 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|Aldogarov}} |- | 8 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:193}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}} |- | 9 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:176}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 10 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:175}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}} |- | 11 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:165}}]] || {{Permissions|ShadZ01}} |- | 12 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 13 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 14 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}} |- | 15 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 16 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:125}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 17 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:118}}]] || {{Permissions|Madi Dos}} |- | 18 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:114}}]] || {{Permissions|Салиха}} |- | 19 || [[User:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] || [[Special:Contributions/Kazakhkingofprince|{{formatnum:98}}]] || {{Permissions|Kazakhkingofprince}} |- | 20 || [[User:Гулмира Исатай|Гулмира Исатай]] || [[Special:Contributions/Гулмира Исатай|{{formatnum:89}}]] || {{Permissions|Гулмира Исатай}} |- | 21 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:86}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 22 || [[User:Айдос Қаракөз|Айдос Қаракөз]] || [[Special:Contributions/Айдос Қаракөз|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|Айдос Қаракөз}} |- | 23 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 24 || [[User:Bkozhykov|Bkozhykov]] || [[Special:Contributions/Bkozhykov|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Bkozhykov}} |- | 25 || [[User:Маржан 1973|Маржан 1973]] || [[Special:Contributions/Маржан 1973|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Маржан 1973}} |- | 26 || [[User:Kuralbayev Almas|Kuralbayev Almas]] || [[Special:Contributions/Kuralbayev Almas|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Kuralbayev Almas}} |- | 27 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}} |- | 28 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Ashina}} |- | 29 || [[User:Қызғалдақ 1986|Қызғалдақ 1986]] || [[Special:Contributions/Қызғалдақ 1986|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Қызғалдақ 1986}} |- | 30 || [[User:QazPaluan|QazPaluan]] || [[Special:Contributions/QazPaluan|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|QazPaluan}} |- | 31 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:36}}]] || {{Permissions|Kas77777}} |- | 32 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}} |- | 33 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}} |- | 34 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:31}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 35 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Almatrkh}} |- | 36 || [[User:Гульнар Рысбекқызы|Гульнар Рысбекқызы]] || [[Special:Contributions/Гульнар Рысбекқызы|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Гульнар Рысбекқызы}} |- | 37 || [[User:Unknown Alash|Unknown Alash]] || [[Special:Contributions/Unknown Alash|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Unknown Alash}} |- | 38 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 39 || [[User:Baobaba1984|Baobaba1984]] || [[Special:Contributions/Baobaba1984|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Baobaba1984}} |- | 40 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}} |- | 41 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}} |- | 42 || [[User:Sudralum|Sudralum]] || [[Special:Contributions/Sudralum|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Sudralum}} |- | 43 || [[User:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] || [[Special:Contributions/Alphy Haydar|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Alphy Haydar}} |- | 44 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 45 || [[User:Серик Жунусов|Серик Жунусов]] || [[Special:Contributions/Серик Жунусов|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Серик Жунусов}} |- | 46 || [[User:KarlDaBuddies|KarlDaBuddies]] || [[Special:Contributions/KarlDaBuddies|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|KarlDaBuddies}} |- | 47 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}} |- | 48 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 49 || [[User:Daniyal.aidarov5|Daniyal.aidarov5]] || [[Special:Contributions/Daniyal.aidarov5|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Daniyal.aidarov5}} |- | 50 || [[User:Sleepycatinacap|Sleepycatinacap]] || [[Special:Contributions/Sleepycatinacap|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Sleepycatinacap}} |- | 51 || [[User:Тұрысбек Жанеля 7д|Тұрысбек Жанеля 7д]] || [[Special:Contributions/Тұрысбек Жанеля 7д|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Тұрысбек Жанеля 7д}} |- | 52 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 53 || [[User:Nurtenge|Nurtenge]] || [[Special:Contributions/Nurtenge|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Nurtenge}} {{/end}} htpydwj0z0iea0f45vuy6z6bab9pgm2 Қатысушы:Coffee86 2 498117 3615088 3614419 2026-06-09T20:42:37Z Coffee86 27186 3615088 wikitext text/x-wiki {{Biography | subject_name = Кенжигалиев Асхат Токанович | image_name = Coffee86.jpg | image_size = 180px | image_caption = Coffee86 қатысушысы | date_of_birth = 22.08.1986 | place_of_birth = Екібастұз | date_of_death = | place_of_death = | occupation = мүгедек | spouse = }} {{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}} {{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Уақыт жетпейді}} {{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}} <small><span style="color:Red">Менің өмірлік психологиясы:</span> 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады. ---- <span style="color:Red">Өзім туралы:</span> Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.</small> ---- <small>Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім<ref>Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…</ref>:<br> 1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.<br> Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.</small> ---- <center><small>'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]''' • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''</small></center> ---- <div class="plainlinks" style="float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;"> <small style="line-height:1.5em"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em">[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&lang=kk&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Бастаған мақалалары:]</div> <div style="text-align:left"> #'''[[Ибн Рушд]]''' #'''[[Әлқисса]]''' #'''[[Дидар]]''' #'''[[Сәбит ибн Курра]]''' #'''[[Рұстақ]]''' #'''[[Соғдылық айналғыш биі]]''' #'''[[Хутэн]]''' #'''[[Куста ибн Лукка]]''' #'''[[Гурек]]''' #'''[[Мурабба (тағам)]]''' #'''[[Мухаллеби]]''' #'''[[Майсор зымырандары]]''' #'''[[Абдаса]]''' #'''[[Гандхара өнері]]''' #'''[[Тумшук]]''' #'''[[Наан (тағам)]]''' #'''[[Кулфи]]''' #'''[[Бастани]]''' #'''[[Фалуде]]''' #'''[[Қуыршақтар алқабы]]''' #'''[[Бұлайық]]''' #'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]''' #'''[[Вешпаркар]]''' #'''[[Фалуда]]''' #'''[[Ах-ай гроты]]''' #'''[[Иверск-Серафим соборы]]''' #'''[[Қызылғаха үңгірлері]]''' #'''[[Безеклик]]''' #'''[[Миран (шұрат)]]''' #'''[[Гирлянда тасушылар]]''' #'''[[Базилика цистернасы]]''' #'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]''' #'''[[Раханч]]''' #'''[[Гандхара]]''' #'''[[Самарқан қағазы]]''' #'''[[Занданачи]]''' #'''[[Кэсы]]''' #'''[[Инпань адамы]]''' #'''[[Черчен адамы]]''' #'''[[Серика]]''' #'''[[Виша Самбхава]]''' #'''[[Музаки кінәздігі]]''' #'''[[Канун (Албания)]]''' #'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]''' #'''[[Мафраш]]''' #'''[[Виша Шура]]''' #'''[[Виша Кирти]]''' #'''[[Пісте балмұздақ]]''' #'''[[Хаварнак]]''' #'''[[Мивнай]]''' #'''[[Мабхара]]''' #'''[[Мизан]]''' #'''[[Мастан-Навиан]]''' #'''[[Тукаспадак]]''' #'''[[Шишпир]]''' #'''[[Агоналия]]''' #'''[[Тұрғар]]''' #'''[[Тархун (ихшид)]]''' #'''[[Меликават]]''' #'''[[Гипорхема]]''' #'''[[Гивех]]''' #'''[[Лейпциг бозторғайлары]]''' #'''[[Сериндия өнері]]''' #'''[[Манбидждік Агапий]]''' #'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]''' #'''[[Зергер-Тепе]]''' #'''[[Бетика]]''' #'''[[Реккесвинт тәжі]]''' #'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]''' #'''[[Нағиса]]''' #'''[[Хотандық сақ тілі]]''' #'''[[Алмихан Сейіті]]''' #'''[[Духцов сарайы]]''' #'''[[Брагадан Фруктуоз]]''' #'''[[Узуфрукт]]''' #'''[[Гварразардан қазына]]''' #'''[[Вестготтық шындық]]''' #'''[[Вигилан кодексі]]''' #'''[[Соғды жауынгерлері]]''' #'''[[Вестгот патшалығының флоты]]''' #'''[[Юйчи Исэн]]''' #'''[[Түйе жүні]]''' #'''[[Свина (өзен)]]''' #'''[[Цедыня]]''' #'''[[Кельтибериялықтар]]''' #'''[[Севильялық Исидор]]''' #'''[[Ифтехар]]''' #'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]''' #'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]''' #'''[[Музелес]]''' #'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]''' #'''[[Lundbeck]]''' #'''[[Той түйе (табақ)]]''' #'''[[Қытай қағазы]]''' #'''[[Нимруд линзасы]]''' #'''[[Албания-Болгария қатынастары]]''' #'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]''' #'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]''' #'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]''' #'''[[Симон Илеуші]]''' #'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]''' #'''[[Мирелейон]]''' #'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]''' #'''[[Жаккард матасы]]''' #'''[[Яздтағы дахма]]''' #'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]''' #'''[[Софа]]''' #'''[[Үндістан (Бируни)]]''' #'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]''' #'''[[Лузитания]]''' #'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]''' #'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]''' #'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]''' #'''[[Аниково табағы]]''' #'''[[Диолк]]''' #'''[[Кузхайя (монастырь)]]''' #'''[[Кливанион]]''' #'''[[Каббадион]]''' #'''[[Цангион]]''' #'''[[Дивитисий]]''' #'''[[Сериндия]]''' #'''[[Севильялық Иоанн]]''' #'''[[Шеду]]''' #'''[[Сабао (лауазым)]]''' #'''[[Шалимар бақтары]]''' #'''[[Бахур]]''' #'''[[Сенмар]]''' #'''[[Хвадай-намак]]''' #'''[[Мехреган]]''' #'''[[Тирган]]''' #'''[[Петрона Каматир]]''' #'''[[Халчаян]]''' #'''[[Анар сорпасы]]''' #'''[[Шолезард]]''' #'''[[Зарда (тағам)]]''' #'''[[Локакшема]]''' #'''[[Шатьял]]''' #'''[[Византия асханасы]]''' #'''[[Хотан жібек фабрикасы]]''' #'''[[Мұқанна]]''' #'''[[Дендера шамы]]''' #'''[[Бағдат батареясы]]''' #'''[[Ludus duodecim scriptorum]]''' #'''[[Бажаур қобди]]''' #'''[[Табула]]''' #'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]''' #'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]''' #'''[[Исабек-ишан]]''' #'''[[Екібастұз бөгені]]''' #'''[[Бутринти]]''' #'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]''' #'''[[Плацинда]]''' #'''[[Топрак-қала]]''' #'''[[Лампада]]''' #'''[[Көшк]]''' #'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]''' #'''[[Дхармаракша]]''' #'''[[Дунхуан]]''' #'''[[Ад-Дэйр]]''' #'''[[Теңіз органы]]''' #'''[[Қытайдағы зороастризм]]''' #'''[[Айвалық мармелады]]''' #'''[[Қайрақ (құлпытас)]]''' #'''[[Жеміс мұзы]]''' #'''[[Парвин Баби]]''' #'''[[Ан Лушан]]''' #'''[[Гяз]]''' #'''[[Туррон]]''' #'''[[Калаи-Муг]]''' #'''[[Юэяцюань]]''' #'''[[Лимпопо (мультфильм)]]''' #'''[[Лабубу]]''' #'''[[Константин базиликасы (Трир)]]''' #'''[[Максенций базиликасы]]''' #'''[[Әулие Николай базиликасы]]''' #'''[[Теодорик кесенесі]]''' #'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]''' #'''[[Иоанн Кладас]]''' #'''[[Самейру ханымының базиликасы]]''' #'''[[Византиялық жібек]]''' #'''[[Сан-Витале]]''' #'''[[Византия бақтары]]''' #'''[[Аэций Амидалық]]''' #'''[[Византия медицинасы]]''' #'''[[Эгиналық Павел]]''' #'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]''' #'''[[Византия лирасы]]''' #'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]''' #'''[[Византия ғылымы]]''' #'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]''' #'''[[Мариам Баоуарди]]''' #'''[[Антиохиялық Яхья]]''' </div></div> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[en:User:Coffee86]] [[meta:User:Coffee86]] [[ru:Участник:Coffee86]] [[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]] [[tr:Kullanıcı:Coffee86]] 45n2t1vmgbqhxg1vy5h7yrrmc1ym1jc 3615097 3615088 2026-06-09T23:27:52Z Coffee86 27186 3615097 wikitext text/x-wiki {{Biography | subject_name = Кенжигалиев Асхат Токанович | image_name = Coffee86.jpg | image_size = 180px | image_caption = Coffee86 қатысушысы | date_of_birth = 22.08.1986 | place_of_birth = Екібастұз | date_of_death = | place_of_death = | occupation = мүгедек | spouse = }} {{Babel|ru|kk-2|en-2|uz-1|uk-1|az-1|tr-1|tt-1|tg-1}} {{Қатысушы:Box/Қатысушы Қазақстаннан}} {{User:Box/Уақыт жетпейді}} {{Портал:Ағымдағы оқиғалар/Күнтізбе}} <small><span style="color:Red">Менің өмірлік психологиясы:</span> 1) Дене жоқ — іс жоқ. 2) Өткен және ұмытылған нәрсе әрқашан қате емес. 3) Өмірде бір нәрсені өзгерту керек сияқты көрінсе, олай емес сияқты. 4) Десе де, уақыт емдейтініне сенімдімін. 5) Рахаттануда ұят жоқ — бұл аман қалу. 6) Кейбіреулер мені бақылап, біраз қорытынды жасады. 7) Оны бөлісетін нәрсеге толы адам. 8) Мен адамдарды «оятпауға» тырысамын. 9) Барлығына күшті жүйке қажет. 10) Сіз бұл дүниені түсініп, ақымақ болмайсыз. 11) Менің өмірім көтерілу мен құлдырауға толы. 12) Маған «проблемадан проблема болған кезде» ұнамайды. 13) Қайта емес, қайта. 14) Жаңалық та жақсы — жаңалық емес. 15) Өз көзіңіздегі бөренені көрмеңіз. 16) Өмір әрқашан үйдегідей жайлы бола бермейді. 17) Менде орташа IQ бар, сондықтан сұхбаттасымның мотивтерін, ниеттерін және эмоцияларын болжау қиын. 18) Табыс — күнделікті жұмыс. 19) Өткенге есік қабырғамен қоршалу керек. 20) 90-шы жылдар мен 2000-шы жылдардың басы жаман түс сияқты болды. 21) Мен өзім болғанды ​​қалаймын. 22) Мен өз тәжірибемнен кейбір нәрселерді орындау қиын екенін білемін, мысалы, оқу. 23) Асықсаң жұртты күлдіріп жібересің. 24) Тозаққа апаратын жол ізгі ниетпен төселген. 25) Мен өшпенді сыншыларға атап өткім келеді: мен мүлдем жеңілген емеспін, мен жай қайыршымын. Сондықтан әрбір тиын үшін мен өз әрекетімді сілкіп, мұқият ойластыруым керек. 26) Мен қарқынды бақылауға, яғни уағыз айтуға шыдай алмаймын. 27) Менің сіз туралы пікірімді және сізге деген көзқарасымды шатастырмаңыз. Саған деген көзқарас мінез-құлқыңа байланысты қалыптасады, сен туралы пікірім тек өзіме байланысты. 28) Адамдармен келіссөздер жүргізіп, ымыраға келу керек. 29) Адамдар жанжалдасып, татуласады. 30) Жылтырағанның бәрі алтын емес. 31) Біреуге шұңқыр қазба — оған өзің түсесің. 32) Мен саудагерлердің жұмысын құрметтеймін. Сауда жалғасуы керек. 33) Тек шыбынның өзі ұша алмайды. 34) Адамдардың аз болуы оттегінің көп болуын білдіреді. 35) Мен өзім үшін өмір сүргім келеді: жалғыздықта өмірден ләззат ал. 36) Сараң екі рет төлейді. 37) Мен 2 орындыққа отыра алмадым. 38) Саясатпен айналысу үшін мүйізтұмсық терісі болуы керек. 39) Кез келген түсініксіз жағдайда ұйықтаңыз. 40) Егер мәселені ақшамен шешуге болатын болса, онда бұл шығын. 41) Мені тек мемлекет соттай алады. 42) Таң кештен дана. 43) Жаңа нәрсе әрқашан кепілдік берілген мәселелермен бірге келеді. 44) Мен өмірімде мәмбетті көп кездестірдім. Енді мен тек өркениет үшінмін. 45) Дүние жақсы адамдарсыз емес. 46) Үкім шығармаңдар, әйтпесе сотталмайсыңдар. 47) Мен кеше туылған жоқпын. 48) Адамдар әдетте өз бетінше үкім шығарады. 49) Мен өзімнің жауларыма және қаскөйлерге қуат алғым келмейді. 50) Мен мүлде сәнқой емеспін: менің өз стилім бар. 51) Кәрі мен жоқ, мен тым қартайдым. 52) Үміт соңғы болып өледі. 53) Мен тамақ пен киімге ұқыпты қараумен ерекшеленемін. 54) Бақыт тыныштықты жақсы көреді. 55) Адамның өзіндік мені бірден қалыптаспайды. Тұлға 25 жаста қалыптасады. 56) Сән циклдік. 57) Адамның адамға қасқыр екеніне көзіміз жетті. 58) Сандарда қауіпсіздік бар. 59) Өткен реніштерімді кешір. Мен ренжіткен барлық адамдардан кешірім сұраймын. 60) Қазақстан – менің отаным. Мен өз елімді жақсы көремін, ол қандай болса да. 61) Мені ұнатпайтын болсам, жай ғана қалдыр. 62) Біреудің жаны — қараңғылық. 63) Екі қол, екі аяқ, естідім, көремін, тірі ана — өмірге шағымданудың қажеті жоқ. 64) Бұл өмірде сіз нақты нәрсені, белгілі бір нәрсені қаламайсыз. 65) Уақытында кету керек. 66) Өмір сүргің келсе, иіруді біл. 67) Жаман татулық жақсы ұрыстан артық. 68) Адамда жол сілтейтін ішкі өзегі, мінезі болуы керек. Сіз өз бойыңызда мінезді тәрбиелеуіңіз керек. 69) Мен ақылды, ғылымды, технологияны, инновацияны және айқын ойлауды құптаймын. 70) Мен өзіме оңай жау табатыным анық. 71) Өмір сізге екінші мүмкіндік бергенде, сіз оған барынша жабысып, әр минутты бағалай бастайсыз. 72) Үйрену ешқашан кеш емес. 73) Мен өзімді ыңғайлы және жайлы сезіну үшін бірдей киімді кигенді жөн көремін. Көпшіліктен ерекшеленбегені дұрыс. 74) Қазақстанда тұратын адам циркке күлмейді. 75) Менің жылдарым — менің байлығым. 76) Бұл өмір тыйымдарға толы. 77) Менің мейірімділігімді әлсіздік деп қабылдамаңыз. 78) Барлық адамдар әртүрлі. 79) Құлағына кеспе іліп қою. 80) Мен өзім билемеймін, бірақ басқалардың мұны істегенін көргенді ұнатамын. 81) «Онда бірдеңе бар» деп айта алатын қыздар мен әйелдер бар. 82) Мен әйелдердің назарынан тыс қалмаған сияқтымын. 83) Тітіркену теңізі және нәтижесі бар. 84) Өз аймағыңызда жүргеніңіз дұрыс. 85) Өмірде өзіңді қарапайым ұстау керек. 86) Сөз — бұл қуаты. Сіз нарықты бақылап отыруыңыз керек. 87) Тазалық — бұл олардың қоқыс тастамайтын жері емес, тазаламайтын жері. 88) Табиғи нәрсе шіркін емес. 89) Сабыр — барлық есіктерді ашатын соңғы кілт. 90) Жауды жақсы білу керек. 91) Қасқырдың аяқтары оны тамақтандырады. 92) Кім таңертең тұрса, оған Алла береді. 93) Жан біраз уақыттан кейін трендте болатын нәрсені таңдағанда. 94) Мен бөтен адамдар арасында өзімдікі және өзімнің арасында жат адам сияқтымын. 95) Ыңғайсыз шындықты айтуым керек еді. 96) Тегін ірімшік тек тышқан қақпанында келеді. 97) Қазақ әйелі жүйрік атты тоқтатып, жанып тұрған лашықтың ішіне кіреді. 98) Соғыстағыдай алдау еш жерде жоқ. 99) Айла — зеректіктің белгісі. 100) Өмір — бұл азап. Өмір сүру – кесіп өтетін өріс емес. 101) Әр қалжыңның өз үлесі бар. 102) Алыстан дос болу керек. 103) Еш қиналмай, тоғаннан балықты да шығара алмайсың. 104) Бүйректеріңіз істен шыққан кезде Боржомиді ішуге тым кеш. 105) Кейбіреулер мені керемет деп санайтыны бос сөз. 106) Туған жерім сол жерде көмектесті. 107) Мен сезімтал емеспін, бірақ олар менің миыма тамшылағанда, ол маған қатты әсер етеді. 108) Тіпті миллион шыбынның өзі дәреттің дәмді екеніне сендірмейді. 109) Ойлар материалды болып табылады. 110) Ата-ана оқытпаса, халық оқытады. 111) Мен мысықтарды ерекше жақсы көретін емеспін. 112) Тыныш суларда шайтандар бар. 113) Менің көз алдымда адамдардың дөрекі сөздерді (яғни, балағат сөздер айтқанын) ұнатпаймын. Бұл жақсы естілмейді. 114) Өткенді түзетуге тырыспаңыз. Болашаққа нұқсан келтірмеу үшін бар күш-жігерді жұмсаған дұрыс /Венера Нығматулина/. 115) Бастама жазаланады. 116) Тыныш жүрсең, ары қарай жүресің. 117) Әркім сенің жауың емес: кіммен соғысып жүрсің. 118) Сәтсіздіктер мен қателіктер сізді өмірде шыңдайды. 119) Біреу үшін бәрі, біреу үшін ештеңе. 120) Анаңның артына тығылатын уақытты бағала, сонда сен сызбаларда өмір сүресің, бұл қорқынышты және азапты… 121) Егер мен қысты жақсы көрсем, уақыт өте келе мен жазды бағалай бастадым (табиғаттың гүлдену кезеңі). 122) Барлығына ұнауға тырыспау керек. Адамдар әлі де сенің жаныңнан өтіп, тегіс емес екеніңді айтып күңіренеді. 123) Мені және менің мінезімді түсінуге тырысқандар аз. 124) Әзіл мен сарказмды түсіне білу керек. 125) Олар ренжігендерге су тасиды. 126) Маған жиі қатал жауап беруге және мінезді көрсетуге тура келді. 127) Сіз келетін орындар бар және сізді кепілдік проблемалар күтіп тұр. 128) Шыдамдылық пен еңбек бәрін тоздырады. ---- <span style="color:Red">Өзім туралы:</span> Мен принципшіл, турашыл адаммын, бетіме шындықты айтудан қорықпаймын; чайлдфри. Мен жақсы көремін: 1) моноблоктар; 2) мұздатылған кептірілген кофе, капучино; 3) макадамия жаңғағы, фундук, кешью, бадам; 4) кептірілген өрік; 5) манго; 6) манты, тұшпара; 7) монеталар; 8) қыс; 9) жеке өмірге қол сұғылмаушылық; 10) пицца; 11) маркетплейстер; 12) түйелер (бір өркешті және екі өркешті); 13) боран; 14) автобустың артқы жағына отыруға; 15) құймақ, ет және сүзбе қосылған құймақ; 16) самса; 17) лимон қосылған шай; 18) өмір; 19) толтырылған бұрыш, қырыққабат орамдары; 20) халва (самарқан, зығыр және пісте); 21) қамырдағы барабан таяқшалары; 22) аяздар; 23) жағымды тосын сый; 24) инновациялар; 25) сауда орталықтары және сауда үйлері; 26) нан пісіру; 27) бризоль; 28) мандариндер; 29) шынайылық. Маған ұнамайды: 1) жылу; 2) көше жаргоны; 3) түйе синдромы; 4) таныс қарым-қатынастар; 5) кешкі; 6) адамдардың маған деген көңілі қалуы; 7) сәлемдесу; 8) Сіздің атыңызға айтылған сын; 9) мені тәрбиелеп жатқанда немесе оқытқанда; 10) адамдар маған ашуланғанда; 11) деструктивті адамдар мен улы заттар; 12) есікпен ойнағанда.</small> ---- <small>Егер сіз қаржылай көмектесе алғыңыз келсе, міне менің реквизиттерім<ref>Ақшаны аударатындарға үлкен рақмет ғой…</ref>:<br> 1) [[Kaspi Bank|Kaspi]] Gold карта нөмірі: 4400 4303 0898 2971.<br> Уикипедияны қолдауды жалғастыра алуыма қолдау бер.</small> ---- <center><small>'''[[:Санат:Қазақ жазушылары|Қазақ жазушылары]]''' • '''[[Уикипедия:Жедел жою өлшемшарттары]]''' • '''[[Үлгі:Тағам]]''' • '''[[Үлгі:Тұлға]]''' • '''[[Үлгі:Кітап]]''' • '''[[Үлгі:Үңгір]]''' • '''[[Үлгі:Ғимарат]]''' • '''[[Үлгі:Фотоқатар]]''' • '''[[Үлгі:Multiple image]]''' • '''[[Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]]''' • '''[[Үлгі:Өнер туындысы]]''' • '''[[Үлгі:Елді мекен]]''' • '''[[Үлгі:Компания]]''' • '''[[Үлгі:Монумент]]''' • '''[[Үлгі:Мереке]]''' • '''[[Үлгі:Су қоймасы]]''' • '''[[Үлгі:Әкімшілік бірлік]]''' • '''[[Үлгі:Әдеби шығарма]]''' • '''[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Byzantine_Empire_topics Template:Byzantine_Empire_topics]'''</small></center> ---- <div class="plainlinks" style="float: center; width: 260px; height: 300px; overflow: auto; text-align: center;"> <small style="line-height:1.5em"> <div style="text-align:center; font-weight:bold; background:#e8f5ff; line-height:1.3em; padding:0.4em">[http://toolserver.org/~soxred93/pages/index.php?name=+Coffee86&lang=kk&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=noredirects&getall=1 Бастаған мақалалары:]</div> <div style="text-align:left"> #'''[[Ибн Рушд]]''' #'''[[Әлқисса]]''' #'''[[Дидар]]''' #'''[[Сәбит ибн Курра]]''' #'''[[Рұстақ]]''' #'''[[Соғдылық айналғыш биі]]''' #'''[[Хутэн]]''' #'''[[Куста ибн Лукка]]''' #'''[[Гурек]]''' #'''[[Мурабба (тағам)]]''' #'''[[Мухаллеби]]''' #'''[[Майсор зымырандары]]''' #'''[[Абдаса]]''' #'''[[Гандхара өнері]]''' #'''[[Тумшук]]''' #'''[[Наан (тағам)]]''' #'''[[Кулфи]]''' #'''[[Бастани]]''' #'''[[Фалуде]]''' #'''[[Қуыршақтар алқабы]]''' #'''[[Бұлайық]]''' #'''[[Библияның соғды тіліндегі аудармалары]]''' #'''[[Вешпаркар]]''' #'''[[Фалуда]]''' #'''[[Ах-ай гроты]]''' #'''[[Иверск-Серафим соборы]]''' #'''[[Қызылғаха үңгірлері]]''' #'''[[Безеклик]]''' #'''[[Миран (шұрат)]]''' #'''[[Гирлянда тасушылар]]''' #'''[[Базилика цистернасы]]''' #'''[[I Хұсрау патшаның көктемгі кілемі]]''' #'''[[Раханч]]''' #'''[[Гандхара]]''' #'''[[Самарқан қағазы]]''' #'''[[Занданачи]]''' #'''[[Кэсы]]''' #'''[[Инпань адамы]]''' #'''[[Черчен адамы]]''' #'''[[Серика]]''' #'''[[Виша Самбхава]]''' #'''[[Музаки кінәздігі]]''' #'''[[Канун (Албания)]]''' #'''[[Нана (Бактрия құдайы)]]''' #'''[[Мафраш]]''' #'''[[Виша Шура]]''' #'''[[Виша Кирти]]''' #'''[[Пісте балмұздақ]]''' #'''[[Хаварнак]]''' #'''[[Мивнай]]''' #'''[[Мабхара]]''' #'''[[Мизан]]''' #'''[[Мастан-Навиан]]''' #'''[[Тукаспадак]]''' #'''[[Шишпир]]''' #'''[[Агоналия]]''' #'''[[Тұрғар]]''' #'''[[Тархун (ихшид)]]''' #'''[[Меликават]]''' #'''[[Гипорхема]]''' #'''[[Гивех]]''' #'''[[Лейпциг бозторғайлары]]''' #'''[[Сериндия өнері]]''' #'''[[Манбидждік Агапий]]''' #'''[[Кафыр-қала (Самарқан)]]''' #'''[[Зергер-Тепе]]''' #'''[[Бетика]]''' #'''[[Реккесвинт тәжі]]''' #'''[[Джулиан (вестготтық граф)]]''' #'''[[Нағиса]]''' #'''[[Хотандық сақ тілі]]''' #'''[[Алмихан Сейіті]]''' #'''[[Духцов сарайы]]''' #'''[[Брагадан Фруктуоз]]''' #'''[[Узуфрукт]]''' #'''[[Гварразардан қазына]]''' #'''[[Вестготтық шындық]]''' #'''[[Вигилан кодексі]]''' #'''[[Соғды жауынгерлері]]''' #'''[[Вестгот патшалығының флоты]]''' #'''[[Юйчи Исэн]]''' #'''[[Түйе жүні]]''' #'''[[Свина (өзен)]]''' #'''[[Цедыня]]''' #'''[[Кельтибериялықтар]]''' #'''[[Севильялық Исидор]]''' #'''[[Ифтехар]]''' #'''[[Әулие Антоний Падуан шіркеуі (Ыстанбұл)]]''' #'''[[Танның батыс базарының мұражайы]]''' #'''[[Музелес]]''' #'''[[Ливиядағы болгар дәрігерлерінің соты]]''' #'''[[Lundbeck]]''' #'''[[Той түйе (табақ)]]''' #'''[[Қытай қағазы]]''' #'''[[Нимруд линзасы]]''' #'''[[Албания-Болгария қатынастары]]''' #'''[[Қытайдағы жер сілкінісі (2023)]]''' #'''[[Жеті кітаптағы медициналық жинақ]]''' #'''[[Византиялық ғибадатханасы (Судак)]]''' #'''[[Симон Илеуші]]''' #'''[[Әулие Павел шіркеуі (Константинополь)]]''' #'''[[Мирелейон]]''' #'''[[Әулие Ирина шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Сергий бен Вакх шіркеуі]]''' #'''[[Әулие Анна шіркеуі (Трабзон)]]''' #'''[[Жаккард матасы]]''' #'''[[Яздтағы дахма]]''' #'''[[Кристегі Әулие Андрей шіркеуі]]''' #'''[[Софа]]''' #'''[[Үндістан (Бируни)]]''' #'''[[Вандалдар мен аландар мемлекетінің флоты]]''' #'''[[Лузитания]]''' #'''[[Бұхара тарихы (қолжазба)]]''' #'''[[Таксиладан келген белгісіз меридарх]]''' #'''[[Гуанчжоудағы қырғын]]''' #'''[[Аниково табағы]]''' #'''[[Диолк]]''' #'''[[Кузхайя (монастырь)]]''' #'''[[Кливанион]]''' #'''[[Каббадион]]''' #'''[[Цангион]]''' #'''[[Дивитисий]]''' #'''[[Сериндия]]''' #'''[[Севильялық Иоанн]]''' #'''[[Шеду]]''' #'''[[Сабао (лауазым)]]''' #'''[[Шалимар бақтары]]''' #'''[[Бахур]]''' #'''[[Сенмар]]''' #'''[[Хвадай-намак]]''' #'''[[Мехреган]]''' #'''[[Тирган]]''' #'''[[Петрона Каматир]]''' #'''[[Халчаян]]''' #'''[[Анар сорпасы]]''' #'''[[Шолезард]]''' #'''[[Зарда (тағам)]]''' #'''[[Локакшема]]''' #'''[[Шатьял]]''' #'''[[Византия асханасы]]''' #'''[[Хотан жібек фабрикасы]]''' #'''[[Мұқанна]]''' #'''[[Дендера шамы]]''' #'''[[Бағдат батареясы]]''' #'''[[Ludus duodecim scriptorum]]''' #'''[[Бажаур қобди]]''' #'''[[Табула]]''' #'''[[Екібастұз политехникалық колледжі]]''' #'''[[Павлодар машина жасау колледжі]]''' #'''[[Исабек-ишан]]''' #'''[[Екібастұз бөгені]]''' #'''[[Бутринти]]''' #'''[[Марат Пазылұлы Марденов]]''' #'''[[Плацинда]]''' #'''[[Топрак-қала]]''' #'''[[Лампада]]''' #'''[[Көшк]]''' #'''[[Дөңгелек тақталардағы шахмат]]''' #'''[[Дхармаракша]]''' #'''[[Дунхуан]]''' #'''[[Ад-Дэйр]]''' #'''[[Теңіз органы]]''' #'''[[Қытайдағы зороастризм]]''' #'''[[Айвалық мармелады]]''' #'''[[Қайрақ (құлпытас)]]''' #'''[[Жеміс мұзы]]''' #'''[[Парвин Баби]]''' #'''[[Ан Лушан]]''' #'''[[Гяз]]''' #'''[[Туррон]]''' #'''[[Калаи-Муг]]''' #'''[[Юэяцюань]]''' #'''[[Лимпопо (мультфильм)]]''' #'''[[Лабубу]]''' #'''[[Константин базиликасы (Трир)]]''' #'''[[Максенций базиликасы]]''' #'''[[Әулие Николай базиликасы]]''' #'''[[Теодорик кесенесі]]''' #'''[[Әулие Николай шіркеуі (Демре)]]''' #'''[[Иоанн Кладас]]''' #'''[[Самейру ханымының базиликасы]]''' #'''[[Византиялық жібек]]''' #'''[[Сан-Витале]]''' #'''[[Византия бақтары]]''' #'''[[Аэций Амидалық]]''' #'''[[Византия медицинасы]]''' #'''[[Эгиналық Павел]]''' #'''[[Византия өнертабыстарының тізімі]]''' #'''[[Византия лирасы]]''' #'''[[Византия сигнал мұнаралары жүйесі]]''' #'''[[Византия ғылымы]]''' #'''[[Константинополь жер сілкінісі (557)]]''' #'''[[Мариам Баоуарди]]''' #'''[[Антиохиялық Яхья]]''' #'''[[Шарбел Махлуф]]''' </div></div> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[en:User:Coffee86]] [[meta:User:Coffee86]] [[ru:Участник:Coffee86]] [[uz:Foydalanuvchi:Coffee86]] [[tr:Kullanıcı:Coffee86]] nppekv773l2hrmerjbhmxtktvcea5ba LinkedIn 0 524453 3615099 3569041 2026-06-09T23:36:54Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3615099 wikitext text/x-wiki {{Сайт |атауы = LinkedIn Corporation |логотипі = LinkedIn Logo 2013.svg |URL = {{URL|http://www.linkedin.com/}} |скриншоты = |скриншот ені = 200px |тақырыбы = LinkedIn логотипі |саудалық = иә |түрі = кәсибі [[әлеуметтік желі]] |ұраны = |тіркелу = міндетті |тілдері = көп тілді (25 тіл) |кірушілер саны = |орналасқан жері = |иесі = |авторы = |ашылды = [[5 мамыр]] [[2003 жыл]]ы |жабылды = |қазіргі статусы = белсенді |айналымы = |таза табысы = |телефоны = }} '''LinkedIn''' — кәсіби байланыстар орнатуға арналған [[әлеуметтік желі]]. LinkedIn компаниясы 2002 жылдың желтоқсанында құралып, 2003 жылдың 5-ші мамырында іске қосылды.<ref name="about">{{cite web|url = http://press.linkedin.com/about/|title = LinkedIn - About|year = 2013|publisher = LinkedIn Corporation|accessdate = March 13, 2014|archiveurl = http://archive.is/jmZKe|archivedate = August 1, 2013|deadurl = no}}</ref> 2014 жылдың 11 ақпандағы жағдайына сәйкес 200-ден астам елден 277 миллионға жуық қатысушысы тіркелген.<ref>[http://press.linkedin.com/about ''LinkedIn Fakten''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209010700/http://press.linkedin.com/about |date=2009-02-09 }}, LinkedIn, abgerufen am 11. Feb 2014</ref> Сайт 24 тілде қол жетімді, соның ішінде, [[итальян тілі|италян]], [[неміс тілі|неміс]], [[орыс тілі|орыс]], [[француз тілі|француз]], [[ағылшын тілі|ағылшын]], [[португал тілі|португал]], [[испан тілі|испан]], [[араб тілі|араб]], [[нидерланд тілі|нидерланд]], [[дат тілі|дат]], [[румын тілі|румын]] және [[түрік тілі|түрік]] тілдерінде. == Қайнары == LinkedIn әлеуметтік желісін [[Рид Хоффман]] [[2002 жыл]]ы желтоқсанда қалаған, [[2003 жыл]]ы мамырда іске қосылды. == Қолданушылар == LinkedIn мүшелерінің жартысына жуығы Құрама Штаттарының тұрғындары және шамамен 25 млн тіркелгендер [[еуропа]]лықтар. Ірі тіркелу өсімі [[Үндістан]]да жасалды.[[2010 жыл]]ы 9 млн пайдаланушылар тіркелген. == Функциялары == '''LinkedIn''' тіркелген пайдаланушыларға бизнес контактілер тізімін жасау және сақтауға мүмкіндік береді. Байланыстар веб-екі және сырттан шақырылған болады, бірақ LinkedIn контактілерімен алдын ала танысуды қажет етеді. Пайдаланушы контактіге ешқандай тікелей байланыс жоқ жағдайда, ол басқа жол арқылы көрсетілуі мүмкін. LinkedIn пайдаланушылары өз контактілер тізімін әр түрлі мақсаттар үшін пайдалана алады: * қолданыстағы ұсынылған байланыстар және байланысты кеңейтуге болады; * компаниялар, адамдар, пайыздық топтарды іздеу үшін; * кәсіби [[қысқаша мазмұн]] және жұмыс іздеу туралы жариялау; * ұсыныну және ұсынылған болу; * бос жұмыс орнын жариялау; * қызығатын саласы бойынша топтар құру (мысалы, Kazakh connection, Kazakh speaking professionals abroad, Kazakh Club of Kazakh және т. б.). == Қосымша қызметтері == LinkedIn, сондай-ақ, іссапарлар, алдағы конференциялар, оқып жатқан кітаптар туралы ақпаратты жариялауға мүмкіндік береді. == Әдебиет == * {{кітап|авторы= Рид Хоффман, Бен Касноча.|тақырыбы= Жизнь как стартап. Строй карьеру по законам Кремниевой долины|шынайы атауы= The Start-Up of You: Adapt to the Future, Invest in Yourself, and Transform Your Career|баспасы= [[Альпина Паблишер]]|жыл= 2012|орны = М.|барлық беті= 240|isbn= 978-5-9614-2227-6|ref= Хоффман, Касноча}} * {{кітап|авторы= Ян Вермейрен, Берт Вердонк.|тақырыбы= Как эффективно использовать LinkedIn / пер. с ағылш.|шынайы атауы= How to REALLY use LinkedIn|баспасы= Инфотропик Медиа|год= 2012|орны = М.|барлық беті= 400|isbn= 978-5-9998-0094-7|ref= Вермейрен, Вердонк}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.linkedin.com/ Ресми сайты]{{ref-en}} * [http://www.lenta.ru/news/2008/10/23/linkedin/ 5 жылда LinkedIn әлеуметтік желісіне 100 миллион доллар құйылған] * [http://biz.cnews.ru/news/top/index.shtml?2008/12/05/330581 LinkedIn орысша бас июді дұрыстады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150421051528/http://biz.cnews.ru/news/top/index.shtml?2008%2F12%2F05%2F330581 |date=2015-04-21 }} {{Әлеуметтік желілер}} [[Санат:Әлеуметтік желілер]] [[Санат:АҚШ әлеуметтік желілері]] ak6m78g2fc434dnclixsvjkunh7nyo1 Ұзақ Саурықұлы 0 531329 3614908 3370699 2026-06-09T13:12:20Z 1nter pares 146705 3614908 wikitext text/x-wiki '''Ұзақ Саурықұлы''' ([[1855]], бұрынғы [[Жетісу губерниясы]], [[Жаркент уезі]] – 13 тамыз [[1916]], [[Қырғызстан]], [[Қарақол]] қ.) — қазақ батыры, 1916 жылы Жетісудағы [[Қарқара көтерілісі]] ұйымдастырушылардың бірі. == Шығу тегі == Әкесі Саурық Жетісу жерін жоңғар-қалмақтардан азат етуге белсенді қатысқан. Тегі – Албан руының [[Құрман]] атасынан шыққан. Ұзақ ел билігіне жас кезінен араласты. [[Ұлы жүз]]дің [[Албан руы|Албан]] тайпасынан шыққан.<ref>{{кітап |авторы = Алмабеков Т. |бөлімі = Албан ата энциклопедиялық шежіре. |бөлім сілтемесі = |тақырыбы = |шынайы атауы = |сілтеме = https://emirsaba.org/pars_docs/refs/9/8452/8452.pdf |уикитека = |жауапты = |басылым = |орны = Алматы |баспасы = |жыл = 2003 |томы = |беттері = |барлық беті = 1352 |сериясы = |isbn = 9965-00-838-8 |тиражы = }}</ref> === Бірнеше рет тұтқындалуы=== 1895 жылы қыс қатты болып, жұт қаупі төнгенде Ұзақ батыр қалың жылқысын Қытай жеріндегі тау ығына қыстатқан. «Шекара заңын мойындамады» деген кінә тағып, Қытай билеушілігі Ұзақтың үстінен Жетісудағы патша әкімшілігіне шағым түсіреді. Ұзақты тұтқындауға келген қазақ-орыс жасақтарымен болған қақтығыста бірнеше адам қазаға ұшырады. Осыдан соң жергілікті патша үкіметінің әкімшілігі Ұзақты тұтқындау үшін жазалаушы жасақ шығарды. Олар батыр Құлжа өңірінде жасақ жинау мақсатымен жүргенде ауылын шауып, Ұзақтың ұлы – Рүстемді өлтіріп, туыстарын түгелдей тұтқындады. Еліндегі ойранға шыдай алмаған Ұзақ Қырғыстандағы патшаның жергілікті әкімшілігіне өзі барды. Патша үкіметі оны жеті жылға соттады. Батыр жазаның бес жылын өтеп, қалған екі жылына ақшалай айып төлеп, елге оралды. Отаршыл Ресейдің жергілікті әкімшілігінің қазақ жерін тартып алып, еселей салық салу әрекеттеріне қарсы шыққан Ұзақ кейіннен екінші рет жауапқа тартылып, «патша жарлығын мойындамады» деген желеумен тағы да екі жыл сотталды. Жергілікт билік шешімдеріне қарсы шыққаны үшін үшінші рет «Верный» түрмесіне қамалған. Түпкі мақсаты - қарулы күрес жүргізу мұратынан айнымаған Ұзақ 1916 жылы шілденің бас кезінде майданның қара жұмысына кісі алу жөніндегі патша үкіметінің жарлығына қарсы үгіт жұмыстарын жүргізді. Ұзақ пен [[Жәмеңке Мәмбетұлы]] басқарған Жаркент уезіндегі Нарынқол – Шарын учаскесінің 1000-нан астам тұрғыны 1916 жылы 11 шілдеде Қарқара жайлауында ббас қосып, майданның қара жұмысына адам бермеуге келісті. Егер патша үкіметі өз жарлығын күшпен жүзеге асырмақ болса, оған қарулы көтеріліспен жауап беру туралы байлам жасалды. Осыдан бастап, Ұзақ төңірегіне көп адам топтасты.Толқудың қарулы көтеріліске ұласып кетуінен сескенген патша үкіметінің жергілікті органдары 1916 жылы 22 шілдеде Ұзақты бірнеше серіктерімен тұтқынға алды. Көп кешікпей ол Қарақол түрмесіне айдалды. 12 тамыздың түнінде тұтқындарға қарулы күзетшілер кенеттен оқ жаудырған сәттегі аласапыранды пайдаланып, серіктерінің көмегімен түрмеден қашып шыққан Ұзақ батыр қапыда қаза тапты. <br />Ұзақтың алғаш рет көтерілісшілердің басын қосқан жерін халық «[[Ереуілтөбе]]» деп атап кеткен. Ол М.Әуезовтың «Қилы заман» повесінің басты кейіпкерлерінің бірі. Ұзақтың қайда жерленгені белгісіз. Ел ішіндегі кейбір әңгімелерге қарағанда Түменбай есімімен аталатын бұлақ басындағы зиратқа жерленген.<ref>Жұртбаев Т., Бейуақ, А., 1990;</ref><ref>Қарқара айбаты (Құжаттар мен материалдар жинағы), A., 1991; Тәнекеев С., 1916.</ref><ref>Ереуілтөбе әсерлері, А., 1994;</ref><ref>Қаупынбайұлы Т., Бабалар аманаты, А., 1996;</ref><ref>Қауғабай О., Әлмеректің бес баласы және Еділ-Жайық, А., 2001;</ref><ref>Тәнекеев С., Қарқара-Албан көтерілісі, А., 2002.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.aikyn.kz/articles/view/51411 ҰЗАҚ БАТЫРДЫҢ ҚАНДЫ ЖЕЙДЕСІ]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:1855 жылы туғандар]] [[Санат:Алматы облысында туғандар]] [[Санат:1916 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Қазақ батырлары]] [[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]] 0awzxzmf53vi5wdpie4pd4f8pgb0d2z Айнтрахт (футбол клубы, Майндағы Франкфурт) 0 531386 3615057 3606450 2026-06-09T19:05:04Z -Lemmy- 46674 3615057 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Германия}} Айнтрахт Франкфурт |логотипі = Eintracht_Frankfurt.png |толық атауы = Eintracht Frankfurt e.V. |лақап аты = Бүркіттер (нем. Die Adler) |құрылған = [[8 наурыз]] [[1899 жыл]]ы |стадионы = Дойче Банк Парк |сыйымдылығы = 59500 |президент = {{flagicon|Germany}} Матиас Бек |жаттықтырушы = {{flagicon|Austria}} Ади Хюттер |капитаны = {{flagicon|Germany}} Робин Кох |рейтингі = '''[[УЕФА]]''' рейтингінде '''28-ші орын''' |жарыс = [[Футболдан Германия чемпионаты|Примера]] |маусым = 2025/26 |орын = 8 | pattern_la1 = _frankfurt2627h | pattern_b1 = _frankfurt2627h | pattern_ra1 = _frankfurt2627h | pattern_sh1 = _frankfurt2627h | pattern_so1 = _frankfurt2627hl | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = | body2 = | rightarm2 = | shorts2 = | socks2 = | pattern_la3 = | pattern_b3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Айнтрахт»''' Франкфурт ({{lang-de|Eintracht Frankfurt e.V.}}) — неміс футбол клубы. Майндағы Франкфуртта орналасқан. Бундеслигада өнер көрсетеді. == Тарихы == [[1899 жыл]]ы [[8 наурыз]]да Франкфурт-на-Майне жерінде Frankfurter Fußball-Club Victoria von [[1899 жыл|1899]] және Frankfurter Fußball-Club Kickers von [[1899]] футбол клубтары құрылды. [[1911 жыл|1911]] Kickers және Victoria командаларының қосылуының нәтижесінде Frankfurter Fußballverein (Kickers-Victoria) von 1899 футбол клубы құрылды. Бірінші Дүниежүзілік соғыс кезінде клуб өзінің жұмысын уақытша тоқтатты. Соғыстан келгеннен соң Kickers-Victoria футболшылары клубты жаңартып, Frankfurter Turngemeinde клубымен қосылудың нәтижесінде - Turn- und Sportgemeinde Eintracht Frankfurt von 1861 клубы құрылады. Бірақ ол көпке созылмайды. Екінші Дүниежүзілік соғыстан кейін қайта жандандырылған SG Eintracht 1946 клубы Гессен Кубогын жеңеді. Ал [[1959 жыл]]ы "Айнтрахт" өз тарихында алғашқы және соңғы рет Германия чемпионы атанады. [[1960 жыл]]ы "Айнтрахт" клубы Чемпиондар Кубогының финалисті атанған Германиядағы алғашқы клуб болды. Финалда мадридтік [[Реал]]ға 3-7 есебімен жеңіліс табады. [[1968 жыл]]ы клуб өз атауын өзгертіп, '''Eintracht Frankfurt e.V.''' атанады. [[1974 жыл|1974]] және [[1975 жыл]]дары "Айнтрахт" клубы екі рет [[Германия]] Кубогының иегері атанады. [[1978 жыл]]ы Фридель Рауш жетекшілігімен УЕФА Кубогының жеңіп алады. [[1981 жыл|1981]] және [[1988 жыл|1988¤жылдары]] клуб ГФР Кубогын екі мәрте жеңеді. [[1994 жыл]]дан бастап клубтың жағдайы нашарлап, тіпті екінші дивизионға түсіп қалады. [[2004 жыл]]ы клубты Фридхельм Функель басқарады да бір жыл ішінде клубты бірінші Бундеслигаға қайтарады. == Жетістіктері == === Ұлттық === * [[Футболдан Германия чемпионаты|Германия Чемпионаты]] ** Жеңімпаз: [[1959]] ** Финалист: [[1932]] * Германия Кубогы ** Жеңімпаз: [[1974]], [[1975]], [[1981]], [[1988]], [[2018]] ** Финалист: [[1964]], [[2006]], [[2017]], [[2023]] === Халықаралық === * [[УЕФА Еуропа Лигасы|УЕФА Кубогы / УЕФА Еуропа Лигасы]] ** Жеңімпаз: [[УЕФА кубогы 1979/80|1980]], [[УЕФА Еуропа лигасы 2021/22|2022]] * [[Интертото Кубогы]] ** Жеңімпаз: [[1967]] * [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Кубогы]] ** Финалист: [[Еуропа чемпиондары кубогы 1959/60|1960]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.eintracht.de/ Клубтың ресми сайты] {{ref-de}} * [http://www.sge4ever.de/ Клуб жанкүйерлерінің сайты] {{ref-de}} [[Санат:Германия футбол клубтары]] [[Санат:1899 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары]] h716mfogt2kc5i25j2heohplmymxlkj Уикипедия:Уикидеңгей 4 537752 3615134 3614779 2026-06-10T05:00:15Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3615134 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="95994" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 95 994] | data-sort-value="1096" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1096] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86508" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 508] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84036" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 036] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="83486" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 83 486] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55541" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 541] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="48510" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 510] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="27590" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 27 590] | data-sort-value="46" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 46] |2023-12-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="21921" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 21 921] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="19170" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 170] | data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="17904" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 17 904] | data-sort-value="105" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 105] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="17081" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 081] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16071" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 071] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13755" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 755] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11237" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 237] | data-sort-value="56" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="10067" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 067] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8336" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8223" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8223] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="8142" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8142] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7943" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7943] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7479" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7479] | data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="7420" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420] | data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4352" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4352] | data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4339" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4339] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3524" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3524] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3396" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="3132" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3132] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3117" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2850" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2850] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2447" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2447] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="2393" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2393] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="1930" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 1930] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1604" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1604] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1533" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1533] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1525" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1525] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1155" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1155] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="1048" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1048] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 674] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="668" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 668] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="666" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 666] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="615" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}} | data-sort-value="550" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 550] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2025-11-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 518] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |231 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] h0vn9cyjbc4bwmatwdnzxb64cvdodpv Садыбеков Ыдырыс 0 549841 3614917 2359360 2026-06-09T13:19:45Z 1nter pares 146705 /* */ 3614917 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Ыдырыс Садыбеков]] tkw23634sir8e6ha9kvnqc4fqx2z6oe Қатысушы талқылауы:Skekzilla 3 550544 3615183 2363397 2026-06-10T08:39:45Z Cabayi 54188 Cabayi [[Қатысушы талқылауы:Mariomassone]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Skekzilla]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Mariomassone|Mariomassone]]" to "[[Special:CentralAuth/Skekzilla|Skekzilla]]" 2363397 wikitext text/x-wiki {{Қош келдіңіз|Бегулы Отагасы 19:37, 2015 ж. қазанның 25 (ALMT)}} kyorddnsnhdbzc9v5u8ejgdwdlzlae5 Пари Сен-Жермен 0 596450 3615065 3612031 2026-06-09T19:19:43Z ~2026-34191-03 182309 /* Халықаралық */ 3615065 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Франция}} Пари Сен-Жермен |ағымдағы маусым = [[Футболдан Франция чемпионаты 2022/23|Ағымдағы маусым]] |логотипі = Paris Saint-Germain F.C.png |толық атауы = Paris Saint-Germain Football Club |лақап аты = ''Қызылды-көктер'' ({{lang-fr|Les Rouge-ET-Bleu}})<br>''Париждіктер'' ({{lang-fr|Les Parisiens}}) |құрылған = {{Start date and age|df=yes|1970|8|12}} |стадионы = [[Парк де Пренс]] |сыйымдылығы = 47 929 |иесі = {{ту|Катар}} Qatar Sports Investments |президенті = {{ту|Катар}} Нассер Әл-Хелаифи |жаттықтырушы = {{ту|Испания}} [[Луис Энрике]] |капитаны = {{ту|Бразилия}} [[Маркиньос]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''4-орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-09-28|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Футболдан Франция чемпионаты|1 лига]] |маусым = [[Футболдан Франция чемпионаты 2025/26|2025/26]] |орын = [[Сурет:golden star.svg|20px]] '''Жеңімпаз''' | pattern_la1 = _psg2425h | pattern_b1 = _psg2425h | pattern_ra1 = _psg2425h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = 091150 | body1 = 091150 | rightarm1 = 091150 | shorts1 = 0A1254 | socks1 = 0A1254 | pattern_la2 = _psg2425a | pattern_b2 = _psg2425a | pattern_ra2 = _psg2425a | pattern_sh2 = _psg2425a | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _psg2425t | pattern_b3 = _psg2425t | pattern_ra3 = _psg2425t | pattern_sh3 = _psg2425t | pattern_so3 = _psg2425tl | leftarm3 = f2a4a2 | body3 = f2a4a2 | rightarm3 = f2a4a2 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 | сайты = {{URL|psg.fr}} }} '''Пари Сен-Жермен (ПСЖ)''' ({{lang-fr|Paris Saint-Germain}}) — [[Франция]] астанасы [[Париж]]дегі кәсіпқой футбол клубы. [[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионатының]] он екі дүркін жеңімпазы, [[Футболдан Франция кубогы|Франция кубогының]] он алты дүркін иегері. == Тарихы == === ХХ ғасырда === 1970/71 жылғы маусым басында "Париж" және жаңадан құрылған "Пари Сен-Жермен" клубы біріктіріліп, жарысты Францияның екінші дивизионынан бастады. Сол маусымда-ақ жоғары дивизионға жолдама алды. 1971-72 жылғы маусымның соңына қарай қаржы тапшылығынан команда қайтадан екіге бөлінуге мәжбүр болды. "Париж" жоғары топта қалды да, "Пари Сен-Жермен" әуесқой клубтың бірі ғана боп қалды. Тіпті үшінші дивизионға да түсіп кетті. Бірақ көп ұзамай жоғары дивизионға қайта оралды да, содан қайтадан төменге түскен жоқ. Алғашқы жүлдесін [[1981 жыл]]ы жеңіп алды: Франция кубогын иеленді. Осы қарқынмен күшейе отырып, 1985-86 маусымда бірінші рет Франция чемпионы атанды. === ХХІ ғасырда === 2011 жылы клубтың 70 пайыз акциясын ''Qatar Sports Investments'' сатып алды. Екі-үш жылдың ішінде клубқа [[Жереми Менез]], [[Блез Матюиди]], [[Мохамед Сиссоко|Мохаммед Сиссоко]], Хавьер Пасторе, Максвелл, Алекс Коста, [[Тиагу Мотта|Тиаго Мотта]], [[Златан Ибрагимович]], [[Тиаго Силва]], [[Эсекьель Лавесси]][[Марко Верратти|, Марко Верратти]], [[Лукас Моура]], [[Дэвид Бекхэм]] секілді футболшылар келді де, клуб Франция чемпионатында өзгелерден оқшауланып, алға шығып кетті. 2012/13 жылғы маусымда команда мерзімінен әлдеқайда бұрын чемпион атанды. УЕФА чемпиондар Лигасының ширек финалына шықты. 2016 жылы клуб тізгінін [[Унаи Эмери]] ұстады. 2016/17 жылғы маусымда клуб чемпион атана алмады, Чемпиондар Лигасында "Барселонадан" 1/8 финалда ұтылды. Өз алаңында 4:0 есебімен ойсыратқанымен, сырт алаңда соңғы минуттарда үш бірдей гол жіберіп алып, 1:6 есебімен ірі жеңіліске ұшырады. 2017 жылы жазда клубқа [[Неймар]], [[Килиан Мбаппе]], [[Даниэл Алвес|Дани Алвес]] секілді жұлдыздар келді. Бірақ олар да Чемпиондар Лигасын ұтуға көмектесе алмады, 2017/18 жылы Чемпиондар лигасының 1/8 финалында "Реалдан" жеңіліс тапты (1:3, 1:2). Осы маусымнан соң ПСЖ Франция чемпионы атанғанына қарамастан, Унаи Эмери бапкерліктен кетті. Оның орнына [[Томас Тухель]] келді. 2019/20 жылғы маусымда тұңғыш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар лигасының]] финалына шықты, бірақ "Бавариядан" 0:1 есебімен жеңілді. Есесіне тоғызыншы рет Франция чемпионы атанды. 2020 жылдың соңында Томас Тухель бапкерліктен кетіп, [[Маурисио Почеттино]] келді. 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2023–24 маусымдары [[Футболдан Франция чемпионаты|Франция чемпионатын]] ұтып алды. == Жетістіктері == === Халықаралық === * '''УЕФА Чемпиондар лигасы 2024/25, 2025/26''' * '''Кубок иелері кубогы''' - 1996 * '''УЕФА суперкубогы''' - 1996, 2025 * '''Интертото кубогы''' - 2001 === Ұлттық === * '''Жеңімпаз (13)''': 1985/86, 1993/94, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25 * '''Күміс жүлдегер (9)''': 1988/89, 1992/93, 1995/96, 1996/97, 1999/00, 2003/04, 2011/12, 2016/17, 2020/21 * '''Қола жүлдегер (3)''': 1982/83, 1991/92, 1994/95 * '''[[Футболдан Франция кубогы|Франция кубогы]] (16, рекорд)''': 1981/82, 1982/83, 1992/93, 1994/95, 1997/98, 2003/04, 2005/06, 2009/10, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2019/20, 2020/21, 2023/24, 2024/25 * '''[[Футболдан Франция суперкубогы|Франция суперкубогы]] (13, рекорд)''': 1995, 1998, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2022, 2023, 2024 * '''Франция лига кубогының жеңімпазы (9)''': 1994/95, 1997/98, 2007/08, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2019/20 == Жейделері == {| style="font-size:85%" align="center" |align="center"| {{Футбол формасы| pattern_la=| pattern_b=| pattern_ra=| leftarm=FF0000| body=FF0000| rightarm=FF0000| shorts=FFFFFF| socks=0000FF| title=1970–1973}} |align="center"| {{Футбол формасы |pattern_la= |pattern_b=_redwhiteverticalc |pattern_ra= |leftarm=0000FF |body=0000FF |rightarm=0000FF |shorts=0000FF |socks=0000FF |title=1973–1981}} |align="center"| {{Футбол формасы |pattern_la= |pattern_b=_redbluevertical |pattern_ra= |leftarm=FFFFFF |body=FFFFFF |rightarm=FFFFFF |shorts=FFFFFF |socks=FFFFFF |title=1981–1990}} |align="center"| {{Футбол формасы |pattern_la= |pattern_b=_redwhiteverticalc |pattern_ra= |leftarm=0000FF |body=0000FF |rightarm=0000FF |shorts=0000FF |socks=0000FF |title= 1990–2001}} |align="center"| {{Футбол формасы |pattern_la= |pattern_b=_redwhitevertical |pattern_ra= |leftarm=000066 |body=000066 |rightarm=000066 |shorts=000066 |socks=000066 |title=2001–2007}} |align="center"| {{Футбол формасы |pattern_la= |pattern_b=_redwhiteverticalcentral |pattern_ra= |leftarm=000066 |body=000066 |rightarm=000066 |shorts=000066 |socks=000066 |title=2007–2014}} |} == Құрамы == ''2020/2021'' {| class="wikitable" !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=20 |№ !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=250 | Қақпашылар !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=50 | Туған күні !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=70 | Азаматтығы |- |1 |[[Кейлор Навас]] |15.12.1986 |Коста-Рика |- |16 |[[Серхио Рико]] |01.09.1993 |Испания |- |40 |[[Гариссон Инносан]] |16.04.2000 |Франция |- |50 |[[Джанлуиджи Доннарумма|Джанлуиджи Донарумма]] |25.02.1999 |Италия |- !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=20 |№ !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=250 | Қорғаушылар !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=50 | Туған күні !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=70 | Азаматтығы |- |2 |[[Ашраф Хакими]] |4.11.1998 |Марокко |- |3 |[[Преснель Кимпембе]] |13.08.1995 |Франция |- |4 |[[Серхио Рамос]] |30.03.1986 |Испания |- |24 |[[Тило Керер]] |21.09.1996 |Германия |- |5 |[[Маркиньос]] |14.05.1994 |Бразилия |- |14 |[[Хуан Бернат]] |01.03.1993 |Испания |- |20 |[[Левен Кюрзава|Лайвен Кюрзава]] |04.09.1992 |Франция |- |22 |Абду Диалло |04.05.1996 |Франция |- |25 |Митчелл Баккер |20.06.2000 |Нидерланд |- |31 |Колин Дагба |09.09.1998 |Франция |- |32 |Тимоте Пембеле |09.09.2002 |Франция |- !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=20 |№ !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=250 | Жартылай қорғаушылар !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=50 | Туған күні !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=70 | Азаматтығы |- |6 |[[Марко Верратти]] |05.11.1992 |Италия |- |8 |[[Леандро Паредес]] |29.06.1994 |Аргентина |- |12 |[[Рафинья (футболшы, 1993)|Рафинья]] |12.02.1993 |Испания |- |15 |[[Данилу Перейра]] |09.09.1991 |Португалия |- |18 |[[Джорджиньо Вейналдум]] |11.11.1990 |Нидерланд |- |21 |[[Андер Эррера]] |14.08.1989 |Испания |- |23 |[[Юлиан Дракслер]] |20.09.1993 |Германия |- |27 |[[Идрисса Гейе|Идрисса Гуэй]] |26.09.1989 |Сенегал |- |36 |Кайс Руис-Атиль |26.08.2002 |Марокко |- !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=20 |№ !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=250 | Шабуылшылар !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=50 | Туған күні !style="background-color:#375197; color:#FFFFFF" align=right width=70 | Азаматтығы |- |7 |[[Килиан Мбаппе]] |20.12.1998 |Франция |- |9 |[[Мауро Икарди]] |19.02.1993 |Аргентина |- |10 |[[Неймар]] |05.02.1992 |Бразилия |- |11 |[[Анхель Ди Мария]] |14.02.1988 |Аргентина |- |19 |[[Пабло Сарабия]] |11.05.1992 |Испания |- |30 |[[Лионель Месси]] |24.06.1987 |Аргентина |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == {{Commonscat|Paris Saint-Germain Football Club}} * [https://www.psg.fr/ Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190629132438/https://www.psg.fr/ |date=2019-06-29 }}{{ref-fr}}{{ref-en}}{{ref-es}}{{ref-pt}}{{ref-ar}}{{ref-zh}}{{ref-ja}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Пари Сен-Жермен ФК құрамы}} [[Санат:Франция футбол клубтары]] [[Санат:1970 жылы құрылған футбол клубтары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК]] a3j7q7syxdg6wd0ibpbrchi24xxnb3j Түлембай Дүйсебаев 0 603805 3615131 3586501 2026-06-10T04:56:38Z NaziraBimakova 178074 3615131 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Түлембай Дүйсебаев''' — [[Жетісу]] уәләяты - [[Алаш]] кеңесінің мүшесі, Жетісу облыстық қазақ сиезіне қатысушы. Үлкен Алматы болысында туған. Руы - Дулат Қасқарау жаныс, оның ішінде Жолсейіт тармағынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref> Түлембайдың әкесі Дүйсебай қажы Шоманақұлы [[Алматы]] өңіріне танымал би және дінбасы болған. Дүйсебай қажының Верныйда арабша жазумен басылған "Қажылық сапар" атты қисса дастаны қалған. Мұнда ол ата тегін, Түлембай Верный ерлер гимназиясын бітіріп губернатор канцеляриясында аудармашылық қызметте істеген. Жетісудағы Алаштың арыстары Ғали Ордабаев, Ыбырайым Жайнақовтардың жақын жолдасы. Жетісудағы алашордашы дәрігер [[Нүсіпбек Жақыпбаев]]тың немере ағасы. Түлембай Дүйсебаевтың бірінші жары Шамалған болысының болысы Мәңке Исмаиловтың қызы. Қазақстан Республикасы Орталық Мемлекеттік Архивында мен Алматы облысының Мемлекеттік Архивындағы қорларда Түлембай Дүйсебаев туралы көптеген деректер кездеседі. 163yugydgzvq148knesj1eujjrb0b0m 3615132 3615131 2026-06-10T04:57:08Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615132 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Түлембай Дүйсебаев''' — [[Жетісу]] уәләяты — [[Алаш]] кеңесінің мүшесі, Жетісу облыстық қазақ сиезіне қатысушы. Үлкен Алматы болысында туған. Руы - Дулат Қасқарау жаныс, оның ішінде Жолсейіт тармағынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref> Түлембайдың әкесі Дүйсебай қажы Шоманақұлы [[Алматы]] өңіріне танымал би және дінбасы болған. Дүйсебай қажының Верныйда арабша жазумен басылған "Қажылық сапар" атты қисса дастаны қалған. Мұнда ол ата тегін, Түлембай Верный ерлер гимназиясын бітіріп губернатор канцеляриясында аудармашылық қызметте істеген. Жетісудағы Алаштың арыстары Ғали Ордабаев, Ыбырайым Жайнақовтардың жақын жолдасы. Жетісудағы алашордашы дәрігер [[Нүсіпбек Жақыпбаев]]тың немере ағасы. Түлембай Дүйсебаевтың бірінші жары Шамалған болысының болысы Мәңке Исмаиловтың қызы. Қазақстан Республикасы Орталық Мемлекеттік Архивында мен Алматы облысының Мемлекеттік Архивындағы қорларда Түлембай Дүйсебаев туралы көптеген деректер кездеседі. k28mkfv1b1fm8j8vp2kybwbs341gnjj 3615133 3615132 2026-06-10T04:57:24Z NaziraBimakova 178074 3615133 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Түлембай Дүйсебаев''' — [[Жетісу]] уәләяты — [[Алаш]] кеңесінің мүшесі, Жетісу облыстық қазақ сиезіне қатысушы. Үлкен Алматы болысында туған. Руы — Дулат Қасқарау жаныс, оның ішінде Жолсейіт тармағынан.<ref>{{кітап|авторы= Баспа бас директоры:Әшірбек Көпіш|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= Бәйдібек баба - Алып бәйтерек ұрпақтарының шежіресі. Жаныс|шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= Алматы|баспасы= Издательство Өнер|жыл= 2004|томы= |беттері= |барлық беті= 992|сериясы= |isbn=9965-595-78-Х|тиражы= }}</ref> Түлембайдың әкесі Дүйсебай қажы Шоманақұлы [[Алматы]] өңіріне танымал би және дінбасы болған. Дүйсебай қажының Верныйда арабша жазумен басылған "Қажылық сапар" атты қисса дастаны қалған. Мұнда ол ата тегін, Түлембай Верный ерлер гимназиясын бітіріп губернатор канцеляриясында аудармашылық қызметте істеген. Жетісудағы Алаштың арыстары Ғали Ордабаев, Ыбырайым Жайнақовтардың жақын жолдасы. Жетісудағы алашордашы дәрігер [[Нүсіпбек Жақыпбаев]]тың немере ағасы. Түлембай Дүйсебаевтың бірінші жары Шамалған болысының болысы Мәңке Исмаиловтың қызы. Қазақстан Республикасы Орталық Мемлекеттік Архивында мен Алматы облысының Мемлекеттік Архивындағы қорларда Түлембай Дүйсебаев туралы көптеген деректер кездеседі. aow4tgj9jh6b3oflm2ygfwlyzx9hs03 Эсперанс (футбол клубы, Тунис) 0 611841 3615236 3489996 2026-06-10T11:02:10Z Makenzis 71333 3615236 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Тунис}} Эсперанс ФК |ағымдағы маусым = |логотипі = |толық атауы = Espérance Sportive de Tunis |лақап аты = |құрылған = [[1919 жыл]] |таратылды = |стадионы = "Эль-Менза"/"Радес" |сыйымдылығы = 45 000/65 000 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = |жаттықтырушы = {{Flagicon|Тунис}} Хамди Меддеб |капитаны = {{Flagicon|Тунис}} Халед Бен Яхья |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = 1 лига |маусым = 2025/26 |орын = '''2.''' |сайты = pattern_la1 = _red_stripes | pattern_b1 = _red stripes | pattern_ra1 = _red_stripes | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = 0a0a0a | socks1 = 0a0a0a | pattern_la2 = _blackpanel | pattern_b2 = | pattern_ra2 = _blackpanel | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FF0000| }} '''«Эсперанс»''' ({{lang-ar|الترجي الرياضي التونسي}}, {{lang-fr|Espérance sportive de Tunis}}) — [[Тунис|Тунистік]] кәсіпқой футблол клубы, [[1919 жыл|1919 жылы]] құрылған, 28 дүркін ел чемпионы. Өз алаңындағы ойындарын "Эль-Менза" және "Радес" стадиондарында өткізеді. == Жетістіктері == === Ішкі чемпионат === * '''Тунис чемпионы''' — 34 (1941/42, 1958/59, 1959/60, 1969/70, 1974/75, 1975/76, 1981/82, 1984/85, 1987/88, 1988/89, 1990/91, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2023/24, 2024/25) * '''Тунис кубогы''' — 15 (1939, 1957, 1964, 1979, 1980, 1986, 1989, 1991, 1997, 1999, 2006, 2007, 2008, 2011, 2016) * '''Тунис суперкубогы''' — 3 (1960, 1994, 2001) === Халықаралық === * '''КАФ Чемпиондар Лигасы''' ** Жеңімпаз: 1994, 2011, 2018. ** Финалист: 1999, 2000, 2010 * '''КАФ Кубок иелері кубогы''' ** Жеңімпаз: 1998 ** Финалист: 1987 * '''Африка кубогы''' ** Жеңімпаз: 1997 * '''Африка суперкубогы''' ** Жеңімпаз: 1995 ** Финалист: 1999 * '''Араб чемпиондары кубогы''' ** Жеңімпаз: 1993, 2008/09 ** Финалист: 1986, 1995 == Сілтемелер == * [http://www.est.org.tn/publish/content/ Ресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191216222954/http://www.est.org.tn/publish/content/ |date=2019-12-16 }} {{ref-ar}} {{ref-fr}} * [http://www.e-s-tunis.com/EST/news/index.html Фанаттар сайты] [[Санат:Тунис футбол клубтары]] [[Санат:1919 жылы құрылған футбол клубтары]] 1w66ip0qfw1oe0hd9pykgw7cmf0fuf1 3615237 3615236 2026-06-10T11:02:29Z Makenzis 71333 3615237 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{Flagicon|Тунис}} Эсперанс ФК |ағымдағы маусым = |логотипі = |толық атауы = Espérance Sportive de Tunis |лақап аты = |құрылған = [[1919 жыл]] |таратылды = |стадионы = "Эль-Менза"/"Радес" |сыйымдылығы = 45 000/65 000 |иесі = |президенті = |директоры = |бас директоры = |жаттықтырушы = {{Flagicon|Тунис}} Хамди Меддеб |капитаны = {{Flagicon|Тунис}} Халед Бен Яхья |рейтингі = |бюджеті = |жарыс = 1 лига |маусым = 2025/26 |орын = '''2.''' |сайты = | pattern_la1 = _red_stripes | pattern_b1 = _red stripes | pattern_ra1 = _red_stripes | leftarm1 = FFFF00 | body1 = FFFF00 | rightarm1 = FFFF00 | shorts1 = 0a0a0a | socks1 = 0a0a0a | pattern_la2 = _blackpanel | pattern_b2 = | pattern_ra2 = _blackpanel | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FF0000| }} '''«Эсперанс»''' ({{lang-ar|الترجي الرياضي التونسي}}, {{lang-fr|Espérance sportive de Tunis}}) — [[Тунис|Тунистік]] кәсіпқой футблол клубы, [[1919 жыл|1919 жылы]] құрылған, 28 дүркін ел чемпионы. Өз алаңындағы ойындарын "Эль-Менза" және "Радес" стадиондарында өткізеді. == Жетістіктері == === Ішкі чемпионат === * '''Тунис чемпионы''' — 34 (1941/42, 1958/59, 1959/60, 1969/70, 1974/75, 1975/76, 1981/82, 1984/85, 1987/88, 1988/89, 1990/91, 1992/93, 1993/94, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2013/14, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22, 2023/24, 2024/25) * '''Тунис кубогы''' — 15 (1939, 1957, 1964, 1979, 1980, 1986, 1989, 1991, 1997, 1999, 2006, 2007, 2008, 2011, 2016) * '''Тунис суперкубогы''' — 3 (1960, 1994, 2001) === Халықаралық === * '''КАФ Чемпиондар Лигасы''' ** Жеңімпаз: 1994, 2011, 2018. ** Финалист: 1999, 2000, 2010 * '''КАФ Кубок иелері кубогы''' ** Жеңімпаз: 1998 ** Финалист: 1987 * '''Африка кубогы''' ** Жеңімпаз: 1997 * '''Африка суперкубогы''' ** Жеңімпаз: 1995 ** Финалист: 1999 * '''Араб чемпиондары кубогы''' ** Жеңімпаз: 1993, 2008/09 ** Финалист: 1986, 1995 == Сілтемелер == * [http://www.est.org.tn/publish/content/ Ресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191216222954/http://www.est.org.tn/publish/content/ |date=2019-12-16 }} {{ref-ar}} {{ref-fr}} * [http://www.e-s-tunis.com/EST/news/index.html Фанаттар сайты] [[Санат:Тунис футбол клубтары]] [[Санат:1919 жылы құрылған футбол клубтары]] tbz6kf18g7lysuk76xxtms2090tvcqb Мамай (беклербек) 0 624166 3614896 3603089 2026-06-09T13:06:49Z 1nter pares 146705 /* Шығу тегі */ 3614896 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Мамай | Шынайы есімі = Кіші Мұхаммед | Суреті = Mamai.jpg | Атауы = | Сурет ені = | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = [[Алтын Орда]]ның беклербегі | Лақап аты = | Ту = | Басқара бастады = 1357 | Басқаруын аяқтады = 1380 | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Құтлұқ Бұқа (беклербек)|Құтлұқ Бұқа]] [[Наймандар|Найман]] | Ізбасары = [[Қазаншы Баһадүр]] | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Түсініктемелер = | Діні = | Туған күні = 1320/1330 | Туған жері = Солхат (Қырым) | Қайтыс болған күні = 1380 | Қайтыс болған жері = Кафа (Қырым) | Жерленді = | Династия = | Туған кездегі есімі = | Әкесі = Алыш (Али) | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = Мансұр Қият | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} {{мағына|Мамай}} '''Мамай''' (1320/1330 — 1380 ж.ж.) — [[Алтын Орда]] [[Беклер бегі|беклербегі]] және әскери қолбасшысы, [[Бердібек хан]]ның күйеу баласы. Мамайдың атамекен иелігі — [[Қырым]] түбегі, [[Қияттар|Қият]] тайпасының өкілі.<ref>Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku (пол.) / под ред. J. Wolff — Warszawa: 1895. — С. 77.</ref> 1361-1380 жылдар аралығында [[Ұлы дүрбелең|«Ұлы дүрбелең»]] (Алтын Ордадағы ұзаққа созылған азамат соғысы) кезеңінде ол [[Бату хан|Бату әулетінен]] шыққан қуыршақ хандардың атынан [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] батыс бөлігі – [[Мамай ордасы|Мамай Ордасын]] басқарды.<ref>''Почекаев Р. Ю.'' Мамай. История антигероя в истории. — СПб.: Евразия. 2010</ref> == Өмірбаяны == === Шығу тегі === Мамай 1320-1330 жылдар арасында дүниеге келген. Туылғандағы берілген есімі Кіші Мұхаммед, лақаб аты Мамай болып тарихта қалады. [[Өзбек хан]] кезеңінде [[Алтын Орда]] [[Беклер бегі|беклербегі]] болған әйгілі [[Исатай Қият|Исатай Қияттың]] немересі. Әкесі [[Алыш би]] де [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] [[Қарашы бек|қарашы бегі]] болған еді. Мамай 1357-1359 жылдары билік құрған [[Бердібек хан|Бердібек]] [[Бердібек хан|ханның]] құрдасы және бала күнгі досы болған.<ref>''Почекаев Р. Ю.'' Мамай. Взлёт и падение titanus'а // В кн.: Почекаев Р. Ю. Ханы Золотой Орды. — <abbr>СПб.</abbr>: Евразия, 2010. — С. 201—233. — (Clio). — 2000 экз. — <nowiki>ISBN 978-5-91852-011-6</nowiki>.</ref> === Беклербек атануы === Мамай 1350 жылдардың екінші жартысынан бастап [[Қырым]] мен Солтүстік Қара теңіз аймағының [[Қарашы бек|қарашы бегі]] болды. 1357 жылы [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек хан]] қайтыс болғаннан кейін [[Алтын Орда]] тағына Жәнібектің ұлы [[Бердібек хан]] болып тағайындалады. Бердібек билікке келген соң, [[Алтын Орда|Орданы]] басқарудағы ең маңызды қызметтің бірі [[Беклер бегі|беклербегі]] лауазымын, өзінің адал досы, және күйеу баласы Мамайға береді. Бұл лауазым жауапкершілігіне - әскер басшылығы, сыртқы істер және жоғарғы сот қызметі кірді. Ал Мамайға дейін [[Беклер бегі|беклербегі]] болған [[Құтлұқ Бұқа (беклербек)|Құтлұқ Бұқа]] [[Қырым|Қырымға]] [[ұлысбегі]] болып тағайындалып, Мамайдың жақтасы болып қалады.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том</ref> === Ұлыс басында === 1359 жылы [[Бердібек хан|Бердібек ханды]] [[Құлпа хан|Құлпа]] өлтіргеннен кейін, Мамай оған соғыс ашады. Ордада [[Ұлы Дүрбелең|«Ұлы дүрбелең»]] деп аталатын азамат соғысы басталды. Мамай [[Төре|Шыңғыс]] [[Төре|ұрпағы]] болмағандықтан ресми түрде өзі хан бола алмады. Сондықтан 1361 жылы тамызда, [[Бату хан|Бату әулетінен]] шыққан [[Абдулла хан|Абдолланы]] [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] ханы етіп жариялайды. Алайда бұған [[Алтын Орда|Алтын Ордадағы]] бектер мен беделді рубасылары қарсы болып, [[Сарай-Берке|Сарайдағы]] билік үшін соғыс басталады. Бұл соғыста үш үлкен қарсылас тап айқындалады — Мамай басқарған [[Қияттар]], [[Моғұл Бұқа]] мен [[Тайдула хатұн|Тайдула ханым]] ([[Бердібек хан|Бердібек ханның]] туған әжесі) басқарған [[Қыпшақтар]], және Хорезмді билеген [[Нанғұдай|Нағанай би]] мен [[Құтлұқ Темір]] ұрпақтары бастаған [[Қоңырат|Қоңыраттар]]. Бұл таптар 1359-1380 жылдар арасында таққа таласқан 21 ханды ауыстырып үлгереді. 1366 жылға қарай Мамай [[Алтын Орда|Орданың]] батыс бөлігін ([[Қырым|Қырымнан]] [[Еділ|Еділдің]] оң жағалауына дейін) [[Мамай ордасы|өз қол астына алып]], сол арқылы орталық билікті әлсіретеді.<ref>Мамай // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — <abbr>М.</abbr> : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.</ref> Кей жылдары (1363, 1367-1368, 1372-1373) Мамай [[Еділ|Еділдің]] шығыс жағалауындағы астана [[Сарай-Берке|Сарайды]] да басып алады. Мамайдың өз ордасы [[Днепр|Днепрдің]] төменгі ағысындағы [[Замық|Замық қаласында]] орналасқан. Шығыс хандықтар арасында қолдау таппаған Мамайдың сыртқы саясаты еуропалық мемлекеттермен – [[Генуя Республикасы|Генуямен]], [[Литва|Литва Ұлы]] [[Литва|Княздігімен]], [[Венеция Республикасы|Венециямен]] жақындасуға бағытталды. 1370 жылы маусымда [[Абдулла хан|Абдолла]] [[Абдулла хан|хан]] қайтыс болды. Замандастары оны Мамай өлтірді деп болжаған. Алайда бұған сенімді дәлел табылмайды. 1370 жылы [[Мамай ордасы|Мамай Ордасының]] ханы болып [[Бату хан|Бату]] әулетінен шыққан сегіз жасар [[Мұхаммед Бұлақ хан|Мұхаммед Бұлақ]] жарияланады. === Мәскеумен қарым-қатынас === Мамайдың Мәскеумен қарым-қатынасы өте қарама-қайшы және құбылмалы болды. Билігінің басында Мамай Мәскеуді қолдайды. 1363 жылы жас [[Дмитрий Донской|князь Дмитрий]] тұсындағы [[Мәскеу княздігі|Мәскеу княздігінің]] іс жүзіндегі билеушісі митрополит Алексиймен князьдіктен алынатын алым-салықты азайту туралы қорытынды келісім жасалды. Бұған дейін Мамай Митрополит Алексийдің 1358-1359 жылдары болған [[Литва|Литвадағы]] түрмеден босатылуына үлес қосқан деген мәліметтер де бар. 1363 жылы Мамай ұлы князьдік жарлығын жас [[Дмитрий Донской|Мәскеу князі Дмитрийге]] береді, осылайша князь өзінің [[Сарай-Берке|Сарайдан]] шыққан заңды хандарға емес, Мамайға және ол жариялаған [[Абдулла хан|хан Абдоллаға]] тәуелді екенін мойындады. Алайда 1370 жылы Мамай ұлы князьдікті [[Дмитрий Донской|Дмитрийден]] тартып алып, [[Михаил Тверской|Михаил Тверскойға]] берді. Бірақ 1371 жылы [[Дмитрий Донской|Дмитрий]] [[Мамай ордасы|Мамай Ордасына]] жеке өзі келіп, Мамай жариялаған жаңа хан [[Мұхаммед Бұлақ хан|Мұхаммед Бұлақтың]] қолынан ұлы князьдікке арналған жарлықты қайтарып сұрап алады. 1374 жылы [[Мәскеу]] мен [[Мамай ордасы|Мамай Ордасы]] арасы суып, алым-салық төленбей, бұл 1380 жылы Куликово даласындағы [[Куликов шайқасы|үлкен қақтығысқа]] әкеледі.<ref>Куликовская битва 1380. Большая российская энциклопедия. <nowiki>https://bigenc.ru/c/kulikovskaia-bitva-1380-9eb2e9</nowiki></ref> === Тоқтамыспен күресі === 1377 жылы [[Шыңғыс хан әулеті|Шыңғыс ұрпағы]] [[Тоқтамыс хан]] [[Әмір Темір]] әскерінің қолдауымен [[Алтын Орда|Алтын Ордада]] өз билігін орнату үшін үлкен жорық бастайды. 1378 жылдың көктемінде мемлекеттің [[Ақ Орда (мемлекет)|шығыс бөлігі (Ақ Орда)]] құлағаннан кейін, [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] Мамай басқаратын [[Алтын Орда|Орданың]] [[Мамай ордасы|батыс бөлігіне]] басып кірді. 1380 жылдың сәуіріне қарай [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] Солтүстік Азов аймағына дейінгі [[Алтын Орда|Алтын Орданы]], соның ішінде [[Азов қаласы|Азақ (Азов) қаласын]] да басып алады. Мамайдың қолында тек оның туған Солтүстік Қара теңіз аймағы мен [[Қырым]] қалады. 1380 жылы 8 қыркүйекте [[Мәскеу княздігі|Мәскеу княздігіне]] қарсы жорық кезінде Мамай әскері [[Куликов шайқасы|Куликов шайқасында]] жеңіліс тапты. Оның үстіне, Мамай [[Мамай ордасы|өз ордасының]] ханы деп жариялаған [[Бату хан|Бату]] ұрпағынан шыққан [[Мұхаммед Бұлақ хан|Мұхаммед Бұлақ]], сол [[Куликов шайқасы|Куликов шақасында]] қайтыс болады. Бұл Мамайдың билігінің заңдылығына ұлкен нұқсан келтіреді. Куликов даласындағы жеңіліс Мамай үшін ауыр соққы болды, бірақ өлімге әкелген жоқ. Алайда бұл жағдайдың барлығы заңды хан [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыстың]] [[Алтын Орда]] тағына отыруына көмектесті. Сәлден кейін 1380 жылы қазан немесе қараша айларында Мамай мен [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] жасақтары арасында Калка өзені маңында шешуші қақтығыс орын алады. Алайда шындығында, шайқас болған жоқ, өйткені майдан даласында Мамай жасақтарының көпшілігі заңды хан деп мойындалған [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыстың]] жағына өтіп, оған ант берді. Мамай қалған адал серіктерімен қантөгіс жасамай, [[Қырым|Қырымға]] қашады, ал оның жанұясы мен әйелдерін [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] тұтқынға алады. Тоқтамыстың жеңісі мемлекетте заңды биліктің орнауына, ұзаққа созылған азамат соғысының ([[Ұлы Дүрбелең|«Ұлы дүрбелең»]]) аяқталуына және [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] уақытша нығайуына әкеледі. [[Тоқтамыс хан|Тоқтамыс]] әскерлерінен жеңіліс тапқаннан кейін Мамай [[Кафа|Кафаға]] (қазіргі Феодосия) қашып кетеді, бірақ Генуялықтар оны қалаға кіргізбейді. [[Солхат|Солхатқа]] да кірмекші болады, бірақ Тоқтамыстың жасақтары оның жолын кесіп, өлтіреді. Мамайды Тоқтамыс жалдаған жансыздар өлтірген деген де болжам бар.<ref>''Султанов Т. И.'' Чингиз-хан и Чингизиды. Судьба и власть. — <abbr>М.</abbr>: АСТ, 2007. — 446 с. — <nowiki>ISBN 5-17-035804-0</nowiki>.</ref> Мамай [[шейх-Мамайда]] (қазіргі Қырымның Кировск ауданындағы Феодосия қаласына жақын Айвазовское ауылы) жерленген. == Жанұясы == [[Бердібек хан|Бердібек ханның]] қызы [[Тұлынбек ханым|Тұлынбек ханымға]] үйленген. Артынан қалған ұрпақтары туралы мәлімет аз. [[Глинский князьдері|Глинский князьдерінің]] отбасылық аңызына сәйкес, Мамай ұрпақтары [[Литва|Литва Ұлы]] [[Литва|Княздігінде]] қызметші княздері болған. Қазіргі Украинаның [[Полтава]] және [[Черкассы|Черкас]] облыстарының жерінде орналасқан [[Глинскийлер әулеті|Глинскийлер әулетінің]] тегі Мамайдың баласы болып саналатын [[Мансұр Қият|Мансұр Қияттан]] тараған делінеді. [[Михаил Глинский]] Литвада көтеріліс жасап, оның сәтсіздігінен кейін ол [[Мәскеу княздігі|Мәскеу]] [[Мәскеу княздігі|княздігіне]] қызмет ете бастайды. Оның жиені [[Елена Глинская]] [[IV Иван|Иван IV Грозныйдың]] анасы болған.<ref>Глинские // Большая советская энциклопедия. — Т. 6. — М.: Советская энциклопедия, 1971.</ref> [[Днепр]] өлкесінің казак қауымының дамуында, [[Запорожье әскері]] мен оның қарамағындағы [[Запорожье|Запорожье жерлерінің]] қалыптасуында [[Глинский князьдері|Глинский князьдерінің]], Ружинский, Острожский, Дашкевич және Вишневецкий княздарының туыстары маңызды рөл атқарды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Орта ғасырлар қолбасшылары]] [[Санат:Алтын Орда билері]] 8xt9kcoww9b21j68z6qx32mnjtv9rl1 Қатысушы талқылауы:Rafał Gulczyński 3 633951 3615219 2739609 2026-06-10T09:39:45Z Malarz pl 17534 Malarz pl [[Қатысушы талқылауы:Gulchynsky]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Rafał Gulczyński]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Gulchynsky|Gulchynsky]]" to "[[Special:CentralAuth/Rafał Gulczyński|Rafał Gulczyński]]" 2739609 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Gulchynsky}} -- ''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 03:54, 2020 ж. қаңтардың 26 (+06) iym4cywfogkxw4b18qo381cxo465lw9 Гүлвира Тұрсынқызы Рузиева 0 634219 3614881 3595220 2026-06-09T12:43:16Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614881 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Музыкант |Есімі = Гүлвира Тұрсынқызы Рузиева |Шынайы есімі = {{lang-ug|Gul’vira Tursunovna Raziyeva}},<br />''گۈلۋىرا تۇرسۇنوۋنا رازىيېۋا'' |Сурет = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Фон = |Туған кездегі есімі = |Толық аты = |Туған күні = 19.7.1936 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1963—қ.у. |Мемлекет = {{USSR}} →<br />{{KAZ}} |Мамандықтары = әнші |Дауыс түрі = [[Сопрано|сопрано]] |Аспаптары = |Жанрлары = [[Романс|романс]], ұйғыр халық әндері |Лақап аттары = Қазақстанның тұңғыш ұйғыр халық әртісі |Ұжымдары = [[Қазақ теледидары мен радиосының камералық оркестрі|Теледидар мен радионың қазақ эстрадалы-симфониялық оркестрі]]<br />[[Мемлекеттік Құдыс Қожамьяров атындағы ұйғыр музыкалық комедия театры|Ұйғыр музыкалық комедия театры]] |Қызметтес болған = |Лейблдері = |Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Парасат ордені}}|{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}|{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{ҚР Конституциясына 20 жыл}}|{{Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл медалі}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Қазақ КСР халық әртісі}} }} |Сайты = |Commons = }} '''Гүлвира Тұрсынқызы Рузиева''' ({{lang-ug|گۈلۋىرا تۇرسۇنوۋنا رازىيېۋا, Gul’vira Tursunovna Raziyeva}} [[19 шілде]] [[1936 жыл|1936]], [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — кеңестік қазақ және ұйғыр әншісі. [[Қазақстан|Қазақстанның]] алғашқы [[Ұйғырлар|ұйғыр халық әртісі]] ([[1981]]). == Өмірбаяны == Әкесі — Разиев Тұрсынғазыұлы. Анасы — Алиева Гульвазир Жетписпаевна. Жұбайы — Омаров Алмас Бидалжанұлы, инженер-металлург болып жұмыс істеді. Ұлы — Омаров Руслан, қызы — Уварова Рената. [[1964]] жылы [[Құрманғазы атындағы Алматы мемлекеттік консерваториясы]]ның вокалдық факультетін бітірді. Вокалист. [[1958]] жылдан Ұйғыр музыкалық комедия театрының (қазіргі [[Мемлекеттік Құдыс Қожамьяров атындағы ұйғыр музыкалық комедия театры]]) солисті. [[1964]] — [[1991]] жылдары — ҚР эстрадалық-симфониялық оркестрінің солисті. Ұйғыр, қазақ және орыс тілдерін меңгерген. [[Парасат ордені|"Парасат" ордені]]мен марапатталған ([[2006]]). [[Алматы облысы]]ның Құрметті азаматы. [[Қазақстан Республикасының Президенті|ҚР Президенті]] сыйлығының стипендиаты.<ref>Кто есть кто в Республике Казахстан - [[2011]]. Справочник в 2 томах. Алматы, [[2011]] - 1312с.(на каз., рус.яз.) ISBN 978-601-278-475-6</ref> == Шығармашылығы == * Ұйғыр театрының сахнасында "Анархан", "Герим-Санам", "Проделки Майсары", "Аршин Мал-Алан" және т.б. спектакльдерде жетекші партиялар ойнады. * Қазақ радиосының алтын қорына оның орындауындағы 500 шығарма енді. "Мұнайма" компакт-дискісін ([[2002]]), "Уйгур кизи" аудиокассетасын ([[2002]]) шығарды. * [[2007]] — "Сәнъитим менен-ааятим менен" кітабының авторы. == Марапаттар == * Қазақ КСР еңбек сіңірген әртісі * Қазақ КСР Халық әртісі ([[1981]]) * Алматы облысының Құрметті азаматы * ҚР мәдениет саласындағы президенттік сыйлықтың лауреаты * [[2006]] — [[Парасат ордені|Парасат Ордені]]нің Кавалері * [[2011]] — [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі|"Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл" медалі]] * [[2016]] — Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті-Елбасының мәдениет саласындағы мемлекеттік шәкіртақысының иегері == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:1936 жылы туғандар]] [[Санат:Әншілер]] 3ey8swyk0nlkyq0pjlzouxxjcbrpss3 Мария Мұхатайқызы Ахметова 0 634308 3614920 3595909 2026-06-09T13:25:59Z NaziraBimakova 178074 арттық тырнақшаны алып тастау 3614920 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Мария Мұхатайқызы Ахметова''' ([[13 наурыз]] [[1921 жыл|1921]], [[Жамбыл облысы]] [[Шу ауданы]], Көкбастау ауылы) [[1951 жыл]]ы Алматы мемлекеттік консерваториясының тарихи-теориялық факультетін, Мәскеу консерваториясының аспирантурасын бітірген. == Өмірбаяны == 1941–1951 жылдары ҚазКСР Төралқасы жанындағы өнертану секторының кіші ғылыми қызметкері болып бастады. "Қазақ халқының дәстүрлі музыкасы және олардың [[Кеңестік Қазақстан композиторлар]]ның ән шығармашылығындағы дамуы" тақырыбында диссертация қорғады. Ол Қазақстан және [[Орта Азия]]ның барлық өңірінде өнертану кандидаттық диссертациясын қорғаған алғашқы қазақ әйел болып табылады. Өнертану секторының аға ғылыми қызметкері [[1958-1961]]. == Шығармалар жинағы == * "Песня и современность" [[1968]] * "Казахские песни”[[(1970)]], * “Казахская советская музыка” * “Традиций казахской песенной культуры” [[1983]], * “Ән өнері және уақыт” монорафияларының авторы. == Марапаттары == * КСРО Композиторлар одағының мүшесі. * Қазақ КСРның еңбек сіңірген өнер қайраткері құрметті атығымен [[1983 жыл|(1983)]] марапатталған. * Кейін АН әдебиет және өнер институтының аға ғылыми қызметкері.<ref>Ашимбаев Д.Р. Кто есть кто в Казахстане: Биографическая энциклопедия . - Изд. 9-е, доп. – алматы: ИД «CREDO», 2006. – 832с. ISBN 9965-9596-7-6</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} my0y63n0xgj0xqefgab88nfaike17q2 Ғалия Сағадатқызы Бисенғалиева 0 634515 3614886 3595239 2026-06-09T12:54:20Z NaziraBimakova 178074 уикилендіру 3614886 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Ғалия Сағадатқызы Бисенғалиева''' - қазақ-британ скрипкашысы. [[Лондон|Лондондағы]]<ref> "Article on Galya Bisengalieva". Mumbai Mirror. 11 December 2017.</ref> заманауи Лондон оркестрінің музыканты және жетекші солисті.<ref>Шербурн, Филипп (8 декабря 2018 года). "[https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/ Вила статьи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181208111053/https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/amp/ |date=2018-12-08 }}". Вилы.</ref> == Өмірбаяны == [[Алматы]] қаласында дүниеге келген, Лондондағы Корольдік Музыка Академиясының<ref>[https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ Nikhil, Sardana (2 May 2016). "Serenade Magazine". Serenade Magazine.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061628/https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> [[Скрипка|скрипка]] сыныбының түлегі. Ғалияның ата-анасы – кәсіби музыканттар. Әкесі – атақты қазақстандық скрипкашы Сағадат Бисенғалиев ([[виртуоз]] [[Бисенғалиев Марат Саметұлы|Марат Бисенғалиевтің]] үлкен ағасы), [[1989 жыл|1989 жылы]] қайғылы жағдайда қайтыс болды. Ғалия бес жасынан ҚР мәдениет және спорт Министрлігі скрипка сыныбы бойынша профессор А.А. Абатова, Н.М. Патрушевадан «Күләш Байсейтова атындағы Республикалық орта арнайы дарынды балаларға арналған музыкалық мектеп-интернатында» музыкадан сабақ алады. 12 жасында Корольдік Музыка Академиясының грантын жеңіп алып, сонымен қатар Англияның солтүстігіндегі Денстон колледжінде білім алады. <ref>[http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ Галия Бисенгалиева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061638/http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> Жеке концерттерімен [[Еуропа|Еуропада]], [[АҚШ]]-та, [[Үндістан]]да, [[Түркия]]да, [[Бразилия]]да өнер көрсеткен, Teatro Colón ([[Буэнос-Айрес]]) сахнасында сәтті [[дебют]] көрсетті, ол жерде [[Аргентина]]ның музыкалық сыншылар қауымдастығының Revelación сыйлығының иегері атанды. Ғалия «There Will Be Blood: Live»<ref> Michael, Bonner (16 December 2016). "TWBB"https://www.uncut.co.uk/news/jonny-greenwood-present-will-blood-score-live-98654/</ref> («Нефть: живьем», музыка авторы - Джонни Гринвуд) фильмімен турға қатысты. Брамс [[Оркестр|оркестір]]імен скрипкаға арналған концертте жеке өнер көрсетті. Сонымен қатар Эдмунда Финнистің «Shades Lengthen» примерасымен Би-Би-Си Радио 3<ref> "Shades Spiegel". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n3h4jm</ref> арнасына қатысты. Стив Райхпен (Steve Reich), Лори Шпигель<ref>"Steve Reich, Laurie Spiegel". kammerklang. 12 November 2018.http://www.kammerklang.co.uk/events/neil-luck-oliver-coates-friends-perform-chamber-music-laurie-spiegel/</ref> (Laurie Spiegel), Сюзан Чиани<ref> "Suzanne Ciani". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n56m5v</ref> (Suzanne Ciani), Терри Райли, Полина Оливерос (Pauline Oliveros) сынды компазиторлармен жұмыс жасады. Сонымен қатар, Шивы Фешареки (Shiva Feshareki), Клэр М Сингер (Claire M Singer), Эмили Левьенэз-Фарруш (Emilie Levienaise-Farrouch), Мика Леви (Mica Levi) және ЧЕЙНЗ<ref> "CHAINES". ATTN: MAGAZINE. 13 March 2018.https://www.attnmagazine.co.uk/features/13235</ref> (CHAINES.) примераларын орындады. Ғалия Лондон заманауи оркестрінің концертмейстрі мен солисті. Ол Radiohead «A Moon Shaped Pool» («Ай пішініндегі бассейн»), Ридли Скоттың «Alien: Covenant» («Чужой: Завет») фильміне музыкаларын жазуға қатысады, Кан кинофестивалінің жеңімпазы атанған режиссёрі Линна Рэмсидің филиіміне «You Were Never Really Here» («Тебя никогда здесь не было»), [[композитор]] [[Том Йорк]]пен бірге Суспирия филимінің римейкасына, Фрэнк Оушеннің “Blonde” альбомын жазуға қатысты. Жақында Даррен Каннингем (Darren Cunningham, псевдоним Actress ) және Сэм Вилсонмен (Sam Wilson) бірлесіп, британдық Ninja Tune LP LAGEOS лейбл атымен шыққан Galya Beat жазды. 2018 жылдың 30 қарашасыда EP One<ref> "Pitchfork Article on album". Pitchfork. 8 December 2018.https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/</ref> (Extended Play – шағын шығармашылық альбомымен) дебюттік альбомы жарыққа шықты. Ол альбомды NOMAD Music Productions арнасында тамашалауға болады. Альбомды Pitchfork және The Quietus атақты баспалар жоғары бағалаған. == Марапаттары == * 2018 «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» мемлекеттік атаққа ие болды. * 2018 Women Make Music, PRS For Music Foundation 2018. * 2017 Associate of the Royal Academy of Music, ARAM Award 2017 * 2015 Revelación Award, Music Critics Association of Argentina 2015. * 2004 жылы - Стаффордшир графтығының музыкалық фестивалінің жеңімпазы. * Халықаралық конкурстардың лауреаты, «Болашақ» Президенттік бағдарламасының стипендиаты. == Дереккөздер == spy7v48wknjjmjq0rnneykm7r9dcx28 3614887 3614886 2026-06-09T12:54:56Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614887 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Ғалия Сағадатқызы Бисенғалиева''' — қазақ-британ скрипкашысы. [[Лондон|Лондондағы]]<ref> "Article on Galya Bisengalieva". Mumbai Mirror. 11 December 2017.</ref> заманауи Лондон оркестрінің музыканты және жетекші солисті.<ref>Шербурн, Филипп (8 декабря 2018 года). "[https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/ Вила статьи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181208111053/https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/amp/ |date=2018-12-08 }}". Вилы.</ref> == Өмірбаяны == [[Алматы]] қаласында дүниеге келген, Лондондағы Корольдік Музыка Академиясының<ref>[https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ Nikhil, Sardana (2 May 2016). "Serenade Magazine". Serenade Magazine.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061628/https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> [[Скрипка|скрипка]] сыныбының түлегі. Ғалияның ата-анасы – кәсіби музыканттар. Әкесі – атақты қазақстандық скрипкашы Сағадат Бисенғалиев ([[виртуоз]] [[Бисенғалиев Марат Саметұлы|Марат Бисенғалиевтің]] үлкен ағасы), [[1989 жыл|1989 жылы]] қайғылы жағдайда қайтыс болды. Ғалия бес жасынан ҚР мәдениет және спорт Министрлігі скрипка сыныбы бойынша профессор А.А. Абатова, Н.М. Патрушевадан «Күләш Байсейтова атындағы Республикалық орта арнайы дарынды балаларға арналған музыкалық мектеп-интернатында» музыкадан сабақ алады. 12 жасында Корольдік Музыка Академиясының грантын жеңіп алып, сонымен қатар Англияның солтүстігіндегі Денстон колледжінде білім алады. <ref>[http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ Галия Бисенгалиева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061638/http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> Жеке концерттерімен [[Еуропа|Еуропада]], [[АҚШ]]-та, [[Үндістан]]да, [[Түркия]]да, [[Бразилия]]да өнер көрсеткен, Teatro Colón ([[Буэнос-Айрес]]) сахнасында сәтті [[дебют]] көрсетті, ол жерде [[Аргентина]]ның музыкалық сыншылар қауымдастығының Revelación сыйлығының иегері атанды. Ғалия «There Will Be Blood: Live»<ref> Michael, Bonner (16 December 2016). "TWBB"https://www.uncut.co.uk/news/jonny-greenwood-present-will-blood-score-live-98654/</ref> («Нефть: живьем», музыка авторы - Джонни Гринвуд) фильмімен турға қатысты. Брамс [[Оркестр|оркестір]]імен скрипкаға арналған концертте жеке өнер көрсетті. Сонымен қатар Эдмунда Финнистің «Shades Lengthen» примерасымен Би-Би-Си Радио 3<ref> "Shades Spiegel". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n3h4jm</ref> арнасына қатысты. Стив Райхпен (Steve Reich), Лори Шпигель<ref>"Steve Reich, Laurie Spiegel". kammerklang. 12 November 2018.http://www.kammerklang.co.uk/events/neil-luck-oliver-coates-friends-perform-chamber-music-laurie-spiegel/</ref> (Laurie Spiegel), Сюзан Чиани<ref> "Suzanne Ciani". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n56m5v</ref> (Suzanne Ciani), Терри Райли, Полина Оливерос (Pauline Oliveros) сынды компазиторлармен жұмыс жасады. Сонымен қатар, Шивы Фешареки (Shiva Feshareki), Клэр М Сингер (Claire M Singer), Эмили Левьенэз-Фарруш (Emilie Levienaise-Farrouch), Мика Леви (Mica Levi) және ЧЕЙНЗ<ref> "CHAINES". ATTN: MAGAZINE. 13 March 2018.https://www.attnmagazine.co.uk/features/13235</ref> (CHAINES.) примераларын орындады. Ғалия Лондон заманауи оркестрінің концертмейстрі мен солисті. Ол Radiohead «A Moon Shaped Pool» («Ай пішініндегі бассейн»), Ридли Скоттың «Alien: Covenant» («Чужой: Завет») фильміне музыкаларын жазуға қатысады, Кан кинофестивалінің жеңімпазы атанған режиссёрі Линна Рэмсидің филиіміне «You Were Never Really Here» («Тебя никогда здесь не было»), [[композитор]] [[Том Йорк]]пен бірге Суспирия филимінің римейкасына, Фрэнк Оушеннің “Blonde” альбомын жазуға қатысты. Жақында Даррен Каннингем (Darren Cunningham, псевдоним Actress ) және Сэм Вилсонмен (Sam Wilson) бірлесіп, британдық Ninja Tune LP LAGEOS лейбл атымен шыққан Galya Beat жазды. 2018 жылдың 30 қарашасыда EP One<ref> "Pitchfork Article on album". Pitchfork. 8 December 2018.https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/</ref> (Extended Play – шағын шығармашылық альбомымен) дебюттік альбомы жарыққа шықты. Ол альбомды NOMAD Music Productions арнасында тамашалауға болады. Альбомды Pitchfork және The Quietus атақты баспалар жоғары бағалаған. == Марапаттары == * 2018 «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» мемлекеттік атаққа ие болды. * 2018 Women Make Music, PRS For Music Foundation 2018. * 2017 Associate of the Royal Academy of Music, ARAM Award 2017 * 2015 Revelación Award, Music Critics Association of Argentina 2015. * 2004 жылы - Стаффордшир графтығының музыкалық фестивалінің жеңімпазы. * Халықаралық конкурстардың лауреаты, «Болашақ» Президенттік бағдарламасының стипендиаты. == Дереккөздер == g5cg9zavhiikiri15l9o6d81qism09g 3614890 3614887 2026-06-09T13:00:46Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614890 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Ғалия Сағадатқызы Бисенғалиева''' — қазақ-британ скрипкашысы. [[Лондон|Лондондағы]]<ref> "Article on Galya Bisengalieva". Mumbai Mirror. 11 December 2017.</ref> заманауи Лондон оркестрінің музыканты және жетекші солисті.<ref>Шербурн, Филипп (8 декабря 2018 года). "[https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/ Вила статьи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181208111053/https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/amp/ |date=2018-12-08 }}". Вилы.</ref> == Өмірбаяны == [[Алматы]] қаласында дүниеге келген, Лондондағы Корольдік Музыка Академиясының<ref>[https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ Nikhil, Sardana (2 May 2016). "Serenade Magazine". Serenade Magazine.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061628/https://serenademagazine.com/interviews/galya-bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> [[Скрипка|скрипка]] сыныбының түлегі. Ғалияның ата-анасы – кәсіби музыканттар. Әкесі – атақты қазақстандық скрипкашы Сағадат Бисенғалиев ([[виртуоз]] [[Бисенғалиев Марат Саметұлы|Марат Бисенғалиевтің]] үлкен ағасы), [[1989 жыл|1989 жылы]] қайғылы жағдайда қайтыс болды. Ғалия бес жасынан ҚР мәдениет және спорт Министрлігі скрипка сыныбы бойынша профессор А.А. Абатова, Н.М. Патрушевадан «Күләш Байсейтова атындағы Республикалық орта арнайы дарынды балаларға арналған музыкалық мектеп-интернатында» музыкадан сабақ алады. 12 жасында Корольдік Музыка Академиясының грантын жеңіп алып, сонымен қатар Англияның солтүстігіндегі Денстон колледжінде білім алады. <ref>[http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ Галия Бисенгалиева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200206061638/http://fil.kz/team/galiya_bisengalieva/ |date=2020-02-06 }}</ref> Жеке концерттерімен [[Еуропа|Еуропада]], [[АҚШ]]-та, [[Үндістан]]да, [[Түркия]]да, [[Бразилия]]да өнер көрсеткен, Teatro Colón ([[Буэнос-Айрес]]) сахнасында сәтті [[дебют]] көрсетті, ол жерде [[Аргентина]]ның музыкалық сыншылар қауымдастығының Revelación сыйлығының иегері атанды. Ғалия «There Will Be Blood: Live»<ref> Michael, Bonner (16 December 2016). "TWBB"https://www.uncut.co.uk/news/jonny-greenwood-present-will-blood-score-live-98654/</ref> («Нефть: живьем», музыка авторы — Джонни Гринвуд) фильмімен турға қатысты. Брамс [[Оркестр|оркестір]]імен скрипкаға арналған концертте жеке өнер көрсетті. Сонымен қатар Эдмунда Финнистің «Shades Lengthen» примерасымен Би-Би-Си Радио 3<ref> "Shades Spiegel". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n3h4jm</ref> арнасына қатысты. Стив Райхпен (Steve Reich), Лори Шпигель<ref>"Steve Reich, Laurie Spiegel". kammerklang. 12 November 2018.http://www.kammerklang.co.uk/events/neil-luck-oliver-coates-friends-perform-chamber-music-laurie-spiegel/</ref> (Laurie Spiegel), Сюзан Чиани<ref> "Suzanne Ciani". BBC Music. 12 November 2018.https://www.bbc.co.uk/music/tracks/n56m5v</ref> (Suzanne Ciani), Терри Райли, Полина Оливерос (Pauline Oliveros) сынды компазиторлармен жұмыс жасады. Сонымен қатар, Шивы Фешареки (Shiva Feshareki), Клэр М Сингер (Claire M Singer), Эмили Левьенэз-Фарруш (Emilie Levienaise-Farrouch), Мика Леви (Mica Levi) және ЧЕЙНЗ<ref> "CHAINES". ATTN: MAGAZINE. 13 March 2018.https://www.attnmagazine.co.uk/features/13235</ref> (CHAINES.) примераларын орындады. Ғалия Лондон заманауи оркестрінің концертмейстрі мен солисті. Ол Radiohead «A Moon Shaped Pool» («Ай пішініндегі бассейн»), Ридли Скоттың «Alien: Covenant» («Чужой: Завет») фильміне музыкаларын жазуға қатысады, Кан кинофестивалінің жеңімпазы атанған режиссёрі Линна Рэмсидің филиіміне «You Were Never Really Here» («Тебя никогда здесь не было»), [[композитор]] [[Том Йорк]]пен бірге Суспирия филимінің римейкасына, Фрэнк Оушеннің “Blonde” альбомын жазуға қатысты. Жақында Даррен Каннингем (Darren Cunningham, псевдоним Actress ) және Сэм Вилсонмен (Sam Wilson) бірлесіп, британдық Ninja Tune LP LAGEOS лейбл атымен шыққан Galya Beat жазды. 2018 жылдың 30 қарашасыда EP One<ref> "Pitchfork Article on album". Pitchfork. 8 December 2018.https://pitchfork.com/reviews/albums/galya-bisengalieva-ep-one/</ref> (Extended Play – шағын шығармашылық альбомымен) дебюттік альбомы жарыққа шықты. Ол альбомды NOMAD Music Productions арнасында тамашалауға болады. Альбомды Pitchfork және The Quietus атақты баспалар жоғары бағалаған. == Марапаттары == * 2018 «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» мемлекеттік атаққа ие болды. * 2018 Women Make Music, PRS For Music Foundation 2018. * 2017 Associate of the Royal Academy of Music, ARAM Award 2017 * 2015 Revelación Award, Music Critics Association of Argentina 2015. * 2004 жылы — Стаффордшир графтығының музыкалық фестивалінің жеңімпазы. * Халықаралық конкурстардың лауреаты, «Болашақ» Президенттік бағдарламасының стипендиаты. == Дереккөздер == fuou80s3t1o3wiicffmp8xq9vhn4gib Баян Мұсақызы Бесбаева 0 634733 3614880 3595906 2026-06-09T12:27:54Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614880 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} {{Ғалым |Есімі = Баян Мұсақызы Бесбаева |Туған күні = 06.09.1960 |Туған жері = {{Туғанжері|Алматы|Алматыда}} |Ғылыми аясы = [[биология]] |Жұмыс орны = Қазақ еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясы |Ғылыми дәрежесі = биология ғылымдарының кандидаты |Ғылыми атағы = [[профессор]] }} '''Баян Мұсақызы Бесбаева''' (06.09.1960, [[Алматы]] қаласы) — биология ғылымдарының кандидаты. == Ғылыми өмірбаяны == * [[1978 жыл|1978]] — [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің биология факультетін бітірді. * [[1983]]-[[1987]] жылдары — КСРО Ғылым академиясының Биохимия институтының аспирантурасында оқыды (Мәскеу). * [[1978]] жылдан [[1994]] жылға дейін — Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының жүйесінде жұмыс істеді. 40-тан астам ғылыми жарияланымдары бар. * [[1994]] жылы — бірінші проректор болған. * [[2001]] жылы — [[Қазақ еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясы]]ның ректоры болып тағайындалды. Жоғары білімді ұйымдастырушы және кәсіби оқытушы ретінде «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісімен марапатталған. Оның жоғары оқу орнында бай тәжірибесі бар. Ол Қазақстан Республикасының жоғары және мемлекеттік емес білім беру секторының басшылары арасында лайықты беделі мен құрметіне ие. [[Менеджмент]], [[маркетинг]], бизнесті басқару саласындағы білімдер мен дағдыларды үнемі жетілдіріп отырады. «[[АҚШ]]-тағы университеттік [[менеджмент]] және халықаралық алмасулар» бағдарламасы бойынша АҚШ-та, [[Түркия]]да «Білім сапасын бағалау» бағдарламасы бойынша оқыды, университетте оқытудың озық әдістерін енгізу саласындағы үздіксіз білім беру курстарын игерді. * [[2003 жыл]]ы - ол KazATiSO студенттеріне кредиттік технология бойынша оқытуды өткізуге бастамашы болды. Қазіргі уақытта ол басқаратын университет Қазақстанның жетекші жоғары оқу орындарының біріне айналды. == Маңызды жұмыстар тізімі == Бүгінгі таңда оның ғылыми қызығушылықтарының аясы [[Қазақстан Республикасы]]ндағы іскери білімнің дамуымен, мемлекеттің [[гендерлік саясат]]ымен, жеке тұлғаның психологиялық проблемаларымен байланысты. Осы мәселелер бойынша 20-дан астам ғылыми мақалалардың авторы.<ref>http://famous.ukz.kz/besbaeva-bayan-musaevna.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200208065834/http://famous.ukz.kz/besbaeva-bayan-musaevna.html |date=2020-02-08 }}</ref> == Марапаттары мен атақтары == * [[БҰҰ]] Халықаралық ақпараттандыру академиясының корреспондент — мүшесі. * «Қазақстан Республикасының білім беру ісінің құрметті қызметкері» төсбелгісімен марапатталған. * Бірнеше рет Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің, [[Алматы]] қаласы әкімдігінің Құрмет грамоталарымен, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің алғыс хаттарымен марапатталған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Биология ғылымдарының кандидаттары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан жоғарғы оқу орындарының ректорлары]] [[Санат:Қазақстан білім беру ісінің құрметті қызметкерлері]] [[Санат:Қазақ еңбек және әлеуметтік қатынастар академиясы тұлғалары]] hjasy85sucqp05r6qdddtw4kg1443wa Гүлша Тәңірбергенова 0 634867 3614885 3580368 2026-06-09T12:52:39Z NaziraBimakova 178074 тыныс белгілерін қою 3614885 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->{{Тұлға|Есімі= Танирбергенова Гулша |Мансабы=Еңбек жолын [[1966]] жылы балабақшада [[мұғалім]] болып бастаған.1972-1973 ж.ж. институтты аяқтаған соң [[Мектеп|мектепте]] мұғалім және [[1973]]-[[1975]] ж.ж. Талдықорған облыстық ҚЛКЖО комсомол комитетінің басшысы, нұсқаушы болып қызмет атқарды.|Туған күні=[[1948]] жылы 1 [[қазан]]|Туған жері= Талдықорған облысы Ақсу ауданы Ақсу [[Ауыл|ауылында]] |Марапаттары= «Құрмет белгісі» [[Орден|орденімен]] марапатталған}} == Өмірбаяны == [[1948]] жылы [[1 қазан|1 қазанда]] [[Талдықорған]] облысы [[Ақсу]] ауданы Ақсу ауылында дүниеге келген.1972 жылы Қазақ Қыздар Педагогикалық [[Университет|Университетін]] тамамдаған, [[1982]] жылы [[Алматы]] жоғары партия мектебі, орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, саясаттанушы, философия ғылымдарының кандидат ([[диссертация]] тақырыбы: «Нравственные начала национального самосознания», 1996 жыл).<ref>Ашимбаев Д.Р. Кто есть кто в Казахстане: Биографическая энциклопедия.- Изд.12-е, доп. – Алматы, 2012. – 1272 с. ISBN 978-601-06-1906-7</ref> == Еңбек жолы== *Еңбек жолын 1966 жылы [[Балабақша|балабақшада]] мұғалім болып бастаған, [[1972]]-[[1973]] ж.ж. [[Институт|институтты]] аяқтаған соң мектепте мұғалім және [[1973]]-[[1975]] ж.ж. Талдықорған облыстық ҚЛКЖО комсомол комитетінің басшысы, нұсқаушы болып қызмет атқарды. *[[Облыс]]тық комитеттің нұсқаушысы *[[1975]] - [[1988]] жылдары Облыстық партия комитетінің хатшысы. *[[1988]] - [[1989]] жылдары Қазақ КСР [[Білім]] министрінің орынбасары. *1989 - 1991 жылдары Талдықорғандық [[партия|партияның]] хатшысы,кеңесші. *[[1991]] - [[1994]] жылдары Талдықорған облыстық әкімшілігі басшысының орынбасары. *1994 - [[1995]] жылдары Талдықорған облыстық білім басқармасының бастығы. *1995 - [[1996]] жылдары Қазақстан Республикасы [[Президент|Президенті]] Әкімшілігінің [[Ішкі саясат]] бөлімінің меңгерушісі,Бөлім бастығының орынбасары. *1996 - [[1997]] жылдары Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Ішкі саясат бөлімі, сектор меңгерушісі, *1997-[[1998]] жылдары Қазақстан Республикасы Білім, [[мәдениет]] және [[денсаулық]] сақтау министрлігі Білім комитеті төрағасының орынбасары. *1988 ж.ақпан-2005ж.қаңтар аралығында Қазақ қыздар [[Педагогика|педагогикалық]] институтының проректоры. *[[2005]] жылғы [[қаңтар]]-[[мамыр]] айлары аралығында «Бөбек» аймақтық қоғамдық ақпарат орталығының бас директоры. *2005-[[2006]] жылдары Ұлттық аккредиттеу орталығы директорының орынбасары *Қазақстан Республикасы Президенттік мәдениет орталығы директорының бірінші орынбасары; *2006 - [[2009]] жылдары Мемлекеттік [[алтын]] және асыл металдар музейінің директоры болып қызмет атқарған. == Марапаттары == «[[Құрмет]] белгісі» орденімен марапатталған. == Еңбектері == *«Проблемы социальной адаптации в условиях переходного периода» кітабының авторы (2000 ж.) *«Отантану» (2002 ж., бірлескен автор) *Диссертация тақырыбы: «Нравственные начала национального самосознания» (1996 жыл)<ref>http://www.dslib.net/teoria-socializma/nravstvennye-nachala-nacionalnogo-samosoznanija.html</ref> ==Дереккөздер== 3gpvd2owy3v3cauuh6rq0k9jsr8p1mz Бахаргүл Төлегенқызы 0 635011 3614879 3595195 2026-06-09T12:23:52Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614879 wikitext text/x-wiki {{Уикилендірілсін}} {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Бахаргүл Төлегенқызы''' ([[1969 жыл|1969]], Шәуешек қаласы, [[Қытай Халық Республикасы]]) — белгілі коллекционер-этнограф, [[Қазақстан]]дағы жалғыз түркі халықтарының алтын және күміс антиквар бұйымдары сақталған жеке мұражайдың иесі, қазақтың ұлттық кәдесыйлықтар шығаратын «Әдемі-Ай РІus» компаниясының президенті. == Өмірбаяны == Бахаргүл Төлегенқызының балалық шағы [[Қытай Халық Республикасы]], Шәуешек қаласында өтті. Бахаргүлдің қазақтың қолданбалы ұлттық өнеріне деген қызығушылығына анасы өзінің кестелеп тігу және киіз басу сияқты қол өнерімен ықпал етті. Орта мектепті бітіргеннен кейін Бахаргүл Пекин мемлекеттік университетінің «Биология» факультетіне оқуға түседі. Бахаргүл оқу барысында тарих және этнографияға қызығушылық танытып, Қытай антиквариаттық бұйымдары сақталған мұражайларға жиі баратын. Қызығушылығының арқасында қоладан жасалған Қытай мүсіндерін жинайды. [[1994]] жылы университетті бітіріп, дипломын қолға алып, Қазақстанға алғаш рет жол тартады. Қазақстанда өзінің кандидаттық диссертациясы бойынша зерттеу жұмыстарын жүргізе отырып, қосымша қолданбалы өнерді зерттеп, ежелгі бұйымдар коллекциясын жинаумен айналысады. Содан бері Бахаргүл барлық назарын қазақтың қолданбалы өнеріне аударып, жергілікті коллекционерлермен танысады. Ондай жабық ортада тез тіл табысуына оның қазынасы, яғни Қытайдан әкелінген қола және мысыр мүсіндерден тұратын жинағы көмегін тигізеді. Бахаргүл коллекционерлердің сирек кездесетін бұйымдарын тапсырыспен алдыртып, олардың сұраныстарын қанағаттандырады, ал олар өз кезегінде ұлттық күмістен жасалынған зергерлік бұйымдар әлеміне жол ашады. Біртіндеп қазақтың қолданбалы өнер бұйымдары мен күміс әшекейлері коллекциясын топтастыра бастайды. Ол кезде оған 10 антикварлық бұйым ғана кірген. [[2000]] жылы Бахаргүл «Әдемі-Ай Plus» компаниясын ашады, ал [[2002]] жылы «Әдемі-Ай» өнер салонын ашып, онда үш жылғы ізденісінің нәтижесінде жинақталған бұйымдарын көрмеге қояды. «Әдемі-Ай» салонында қазақтың ұлттық кәдесыйлықтары сатылымға шығарылады, олар тақырып бойынша топтастырылған. [[Қазақстан]]ның тәуелсіздігіне арналған сыйлықтар тарихымыз бен дәстүрлерімізге қатысты. Осылайша, Қазақстан нарығында компания кәдесый өнімдері бойынша көшбасшы болды. «Әдемі-Ай РІus» компаниясы құрылған кезде, ұқсас сипаттамалары бар кәсіпорындар мен ұйымдар болған жоқ, олар кейінірек пайда болды. Бүгінгі таңда Бахаргүл Төлегенқызы басқаратын компанияның бәсекелік артықшылығы өндіріс көлемінде және металл құю технологиясы бойынша дайындалған кәдесыйлықтар сапасында жатыр. Бүгінде «Әдемі-Ай» мұражайында көпшілік назарына ұсынылған Бахаргүл Төлегенқызының жинағы [[Қазақстан]] мен [[Орта Азия]] халықтарының мыңнан астам тұрмыстық заттарын, қолданбалы өнер мен зергерлік бұйымдарын қамтиды. Бұл [[15 жыл]] бойы антиквариат, тұрмыстық заттар және күміс зергерлік бұйымдарды іздестіру мен ұйымдастырудың нәтижесі. Коллекцияда археологиялық қазба жұмыстары нәтижесінде алынған VI-VII ғасырларға жататын сирек кездесетін заттар да бар.<ref>Асылбеков А.З. Қазахқстан Республикасында Кімнің Кім екені ө 2011. 2 томдық анықтамалық. Кто есть Кто в Республике Казахстан – 2011. Справочник в 2 томах. ISBN 978-601-278-473-2. Т.2.-1312 бет</ref> Тұрмыста. Күйеуінің есімі – Мұрат, қызы — Әдемі. == Жетістіктері == [[2010]] жылы [[Қазақстан]] мәдениетін дамытуға қосқан үлесі үшін Мәдениет министрлігі Бахаргүл Төлегенқызына [[Қазақстан Республикасы|Қазақстан Республикасының]] еңбек сіңірген мәдениет қайраткері атағын берді. Сол жылы Бахаргүл Төлегенқызы еліміздің 30 атақты әйелдері қатысқан керемет «Қазақстандық әйел – 2010» тележобасының жеңімпазы болды. [[2011 жыл]]ы «Әдемі-Ай РІus» компаниясы Бахаргүл Төлегенқызының жетекшілігімен VII - ші қысқы [[Азия]] ойындарына демеушілік жасап, 15 миллион теңге қаражат бөлді және [[Қытай]], [[Түркия]] елдерімен бірге Ақ Азиада ойындарының қатысушылары мен қонақтарына ерекше кәдесыйлықтар жасады. Бахаргүл ханым сувенирлер жасауға еліміздің ең дарынды суретшілері мен сәулетшілерін тартты. Бахаргүл Төлегенқызы Қазақстанда және бірнеше шет елдерде ұлттық көрмелер ұйымдастырды. Өзінің антикварлық бұйымдар жинағымен Дүниежүзілік қазақтар қауымдастығының 15 жылдығына арналған қазақ қолданбалы өнер шеберлерінің әлем бойынша [[Елім-ай|«Елім-ай»]] қолданбалы және заманауи өнер көрмесіне қатысты: «Тараз-2000» көрмесі, II Дүниежүзілік қазақтар құрылтайы ([[Түркістан]], 2002 ж.), Кіші қазақ құрылтайы ([[Швеция]], [[Вестерос]] 2003 ж.), «Наурыз» көрмесі ([[Алматы]], 2004 ж.), III Дүниежүзілік қазақтар құрылтайы ([[Астана]], 2005 ж.), Кіші қазақ құрылтайы ([[Германия]], [[Мюнхен]], 2007 ж.), «Ғажайып әлем» ([[Астана]], [[Думан]], 2007 ж.), «Ару-2007», «Ару-2008», «Ару-2009», «Ару-2010» халықаралық кәдесыйлық көрмелеріне қатысты.<ref>http://viplisting.biz/ru/lichnosti/107-biznes/tolegenkyzy-baxargul.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215061835/http://viplisting.biz/ru/lichnosti/107-biznes/tolegenkyzy-baxargul.html |date=2020-02-15 }}</ref> == Қызмет жолы == [[2009 жыл]]ы [[Әбілхан Қастеев]] атындағы мұражай мен [[Астана]] қаласындағы мемлекеттік мұражайда «Жүрегімде - Отаным» атты этно-антиквариаттық жеке көрмелерін өткізді. Көрмеге тек зергерлік бұйымдар ғана емес, сонымен бірге көшпелі қазақ халқының тұрмыстық керек-жарақтары, ат әбзелдері, тоқыма киімдер, қылыштар, қалқандар және тағы басқа бұйымдар ұсынылған. [[2010 жыл]]ы Бахаргүл Төлегенқызы Алматының Орталық мемлекеттік мұражайында «Жүрегімде - Отаным» атты ерекше көрмесін ұйымдастырды. Бахаргүл суретші, дизайнерлермен бірлесіп жұмыс істеп, Қазақстан нарығына жаңа кәдесыйлардың үлгісін алып келді деуге болады. Қараса көз тоятын әсем дүниелер Арқа төсінде дүркіреп өткен [[EXPO-2017|ЕХРО 2017]] көрмесінде, [[Универсиада]], [[2011]] жылы [[Азия]]да кезінде, сонымен қатар [[Қазақ хандығы]]ның [[550 жыл]]дығына келген қонақтарды таңдай қақтырды.<ref>https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/272288-aza-stanny-100-zha-a-esimine-engen-almatyly-k-sipker-sheteldik-nary-a-shy-udy-zhosparlauda</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Этнография]] n2phefp20mkca4pww29i8lpd13njcgl Қайыркен Құдайбергенқызы Кунапина 0 635012 3614918 3595308 2026-06-09T13:21:19Z NaziraBimakova 178074 уикилендіру 3614918 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қайыркен Құдайбергенқызы Кунапина''' ([[22 қыркүйек]] [[1950]], [[Павлодар облысы]], [[Шарбақты ауданы]], Арбиген ауылы) - тарих ғылымдарының кандидаты, [[доцент]].<ref>http://emirb.org/iskakova-bakibala-iskakovna.html</ref> == Ғылыми өмірбаяны == 1974 жылы [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Қыздар педагогикалық институтының]] «Тарих» факультетін бітіргеннен кейін бірнеше жыл орта мектепте еңбек еткен. Профессор Н.Р. Күнқожаевтың ғылыми жетекшілігімен 1999 жылы кандидаттық диссертация қорғаған. Қазіргі таңда [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті]], «Дүние жүзі тарихы, тарихнама және деректану» кафедрасының доценті. Қайыркен Құдайбергенқызы жалпы білім беретін орта мектептің 5-11-сыныптарына арналған жаңа бағдарламалардың, жаңа буын оқулықтары мен оқу-әдістемелік құралдарының авторы. Ғалым орта мектепке арналған «Отантану» оқулығы үшін 1997 жылы «[[Сорос-Қазақстан қоры|Сорос]]» қорының грантын иеленген.<ref>http://docplayer.ru/27613955-Iskakova-bakibala-iskakovna-nagrady-kulenova-zhauhar-safinovna-rodilas-rysakova-kantay-bayakymetkyzy.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215063617/http://docplayer.ru/27613955-Iskakova-bakibala-iskakovna-nagrady-kulenova-zhauhar-safinovna-rodilas-rysakova-kantay-bayakymetkyzy.html |date=2020-02-15 }}</ref> «Мамандығым – Мұғалім» 2011 ж.<ref>Мамандығым — Мұғалім // ЖШС Дайыр Баспа 2011ж. ISBN 978-601-247-225-7 271 бет. КАЗАХСТАН</ref>, «Тарих пәнінен 5-11 сыныптарға арналған күнтізбелік жоспар» 2011 ж., «Мектептегі Педагогикалық практика» 2012 ж., «Қазақстан тарихы: әдістемелік-анықтамалық нұсқау» 2012 ж., «Дүние жүзі тарихы пәні бойынша оқу-әдістемелік құрал» 2012 ж., «Тарихи тағылым» 2013 ж., «Дүниежүзі тарихы бойынша оқу-әдістемелік құрал. Орта мектеп оқушыларына және талапкерлерге арналған анықтама» 2014 ж. сынды танымал еңбектері бар. 40-тан астам оқулық, оқу-әдістемелік құралдарының, 300-ден астам мақалалардың авторы, Республикалық «Қазақ тарихы», «Қазақстан тарихы» журналдарының алқа мүшесі, ҚР Білім беру ісінің үздігі, [[Алтынсарин Ыбырай|Ы.Алтынсарин]] медалінің иегері.<ref>«Баланы оқыту мен тәрбиелеуде ұстаз тұлғасының рөлі., // КАЗАХСТАН ҚазҰУ 2011 ж. 3 -бет.</ref> == Маңызды еңбектер тізімі: == #Мектептегі педагогикалық практика // «Қазақ университеті» 2012ж. ISBN Ббк63.5(5 Каз) 69 бет. КАЗАХСТАН #Қазақстан тарихының әдістемелік-анықтамалық нұсқаулығы // Дайыр баспасы 2012ж. ISBN 978-601-276-018-7 212 бет. КАЗАХСТАН #Дүние жүзі тарихы пәні бойынша оқу-әдістемелік құрал // Дайыр баспа 2012ж. ISBN 978-601-276-0 207 бет. КАЗАХСТАН #Тарих пәнінен 5-11 сыныптарға арналған күнтізбелік жоспары // Дайыр баспа 2011ж. 110 бет. КАЗАХСТАН #Дүниежүзі тарихы бойынша оқу-әдістемелік құрал. Орта мектеп оқушыларына және талапкерлерге арналған анықтама. //«Дайыр баспа» 2014 г. ISBN 978 – 601 – 276 – 01 260 бет. КАЗАХСТАН. #[[Дінтану]]. Әдістемелік құрал. 2012 ж. #Ата қоныс – Арбиген. Дайыр баспасы. 2014 ж. 105 бет. #Тарихи тағылым. Дайыр баспасы 2013 ж. 140 бет. == Ғылыми мақалалар: == #Мектептегі педагогикалық практика // Қазақ Тарихы 2012 33- Том, №4, 37 — 38 бет., 2 — бет #«Ku Ran Ve Sünnete Göre Zaman Planlaması». // Tefekkur Düşünenlerin Düşüncesi 2012 №50, 18 -19 бет., 2 -бет. #Толеранттылық- Қазақстан мектебінің тұрақтылығы туралы // Алматы Ұстазы 2011 4- Том, №4, 13 -15 бет, 3 -бет. #Ел Президентінің жолдауы // Алматы Ұстазы 2011 - Том, №1, 5 -7 бет., 3 -бет.#3Ел Президентінің Жолдауы // Қазақ Тарихы 2011 2- Том, №2, 7 -9 бет., 3 - бет. #Толеранттылық-Қазақстан мектебінің тұрақтылығы туралы, // КАЗАХСТАН [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай Атындағы Мемлекеттік Университет]] 2011 ж. 4 -бет #Тәуелсіздік талаптары контексіндегі гуманитарлық білім мен тәрбие, // КАЗАХСТАН Ақтау қаласы 2011 ж, 4-бет. #«Баланы оқыту мен тәрбиелеуде ұстаз тұлғасының рөлі., // КАЗАХСТАН ҚазҰУ 2011 ж. 3 -бет. #Отбасы Мектеп Қоғам» атты Республикалық Форум,, // КАЗАХСТАН Астана Қаласы 2011ж-2 бет. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Шарбақты ауданында туғандар]] [[Санат:Тарих ғылымдарының кандидаттары]] [[Санат:22 қыркүйекте туғандар]] [[Санат:1950 жылы туғандар]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]] nwo7i1qseefh8l57dwtp2brqx7mmxd3 3614919 3614918 2026-06-09T13:23:33Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614919 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Қайыркен Құдайбергенқызы Кунапина''' ([[22 қыркүйек]] [[1950]], [[Павлодар облысы]], [[Шарбақты ауданы]], Арбиген ауылы) — тарих ғылымдарының кандидаты, [[доцент]].<ref>http://emirb.org/iskakova-bakibala-iskakovna.html</ref> == Ғылыми өмірбаяны == 1974 жылы [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті|Қыздар педагогикалық институтының]] «Тарих» факультетін бітіргеннен кейін бірнеше жыл орта мектепте еңбек еткен. Профессор Н.Р. Күнқожаевтың ғылыми жетекшілігімен 1999 жылы кандидаттық диссертация қорғаған. Қазіргі таңда [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті]], «Дүние жүзі тарихы, тарихнама және деректану» кафедрасының доценті. Қайыркен Құдайбергенқызы жалпы білім беретін орта мектептің 5-11-сыныптарына арналған жаңа бағдарламалардың, жаңа буын оқулықтары мен оқу-әдістемелік құралдарының авторы. Ғалым орта мектепке арналған «Отантану» оқулығы үшін 1997 жылы «[[Сорос-Қазақстан қоры|Сорос]]» қорының грантын иеленген.<ref>http://docplayer.ru/27613955-Iskakova-bakibala-iskakovna-nagrady-kulenova-zhauhar-safinovna-rodilas-rysakova-kantay-bayakymetkyzy.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200215063617/http://docplayer.ru/27613955-Iskakova-bakibala-iskakovna-nagrady-kulenova-zhauhar-safinovna-rodilas-rysakova-kantay-bayakymetkyzy.html |date=2020-02-15 }}</ref> «Мамандығым – Мұғалім» 2011 ж.<ref>Мамандығым — Мұғалім // ЖШС Дайыр Баспа 2011ж. ISBN 978-601-247-225-7 271 бет. КАЗАХСТАН</ref>, «Тарих пәнінен 5-11 сыныптарға арналған күнтізбелік жоспар» 2011 ж., «Мектептегі Педагогикалық практика» 2012 ж., «Қазақстан тарихы: әдістемелік-анықтамалық нұсқау» 2012 ж., «Дүние жүзі тарихы пәні бойынша оқу-әдістемелік құрал» 2012 ж., «Тарихи тағылым» 2013 ж., «Дүниежүзі тарихы бойынша оқу-әдістемелік құрал. Орта мектеп оқушыларына және талапкерлерге арналған анықтама» 2014 ж. сынды танымал еңбектері бар. 40-тан астам оқулық, оқу-әдістемелік құралдарының, 300-ден астам мақалалардың авторы, Республикалық «Қазақ тарихы», «Қазақстан тарихы» журналдарының алқа мүшесі, ҚР Білім беру ісінің үздігі, [[Алтынсарин Ыбырай|Ы.Алтынсарин]] медалінің иегері.<ref>«Баланы оқыту мен тәрбиелеуде ұстаз тұлғасының рөлі., // КАЗАХСТАН ҚазҰУ 2011 ж. 3 -бет.</ref> == Маңызды еңбектер тізімі: == #Мектептегі педагогикалық практика // «Қазақ университеті» 2012ж. ISBN Ббк63.5(5 Каз) 69 бет. КАЗАХСТАН #Қазақстан тарихының әдістемелік-анықтамалық нұсқаулығы // Дайыр баспасы 2012ж. ISBN 978-601-276-018-7 212 бет. КАЗАХСТАН #Дүние жүзі тарихы пәні бойынша оқу-әдістемелік құрал // Дайыр баспа 2012ж. ISBN 978-601-276-0 207 бет. КАЗАХСТАН #Тарих пәнінен 5-11 сыныптарға арналған күнтізбелік жоспары // Дайыр баспа 2011ж. 110 бет. КАЗАХСТАН #Дүниежүзі тарихы бойынша оқу-әдістемелік құрал. Орта мектеп оқушыларына және талапкерлерге арналған анықтама. //«Дайыр баспа» 2014 г. ISBN 978 – 601 – 276 – 01 260 бет. КАЗАХСТАН. #[[Дінтану]]. Әдістемелік құрал. 2012 ж. #Ата қоныс – Арбиген. Дайыр баспасы. 2014 ж. 105 бет. #Тарихи тағылым. Дайыр баспасы 2013 ж. 140 бет. == Ғылыми мақалалар: == #Мектептегі педагогикалық практика // Қазақ Тарихы 2012 33- Том, №4, 37 — 38 бет., 2 — бет #«Ku Ran Ve Sünnete Göre Zaman Planlaması». // Tefekkur Düşünenlerin Düşüncesi 2012 №50, 18 -19 бет., 2 -бет. #Толеранттылық- Қазақстан мектебінің тұрақтылығы туралы // Алматы Ұстазы 2011 4- Том, №4, 13 -15 бет, 3 -бет. #Ел Президентінің жолдауы // Алматы Ұстазы 2011 - Том, №1, 5 -7 бет., 3 -бет.#3Ел Президентінің Жолдауы // Қазақ Тарихы 2011 2- Том, №2, 7 -9 бет., 3 - бет. #Толеранттылық-Қазақстан мектебінің тұрақтылығы туралы, // КАЗАХСТАН [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай Атындағы Мемлекеттік Университет]] 2011 ж. 4 -бет #Тәуелсіздік талаптары контексіндегі гуманитарлық білім мен тәрбие, // КАЗАХСТАН Ақтау қаласы 2011 ж, 4-бет. #«Баланы оқыту мен тәрбиелеуде ұстаз тұлғасының рөлі., // КАЗАХСТАН ҚазҰУ 2011 ж. 3 -бет. #Отбасы Мектеп Қоғам» атты Республикалық Форум,, // КАЗАХСТАН Астана Қаласы 2011ж-2 бет. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Шарбақты ауданында туғандар]] [[Санат:Тарих ғылымдарының кандидаттары]] [[Санат:22 қыркүйекте туғандар]] [[Санат:1950 жылы туғандар]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті оқытушылары]] 7sy4nxpft1khke124zdmi7yfbfkwjza Демографиялық жүктеме 0 635309 3614893 3614053 2026-06-09T13:01:43Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614893 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Демографиялық жүктеме коэффициенті''' — бұл халықтың жас құрылымының жалпыланған сандық сипаттамасы, ол қоғамға өндірістік емес [[популяция]]ның ауыртпалығын көрсетеді. Бұл ұлғайтылған жас топтарының санына қатысты әр түрлі коэффициенттермен анықталады: балалар (0-14 жас), қарт және егде (60 және одан үлкен), еңбекке қабілетті (шартты түрде 15-59 жас). [[Демография]]лық ауыртпалықтың келесі көрсеткіштері бөлінеді: балалар санының немесе қарт адамдардың (немесе балалар мен қарт адамдардың жалпы санының) еңбекке қабілетті жастағы адамдар санына қатынасы; егде жастағы адамдар мен балалар санының арақатынасы. Есептеу: k = n1 / n2 n1 - зерттеу аймағындағы еңбекке қабілетті халықпен, яғни зейнеткерлер мен балалармен байланыссыз азаматтар саны. n2 - зерттеу аймағындағы еңбекке қабілетті халық санына қатысты азаматтар саны. <ref>https://scienceforum.ru/2012/article/2012001014</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} h3iv5bpptd228bu9l0dhl6gp0w77qjc Зәуреш Жұманәліқызы Аманжолова 0 635490 3614916 3568236 2026-06-09T13:18:35Z NaziraBimakova 178074 уикилендіру 3614916 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Зәуреш Жұманәліқызы Аманжолова''' (15 наурыз [[1958]]; [[Тараз]], [[ҚазССР]], ҚССР) қазақстандық мемлекеттік және қоғамдық қайраткер, [[медицина]] ғылымдарының кандидаты ([[2010]]). == Өмірбаяны == Зәуреш Джуманалиевна Аманжолова 15 наурыз [[1958]] жылы Джамбул қаласында дүниеге келген. [[1975]] ж. - [[1981]] ж. – [[Алматы]] мемлекеттік медициналық институтын бітірген. Емдік ісі факультеті. [[Денсаулық]] [[сақтау]] ұйымының әлеуметтік гигиенасы бойынша жоғары санаты бар ([[2001]]). == Еңбек қызметі == *[[1981]] – [[1982]] жылдары – [[Алматы]] қаласындағы №5 перзентханада бір жылдық интернатура өткен. *[[1982]] – [[1989]] жылдары – [[Алматы]] қаласындағы №5 перзентхананың акушер-гинеколог дәрігері. *[[1989]] – [[1995]] жылдары – [[Алматы]] қаласындағы №5 перзентханада бас дәрігер. *[[1995]] – [[2006]] жылдары – [[Алматы]] Қалалық перинатарлық орталығында директор. *[[2006]] – [[2009]] жылдары – [[Алматы]] қаласынының денсаулық сақтау басқармасының басшысы. *[[2009]] – [[2013]] жылдары – [[Алматы]] қаласының [[Бостандық]] ауданының әкімі. *[[2013]] – [[2015]] жылдары – [[Алматы]] қаласының әкімінің орынбасары. *[[2015]] – [[2016]] жылдары – «[[Нұр Отан]]» партиясының [[Алматы]] қалалық филиалының төрағасының бірінші орынбасары. <ref>Зәуреш Аманжолова «Нұр Отан» алматы филиалының төрағысының орынбасары болды</ref> == Сайланбалы қызметтері, депутаттық == 24 наурыз [[2016]] жылдан бастап – «[[Нұр Отан]]» партиясы атынан, VI шақырылымынан [[Қазақстан]] Республикасының [[Парламент]] Мәжілісінің Депутаты, әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі Комитеттің мүшесі. == Ғылыми атағы == *[[2002]] — медицина ғылымдарының кандидаты, диссертация тақырыбы: «Оценка эффективности внедрения новых перинатальных технологий в работу родовспомогательного стационара» *[[2010]] — медицина ғылымдарының докторы, диссертация тақырыбы: «Медико-организационные технологии снижения репродуктивных потерь». *[[Медицина]] ғылымдарының профессоры. == Марапаттары және атақтары == *[[1999]] — «Қазақстанның [[денсаулық сақтау]] ісінің үздігі» *[[2001]] — «[[Қазақстан]] Республикасының тәуелсіздігінің 10 жылдығына» арналған [[медаль]] *[[2005]] — «[[Қазақстан]] Республикасының ең үздік акушер-гинекологы» *[[2005]] — «[[Қазақстан]] Республикасындағы Конституцияның 10 жылдығына» арналған [[медаль]]» *[[2007]] — «[[Алтын]] скальпель» төс белгісі *[[2007]] — «Белсенді қызметі үшін» Нұр Отаннан [[медаль]] *[[2007]] — «Кәсібилік және іскерлік беделі үшін» А.П. Чижевский атындағы алтын [[медаль]] *[[2007]] — [[Гиппократ]] ордені *[[2011]] — Құрмет ордені *[[2014]] — «[[Ұлт]] мақтанышы» медалі *[[2015]] — «[[Қазақстан]] халқының 20 жылдық Ассамблеясы» медалі *[[2015]] — «[[Қазақ хандығының 550 жылдығы]]» *[[2015]] — «[[Қазақстан]] Республикасының Конституциясына [[20 жыл]]» [[медаль]] <ref>Астананың ең үздік дәрігерлеріне миллион теңгеден ұсынды</ref> == Ғылыми және әдеби еңбектер == Акушерлік және [[гинекология]] мәселелері бойынша баспасөздерде бірқатар жариялымдардың, үш әдістемелік нұсқаулардың авторы. == Отбасылық жағдайы == *Тұрмыста, екі баласы бар, ұл және қыз. == Ескерту == '''ЗӘУРЕШ ДЖУМАНАЛИЕВНА АМАНЖОЛОВА''' [[Қазақстан]] Республикасының [[Парламент]] Мәжілісінің әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі Комитеттің мүшесі == Сілтемелер == [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:15 наурызда туғандар]] [[Санат:1958 жылы туғандар]] [[Санат:Парасат орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалінің иегерлері]] [[Санат:Медицина ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Таразда туғандар]] [[Санат:Қазақстан медиктері]] [[Санат:Құрмет орденінің (Қазақстан) иегерлері]] 1y0zdohhylw43x74aef2jd3mnipndc9 Жұлдыз Қажыкенқызы Омарбекова 0 635538 3614894 3595291 2026-06-09T13:05:21Z NaziraBimakova 178074 дефис қойылды 3614894 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жұлдыз Қажыкенқызы Омарбекова | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің]] депутаты | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan latin.svg | Реті = | Басқара бастады = [[29 тамыз]] [[2019 жыл|2019]] | Басқаруын аяқтады = [[15 қаңтар]] [[2021 жыл|2021]] | Ізашары = | Ізбасары = | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 24.09.1983 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] | Ғылыми дәрежесі = [[Ғылым кандидаты|әлеуметтану ғылымдарының кандидаты]] | Мамандығы = социолог | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{Құрмет ордені}}{{Астанаға 20 жыл медалі}}{{ҚР Конституциясына 25 жыл}} }} '''Жұлдыз Қажыкенқызы Омарбекова''' ([[24 қыркүйек]] [[1983 жыл|1983]], [[Алматы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — мемлекеттік және қоғам қайраткері, ҚР қоғамдық даму Министрлігінде вице-министр, [[Қазақстан Республикасы Президенті]] жанындағы әйелдер және отбасылық-демографиялық саясат істері жөнінде Ұлттық комиссияның мүшесі. «[[Нұр Отан]]» партиясының саяси кеңесінің мүшесі. Белгілі қазақстандық [[филантроп]], [[журналист]], қайырымдылық қордың негізін салушы. [[Социология]] ғылымдарының кандидаты. [[Қазақстан]] Республикасыны Парламенті Мәжілісінің депутаты.<ref>Омарбекова Жулдыз Кажикеновна. online.zakon.kz.</ref> == Өмірбаяны == Алматы қаласында, Қазақстанда дүниеге келген. Алматы қаласындағы № 138 қазақ гимназиясын бітірген. *[[2003]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің [[философия]] және [[саясаттану]] факультетінің әлеуметтанушы мамандығын үздікпен аяқтаған. *[[2005]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің [[философия]] және [[саясаттану]] факультетінің магистратурасын бітіреді. *[[2008]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің аспирантурасын бітіреді. *[[2012]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің заң факультетін бітіреді.<ref>О Национальной комиссии по делам женщин и семейно-демографической политике при Президенте Республики Казахстан. adilet.zan.kz.</ref> Юриспруденция бойынша маман, социология ғылымдарының кандидаты. [[2008]] жылы «Социальная защита населения в деятельности неправительственных организаций» атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғайды. Омарбекова [[қазақ]], [[орыс]], [[ағылшын]], [[түрік]] тілдерін еркін меңгерген. Арнайы және мезгілді басылымдарда ғылыми жариялымдары бар. Тұрмыста, үш баласы бар. == Мансабы == Еңбек қызметін 16 жасынан бастады. *[[1998]] жылдан [[2000]] жылға дейін – «А1» телеарнасының жетекші редакторы.<ref>Жулдыз Омарбекова избрана первым зампредом алматинского горфилиала «Нур Отана». vlast.kz.</ref> *[[2002]] жылдан [[2002]] жылға дейін – «[[Хабар]]» телеарнасында жетекші редактор. *[[2002]] жылдан 2009 жылға дейін – «Юникс-Тассай» компаниясының бренд-менеджері, [[маркетинг]] бөлімінің басшысы, атқарушы директоры. *[[2004]] жылдан [[2008]] жылға дейін – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде [[социология]] кафедрасының оқытушысы.* *[[2004]] жылдан [[2013]] жылға дейін – «Бауыржан» қайырымдылық қорының қалаушысы және президенті *[[2010]] жылдан [[2013]] жылға дейін — «Rating» зерттеу орталығының қалаушысы және директоры. *[[2013]] жылдан [[2014]] жылға дейін – [[Алматы]] қаласының мәдени басқармасының басшысының орынбасары. *[[2015]] жылдан [[2016]] жылға дейін – [[Алматы]] қаласының [[Наурызбай ауданы]]ның Әкімінің орынбасары. *30.03.[[2016]] жылдан [[2018]] жылға дейін – «[[Нұр Отан]]» партиясының Алматы қалалық филиалында төрағасының бірінші орынбасары. *28 қыркүйек [[2018]] жылдан бастап – [[Қазақстан]] Республикасының қоғамдық даму вице-министрі болып тағайындалды. *10 сәуір [[2019]] жылдан бастап – [[Қазақстан]] Республикасының [[Ақпарат]] және қоғамдық даму вице-министрі болып тағайындалды.<ref>Омарбекова Жулдыз Кажикеновна. Деловой портал Kapital.kz.</ref> == Өзге де қызметтері == *[[2006]] жылы – Қазақстандағы «Демеу» қайырымдылығы туралы журналды басып шығару. *[[2007]] жылы – [[Қазақстан]] және [[Орталық Азия]]дағы қайырымдылық саласындағы «Алтын Жүрек» премиясының негізін қалаушы. *[[2004]] жылы –қазақстандық телеарнада «Жақыныңа жәрдемдес» атты алғаш әлеуметтік-телевизиялық жобаның негізін қалаушысы («31 канал» телеарнасы). *[[2010]] жылдан бастап – мүгедектерге (мүмкіндіктері шектеулі адамдарға) арналған «[[Самғау]]» жыл сайынғы қоғамдық премиясының негізін қалаушы.<ref>Благотворительный фонд Бауыржан</ref> Член ассоциации социологов и политологов. == Қайырымдылық қызметі == [[2004]] жылдан [[2013]] жылға дейін – «Бауыржан» атты қайырымдылық қорын ашқан және басқарған.<ref>В этом году в Казахстане закрыто семь детских домов</ref> Қор жұмысының негізгі бағыттары: #Қайырымдылықты дамыту #Әлеуметтік-маңызды жобалар #Ғылыми бағыттар == Таңдамалы қызметтер, депутаттық == «[[Нұр Отан]]» партиясы атынан ҚР Парламенті Мәжілісіне депутаттыққа үміткер (03.02.[[2016]] бастап) [[Қазақстан Республикасы]] Парламентінің Мәжілісініңі депутаты (20.08.[[2019]] бастап), [[Қазақстан Республикасы]] заңнамасы және сот-құқықтық реформа жөніндегі Комитеттің мүшесі (09.[[2019]] бастап).<ref>Игроки «Баварии» научат казахстанских детей футболу</ref> == Марапаттар == *Қоғамдық қызметтері үшін [[Қазақстан Республикасының Президенті]] атынан алғыс хат.<ref>В Алматы презентовали книгу о бизнесе в благотворительности</ref> *Журналистика Академиясының «Алтын Жұлдыз» премиясының лауреаты.<ref>«Видеопортрет молодежи» — президент благотворительного фонда Жулдыз Омарбекова.</ref> *Әлеуметтанушылар Конгресінің марапатына иеленуші.<ref>Заниматься благотворительностью — как строить бизнес с нуля</ref> *«Жыл патриоты» мемлекеттік премиясы. *«Кұрмет» ордені. *«Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медаль. == Шығармашылығы == Оқулықтар авторы: *«Золотые сердца Казахстана» ([[2011]]) *«Как открыть благотворительный фонд и сделать его успешным?» ([[2013]]) *Хобби — спорттық ату.<ref>Сердце и деньги</ref> == Сілтемелер == 3maypr4se80bs093o5gcje1o37t8g6o 3614897 3614894 2026-06-09T13:06:53Z NaziraBimakova 178074 қате 3614897 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Жұлдыз Қажыкенқызы Омарбекова | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің]] депутаты | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan latin.svg | Реті = | Басқара бастады = [[29 тамыз]] [[2019 жыл|2019]] | Басқаруын аяқтады = [[15 қаңтар]] [[2021 жыл|2021]] | Ізашары = | Ізбасары = | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 24.09.1983 | Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] | Білімі = [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] | Ғылыми дәрежесі = [[Ғылым кандидаты|әлеуметтану ғылымдарының кандидаты]] | Мамандығы = социолог | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{Құрмет ордені}}{{Астанаға 20 жыл медалі}}{{ҚР Конституциясына 25 жыл}} }} '''Жұлдыз Қажыкенқызы Омарбекова''' ([[24 қыркүйек]] [[1983 жыл|1983]], [[Алматы]], [[Алматы облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — мемлекеттік және қоғам қайраткері, ҚР қоғамдық даму Министрлігінде вице-министр, [[Қазақстан Республикасы Президенті]] жанындағы әйелдер және отбасылық-демографиялық саясат істері жөнінде Ұлттық комиссияның мүшесі. «[[Нұр Отан]]» партиясының саяси кеңесінің мүшесі. Белгілі қазақстандық [[филантроп]], [[журналист]], қайырымдылық қордың негізін салушы. [[Социология]] ғылымдарының кандидаты. [[Қазақстан]] Республикасыны Парламенті Мәжілісінің депутаты.<ref>Омарбекова Жулдыз Кажикеновна. online.zakon.kz.</ref> == Өмірбаяны == Алматы қаласында, Қазақстанда дүниеге келген. Алматы қаласындағы № 138 қазақ гимназиясын бітірген. *[[2003]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің [[философия]] және [[саясаттану]] факультетінің әлеуметтанушы мамандығын үздікпен аяқтаған. *[[2005]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің [[философия]] және [[саясаттану]] факультетінің магистратурасын бітіреді. *[[2008]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің аспирантурасын бітіреді. *[[2012]] жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің заң факультетін бітіреді.<ref>О Национальной комиссии по делам женщин и семейно-демографической политике при Президенте Республики Казахстан. adilet.zan.kz.</ref> Юриспруденция бойынша маман, социология ғылымдарының кандидаты. [[2008]] жылы «Социальная защита населения в деятельности неправительственных организаций» атты тақырыпта кандидаттық диссертация қорғайды. Омарбекова [[қазақ]], [[орыс]], [[ағылшын]], [[түрік]] тілдерін еркін меңгерген. Арнайы және мезгілді басылымдарда ғылыми жариялымдары бар. Тұрмыста, үш баласы бар. == Мансабы == Еңбек қызметін 16 жасынан бастады. *[[1998]] жылдан [[2000]] жылға дейін – «А1» телеарнасының жетекші редакторы.<ref>Жулдыз Омарбекова избрана первым зампредом алматинского горфилиала «Нур Отана». vlast.kz.</ref> *[[2002]] жылдан [[2002]] жылға дейін – «[[Хабар]]» телеарнасында жетекші редактор. *[[2002]] жылдан 2009 жылға дейін – «Юникс-Тассай» компаниясының бренд-менеджері, [[маркетинг]] бөлімінің басшысы, атқарушы директоры. *[[2004]] жылдан [[2008]] жылға дейін – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде [[социология]] кафедрасының оқытушысы.* *[[2004]] жылдан [[2013]] жылға дейін – «Бауыржан» қайырымдылық қорының қалаушысы және президенті *[[2010]] жылдан [[2013]] жылға дейін — «Rating» зерттеу орталығының қалаушысы және директоры. *[[2013]] жылдан [[2014]] жылға дейін – [[Алматы]] қаласының мәдени басқармасының басшысының орынбасары. *[[2015]] жылдан [[2016]] жылға дейін – [[Алматы]] қаласының [[Наурызбай ауданы]]ның Әкімінің орынбасары. *30.03.[[2016]] жылдан [[2018]] жылға дейін – «[[Нұр Отан]]» партиясының Алматы қалалық филиалында төрағасының бірінші орынбасары. *28 қыркүйек [[2018]] жылдан бастап – [[Қазақстан]] Республикасының қоғамдық даму вице-министрі болып тағайындалды. *10 сәуір [[2019]] жылдан бастап – [[Қазақстан]] Республикасының [[Ақпарат]] және қоғамдық даму вице-министрі болып тағайындалды.<ref>Омарбекова Жулдыз Кажикеновна. Деловой портал Kapital.kz.</ref> == Өзге де қызметтері == *[[2006]] жылы – Қазақстандағы «Демеу» қайырымдылығы туралы журналды басып шығару. *[[2007]] жылы – [[Қазақстан]] және [[Орталық Азия]]дағы қайырымдылық саласындағы «Алтын Жүрек» премиясының негізін қалаушы. *[[2004]] жылы – Қазақстандық телеарнада «Жақыныңа жәрдемдес» атты алғаш әлеуметтік-телевизиялық жобаның негізін қалаушысы («31 канал» телеарнасы). *[[2010]] жылдан бастап – мүгедектерге (мүмкіндіктері шектеулі адамдарға) арналған «[[Самғау]]» жыл сайынғы қоғамдық премиясының негізін қалаушы.<ref>Благотворительный фонд Бауыржан</ref> Член ассоциации социологов и политологов. == Қайырымдылық қызметі == [[2004]] жылдан [[2013]] жылға дейін – «Бауыржан» атты қайырымдылық қорын ашқан және басқарған.<ref>В этом году в Казахстане закрыто семь детских домов</ref> Қор жұмысының негізгі бағыттары: #Қайырымдылықты дамыту #Әлеуметтік-маңызды жобалар #Ғылыми бағыттар == Таңдамалы қызметтер, депутаттық == «[[Нұр Отан]]» партиясы атынан ҚР Парламенті Мәжілісіне депутаттыққа үміткер (03.02.[[2016]] бастап) [[Қазақстан Республикасы]] Парламентінің Мәжілісініңі депутаты (20.08.[[2019]] бастап), [[Қазақстан Республикасы]] заңнамасы және сот-құқықтық реформа жөніндегі Комитеттің мүшесі (09.[[2019]] бастап).<ref>Игроки «Баварии» научат казахстанских детей футболу</ref> == Марапаттар == *Қоғамдық қызметтері үшін [[Қазақстан Республикасының Президенті]] атынан алғыс хат.<ref>В Алматы презентовали книгу о бизнесе в благотворительности</ref> *Журналистика Академиясының «Алтын Жұлдыз» премиясының лауреаты.<ref>«Видеопортрет молодежи» — президент благотворительного фонда Жулдыз Омарбекова.</ref> *Әлеуметтанушылар Конгресінің марапатына иеленуші.<ref>Заниматься благотворительностью — как строить бизнес с нуля</ref> *«Жыл патриоты» мемлекеттік премиясы. *«Кұрмет» ордені. *«Астанаға 20 жыл» мерейтойлық медаль. == Шығармашылығы == Оқулықтар авторы: *«Золотые сердца Казахстана» ([[2011]]) *«Как открыть благотворительный фонд и сделать его успешным?» ([[2013]]) *Хобби — спорттық ату.<ref>Сердце и деньги</ref> == Сілтемелер == 377ycr61076jrjjp9t641jhbctcitel Абдирбекова Даяна 0 635603 3614874 3614872 2026-06-09T11:59:56Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3614874 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->{{Тұлға|Есімі=Даяна Абдирбекова|Туған күні=10 сәуір 2002 ж.|Марапаттары= *[[2018]] жылғы [[Қазақстан Республикасы]]ның жеңімпазы - [[қола]] (көпсайыс), қола (шеңбер, күрзілер, лента). *[[2019]] жылғы [[Қазақстан Республикасы]]ның жеңімпазы - [[қола]] (көпсайыс). *[[2018]] жылы [[Қазақстан Республикасы]]ның кубогы - [[алтын]] (көпсайыс), алтын (шеңбер, күрзілер, лента), [[күміс]] (доп). *[[2019]] жылғы [[Қазақстан Республикасы]]ның кубогы - [[қола]] (күрзілер, лента). • [[2018]] жылғы Азиялық ойындар - [[алтын]] (команда).}} '' == Өмірбаяны == Даяна Абдирбекова көркем [[гимнастика]]мен шұғылданады, [[2018 жыл|2018]] жылғы командалық [[Азиялық ойындар]]дың жеңімпазы. [[2002 жыл]]ы 10 сәуірде [[Қарағанды]] қаласында дүниеге келген. Салмағы: 49 кг. Бойы: 1,67 м. Даяна 5–6 жасынан бастап спортпен айналысқан, көркем гимнастика құрамасының қатарына 16 жасында қосылған және ең жас гимнаст атанды. Алина Әділханова, Даяна Абдирбекова және Әділ Тилекенова көркем гимнастикадан Қазақстан құрамасына кірген жылы [[Қазақстан]] құрамасы топтық есеп бойынша 159,850 ұпай жинады. ==Марапаттары және жетістіктері == *[[2018 жыл|2018]] жылғы [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] жеңімпазы — [[қола]] (көпсайыс), қола (шеңбер, күрзілер, лента). *[[2019 жыл|2019]] жылғы [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] жеңімпазы — [[қола]] (көпсайыс). *[[2018]] жылы [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] кубогы — [[алтын]] (көпсайыс), алтын (шеңбер, күрзілер,лента), күміс (доп). *[[2019 жыл|2019]] жылғы [[Қазақстан|Қазақстан Республикасының]] кубогы — қола (күрзілер, лента). *[[2018 жыл|2018]] жылғы Азиялық ойындар — [[алтын]] (команда).<ref>https://www.kazenergy.com/upload/iblock/13b/13b734333464de0883b6e93237913396.pdf</ref> *"Gracia Fair Cup" [[2018 жыл|2018]] ХТ - [[күміс]] (шеңбер), қола (лента). *"Gracia Fair Cup" [[2019]] ХТ - [[қола]] (лента).<ref>https://gimnastika.pro/stars/597/31765/ </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан көркем гимнастикашылары]] [[Санат:Азия ойындары чемпиондары]] [[Санат:Шымкентте туғандар]] rnra3wfwobnkkw03cgtw9twsql6qfvk Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова 0 635752 3614882 3595904 2026-06-09T12:45:39Z NaziraBimakova 178074 үлгі 3614882 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Әспетова Гүлжахан''' - [[Қазақстан Республикасының халық әртісі |Қазақстан Республикасының халық әртісі]] (1993ж) == Өмірбаяны == '''Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова''' — 1946 жылы мамырдың 28-і күні Жамбыл облысының Мерке ауданының [[Мерке]] ауылында дүниеге келген. 1967 жылы Алматыдағы өнер интситутын бітіреді (Қазіргі таңда Алматы консерваториясы). 1967 –1997 жж. Қазақ өнер театрында жұмыс атқарды. === Мансабы === '''Әспетова Гүлжахан Жарылқасынқызы''' - рөлдерінде сомдайтын кейіпкерлерінің әлеуметтік мәнін оның ішкі лирикалық жандарын сезінуімен байланыстыра білген. '''Аспетованың''' Қарагөз, Құртқа (М. Әуэзов, «[[Қарагөз (трагедия)|Қарагөз]]» және «Қобыланды Қарақыпшақ»), Жәмилә (К. Мухамеджанов, [[«Бөріктің астындағы бөлтірік» |«Бөріктің астындағы бөлтірік»]]), Анар (О. Бөкей, «Құлыным менің»), Бәтима-ханым (Т.Ахтанов, «Серт»), Мақпал (К. Мұқашев, «Дала поэмасы»), Ардақ, Зейнеп (Д. Исабеков, «Кішкене ауыл», «Ескі үйдегі екі кездесу»), Сәния (М. Мақатаев, «Қош бол, махаббат»), Ана (Ж. Аймауытов, «Сұлу қыз»), Салтанат (Б. Римова, Абай - Әйгерім) ролдері терең мазмұнмен және күрделі сахналық шешімдермен ерекшеленеді. Әр жылдары Аспетова аудармалық драматургия бойынша спектакльдерге қатысты: Мухойя және Назым (С. Ахмад, «Қалыңдықтың бүлігі» және «Күйеу бала»), Найман-ана (Ш. Айтматов, «Ғасырдан да ұзақ күн»), Надя (А.Н. Афигенов, «Ананың жүрегі»), Ягда (А. Абдуллин, «Күнім менің, ұмытпа мені»), Мадлена Бежар (М.А. Булгаков, «Баскесерлер»), Анна («Дон Жуанның хикаялары», «Дон Жуан немесе геометрияға деген махаббат» атты пьесасы бойынша), Электра (Л. Дюрко «Электра – махаббатым менің»). '''Аспетова''' бұл рөлдерді үлкен жауапкершілікпен, шығармашылық табыстарды жалықпай іздеу арқылы орындады. Сонымен қатар [[Актриса|актриса]] «Тоғызыншы балаңнан қорқ, дұшпан», «Бақытты адам» және т.б. фильмдерге түсті. == Марапаттары == Қазақстан және Өзбекстанның Жоғары Кеңесінің Құрмет грамотасымен, сонымен қатар «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталды. == Әдебиеттер == * Әдеб.: Богатенкова Л.И. Услышать и понять человека. А.-А., 1987, с. 123 – 29; Сығай Ә. Сахна саңлақтары. А., 1998, 400 – 404 б. qzpvmjo6l0j20oyyu1c1y39y5x1k9ch 3614883 3614882 2026-06-09T12:46:34Z NaziraBimakova 178074 қате 3614883 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Гүлжахан Әспетова''' - [[Қазақстан Республикасының халық әртісі |Қазақстан Республикасының халық әртісі]] (1993ж) == Өмірбаяны == '''Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова''' — 1946 жылы мамырдың 28-і күні Жамбыл облысының Мерке ауданының [[Мерке]] ауылында дүниеге келген. 1967 жылы Алматыдағы өнер интситутын бітіреді (Қазіргі таңда Алматы консерваториясы). 1967 –1997 жж. Қазақ өнер театрында жұмыс атқарды. === Мансабы === '''Әспетова Гүлжахан Жарылқасынқызы''' - рөлдерінде сомдайтын кейіпкерлерінің әлеуметтік мәнін оның ішкі лирикалық жандарын сезінуімен байланыстыра білген. '''Аспетованың''' Қарагөз, Құртқа (М. Әуэзов, «[[Қарагөз (трагедия)|Қарагөз]]» және «Қобыланды Қарақыпшақ»), Жәмилә (К. Мухамеджанов, [[«Бөріктің астындағы бөлтірік» |«Бөріктің астындағы бөлтірік»]]), Анар (О. Бөкей, «Құлыным менің»), Бәтима-ханым (Т.Ахтанов, «Серт»), Мақпал (К. Мұқашев, «Дала поэмасы»), Ардақ, Зейнеп (Д. Исабеков, «Кішкене ауыл», «Ескі үйдегі екі кездесу»), Сәния (М. Мақатаев, «Қош бол, махаббат»), Ана (Ж. Аймауытов, «Сұлу қыз»), Салтанат (Б. Римова, Абай - Әйгерім) ролдері терең мазмұнмен және күрделі сахналық шешімдермен ерекшеленеді. Әр жылдары Аспетова аудармалық драматургия бойынша спектакльдерге қатысты: Мухойя және Назым (С. Ахмад, «Қалыңдықтың бүлігі» және «Күйеу бала»), Найман-ана (Ш. Айтматов, «Ғасырдан да ұзақ күн»), Надя (А.Н. Афигенов, «Ананың жүрегі»), Ягда (А. Абдуллин, «Күнім менің, ұмытпа мені»), Мадлена Бежар (М.А. Булгаков, «Баскесерлер»), Анна («Дон Жуанның хикаялары», «Дон Жуан немесе геометрияға деген махаббат» атты пьесасы бойынша), Электра (Л. Дюрко «Электра – махаббатым менің»). '''Аспетова''' бұл рөлдерді үлкен жауапкершілікпен, шығармашылық табыстарды жалықпай іздеу арқылы орындады. Сонымен қатар [[Актриса|актриса]] «Тоғызыншы балаңнан қорқ, дұшпан», «Бақытты адам» және т.б. фильмдерге түсті. == Марапаттары == Қазақстан және Өзбекстанның Жоғары Кеңесінің Құрмет грамотасымен, сонымен қатар «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталды. == Әдебиеттер == * Әдеб.: Богатенкова Л.И. Услышать и понять человека. А.-А., 1987, с. 123 – 29; Сығай Ә. Сахна саңлақтары. А., 1998, 400 – 404 б. rlu65pbvkjno3tsk98k3a3ynv5bvpwu 3614884 3614883 2026-06-09T12:47:28Z NaziraBimakova 178074 қате 3614884 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Гүлжахан Әспетова''' - [[Қазақстан Республикасының халық әртісі |Қазақстан Республикасының халық әртісі]] (1993ж) == Өмірбаяны == '''Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова''' — 1946 жылы мамырдың 28-і күні Жамбыл облысының Мерке ауданының [[Мерке]] ауылында дүниеге келген. 1967 жылы Алматыдағы өнер интситутын бітіреді (Қазіргі таңда Алматы консерваториясы). 1967 –1997 жж. Қазақ өнер театрында жұмыс атқарды. === Мансабы === '''Гүлжахан Жарылқасынқызы Әспетова''' - рөлдерінде сомдайтын кейіпкерлерінің әлеуметтік мәнін оның ішкі лирикалық жандарын сезінуімен байланыстыра білген. '''Аспетованың''' Қарагөз, Құртқа (М. Әуэзов, «[[Қарагөз (трагедия)|Қарагөз]]» және «Қобыланды Қарақыпшақ»), Жәмилә (К. Мухамеджанов, [[«Бөріктің астындағы бөлтірік» |«Бөріктің астындағы бөлтірік»]]), Анар (О. Бөкей, «Құлыным менің»), Бәтима-ханым (Т.Ахтанов, «Серт»), Мақпал (К. Мұқашев, «Дала поэмасы»), Ардақ, Зейнеп (Д. Исабеков, «Кішкене ауыл», «Ескі үйдегі екі кездесу»), Сәния (М. Мақатаев, «Қош бол, махаббат»), Ана (Ж. Аймауытов, «Сұлу қыз»), Салтанат (Б. Римова, Абай - Әйгерім) ролдері терең мазмұнмен және күрделі сахналық шешімдермен ерекшеленеді. Әр жылдары Аспетова аудармалық драматургия бойынша спектакльдерге қатысты: Мухойя және Назым (С. Ахмад, «Қалыңдықтың бүлігі» және «Күйеу бала»), Найман-ана (Ш. Айтматов, «Ғасырдан да ұзақ күн»), Надя (А.Н. Афигенов, «Ананың жүрегі»), Ягда (А. Абдуллин, «Күнім менің, ұмытпа мені»), Мадлена Бежар (М.А. Булгаков, «Баскесерлер»), Анна («Дон Жуанның хикаялары», «Дон Жуан немесе геометрияға деген махаббат» атты пьесасы бойынша), Электра (Л. Дюрко «Электра – махаббатым менің»). '''Аспетова''' бұл рөлдерді үлкен жауапкершілікпен, шығармашылық табыстарды жалықпай іздеу арқылы орындады. Сонымен қатар [[Актриса|актриса]] «Тоғызыншы балаңнан қорқ, дұшпан», «Бақытты адам» және т.б. фильмдерге түсті. == Марапаттары == Қазақстан және Өзбекстанның Жоғары Кеңесінің Құрмет грамотасымен, сонымен қатар «Құрмет Белгісі» орденімен марапатталды. == Әдебиеттер == * Әдеб.: Богатенкова Л.И. Услышать и понять человека. А.-А., 1987, с. 123 – 29; Сығай Ә. Сахна саңлақтары. А., 1998, 400 – 404 б. qne7sm58pzxemwa6syi2v5cvw7dg3ti Шортанды (Шортанды ауданы) 0 637045 3615140 3322440 2026-06-10T05:36:05Z Hiqque 40086 /* Кәсіпорындары */ 3615140 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы =Кент |атауы =Шортанды |сурет = |әкімшілік күйі = Аудан орталығы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =51 |lat_min = 41|lat_sec =55 |lon_deg =70|lon_min = 59|lon_sec =57 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Ақмола облысы |кестедегі облыс = Ақмола облысы{{!}}Ақмола |ауданы = Шортанды ауданы |кестедегі аудан = Шортанды ауданы{{!}}Шортанды |мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі |мекені = Шортанды кенттік әкімдігі{{!}}Шортанды |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = 1929 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = 6 519<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} {{мағына|Шортанды}} '''Шортанды''' — [[Ақмола облысы]] [[Шортанды ауданы]]ндағы кент, темір жол бекеті, аудан ([[1939 жыл]]дан) және [[Шортанды кенттік әкімдігі]] орталығы. == Географиялық орны == Облыс орталығы - [[Көкшетау]] қаласының оңтүстік-шығысында 225 км жерде, Дамса өзенінің жағасында орналасқан. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (1999, 2009, 2021)<ref name="source122">[http://stat.gov.kz/census/national/2009/region 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халқының Ұлттық санағының қорытындылары. Астана 2011. 1 том] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191208111102/https://stat.gov.kz/census/national/2009/region |date=2019-12-08 }}</ref><ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- !1999 !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||7178||{{құлдырау}}6268 ||{{өсім}}6562 ||104,7 ||3032 ||{{өсім}}3226 ||106,4 ||3236 ||{{өсім}}3336 ||103,1 |} == Тарихы == Іргесі [[1929 жыл]]ы Көкшетау – [[Астана|Ақмола]] темір жолының салынуына байланысты станса ретінде қаланған. == Кәсіпорындары == “Арман” жиһаз өндірістік бірлестігі, “Кристалл” [[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік|ЖШС-і]], “Шортанды элеваторы”, “Мол-Достық”, “Құнарлылық” АҚ-тары, “Автомобилист” ЖШС-і, “Шортанды мұнайбазасы” АҚ, аудандық көлік кәсіпорны, тұрмыстық үйі, баспахана, т.б. жұмыс істейді. == Инфрақұрылымы == Мектепке дейінгі 5 балалар мекемесі, 3 орта мектеп, мәдениет үйі, 3 кітапхана, кинотеатр, стадион, аурухана, фельдшерлік-акушерлік пункт, кафе, сауда орталығы бар. Шортандыдан оңтүстік-батысқа қарай 5 км жерде И.Бараев атындағы [[Қазақ астық шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты]] орналасқан. Кент арқылы [[Астана]] – [[Петропавл]] автомобиль және темір жолдары өтеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Шортанды ауданы елді мекендері}} [[Санат:Шортанды ауданы елді мекендері]] [[Санат:Қазақстан темір жол бекеттері]] [[Санат:Қазақстан кенттері]] 4jevlu50uxbp6mkyvycj8xgnu08a4ut УРА 0 658342 3615201 3479405 2026-06-10T09:02:27Z Makenzis 71333 3615201 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | атауы = {{ту|Уганда}} УРА | құрылған = [[1997 жыл]] | стадионы = Ұлттық стадион | сыйымдылығы = 40 000 | президент = Али Ссекатава | жаттықтырушы = {{ту|Уганда}} Клод Шателье | жарыс= Премьер-лига | маусым =2025/26 | орын = 11. }} '''УРА''' (ағыл. ''Uganda Revenue Authority SC'') — [[Уганда|Уганданың]] [[Кампала]] қаласындағы футбол клубы, 1997 жылы құрылған. Уганданың төрт дүркін чемпионы. == Жетістіктері == === Ұлттық === * Уганда чемпионы: 2006, 2007, 2009, 2011 * Уганда кубогы: 2005 == Дереккөздер == == Сілтемелер == * http://urafc.co.ug/ * [[Санат:Уганда футбол клубтары]] [[Санат:1997 жылы құрылған футбол клубтары]] fiaxxc2s6tau1ufa66zfqyp7s7wysfu Magnum Cash & Carry 0 674972 3615100 3173404 2026-06-09T23:49:52Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3615100 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Magnum Cash & Carry |логотипі = Magnum Cash & Carry.svg |түрі = [[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]] |биржадағы листингі = |қызметі = |ұраны = |құрылды = 2007 |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бұрынғы атауы = |құрушы = |орналасуы = {{байрақ|Қазақстан}}, [[Алматы]] |басты адамдары = |саласы = [[Бөлшек сауда]], [[Көтерме сауда]] |өнімі = |айналым = {{өсім}} 360 млрд [[Қазақстан теңгесі|KZT]] (2021) |операциялық кіріс = |таза табысы = |қызметкерлер саны = 12 мыңнан астам (2021) |басшы компания = |бағынышты компания = |сайты = [https://magnum.kz/kz magnum.kz] }} '''«Magnum Cash&Carry»''' — [[Қазақстан]]ның ірі сауда-бөлшек сауда желісі елдегі ең ірі жеке компаниялардың ондығына кіреді. Негізгі қызметі тұтыну тауарларын сату болып табылады<ref name="сілтеме1">[https://forbes.kz/leader/50_krupneyshih_chastnyih_kompaniy_1546912511/ 50 крупнейших частных компаний РК — 2018: рейтинг Forbes Kazakhstan] forbes.kz</ref>. Компания әртүрлі форматтағы 184 сауда кешеніне ие (гипермаркеттер, супермаркеттер және де "Magnum-express" пен "Magnum daily" шағын форматтағы дүкендер). == Құрылтайшылар == "Magnum Cash&Carry" ЖШС құрылтайшысы болып табылады: * «Caspian Trading Investment Co. Ltd еншілес компаниясы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі. == Басшылық == * Басқарма Төрағасы - Азамат Османов == Тарихы == Компания өз тарихын 2007 жылдың 14 қыркүйегінен бастады, алғашқыда Алматы қаласында Magnum дүкені ашылды. "Magnum" сөзі {{lang-la|magnum (n. gen.)}} — «үлкен, ұлы» деген мағынаны береді. Қазақстанның 12 қаласында: [[Алматы]], [[Астана]], [[Қаскелең]], [[Қарағанды]], [[Талдықорған]], [[Шымкент]], [[Петропавл]], [[Қызылорда]], [[Тараз]], [[Түркістан (қала)|Түркістан]], [[Өскемен]], [[Есік]] қалаларында, сондай-ақ [[Өзбекстан]]дағы [[Ташкент]]те дүкендер желісі орналасқан. "Magnum Cash & Carry" сауда-бөлшек тауарларын сатып алушылардың жалпы саны күніне 350 000 адамнан астам сатып алады. Қызметкерлер саны 12000 адамнан асады. == "Magnum" туралы фактілер == * Қазақстандықтар "Magnum" желісінде 350 млн-нан астам сауда жасаған * "Magnum" желісінің сауда кешендерінің жалпы ауданы шамамен 400 мың шаршы метр * 1200 тауар жеткізуші "Magnum" желісімен жұмыс істейді, оның ішінде 700-ден астамы қазақстандық өндіріс тауарларын жеткізушілер * Magnum атаулы әлеуметтік көмек бағдарламасында мемлекеттің серіктесі болып табылады. Көп балалы отбасылардан шыққан 90 мыңнан астам бала Magnum компаниясы арқылы ай сайын кепілдендірілген әлеуметтік азық-түлік жиынтықтарын және тоқсан сайын азық-түлік емес тауарлар жиынтықтарын алады. * Magnum Ритейл саласындағы Қазақстанның ірі салық төлеушілерінің бірі болып табылады: компания жұмыс істеген 14 жыл ішінде бюджетке 58 млрд теңгеден астам қаржы аударылды. * "Magnum" желісіндегі барлық тауарлардың 50%-ға жуығы Қазақстанда өндірілген<ref name="факті">[https://www.zakon.kz/4937593-11-faktov-o-magnum.html 11 фактов о Magnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820164930/https://www.zakon.kz/4937593-11-faktov-o-magnum.html |date=2019-08-20 }} zakon.kz</ref><ref>[https://tengrinews.kz/money/Magnum-rasskazali-kakie-trebovaniya-vyistavlyayut-353109/ В Magnum рассказали, какие требования выставляют поставщикам] tengrinews.kz</ref> * Magnum Қазақстанның 100 ірі салық төлеушілерінің қатарына кіреді [https://lsm.kz/343-kompanii] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтеме == <small> * [https://magnum.kz «Magnum Cash&Carry» Сауда-бөлшек желісінің ресми сайты] * [https://magnumopt.kz/ «Magnum Cash&Carry» Сауда-көтерме сауда желісінің ресми сайты] * [https://www.facebook.com/Magnumkz/ «Magnum Cash&Carry» Facebook-тегі ресми парақшасы] * [https://www.instagram.com/magnum.kz/?hl=ru «Magnum Cash&Carry» Instagram-дағы ресми парақшасы] * [https://www.youtube.com/channel/UCmFrCseUUVpOuQR648jNZjA «Magnum Cash&Carry» YouTube-тағы ресми арнасы] * [http://www.zakon.kz/4933798-kazahstanskie-fermery-i-riteyl-kak.html Казахстанские фермеры и ритейл: как продуктам попасть на прилавки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820164944/https://www.zakon.kz/4933798-kazahstanskie-fermery-i-riteyl-kak.html |date=2019-08-20 }}{{ref-ru}} zakon.kz * [https://tengrinews.kz/money/reteyleryi-kazahstana-glavnyiy-nash-konkurent-bazar-eto-359094/ Ретейлеры Казахстана: «Главный наш конкурент — базар, и это проблема для государства»]{{ref-ru}} tengrinews.kz * [https://m.kapital.kz/economic/74720/retejl-rynok-konsolidiruetsya-slabye-odinochki-ujdut.html Ретейл: рынок консолидируется, слабые одиночки уйдут]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190820164933/https://m.kapital.kz/economic/74720/retejl-rynok-konsolidiruetsya-slabye-odinochki-ujdut.html|date=2019-08-20}}{{ref-ru}} kapital.kz </small> [[Санат:Қазақстанның сауда желілері]] g92jque9eh2cqnq7eye3gf6uo9kq6t3 Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар 4 675070 3615147 3614799 2026-06-10T07:00:43Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3615147 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88022||2859||391||23673||189||54||4350||1453 |- |2||4||{{u|Kasymov}}||95994||76369||11024||224||3376||234||110||5811||741 |- |3||2||{{u|Салиха}}||86508||80906||1349||2243||909||49||0||957||136 |- |4||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84036||68775||1239||147||11309||15||0||1696||24 |- |5||3||{{u|Мағыпар}}||83489||78444||801||635||37||388||0||2883||46 |- |6||8||{{u|Arystanbek}}||55541||30549||3588||368||5769||944||2238||4778||5187 |- |7||6||{{u|Casserium}}||48510||39803||1757||102||628||17||9||4473||39 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41112||38492||884||90||357||62||0||786||381 |- |9||10||{{u|Ulan}}||30436||23965||391||78||4579||14||0||199||209 |- |10||9||{{u|1nter pares}}||27590||25693||202||7||555||70||0||1376||139 |- |11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844 |- |12||12||{{u|GanS NIS}}||24505||18591||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |13||11||{{u|Орел Карл}}||21921||20654||753||39||126||4||0||121||11 |- |14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13875||4118||203||768||812||373||1111||1007 |- |15||18||{{u|Nurken}}||19170||9868||1319||41||6914||115||2||425||51 |- |16||13||{{u|Sagzhan}}||17904||16686||379||43||181||10||0||309||86 |- |17||17||{{u|Kaiyr}}||17081||12120||218||7||133||162||8||2485||355 |- |18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16071||14052||411||16||1017||73||1||539||302 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4599||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13755||12981||207||1||183||2||0||224||42 |- |21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183 |- |22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14 |- |23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11237||6797||507||0||102||512||0||615||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||10067||7906||1218||40||4||0||4||333||36 |- |25||28||{{u|Тұран}}||8361||6513||414||53||255||120||0||296||32 |- |26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8223||8129||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8142||5714||27||5||1867||204||0||172||52 |- |29||48||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348 |- |30||35||{{u|Nurtenge}}||7943||5417||975||137||628||59||24||532||198 |- |31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0 |- |33||30||{{u|Ashina}}||7479||5978||189||71||63||88||3||384||325 |- |34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5281||468||132||761||0||64||97||72 |- |35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |36||29||{{u|SSE}}||6974||6254||254||108||0||1||0||126||23 |- |37||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444 |- |38||46||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7 |- |42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5044||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4358||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2770||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||59||{{u|Madi Dos}}||4353||3019||195||63||38||45||0||605||104 |- |50||47||{{u|Coffee86}}||4339||3810||4||0||11||7||0||404||5 |- |51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21 |- |52||49||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |53||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |54||57||{{u|Esetok}}||3578||3078||395||2||161||205||8||285||138 |- |55||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0 |- |56||50||{{u|Makenzis}}||3524||3467||5||0||0||0||0||46||5 |- |57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |58||60||{{u|Нурасылл}}||3396||2998||193||0||18||0||0||50||8 |- |59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |63||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3 |- |64||68||{{u|ShadZ01}}||3132||2479||348||101||105||0||0||4||0 |- |65||58||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0 |- |66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2835||0||0||0||0||0||0||0 |- |67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |69||69||{{u|Dauren}}||2871||2464||0||14||0||0||0||68||6 |- |70||86||{{u|MuratbekErkebulan}}||2850||1848||306||0||89||55||0||421||4 |- |71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2 |- |75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30 |- |76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0 |- |79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |80||76||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2 |- |81||89||{{u|Balaburgem}}||2447||1731||11||29||31||59||0||182||48 |- |82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2 |- |84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2393||1985||126||0||13||1||0||177||41 |- |85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35 |- |86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75 |- |87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2 |- |88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |89||85||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48 |- |93||90||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5 |- |94||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1948||1||0||0||0||0||0||0 |- |95||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |96||91||{{u|RaiymbekZh}}||1930||1638||6||0||17||0||0||72||72 |- |97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2 |- |99||131||{{u|Esen48}}||1808||895||0||33||0||0||0||744||1 |- |100||88||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29 |- |102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1604||1340||1||0||104||1||0||5||0 |- |107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0 |- |108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1533||1345||0||0||7||0||0||120||8 |- |109||95||{{u|Gliwi}}||1525||1519||3||0||0||0||0||0||0 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||886||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1405||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||143||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1 |- |126||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |127||119||{{u|Ziv}}||1155||1082||60||0||0||2||0||9||2 |- |128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0 |- |129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1 |- |130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3 |- |133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |135||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |138||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |139||144||{{u|Wikuiser}}||1048||752||142||0||62||0||43||18||4 |- |140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11 |- |142||142||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |145||166||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11 |- |146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |148||147||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |154||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |157||176||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||146||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |161||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6 |- |163||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |165||148||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0 |- |166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |167||152||{{u|Mariko}}||734||689||0||0||0||0||0||0||0 |- |168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |169||145||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |171||174||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |172||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |173||157||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||679||13||0||0||0||0||5||0 |- |175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |177||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |178||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |179||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |180||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||674||665||0||1||0||0||0||6||1 |- |181||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |182||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |183||165||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||668||629||15||0||0||0||0||2||0 |- |184||158||{{u|Epoxa-HH}}||666||654||0||0||5||0||0||10||1 |- |185||220||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17 |- |186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||173||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |189||175||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0 |- |190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||177||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11 |- |192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13 |- |194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0 |- |195||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12 |- |196||179||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0 |- |197||186||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1 |- |198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |199||178||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |200||182||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |202||180||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |204||184||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |205||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6 |- |206||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |207||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |208||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |210||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |211||181||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2 |- |213||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |214||187||{{u|Tuttiorchestra687}}||550||541||0||0||0||0||0||10||2 |- |215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0 |- |220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |221||183||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||218||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||391||0||0||0||3||0||44||1 |- |223||219||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1 |- |224||185||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||428||0||0||44||0||0||0||0 |- |227||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |228||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||226||{{u|Murat Karibay}}||518||270||183||0||0||0||27||7||8 |- |230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0 |- |231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] ap51cgrqsgeagv5r4ww389k0qm7sj4w Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар 4 675089 3615235 3614862 2026-06-10T11:00:23Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3615235 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515628||380105||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145870||131246||957||0||13593||6||0||46||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132184||127420||663||15||62||17||10||2859||1113 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119564||112798||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||120||{{u|New user message}}||113465||1||0||0||0||0||0||113464||0 |-style="background-color:#ccf" |6||5||{{u|MerlIwBot}}||105852||88196||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||87606||87606||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79320||79305||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50459||50166||232||3||53||0||0||4||1 |- |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26597||22822||42||0||3648||2||0||61||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14553||13573||430||1||0||83||0||387||41 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13735||13238||240||4||8||22||0||169||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |- |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |- |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9119||9119||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7970||5417||975||137||628||40||24||532||198 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3254||3251||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |- |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1553||1534||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |- |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |- |59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1121||1047||28||2||4||6||0||28||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1 |- |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2 |- |86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |- |88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4 |-style="background-color:#ccf" |89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14 |-style="background-color:#ccf" |91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |94||87||{{u|KiranBOT}}||164||162||0||0||0||0||0||2||0 |- |95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] r7a2ke0nljbtltz78z8qka4zgu58zx9 Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар 4 675116 3614898 3614665 2026-06-09T13:07:14Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3614898 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107916||25625||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7809||949||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7367||84||695||187||814||2150||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3134||114||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2577||42||0||58||33||593||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2277||102||13||200||86||0||57||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2187||97||3||165||0||106||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1393||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1343||156||5||0||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78 |- |15||{{u|Орел Карл}}||1306||310||1||304||84||24||0||0||0 |- |16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |17||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||629||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Nurkhan}}||964||101||14||343||4||26||0||1||0 |- |27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||869||307||43||20||71||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |44||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1631||168||18||7588||188||0||1||11 |- |45||{{u|1nter pares}}||539||306||0||8||388||3||0||0||4 |- |46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |47||{{u|Casserium}}||530||185||72||75||331||48||0||7||0 |- |48||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0 |- |49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |52||{{u|Nurken}}||502||479||3||634||4706||32||15||1||4 |- |53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |54||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |55||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0 |- |56||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |57||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |58||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |59||{{u|Sagzhan}}||445||82||1||17||134||30||0||0||0 |- |60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |62||{{u|TheNomadEditor}}||420||37||0||0||1599||3||0||0||0 |- |63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||34||3||0||0||90||0||0||0 |- |65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |66||{{u|Ashina}}||386||181||3||56||22||38||31||0||21 |- |67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0 |- |77||{{u|Erboldilyara}}||338||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0 |- |80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0 |- |81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |83||{{u|Alphy Haydar}}||302||200||4||7||17||1||0||0||0 |- |84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||500||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||319||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||212||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |117||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |118||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |119||{{u|Coffee86}}||191||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |120||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49 |- |121||{{u|ShadZ01}}||189||23||0||34||81||56||0||0||0 |- |122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21 |- |128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Arystanbek}}||147||243||7||555||261||206||110||363||308 |- |145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0 |- |152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2 |- |178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0 |- |206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0 |- |241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Аягөз Загиева}}||87||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |247||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |248||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0 |- |250||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |251||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |252||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Aliba}}||83||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |256||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||83||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |260||{{u|Madi Dos}}||82||22||0||53||23||40||5||0||3 |- |261||{{u|MuratbekErkebulan}}||82||21||0||61||81||0||11||0||0 |- |262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |265||{{u|Ainur}}||81||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |266||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |268||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |269||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2 |- |270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0 |- |278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |279||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |280||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |281||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |282||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |284||{{u|Kasymov}}||74||666||7||2972||521||92||0||38||4 |- |285||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |286||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3 |- |289||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |290||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |291||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |297||{{u|RaiymbekZh}}||69||39||5||1||8||0||0||0||1 |- |298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0 |- |299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3 |- |317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0 |- |335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |371||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |372||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |373||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Balaburgem}}||44||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |393||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |394||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |409||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |410||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |411||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |412||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |413||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0 |- |414||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |419||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |420||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |421||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |422||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |423||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||34||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |428||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |431||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |449||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |450||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |466||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0 |- |467||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |468||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |469||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |474||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |475||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |476||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |477||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |482||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1 |- |483||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |484||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |485||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |486||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |487||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |488||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |489||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |490||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |492||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1 |- |493||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |494||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |495||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |496||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |499||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |500||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |502||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |504||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |505||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |508||{{u|Unknown Alash}}||22||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |509||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |510||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |516||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |517||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |518||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |520||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |527||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |528||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0 |- |529||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |530||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||19||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |531||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |532||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |539||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |541||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |542||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |543||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |544||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |545||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |546||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |547||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |548||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |549||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |552||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |554||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |555||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |557||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |558||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |559||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |560||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |561||{{u|Жанна Ж}}||17||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |562||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |563||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |564||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |565||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |567||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |568||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |570||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0 |- |571||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |572||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |573||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |574||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |575||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |577||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |578||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |579||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |580||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |581||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |582||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |584||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |585||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |586||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |587||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |588||{{u|Tuttiorchestra687}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |589||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |591||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |592||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |596||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |597||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |598||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |599||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |600||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |602||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |603||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |604||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |605||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |607||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |608||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |609||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |611||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |624||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |625||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |628||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |629||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |631||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |633||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |634||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |636||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |637||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |639||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |640||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |641||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |642||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0 |- |643||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |644||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |645||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |646||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |648||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |649||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |650||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |651||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |653||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |654||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |655||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |659||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |660||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |661||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |663||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |664||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |665||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |666||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |668||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |669||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |675||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |677||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |678||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |681||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |682||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |683||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |684||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |685||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |686||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |687||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |688||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |689||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |691||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |692||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |702||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |706||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |707||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |709||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |710||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |714||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |715||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |716||{{u|Gaukhar1980}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |719||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |720||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |721||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |725||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||8||0||1||1||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |733||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |734||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |735||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |736||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |738||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |740||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |741||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |742||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |743||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |744||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |745||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |746||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |767||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |768||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |770||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |777||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |779||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |780||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |781||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |782||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |783||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |784||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |787||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |790||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |791||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |792||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |793||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |795||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |796||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |797||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |798||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |801||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |814||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |819||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |836||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |837||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |838||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |839||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |841||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |842||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |845||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |846||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |847||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |848||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |849||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |850||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |851||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |853||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |854||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |855||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |856||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |859||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |860||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |861||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Гулжайна Усен}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |867||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |871||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |876||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |878||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |879||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |880||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |881||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |883||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |884||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |885||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |886||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |887||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |888||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |890||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |893||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |894||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |900||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |901||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |902||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |903||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |905||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |908||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |910||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |912||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |915||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |916||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |918||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |919||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |922||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |924||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |925||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |926||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |928||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |929||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |930||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |932||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |934||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |935||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |936||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |937||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |938||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |939||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |940||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |942||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |945||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |946||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |948||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |949||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |950||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |954||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |955||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |956||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |957||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |958||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |959||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |966||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |967||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |971||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |977||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |979||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |981||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |983||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |985||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |987||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |989||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |990||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |993||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |995||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |996||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |997||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |998||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |999||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1000||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1001||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1003||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1006||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1007||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1008||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1010||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1011||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1013||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1016||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1017||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1018||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1020||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1021||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1023||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1025||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1028||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1029||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1032||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1036||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1037||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1039||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1042||{{u|Wikuiser}}||4||11||2||47||29||0||0||23||0 |- |1043||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1045||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1047||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1049||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1050||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1054||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1056||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1057||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1061||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1065||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1069||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1073||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1074||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1076||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1077||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1079||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1080||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1082||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1083||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1084||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1085||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1086||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1087||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1088||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1090||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1091||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1093||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1094||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1095||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1097||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1098||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1099||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1101||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1102||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1108||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1109||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1112||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1114||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1115||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1116||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1118||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1120||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1121||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1122||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1124||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1125||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1126||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1127||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1129||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1131||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1132||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1135||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1136||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1137||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1138||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1141||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1147||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Ayazhan10}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1159||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1165||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1166||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1168||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1169||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1170||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1172||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1173||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1175||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1176||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1177||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1178||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1179||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1180||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1182||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1184||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1186||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1187||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1188||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1189||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1190||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1192||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1193||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1194||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1195||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1196||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1197||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1198||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1199||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1200||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1201||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1202||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1203||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1204||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1205||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1206||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1207||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1209||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1210||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1211||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1213||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1218||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1221||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1225||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1227||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1228||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1229||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1232||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Амина Жанаковна}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1247||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1249||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1252||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Даулет1278}}||3||1||0||0||0||0||4||0||0 |- |1255||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1256||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Зиедбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1264||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1265||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1273||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1276||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1283||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1284||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1285||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1292||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1294||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1295||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1299||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1302||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1304||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1305||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1306||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1308||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1309||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1314||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1318||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1345||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1352||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1354||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1355||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1364||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1378||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1380||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1381||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1385||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1388||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1390||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|Aidyn93}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1394||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1398||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1408||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1413||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1415||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1416||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1423||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1424||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1425||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1426||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1427||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1428||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1429||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1435||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1437||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1438||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1439||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1440||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1441||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1445||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1448||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1450||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1451||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1455||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1456||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1457||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1458||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1459||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1460||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1467||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1470||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1472||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1483||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1484||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1485||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1486||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1497||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1499||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1513||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1514||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1515||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1516||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1526||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1527||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1531||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1532||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1533||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1534||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1535||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1542||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1544||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1549||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1550||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1551||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1552||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1554||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1557||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1558||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1559||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1562||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1563||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1570||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1661||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1674||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1676||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1677||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1679||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1681||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1682||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1684||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1690||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1693||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1695||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1696||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1697||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1698||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1699||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1700||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1701||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1702||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1703||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1704||{{u|Құралай Мұратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1705||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1706||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1707||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1708||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1709||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1710||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1711||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1712||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1713||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||240||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] lnk16ajjxvn7gzrvrl5qd80mmnk025h Кампала Сити Коунсил 0 677494 3615177 3479406 2026-06-10T08:35:45Z Makenzis 71333 3615177 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы= Кампала Сити Коунсил' |құрылған= 1967 |стадионы=[[Лугого]] |сыйымдылығы=10 000 |жарыс=Суперлига |маусым=2025/26 |орын= 2. |pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| leftarm1=ffff00|body1=ffff00|rightarm1=ffff00|shorts1=0066CC|socks1=ffff00 }} '''«Кампала Сити Коунсил»''' ({{lang-en|Kampala City Council Football Club}}) — [[Уганда|Уганданың]] [[Кампала]] қаласындағы футбол клубы. [[1967 жыл|1967 жылы]] құрылған. Қазіргі күнде Уганда суперлигасында (1 дивизион) ойнайды. Өз алаңындағы ойындарын "Лугого" стадионында өткізеді. == Жетістіктері == === Ұлттық === * Уганда чемпионы (12): 1976, 1977, 1981, 1983, 1985, 1991, 1997, 2007/08, 2012/13, 2013/14, 2015/16, 2016/17 * Уганда кубогы (9): 1979, 1980, 1982, 1984, 1987, 1990, 1993, 2004, 2016/17 === Халықаралық === * КЕСАФА кубогы (1): 1978 == КАФ Чемпиондар лигасында == * 1 рет қатысқан :: [[КАФ Чемпиондар Лигасы 1998|1998]] – 1 раунд == Сілтемелер == * [http://www.worldfootball.net/teams/kampala-city-council-fc/ Профиль] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150812083357/http://www.worldfootball.net/teams/kampala-city-council-fc/ |date=2015-08-12 }} * [http://int.soccerway.com/teams/uganda/kampala-city-council/matches/ Профиль] {{бастама}} [[Санат:Уганда футбол клубтары]] 8efqs0jwbz8bvsshoi8x885bnxrmfaf ЗЕСКО Юнайтед 0 677527 3614938 3479409 2026-06-09T14:22:11Z Makenzis 71333 3614938 wikitext text/x-wiki {{футбол клубы |атауы = {{ту|Замбия}} ЗЕСКО Юнайтед |құрылған = 1974 |расформирован = |стадионы = [[Даг Хаммаршёльд (стадион)|Даг Хаммаршёльд]] |сыйымдылығы = 18 000 |президенті = {{ту|Замбия}} Бруно Мукейя |жаттықтырушы = {{ту|Замбия}} Файтон Симуконда |капитан = |жарыс = Премьер-лига |маусым = 2025/26 |орын = '''10.''' | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1= | leftarm1=008000|body1=008000|rightarm1=008000|shorts1=008000|socks1=008000 }} '''«ЗЕСКО Юнайтед»''' ({{lang-en|ZESCO United Football Club}}) — [[Замбия|Замбияның]] [[Ндола]] қаласындағы футбол клубы, 1974 жылы құрылған. == Жетістіктері == * Замбия чемпионы — 7 (2007, 2008, 2010, 2014, 2015, 2017, 2018) * Замбия кубогы — 1 (2006) == Сілтемелер == *[http://www.rsssf.com/tablesz/zambchamp.html Статистикасы] {{бастама}} [[Санат:Замбия футбол клубтары]] hj5nucfu47e2in4894ul7e4uy1zyrof Сфаксьен 0 678267 3615238 3475060 2026-06-10T11:11:49Z Makenzis 71333 3615238 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | атауы = {{Ту|Тунис}} Сфаксьен | құрылған = 1928 | стадионы = [[Таеби Меери (стадион)|Таеби Меери]] | сыйымдылығы = 22 000 | жатттықтыушы = {{Ту|Тунис}} [[Гази Граири]] | капитаны = | сайты = | жарыс = Лига 1 | маусым = 2025/26 | орын = 3-орын <!-- ФОРМА --> | pattern_la1 = _black_stripes_thin1 | pattern_b1 = _blackstripes3 | pattern_ra1 = _black_stripes_thin1 | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FFFFFF | body1 = ffffff | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = ffffff | socks1 = ffffff | pattern_la2 = | pattern_b2 = _whitelineacross | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 0a0a0a | body2 = 0a0a0a | rightarm2 = 0a0a0a | shorts2 = 0a0a0a | socks2 = 0a0a0a | pattern_la3 = _green_shoulders | pattern_ra3 = _green_shoulders | leftarm3 = 7c171b | body3 = 7c171b | rightarm3 = 7c171b | shorts3 = 7c171b | socks3 = ffffff }} '''«Сфаксьен»''' ({{lang-ar|النادي الرياضي الصفاقسي}}, {{lang-fr|Club Sportif Sfaxien}}) — [[Тунис|Тунистің]] Сфакс қаласындағы футбол клубы. == Жетістіктері == === Ұлттық === * Тунис чемпионы — 7 (1968/69, 1970/71, 1977/78, 1980/81, 1982/83, 1994/95, 2004/05) * Тунис Кубогы — 3 (1971, 1995, 2004) * Лига кубогы — 1 (2003) === Халықаралық === * КАФ Чемпиондар лигасы ** Финалист: 2006 * Конфедерациялар кубогы ** Жеңімпаз: 2007, 2008 * КАФ кубогы ** Жеңімпаз: 1998 * КАФ Суперкубогы ** Финалист: 2007, 2008 * Араб Чемпиондар лигасы ** Жеңімпаз: 2004 == Сілтемелер == * https://web.archive.org/web/20101020193002/http://css-officiel.com/ [[Санат:Тунис футбол клубтары]] da5zj5pf28uwlzgq7p0vrh8i6dy04cg Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіндегі 3-шақырылым депутаттарының тізімі 0 678580 3615024 3573889 2026-06-09T17:35:47Z Орел Карл 81620 /* Ақтөбе облысы */ 3615024 wikitext text/x-wiki Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары (1951-1955). 1951 жылы 18 ақпанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің сайлауында сайланды<ref>«[[Казахстанская правда]]» газеті, 1951 жыл 23 ақпан, 2 бет, № 45 (6837).</ref>. Барлық 400 сайлау округі бойынша сайлаушылардың жалпы саны 3 946 109 адамды құрады, оның ішінде Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттарын сайлауға 3 945 938 адам немесе тізімге енгізілген сайлаушылардың жалпы санының 99,99 пайызы қатысты. Барлық сайлау округтерінде коммунистер мен партияда жоқтар блогының кандидаттары үшін 3 938 930 сайлаушы дауыс берді, бұл дауыс беруге қатысқан сайлаушылар жалпы санының 99,82 пайызын құрайды. Депутаттыққа кандидаттарға 6947 адам немесе дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 0,18 пайызы қарсы дауыс берді. 79-бап "Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесiнiң сайлауы туралы Ереже" негізінде 61 бюллетень жарамсыз деп танылды. Орталық сайлау комиссиясы әрбір сайлау округі бойынша материалдарды қарап, 38-бап «Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайлау туралы Ереже» негізінде барлық 400 сайлау округі бойынша Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайланған депутаттарды тіркеді. == Алматы қаласы == # [[Иосиф Виссарионович Сталин]] — Алматы—Сталин сайлау округі. # [[Николай Ефимович Бабкин]] — Ташкент округі. # [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] — Алматы—Андреевск округі. # [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікқызы]] — Вузовск округі. # [[Абат Жубаев]] — Горно-Октябрьск округі. # [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев]] — Алматы—Октябрьск округі. # [[Мұхамеджан Нығметұлы Исалиев]] — Алматы—Орджоникидзе округі. # [[Қапен Ысқақов]] — Алматы теміржол округі. # [[Жауһар Сафинқызы Күленова]] — Садовый округі. # [[Марила Усуновна Мамунова]] — Алматы—Киров округі. # [[Алексей Иванович Неклюдов]] — Алматы—Микоян округі. # [[Таисия Федоровна Рекина]] — Алматы—Молотов округі. # [[Гавриил Адрианович Тихов]] — Алматы—Привокзальный округі. # [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]] — Кірпіш зауыты округі. # [[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]] — Алматы—Ленин округі. == Алматы облысы == # [[Әлібай Айтбаев]] — Қарақастек округі. # [[Мария Павловна Акимбетьева]] — Малостаничный округі. # [[Әбдіғали Әміреев]] — Панфилов округі. # [[Хайдар Арыстанбекұлы Арыстанбеков]] — Тастақ округі. # [[Антонина Васильевна Асанова]] — Түрген округі. # [[Әлішер Бейсенұлы Бейсенов]] — Жаңа Шамалған округі. # [[Мәжікен Есенұлы Бутин]] — Жалаңаш округі. # [[Павел Порфирьевич Волошко]] — Бақанас округі. # [[Руфина Даниловна Данилевская]] — Шелек округі # [[Биғайша Жакеева]] — Белбұлақ округі. # [[Болатнай Дәлібаева]] — Қаскелең округі. # [[Жақыпбек Жанғозин]] — Нарынкөл округі. # [[Жаныл Дүйсенова]] — Ұзынағаш округі. # [[Анатолий Николаевич Котиков]] — Талғар округі. # [[Юнус Рахметович Раджибаев]] — Шонжы округі. # [[Жамал Рысқұлова]] — Қызылту округі. # [[Мағрипа Тілеуқабылова]] — Іле округі. # [[Нұрқабек Үмбеталиев]] — Есік округі. # [[Вера Ивановна Шамаева]] — Үлкен Алматы округі. == Ақмола облысы == # [[Зағи Абакова]] — Қорғалжын округі. # [[Сақтаған Бәйішұлы Бәйішев|Сақтаған Бәйішұлы]] — Атбасар қалалық округ. # [[Стефанида Ефимовна Бессмертных]] — Алексеевский округі. # [[Максим Степанович Босенко]] — Атбасар ауылдық округ. # [[Вера Терентьевна Грищенко]] — Вознесенский округі. # [[Иван Михайлович Гончаров]] — Шортанды округі. # [[Нұрмұхамбет Жазин]] — Еркіншілік округі. # [[Піспекбай Елемесов]] — Қазқосшы ауылдық округ. # [[Николай Васильевич Елагин]] — Ақмола Привокзальный округі. # [[Николай Иванович Журин]] — Вишневский округі. # [[Байқан Иманов]] — Ақмола Деповский округі. # [[Әмір Қанапин|Әмір Қанапияұлы]] — Сталинский—Промышленный округі. # [[Капиталина Николаевна Крюкова]] — Есіл округі. # [[Мария Васильевна Мурлина]] — Макинский қалалық округ. # [[Борис Данилович Нагаев]] — Сандықтау округі. # [[Пелагея Николаевна Новикова]] — Ақмола ауылдық округ. # [[Абдулла Нүкішев]] — Жолымбет округі. # [[Раиса Степановна Сапрыгина]] — Молотовский округі. # [[Сабыр Сәрсембаев]] — Калининский округі. # [[Төлеутай Сәменова]] — Ақмола зауыт округі. # [[Ольга Ивановна Старкова]] — Степнякский қалалық округ. # [[Елубай Бәзімұлы Тайбеков]] — Ақмола теміржол округі. # [[Степан Яковлевич Трофимов]] — Ново-Черкасский округ. # [[Мұқаш Хасенов]] — Ақмола орталық округі. # [[Мария Карповна Хуторная]] — Красивинский округ. # [[Поликарп Алексеевич Шалимов]] — Никольский округ # [[Иван Яковлевич Юкс]] — Ново-Ишимский округ. == Ақтөбе облысы == # [[Балым Бірімова]] — Шалқар округі. # [[Бибатпа Бекешева]] — Қарабұтақ округі. # [[Жұмабек Дүйісов]] — Байғанин округі. # [[Мария Васильевна Еременко]] — Қобда округі. # [[Дмитрий Андреевич Зыков]] — Ырғыз округі. # [[Екатерина Ивановна Иванова]] — Ақтөбе—Сталинский округі. # [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] — Ақтөбе—Молотовский округі. # [[Шақиза Құрманиязова]] — Жұрын округі. # [[Дәмеш Нұрлыбаева]] — Ключевой округі. # [[Зейнеп Ғайсенқызы Сағынбаева]] — Родниковский округі. # [[Мұхамедғали Әленұлы Сужиков]] — Қандыағаш округі. # [[Сағынтай Таласқанұлы Тұрғамбаев]] — Ойыл округі. # [[Исмағұл Үкібаев]] — Ақтөбе—Ленинский округі. # [[Шашан Оразбайұлы]] — Мәртөк округі. # [[Қабаш Распайұлы Оспанов]] — Темір округі. # [[Михаил Ионович Хвостов]] — Новороссийский округі. # [[Дмитрий Дмитриевич Шокотько]] — Степной округі. # [[Уәли Жақыпұлы]] — Ақтөбе—Калининский округі. == Батыс Қазақстан облысы == # [[Мерует Әбділманова]] — Жәнібек округі. # [[Петр Александрович Атоян]] — Орал—Совет округі. # [[Уахит Айтмұхамбетов]] — Қазталов округі. # [[Анна Меркурьевна Башмачникова]] — Пушкин округі. # [[Бақтығали Уәлиев]] — Жанғали округ. # [[Сүлеймен Халилұлы Ғафиатуллин]] — Орал—Фурмановский округ. # [[Мұхамедияр Жұмағалиұлы Ғайсин]] — Қаратөбе округі. # [[Елена Григорьевна Горобцова]] — Каменский округ. # [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова|Хиуаз Доспанова]] — Орда округі. # [[Қастай Едігеұлы]] — Зеленовский округ. # [[Қалила Ермұқатова]] — Орал теміржол округі. # [[Рысбике Мұратбаева]] — Шыңғырлау округі. # [[Ахмет Мұқатиев]] — Жымпиты округі. # [[Александр Аркадьевич Набатов]] — Тайпақ округі. # [[Мақфуза Сапарқызы Нұрымбаева]] — Бөрлі округі. # [[Файзулла Сәкенов]] — Приуральный округ. # [[Мінайдар Сәлімұлы Салин]] — Чапаев округі. # [[Қасым Шәріпұлы]] — Теректі округі. == Гурьев облысы == # [[Айжарқын Әлішева]] — Қызылқоға округі. # [[Қадырхан Аминова]] — Шевченковский округі. # [[Сәрсенби Ержанов]] — Новобогатинский округі. # [[Рамазан Искариев]] — Мақат округі. # [[Талиға Қуаншалиева]] — Котяевский округі. # [[Атымтай Қисанов]] — Бақсай округі. # [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] — Гурьев—Заводской округі. # [[Анастасия Ивановна Михайлова]] — Гурьев округі. # [[Сейітжан Полымбетов]] — Теңіз округі. # [[Анна Семеновна Севрюгина]] — Гурьев—Кагановичский округі. # [[Әбдіхамит Ібінияұлы Сембаев]] — Маңғыстау округі. # [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібайұлы]] — Ембі округі. # [[Сафи Өтебайұлы Өтебаев|Сафи Өтебайұлы]] — Жылыой округі. # [[Жанылсын Өтепқалиева]] — Есбол округі. == Жамбыл облысы == # [[Шабдан Байбатшаев]] — Сарысу округі. # [[Петр Павлович Белюнов]] — Луговской округі. # [[Дәбен Бүкешев]] — Свердловский округі. # [[Әмина Шәріпқызы Ғалиева]] — Жамбыл—Кагановичский округі. # [[Әбдірахман Досанов]] — Ровненский округі. # [[Ізмұхамед Еділбаев|Ізмұхамед Еділбайұлы]] — Қарақоңыз округі. # [[Дариға Жантохова]] — Аса округі. # [[Мария Федоровна Журавлева]] — Жамбыл—Фурмановский округі. # [[Жапақ Кәріпбаев]] — Қостоған округі. # [[Никита Акимович Мезинов]] — Жамбыл теміржол округі. # [[Яков Епифанович Морозов]] — Успеновский округ. # [[Уәзипа Нұролова]] — Қордай округі. # [[Ардақ Нұрқалиева]] — Меркі округі. # [[Мұса Оспанов]] — Талас округі. # [[Исагүл Сарымсақова]] — Көктерек округі. # [[Камар Сафин]] — Жамбыл—Кировский округі. # [[Дәулетбай Тәжібаев]] — Шу округі. # [[Серафима Васильевна Таркаева]] — Жамбыл ауылдық округ. # [[Күләй Түнатарова]] — Новотроицкий округі. # [[Мария Сергеевна Усольцева]] — Жамбыл—Октябрьский округі. # [[Сергей Николаевич Шаповалов]] — Красногорский округі. # [[Мұсатай Шахшин]] — Ақыртөбе округі. # [[Бәтима Шимашова]] — Ескішу округі. # [[Сергей Яковлевич Яковлев]] — Жамбыл—Сахарозаводской округі. == Көкшетау облысы == # [[Сақыш Әлжапарова]] — Тахтаброд округі. # [[Қайырғали Байғалиев]] — Щучинск қалалық округ. # [[Бапан Бектұрсынов]] — Зеренді округі. # [[Антонина Антоновна Бережная]] — Дмитриев округі. # [[Захар Агеевич Бунаков]] — Кременчуг округі. # [[Иван Григорьевич Гаврилов]] — Арықбалық округі. # [[Наталья Мироновна Диденко]] — Калиновский округі. # [[Натан Хаимович Забежанский]] — Октябрьский округі. # [[Нағипа Исмағұлова]] — Көкшетау ауылдық округ. # [[Уақап Есмәмбетов]] — Красноармейский округі. # [[Тәшкенбай Қаңтарбаев]] — Рузаев округі. # [[Тоқсанбай Қосыбаев]] — Еңбекшілдер округі. # [[Шәмшия Құлмурзина]] — Володар округі. # [[Кенже Мусин]] — Щучинский ауылдық округ. # [[Мырзақадыр Нұрбаев]] — Қызылту округі. # [[Махмұт Сапарғалиев]] — Чкалов округі. # [[Антонина Николаевна Сиридченко]] — Көкшетау—Куйбышевский округ. # [[Айып Орашұлы]] — Көкшетау қалалық округ. # [[Марина Васильевна Хрусталева]] — Келлер округі. # [[Анна Ивановна Чудина]] — Көкшетау—Кировский округ == Қарағанды облысы == # [[Вячеслав Михайлович Молотов]] — Қарағанды—Кировский округі. # [[Ахмет Әділұлы]] — Горбачевский округі. # [[Петр Филимонович Акулов]] — Жаңа Майқұдық округі. # [[Тихон Иванович Абабков]] — Телман округі. # [[Хасен Байұзақұлы]] — Қарқаралы округі. # [[Алексей Петрович Бызов]] — Қарағанды округі. # [[Төлеу Құлқаманұлы Бәсенов]] — Қарағанды—Горьковский округі. # [[Зұлқайыр Байсейітов]] — Шахты округі. # [[Өмірхан Аймағамбетұлы Байқоңыров]] — Жезқазған округі. # [[Михаил Прокопьевич Давыдов]] — Саран округ. # [[Варвара Иллиодоровна Давыденко]] — Қарағанды—Заводской округ. # [[Дмитрий Терентьевич Десятников]] — Балқаш округі. # [[Әбдіразақ Елібаев|Әбдіразақ Алпысбайұлы Елібаев]] — Ұлытау округі. # [[Қырмызы Жауғашева]] — Нұра округі. # [[Нина Вячеславовна Жеребцова]] — Қарағанды—Молотовский округ. # [[Анастасия Даниловна Заика]] — Пролетарский округі. # [[Николай Дмитриевич Заленский]] — Михайловский округі. # [[Петр Иванович Костенко]] — Қарағанды—Ждановский округі. # [[Қамаш Қалиева]] — Қарағанды—Сталин округі. # [[Ғабдолла Шалқарұлы Қаржаубаев]] — Қарағанды—Комсомольский округі. # [[Фазыл Кәрімұлы Кәрібжанов]] — Ворошиловский округі. # [[Мария Афанасьевна Кошевенко]] — Интернациональный округі. # [[Ольга Петровна Кудрявцева]] — Майқұдық округі. # [[Вера Максимовна Мишагина]] — Қарағанды теміржол округі. # [[Нағима Әбдірахманқызы Мұсабаева]] — Қарағанды—Фурмановский округі. # [[Мартбек Мамраев]] — Қарағанды—Ленин округі. # [[Дәмелия Мұтәліпова]] — Шет округі. # [[Жібек Садыққызы]] — Бертіс округі. # [[Зинаида Петровна Семенова]] — Новогородской округ. # [[Шаймаған Серіков]] — Горняцкий округ. # [[Салих Садықұлы Сыдықов]] — Қаражартас округі. # [[Ыбрайым Таусиқұлы Тәжиев]] — Қарсақпай округ. # [[Михаил Игнатьевич Ткаченко]] — Ақадыр округ. # [[Үкен Тұрмағамбетов]] — Теміртау округі. # [[Мария Михайловна Федоренко]] — Қарағанды—Амангельдинский округ. # [[Прокофий Авксентьевич Хлебов]] — Осақар округі. # [[Василий Степанович Чернявский]] — № 277 Қоңырат округі. # [[Құлкен Шаяхметов]] — Жаңаарқа округі. # [[Василий Тихонович Шибаев]] — Ново-Тихоновский округі. # [[Махами Абдоллаұлы Яхин]] — № 268 Қоңырат округі. == Қостанай облысы == # [[Ахметқали Айтмұхамбетов]] — Құсмұрын округі. # [[Сағынтай Ахметұлы]] — Урицкий округі. # [[Валентина Алексеевна Губарева]] — Пресногорьковский округі. # [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] — Семиозерный округі. # [[Сара Жармағамбетова]] — Қарабалық округі. # [[Мұхаммедқали Ақтайұлы Досаев]] — Аманкелді округі. # [[Сағалбай Жанбаев]] — Қостанай ауылдық округ. # [[Испембетова, Скиндр]] — Орджоникидзе округі. # [[Дмитрий Степанович Карпенко]] — Жетіқара округі. # [[Фатколла Кирмандаев]] — Торғай округі. # [[Ксения Ивановна Курочкина]] — Ново-Ильинский округі. # [[Ахмет Исмағұлұлы Мәмбетов]] — Қарабалық округі. # [[Виктор Георгиевич Мельников]] — Қостанай—Калининский округ. # [[Игнат Игнатьевич Никитин]] — Федоров округі. # [[Александра Фомовна Нужная]] — Ұзынкөл округі. # [[Мария Нұрпейісова]] — Введенский округі. # [[Мария Петровна Окунева]] — Қостанай—Ленинский округі. # [[Мария Федоровна Панченко]] — Тобыл округі. # [[Михаил Петрович Светличный]] — Меңдіқара округі. # [[Александр Александрович Царев]] — Пешков округі. # [[Варвара Ивановна Черникова]] — Қостанай-Жамбыл округі. # [[Исағали Шәріпұлы Шәріпов|Исағали Шәріпұлы]] — Таран округі. # [[Омар Шипин]] — Обаған округі. == Қызылорда облысы == # [[Сапар Темірханұлы Бектелеев]] — Арал қалалық округ. # [[Төлеген Дәуітбаев]] — Жаңа Қазалы округі. # [[Шекер Ермағамбетова]] — Дария округі. # [[Ыбырай Жақаев]] — Шиелі округі. # [[Зайпын Жүніспаева]] — Тереңөзек округі. # [[Арынғазы Қайсақанов]] — Қазалы қалалық округ. # [[Сақыбай Қалыбаев]] — Жалағаш округі. # [[Ишанбай Қарақұлов]] — Бәйгеқұм округі. # [[Зейнеп Майлыбайқызы]] — Қызылорда орталық округ. # [[Керімбай Мыржықбаев]] — Қызылорда теміржол округі. # [[Шырын Нарынбаева]] — Жаңақорған округі. # [[Қалжан Оразалиева]] — Қазалы ауылдық округ. # [[Сейдулла Оспанов]] — Қармақшы округі. # [[Даржан Пірімқұлова]] — Сырдария округі. # [[Ғаббас Баймұхамедұлы Саубеков]] — Қамыстыбас округі. # [[Айару Оразалиева]] — Арал ауылдық округ. == Оңтүстік Қазақстан облысы == # [[Георгий Максимилианович Маленков]] — Шымкент—Молотов округі. # [[Бижан Әдіқожаев]] — Борисово округі. # [[Сане Әлжанов]] — Созақ округі. # [[Фатима Әлметова]] — Манкент округі. # [[Антон Павлович Андронов]] — Георгиевский округі. # [[Дүйсенбай Әшірбаев]] — Александровский округі, # [[Қалтай Бектасов]] — Леңгір—Кеңес округі. # [[Ханзада Бозжігітова]] — Сталин—Кеңшар округі. # [[Мария Устиновна Бричевская]] — Леңгір—Киров округі. # [[Болсынай Дауылбаева]] — Қызылқұм округі. # [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] — Братский округ. # [[Садық Дүйсебаев]] — Кирово округі. # [[Майман Екешев]] — Көлтоған округі. # [[Мұхамеджан Ноғайұлы Ерлепесов]] — Сайрам округі. # [[Әділет Жиенбаев]] — Түркістан—Фрунзе округі. # [[Аманқұл Жұманов]] — Шәуілдір округі. # [[Әлима Қарақұлова]] — Тасқұлақ округі. # [[Николай Иванович Касьяненко]] — Шымкент ауылдық округ. # [[Күлпан Күздеуова]] — Қайнарбұлақ округі. # [[Ахметбек Қыстауов]] — Қоңырат округі. # [[Нұрдәулет Күзембайұлы Күзембаев|Нұрдәулет Күзембайұлы]] — Шұбар округі. # [[Олжа Құрбанов]] — Қарабұлақ округі. # [[Асыл Күшкембаева]] — Балықшы округі. # [[Сергей Николаевич Лапаев]] — Шымкент округі. # [[Есіркеп Мылтықбаев]] — Абайбазар округі. # [[Мариягүл Нұртілеуова]] — Славянский округі. # [[Манат Нұрғызарова]] — Бостандық—Молотов округі. # [[Ғиният Османова]] — Түркістан округі. # [[Александр Семенович Орлов]] — Ильичево округ. # [[Виктор Михайлович Пелевин]] — Қаратас округі. # [[Николай Николаевич Поспелов]] — Бурненский округ. # [[Мырзахан Бошанов]] — Сарыағаш округі. # [[Василий Павлович Сербунов]] — Бостандық—Сталин округі. # [[Қайым Мұхамеджанұлы Сымақов]] — Шымкент—Калинин округі. # [[Рықсы Тәжиева]] — Бостандық округі. # [[Қайрош Тастайбеков]] — Вознесенский округ. # [[Оразгүл Таңкеева]] — Фогелево округі. # [[Байсейіт Таңкеев]] — Арыс округі. # [[Аймысын Шыныбайқызы Тұрғұмбаева]] — Шымкент—Сталин округі. # [[Кулизах Өмірзақов]] — Қараспан округі. # [[Фатхинұр Нұғманұлы Оразқұлов]] — Түркістан теміржол округі. # [[Иван Петрович Храмков]] — Шаян округі. # [[Бейсембай Шыналиев]] — Ащысай округ. # [[Мырзахан Шураев]] — Ильичевский—Молотов округі. # [[Сергей Федорович Эпиктетов]] — Шымкент—Каганович округі. # [[Ысмайыл Әбдірасулұлы Юсупов]] — Ванновский округі. == Павлодар облысы == # [[Рухия Әбжатова]] — Май округ. # [[Семен Нестерович Артамонов]] — Михайловский округі. # [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев]] — Максимо-Горьковский округі. # [[Разия Әубәкірова]] — Ертіс округі. # [[Құрман Дияров]] — Ермаково округ. # [[Афанасий Васильевич Деревич]] — Цюрупин округі. # [[Қарабек Ермағамбетов]] — Павлодар ауылдық округ. # [[Наталья Петровна Жукова]] — Майқайың округі. # [[Михаил Иванович Золотухин]] — Павлодар жағалаулық округ # [[Иван Васильевич Ивандаев]] — Лебяжье округі. # [[Мубина Қабылова]] — Краснокут округі. # [[Шәкір Кенжебаев]] — Баянауыл округі. # [[Даниял Керімбаев]] — Павлодар теміржол округі. # [[Андрей Сергеевич Миронов]] — Суворов округі. # [[Петр Федорович Музыка]] — Лозово округі. # [[Парасковья Павловна Мягкова]] — Бесқарағай округі. # [[Ақай Оңғарбайұлы Оңғарбаев]] — Галкино округі. # [[Ғинаят Сержанұлы]] — Өрлітөбе округі. # [[Харитина Карповна Шевченко]] — Павлодар қалалық округ. == Семей облысы == # [[Николай Михайлович Шверник]] — Семей орталық округ. # [[Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков]] — Ақсуат округі. # [[Александр Дементьевич Гарагаш]] — Аягөз қалалық округ. # [[Ғали Қордабаев]] — Таскескен округі. # [[Шамұқан Қалкенов]] — Ақжал округі. # [[Сергей Иванович Круглов]] — Заводо-Затонский округі. # [[3оя Васильевна Лихачева]] — Семей—Привокзальный округі. # [[Григорий Андреевич Мельник]] — Көкпекті округі. # [[Елена Федоровна Никифорова]] — Семей—Калинин округі. # [[Кәрім Нұрбайұлы]] — Абай округі. # [[Күләнда Оразбаева]] — Мақаншы округі. # [[Анна Степановна Прусова]] — Жарма округі. # [[Кенжехан Пішембаев]] — Семей теміржол округі. # [[Василий Александрович Родионов]] — Семей—Левобережный округі. # [[Қаһарман Серікбайұлы]] — Жаңасемей округі. # [[Нәписа Тәңірбергенова]] — Аягөз ауылдық округ. # [[Күлзейнеп Төлепова]] — Шар округі. # [[Өмірзақ Орымбайұлы]] — Ново-Покрово округі. # [[Татьяна Михайловна Ульпккина]] — Үржар округі. # [[Андрей Александрович Чикин]] — Некрасово округі. # [[Евдокия Леонтьевна Юпина]] — Жаңа Шүлбі округі. # [[Иван Федорович Ясько]] — Бородулиха округі. == Солтүстік Қазақстан облысы == # [[Анастас Иванович Микоян]] — Петропавл зауыт округі. # [[Нұрхан Бөтішқызы Ахмедова]] — Семипольский округі. # [[Ислам Баукенұлы]] — Петропавл ауылдық округ. # [[Николай Семенович Бобров]] — Явленский округ. # [[Степан Петрович Горохов]] — Мәмлүт округ. # [[Валентина Ивановна Гагарина]] — Булаевский округ. # [[Ахмет Дәкішұлы Дауылбаев]] — Конюхово округі. # [[Ольга Николаевна Ершова]] — Петропавл теміржол округі. # [[Ульяна Прокопьевна Климова]] — Архангельский округі. # [[Галина Павловна Кобылина]] — Петропавл—Привокзальный округі. # [[Любовь Дмитриева Пушкина]] — Өнеркәсіп округі. # [[Галина Александровна Лапина]] — Соколово округі. # [[Георгий Николаевич Максимов]] — Полудинский округ. # [[Әміржан Құсбекұлы Мусин]] — Октябрьский округ. # [[Евграф Ермилович Орлов]] — Есіл округі. # [[Иван Илларионович Печорин]] — Подгорный округ. # [[Галина Николаевна Соколова]] — Кеңес округі. # [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] — Возвышенский округ. # [[Варвара Ивановна Филькина]] — Тораңғыл округі. # [[Ефим Васильевич Цимбал]] — Петропавл орталық округі. # [[Иван Авксентьевич Шугайло]] — Пресново округі. == Талдықорған облысы == # [[Нұрмолда Алдабергенов]] — Талдықорған—Киров округі. # [[Шолақ Артығалиев]] — Талдықорған ауылдық округ. # [[Шәкен Ахметжанова]] — Қоғалы округі. # [[Роза Имамутдинқызы Бөкеева]] — Андреево округі. # [[Николай Васильевич Дыхнов]] — Сарқан округі. # [[Николай Александрович Ерофеев]] — Матай округі. # [[Махмет Жұманов]] — Панфилово округі. # [[Үсен Итаев]] — Ақсу округі. # [[Татьяна Ильинична Калашникова]] — Дзержин округі. # [[Анна Никандровна Крылова]] — Қарабұлақ округі. # [[Елизавета Епифановна Коваленко]] — Шеркес округі. # [[Күнжарық Күлшікбаева]] — Қаратал округі. # [[Василий Андреевич Ливенцов]] — Сарыөзек округі. # [[Иван Куприянович Лукьянец]] — Октябрьский округі. # [[Евдокия Григорьевна Мурашева]] — Қапал округі. # [[Әнуар Несіпбеков]] — Алакөл округі. # [[Евгения Тимофеевна Орлова]] — Талдықорған округі. # [[Ақымбай Оспанов]] — Айнабұлақ округі. # [[Бисен Серікбаев]] — Үштөбе округі. # [[Битай Тәтенова]] — Сахарозаводской округі. # [[Михаил Петрович Турандин]] — Текелі округі. # [[Қауыш Шыныбаева]] — Бөрілітөбе округі. # [[Василий Дмитриевич Шувалов]] — Көксу округі. == Шығыс Қазақстан облысы == # [[Жомарт Адамұлы]] — Ұлан округ. # [[Зинаида Васильевна Алямкина]] — Белоусовский округі. # [[Рақымбек Әміренов]] — Зайсан округі. # [[Ольга Ивановна Антропова-Савицкая]] — Верхубинский округі. # [[Владимир Андреевич Васин]] — Зырян—Сталин округі. # [[Александра Георгиевна Ваулина]] — Мариногор округі. # [[Александр Николаевич Вдовин]] — Пригородный округі. # [[Анна Георгиевна Вострикова]] — Шемонаиха ауылдық округі # [[Анна Антоновна Гудоменко]] — Өскемен—Заречный округі. # [[Владимир Степанович Дегтярев]] — Таврия округі. # [[Сақыш Дүсіпжанов]] — Кумашкинский округі. # [[Сайлаубай Қайнарбаев]] — Зыряновский ауылдық округі. # [[Шәкір Қарсыбайұлы]] — Самар округі. # [[Ксения Николаевна Коваленко]] — Үлкен Нарым округі. # [[Евгений Иванович Конюшевский]] — Ульбастроевский округі. # [[Павел Семенович Курбаткин]] — Өскемен—Левобережный округі. # [[Тыныбек Махмұтов]] — Бұқтырма округі. # [[Иван Сергеевич Муханин]] — Заульбинский—Ленин округі. # [[Анатолий Александрович Никифоров]] — Қатон-Қарағай округі. # [[Ілияс Омаров|Ілияс Омарұлы]] — Шемонаихинский округі. # [[Василий Семенович Осипов]] — Чердоякский округі. # [[Хабир Мухорамович Пазиков]] — Лениногорск—Строительный округ. # [[Павел Александрович Парманов]] — Аблакетка округі. # [[Федот Дмитриевич Петухов]] — Глубокое округі. # [[Александра Семеновна Петухова]] — Заульбинский округі. # [[Вера Васильевна Плюхина]] — Лениногор—Школьный округі. # [[Дмитрий Федорович Снегин]] — Верхне-Березовский округі. # [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] — Лениногорский—Центральный округі. # [[Орынбай Сатыбалды]] — Марқакөл округі. # [[Зада Сепсекенов]] — Тарбағатай округі. # [[Илья Попович Смирнов]] — Солонов округі. # [[Мария Емельяновна Степанова]] — Зыряновский округі. # [[Рамазан Транов]] — Лениногор—Промышленный округ. # [[Екатерина Ксенофонтовна Фатеева]] — Өскемен өнеркәсіп округі. # [[Нина Александровна Юролович]] — Өскемен округі. == Әдебиет == [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаттарының тізімі]] 0kfoz8i91w5ir9yg7icfm7ha7g7ubtj 3615026 3615024 2026-06-09T17:37:08Z Орел Карл 81620 /* Шығыс Қазақстан облысы */ 3615026 wikitext text/x-wiki Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары (1951-1955). 1951 жылы 18 ақпанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің сайлауында сайланды<ref>«[[Казахстанская правда]]» газеті, 1951 жыл 23 ақпан, 2 бет, № 45 (6837).</ref>. Барлық 400 сайлау округі бойынша сайлаушылардың жалпы саны 3 946 109 адамды құрады, оның ішінде Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаттарын сайлауға 3 945 938 адам немесе тізімге енгізілген сайлаушылардың жалпы санының 99,99 пайызы қатысты. Барлық сайлау округтерінде коммунистер мен партияда жоқтар блогының кандидаттары үшін 3 938 930 сайлаушы дауыс берді, бұл дауыс беруге қатысқан сайлаушылар жалпы санының 99,82 пайызын құрайды. Депутаттыққа кандидаттарға 6947 адам немесе дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың жалпы санының 0,18 пайызы қарсы дауыс берді. 79-бап "Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесiнiң сайлауы туралы Ереже" негізінде 61 бюллетень жарамсыз деп танылды. Орталық сайлау комиссиясы әрбір сайлау округі бойынша материалдарды қарап, 38-бап «Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайлау туралы Ереже» негізінде барлық 400 сайлау округі бойынша Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне сайланған депутаттарды тіркеді. == Алматы қаласы == # [[Иосиф Виссарионович Сталин]] — Алматы—Сталин сайлау округі. # [[Николай Ефимович Бабкин]] — Ташкент округі. # [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] — Алматы—Андреевск округі. # [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікқызы]] — Вузовск округі. # [[Абат Жубаев]] — Горно-Октябрьск округі. # [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев]] — Алматы—Октябрьск округі. # [[Мұхамеджан Нығметұлы Исалиев]] — Алматы—Орджоникидзе округі. # [[Қапен Ысқақов]] — Алматы теміржол округі. # [[Жауһар Сафинқызы Күленова]] — Садовый округі. # [[Марила Усуновна Мамунова]] — Алматы—Киров округі. # [[Алексей Иванович Неклюдов]] — Алматы—Микоян округі. # [[Таисия Федоровна Рекина]] — Алматы—Молотов округі. # [[Гавриил Адрианович Тихов]] — Алматы—Привокзальный округі. # [[Нұртас Дәндібайұлы Оңдасынов]] — Кірпіш зауыты округі. # [[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]] — Алматы—Ленин округі. == Алматы облысы == # [[Әлібай Айтбаев]] — Қарақастек округі. # [[Мария Павловна Акимбетьева]] — Малостаничный округі. # [[Әбдіғали Әміреев]] — Панфилов округі. # [[Хайдар Арыстанбекұлы Арыстанбеков]] — Тастақ округі. # [[Антонина Васильевна Асанова]] — Түрген округі. # [[Әлішер Бейсенұлы Бейсенов]] — Жаңа Шамалған округі. # [[Мәжікен Есенұлы Бутин]] — Жалаңаш округі. # [[Павел Порфирьевич Волошко]] — Бақанас округі. # [[Руфина Даниловна Данилевская]] — Шелек округі # [[Биғайша Жакеева]] — Белбұлақ округі. # [[Болатнай Дәлібаева]] — Қаскелең округі. # [[Жақыпбек Жанғозин]] — Нарынкөл округі. # [[Жаныл Дүйсенова]] — Ұзынағаш округі. # [[Анатолий Николаевич Котиков]] — Талғар округі. # [[Юнус Рахметович Раджибаев]] — Шонжы округі. # [[Жамал Рысқұлова]] — Қызылту округі. # [[Мағрипа Тілеуқабылова]] — Іле округі. # [[Нұрқабек Үмбеталиев]] — Есік округі. # [[Вера Ивановна Шамаева]] — Үлкен Алматы округі. == Ақмола облысы == # [[Зағи Абакова]] — Қорғалжын округі. # [[Сақтаған Бәйішұлы Бәйішев|Сақтаған Бәйішұлы]] — Атбасар қалалық округ. # [[Стефанида Ефимовна Бессмертных]] — Алексеевский округі. # [[Максим Степанович Босенко]] — Атбасар ауылдық округ. # [[Вера Терентьевна Грищенко]] — Вознесенский округі. # [[Иван Михайлович Гончаров]] — Шортанды округі. # [[Нұрмұхамбет Жазин]] — Еркіншілік округі. # [[Піспекбай Елемесов]] — Қазқосшы ауылдық округ. # [[Николай Васильевич Елагин]] — Ақмола Привокзальный округі. # [[Николай Иванович Журин]] — Вишневский округі. # [[Байқан Иманов]] — Ақмола Деповский округі. # [[Әмір Қанапин|Әмір Қанапияұлы]] — Сталинский—Промышленный округі. # [[Капиталина Николаевна Крюкова]] — Есіл округі. # [[Мария Васильевна Мурлина]] — Макинский қалалық округ. # [[Борис Данилович Нагаев]] — Сандықтау округі. # [[Пелагея Николаевна Новикова]] — Ақмола ауылдық округ. # [[Абдулла Нүкішев]] — Жолымбет округі. # [[Раиса Степановна Сапрыгина]] — Молотовский округі. # [[Сабыр Сәрсембаев]] — Калининский округі. # [[Төлеутай Сәменова]] — Ақмола зауыт округі. # [[Ольга Ивановна Старкова]] — Степнякский қалалық округ. # [[Елубай Бәзімұлы Тайбеков]] — Ақмола теміржол округі. # [[Степан Яковлевич Трофимов]] — Ново-Черкасский округ. # [[Мұқаш Хасенов]] — Ақмола орталық округі. # [[Мария Карповна Хуторная]] — Красивинский округ. # [[Поликарп Алексеевич Шалимов]] — Никольский округ # [[Иван Яковлевич Юкс]] — Ново-Ишимский округ. == Ақтөбе облысы == # [[Балым Бірімова]] — Шалқар округі. # [[Бибатпа Бекешева]] — Қарабұтақ округі. # [[Жұмабек Дүйісов]] — Байғанин округі. # [[Мария Васильевна Еременко]] — Қобда округі. # [[Дмитрий Андреевич Зыков]] — Ырғыз округі. # [[Екатерина Ивановна Иванова]] — Ақтөбе—Сталинский округі. # [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] — Ақтөбе—Молотовский округі. # [[Шақиза Құрманиязова]] — Жұрын округі. # [[Дәмеш Нұрлыбаева]] — Ключевой округі. # [[Зейнеп Ғайсенқызы Сағынбаева]] — Родниковский округі. # [[Мұхамедғали Әленұлы Сужиков]] — Қандыағаш округі. # [[Сағынтай Таласқанұлы Тұрғамбаев]] — Ойыл округі. # [[Исмағұл Үкібаев]] — Ақтөбе—Ленинский округі. # [[Шашан Оразбайұлы]] — Мәртөк округі. # [[Қабаш Распайұлы Оспанов]] — Темір округі. # [[Михаил Ионович Хвостов]] — Новороссийский округі. # [[Дмитрий Дмитриевич Шокотько]] — Степной округі. # [[Уәли Жақыпұлы]] — Ақтөбе—Калининский округі. == Батыс Қазақстан облысы == # [[Мерует Әбділманова]] — Жәнібек округі. # [[Петр Александрович Атоян]] — Орал—Совет округі. # [[Уахит Айтмұхамбетов]] — Қазталов округі. # [[Анна Меркурьевна Башмачникова]] — Пушкин округі. # [[Бақтығали Уәлиев]] — Жанғали округ. # [[Сүлеймен Халилұлы Ғафиатуллин]] — Орал—Фурмановский округ. # [[Мұхамедияр Жұмағалиұлы Ғайсин]] — Қаратөбе округі. # [[Елена Григорьевна Горобцова]] — Каменский округ. # [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова|Хиуаз Доспанова]] — Орда округі. # [[Қастай Едігеұлы]] — Зеленовский округ. # [[Қалила Ермұқатова]] — Орал теміржол округі. # [[Рысбике Мұратбаева]] — Шыңғырлау округі. # [[Ахмет Мұқатиев]] — Жымпиты округі. # [[Александр Аркадьевич Набатов]] — Тайпақ округі. # [[Мақфуза Сапарқызы Нұрымбаева]] — Бөрлі округі. # [[Файзулла Сәкенов]] — Приуральный округ. # [[Мінайдар Сәлімұлы Салин]] — Чапаев округі. # [[Қасым Шәріпұлы]] — Теректі округі. == Гурьев облысы == # [[Айжарқын Әлішева]] — Қызылқоға округі. # [[Қадырхан Аминова]] — Шевченковский округі. # [[Сәрсенби Ержанов]] — Новобогатинский округі. # [[Рамазан Искариев]] — Мақат округі. # [[Талиға Қуаншалиева]] — Котяевский округі. # [[Атымтай Қисанов]] — Бақсай округі. # [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] — Гурьев—Заводской округі. # [[Анастасия Ивановна Михайлова]] — Гурьев округі. # [[Сейітжан Полымбетов]] — Теңіз округі. # [[Анна Семеновна Севрюгина]] — Гурьев—Кагановичский округі. # [[Әбдіхамит Ібінияұлы Сембаев]] — Маңғыстау округі. # [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібайұлы]] — Ембі округі. # [[Сафи Өтебайұлы Өтебаев|Сафи Өтебайұлы]] — Жылыой округі. # [[Жанылсын Өтепқалиева]] — Есбол округі. == Жамбыл облысы == # [[Шабдан Байбатшаев]] — Сарысу округі. # [[Петр Павлович Белюнов]] — Луговской округі. # [[Дәбен Бүкешев]] — Свердловский округі. # [[Әмина Шәріпқызы Ғалиева]] — Жамбыл—Кагановичский округі. # [[Әбдірахман Досанов]] — Ровненский округі. # [[Ізмұхамед Еділбаев|Ізмұхамед Еділбайұлы]] — Қарақоңыз округі. # [[Дариға Жантохова]] — Аса округі. # [[Мария Федоровна Журавлева]] — Жамбыл—Фурмановский округі. # [[Жапақ Кәріпбаев]] — Қостоған округі. # [[Никита Акимович Мезинов]] — Жамбыл теміржол округі. # [[Яков Епифанович Морозов]] — Успеновский округ. # [[Уәзипа Нұролова]] — Қордай округі. # [[Ардақ Нұрқалиева]] — Меркі округі. # [[Мұса Оспанов]] — Талас округі. # [[Исагүл Сарымсақова]] — Көктерек округі. # [[Камар Сафин]] — Жамбыл—Кировский округі. # [[Дәулетбай Тәжібаев]] — Шу округі. # [[Серафима Васильевна Таркаева]] — Жамбыл ауылдық округ. # [[Күләй Түнатарова]] — Новотроицкий округі. # [[Мария Сергеевна Усольцева]] — Жамбыл—Октябрьский округі. # [[Сергей Николаевич Шаповалов]] — Красногорский округі. # [[Мұсатай Шахшин]] — Ақыртөбе округі. # [[Бәтима Шимашова]] — Ескішу округі. # [[Сергей Яковлевич Яковлев]] — Жамбыл—Сахарозаводской округі. == Көкшетау облысы == # [[Сақыш Әлжапарова]] — Тахтаброд округі. # [[Қайырғали Байғалиев]] — Щучинск қалалық округ. # [[Бапан Бектұрсынов]] — Зеренді округі. # [[Антонина Антоновна Бережная]] — Дмитриев округі. # [[Захар Агеевич Бунаков]] — Кременчуг округі. # [[Иван Григорьевич Гаврилов]] — Арықбалық округі. # [[Наталья Мироновна Диденко]] — Калиновский округі. # [[Натан Хаимович Забежанский]] — Октябрьский округі. # [[Нағипа Исмағұлова]] — Көкшетау ауылдық округ. # [[Уақап Есмәмбетов]] — Красноармейский округі. # [[Тәшкенбай Қаңтарбаев]] — Рузаев округі. # [[Тоқсанбай Қосыбаев]] — Еңбекшілдер округі. # [[Шәмшия Құлмурзина]] — Володар округі. # [[Кенже Мусин]] — Щучинский ауылдық округ. # [[Мырзақадыр Нұрбаев]] — Қызылту округі. # [[Махмұт Сапарғалиев]] — Чкалов округі. # [[Антонина Николаевна Сиридченко]] — Көкшетау—Куйбышевский округ. # [[Айып Орашұлы]] — Көкшетау қалалық округ. # [[Марина Васильевна Хрусталева]] — Келлер округі. # [[Анна Ивановна Чудина]] — Көкшетау—Кировский округ == Қарағанды облысы == # [[Вячеслав Михайлович Молотов]] — Қарағанды—Кировский округі. # [[Ахмет Әділұлы]] — Горбачевский округі. # [[Петр Филимонович Акулов]] — Жаңа Майқұдық округі. # [[Тихон Иванович Абабков]] — Телман округі. # [[Хасен Байұзақұлы]] — Қарқаралы округі. # [[Алексей Петрович Бызов]] — Қарағанды округі. # [[Төлеу Құлқаманұлы Бәсенов]] — Қарағанды—Горьковский округі. # [[Зұлқайыр Байсейітов]] — Шахты округі. # [[Өмірхан Аймағамбетұлы Байқоңыров]] — Жезқазған округі. # [[Михаил Прокопьевич Давыдов]] — Саран округ. # [[Варвара Иллиодоровна Давыденко]] — Қарағанды—Заводской округ. # [[Дмитрий Терентьевич Десятников]] — Балқаш округі. # [[Әбдіразақ Елібаев|Әбдіразақ Алпысбайұлы Елібаев]] — Ұлытау округі. # [[Қырмызы Жауғашева]] — Нұра округі. # [[Нина Вячеславовна Жеребцова]] — Қарағанды—Молотовский округ. # [[Анастасия Даниловна Заика]] — Пролетарский округі. # [[Николай Дмитриевич Заленский]] — Михайловский округі. # [[Петр Иванович Костенко]] — Қарағанды—Ждановский округі. # [[Қамаш Қалиева]] — Қарағанды—Сталин округі. # [[Ғабдолла Шалқарұлы Қаржаубаев]] — Қарағанды—Комсомольский округі. # [[Фазыл Кәрімұлы Кәрібжанов]] — Ворошиловский округі. # [[Мария Афанасьевна Кошевенко]] — Интернациональный округі. # [[Ольга Петровна Кудрявцева]] — Майқұдық округі. # [[Вера Максимовна Мишагина]] — Қарағанды теміржол округі. # [[Нағима Әбдірахманқызы Мұсабаева]] — Қарағанды—Фурмановский округі. # [[Мартбек Мамраев]] — Қарағанды—Ленин округі. # [[Дәмелия Мұтәліпова]] — Шет округі. # [[Жібек Садыққызы]] — Бертіс округі. # [[Зинаида Петровна Семенова]] — Новогородской округ. # [[Шаймаған Серіков]] — Горняцкий округ. # [[Салих Садықұлы Сыдықов]] — Қаражартас округі. # [[Ыбрайым Таусиқұлы Тәжиев]] — Қарсақпай округ. # [[Михаил Игнатьевич Ткаченко]] — Ақадыр округ. # [[Үкен Тұрмағамбетов]] — Теміртау округі. # [[Мария Михайловна Федоренко]] — Қарағанды—Амангельдинский округ. # [[Прокофий Авксентьевич Хлебов]] — Осақар округі. # [[Василий Степанович Чернявский]] — № 277 Қоңырат округі. # [[Құлкен Шаяхметов]] — Жаңаарқа округі. # [[Василий Тихонович Шибаев]] — Ново-Тихоновский округі. # [[Махами Абдоллаұлы Яхин]] — № 268 Қоңырат округі. == Қостанай облысы == # [[Ахметқали Айтмұхамбетов]] — Құсмұрын округі. # [[Сағынтай Ахметұлы]] — Урицкий округі. # [[Валентина Алексеевна Губарева]] — Пресногорьковский округі. # [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] — Семиозерный округі. # [[Сара Жармағамбетова]] — Қарабалық округі. # [[Мұхаммедқали Ақтайұлы Досаев]] — Аманкелді округі. # [[Сағалбай Жанбаев]] — Қостанай ауылдық округ. # [[Испембетова, Скиндр]] — Орджоникидзе округі. # [[Дмитрий Степанович Карпенко]] — Жетіқара округі. # [[Фатколла Кирмандаев]] — Торғай округі. # [[Ксения Ивановна Курочкина]] — Ново-Ильинский округі. # [[Ахмет Исмағұлұлы Мәмбетов]] — Қарабалық округі. # [[Виктор Георгиевич Мельников]] — Қостанай—Калининский округ. # [[Игнат Игнатьевич Никитин]] — Федоров округі. # [[Александра Фомовна Нужная]] — Ұзынкөл округі. # [[Мария Нұрпейісова]] — Введенский округі. # [[Мария Петровна Окунева]] — Қостанай—Ленинский округі. # [[Мария Федоровна Панченко]] — Тобыл округі. # [[Михаил Петрович Светличный]] — Меңдіқара округі. # [[Александр Александрович Царев]] — Пешков округі. # [[Варвара Ивановна Черникова]] — Қостанай-Жамбыл округі. # [[Исағали Шәріпұлы Шәріпов|Исағали Шәріпұлы]] — Таран округі. # [[Омар Шипин]] — Обаған округі. == Қызылорда облысы == # [[Сапар Темірханұлы Бектелеев]] — Арал қалалық округ. # [[Төлеген Дәуітбаев]] — Жаңа Қазалы округі. # [[Шекер Ермағамбетова]] — Дария округі. # [[Ыбырай Жақаев]] — Шиелі округі. # [[Зайпын Жүніспаева]] — Тереңөзек округі. # [[Арынғазы Қайсақанов]] — Қазалы қалалық округ. # [[Сақыбай Қалыбаев]] — Жалағаш округі. # [[Ишанбай Қарақұлов]] — Бәйгеқұм округі. # [[Зейнеп Майлыбайқызы]] — Қызылорда орталық округ. # [[Керімбай Мыржықбаев]] — Қызылорда теміржол округі. # [[Шырын Нарынбаева]] — Жаңақорған округі. # [[Қалжан Оразалиева]] — Қазалы ауылдық округ. # [[Сейдулла Оспанов]] — Қармақшы округі. # [[Даржан Пірімқұлова]] — Сырдария округі. # [[Ғаббас Баймұхамедұлы Саубеков]] — Қамыстыбас округі. # [[Айару Оразалиева]] — Арал ауылдық округ. == Оңтүстік Қазақстан облысы == # [[Георгий Максимилианович Маленков]] — Шымкент—Молотов округі. # [[Бижан Әдіқожаев]] — Борисово округі. # [[Сане Әлжанов]] — Созақ округі. # [[Фатима Әлметова]] — Манкент округі. # [[Антон Павлович Андронов]] — Георгиевский округі. # [[Дүйсенбай Әшірбаев]] — Александровский округі, # [[Қалтай Бектасов]] — Леңгір—Кеңес округі. # [[Ханзада Бозжігітова]] — Сталин—Кеңшар округі. # [[Мария Устиновна Бричевская]] — Леңгір—Киров округі. # [[Болсынай Дауылбаева]] — Қызылқұм округі. # [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] — Братский округ. # [[Садық Дүйсебаев]] — Кирово округі. # [[Майман Екешев]] — Көлтоған округі. # [[Мұхамеджан Ноғайұлы Ерлепесов]] — Сайрам округі. # [[Әділет Жиенбаев]] — Түркістан—Фрунзе округі. # [[Аманқұл Жұманов]] — Шәуілдір округі. # [[Әлима Қарақұлова]] — Тасқұлақ округі. # [[Николай Иванович Касьяненко]] — Шымкент ауылдық округ. # [[Күлпан Күздеуова]] — Қайнарбұлақ округі. # [[Ахметбек Қыстауов]] — Қоңырат округі. # [[Нұрдәулет Күзембайұлы Күзембаев|Нұрдәулет Күзембайұлы]] — Шұбар округі. # [[Олжа Құрбанов]] — Қарабұлақ округі. # [[Асыл Күшкембаева]] — Балықшы округі. # [[Сергей Николаевич Лапаев]] — Шымкент округі. # [[Есіркеп Мылтықбаев]] — Абайбазар округі. # [[Мариягүл Нұртілеуова]] — Славянский округі. # [[Манат Нұрғызарова]] — Бостандық—Молотов округі. # [[Ғиният Османова]] — Түркістан округі. # [[Александр Семенович Орлов]] — Ильичево округ. # [[Виктор Михайлович Пелевин]] — Қаратас округі. # [[Николай Николаевич Поспелов]] — Бурненский округ. # [[Мырзахан Бошанов]] — Сарыағаш округі. # [[Василий Павлович Сербунов]] — Бостандық—Сталин округі. # [[Қайым Мұхамеджанұлы Сымақов]] — Шымкент—Калинин округі. # [[Рықсы Тәжиева]] — Бостандық округі. # [[Қайрош Тастайбеков]] — Вознесенский округ. # [[Оразгүл Таңкеева]] — Фогелево округі. # [[Байсейіт Таңкеев]] — Арыс округі. # [[Аймысын Шыныбайқызы Тұрғұмбаева]] — Шымкент—Сталин округі. # [[Кулизах Өмірзақов]] — Қараспан округі. # [[Фатхинұр Нұғманұлы Оразқұлов]] — Түркістан теміржол округі. # [[Иван Петрович Храмков]] — Шаян округі. # [[Бейсембай Шыналиев]] — Ащысай округ. # [[Мырзахан Шураев]] — Ильичевский—Молотов округі. # [[Сергей Федорович Эпиктетов]] — Шымкент—Каганович округі. # [[Ысмайыл Әбдірасулұлы Юсупов]] — Ванновский округі. == Павлодар облысы == # [[Рухия Әбжатова]] — Май округ. # [[Семен Нестерович Артамонов]] — Михайловский округі. # [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев]] — Максимо-Горьковский округі. # [[Разия Әубәкірова]] — Ертіс округі. # [[Құрман Дияров]] — Ермаково округ. # [[Афанасий Васильевич Деревич]] — Цюрупин округі. # [[Қарабек Ермағамбетов]] — Павлодар ауылдық округ. # [[Наталья Петровна Жукова]] — Майқайың округі. # [[Михаил Иванович Золотухин]] — Павлодар жағалаулық округ # [[Иван Васильевич Ивандаев]] — Лебяжье округі. # [[Мубина Қабылова]] — Краснокут округі. # [[Шәкір Кенжебаев]] — Баянауыл округі. # [[Даниял Керімбаев]] — Павлодар теміржол округі. # [[Андрей Сергеевич Миронов]] — Суворов округі. # [[Петр Федорович Музыка]] — Лозово округі. # [[Парасковья Павловна Мягкова]] — Бесқарағай округі. # [[Ақай Оңғарбайұлы Оңғарбаев]] — Галкино округі. # [[Ғинаят Сержанұлы]] — Өрлітөбе округі. # [[Харитина Карповна Шевченко]] — Павлодар қалалық округ. == Семей облысы == # [[Николай Михайлович Шверник]] — Семей орталық округ. # [[Әубәкір Әбдірайымұлы Арыстанбеков]] — Ақсуат округі. # [[Александр Дементьевич Гарагаш]] — Аягөз қалалық округ. # [[Ғали Қордабаев]] — Таскескен округі. # [[Шамұқан Қалкенов]] — Ақжал округі. # [[Сергей Иванович Круглов]] — Заводо-Затонский округі. # [[3оя Васильевна Лихачева]] — Семей—Привокзальный округі. # [[Григорий Андреевич Мельник]] — Көкпекті округі. # [[Елена Федоровна Никифорова]] — Семей—Калинин округі. # [[Кәрім Нұрбайұлы]] — Абай округі. # [[Күләнда Оразбаева]] — Мақаншы округі. # [[Анна Степановна Прусова]] — Жарма округі. # [[Кенжехан Пішембаев]] — Семей теміржол округі. # [[Василий Александрович Родионов]] — Семей—Левобережный округі. # [[Қаһарман Серікбайұлы]] — Жаңасемей округі. # [[Нәписа Тәңірбергенова]] — Аягөз ауылдық округ. # [[Күлзейнеп Төлепова]] — Шар округі. # [[Өмірзақ Орымбайұлы]] — Ново-Покрово округі. # [[Татьяна Михайловна Ульпккина]] — Үржар округі. # [[Андрей Александрович Чикин]] — Некрасово округі. # [[Евдокия Леонтьевна Юпина]] — Жаңа Шүлбі округі. # [[Иван Федорович Ясько]] — Бородулиха округі. == Солтүстік Қазақстан облысы == # [[Анастас Иванович Микоян]] — Петропавл зауыт округі. # [[Нұрхан Бөтішқызы Ахмедова]] — Семипольский округі. # [[Ислам Баукенұлы]] — Петропавл ауылдық округ. # [[Николай Семенович Бобров]] — Явленский округ. # [[Степан Петрович Горохов]] — Мәмлүт округ. # [[Валентина Ивановна Гагарина]] — Булаевский округ. # [[Ахмет Дәкішұлы Дауылбаев]] — Конюхово округі. # [[Ольга Николаевна Ершова]] — Петропавл теміржол округі. # [[Ульяна Прокопьевна Климова]] — Архангельский округі. # [[Галина Павловна Кобылина]] — Петропавл—Привокзальный округі. # [[Любовь Дмитриева Пушкина]] — Өнеркәсіп округі. # [[Галина Александровна Лапина]] — Соколово округі. # [[Георгий Николаевич Максимов]] — Полудинский округ. # [[Әміржан Құсбекұлы Мусин]] — Октябрьский округ. # [[Евграф Ермилович Орлов]] — Есіл округі. # [[Иван Илларионович Печорин]] — Подгорный округ. # [[Галина Николаевна Соколова]] — Кеңес округі. # [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] — Возвышенский округ. # [[Варвара Ивановна Филькина]] — Тораңғыл округі. # [[Ефим Васильевич Цимбал]] — Петропавл орталық округі. # [[Иван Авксентьевич Шугайло]] — Пресново округі. == Талдықорған облысы == # [[Нұрмолда Алдабергенов]] — Талдықорған—Киров округі. # [[Шолақ Артығалиев]] — Талдықорған ауылдық округ. # [[Шәкен Ахметжанова]] — Қоғалы округі. # [[Роза Имамутдинқызы Бөкеева]] — Андреево округі. # [[Николай Васильевич Дыхнов]] — Сарқан округі. # [[Николай Александрович Ерофеев]] — Матай округі. # [[Махмет Жұманов]] — Панфилово округі. # [[Үсен Итаев]] — Ақсу округі. # [[Татьяна Ильинична Калашникова]] — Дзержин округі. # [[Анна Никандровна Крылова]] — Қарабұлақ округі. # [[Елизавета Епифановна Коваленко]] — Шеркес округі. # [[Күнжарық Күлшікбаева]] — Қаратал округі. # [[Василий Андреевич Ливенцов]] — Сарыөзек округі. # [[Иван Куприянович Лукьянец]] — Октябрьский округі. # [[Евдокия Григорьевна Мурашева]] — Қапал округі. # [[Әнуар Несіпбеков]] — Алакөл округі. # [[Евгения Тимофеевна Орлова]] — Талдықорған округі. # [[Ақымбай Оспанов]] — Айнабұлақ округі. # [[Бисен Серікбаев]] — Үштөбе округі. # [[Битай Тәтенова]] — Сахарозаводской округі. # [[Михаил Петрович Турандин]] — Текелі округі. # [[Қауыш Шыныбаева]] — Бөрілітөбе округі. # [[Василий Дмитриевич Шувалов]] — Көксу округі. == Шығыс Қазақстан облысы == # [[Жомарт Адамұлы]] — Ұлан округ. # [[Зинаида Васильевна Алямкина]] — Белоусовский округі. # [[Рақымбек Әміренов]] — Зайсан округі. # [[Ольга Ивановна Антропова-Савицкая]] — Верхубинский округі. # [[Владимир Андреевич Васин]] — Зырян—Сталин округі. # [[Александра Георгиевна Ваулина]] — Мариногор округі. # [[Александр Николаевич Вдовин]] — Пригородный округі. # [[Анна Георгиевна Вострикова]] — Шемонаиха ауылдық округі # [[Анна Антоновна Гудоменко]] — Өскемен—Заречный округі. # [[Владимир Степанович Дегтярев]] — Таврия округі. # [[Сақыш Дүсіпжанов]] — Кумашкинский округі. # [[Сайлаубай Қайнарбаев]] — Зыряновский ауылдық округі. # [[Шәкір Қарсыбайұлы]] — Самар округі. # [[Ксения Николаевна Коваленко]] — Үлкен Нарым округі. # [[Евгений Иванович Конюшевский]] — Ульбастроевский округі. # [[Павел Семенович Курбаткин]] — Өскемен—Левобережный округі. # [[Тыныбек Махмұтов]] — Бұқтырма округі. # [[Иван Сергеевич Муханин]] — Заульбинский—Ленин округі. # [[Анатолий Александрович Никифоров]] — Қатон-Қарағай округі. # [[Ілияс Омаров|Ілияс Омарұлы]] — Шемонаихинский округі. # [[Василий Семенович Осипов]] — Чердоякский округі. # [[Хабир Мұхаррамұлы Пазиков]] — Лениногорск—Строительный округ. # [[Павел Александрович Парманов]] — Аблакетка округі. # [[Федот Дмитриевич Петухов]] — Глубокое округі. # [[Александра Семеновна Петухова]] — Заульбинский округі. # [[Вера Васильевна Плюхина]] — Лениногор—Школьный округі. # [[Дмитрий Федорович Снегин]] — Верхне-Березовский округі. # [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] — Лениногорский—Центральный округі. # [[Орынбай Сатыбалды]] — Марқакөл округі. # [[Зада Сепсекенов]] — Тарбағатай округі. # [[Илья Попович Смирнов]] — Солонов округі. # [[Мария Емельяновна Степанова]] — Зыряновский округі. # [[Рамазан Транов]] — Лениногор—Промышленный округ. # [[Екатерина Ксенофонтовна Фатеева]] — Өскемен өнеркәсіп округі. # [[Нина Александровна Юролович]] — Өскемен округі. == Әдебиет == [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаттарының тізімі]] 0i00fv05o91gsfhqnw9xokufw3pdc6y Emle.kz 0 678720 3615123 3606521 2026-06-10T04:49:07Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615123 wikitext text/x-wiki {{жедел жойылсын|Жарнама спам}} {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} {{ Сайт |атауы=Emle |логотипі= |URL=https://www.emle.kz/ |сайттың түрі=ақпараттық-анықтамалық жүйе |language=қазақша |авторы=Тіл саясаты комитеті <br>[[Тіл-Қазына]] орталығында әзірленді }} '''Емле.кз''' — қазақ тіліндегі сөздердің дұрыс жазу нормаларын көрсететін электронды ақпараттық-анықтамалық сайт. == Тарихы == Сайт 2016 жылдың желтоқсанында ресми түрде қолданысқа берілді. Бүгінгі күнге дейін 2 мыңға жуық материал енгізілген. Оның ішінде аббревиатура бойынша – 1228, ғылыми мақалалар саны – 130, тіл нормасына байланысты материалдар – 20, пунктуация – 11, кітапхана қоры – 36,598 сұраққа жауап берілген. 2021 жылдың наурыз айында сайттың дизайны жетілдіріліп, материалдық базасы қайта толықтырылды. == Мақсаты == Дұрыс жазу нормалары түгел қамтылған, қазақ тілі емлесі мен тыныс белгілері ережелерін толық қарастырған орфографиялық электронды қор арқылы жұртшылықтың жазу мәдениетін көтеру. == Құрылымы == Электронды қор «Басты бет», «Әдеби тіл нормалары», «Пунктуация», «Аббревиатура», «Мақалалар», «Кітапхана», «Сұрақ-жауап» блоктарынан тұрады. * «Басты бет» блогында іздеу жүйесі орналыстырған. Іздеу жүйесіне кез келген сөзді теру арқылы оның дұрыс жазылған нұсқасын әрі сол сөздің түрленген формаларын көруге болады. Егер сөзді теру барысында қате жіберген жағдайда, сайт сізге оны қызыл түс арқылы көрсетеді. Егер іздеген сөзіңіз жасыл түспен берілсе, демек ол сөз жазу нормасына дұрыс берілген деп қабылдауға болады. * «Әдеби тіл нормалары» блогында сөз сазы, оның көркем әдебиет пен өмірдегі маңызы, ережелері мен қағидалары беріледі. Сонымен қатар ұлттық тілдің өзге де жүйелері, атап айтқанда диалекті, ауызекі тіл, жаргон т.б. орналастырылған. * «Пунктуация» блогында әрбір тыныс белгілері және оларды қолдану ережелері көрсетілген. Жазу барысында қандай да бір тыныс белгілерді дұрыс қолдана алмаған жағдайда, пайдаланушы сол белгіні таңдай отырып өзіне керекті көп дерек ала алады. * «Аббревиатура» блогында қысқарған сөздер, олардың толық атаулары, қысқарылу реті, атаулар мен сөздерді қысқарту барысында басшылыққа алынатын қағидалар мен сүйенетін заңдылықтар келтірілген. Мұнда қысқарған атаулар әліпбилік ретпен орналастырылған. Саны – 1297. * «Мақалалар» - блогында ғалымдардың осы сала негізінде жазылған ғылыми мақалалары берілген. Әрбір мақаладан кейін пікір қалдыратын орын болады. Сол арқылы оқырман автордың өзіне, мақаласына қатысты сұрақтар қойып, жауап алады. * «Кітапхана» — бұл блокта оқырман орфография, орфоэпия, пунктуацияға қатысты жазылған оқулықтардың толық электронды нұсқасын көре алады. Сондай-ақ оқулықтың толық нұсқасын өзіне көшіріп, жүктей алады. * «Сұрақ-жауап» - бұл блокта оқырман онлайн режим арқылы сөздердің дұрыс жазылуына, олардың бірізді қолдануына, жалпы орфографияға қатысты туындаған өзекті мәселелер бойынша сұрақ қоя алады. Әрбір қойылған сұраққа білікті мамандардың көмегімен толық жауап беріледі. == Сілтемелер == * [https://Emle.kz/ Ресми сайты] [[Санат:Алфавит бойынша сайттар]] [[Санат:Қазақстан сайттары]] [[Санат:Қазақ тілді сайттар]] gs78zv9iqnlb2tbrg9brykg7vmp9cgk 3615124 3615123 2026-06-10T04:49:48Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615124 wikitext text/x-wiki {{жедел жойылсын|Жарнама спам}} {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} {{ Сайт |атауы=Emle |логотипі= |URL=https://www.emle.kz/ |сайттың түрі=ақпараттық-анықтамалық жүйе |language=қазақша |авторы=Тіл саясаты комитеті <br>[[Тіл-Қазына]] орталығында әзірленді }} '''Емле.кз''' — қазақ тіліндегі сөздердің дұрыс жазу нормаларын көрсететін электронды ақпараттық-анықтамалық сайт. == Тарихы == Сайт 2016 жылдың желтоқсанында ресми түрде қолданысқа берілді. Бүгінгі күнге дейін 2 мыңға жуық материал енгізілген. Оның ішінде аббревиатура бойынша – 1228, ғылыми мақалалар саны – 130, тіл нормасына байланысты материалдар – 20, пунктуация – 11, кітапхана қоры – 36,598 сұраққа жауап берілген. 2021 жылдың наурыз айында сайттың дизайны жетілдіріліп, материалдық базасы қайта толықтырылды. == Мақсаты == Дұрыс жазу нормалары түгел қамтылған, қазақ тілі емлесі мен тыныс белгілері ережелерін толық қарастырған орфографиялық электронды қор арқылы жұртшылықтың жазу мәдениетін көтеру. == Құрылымы == Электронды қор «Басты бет», «Әдеби тіл нормалары», «Пунктуация», «Аббревиатура», «Мақалалар», «Кітапхана», «Сұрақ-жауап» блоктарынан тұрады. * «Басты бет» блогында іздеу жүйесі орналыстырған. Іздеу жүйесіне кез келген сөзді теру арқылы оның дұрыс жазылған нұсқасын әрі сол сөздің түрленген формаларын көруге болады. Егер сөзді теру барысында қате жіберген жағдайда, сайт сізге оны қызыл түс арқылы көрсетеді. Егер іздеген сөзіңіз жасыл түспен берілсе, демек ол сөз жазу нормасына дұрыс берілген деп қабылдауға болады. * «Әдеби тіл нормалары» блогында сөз сазы, оның көркем әдебиет пен өмірдегі маңызы, ережелері мен қағидалары беріледі. Сонымен қатар ұлттық тілдің өзге де жүйелері, атап айтқанда диалекті, ауызекі тіл, жаргон т.б. орналастырылған. * «Пунктуация» блогында әрбір тыныс белгілері және оларды қолдану ережелері көрсетілген. Жазу барысында қандай да бір тыныс белгілерді дұрыс қолдана алмаған жағдайда, пайдаланушы сол белгіні таңдай отырып өзіне керекті көп дерек ала алады. * «Аббревиатура» блогында қысқарған сөздер, олардың толық атаулары, қысқарылу реті, атаулар мен сөздерді қысқарту барысында басшылыққа алынатын қағидалар мен сүйенетін заңдылықтар келтірілген. Мұнда қысқарған атаулар әліпбилік ретпен орналастырылған. Саны – 1297. * «Мақалалар» - блогында ғалымдардың осы сала негізінде жазылған ғылыми мақалалары берілген. Әрбір мақаладан кейін пікір қалдыратын орын болады. Сол арқылы оқырман автордың өзіне, мақаласына қатысты сұрақтар қойып, жауап алады. * «Кітапхана» — бұл блокта оқырман орфография, орфоэпия, пунктуацияға қатысты жазылған оқулықтардың толық электронды нұсқасын көре алады. Сондай-ақ оқулықтың толық нұсқасын өзіне көшіріп, жүктей алады. * «Сұрақ-жауап» — бұл блокта оқырман онлайн режим арқылы сөздердің дұрыс жазылуына, олардың бірізді қолдануына, жалпы орфографияға қатысты туындаған өзекті мәселелер бойынша сұрақ қоя алады. Әрбір қойылған сұраққа білікті мамандардың көмегімен толық жауап беріледі. == Сілтемелер == * [https://Emle.kz/ Ресми сайты] [[Санат:Алфавит бойынша сайттар]] [[Санат:Қазақстан сайттары]] [[Санат:Қазақ тілді сайттар]] d7mak4dwumphp4lj7o6wo64xvnyt52a Abai.institute 0 678964 3615126 3600091 2026-06-10T04:51:49Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615126 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Luz da liberal, e nobre arte da cavallaria - offerecida ao Senhor D. João, principe do Brazil (1790) (14594428530).jpg|нобай]] {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} {{ Сайт |атауы=Абай институты |логотипі= |URL=https://www.abai.institute/ |сайттың түрі=тіл үйренуге арналған онлайн портал |language=қазақша,орысша, ағылшынша,түрікше,немісше,арабша |авторы=Тіл саясаты комитетінің <br>[[Тіл-Қазына]] орталығында әзірленді }} '''Абай институты''' — Қазақстанда және шетелдерде қазақ тілін үйрету мен ілгерілетудің бағдарламасы, ҚР консулдықтары және бірлесіп орындауға мүдделі отандық және шетелдік мекемелер мен ұйымдар арқылы бүкіл әлем бойынша қазақ тілін насихаттау, қазақ тілін халықаралық деңгейде беделін арттыру мақсатында құрылған.<ref>«Абай институты» онлайн-платформасы әзірленді</ref> == Портал құрылымы == Портал – қазақ тілімен қатар Қазақстан елін насихаттау: жері, табиғаты, мәдениеті, салт-дәстүрлері, халқы туралы қызықты мәліметтер беру мақсатында құрылған. Порталда «Абай әлемі», «Қазақша үйрену», «Ақпарат», «Кітапхана», «Форум», «Елтаным», «Медиа» секілді бөлімдерден тұрады. == Қазақ тілін оқыту платформасы == Қазақ тілін оқыту — онлайн портал арқылы іске асады. Порталда шетелдердегі диаспоралары үшін қазақ тілін үйрету мазмұны қалыптастырылуда. Әрбір тіл үйренушіге өзінің жеке кабинетін ашуға мүмкіндік бар. Әлемдік тәжірибелерге сәйкес порталдың негізгі қағидасы – интернет пайдаланушыға кез келген уақытта өзін қызықтыратын тақырып бойынша заманауи әдістеме арқылы өз бетінше қазақ тілін үйрену платформасын ұсыну. Порталдың негізгі ақпараттық материалдары, бөлім атаулары, тапсырма мазмұны бірнеше (қазақ, ағылшын, орыс, түрік, неміс, француз, парсы тілдері) тілде беріледі. Қазір платформаның «Қазақша үйрену» бөлімінде А1, А2, В1 деңгейлері толық жүктелген. Сабақтар грамматикалық курстар, тақырыптық курстар, сұхбаттар, фразалар болып төртке бөлінген. Тақырыптық курстар А1 деңгейі – 17 (әліпбиді қосқанда), А2 – 17, В1 – 17 тақырыпқа бөлінген. Үйренуші қазақ тілін платформадағы видео және мәтіндер бөлімдеріндегі тапсырмаларды орындау арқылы үйренуіне де жағдай жасалған. == Жұмыс тобы == Қазақ тілін оқыту жұмыс тобына қазақ тілін шетел тілі және екінші тіл ретінде оқыту әдістемелерін меңгерген филолог ғалымдар, әдіскерлер, «Тіл-қазына» ғылыми-практикалық орталығының мамандары кіреді. Шетелдегі және Қазақстан Республикасына оралған этникалық қазақтармен және диаспоралармен байланысу, шетелдегі офлайн оқытудағы үйлестірушілік ұйымдастырушылық жұмыстар [[Отандастар қоры]] арқылы жүзеге асырылады. === Жоба жетекшілері === [[Орманова Айгүл Әділбекқызы]] – Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «[[Тіл-Қазына]]<nowiki/>» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы Әдістеме басқармасының әдіскері. [[Сейсенбек Нұржан Бижомартұлы]] – Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «[[Тіл-Қазына]]<nowiki/>» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы ақпараттық технологиялар басқармасының бас менеджері. == Қазақ тілін офлайн оқыту == «Абай институты» жобасы аясында шетелдерде қазақ тілін офлайн оқыту жүргізіледі. Офлайн кабинет құру мен куратор белгілеудің мақсаты – қазақ тілін, қазақ мәдениетін, салт-дәстүрін танымал ету, насихаттау. Бұл кабинеттер арқылы әрбір тіл үйренгісі келетін адам жасы мен ұлтына қарамастан, қазақ тілін үйреніп қана қоймай, сол елдегі қазақ қауымдастығының бір бөлігі бола отырып, алған білімдерін практикалық түрде қолданады. 2020 жылы 5 мемлекетте қазақ тілін үйрету бойынша офлайн оқыту жүргізілді (АҚШ, Түркия, Иран, Ресей, Бельгия). 2021 жылы қазақ тілін 7 мемлекетте оқыту жүргізілді (Германия, Франция, Иран, Моңғолия, Бельгия, Түркия, Ресей). == Біліктілік арттыру курстары == Аталған жоба аясында жыл сайын «Қазақ тілін үйрету: халықаралық және қазақстандық тәжірибе» тақырыбындағы шетелдердегі қазақ тілі мұғалімдері мен оқытушыларына арналған біліктілік арттыру курстары ұйымдастырылады. Еліміздегі қазақ тілін шетел тілі және екінші тіл ретінде оқытатын беделді филолог ғалымдардан баяндамашылар тобы жасақталады. Олардың ішінде Назарбаев Университет, халықаралық мектептер мен шетелдерде қазақ тілін оқытып жүрген ғалымдар бар. Курс онлайн форматында өтеді. Біліктілік курстары бойынша тапсырмалар орындалып, біліктілік арттыру сертификаттары беріледі. Курсқа Еуропа, Түркия және көптеген басқа да елдерден мамандар қатысады. Бірақ негізгі контингентті Ресей, Моңғолия, Өзбекстан елдерінің қазақ тілі мамандары құрайды. ;Серіктестер Абай институты жобасын ұйымдастырушы, үйлестіруші «Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы» КеАҚ. Абай институты жобасының дамуына, жоба аясындағы шетелдегі қазақ тілі кабинеттері үздіксіз қызмет атқаруына [[Отандастар қоры|«Отандастар қоры» КеАҚ]] зор үлес қосып келеді. Ұлы Абай жайлы қажетті ақпарат пен тың деректерді ұсынған Семей қаласында орналасқан «Абайдың әдеби-мемориалдық мұражайы». Шетелдегі қазақ диаспорасына арналып жазылған «Қазақ тілі» әмбебап оқулығы (А1, А2 деңгейлері) '''«Қазақ тілі» оқулығы тіл үйренушілердің рецептивті және продуктивті дағдыларын дамыта отырып, қазақ тілін А1, А2 деңгейінде меңгертуді мақсат етеді.''' Оқулық мазмұнында аталған деңгейге сай сөздік қор мен грамматикалық минимум ұтымды астастырылып өмірмен байланысты түрлі тақырыптар аясында ұсынылады. Тиімді оқыту әдістері таңдалып, білім мазмұнының жүйелі әрі сапалы игерілуіне себепкер болатын оңтайлы тапсырмалар оқулықта кеңінен қамтылған. Қызықты әрі сюжетті оқиғаларға құрылған оқулық мазмұны тіл үйренушілерді қазақ тілін еркін қолдана білуге жетелейді. == Дереккөздер == <references /> == Сыртқы сілтемелер == https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tehran/press/news/details/121424?lang=kk https://tilalemi.kz/article/2539-.html https://dknews.kz/ru/kazak-tilindegi-makalalar/154385-kazakstanda-abay-instituty-kuryldy [[Санат:Қазақ тілді сайттар]] qa94cfthkxr4g5jfhiv8fbczgvzlxaz Лиза Қожаққызы Есбосынова 0 679838 3615119 3588950 2026-06-10T04:46:26Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615119 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} {{Ғалым |Есімі=Лиза Қожаққызы Есбосынова |Суреті= |Туған күні=03.06.1978 |Туған жері=Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Әйтеке би |Ғылыми дәрежесі=Педагогика ғылымдарының магистрі |Жұмыс орны=Ш.Шаяхметов атындағы «[[Тіл-Қазына]]» ҰҒПО }}'''Лиза Қожаққызы Есбосынова''' — 1978 жылы 3 маусымда Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Әйтеке би кентінде туған. Педагогика ғылымдарының магистрі. == Білімі == * 1995–1998 жж. М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық  колледжін бітірген. * 2004–2006 жж. Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетін бітірген. * 2012 жылы РФ-ның тестолог-ғалымы В.С.Аванесовтың авторлық курсынан өткен. * 2012 жылы «ТОМЕР» орталығының оқыту әдістемелері мен тілдік білімді бағалау ерекшеліктері тақырыбындағы арнайы  курсынан өткен. * 2017 жылы ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында  ағылшын тілінде оқу мен жазу дағдылары  курсынан өткен. * 2017 жылы Мәскеу қаласындағы «MY ACADEMY» мектебінде ''Веб-аналитика бағыты'' бойынша білімін жетілдірген. * 2019–2020  жж. Магистратура, «Болашақ» академиясы (Қарағанды қаласы). == Еңбек жолы == * 1998–2004 ''жылдары'' Қызылорда облысы, Қазалы ауданындағы №170 қазақ орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі'';'' * 2005–2009 ''жылдары'' Б.К.Мергенбаев атындағы №226 гимназия директорының орынбасары, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі; * 2009–2010 ''жылдары'' Қорқыт Ата атындағы  Қызылорда мемлекеттік университеті жанындағы «Қабілет» мектеп-гимназиясының оқытушысы; * 2010–2014 ''жылдары'' Қызылорда облыстық тілдерді оқытудың өңірлік орталығының оқытушысы; оқу-әдістемелік, ғылыми-әдістемелік бөлім  меңгерушісі; * 2014–2017 ''жылдары''   ҚР Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қоғамдық-саяси жұмыс комиеті Ш.Шаяхметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығының  оқу-әдістемелік бөлім басшысы * 2017–2018 ''жылдары'' Ш.Шаяхметов атындағы тілдерді дамытудың республикалық үйлестіру-әдістемелік орталығы директорының орынбасары; * 2018 жылдың шілдесінен «Шайсұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы» КеАҚ атқарушы директорының орынбасары == Қызметі == * Қазақстан Республикасының мемлекеттік стандарттарына сәйкес қазақ тілін оқытуға арналған типтік бағдарламасының, «Қазтест» жүйесі бойынша жазылым бөлігінің құрастырушысы, * «Асыл сөз» кешенінің, «Қазақ сөзі» (137, 500, 900, 1200, 1500 сөз) оқу құралдарының телавторы, * «Әліпби» энциклопедиясының, Қазақстандағы этнос тілдерін оқытуға арналған «Мәтіндер жинағы» (А1, А2, В1,В2 деңгейлері) оқу-әдістемелік құралдарының құрастырушысы, * бірнеше жинақтың редакциялық алқа мүшесі == Жетістігі == * Облыстық «Қазақ тілінің үздік оқытушысы-2011» байқауының бас жүлдегері; * Қазақстан Республикасының Мәдениет және (ақпарат-2011ж.) спорт (2017ж.) министрлігі Тіл комитеті төрағасының Құрмет грамотасы (2011,2017,2018 ж.ж.); * Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің Құрмет грамотасы (2016, 2017, 2018, 2019 ж.ж.) * «Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы Бас қолбасшысының «Қазақстан Республикасы құқық қорғау әскеріне 25 жыл» кеуде белгісі (2019 жыл); * «Қазақстан Конституциясына 25 жыл» мерекелік медалі (2020 жыл) {{Дереккөздер жетіспейді}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] piq7oj393cy7szuba0ujpxgsh0atnsh Жазира Мақсұтқызы Ысқақова 0 680139 3615121 3588953 2026-06-10T04:47:44Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615121 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2022}} '''Ысқақова Жазира Мақсұтқызы''' — 1982 жылы 3 наурызда Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Қарағайлы кентінде туған. Филология ғылымдарының кандидаты, академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша (2003) тәмәмдаған. Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық жобалар бойынша гранттық қаржыландыруға арналған конкурстың қатысушысы. {{Ғалым |Есімі=Ысқақова Жазира Мақсұтқызы |Суреті= |Туған күні=03.03.1982 |Туған жері=Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, Қарағайлы кенті |Ғылыми дәрежесі=филология ғылымдарының кандидаты |Жұмыс орны=Ш.Шаяхметов атындағы «[[Тіл-Қазына]]» ҰҒПО }} == Еңбек жолы == * Академик Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті, оқытушы, аспирант (2005-2009), * «ҚТЖ ҰК» АҚ Қарағанды локомотив сервис орталығы, аудармашы (2009-2011), * Қарағанды Болашақ университеті, доцент м.а. (2011-2011), * Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті, аға оқытушы (2011-2013), * Қазақ бизнес және технология университеті, доцент м.а. (2013-2014), * «Тұран-Астана» университеті, доцент (2014-2022), * Еңбек жолын Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ҰҒПО» КеАҚ-да Әдістемелік басқарма басшысы (2022) қызметінде жалғастыруда. == Еңбектері == * 60-қа жуық ғылыми, ғылыми-әдістемелік мақалалары, оқу құралдары мен әдістемелік нұсқаулары жарық көрген. * Қазақ тілін оқыту әдістемесі, қазіргі қазақ тілі мен әдебиеті мәселелерімен шұғылданады. [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] kj2rid4xtsrnf9trt0npbo102k5ei4o Microsoft Research 0 686987 3615102 3608798 2026-06-10T00:03:40Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3615102 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! -->   '''Microsoft Research''' ('''MSR''') — [[Microsoft|Microsoft корпорациясының]] зерттеу еншілес компаниясы. Оны 1991 жылы Ричард Рашид,<ref name=":0">{{Cite web|author=|first=|date=|title=Rick Rashid: Emeritus Researcher|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/people/rashid/|accessdate=|work=Microsoft}}</ref> [[Билл Гейтс]] және Натан Мирволд академиялық, үкіметтік және салалық зерттеушілермен бірлесе отырып, технологиялық инновациялар арқылы заманауи есептеулерді ілгерілету және күрделі әлемдік мәселелерді шешу мақсатында құрды. Microsoft зерттеу тобында 1000-нан астам адам бар  компьютер ғалымдары, физиктер, инженерлер және математиктер, соның ішінде Тюринг сыйлығының лауреаттары, Филдс медалінің лауреаттары, МакАртур стипендиаттары және Дейкстра сыйлығының лауреаттары. 2010 және 2018 жылдар аралығында бүкіл әлем бойынша 154 000 AI патенттері берілді, Microsoft корпорациясында бұл патенттердің ең үлкен пайызы - 20%.<ref name="Forbes">Louis Columbus, January 6, 2019 [https://www.forbes.com/sites/louiscolumbus/2019/01/06/microsoft-leads-the-ai-patent-race-going-into-2019/#26e74c6944de Microsoft Leads The AI Patent Race Going Into 2019], ''[[Forbes]]''</ref> Сауда басылымдарындағы бағалауларға сәйкес, Microsoft 2002-2010 жылдар аралығында зерттеу бастамаларына жыл сайын шамамен 6 миллиард доллар жұмсады және 2010 жылдан бері жыл сайын 10–14 миллиард долларға дейін жұмсады<ref name=":1">{{Cite web|author=|first=|date=9 May 2018|title=Microsoft research and development expenses|url=https://notesmatic.com/microsoft-research-and-development-expenses/|accessdate=|work=Notesmatic}}</ref><ref>{{Cite web|author=Togyer|first=Jason|date=7 August 2009|title=Still Boldly Going|url=https://www.cs.cmu.edu/link/still-boldly-going|accessdate=|work=CMU}}</ref> . Microsoft Research тұтынушыларға көбірек артықшылықтар мен жақсырақ қызмет көрсету үшін [[Kinect]], Bing, Holo Lens, Cortana, Microsoft Translator, [[LinkedIn|Linkedin]], Havok және Dynamics сияқты өнімдеріне енгізген AI саласында айтарлықтай жетістіктерге жетті.<ref name=":1">{{Cite web|author=|first=|date=9 May 2018|title=Microsoft research and development expenses|url=https://notesmatic.com/microsoft-research-and-development-expenses/|accessdate=|work=Notesmatic}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://notesmatic.com/microsoft-research-and-development-expenses/ "Microsoft research and development expenses"]{{Deadlink|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. </cite></ref> MSR миссиясының мәлімдемесі: # Біз зерттеу жүргізетін салалардың әрқайсысының заманауи деңгейін кеңейтіңіз # Инновациялық технологияларды Microsoft өнімдеріне жылдам тасымалдау # Microsoft өнімдерінің болашағы бар екеніне көз жеткізіңіз == Негізгі адамдар == Microsoft Research негізгі Microsoft Research зертханаларын және Microsoft Research AI, Microsoft Research NExT (жаңа тәжірибелер мен технологиялар үшін) және корпоративтік вице-президент Питер Ли басқаратын басқа да инкубациялық әрекеттерді қамтиды. == Зерттеу аймақтары == Microsoft зерттеулері келесі кең салаларға жіктеледі:<ref>{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/|title=Microsoft Research – Emerging Technology, Computer, and Software Research|work=[[Microsoft]]|accessdate=26 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180429165820/https://www.microsoft.com/en-us/research/|archivedate=29 April 2018}}</ref> {{columns-list|* Алгоритмдер және [[есептеу теориясы]] * Коммуникация және ынтымақтастық * [[Компьютерлік лингвистика]] * [[Есептеу ғылымы]] * [[Компьютерлік көру]] * [[Компьютерлік жүйелер]] және [[компьютерлік желі|желі]]ing * [[Деректерді іздеу]] және [[деректерді басқару|басқару]] * Экономика және [[есептеу экономикасы]] * Білім беру * Ойындар * [[Компьютерлік графика]] және мультимедиа * [[Компьютерлік жабдықтар / аппараттық құралдар]] және [[кіріктірілген жүйе]]ы * Денсаулық және амандық * [[Адам мен компьютердің өзара әрекеті]] * [[Машиналық оқыту]] және [[жасанды интеллект]] * [[Мобильді есептеу]] * [[Кванттық есептеу]] * [[Іздеу жүйелері технологиясы|іздеу]], [[ақпаратты іздеу]] және [[білімді басқару]] * [[Компьютерлік қауіпсіздік / қауіпсіздік]] және [[құпиялылық]] * [[Әлеуметтік желілер]] * [[Әлеуметтік ғылымдар]] s * [[Бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу]] * [[Бағдарламалау құралдары]] және [[бағдарламалау тілдері|тілдері]] * [[Сөйлеуді тану]], [[сөйлеу синтезі|синтезі]] және [[диалог жүйелері]] * [[Дамушы нарықтарға]]арналған технологиялар * [[Криптовалюталар]]<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/microsoft-cryptocurrency-mining-brain-waves-body-data-bitcoin-a9480766.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220514/https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/microsoft-cryptocurrency-mining-brain-waves-body-data-bitcoin-a9480766.html |archive-date=14 May 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Microsoft wants to 'read people's brain waves' to mine cryptocurrency|website=[[Independent.co.uk]]|date=24 April 2020|access-date=18 December 2020}}</ref>|colwidth=20em}} Microsoft Research магистранттарға арналған ''Microsoft Research Fellowship бағдарламасына'' демеушілік жасайды. == Зерттеу зертханалары == Microsoft корпорациясының дүние жүзінде зерттеу зертханалары бар, соның ішінде келесі толық емес тізім:<ref name="MSR-About-2017">{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/about/|title=About Research at Microsoft – Microsoft Research|work=[[Microsoft]]|accessdate=26 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161211040256/https://www.microsoft.com/en-us/research/about/|archivedate=11 December 2016}}</ref> [[Сурет:Microsoft_Research's_new_building_"99".jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Microsoft_Research%27s_new_building_%2299%22.jpg/220px-Microsoft_Research%27s_new_building_%2299%22.jpg|нобай| Microsoft Research Redmond]] [[Сурет:Beijing_Zhongguancun_Microsoft_Tower_2_微軟大廈2號樓_May-2017.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Beijing_Zhongguancun_Microsoft_Tower_2_%E5%BE%AE%E8%BB%9F%E5%A4%A7%E5%BB%882%E8%99%9F%E6%A8%93_May-2017.jpg/220px-Beijing_Zhongguancun_Microsoft_Tower_2_%E5%BE%AE%E8%BB%9F%E5%A4%A7%E5%BB%882%E8%99%9F%E6%A8%93_May-2017.jpg|нобай| Microsoft Research Asia, Пекин]] [[Сурет:Microsoft_Research's_soon-to-open_fancy_new_home_in_central_Cambridge._(8052982186).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Microsoft_Research%27s_soon-to-open_fancy_new_home_in_central_Cambridge._%288052982186%29.jpg/220px-Microsoft_Research%27s_soon-to-open_fancy_new_home_in_central_Cambridge._%288052982186%29.jpg|нобай| Microsoft зерттеу Кембридж]] * Microsoft Research Redmond 1991 жылы Microsoft Redmond кампусында негізі қаланған. Оның 350-ге жуық зерттеушісі бар және оны Дональд Коссман басқарады. Редмонд, Вашингтон кампусындағы зерттеулердің негізгі бөлігі теория, жасанды интеллект, машиналық оқыту, жүйелер мен желі, қауіпсіздік, құпиялылық, HCI және киілетін технологиялар сияқты салаларға бағытталған. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Уикипедия:Дереккөзі жоқ|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2019)">цитата қажет</span>]]'' &#x5D;</sup> * Microsoft Research Cambridge 1997 жылы Ұлыбританияда негізін қалаған Роджер Нидхэм және оны Кристофер Бишоп басқарады. Антони Роустрон мен Абигейл Селен директордың орынбасары. Зертхана машиналық оқыту, қауіпсіздік және ақпаратты іздеу сияқты тақырыптар бойынша зерттеулер жүргізеді және Кембридж университетімен және Кембридж университетінің компьютерлік зертханасымен тығыз байланыста. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Уикипедия:Дереккөзі жоқ|<span title="There is a redirect here that has citations not necessarily matching this content but these are needed here and I dont have time to sort it on this pass (July 2019)">цитата қажет</span>]]'' &#x5D;</sup> * Microsoft Research Asia (MSRA) 1998 жылы қарашада Бейжіңде құрылған. Ол тез кеңейді және қазір 300-ден астам зерттеушілер мен әзірлеушілермен қатар 300-ге жуық ғалымдар мен студенттер (оның Шанхайдағы жаңа спутниктік кеңсесін қоса) бар. Оның назарына табиғи пайдаланушы интерфейстері, мультимедиа, деректерді қажет ететін есептеулер, іздеу және онлайн жарнамасы, NLP және информатика негіздері кіреді.<ref>{{Cite web|url=https://www.msra.cn/zh-cn/about|title=关于研究院 - 微软亚洲研究院|work=www.msra.cn}}</ref> * Microsoft Research India компаниясы Бенгалуруда (Бангалор) орналасқан және оны Шрирам Раджамани басқарады.<ref name="MSR-About-20190615">{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/about/|title=About Research at Microsoft – Microsoft Research|work=Microsoft|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161211040256/https://www.microsoft.com/en-us/research/about/|archivedate=5 July 2019}}</ref> * [[Калифорния университеті, Санта-Барбара|Санта-Барбара, Калифорния университетінің]] кампусында орналасқан Microsoft Research Station Q 2005 жылы құрылған. Оның серіктестері дәстүрлі бит-кубиттің кванттық аналогын құрудың теориялық және эксперименттік тәсілдерін зерттейді. Топты Майкл Фридман басқарады. * Microsoft Research New England компаниясын 2008 жылы Массачусетс штатының Кембридж қаласында MIT кампусына жақын жерде Нью-Йорк пен Монреаль зертханаларын басқарған Дженнифер Чайес құрды. Зертхананы қазір Сюзан Дюмай басқарады. Зертхана кеңірек зерттеу қауымдастығымен ынтымақтасады және болашақ қолданбаларды әзірлеу үшін компьютерлік ғалымдар мен әлеуметтік ғалымдарды біріктіретін пәнаралық зерттеулерді жүргізеді.<ref>{{Cite web|title=Microsoft Research New England|work=[[Microsoft]]|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/lab/microsoft-research-new-england/}}</ref> * Microsoft Research New York City 2012 жылы 3 мамырда құрылды. Сюзан Дюмаис осы орынның, сондай-ақ Жаңа Англия мен Монреаль зертханаларының басқарушы директоры қызметін атқарады. Зертхана академиялық және басқа Microsoft Research зертханаларымен есептеу және мінез-құлық туралы әлеуметтік ғылымдар, есептеу экономикасы және болжау нарықтары, машиналық оқыту және ақпаратты іздеу салаларында ынтымақтасады.<ref>{{Cite web|title=Microsoft Research New York|work=[[Microsoft]]|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/lab/microsoft-research-new-york/}}</ref> * Microsoft Research Montreal 2017 жылы Microsoft корпорациясы Maluuba -ны сатып алғаннан кейін құрылды. Сюзан Дюмайс осы орынның, сондай-ақ Нью-Англанд пен Нью-Йорк қаласындағы зертханалардың басқарушы директоры қызметін атқарады. Зертхана академиялық ортамен және басқа Microsoft Research зертханаларымен табиғи тілді өңдеу (әсіресе машинада оқуды түсіну), тереңдетіп оқыту және күшейту бойынша оқытуда ынтымақтасады.<ref>{{Cite web|title=Microsoft Research Montreal|work=[[Microsoft]]|url=https://www.microsoft.com/en-us/research/lab/microsoft-research-montreal/}}</ref> == Бұрынғы ғылыми-зерттеу зертханалары == * Маунтин-Вьюде, Калифорнияда орналасқан Microsoft Research Silicon Valley<ref>{{Cite web|url=http://msrsvc.org/|title=Class of 18th September 2014|publisher=MSR Silicon Valley|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124081231/http://msrsvc.org/|accessdate=June 6, 2021|archivedate=2021-01-24}}</ref> 2001 жылдың тамызында негізі қаланған және 2014 жылдың қыркүйегінде жабылған. Силикон алқабының зерттеулері [[Мәліметтерді үлестіре өңдеу|таратылған есептеулерге]] бағытталған және қауіпсіздік пен құпиялылық, хаттамалар, ақауларға төзімділік, ауқымды жүйелер, параллельдік, [[ЭЕМ архитектурасы|компьютер архитектурасы]], Интернет іздеу және қызметтері және соған байланысты теорияны қамтиды. == Ынтымақтастық == Microsoft Research Барселона суперкомпьютер орталығындағы академиялық институттармен,<ref>{{Cite web|url=http://www.bscmsrc.eu/|title=BSC-Microsoft Research Centre - BSC-Microsoft Research Centre|accessdate=26 January 2017}}</ref> INRIA,<ref>{{Cite web|url=http://www.msr-inria.inria.fr/|title=Microsoft Research Inria Joint Centre|accessdate=26 January 2017|archiveurl=https://archive.today/20120629073928/http://www.msr-inria.inria.fr/|archivedate=29 June 2012}}</ref> [[Карнеги Меллон Университеті|Карнеги Меллон университеті]], [[Массачусетс технологиялық институты]], Сан-Паулу зерттеу қоры (FAPESP), Microsoft әлеуметтік NUI зерттеу орталығымен көп жылдық бірлескен бірлескен зерттеулерге инвестициялайды. және басқалар.<ref>{{Cite web|url=http://research.microsoft.com/en-us/collaboration/institutes/default.aspx|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081214173917/http://research.microsoft.com/en-us/collaboration/institutes/default.aspx|archivedate=December 14, 2008|title=Academic Programs - Microsoft Research|accessdate=26 January 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.microsoft.com/en-in/msidc/|title=Microsoft India Development Center - MSIDC|work=www.microsoft.com}}</ref> == Сондай-ақ қараңыз == * Microsoft сыйлығы * Microsoft зерттеу карталары == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{Ресми сайт|https://www.microsoft.com/en-us/research}} * [https://www.microsoft.com/en-us/research/blog/ The Microsoft Research Blog] * [http://news.softpedia.com/cat/Microsoft/Developing-Projects/ Microsoft Developing Project] (news archive from Softpedia) * [https://www.msra.cn/ Microsoft Research Asia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220222022301/https://www.msra.cn/ |date=2022-02-22 }} local Chinese website kat394cggftil4uualub50q7oaw3a5o Владимир Робертович Беккер 0 701928 3615110 3566272 2026-06-10T04:37:26Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615110 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі "Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін" ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль "Тотенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін"; * "Төтенше жағдайлар органының ардагері" медалі; * "Өртке қарсы қызмет үздігі" төсбелгісі; * "Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері" төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] lvyxin8038jrmgjtb781yqbz2por0ty 3615111 3615110 2026-06-10T04:38:46Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615111 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Тотенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * "Төтенше жағдайлар органының ардагері" медалі; * "Өртке қарсы қызмет үздігі" төсбелгісі; * "Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері" төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] i73yfbari2r277011ha459ug3xphhm8 3615112 3615111 2026-06-10T04:40:12Z NaziraBimakova 178074 емле 3615112 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * "Төтенше жағдайлар органының ардагері" медалі; * "Өртке қарсы қызмет үздігі" төсбелгісі; * "Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері" төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] eplay20zjdm5k9dtesz6zyyb4c3le2p 3615114 3615112 2026-06-10T04:41:16Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615114 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * «Төтенше жағдайлар органының ардагері» медалі; * «Өртке қарсы қызмет үздігі» төсбелгісі; * "Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері" төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] 4stoockv3bw4zwpck43vkr6jk8um3dm 3615115 3615114 2026-06-10T04:42:15Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615115 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * «Төтенше жағдайлар органының ардагері» медалі; * «Өртке қарсы қызмет үздігі» төсбелгісі; * «Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері» төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] h6oxgog38zoogqlphtqssiyozj1lmiy 3615116 3615115 2026-06-10T04:42:53Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615116 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін — Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * «Төтенше жағдайлар органының ардагері» медалі; * «Өртке қарсы қызмет үздігі» төсбелгісі; * «Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері» төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] rwktuos9zeavh4z4b918rkqdqa8og6e 3615117 3615116 2026-06-10T04:43:23Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615117 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап — Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап-Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін — Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * «Төтенше жағдайлар органының ардагері» медалі; * «Өртке қарсы қызмет үздігі» төсбелгісі; * «Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері» төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] slb0hwv9rit2g0uny6td0dcqhwpo0rh 3615118 3615117 2026-06-10T04:43:51Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615118 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Владимир Робертович Беккер | Суреті = Vladimir Bekker.jpg | Атауы = Беккер, 2016 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]]нің 2-төрағасы | Ту = Logo MVD KZ.jpg | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 13 қаңтар 2016 | Басқаруын аяқтады = 11 қыркүйек 2020 | Премьер = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br> [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br> [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]] | Ізашары = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Ізбасары = лауазым жойылды;<br>Төтенше жағдай министрі ретінде [[Юрий Викторович Ильин|Юрий Ильин]] | Титулы_2 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_2 = Logo MVD KZ.jpg | Ту2_2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_2 = қазан 2014 | Басқаруын аяқтады_2 = 13 қаңтар 2016 | Премьер_2 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_2 = Төрағасы | мәтін1_2 = [[Валерий Викторович Петров|Валерий Петров]] | Титулы_3 = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті|Төтенше жағдайлар министрлігінің Өртке қарсы қызмет комитеті]] төрағасының орынбасары | Ту_3 = Mchs emblem.gif | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = қазан 2008 | Басқаруын аяқтады_3 = қазан 2014 | Премьер_3 = [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]]<br>[[Серік Нығметұлы Ахметов|Серік Ахметов]] <br> [[Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов|Кәрім Мәсімов]] | тақырыпша1_3 = Төрағасы | мәтін1_3 = [[Серік Ғабдоллаұлы Әубәкіров|Серік Әубәкіров]] | Туған күні = 18.11.1965 | Туған жері = [[Благодатное (Абай облысы)|Благодатное]], {{туғанжері|Үржар ауданы|Үржар ауданында}}, [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Балалары = 2 | Білімі = {{unbulleted list |[[Қазақстан Ішкі істер министрлігінің Алматы академиясы]] |[[Шығыс Қазақстан аймақтық университеті]] }} | Мамандығы = {{unbulleted list |Өрт қауіпсіздігі |Құқықтану }} | Атағы = [[Сурет:17-RKGF-MG.svg|30px]]<br>[[Генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бері | Әскер түрі = [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Қазақстан Төтенше жағдайлар комитеті]] | Марапаттары = {{Қатар |{{2 дәрежелі Айбын ордені}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін медалі}} }} }} '''Владимир Робертович Беккер''' ([[18 қараша]] [[1965 жыл]], [[Үржар ауданы]], [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]]) — қазақстандық әскери қайраткер, [[Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар органдарының ардагері медалі|төтенше жағдайлар органдарының ардагері]] және [[генерал-майор]]. Беккер 2016–2020 жылдары [[Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі|Төтенше жағдайлар комитеті]]нің төрағасы болды. == Өмірбаяны == * 1965 жылы 18 қарашада [[Семей облысы (Қазақстан)|Семей облысы]] Үржар ауданы Благодатное ауылында дүниеге келген. * 1997 жылы Қазақстан Республикасы ІІМ Алматы жоғары техникалық училищесін, 2005 жылы Шығыс Қазақстан өңірлік университетін бітірген. * 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың желтоқсанына дейін [[КСРО]] Қарулы Күштерінде қызмет атқарды. * 1986 жылдан 1991 жылға дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында әртүрлі орта және аға басшы лауазымдарды атқарды. * 1991 жылғы желтоқсаннан 2008 жылғы қыркүйекке дейін мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдарында басшылық лауазымдарда. * 2008 жылдың қазан айынан бастап — Қазақстан Республикасы ТЖМ өртке қарсы қызмет комитеті төрағасының орынбасары. * 2014 жылдың қазан айынан бастап — Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитеті төрағасының орынбасары. * 2016 жылғы қаңтардан 2020 жылғы қазанға дейін — Қазақстан Республикасы ІІМ Төтенше жағдайлар комитетінің төрағасы[2]. Қазақстан Республикасы Президентінің 2017 жылғы 6 мамырдағы № 472 Жарлығымен генерал-майор әскери атағы берілді. * 2020 жылдың қыркүйегінде ол лайықты демалысқа кетті. * 2020 жылдың 23 желтоқсанынан бастап «КӘАҚҚ РО» ЖШС Бас директорының бұйрығымен «КӘАҚҚ РО» ЖШС Шығыс Қазақстан филиалының директоры лауазымына тағайындалды. == Марапаттар == * II дәрежелі [[Айбын ордені|«Айбын» ордені;]] * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» мерейтойлық медалі; * I, II, III дәрежелі «Өртке қарсы қызмет органдарындағы мінсіз қызметі үшін» ведомстволық медальдары; * Ведомстволық медаль «Төтенше жағдайлардың алдын алуда және жоюда үздік шыққаны үшін»; * «Төтенше жағдайлар органының ардагері» медалі; * «Өртке қарсы қызмет үздігі» төсбелгісі; * «Төтенше жағдайлар органының құрметті қызметкері» төсбелгісі. [[Санат:Қазақстан генерал-майорлары]] [[Санат:Қазақстан әскерилері]] g9rj0wyfm2ivcuafti17qtuee4m05od Абай шахтасындағы жарылыс және өрт 0 701981 3615108 3593792 2026-06-10T04:32:07Z NaziraBimakova 178074 тырнақша 3615108 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Абай шахтасындағы жарылыс және өрт''' - Қазақстанның Қарағанды облысының Абай қаласында орналасқан «Абай» шахтасында апат 2008 жылғы 11 қаңтарда болған. Апат салдарынан 30 адам қаза тауып, 14 адам жарақат алды. <ref>https://miningwiki.ru/wiki/%D0%90%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B5_%C2%AB%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%C2%BB</ref> Оқиға бойынша [[Қазақстандағы ұлттық аза тұту күндері|жалпыұлттық аза тұту күні]] жарияланды. == Апат == Метанның жарылуы 32к-10С Лавада 400 метр тереңдікте сағат 09:20-да (06:20 мск) болды. Жарылыстан кейін бірден Лавада өрт басталды. Жарылыс кезінде шахтада 191 адам болған. 161 шахтер жер бетіне шығарылды, оның 14-і әртүрлі дәрежедегі күйіктермен және жарақаттармен ауруханаға жатқызылды. Қаза тапқан жеті кеншінің денесі табылып, еліне жеткізілді. 23 кеншінің тағдыры белгісіз болып қалды. Әскерилендірілген құтқару қызметінің сегіз бригадасы құтқару жұмыстарына кірісті. == Құтқару жұмыстары == 90 градус температурада және нөлге жуық көріну кезінде тау-кен құтқарушылары шахтаның жарты шақырымға жуық қол жетімді учаскелерін зерттеді. Бірақ олар ешқашан жарылыстың эпицентріне жете алмады. Өрт ошағын «көмір» Васса қызметкерлері гипс жабындарымен оқшаулауға тырысты, бірақ мүмкін болмады. Метанның концентрациясы жоғары болып, жаңа жарылыстар қаупі бар болғандықтан, апаттық-құтқару қызметі апатты жоюмен айналысатын тау-кен құтқарушыларының жеке құрамын жер бетіне шығару туралы шешім қабылдады. 15 қаңтарда төтенше жағдайлар министрі Владимир Божко шахтада қалған 23 шахтер қаза тапты деп ресми түрде жариялады. == Себептер мен кінәлілер == «Абай» апатының салдары үкіметтік комиссия мүшелерінің авариялық учаскенің орнын тексеру мүмкіндігін жоққа шығарды. Сондықтан комиссия мүшелері апаттың себептері мен мән-жайларын бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштеріне және куәгерлердің сауалнамасына сәйкес шахтаның техникалық құжаттамасын зерделеу жолымен зерттеді. 29 қаңтарда комиссия апаттың себептерін атады-метан-ауа қоспасының жарылуы, содан кейін құмтастар ұсынған негізгі шатырдың құлаған блоктарының үйкеліс үйкелісінен болған өрт. Кінәлілердің қатарында үш инженерлік-техникалық қызметкер бар: № 2 учаске бастығы Қайролла Жаринов, бас технолог Арал Ханзабаев және шахтаның бас инженері Николай Цветков. Сонымен қатар, жұмыс берушінің кінәсі — "АрселорМиттал Теміртау" АҚ атап өтілді. == Қаза тапқандар == # Шарифуллин Эдуард Хамитович, 22.04.1974 # Мухутдиов Рустам Фаатович, 01.10.1979 # Минаков Владимир Александрович, 27.05.1954 # Шайхутдинов Ильдар Альзамович, 22.05.1984 # Ярыш Александр Александрович, 30.06.1986 # Виноградов Василий Иннокентьевич, 16.07.1967 # Утикеев Уразбай Нурахметович, 15.04.1957 # Нестеренко Алексей Анатольевич, 09.03.1965 # Сармулин Нурлан Мажитович, 05.05.1975 # Гафиулин Газинур Габдулхакович, 17.06.1973 # Баранов Александр Геннадьевич, 22.05.1972 # Радецкий Владимир Владимирович, 27.01.1956 # Шукенов Жанкозы Кудайбергенович, 14.06.1958 # Васильянов Сергей Александрович, 27.01.1959 # Омаров Жанат Омирзакович, 28.01.1964 # Бернацкий Виктор Анатольевич, 19.12.1970 # Бернацкий Сергей Анатольевич, 31.03.1966 # Борисов Константин Алексеевич, 18.06.1957 # Макеев Дмитрий Владимирович, 18.12.1960 # Перевезенцев Валерий Николаевич, 30.03.1961 # Жанзаков Ержан Владимирович, 24.08.1974 # Валеев Зиннур Мансурович, 20.05.1956 # Пашков Николай Николаевич, 09.10.1961 # Перфильев Александр Валерьевич, 29.12.1976 # Смирнов Александр Юрьевич, 28.06.1966 # Жайменов Берик Алиякпарович, 10.09.1963 # Власов Андрей Викторович, 10.12.1973 # Жуга Денис Викторович, 16.10.1986 # Скворцов Сергей Александрович, 03.05.1963 # Потапчук Артем Иванович, 12.09.1985 == Дереккөздер == [[Санат:Апаттар]] 031kaa7vnplufttybwou9180oofux4n 3615109 3615108 2026-06-10T04:33:04Z NaziraBimakova 178074 3615109 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2023}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Абай шахтасындағы жарылыс және өрт''' - Қазақстанның Қарағанды облысының Абай қаласында орналасқан «Абай» шахтасында апат 2008 жылғы 11 қаңтарда болған. Апат салдарынан 30 адам қаза тауып, 14 адам жарақат алды. <ref>https://miningwiki.ru/wiki/%D0%90%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%BD%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B5_%C2%AB%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%C2%BB</ref> Оқиға бойынша [[Қазақстандағы ұлттық аза тұту күндері|жалпыұлттық аза тұту күні]] жарияланды. == Апат == Метанның жарылуы 32к-10С Лавада 400 метр тереңдікте сағат 09:20-да (06:20 мск) болды. Жарылыстан кейін бірден Лавада өрт басталды. Жарылыс кезінде шахтада 191 адам болған. 161 шахтер жер бетіне шығарылды, оның 14-і әртүрлі дәрежедегі күйіктермен және жарақаттармен ауруханаға жатқызылды. Қаза тапқан жеті кеншінің денесі табылып, еліне жеткізілді. 23 кеншінің тағдыры белгісіз болып қалды. Әскерилендірілген құтқару қызметінің сегіз бригадасы құтқару жұмыстарына кірісті. == Құтқару жұмыстары == 90 градус температурада және нөлге жуық көріну кезінде тау-кен құтқарушылары шахтаның жарты шақырымға жуық қол жетімді учаскелерін зерттеді. Бірақ олар ешқашан жарылыстың эпицентріне жете алмады. Өрт ошағын «көмір» Васса қызметкерлері гипс жабындарымен оқшаулауға тырысты, бірақ мүмкін болмады. Метанның концентрациясы жоғары болып, жаңа жарылыстар қаупі бар болғандықтан, апаттық-құтқару қызметі апатты жоюмен айналысатын тау-кен құтқарушыларының жеке құрамын жер бетіне шығару туралы шешім қабылдады. 15 қаңтарда төтенше жағдайлар министрі Владимир Божко шахтада қалған 23 шахтер қаза тапты деп ресми түрде жариялады. == Себептер мен кінәлілер == «Абай» апатының салдары үкіметтік комиссия мүшелерінің авариялық учаскенің орнын тексеру мүмкіндігін жоққа шығарды. Сондықтан комиссия мүшелері апаттың себептері мен мән-жайларын бақылау-өлшеу аспаптарының көрсеткіштеріне және куәгерлердің сауалнамасына сәйкес шахтаның техникалық құжаттамасын зерделеу жолымен зерттеді. 29 қаңтарда комиссия апаттың себептерін атады-метан-ауа қоспасының жарылуы, содан кейін құмтастар ұсынған негізгі шатырдың құлаған блоктарының үйкеліс үйкелісінен болған өрт. Кінәлілердің қатарында үш инженерлік-техникалық қызметкер бар: № 2 учаске бастығы Қайролла Жаринов, бас технолог Арал Ханзабаев және шахтаның бас инженері Николай Цветков. Сонымен қатар, жұмыс берушінің кінәсі — «АрселорМиттал Теміртау» АҚ атап өтілді. == Қаза тапқандар == # Шарифуллин Эдуард Хамитович, 22.04.1974 # Мухутдиов Рустам Фаатович, 01.10.1979 # Минаков Владимир Александрович, 27.05.1954 # Шайхутдинов Ильдар Альзамович, 22.05.1984 # Ярыш Александр Александрович, 30.06.1986 # Виноградов Василий Иннокентьевич, 16.07.1967 # Утикеев Уразбай Нурахметович, 15.04.1957 # Нестеренко Алексей Анатольевич, 09.03.1965 # Сармулин Нурлан Мажитович, 05.05.1975 # Гафиулин Газинур Габдулхакович, 17.06.1973 # Баранов Александр Геннадьевич, 22.05.1972 # Радецкий Владимир Владимирович, 27.01.1956 # Шукенов Жанкозы Кудайбергенович, 14.06.1958 # Васильянов Сергей Александрович, 27.01.1959 # Омаров Жанат Омирзакович, 28.01.1964 # Бернацкий Виктор Анатольевич, 19.12.1970 # Бернацкий Сергей Анатольевич, 31.03.1966 # Борисов Константин Алексеевич, 18.06.1957 # Макеев Дмитрий Владимирович, 18.12.1960 # Перевезенцев Валерий Николаевич, 30.03.1961 # Жанзаков Ержан Владимирович, 24.08.1974 # Валеев Зиннур Мансурович, 20.05.1956 # Пашков Николай Николаевич, 09.10.1961 # Перфильев Александр Валерьевич, 29.12.1976 # Смирнов Александр Юрьевич, 28.06.1966 # Жайменов Берик Алиякпарович, 10.09.1963 # Власов Андрей Викторович, 10.12.1973 # Жуга Денис Викторович, 16.10.1986 # Скворцов Сергей Александрович, 03.05.1963 # Потапчук Артем Иванович, 12.09.1985 == Дереккөздер == [[Санат:Апаттар]] n2pvx8d9ygowi93eexcbo3m4z3dln01 Қатысушы:1nter pares/зертхана 2 725520 3614940 3614437 2026-06-09T14:29:13Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3614940 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Леонор (Астурия ханшайымы)]], [[София, Испания инфантасы]], [[VI Филипп (Испания патшасы)]], [[Летисия (Испания патшайымы)]], [[София Грекиялық (Испания патшайымы)]], [[Хуан, Барселона графы]] * [[Ален де Ротшильд]], [[​Эрик де Ротшильд]] * [[Дональд Трамптың Қытайға мемлекеттік сапары (2026)]] * [[Анд вирусы]], [[Elliovirales]], [[Bunyaviricetes]], [[Polyploviricotina]], [[Negarnaviricota]], [[Orthornavirae]], [[Riboviria]], [[Қызылша вирусы]], [[Monjiviricetes]], [[Haploviricotina]], [[Mononegavirales]], [[Ebolavirus]] * [[Goldman Sachs]], [[Маркус Голдман]], [[Самуэль Сакс]], [[Генри Голдман]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 mqvkp1b8snmzlvailp70td1bhsy3l9r 3615012 3614940 2026-06-09T17:31:53Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3615012 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Леонор (Астурия ханшайымы)]], [[София, Испания инфантасы]], [[VI Филипп (Испания патшасы)]], [[Летисия (Испания патшайымы)]], [[София Грекиялық (Испания патшайымы)]], [[Хуан, Барселона графы]] * [[Ален де Ротшильд]], [[​Эрик де Ротшильд]] * [[Дональд Трамптың Қытайға мемлекеттік сапары (2026)]] * [[Анд вирусы]], [[Elliovirales]], [[Bunyaviricetes]], [[Polyploviricotina]], [[Negarnaviricota]], [[Orthornavirae]], [[Riboviria]], [[Қызылша вирусы]], [[Monjiviricetes]], [[Haploviricotina]], [[Mononegavirales]], [[Ebolavirus]] * [[Goldman Sachs]], [[Маркус Голдман]], [[Самуэль Сакс]], [[Генри Голдман]], [[Сидни Уайнберг]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 cu0bfyctdsg5l4og9309y4c8umsrae5 3615179 3615012 2026-06-10T08:36:17Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3615179 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Леонор (Астурия ханшайымы)]], [[София, Испания инфантасы]], [[VI Филипп (Испания патшасы)]], [[Летисия (Испания патшайымы)]], [[София Грекиялық (Испания патшайымы)]], [[Хуан, Барселона графы]] * [[Ален де Ротшильд]], [[​Эрик де Ротшильд]] * [[Дональд Трамптың Қытайға мемлекеттік сапары (2026)]] * [[Анд вирусы]], [[Elliovirales]], [[Bunyaviricetes]], [[Polyploviricotina]], [[Negarnaviricota]], [[Orthornavirae]], [[Riboviria]], [[Қызылша вирусы]], [[Monjiviricetes]], [[Haploviricotina]], [[Mononegavirales]], [[Ebolavirus]] * [[Goldman Sachs]], [[Маркус Голдман]], [[Самуэль Сакс]], [[Генри Голдман]], [[Сидни Уайнберг]], [[Гас Леви]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 hi3yme1gx52g6u4f1t3s80g4nr86lrh 3615205 3615179 2026-06-10T09:27:48Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3615205 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Леонор (Астурия ханшайымы)]], [[София, Испания инфантасы]], [[VI Филипп (Испания патшасы)]], [[Летисия (Испания патшайымы)]], [[София Грекиялық (Испания патшайымы)]], [[Хуан, Барселона графы]] * [[Ален де Ротшильд]], [[​Эрик де Ротшильд]] * [[Дональд Трамптың Қытайға мемлекеттік сапары (2026)]] * [[Анд вирусы]], [[Elliovirales]], [[Bunyaviricetes]], [[Polyploviricotina]], [[Negarnaviricota]], [[Orthornavirae]], [[Riboviria]], [[Қызылша вирусы]], [[Monjiviricetes]], [[Haploviricotina]], [[Mononegavirales]], [[Ebolavirus]] * [[Goldman Sachs]], [[Маркус Голдман]], [[Самуэль Сакс]], [[Генри Голдман]], [[Сидни Уайнберг]], [[Гас Леви]], [[Джон Л. Уайнберг]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 gaajhcwyk8fvdbybi845ggt77d570pw Монастир 0 744103 3615239 3474991 2026-06-10T11:19:25Z Makenzis 71333 3615239 wikitext text/x-wiki {{футбол клубы | атауы = Монастир | құрылған = 1923 | стадионы = Mustapha Ben Jannet Stadium<br/>[[Монастир (қала)|Монастир]], [[Тунис]] | сыйымдылығы = 22,000 | жарыс = Футболдан Тунис чемпионаты | маусым = 2025/26 | орын = 5 орын | сайты = http://usmonastir.org.tn | pattern_la1 = _blue_flair_and_cuff | pattern_b1 = _thinwhitesides | pattern_ra1 = _blue_flair_and_cuff | leftarm1 = 9CE0FF | body1 = 9CE0FF | rightarm1 = 9CE0FF | shorts1 = 9CE0FF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _blue_flair_and_cuff | pattern_b2 = _thinsidesonwhite | pattern_ra2 = _blue_flair_and_cuff | leftarm2 = FFFFFF | body2 = 9CE0FF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 9CE0FF| |clubname=Union Sportive Monastirienne|логотипі=USM}} '''Монастир''' ({{lang-ar|الاتحاد الرياضي المنستيري}}) — Тунистің Монастир қаласындағы футбол клубы. 1923 жылы құрылған. ==Жетістіктері== *Тунис чемионы: 2021/22, 2023/24, 2024/25 *Тунис кубогы: 2019/20 Тунис суперкубогы: 2020 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{бастама}} [[Санат:Тунис футбол клубтары]] e7u3lsl780yja0kaeu5xas67tumjz8y Вайперс 0 744208 3615173 3371548 2026-06-10T08:30:55Z Makenzis 71333 /* Жетістіктері */ 3615173 wikitext text/x-wiki {{футбол клубы | clubname = Вайперс | құрылған = 1969 | стадионы = "Китенде" | сыйымдылығы = 25,780 | сайты = https://viperssc.co.ug | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 }} '''Вайперс футбол клубы''' ({{lang-en|Vipers SC}}) — [[Уганда]]ның Вакисо округіндегі футбол командасы. == Жетістіктері == * '''Уганда чемпионаты''' ** Чемпион (8): 2009–10, 2014–15, 2017–18, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2024/5, 2025/26 * '''Уганда кубогы''' ** Жеңімпаз (3): 2015–16, 2019–20, 2022–23 * '''Уганда суперкубогы''' ** Жеңімпаз (1): 2015 == Сілтемелер == *[https://viperssc.co.ug/ Vipers SC] – Ресми сайты *[https://www.goal.com/en-ug/team/vipers/fixtures-results/bi084dnzwxqicamwpeyo99yj8 Vipers SC Статистикасы] [[Санат:Руанда футбол клубтары]] m61l91b1wab2ntv5g7waxn8gjzqvy7y 3615174 3615173 2026-06-10T08:31:35Z Makenzis 71333 3615174 wikitext text/x-wiki {{футбол клубы | clubname = Вайперс | құрылған = 1969 | стадионы = "Китенде" | сыйымдылығы = 25,780 | сайты = https://viperssc.co.ug | жарыс = Футболдан чемпионаты | маусым = 2025/26 | орын = 1 орын, [[File:Golden star.svg|20px|Әрекеттегі чемпион]] '''Жеңімпаз''' | kit_alt1 = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 000000 | socks1 = FF0000 }} '''Вайперс футбол клубы''' ({{lang-en|Vipers SC}}) — [[Уганда]]ның Вакисо округіндегі футбол командасы. == Жетістіктері == * '''Уганда чемпионаты''' ** Чемпион (8): 2009–10, 2014–15, 2017–18, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2024/5, 2025/26 * '''Уганда кубогы''' ** Жеңімпаз (3): 2015–16, 2019–20, 2022–23 * '''Уганда суперкубогы''' ** Жеңімпаз (1): 2015 == Сілтемелер == *[https://viperssc.co.ug/ Vipers SC] – Ресми сайты *[https://www.goal.com/en-ug/team/vipers/fixtures-results/bi084dnzwxqicamwpeyo99yj8 Vipers SC Статистикасы] [[Санат:Руанда футбол клубтары]] k47xy4qdmtym3nfq7ocssii0d4swhd6 Вилла (футбол клубы) 0 744212 3615186 3479407 2026-06-10T08:40:21Z Makenzis 71333 3615186 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | атауы = Вилла | құрылған = 1975 | стадионы = [[Ұлттық стадион (Уганда)|Ұлттық стадион]] | сыйымдылығы = 45 202 | жарыс = Уганда суперлигасы | маусым = 2025/26 | орын = 3 орын | pattern_b1 = | leftarm1 = 800000 | body1 = 800000 | rightarm1 = 800000 | shorts1 = 800000 | socks1 = ffffff | pattern_b2 = _whitehorizontal | leftarm2 = 00ffff | body2 = 00ffff | rightarm2 = 00ffff | shorts2 = 00ffff | socks2 = ffffff }} '''«Вилла»''' ({{lang-en|Villa Sports Club}}) — [[Уганда]] футбол клубы. Базасы [[Кампала]] қаласында. == Жетістіктері == * '''Уганда чемпионы: 17''' :: Чемпион: 1982, 1984, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1992, 1994, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2023–24 :: 2 орын: 1981, 1991, 1993, 2007, 2008, 2015, 2017 * '''Уганда кубогы: 9''' :: Жеңімпаз: 1983, 1986, 1988, 1989, 1998, 2000, 2002, 2009, 2015 :: Финалист: 1987, 1990, 2001 * '''CECAFA клубтары кубогы: 3''' :: 1987, 2003, 2005 == Сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20071011133658/http://sc-villa.com/ Ресми сайты] * [http://shakespublishing.com/10/webpages/villa.htm Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230527211546/http://shakespublishing.com/10/webpages/villa.htm |date=2023-05-27 }} [[Санат:Уганда футбол клубтары]] s47anbre3xw4mqd7ssdy59pche14xjr Клуб Африкэн 0 745872 3615233 3382920 2026-06-10T10:46:57Z Makenzis 71333 /* Ұлттық */ 3615233 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | құрылған = 1920 | стадионы = [[Олимпиада стадионы (Радес)]], [[Тунис (қала)|Тунис]] | сыйымдылығы = 45 000 <!-- ФОРМА -->| pattern_la1 = _africain1819h | pattern_b1 = _africain1819h | pattern_ra1 = _africain1819h | pattern_sh1 = _africain1819h | pattern_so1 = _africain1819h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _africain1819a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _africain1819a | pattern_so2 = _africain1819a | leftarm2 = 003366 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = 003366 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003366 | pattern_la3 = _africain1819t | pattern_b3 = _africain1819t | pattern_ra3 = _africain1819t | pattern_sh3 = _red_stripes | pattern_so3 = _africain1819t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} '''«Клоб Африкен»''' ({{lang-ar|النادي الأفريقي}}) — [[Тунис]] футбол клубы. == Жетістіктері == === Ұлттық === * '''Тунис чемпионы''' (14): 1946/47, 1947/48, 1963/64, 1966/67, 1972/73, 1973/74, 1978/79, 1979/80, 1989/90, 1991/92, 1995/96, 2007/08, 2014/15, 2025/26 * '''Тунис кубогы''' ** Жеңімпаз (13): 1965, 1967, 1968, 1969, 1970, 1972, 1973, 1976, 1992, 1998, 2000, 2017,2018. ** Финалист (14): 1956, 1963, 1974, 1980, 1982, 1985, 1986, 1988, 1989, 1999, 2003, 2006, 2016, 2021. * '''Тунис суперкубогы''' (3): 1968, 1970, 1979 === Халықаралық === * '''КАФ Чемпиондар лигасы''': 1991 == Сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20110221052730/http://www.clubafricain.com/ Ресми сайт] * [https://web.archive.org/web/20090326165949/http://www.clubiste12.com/ Фанаттар Сайты] [[Санат:Тунис футбол клубтары]] iurqkyu7i162x28qf8gs4a7bnw03rk1 3615234 3615233 2026-06-10T10:47:45Z Makenzis 71333 3615234 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы | құрылған = 1920 | стадионы = [[Олимпиада стадионы (Радес)]], [[Тунис (қала)|Тунис]] | сыйымдылығы = 45 000 | жарыс = Футболдан чемпионаты | маусым = 2025/26 | орын = 1 орын, [[File:Golden star.svg|20px|Әрекеттегі чемпион]] '''Жеңімпаз''' <!-- ФОРМА -->| pattern_la1 = _africain1819h | pattern_b1 = _africain1819h | pattern_ra1 = _africain1819h | pattern_sh1 = _africain1819h | pattern_so1 = _africain1819h | leftarm1 = FFFFFF | body1 = FFFFFF | rightarm1 = FFFFFF | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = _africain1819a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _africain1819a | pattern_so2 = _africain1819a | leftarm2 = 003366 | body2 = FFFFFF | rightarm2 = 003366 | shorts2 = FFFFFF | socks2 = 003366 | pattern_la3 = _africain1819t | pattern_b3 = _africain1819t | pattern_ra3 = _africain1819t | pattern_sh3 = _red_stripes | pattern_so3 = _africain1819t | leftarm3 = FFFFFF | body3 = FFFFFF | rightarm3 = FFFFFF | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} '''«Клоб Африкен»''' ({{lang-ar|النادي الأفريقي}}) — [[Тунис]] футбол клубы. == Жетістіктері == === Ұлттық === * '''Тунис чемпионы''' (14): 1946/47, 1947/48, 1963/64, 1966/67, 1972/73, 1973/74, 1978/79, 1979/80, 1989/90, 1991/92, 1995/96, 2007/08, 2014/15, 2025/26 * '''Тунис кубогы''' ** Жеңімпаз (13): 1965, 1967, 1968, 1969, 1970, 1972, 1973, 1976, 1992, 1998, 2000, 2017,2018. ** Финалист (14): 1956, 1963, 1974, 1980, 1982, 1985, 1986, 1988, 1989, 1999, 2003, 2006, 2016, 2021. * '''Тунис суперкубогы''' (3): 1968, 1970, 1979 === Халықаралық === * '''КАФ Чемпиондар лигасы''': 1991 == Сілтемелер == * [https://web.archive.org/web/20110221052730/http://www.clubafricain.com/ Ресми сайт] * [https://web.archive.org/web/20090326165949/http://www.clubiste12.com/ Фанаттар Сайты] [[Санат:Тунис футбол клубтары]] k2sh6ayeu17r8fz7qzupk4b10o7uem8 Қатысушы талқылауы:Культурный слой 3 750798 3615142 3414449 2026-06-10T06:23:20Z Vladimir Solovjev 28571 Vladimir Solovjev [[Қатысушы талқылауы:Shiningr3ds]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Культурный слой]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Shiningr3ds|Shiningr3ds]]" to "[[Special:CentralAuth/Культурный слой|Культурный слой]]" 3414449 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Shiningr3ds}} -- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 21:59, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05) qnm2jr5nf8v7194zpy2i95o421r8yrg Нәріков Дәрмен 0 760028 3615127 3584015 2026-06-10T04:53:39Z NaziraBimakova 178074 уикилендіру 3615127 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дәрмен Нәріков ''' (1925, Жаңатілек ауылы, [[Созақ ауданы]], [[Түркістан облысы]] — 2003, Аққолтық ауылы) — Ұлы Отан соғысының ардагері, II дәрежелі «Отан соғысы» орденінің иегері, «Қызыл Жұлдыз» орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған жауынгер. Соғыстан кейін ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен. == Өмірбаяны == Дәрмен Нәріков 1925 жылы қазіргі Түркістан облысы, Созақ ауданы, Жаңатілек ауылындағы Жаңатілек колхозында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, анасы — Бақтыбайқызы Күлайдың қолында тәрбиеленген. 1936 жылы Сталин атындағы жетіжылдық мектепке қабылданып, 1942 жылы оны тәмамдады. Сол жылы, небәрі 17 жасында, Қызыл Армия қатарына алынып, [[Ұлы Отан соғысы]]на аттанады. 1947 жылы Дөненбайқызы Мейіркүлмен отау құрып, 4 ұл және 5 қыз тәрбиелеп өсірген. Ұрпақтары қазіргі таңда Қазақстанның түрлі өңірлерінде еңбек етіп, өмір сүріп жатыр. === Соғыс жылдары === 1942 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың тамызына дейін майданда болды. Бірінші Украина майданының танк десанты құрамында Киев, Житомир, Львов қалаларын және Польша аумағын азат етуге қатысты. 1945 жылы 2 сәуірде Одер өзенінен өтіп, Берлинді алу шайқасына қатысқан. Архивтік деректер бойынша: - 1944 жылы 7 қаңтарда Разин стансасы маңында жаудың 4 солдатын жойған. - 1944 жылы 9 қаңтарда 9 фашисті саптан шығарғаны үшін «Ерлігі үшін» медаліне ұсынылған. - 1945 жылы 16 қаңтарда Рауловище маңындағы ұрыста 12 жауын жойғаны үшін «Қызыл Жұлдыз» орденіне ұсынылған. Оның әскери ерліктеріне қатысты түпнұсқа архив құжаттары табылып, ресми түрде расталды. == Марапаттары == * [[II дәрежелі «Отан соғысы»]] ордені * [[«Қызыл Жұлдыз»]] ордені * [[«Ерлігі үшін» медалі]] * [[«Соғыс ардагері», «Еңбек ардагері»]] медальдары f8m1tk4wt1wzzg57qn443f7d3ofucqv 3615128 3615127 2026-06-10T04:54:46Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615128 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дәрмен Нәріков ''' (1925, Жаңатілек ауылы, [[Созақ ауданы]], [[Түркістан облысы]] — 2003, Аққолтық ауылы) — Ұлы Отан соғысының ардагері, II дәрежелі «Отан соғысы» орденінің иегері, «Қызыл Жұлдыз» орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған жауынгер. Соғыстан кейін ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен. == Өмірбаяны == Дәрмен Нәріков 1925 жылы қазіргі Түркістан облысы, Созақ ауданы, Жаңатілек ауылындағы Жаңатілек колхозында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, анасы — Бақтыбайқызы Күлайдың қолында тәрбиеленген. 1936 жылы Сталин атындағы жетіжылдық мектепке қабылданып, 1942 жылы оны тәмамдады. Сол жылы, небәрі 17 жасында, Қызыл Армия қатарына алынып, [[Ұлы Отан соғысы]]на аттанады. 1947 жылы Дөненбайқызы Мейіркүлмен отау құрып, 4 ұл және 5 қыз тәрбиелеп өсірген. Ұрпақтары қазіргі таңда Қазақстанның түрлі өңірлерінде еңбек етіп, өмір сүріп жатыр. === Соғыс жылдары === 1942 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың тамызына дейін майданда болды. Бірінші Украина майданының танк десанты құрамында Киев, Житомир, Львов қалаларын және Польша аумағын азат етуге қатысты. 1945 жылы 2 сәуірде Одер өзенінен өтіп, Берлинді алу шайқасына қатысқан. Архивтік деректер бойынша: — 1944 жылы 7 қаңтарда Разин стансасы маңында жаудың 4 солдатын жойған. - 1944 жылы 9 қаңтарда 9 фашисті саптан шығарғаны үшін «Ерлігі үшін» медаліне ұсынылған. - 1945 жылы 16 қаңтарда Рауловище маңындағы ұрыста 12 жауын жойғаны үшін «Қызыл Жұлдыз» орденіне ұсынылған. Оның әскери ерліктеріне қатысты түпнұсқа архив құжаттары табылып, ресми түрде расталды. == Марапаттары == * [[II дәрежелі «Отан соғысы»]] ордені * [[«Қызыл Жұлдыз»]] ордені * [[«Ерлігі үшін» медалі]] * [[«Соғыс ардагері», «Еңбек ардагері»]] медальдары r2g3qzm5n1y80u8gerttk59p1lsvu9f 3615129 3615128 2026-06-10T04:55:06Z NaziraBimakova 178074 3615129 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дәрмен Нәріков ''' (1925, Жаңатілек ауылы, [[Созақ ауданы]], [[Түркістан облысы]] — 2003, Аққолтық ауылы) — Ұлы Отан соғысының ардагері, II дәрежелі «Отан соғысы» орденінің иегері, «Қызыл Жұлдыз» орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған жауынгер. Соғыстан кейін ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен. == Өмірбаяны == Дәрмен Нәріков 1925 жылы қазіргі Түркістан облысы, Созақ ауданы, Жаңатілек ауылындағы Жаңатілек колхозында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, анасы — Бақтыбайқызы Күлайдың қолында тәрбиеленген. 1936 жылы Сталин атындағы жетіжылдық мектепке қабылданып, 1942 жылы оны тәмамдады. Сол жылы, небәрі 17 жасында, Қызыл Армия қатарына алынып, [[Ұлы Отан соғысы]]на аттанады. 1947 жылы Дөненбайқызы Мейіркүлмен отау құрып, 4 ұл және 5 қыз тәрбиелеп өсірген. Ұрпақтары қазіргі таңда Қазақстанның түрлі өңірлерінде еңбек етіп, өмір сүріп жатыр. === Соғыс жылдары === 1942 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың тамызына дейін майданда болды. Бірінші Украина майданының танк десанты құрамында Киев, Житомир, Львов қалаларын және Польша аумағын азат етуге қатысты. 1945 жылы 2 сәуірде Одер өзенінен өтіп, Берлинді алу шайқасына қатысқан. Архивтік деректер бойынша: — 1944 жылы 7 қаңтарда Разин стансасы маңында жаудың 4 солдатын жойған. — 1944 жылы 9 қаңтарда 9 фашисті саптан шығарғаны үшін «Ерлігі үшін» медаліне ұсынылған. - 1945 жылы 16 қаңтарда Рауловище маңындағы ұрыста 12 жауын жойғаны үшін «Қызыл Жұлдыз» орденіне ұсынылған. Оның әскери ерліктеріне қатысты түпнұсқа архив құжаттары табылып, ресми түрде расталды. == Марапаттары == * [[II дәрежелі «Отан соғысы»]] ордені * [[«Қызыл Жұлдыз»]] ордені * [[«Ерлігі үшін» медалі]] * [[«Соғыс ардагері», «Еңбек ардагері»]] медальдары js4a5sqdu7l7g5bflkqfywxofe8dt2p 3615130 3615129 2026-06-10T04:55:24Z NaziraBimakova 178074 дефисті сызықшаға ауыстырдым 3615130 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2025}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дәрмен Нәріков ''' (1925, Жаңатілек ауылы, [[Созақ ауданы]], [[Түркістан облысы]] — 2003, Аққолтық ауылы) — Ұлы Отан соғысының ардагері, II дәрежелі «Отан соғысы» орденінің иегері, «Қызыл Жұлдыз» орденімен және «Ерлігі үшін» медалімен марапатталған жауынгер. Соғыстан кейін ауыл шаруашылығы саласында еңбек еткен. == Өмірбаяны == Дәрмен Нәріков 1925 жылы қазіргі Түркістан облысы, Созақ ауданы, Жаңатілек ауылындағы Жаңатілек колхозында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болып, анасы — Бақтыбайқызы Күлайдың қолында тәрбиеленген. 1936 жылы Сталин атындағы жетіжылдық мектепке қабылданып, 1942 жылы оны тәмамдады. Сол жылы, небәрі 17 жасында, Қызыл Армия қатарына алынып, [[Ұлы Отан соғысы]]на аттанады. 1947 жылы Дөненбайқызы Мейіркүлмен отау құрып, 4 ұл және 5 қыз тәрбиелеп өсірген. Ұрпақтары қазіргі таңда Қазақстанның түрлі өңірлерінде еңбек етіп, өмір сүріп жатыр. === Соғыс жылдары === 1942 жылдың желтоқсанынан 1945 жылдың тамызына дейін майданда болды. Бірінші Украина майданының танк десанты құрамында Киев, Житомир, Львов қалаларын және Польша аумағын азат етуге қатысты. 1945 жылы 2 сәуірде Одер өзенінен өтіп, Берлинді алу шайқасына қатысқан. Архивтік деректер бойынша: — 1944 жылы 7 қаңтарда Разин стансасы маңында жаудың 4 солдатын жойған. — 1944 жылы 9 қаңтарда 9 фашисті саптан шығарғаны үшін «Ерлігі үшін» медаліне ұсынылған. — 1945 жылы 16 қаңтарда Рауловище маңындағы ұрыста 12 жауын жойғаны үшін «Қызыл Жұлдыз» орденіне ұсынылған. Оның әскери ерліктеріне қатысты түпнұсқа архив құжаттары табылып, ресми түрде расталды. == Марапаттары == * [[II дәрежелі «Отан соғысы»]] ордені * [[«Қызыл Жұлдыз»]] ордені * [[«Ерлігі үшін» медалі]] * [[«Соғыс ардагері», «Еңбек ардагері»]] медальдары q98xjf0ocdsmx6yf4jo2c6zjdn41npf Шешейген 0 762361 3614906 3489623 2026-06-09T13:11:05Z 1nter pares 146705 3614906 wikitext text/x-wiki '''Шешейген''' (шамамен 1186 – 1253 жылдан кейін) — [[Моңғол империясы]]ның негізін қалаушы [[Шыңғыс хан]] мен оның бірінші әйелі [[Бөрте]]ден туған екінші қызы болған. Шыңғыс ханның өз қыздарын ықпалды билеушілерге тұрмысқа беру арқылы олардың бағынуын қамтамасыз ету саясаты аясында, Шешейген 1207 жылы Байқал көлінің маңында өмір сүретін ойрат тайпасының ханзадасына күйеуге шыққан. Ол жақта ол күйеуінің халқына басшылық етуде жоғары лауазымға ие болып, басқа да мәртебелі көшпелі әйелдер сияқты халық пен мал шаруашылығын ұйымдастырумен айналысқан. Келесі бірнеше онжылдық ішінде Шешейген өзінің жеті баласына тиімді некелер ұйымдастырды. Ал 1250-жылдардың басындағы Толуидтер төңкерісінде жеңіске жеткен тарапты қолдағаннан кейін, оның ойраттық отбасы империядағы ең ықпалды әулеттердің біріне айналды. Алайда, оның ұрпақтары бұл мүмкіндікті толық пайдалана алмай, уақыт өте келе өз ықпалдарының көп бөлігінен айырылды. == Шығу тегі мен ерте өмірі == Шешейгеннің анасы [[Бөрте]] — қазіргі [[Ішкі Моңғолия]] аумағындағы Ергүнэ өзенінің оңтүстігіндегі Ұлы Хинган таулары бойында мекендеген [[Қоңырат|Оңғырат]] тайпасынан шыққан.{{sfn|Atwood|2004|p=456}} Ол шамамен жылы жеті жылға созылған атастырудан кейін [[моңғолдар|Моңғол]] көсемі [[Шыңғыс хан|Темүжін]]ге тұрмысқа шыққан. Келесі жиырма жылдың ішінде Бөрте тоғыз бала дүниеге әкелді: төрт ұл — [[Жошы хан|Жошы]], [[Шағатай хан|Шағатай]], [[Үгедей хан|Өгедей]] және [[Төле]], және бес қыз — Қожын, Шешейген, Алахай Беки, Түмелүн және Ал-Алтан, туылу ретімен.{{sfn|Broadbridge|2018|p=67}} Соңғы баладан кейін Темүжіннің басқа әйелдерінен де балалары болды, бірақ олардың бәрінің мәртебесі Бөрте мен оның балаларына қарағанда төменірек саналды.{{sfn|Broadbridge|2018|pp=73–75}} [[File:Mongol Empire polities circa 1200.png|thumb|left|upright=1.6|alt=13-ғасыр басындағы моңғол тайпаларының картасы|Темүжин біріктірген Моңғолия жазығындағы негізгі тайпалар; Ойраттар картада орталыққа жақын орналасқан.]] Шешейген шамамен 1187 жылдың соңында немесе 1188 жылы дүниеге келген, Өгедейден кейін, Алахадан бұрын туған болуы мүмкін.{{sfn|Broadbridge|2018|p=67}} Оның туғанынан кейінгі жиырма жыл ішінде Темүжін билігін нығайтып, қарсылас тайпаларды бағындырды. Бұл процесс 1206 жылы оның жаңа [[Моңғол империясы]]ның ханы — Шыңғыс хан ретінде жариялануымен аяқталды. Бұл жариялану қарсаңында және одан кейін Шыңғыс Бөртеден туған қыздарын маңызды саяси құрал ретінде пайдаланды: оларды ықпалды ер адамдарға ұзатып, сол арқылы олардың өзіне бағынуын қамтамасыз етті және жаңа империяда лауазым мен билік берді. Керісінше, Шыңғыс қан төкпей-ақ дала халықтарының адалдығын жеңіп алды, ал Шешейген мен оның әпке-сіңлілері ірі тайпаларда маңызды әкімшілік рөл атқарды. Сонымен қатар, олар әкесі мен күйеуге шыққан вассалдар арасындағы байланысшы қызметін де атқарды. Шешейгеннің үлкен әпкесі Қожын — Икірестің көсемі Бутуға тұрмысқа шықты, Ал-Алтан мен Алақа сәйкесінше [[Ұйғырлар]] мен [[Оңғұттар]] билеушілерінің әулеттеріне ұзатылды, ал Түмелүн анасы Бөртенің қоңырат тайпасына қайта тұрмысқа шыққан.{{sfn|Broadbridge|2022|pp=343–346}} ===Неке=== 1207 жылы Шыңғыс хан өзінің үлкен ұлы Жошыны Байқал көлі мен [[Орал таулары]] арасындағы тайпалар тобы — хойын іргендерді — бағындыруға аттандырды.<ref>Atwood (2004), 502-б.; May (2018), 44–45-бб.</ref> Бұл тайпалардың бірі – [[Ойраттар]], бұған дейін Шыңғыс ханның жаулары – [[Жамұқа]] және [[Наймандар]]мен одақтас болған еді. Моңғолдармен қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылған ойрат көсемі Құтуқа Беки Жошының алдында дереу бағынады және бағынудан бас тартқандарды бағындыруда оған көмек көрсетеді.<ref>Broadbridge (2022), 343-б.; May (2018), 45-б.</ref> Ойраттардың бұл жылдам бағынуы өзге тайпалардың да берілуіне ықпал етті.<ref>Dunnell (2023), 33-б.; Zhao (2008), 69-б.</ref> [[Құтұқа Беки]]дің жедел бағынуы оған және оның тайпасына Шыңғыс ханның ризашылығын алып келді.<ref>May (2018), 45-б.</ref> 1207 жылы Шыңғыс хан Құтуқа Бекидің ұлдары Иналшы мен Торолшыға өз әулетіндегі екі маңызды әйелді – қызы Шешейгенді және Жошының қызы Қолұйды – әйелдікке алуға рұқсат берді. Бірақ қайсысының қай әйелмен үйленгені нақты белгісіз. Сонымен қатар, Шешеейгеннің ағасы Төле де ойрат ханшайымына үйленді.<ref>Broadbridge (2016), 123-б.; Broadbridge (2018), 115-б.; Zhao (2008), 136–137-бб.</ref> Бұл некелер барлық тарапқа тиімді болды: Шыңғыс хан ойраттардың адалдығы мен жерлерін иеленді; Құтуқа Беки Моңғол империясындағы жоғары әскери қолбасшы болып, өз тайпасына тікелей билігін сақтап қалды, олар Моңғол әскеріне көмекші күш ретінде қызмет етті; ал Шешеейген өз күйеуінің жұртында жоғары әкімшілік рөл атқарып, көшпелі әйелдерге тән – халық пен малды ұйымдастыру қызметімен айналысты.<ref>Atwood (2004), 502-б.; Broadbridge (2016), 123-б.; Broadbridge (2022), 343-б.</ref> Бір деректе оның әкесінің сенімді қолбасшысы Боорчу Шешеейгенге үйлену кезінде былай деп өсиет айтқаны жазылған:<ref>Zhao (2008), 70-б.</ref> <blockquote>«Тыңда, Шешеейген, Сен – хан әкеңнің қызы болғандықтан, Ойрат халқын басқаруға жіберіліп отырсың... Күндіз-түні үнемі абай бол. Сөзің дана болсын, өзің пәк бол. Игермеген нәрсені үйде қалдыр, меңгергеніңді өзіңмен бірге ал. Ойрат халқын ұйымдастыр және оларды басқара біл!»</blockquote> Шешеейген мен оның ойрат күйеуінен жеті бала туды: үш ұл — Бұқа Темір, Бөртөө, және Барс Бұқа, және төрт қыз — Гүйүк, Орқына, Елшігмиш, және Көчү. 1220–1230 жылдары Шешеейген өз қыздарын Моңғол билеуші әулетіне ұзатуға ұмтылды. Гүйүк пен Елшігмиш ағасы Төленің ұлдары — Хұлағу мен Арық Бөкеге тұрмысқа шықты. Ал Орқына мен Көчү Шешеейгеннің бауырлары — Жошы мен Шағатайдың немерелері Қара Хүлегү мен Тоқоқанға үйленді.<ref>Broadbridge (2016), 123–124-бб.; Zhao (2008), 137–138-бб.</ref> Сонымен қатар, оның екі ұлы да Шыңғыс ханның ұрпақтарымен некелесті. Осы кезеңде Құтуқа Беки мен Шешеейген ойрат әскерлерін [[Моңғол шапқыншылықтары|моңғол жаулап алу жорықтарына]], әсіресе 1236–1242 жылдардағы Киев Русі және 1250 жылдардағы Хұлағудың жорықтарына жіберіп отырды.<ref>Broadbridge (2022), 343–344-бб.</ref> === Кейінгі өмірі мен мұрасы === Чечеейген 1253 жылы әлі тірі болған. 1250-жылдардың басындағы Толуидтік төңкеріс кезінде ол және ойраттар табысты таққа келуші [[Мөңке хан]]ды қолдады. Мөңке – Хұлағу мен Арықбұғаның бауыры еді, және ойраттар онымен одақта болған сияқты. <ref name="Broadbridge2018p212">{{Cite book|last=Broadbridge|first=Anne F.|title=Women and the Making of the Mongol Empire|publisher=Cambridge University Press|year=2018|page=212}}</ref><ref name="Zhao2008p137">{{Cite book|last=Zhao|first=George Qingzhi|title=Marriage as Political Strategy and Cultural Expression: Mongolian Royal Marriages from World Empire to Yuan Dynasty|publisher=Peter Lang|year=2008|page=137}}</ref> Ол төңкерісті қолдаудағы саяси зеректігімен және көптеген балаларына тиімді некелер ұйымдастырудағы қабілетімен әйгілі болып, ойраттардың империядағы ең ықпалды отбасылардың біріне айналуына ықпал етті.<ref name="Broadbridge2018p240">{{Cite book|last=Broadbridge|first=Anne F.|title=Women and the Making of the Mongol Empire|publisher=Cambridge University Press|year=2018|pages=240–241}}</ref> Ең танымал мысалдардың бірі — Оркина ханым 1200-жылдардың ортасында Шағатай ұлысын он жылдан астам уақыт тәуелсіз және дара регент ретінде басқарғаны болды.<ref name="Broadbridge2022p344">{{Cite book|last=Broadbridge|first=Anne F.|title=Women and the Making of the Mongol Empire|publisher=Cambridge University Press|year=2022|page=344}}</ref> Дегенмен, күтпеген өлімдер мен бәсекелес әулеттердің қатты қарсылығына байланысты, Чечеейгеннің ұрпақтары күтілгендей билікке жете алмады және өз ықпалын жоғалтып алды.<ref name="Broadbridge2016p134">{{Cite book|last=Broadbridge|first=Anne F.|title=Women and the Making of the Mongol Empire|publisher=Cambridge University Press|year=2016|pages=134–135}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Шыңғыс әулеті]] [[Санат:Шыңғыс хан]] n7ze4u5i12k3bmh3dmynunv3vmow6we Боданшар Мұңғақ 0 762552 3614913 3598797 2026-06-09T13:17:00Z 1nter pares 146705 /* Шығу тегі мен тарихи маңызы */ 3614913 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = монарх | Қазақша есімі = Боданшар Мұңғақ | Шынайы есімі = | Суреті = | Атауы = | Сурет ені = | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = | Лақап аты = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Басқарған кезеңі = | Ізашары = | Ізбасары = | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Бірігіп басқарушы1 = | Бірігіп басқарушы1Басқара бастады = | Бірігіп басқарушы1Басқаруын аяқтады = | регент1 = | регент1Басқара бастады = | регент1Басқаруын аяқтады = | регент2 = | регент2Басқара бастады = | регент2Басқаруын аяқтады = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Түсініктемелер = | Діні = | Азаматтығы = | Туған күні = IX ғасыр соңы | Туған жері = Моңғолия | Қайтыс болған күні = X ғасыр | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Династия = Қият | Туған кездегі есімі = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} '''Боданшар Мұңғақ''' (сонымен қатар Боданшар хан деп те аталады) — IX ғасырдың соңы мен X ғасырдың басында өмір сүрген белгілі моңғол тайпаларының көсемі және әскери қолбасшысы. Ол кейін [[Шыңғыс хан]]ды дүниеге әкелген [[Бөржігін]] әулетінің негізін қалаушы ретінде белгілі. Сонымен қатар, одан тараған ұрпақтардың бірі — 1370 жылы Темір әулетінің негізін қалаған Орта Азияның әйгілі жаулаушысы [[Әмір Темір]] болды.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Timur|url=https://www.britannica.com/biography/Timur|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=6 January 2021}}</ref><ref>{{cite book |last1=Soucek |first1=Svat |title=A History of Inner Asia |date=2000 |publisher=Cambridge University Press |page=121}}</ref><ref>{{cite book |last1=Jackson |first1=Peter |title=The Mongols and the Islamic World |date=2017 |publisher=Yale University Press |page=39}}</ref> == Шығу тегі мен тарихи маңызы == [[Моңғолдың құпия шежіресі]]не сәйкес, Боданшар Мұңғақ — мифтік кейіпкер Бөрте Чиноның он екінші ұрпағы болған деп есептеледі, бірақ бұл туыстық биологиялық емес, номиналды деп саналады. [[Шыңғыс хан]] Боданшардың он бірінші буындағы ұрпағы болған, ал [[Әмір Темір]] — он алтыншы буындағы ұрпағы.<ref>{{cite book |last=Boyle |first=John Andrew |editor=Boyle, John Andrew |title=The Cambridge History of Iran: Volume 5, The Saljuq and Mongol Periods |publisher=Cambridge University Press |year=1968 |pages=312–313}}</ref> Кейде ол [[Бөржігін]] әулетінің негізін қалаушы ретінде аталады, бірақ "Бөржігін" аты оның атасы Бөржігідай Мергеннен шыққан. Кейбір шағатай дереккөздерінде Боданшар "Бузанджар Мунқақ" ретінде жазылып, оның өмір сүрген уақыты 747 жылғы Әбу Мүслім көтерілісімен байланыстырылады. Дегенмен, бұл деректердің Баянчур ханмен шатастырылуы мүмкін.<ref>{{cite book |last1=Vohidov |first1=Abdugafur |title=Критическое исследование источников по родословной Тимура |year=2006 |publisher=Фан |location=Tashkent |language=ru }}</ref> == Моңғол шежіресіндегі орны == Тимурид дәуіріндегі шежірелерде, әсіресе Ұлықбектің Шажарат әл-атрак («Түріктер шежіресі») атты еңбегінде Бодончар Мөнхаг басты ата-баба ретінде көрсетіледі. Темірдің әкесі Тарағай ұлына олар Бодончардан он бесінші буында екенін айтқан екен.<ref>{{cite book |last=Roemer |first=Hans Robert |editor=Lockhart, Laurence; et al. |title=The Cambridge History of Iran: Volume 6, The Timurid and Safavid Periods |publisher=Cambridge University Press |year=1986 |pages=44–45}}</ref> Шажарат әл-атракта түріктер мен моңғолдардың тегі Нұх пайғамбардың ұлы Яфестен басталып, Адам атаға дейін жалғасады. Боданшар бұл тізімде Адамнан жиырма сегізінші ұрпақ ретінде көрсетілген. Ұлықбек бұл арқылы Шыңғыс хан мен Темірдің тектерін бір желіге біріктіріп, моңғолдарды батыр халық ретінде сипаттайды. Әкелі-балалы тізбек басты рөл атқарады: Боданшар әкесі — Анқауи хан, атасы — Қиал хан, ал арғы аталарының бірі — түркілер мен моңғолдардың ортақ мифтік тұлғасы Оғыз хан.<ref>{{cite book |last=Manz |first=Beatrice Forbes |title=The Rise and Rule of Tamerlane |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |pages=7–10}}</ref> == Әулеттік және мәдени мұрасы == Боданшар — Бөржігін әулетінің негізін қалаушы, бұл әулеттен Шыңғыс хан және оның көптеген мұрагерлері тараған. Қытайдағы Юань әулеті кезінде ол Шицзу (始祖) — «Негіз қалаушы» деген ғибадатхана атағына ие болды.<ref>{{cite book |last=Rossabi |first=Morris |title=Khubilai Khan: His Life and Times |publisher=University of California Press |year=1988 |page=19}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Моңғол империясы]] o01x5pq3z0ohklkkamqxt0busxdz25k Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json 10 764845 3615053 3614755 2026-06-09T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3615053 json application/json { "articles": 243955, "pages": 667784, "edits": 3611337, "users": 178653, "activeusers": 368, "admins": 15, "files": 8754 } 6iu2iz466hessagpncrgvepf22ywmbm Исатай Қият 0 766042 3614900 3612229 2026-06-09T13:07:46Z 1nter pares 146705 3614900 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Исатай Қият | Шынайы есімі = | Суреті = | Атауы = | Сурет ені = | Елтаңба = | Елтаңба атауы = | Елтаңба ені = | Титулы = [[Алтын Орда]]ның [[Беклер бегі|беклербегі]] | Ту = | Басқара бастады = 1322 | Басқаруын аяқтады = 1337 | Басқарған кезеңі = | Ізашары = [[Құтлұқ Темір]] | Ізбасары = [[Моғұл Бұқа]] | Тәж кигізу жорасы = | Биліктен бас тартуы = | Мұрагері = | Премьер = | Вице-президент = | Президент = | Монарх = | Губернатор = | Вице-губернатор = | Түсініктемелер = | Діні = | Туған күні = 1260-1270 | Туған жері = | Қайтыс болған күні = 1337 | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Династия = [[Қияттар|Қият]] | Туған кездегі есімі = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Лақап аты = | Балалары = Жыр-Құтлық, Әлібек | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Ғылыми аясы = | Жұмыс істеген орны = | Партиясы = | Қызметі = | Мамандығы = | Білімі = | Ғылыми дәрежесі = | Марапаттары = | Қолтаңбасы = | Монограммасы = | Сайты = | Commons = }} '''Исатай Қият''' (?? — 1337) — [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] мемлекеттік қайраткері, 1313-1322 жылдары төрт [[Қарашы бек|қарашы бектің]] бірі және 1322-1337 жылдары [[Өзбек хан|Өзбек ханның]] [[Беклер бегі|беклербегі.]] == Өмірбаяны == === Шығу тегі === Исатай [[Қияттар|Қият]] тайпасынан шыққан [[Боралдай (түменбасы)|Бұралдайдың]] ([[Бату хан|Бату ханның]] әмірі) ұлы немесе немересі болса керек. Ал Бұралдайдың шыққан тегі мынадай - әкесі Көке-Ноян ([[Шыңғыс хан|Шыңғыс ханның]] бауыры), атасы [[Мүңгіту-Қиян]] (Шыңғыс ханның көкесі), арғы атасы Бартан (Шыңғыс ханның атасы). === Қарашы бек атануы === 1312 жылы [[Алтын Орда]] ханы [[Тоқта хан|Тоқта]], [[Хулагу мемлекеті|Хулагуидтермен]] шайқастан кейін шекаралас жерлерде әскербасы қылып немере інісі [[Өзбек хан|Өзбекті]] қалдырып, Орда астанасы [[Сарай-Берке|Сарайға]] қайтады. Алайда қайтар жолда [[Тоқта хан]] кенеттен қайтыс болады. Ордада орын алған құрылтайда Тоқтаның екінші ұлы [[Түк-Бұқа]] ұйғыр әмірі Маджимен (Кадак) бірігіп, Тоқта ханның немересі бас мұрагер Исан-Бұқаны мойындамай, хандық орынға таласа бастайды. Осы кезде [[Өзбек хан|Өзбек]] құрылтайға қатысу үшін [[Сарай-Берке|Сарайға]] бара жатқан еді. Құрылтайда жүрген Өзбектің нағашысы [[Құтлұқ Темір|Құтлұқ-Темір]], Исатайды жіберіп, Өзбекке қастандық дайындалып жатқанын хабарлайды. Құрылтайға Исатай Қият пен [[Алатай Сиджут]] бастаған 40 мыңдық әскермен келген Өзбек, Түк-Бұқа мен ұйғыр Маджидті (Кадак) өлтіреді. Осы қантөгістен кейін Тоқтаның әйелі [[Баялұн]] мен [[Құтлұқ Темір|Құтлұқ-Темір]], қалған әмірлер мен рубасыларын көндіріп, құрылтайда [[Өзбек хан|Өзбек]] – [[хан]] болып сайланады. Өзбек хан атанған соң билікке үміткерлерге қарсы шара қолданып, мемлекетті басқаруда түбегейлі өзгерістер енгізе бастайды. Өзгерістердің негізгісі – [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] 18 ұлысын басқарған [[Шыңғыс хан әулеті|Жошы ұрпақтарынан]] билікті тартып алып, ұлыстарды төрт [[қарашы бек]] пен 23 [[Ұлысбегі|ұлыс бегіне]] таратып беру еді. Хан, бектерді «қара сүйек» өкілдерінің арасынан жеке өзі тағайындайтын, және олардың Жошы ұрпақтарынан басты айырмашылығы – ешқайсысы хан болып сайлануы мүмкін емес, сондықтан жоғарғы билікке үміткер емес еді. [[Өзбек хан|Өзбек]] өзінің туысы [[Құтлұқ Темір|Құтлық Темірді]] [[Алтын Орда|Орданың]] [[Беклер бегі|беклербегі]] етіп тағайындап, [[Қияттар|Қият]] тайпасынан шыққан Исатайды, [[Сиджут]] тайпасынан шыққан [[Алатай әмір|Алатайды]] және өзінің бала күнгі досы [[Қоңырат|Қоңырат тайпасынан]] шыққан [[Нанғұдай|Нанғұдайды]] қарашы бектері етіп қояды. Өзбек хан құрылтайға қатысқан [[Төре|төрелердің]] барлығын ұлыстарына кетпестен бұрын тұтқындап, Исатай Қияттың билігіне тапсырады. Бұл әрекет уақтылы жасалып, келешек елді басқарудағы өзгерістер үшін өте тиімді болды. Өйткені барлық қарсыластары бір жерде жиналған және Өзбек ханнан қуғын-сүргін күтпегендіктен әскерсіз еді. Өзбек билік үшін ең қауіпті және беделді деген Жошы ұрпақтарының көзін бірден жойды. Дереккөздер 20-дан 120-ға дейін [[Ханзада|ханзаданың]] өлтірілгенін айтады. Бірінші санға сенетін болсақ, құрылтайға қатысқан ұлыс басшылары түгелдей жойылған көрінеді. Өзбек хан қырылған төрелердің орнына тайпа көшбасшылары мен беделді өкілдерін [[ұлысбегі]] етіп тағайындайды. Бұл [[Алтын Орда|Алтын Ордадағы]] аймақтық сепаратизмді уақытша басып, орталық билікті нығайтуға көмектесті. Исатай Қият осы кезде [[Қырым]] мен Солтүстік [[Қара теңіз]] аймағын өз бақылауына алады. Осыдан кейін Өзбек хан Исатайға [[Сибан (Шибан)|Шибан әулетіне]] екі ұлыс бөліп беруді бұйырады. Бұл олардың орталық билікке адалдығы және ел басқарудағы өзгерістер мен Орданы исламдандырудағы қолдауы үшін алғысы еді. Сөйтіп, Шибанның ұрпағы Маңғытай Өзбек хан кезінде өзінің ұлысын сақтап қалады. Елу жылдан кейін Өзбек әулеті қырылып біткеннен кейін Ордадағы жоғарғы билікке Маңғытайдың ұлы [[Қызыр хан|Қызыр]] таласа бастайды. === Беклербегі лауазымында === 1320-1321 жылдары [[Хорасан|Хорасанға]] қарсы сәтсіз жорықтан кейін, басқа да әскери сәтсіздіктерге ұшыраған (мысалы 1315 жылғы [[Хорезм|Хорезмдегі]] Баба Оғұлдың көтерілісін баса алмау) [[Құтлұқ Темір]] [[Беклер бегі|беклербегі]] қызметінен босатылады. Бірақ үлкен беделі мен ханға туыстығының арқасында [[Хорезм]] билеушісі және төрт [[Қарашы бек|қарашы бектерінің]] бірі болып қала береді. 1322 жылы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] жаңа [[Беклер бегі|беклербекі]] болып Исатай Қият тағайындалады. Ол кезде Исатай ханның күйеу баласы дәрежесінде еді. Өзбек ханның қызы Иткүшікке үйленіп, Өзбекке тиісінше өз қызы Урдужайды күйеуге шығарған. Алтын Ордадағы жетістіктерінен кейін, Өзбек Жошы Ұлысының шығыс қанатына да өз реформаларын тарата бастайды. Бұған Жошының үлкен ұлы [[Орда Ежен хан|Орда-Еженнің]] ұрпақтары — [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] деп аталатын Алтын Орданың шығыс қанатының билеушілері қарсы болады. Орда-Ежен ұрпақтарының бірі [[Мүбәрәк Қожа хан|Мүбәрәк-Қожа]] 1328-1329 жылдары Өзбекке қарсы көтеріліс жасап, жеңіліске ұшырап, Орда иелігінен қашқан соң, Өзбек хан Ақ Орданы Исатай Қияттың қол астына береді. 1337 жылы қайтыс болған Исатай, өмірінің соңына дейін Ақ Орданың билеушісі және [[Өзбек хан|Өзбек ханның]] адал беклербегі болып өтеді. == Ұрпақтары == [[Ақ Орда (мемлекет)|Ақ Орда]] әмірі лауазымы Исатайдың ұлы [[Жыр-Құтлұқ|Жыр-Құтлұққа]], одан кейін 1361 жылға дейін билік еткен оның ұлы [[Теңіз-Бұқа|Теңіз-Бұқаға]] мұрагерлік жолмен өтті. 1361 жылы Алтын Орданың шығыс қанатындағы билікті [[Ұрыс хан]] тартып алады. Исатай ұрпағының тағы бір тармағын Алтын Орданың [[Мамай ордасы|батыс бөлігінің]] атақты билеушісі, Исатайдың немересі [[Мамай (беклербек)|Мамай]] басқарған. Мамайдың әкесі Әли (Әліш/Алаш) Бек біраз уақыт [[Қырым|Қырымның]] [[ұлысбегі]] болған.<ref>https://www.academia.edu/11916266/ЭМИРЫ_УЗБЕК_ХАНА_И_ДЖАНИБЕК_ХАНА_ЗОЛОТООРДЫНСКОЕ_ОБОЗРЕНИЕ_2_2014_C_120_134</ref> == Сілтемелер == {{Алтын Орда беклербектері}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алтын Орда билері]] 1qhyu87fj8azmhwryighmtfhvrwauww Моғұл Бұқа 0 769109 3614910 3530991 2026-06-09T13:14:06Z 1nter pares 146705 3614910 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер|түс= |Қазақша есімі=Моғұл Бұқа |Елтаңба атауы= |Елтаңба ені= |Титулы=[[Алтын Орда]]ның [[Беклер бегі|беклербегі]] |Ту= |Басқара бастады=1337 |Басқаруын аяқтады=1351 |Басқарған кезеңі= |Ізашары=[[Исатай Қият]] |Ізбасары=[[Құтлұқ Бұқа (беклербек)|Құтлұқ Бұқа]] |Діні= |Туған күні=белгісіз |Туған жері= |Қайтыс болған күні=1361 |Қайтыс болған жері= |Жерленді= |Династия=[[Қыпшақтар|Қыпшақ]] |Туған кездегі есімі= |Әкесі= |Анасы= |Жұбайы= |Лақап аты= |Балалары= Ілияс, Темір }} '''Моғұл Бұқа''' (?? — 1361) — [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] мемлекеттік қайраткері. 1337-1351 жылдары [[Беклер бегі|беклербегі]] лауазымын атқарды, 1351-1359 жылдары төрт [[Қарашы бек|қарашы бектің]] бірі болды.<ref name=":0">''Селезнёв Ю. В.'' Элита Золотой Орды.. — Казань: Издательство «Фэн» АН РТ, 2009. — С. С. 9, 88.. — 232 с. — <nowiki>ISBN 978-5-9690-0068-1</nowiki></ref> == Өмірбаяны == === Шығу тегі === Моғұл Бұқа [[Қыпшақтар|Қыпшақ]] тайпасынан шыққан. Кейбір деректер бойынша, оның әкесі [[Өзбек хан]] кезіндегі беделді қарашыбек [[Сунж-Бұқа]], ал Моғұл Бұқаның әпкесі [[Тайдула хатұн|Тайдула]], Өзбек ханның сүйікті әйелі болған.<ref name=":1">''Сабитов Ж.М.'' ЭМИРЫ УЗБЕК-ХАНА И ДЖАНИБЕК-ХАНА // Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева : «журнал». — 2014. — Апрель (№ №2). — С. 120-134.</ref> === Өзбек хан тұсында === 1337 жылы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] бұрынғы әмірлері [[Исатай Қият]] пен [[Құтлұқ Темір]] қайтыс болғаннан кейін, Моғұл Бұқа Өзбек ханының [[Беклер бегі|беклербегі]] болып тағайындалады. Өзбек ханның бұл шешімі [[Тайдула хатұн|Тайдула хатунның]] айтарлықтай ықпалымен жүзеге асырылды деп есептеледі. Моғұл Бұқа ресми дереккөздерде беклербек ретінде алғаш рет 1337 жылдың 2 қазанында аталады. Осы күні көпес Музаффар бастаған Алтын Орда дипломатиялық миссиясы [[Каир|Каирге]], [[Мысыр]] сұлтанының сарайына келді. Елшілік Моғұл Бұқа мен әмір Сунж Бұқаның атынан жіберілді.<ref>''В. Тизенгаузен.'' Сборник материалов, относящихся к истории Золотой Орды. Т. 1. Извлечения из сочинений арабских. — Санкт-Петербург, 1884. — С. 269. — 563 с.</ref> === Жәнібек хан тұсында === 1341 жылы Өзбек хан қайтыс болғанда, оның үлкен ұлы және мұрагері [[Тыныбек хан|Дінібек]] [[Сарай-Берке|Сарайда]] болмай, [[Орда-Ежен ұлысы|Орта Азиядағы]] жорығында еді. Нәтижесінде, Өзбектің екінші ұлы [[Жәнібек хан (Алтын Орда)|Жәнібек]] уақытша билеуші болып жарияланады. Дінібектің оралуы туралы хабар астанаға жеткенде, Жәнібек анасы Тайдуладан қолдау сұрайды. Тарихшы [[Әл-Омари|әл-Омаридің]] айтуынша, екі ұлының арасында Тайдула Жәнібектің жағын таңдайды. Сүйтіп, ықпалын пайдаланып, [[Сарай-Берке|Сарай]] әмірлері мен өз ағасы Моғұл Бұқаны тұңғыш ұлы әрі тақ мұрагері Дінібекті өлтіруге көндіреді. Әмірлер сұлтанды қарсы алуға шығып, Дінібекке ант беру рәсімі кезінде оны өлтіреді. Бұл оқиға 1342 жылы [[Сарайшық]] қаласында болды. Таққа отырғаннан кейін Жәнібек алғыс ретінде Моғұл Бұқаны беклербек етіп бекітіп, Тула қаласын, сондай-ақ Азак (Азов) қаласынан түсетін кірістің бір бөлігін Тайдуланың жеке меншігіне береді. Жәнібектің билігі кезінде Қыпшақ өкілдерінің Алтын Ордадағы саяси жағдайы біршама күшейе түсті. Моғұл Бұқа мен Тайдуланың ханның ішкі және сыртқы саясатына әсері айтарлықтай болды. Моғұл Бұқаның осы кездегі мәртебесінің маңыздылығын шетелдік дереккөздер де растайды: сол замандағы [[Венеция]] дожы ол туралы «Орданың ұлы және құдіретті мырзасы, жоғары құрметті қадірлі тұлғасы» деген жазба дерек қалдырады.<ref>''Волков М.'' О соперничестве Венеции с Генуею в XIV-м веке // Записки Одесского общества истории и древностей, Том IV.. — Одесса, 1860. — С. 216—217. — 289 с.</ref> Жәнібек ханның тұсында Моғұл Бұқа бірқатар әскери жорықтарды басқарды, бірақ біразының нәтижесі ойдағыдай болмады. Ең танымал шайқас 1346 жылы орын алды - Жәнібек хан Моғұл Бұқаға, [[Қырым|Қырымдағы]] генуялық Каффа (қазіргі Феодосия) бекінісін бағындыруды тапсырады. Қамалды қоршау кезінде татар әскері арасында [[Оба|оба індеті]] таралып, Моғұл Бұқа қоршауды алып тастап, шегінуге мәжбүр болады. Шегінген кезде ол обадан қайтыс болған сарбаздардың мәйіттерін катапульталармен бекініс қабырғаларының ар жағына лақтыруды бұйырады. Көп ұзамай індет қаланың ішінде де тарайды. Аурудан қашқан генуялықтар Каффаны теңіз арқылы асығыс тастап, Еуропаға қашып кетеді. Бұл оқиғаларды генуялық заңгер Габриэль де Мусси былай сипаттайды: «Сапарда ауыр ауруға шалдыққандықтан, бізбен бірге жолға шыққан мың адамның онға жуығы ғана тірі жетті». Ол сондай-ақ сол уақытқа дейін Шығыста бұл оба індеті ұзақ уақыт бойы өршіп, «мыңдаған көшпенділердің» өмірін қиғанын атап өтті. Бұл оқиға биологиялық қаруды қолданудың алғашқы құжатталған жағдайларының бірі және Еуропада [[Оба індеті|Қара өлім]] деп аталған пандемияның таралуындағы ең басты сәт болып саналады.<ref>''Вадим Эрлихман.'' Закат Европы. ''журнал «Историк»'' (№65 май 2020).</ref> Әскери сәтсіздіктер, оба эпидемиясы және содан орын алған халық шығыны мен мал тапшылығы беклербектің жағдайын нашарлатып, Алтын Орда зиялыларының арасында ішкі саяси күрестің ушығуына себеп болады. Бұл оқиғалар «Дафтар-и Чингизнаме» тарихи дереккөзінде сақталған «Иса ұлы Амат туралы дастанда» көрініс тапқан. Ол дастанда [[Үйсін руы|Үйсін]] тайпасының бегі Амат пен Қыпшақ беклербегі Моғұл Бұқа арасындағы саяси қақтығыс баяндалады. Дастан бойынша, Жәнібек ханның қызы Үйсін Аматқа уәде етілгеніне қарамастан, Моғұл Бұқаның ұлы Темірге тұрмысқа беріледі. Бұған келіспеген Амат, ханшайымды ұрлап, Сарайдан қашып кетеді. Жәнібек хан арттарынан [[Алшын]] тайпасының әмірі [[Алау батыр|Алауды]] қуғыншы қылып жібереді. Алайда, Аматтың әкесі Исаның көптен бергі досы болған Алау қашқындарды аяп, оларға қосылады.<ref>''Zhaxylyk M. Sabitov.'' К вопросу об Амате, сыне Исы. Вестник Евразийского национального университета. № 3(94). Астана. 2013. С. 299-302..</ref> Сүйтіп олар [[Алатау таулары|Алатау]] етегіндегі Орда шекарасында қазақлықта жүрген [[Ұрыс хан|Ұрыс ханға]] қосылып, пана табады. Бұл әңгіме қазақ шежіресінде және [[Алаша хан]] туралы аңыздарда да кездеседі.<ref>[https://www.academia.edu/28420670/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96_%D0%9C_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B8%D1%84_%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C_I%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BDi%D1%81_%D0%9F%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%BA_2007_4_1_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%A1_110_116 Сабитов Ж.М. Алаша-хан миф и реальность//Iзденiс – Поиск. 2007. № 4(1). Алматы. С. 110-116.]</ref> Моғұл Бұқаның сыртқы және ішкі саясаттағы сәтсіздіктеріне байланысты (мүмкін басқа да себептермен) 1349 және 1351 жылдың тамыз айлары аралығында, Жәнібек хан Орданың ең жоғарғы лауазымдағы қызметшілерін ауыстырады. Беклербек лауазымы Өзбек хан заманынан бері әйгілі әскери қолбасшы болған [[Наймандар|Найман]] [[Құтлұқ Бұқа (беклербек)|Құтлұқ Бұқаға]] өтеді. Хан, Құтлұқ Бұқаны болашақ әскери жорықтарды басқаруға бейімдірек деп санаған болса керек. Сонымен қатар, басқа да жоғары лауазымдарда өзгерістер болды: Жәнібек хан [[уәзір]] Толыбайдың ұлы Сұмайды өлім жазасына кесіп, Толыбайды сарайдан қуып шығарады. Нәтижесінде, Өзбек ханның тұсында беклербек болған [[Құтлұқ Темір|Құтлұқ Темірдің]] інісі, Мұхаммед Қожа жаңа уәзір болып тағайындалады. === Бердібек хан тұсында === 1356 жылы [[Елхан мемлекеті|Елхан империясында]] азаматтық соғыстардың жалғасып жатқанын пайдаланып, Жәнібек хан Иран мен Әзірбайжанға әскери жорық бастайды. Жорық кезінде [[Тебриз]] қаласын басып алып, үлкен ұлы [[Бердібек хан|Бердібек]] сұлтанды 50-мыңдық әскермен қаланың әмірі етіп қалдырады. Жәнібек хан [[Сарай-Берке|Сарайға]] қайтар жолында денсаулығы нашарлайды. Ханның ауруы [[Алтын Орда|Алтын Орданың]] әмірлерінің арасында шиеленістік пен қастандықтардың артуына әкеледі. Ішкі саяси дағдарыс 1357 жылдың жазында сарай төңкерісімен аяқталады. Тақ мұрагері Бердібек пен Толыбай әмір Ұлы хан Жәнібек пен оның барлық ұлдарының өліміне әкеп соққан қастандық ұйымдастырады. Төңкерістің ерекше қатыгездігін «[[Ескендір Анонимі|Ескендір анонимі]]<nowiki/>» былай деп баяндайды: [[Тайдула хатұн|Тайдула]] Бердібектің сегіз айлық інілерінің бірін қолына алып, одан бейкүнә нәрестені аяуын өтінеді. Алайда, Бердібек баланы оның құшағынан алып, жерге лақтырып өлтіреді.<ref name=":0" /> === Ұлы дүрбелең === Бердібек ханның билігі кезінде Моғұл Бұқа өз ықпалын жоғалта бастайды. Беклербек лауазымы әйгілі [[Қияттар|Қият]] тайпасының өкілі [[Исатай Қият|Исатайдың]] немересі [[Мамай (беклербек)|Мамайға]] тапсырылады. Алдыңғы беклербек [[Құтлұқ Бұқа (беклербек)|Құтлұқ Бұқа]] Қырымның [[ұлысбегі]] болып тағайындалады, ал [[Қаңлы]] Толыбай ханның уәзірі қызметіне қайтады. Алайда, Бердібектің билігі бар болғаны екі жылға созылады, ол қайтыс болғаннан кейін [[Бату хан|Бату]] ұрпақтарының көзі жойылады. Бұл оқиға [[Алтын Орда|Ордада]] «[[Ұлы Дүрбелең|Ұлы дүрбелең]]<nowiki/>» деп аталатын азамат соғысының басталуына себеп болады. Бірнеше ықпалды әмірлер мен рубасылары, өзіне бағынатын [[Жошы әулеті|Жошының басқа ұрпағынан]] тараған «қуыршақ хандарын» тағайындап, билік үшін соғыс бастайды. Тайдула ағасы Моғұл Бұқаның қолдауына сүйене отырып, хандарды таққа отырғызып, қаласа ауыстыра салатын «патша құрушыға» айналады, бірақ ушығып бара жатқан азамат соғысын тоқтата алмайды. Сүйтіп 1361 жылы Моғұл-Бұқа, оның әпкесі [[Тайдула хатұн|Тайдула]] және Орданың басқа да бірқатар әмірлері (Ахмед, [[Нанғұдай|Нағанай]]) хан тағына үміткерлердің бірімен қақтығыс кезінде қаза табады.<ref>''Сабитов Ж.М.'' Гражданская война в Улусе Джучи в 1360-1370-х годах <small>(неопр.)</small>. ''e-history.kz'' (26 июля 2018).</ref> == Ұрпақтары == Моғұл Бұқаның саяси мұрагері оның ұлы Ілияс болды. Әкесі сияқты, ол да [[Алтын Орда|Алтын Ордадағы]] [[Ұлы Дүрбелең|Ұлы дүрбелең]] кезінде маңызды рөл атқарған ықпалды әмір болды.<ref name=":1" /> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алтын Орда билері]] 9sx86fdijc8ggnx9thtolmqvx5urbrh Зарина Кармен 0 769167 3614999 3548680 2026-06-09T17:07:04Z Нурхан Жалгас 177629 /* Марапаттары */ 3614999 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Зарина Мұхтарқызы Кармен |шынайы есімі = |сурет = |туған кездегі есімі = |туған күні = 1989 |туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ КСР]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы = {{актриса|Қазақстан}} |азаматтығы = {{Байрақ|Қазақстан}} |белсенді жылдары = 2011 жылдан |бағыты = [[драма]], [[мелодрама]], [[комедия]] |ұжымы = [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры|М. Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры]] |марапаттары = {{{!}} {{!}} [[«Серпер» жастар сыйлығы|«Серпер» сыйлығы]] (2018) {{!}}- {{!}} «Сахнагер» ұлттық сыйлығы (2018) {{!}}} |сайты = }} '''Зарина Мұхтарқызы Кармен''' ([[1989 жыл]], [[Алматы]]) — қазақстандық театр және кино актрисасы. Қазақстан Жастар Одағы «Серпер» сыйлығының лауреаты (2018)<ref>{{Cite web|title=Театр ұжымы. Кармен Зарина Мұхтарқызы|url=https://auezov-theatre.kz/kz/people/person/zarina-muhtarovna-karmenova}}</ref>. == Өмірбаяны == 1989 жылы [[Алматы]] қаласында дүниеге келген. 2004 — 2007 жылдары [[Қазақ ұлттық өнер академиясы|Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясының]] колледжін «музыкалық театр актрисасы» мамандығы бойынша бітірген. 2007—2011 жылдары [[Қазақ ұлттық өнер академиясы|Т. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясын]] «кино және театр актрисасы» мамандығы бойынша үздік дипломмен аяқтады. Осы жылдары [[Лондон]] қаласындағы Өнер мектебінде қосымша білім алды. 2011 жылы [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры|М. Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының]] актерлік құрамына қабылданды. == Шығармашылығы == {| class="wikitable" style="width:60%; font-size:90%;" |+ '''Тетардағы рөлі''' ! style="background:#FFA500; width:10%; text-align:center;" | № ! style="background:#FFA500; width:30%; text-align:center;" | Қойылым атауы ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Автор ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Режиссёр ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Рөлі |- | 1 || «Қилы заман» || М. Әуезов || Ә. Рахимов || Бәкей |- | 2 || «Шәкәрім» || Ә. Рахимов || Ә. Рахимов || қыз |- | 3 || «Шырақ жанған түн» || Н. Оразалин || Н. Жақыпбай || қыз |- | 4 || «Апалы-сіңлілі үшеу» || А. Чехов || Р. Андриасян, А. Кәкішева || Ирина |- | 5 || «Дон Сезар де Базан» || А.Д. Эннери, Ф. Дюмануар || Ә. Рахимов || Маритана |- | 6 || «Ғасырдан да ұзақ күн» || Ш. Айтматов || Д. Жұмабай || Зарипа |- | 7 || «"Империядағы" кеш» || С. Асылбекұлы || А. Кәкішева || Сәния |- | 8 || «Тендерге түскен келіншек» || М. Сәрсекен || О. Кенебаев || Айгүл |- | 9 || «Қас қағым» || Ж. Ерғалиев || Е. Нұрсұлтан || Жазира |- | 10 || «Қаза мен жаза» (Актерді өлтірген кім?!..) || И. Вовнянко || А. Әшімов, С. Асқаров || Клеопатра |- | 11 || «Қоштасқым келмейді» || А. Володин || А. Маемиров || Катя Лаврова |- | 12 || «Көмбе нанның дәмі» || М. Омарова || А. Кәкішева || Люба |- | 13 || «Қыз Жібек» || Ғ. Мүсірепов || Е. Нұрсұлтан || Дүрия |- | 14 || «Мөлдір махаббат» || С. Мұқанов || Ә. Рахимов || Бәтес |- | 15 || «Қожанасыр тірі екен» || Т. Нұрмағамбетов || О. Кенебаев || Фарзана |- | 16 || «Қыз мұңы» || И. Сапарбай || Е. Обаев, Т. Аралбай || Айгүл |- | 17 || «Мани - мани» || Р. Куни || Е. Нұртазин || Бетти Джонсон |- | 18 || «Ақтастағы Ахико» || М. Омарова || А. Маемиров || Ахиконың анасы |- | 19 || «Сүйікті менің ағатайым» || А. Чехов || А. Маемиров || Елена Андреевна |- | 20 || «Құйын» (ұжымдық жұмыс) || Ұжымдық авторлар || Ә. Өмірбекұлы || 10 кейіпкер |- | 20 || «Таңсұлу» || Ғ. Есім || А. Кәкішева || Сағила |} {| class="wikitable" style="width:60%; font-size:90%;" |+ '''Фильмография''' ! style="background:#FFA500; width:10%; text-align:center;" | № ! style="background:#FFA500; width:30%; text-align:center;" | Фильм ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Жылы ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Режиссёр ! style="background:#FFA500; width:20%; text-align:center;" | Рөлі |- | style="text-align:center;" | 1 | «Қолыңнан келсе алып қаш» | style="text-align:center;" | 2025 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 2 | [[№37 (фильм)|«№ 37»]] | style="text-align:center;" | 2025 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 3 | «Сети» / «Тор» (сериал) | style="text-align:center;" | 2025 | — | style="text-align:center;" | Алау |- | style="text-align:center;" | 4 | ''ErkeБай'' | style="text-align:center;" | 2024 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 5 | «Менің папам – тигр» | style="text-align:center;" | 2024 | — | style="text-align:center;" | Жена Амантая |- | style="text-align:center;" | 6 | «Анель» / «Әнел» | style="text-align:center;" | 2024 | — | style="text-align:center;" | Лаура |- | style="text-align:center;" | 7 | [[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)|«Міржақып. Оян, қазақ!»]] | style="text-align:center;" | 2023 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 8 | «Первая отрицательная» (сериал) | style="text-align:center;" | 2022 | — | style="text-align:center;" | Улжан |- | style="text-align:center;" | 9 | «Сарай сыры» (сериал) | style="text-align:center;" | 2021 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 10 | «Отыздан асып барамын» | style="text-align:center;" | 2021 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 11 | «Надежда» (сериал) | style="text-align:center;" | 2021 | — | style="text-align:center;" | — |- | style="text-align:center;" | 12 | «Полигон» / ''Poligon'' (мини-сериал) | style="text-align:center;" | 2020 | — | style="text-align:center;" | Danagul |- | style="text-align: center;" | |«Кек» | style="text-align: center;" | |Д. Манабай | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | |«Махаббат күші» | style="text-align: center;" | |А. Сатаев | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | |«Бір сен үшін» | style="text-align: center;" | |А. Төлеу | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | |«Үйлену оңай» телесериалы | style="text-align: center;" | |А. Дранникова | style="text-align: center;" | |} == Марапаттары == * 2018 жылы — Қазақстан Жастар Одағы «Серпер» сыйлығы; * 2019 жылы — Қазақстан Театрлар Ассоциациясының «Сахнагер» Ұлттық театр сыйлығы («Үміт» номинациясы бойынша); * 2024 жылы — «Түркі дүниесінің театр өнеріне қосқан үлесі үшін» төсбелгісі. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан театр актрисалары]] [[Санат:Қазақ ұлттық өнер академиясы түлектері]] [[Санат:Қазақстан Жастар одағы сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Қазақстан тұңғыш президенті қоры сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театры тұлғалары]] 19pmoc6up3f7t9r5efwvfxebilwcq1k Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет 4 775564 3615105 3614764 2026-06-10T03:04:53Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3615105 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 73325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 113964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 270793] |- |2 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 37866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 121719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 369296] |- |3 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 13442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 36853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 80779] |- |4 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 28046] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 128456] |- |5 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 48761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 271136] |- |6 |[[Жоба:Уики-көктем 2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 6545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13597] |- |7 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 9024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 14088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 19965] |- |8 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 117231] |- |9 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 5817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 15335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83255] |- |10 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 5214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 14202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 107524] |- |11 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 4028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 8145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16911] |- |12 |[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5658] |- |13 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50840] |- |14 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 85682] |- |15 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 4465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 8452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29874] |- |16 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 4446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 24526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 112288] |- |17 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 53438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72833] |- |18 |[[Жәңгір мектебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 5212] |- |19 |[[Бесеудің хаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 3863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 14862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27687] |- |20 |[[Қазақстан көлдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23164] |- |21 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 60254] |- |22 |[[Қазақ халық аңыздары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10438] |- |23 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 10333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 24297] |- |24 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64198] |- |25 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 3015] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 6353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 23101] |- |26 |[[Бірқазандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5266] |- |27 |[[Қазақстан географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 17141] |- |28 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 21078] |- |29 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 20301] |- |30 |[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 3348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 4842] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 10503] |- |31 |[[Татьяна Николаевна Бурмистрова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4528] |- |32 |[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7600] |- |33 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 2971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 13285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 66945] |- |34 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 5011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15476] |- |35 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50852] |- |36 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3072] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 122788] |- |37 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 100792] |- |38 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 24408] |- |39 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 3258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 6790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 22477] |- |40 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6081] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23402] |- |41 |[[Жеңіс күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5102] |- |42 |[[1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 3034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 8030] |- |43 |[[Құралайдың салқыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 2768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 5038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 6816] |- |44 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29356] |- |45 |[[Партизандық соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3042] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3730] |- |46 |[[Мөлдір Әуелбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7915] |- |47 |[[Халифат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 2998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 3197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 5267] |- |48 |[[Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 2905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 4801] |- |49 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 85247] |- |50 |[[Азаматтық іс жүргізу құқығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 2900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 3018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 4381] |- |51 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60608] |- |52 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 3221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 6664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 42971] |- |53 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 2781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 8426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 81530] |- |54 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 5599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24923] |- |55 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33467] |- |56 |[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1943] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10278] |- |57 |[[Отан қорғаушы күні (Қазақстан)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 3507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 4240] |- |58 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 9538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 39010] |- |59 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 27306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40562] |- |60 |[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6303] |- |61 |[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8132] |- |62 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27512] |- |63 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16527] |- |64 |[[Алкандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 2664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7587] |- |65 |[[Құрбан айт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 2658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 3314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 4738] |- |66 |[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 978] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7587] |- |67 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59550] |- |68 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40295] |- |69 |[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18447] |- |70 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 27320] |- |71 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 4112] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15691] |- |72 |[[Нарықтық экономика қатынастары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2912] |- |73 |[[Франсиско Франко]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2810] |- |74 |[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11865] |- |75 |[[Ғаламдық экологиялық проблемалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9757] |- |76 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 2287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 7390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 22772] |- |77 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77905] |- |78 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 1959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 11589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 30164] |- |79 |[[Нұркен Әбдіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 2121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 5704] |- |80 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26407] |- |81 |[[Етіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 2446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 3276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 9716] |- |82 |[[Саңырауқұлақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11151] |- |83 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 1796] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 7837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30717] |- |84 |[[Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2638] |- |85 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35610] |- |86 |[[Серік Қапшықбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2597] |- |87 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 2171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 9163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43465] |- |88 |[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 2234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 4339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 17089] |- |89 |[[Жәркен Бөдешұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4933] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7783] |- |90 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 65142] |- |91 |[[Гамета]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 3154] |- |92 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 2416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 8135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39831] |- |93 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36955] |- |94 |[[Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5669] |- |95 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33283] |- |96 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16893] |- |97 |[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9627] |- |98 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 41082] |- |99 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15741] |- |100 |[[Игельстром реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4501] |- |101 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7025] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 59231] |- |102 |[[Азаматтық қоғам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6056] |- |103 |[[Вегетативтік көбею]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 2250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 2602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3280] |- |104 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 8543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 48858] |- |105 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27894] |- |106 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 63077] |- |107 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 2083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 24202] |- |108 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 46374] |- |109 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30794] |- |110 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 2089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 4549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21903] |- |111 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 7181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 27961] |- |112 |[[Қазақстан экономикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3028] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8946] |- |113 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 1916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 25335] |- |114 |[[Халықаралық ұйымдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2015] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8233] |- |115 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 4983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20982] |- |116 |[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8226] |- |117 |[[Изосызықтар тәсілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2139] |- |118 |[[Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2275] |- |119 |[[Ұлы жасақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 5159] |- |120 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28623] |- |121 |[[Ыңғайлас салалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 6845] |- |122 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10293] |- |123 |[[Батыр Баян (поэма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 3865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 19728] |- |124 |[[Ауыл (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3557] |- |125 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 1749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 6479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28497] |- |126 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4855] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16464] |- |127 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 40610] |- |128 |[[Жасақ (Яса)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 4014] |- |129 |[[Жаяу Мұса Байжанұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9343] |- |130 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36778] |- |131 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12272] |- |132 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8703] |- |133 |[[Әмір Темір жорықтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5010] |- |134 |[[Құрбандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3692] |- |135 |[[Қызыл кітап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 1539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 10099] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 27758] |- |136 |[[Шылау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 1841] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 18144] |- |137 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28119] |- |138 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10270] |- |139 |[[Дүниежүзілік тұқым қоры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1944] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 2240] |- |140 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 55077] |- |141 |[[Әміре Қашаубаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15379] |- |142 |[[Александр Сергеевич Пушкин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 1672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6218] |- |143 |[[Жетісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 1936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10110] |- |144 |[[Экологиялық пирамида ережесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 1918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 3049] |- |145 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29893] |- |146 |[[Жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12483] |- |147 |[[Қабанбай (Үржар ауданы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1998] |- |148 |[[Ерте темір дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10091] |- |149 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 36289] |- |150 |[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 6894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 16113] |- |151 |[[Салалас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 3092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11243] |- |152 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 5309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31408] |- |153 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30803] |- |154 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 25704] |- |155 |[[Аманкелді Муатқанұлы Сейітханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2025] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2771] |- |156 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39946] |- |157 |[[Кенжебай Мәденов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2185] |- |158 |[[Сәукеле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 1853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4396] |- |159 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16290] |- |160 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 5344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23754] |- |161 |[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3964] |- |162 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24750] |- |163 |[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12668] |- |164 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 55732] |- |165 |[[:Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5165] |- |166 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35431] |- |167 |[[Жаужүрек мың бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 7887] |- |168 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 1287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 7136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24913] |- |169 |[[Шалғай (Батыс Қазақстан облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1926] |- |170 |[[Бір корпусты сүңгуір қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1797] |- |171 |[[Үш Жүз партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9837] |- |172 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54600] |- |173 |[[Ағартушылық дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2888] |- |174 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 1092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 6229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27181] |- |175 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 7002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 48184] |- |176 |[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 1821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 2770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 6725] |- |177 |[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 40892] |- |178 |[[Жүйке жасушалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6666] |- |179 |[[Александр Викторович Затаевич]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 1702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 2164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 3174] |- |180 |[[Жынысты көбею және ұрықтану ерекшеліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2585] |- |181 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39731] |- |182 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 4045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21487] |- |183 |[[Сарқылатын ресурстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3390] |- |184 |[[Химия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 1686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 6771] |- |185 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 4160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 20920] |- |186 |[[Қазақ тілі тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4702] |- |187 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 7212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 36094] |- |188 |[[Алакөл (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13402] |- |189 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 27951] |- |190 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 4374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 27027] |- |191 |[[Экологиялық мәдениет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2520] |- |192 |[[Демікпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 3404] |- |193 |[[Тұмар ханша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 1631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 2522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 10246] |- |194 |[[Түркістан автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13448] |- |195 |[[Болашақ (стипендия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 1627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 2591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 4554] |- |196 |[[Гарнизон және қарауыл қызметі жарғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2203] |- |197 |[[Сыбаға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 2958] |- |198 |[[Аманай мен Заманай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 1629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 3347] |- |199 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7924] |- |200 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 25029] |- |201 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 5356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24538] |- |202 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20471] |- |203 |[[:Сурет:Amre Kashaubaev.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1687] |- |204 |[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2812] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 11497] |- |205 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36963] |- |206 |[[Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1713] |- |207 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26495] |- |208 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 6466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 25729] |- |209 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 9338] |- |210 |[[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 1018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 6534] |- |211 |[[Үш жүз он екінші атқыштар дивизиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1956] |- |212 |[[Атомдардың құрылысы мен элементтер системасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5601] |- |213 |[[Орта білім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 2243] |- |214 |[[Жүрегім, ойбай, соқпа енді...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1641] |- |215 |[[Қазақ солдаты (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4532] |- |216 |[[Қазақстанның кен ресурстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6310] |- |217 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 4621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 30309] |- |218 |[[Дүниежүзілік сауда ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6240] |- |219 |[[Уикипедия:Telegram]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 1805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5123] |- |220 |[[Сарматтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 4904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 12564] |- |221 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 6173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 32052] |- |222 |[[Ақсақ құлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 6402] |- |223 |[[Сәулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 2324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5219] |- |224 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15942] |- |225 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36607] |- |226 |[[Уикипедия:Видео сабақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5317] |- |227 |[[Ересектер арасындағы сауатсыздықты жою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 2507] |- |228 |[[Қазақстан демографиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15827] |- |229 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3974] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 23305] |- |230 |[[Өсімдіктер систематикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 4042] |- |231 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 2420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5641] |- |232 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4119] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 20338] |- |233 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 1344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 20727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57654] |- |234 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 1310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 5688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33110] |- |235 |[[Күкірт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 1506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 2023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 7719] |- |236 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 1293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 7192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 66244] |- |237 |[[Жұлын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 1506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 2346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 6734] |- |238 |[[Сүйектің құрылысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3408] |- |239 |[[Қазақстандағы туризм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 1276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 5662] |- |240 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16208] |- |241 |[[Сөзжасам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 1465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 2050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8471] |- |242 |[[Сақ-сармат дәуiрiндегi Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4587] |- |243 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14767] |- |244 |[[Роза Мұқанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4470] |- |245 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 3896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 19987] |- |246 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34734] |- |247 |[[Қатысушы талқылауы:Сатыбалды Нурдаулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1471] |- |248 |[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 1557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 4945] |- |249 |[[Қазақстан 2050]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 1403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 2449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 6029] |- |250 |[[Ғұндар мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17620] |- |251 |[[Әскери форма]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1538] |- |252 |[[Қазақстанның географиялық орны мен шекаралары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6371] |- |253 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 24146] |- |254 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 29877] |- |255 |[[Синтаксис]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 1391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 2104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 7431] |- |256 |[[Жаһандық жылыну]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 2937] |- |257 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37357] |- |258 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 4769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26789] |- |259 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 7730] |- |260 |[[Әбілқайыр хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4050] |- |261 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9941] |- |262 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13814] |- |263 |[[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2983] |- |264 |[[Америка әсерлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1750] |- |265 |[[Мақаншы ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3437] |- |266 |[[Құдайберген Тәуекелұлы Сұлтанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2344] |- |267 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17781] |- |268 |[[Жоғары молекулалы қосылыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3576] |- |269 |[[Еңбек тәрбиесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 2096] |- |270 |[[Сперматозоид]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 3740] |- |271 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 30194] |- |272 |[[Зар Заман ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16657] |- |273 |[[Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы заң]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1525] |- |274 |[[Иван Васильевич Панфилов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2590] |- |275 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 6225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 31155] |- |276 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17478] |- |277 |[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10317] |- |278 |[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21569] |- |279 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11871] |- |280 |[[Салт-дәстүр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 1337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 10024] |- |281 |[[Қазақстан халқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 1297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 7583] |- |282 |[[Қазақстан халқының бірлігі күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 7561] |- |283 |[[Арыстан (арнайы бөлімше)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 2377] |- |284 |[[Ауыз әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5324] |- |285 |[[Атмосфераның ластануы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 2438] |- |286 |[[Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық үдерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2890] |- |287 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 3570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32283] |- |288 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 7487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58654] |- |289 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3100] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12625] |- |290 |[[Бәйтерек (мифология)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1962] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 4693] |- |291 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 23592] |- |292 |[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17450] |- |293 |[[Даладағы дабыл (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1393] |- |294 |[[Қабанбай (Жетісу облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1620] |- |295 |[[Әлеуметтік қақтығыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1897] |- |296 |[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18674] |- |297 |[[Салт етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 4170] |- |298 |[[Қабанбай (Шығыс Қазақстан облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1425] |- |299 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 1082] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 5251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 63948] |- |300 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23756] |- |301 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15841] |- |302 |[[Сын есімнің шырайлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7757] |- |303 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24515] |- |304 |[[Наурыз-думан әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1900] |- |305 |[[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 3652] |- |306 |[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 5963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 32186] |- |307 |[[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1644] |- |308 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32087] |- |309 |[[Мұңал рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4032] |- |310 |[[Ақиқат пен аңыз (роман-диалог)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 1224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 1804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 4692] |- |311 |[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8025] |- |312 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22568] |- |313 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26530] |- |314 |[[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4390] |- |315 |[[Наурыз мейрамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 18443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29556] |- |316 |[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12745] |- |317 |[[Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 3484] |- |318 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 4055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 23734] |- |319 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 3147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 32023] |- |320 |[[Оптика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2599] |- |321 |[[Жанар Хамитова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2278] |- |322 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 3040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29497] |- |323 |[[Магмалық тау жыныстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5251] |- |324 |[[Қазақстан археологиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5183] |- |325 |[[Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1441] |- |326 |[[Астанадағы ең биік ғимараттардың тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2464] |- |327 |[[Қазақстан қор биржасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1978] |- |328 |[[Жақып Ақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5157] |- |329 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 1163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2932] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14499] |- |330 |[[Географиялық ақпараттық жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 8042] |- |331 |[[Атырау облысының климаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1603] |- |332 |[[Эндокриндік жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7214] |- |333 |[[Бронх демікпесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 4084] |- |334 |[[Қазақ халқының дәстүрі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 2055] |- |335 |[[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1815] |- |336 |[[Қазақ газеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1959] |- |337 |[[Жай сөйлем және оның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10604] |- |338 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 1005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 4324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 25484] |- |339 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16688] |- |340 |[[Үйсін антропологиялық типі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1435] |- |341 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 1134] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 4999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 30481] |- |342 |[[Алаш автономиясының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4454] |- |343 |[[Балғабек Қыдырбекұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5674] |- |344 |[[Қонақжайлылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2184] |- |345 |[[Бәкір Төлеуұлы Тәжібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4031] |- |346 |[[Дамушы елдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 2080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 7968] |- |347 |[[Андроново мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19802] |- |348 |[[Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2389] |- |349 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47487] |- |350 |[[Антропология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 3242] |- |351 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1108] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15306] |- |352 |[[Ауырсынуды басатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2191] |- |353 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 978] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 6737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18343] |- |354 |[[Balapan (телеарна)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 1446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 3280] |- |355 |[[Ғабиден Мұстафин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 1140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9878] |- |356 |[[Елім-ай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 4868] |- |357 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9620] |- |358 |[[Салыстырмалы қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2093] |- |359 |[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20533] |- |360 |[[Тәуелдік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1118] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 13834] |- |361 |[[Құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11806] |- |362 |[[28 гвардияшы-панфиловшылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2166] |- |363 |[[Қазақстан Құрылтайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2141] |- |364 |[[Қылмыстық процеске қатысушылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2278] |- |365 |[[Кәмшат Жолдыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4842] |- |366 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17894] |- |367 |[[Әбілхан Қастеев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 20027] |- |368 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13941] |- |369 |[[Зәйтүн тұқымдасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1225] |- |370 |[[Қазақстан 2030]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 1150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 5014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12295] |- |371 |[[Ұлы отан соғысы жылдарындағы КСРО-ның адам шығыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1570] |- |372 |[[:Санат:Қазақстан газ кен орындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1090] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1748] |- |373 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1005] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15259] |- |374 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15290] |- |375 |[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12040] |- |376 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40998] |- |377 |[[Шал мен теңіз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 2017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3978] |- |378 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16885] |- |379 |[[Шежіре-и Түрк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1081] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 2620] |- |380 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 923] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22246] |- |381 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23722] |- |382 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26617] |- |383 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 3699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 16367] |- |384 |[[Қорықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32514] |- |385 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 4021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13498] |- |386 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20236] |- |387 |[[Қазақ хандығы (телесериал)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 1634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 4434] |- |388 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 4152] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19775] |- |389 |[[Ілия Жақанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3995] |- |390 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12717] |- |391 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 3119] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16986] |- |392 |[[Сексеуіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 1014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 1549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 5885] |- |393 |[[Арал теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22877] |- |394 |[[Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1044] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2082] |- |395 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15660] |- |396 |[[Мұнай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 10583] |- |397 |[[Қыпшақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 2183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17925] |- |398 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 956] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30690] |- |399 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5116] |- |400 |[[Аралас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4789] |- |401 |[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1018] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 2297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10374] |- |402 |[[Бурабай (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2876] |- |403 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18347] |- |404 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21763] |- |405 |[[Андроново мәдениеті кезеңінің ескерткіштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2698] |- |406 |[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7417] |- |407 |[[Мәдениеттану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 1021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 1442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 7351] |- |408 |[[Рай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 1021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 1585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 5709] |- |409 |[[Қазақстан экономикасының тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3604] |- |410 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 17194] |- |411 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 3505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23613] |- |412 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19549] |- |413 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 975] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11724] |- |414 |[[Есімше]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 11157] |- |415 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 911] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18580] |- |416 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 2998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 12785] |- |417 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 981] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 3041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14615] |- |418 |[[Жатыр миомасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 3891] |- |419 |[[Ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2635] |- |420 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13183] |- |421 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 3153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14711] |- |422 |[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 970] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1897] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8645] |- |423 |[[Бірінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 3391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 13306] |- |424 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28619] |- |425 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16683] |- |426 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9201] |- |427 |[[Талқылау:Сүңгуір қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1013] |- |428 |[[Экологиялық жүйе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6593] |- |429 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32509] |- |430 |[[Ауыл шаруашылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9596] |- |431 |[[Эмбрион]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 1245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 2472] |- |432 |[[Лифт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1180] |- |433 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 4311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21986] |- |434 |[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15636] |- |435 |[[Бұзаубас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 1242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7070] |- |436 |[[Антропологиялық типтер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1076] |- |437 |[[Бактериялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 10317] |- |438 |[[Қазақ газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15576] |- |439 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15789] |- |440 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19321] |- |441 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 3532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28889] |- |442 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13355] |- |443 |[[Ботай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27002] |- |444 |[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 896] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17155] |- |445 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20781] |- |446 |[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7282] |- |447 |[[Есімді сөз тіркестері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3875] |- |448 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39902] |- |449 |[[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 944] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 3126] |- |450 |[[Әділет (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1366] |- |451 |[[Туризм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 6415] |- |452 |[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1145] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1172] |- |453 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 3249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17923] |- |454 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8398] |- |455 |[[Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2515] |- |456 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 4420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24244] |- |457 |[[Қазақстанның орта ғасырлардағы сәулет өнері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 1567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4211] |- |458 |[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26375] |- |459 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31352] |- |460 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 3675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16757] |- |461 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9158] |- |462 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12773] |- |463 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3099] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24977] |- |464 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20857] |- |465 |[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2025] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 9827] |- |466 |[[Экономикалық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 1277] |- |467 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11212] |- |468 |[[Қылмыстық құқық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 4055] |- |469 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 6644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16484] |- |470 |[[Конор Макгрегор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1343] |- |471 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 2174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8902] |- |472 |[[Сөз тіркесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 2157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 17171] |- |473 |[[Тырнақша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6540] |- |474 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 889] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21535] |- |475 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17475] |- |476 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16184] |- |477 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9955] |- |478 |[[Салауатты өмір салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 6873] |- |479 |[[Әзілхан Нұршайықов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6046] |- |480 |[[Қазақстандағы жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3434] |- |481 |[[Моғолстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 20345] |- |482 |[[Нивелир]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1889] |- |483 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9313] |- |484 |[[Ресми стиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 891] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 5999] |- |485 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 889] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12640] |- |486 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17277] |- |487 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19863] |- |488 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16045] |- |489 |[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 926] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3323] |- |490 |[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13878] |- |491 |[[Сан есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 16098] |- |492 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 3056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16851] |- |493 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16475] |- |494 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 833] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13182] |- |495 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13616] |- |496 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 817] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 4124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19103] |- |497 |[[Өздігінен тозаңдану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 1112] |- |498 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3148] |- |499 |[[Қыз Жібек (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 8898] |- |500 |[[Негізді тау жыныстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 907] |- |501 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 4355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28442] |- |502 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15930] |- |503 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 2353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18884] |- |504 |[[Жерлеу рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 3865] |- |505 |[[Жылқы өсіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 963] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 1750] |- |506 |[[Қазақ (этноним)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4989] |- |507 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 2439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 8081] |- |508 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 820] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11324] |- |509 |[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1842] |- |510 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15981] |- |511 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10720] |- |512 |[[Ауа ластануы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5582] |- |513 |[[Түр критерийлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 913] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1492] |- |514 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7390] |- |515 |[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8781] |- |516 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12611] |- |517 |[[Уикипедия:Форум/Басқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4569] |- |518 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 15013] |- |519 |[[Фототранзистор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 904] |- |520 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30856] |- |521 |[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1278] |- |522 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19470] |- |523 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 17280] |- |524 |[[Қаһарлы күндер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 2216] |- |525 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12672] |- |526 |[[Ысмайыл Ғаспыралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1946] |- |527 |[[316-атқыштар дивизиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2013] |- |528 |[[Параллелепипед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 1081] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 2931] |- |529 |[[Қазақстан халқы ассамблеясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 3060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12602] |- |530 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 22744] |- |531 |[[Бақтыораз Бейсекбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3430] |- |532 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15381] |- |533 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17626] |- |534 |[[Хабарды жол-жөнекей ұстау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 839] |- |535 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19979] |- |536 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19541] |- |537 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2704] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9573] |- |538 |[[Ескертпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 910] |- |539 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23974] |- |540 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25803] |- |541 |[[Қазақ мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5641] |- |542 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 755] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 15614] |- |543 |[[Тыныс белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8099] |- |544 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 4664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25569] |- |545 |[[Гастрит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 1208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 3662] |- |546 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 38227] |- |547 |[[Жалпақтал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1400] |- |548 |[[Алаш партиясының бағдарламасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 3304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 16129] |- |549 |[[Илон Маск]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 1772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 3876] |- |550 |[[25 мамыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1210] |- |551 |[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8956] |- |552 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 7790] |- |553 |[[Невралгия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1626] |- |554 |[[Әбілхайыр ханның тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1176] |- |555 |[[Қатерлі ісік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 6506] |- |556 |[[Столыпин реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 6124] |- |557 |[[Қажығали Мұханбетқалиұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6389] |- |558 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14953] |- |559 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27449] |- |560 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12286] |- |561 |[[Уикипедия:Таныстыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 3796] |- |562 |[[Одағай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 2336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 11604] |- |563 |[[Сабақтас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12214] |- |564 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 13070] |- |565 |[[ChatGPT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 2580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 9537] |- |566 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5833] |- |567 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12272] |- |568 |[[Кіші Кордяга]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 798] |- |569 |[[Хантавирус инфекциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 792] |- |570 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 11146] |- |571 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 2854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 20708] |- |572 |[[Назарбаев Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2717] |- |573 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6411] |- |574 |[[Талқылау:Деректер қорының жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 780] |- |575 |[[Әдеби жанрлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 6606] |- |576 |[[Табиғи қорлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1533] |- |577 |[[Көсемше]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 1303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 7354] |- |578 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12589] |- |579 |[[Сәукеле кигізу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1067] |- |580 |[[Орталық Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8981] |- |581 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12229] |- |582 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 1055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18736] |- |583 |[[Біржан Қожағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11711] |- |584 |[[Петров мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3079] |- |585 |[[Исатай-Махамбет көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 3031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18985] |- |586 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11365] |- |587 |[[Джек Лондон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 2077] |- |588 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7477] |- |589 |[[Қазақстан Ғарыш Сапары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 940] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 1723] |- |590 |[[Нанотехнология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 4230] |- |591 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8990] |- |592 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2824] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18004] |- |593 |[[Айдау (Мұнай және газ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 930] |- |594 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 1925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 17044] |- |595 |[[Тәуекел Мүслім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4209] |- |596 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11816] |- |597 |[[Қайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1676] |- |598 |[[Ілияс Есенберлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 2268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12677] |- |599 |[[Қазақ әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 7611] |- |600 |[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 3201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22990] |- |601 |[[Алтын белгі төсбелгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1233] |- |602 |[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3171] |- |603 |[[Көксағыз бақбағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 998] |- |604 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9448] |- |605 |[[Жәңгір-Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7022] |- |606 |[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3589] |- |607 |[[Қазақстанның Қызыл кітабы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 9343] |- |608 |[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7235] |- |609 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11904] |- |610 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9044] |- |611 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17856] |- |612 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 4545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 23633] |- |613 |[[Шек беру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1943] |- |614 |[[Шақ (етістік)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1904] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9385] |- |615 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15054] |- |616 |[[Майкл Джексон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 3878] |- |617 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15963] |- |618 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 3116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20384] |- |619 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 3482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24986] |- |620 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9732] |- |621 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14164] |- |622 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16451] |- |623 |[[Эссе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7348] |- |624 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6295] |- |625 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6671] |- |626 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10126] |- |627 |[[Шахмұрат Мүтәліп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2872] |- |628 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 21153] |- |629 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13129] |- |630 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8200] |- |631 |[[Өмірзая (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32634] |- |632 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6205] |- |633 |[[Түменбай Қуандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 4531] |- |634 |[[Жүйке жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9816] |- |635 |[[Қызғалдақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 13596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 21579] |- |636 |[[Еліктеу сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 10405] |- |637 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9469] |- |638 |[[Мезозой]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 1091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 3505] |- |639 |[[Іле Алатауы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 1101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 4289] |- |640 |[[Екінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10717] |- |641 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11755] |- |642 |[[Алаштану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 951] |- |643 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1752] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6963] |- |644 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9388] |- |645 |[[Қазақстан ғалымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4826] |- |646 |[[Бастың ауыруы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 1242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 6435] |- |647 |[[Ленинград шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2897] |- |648 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20130] |- |649 |[[Білім инновациялық лицейлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3534] |- |650 |[[Құрбақалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3148] |- |651 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 2103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5701] |- |652 |[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5485] |- |653 |[[Қазақстан астанасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7717] |- |654 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12300] |- |655 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12805] |- |656 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2144] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13437] |- |657 |[[Электр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 1985] |- |658 |[[Менің атым Қожа (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 2084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11486] |- |659 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17369] |- |660 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11408] |- |661 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8458] |- |662 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1901] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10603] |- |663 |[[Сөздің қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 888] |- |664 |[[Популяция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 4200] |- |665 |[[Эйфель мұнарасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 3494] |- |666 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 2137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5910] |- |667 |[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 14412] |- |668 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12229] |- |669 |[[Абайдың философиялық көзқарасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2714] |- |670 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22050] |- |671 |[[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3171] |- |672 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10017] |- |673 |[[Жай сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 3003] |- |674 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12496] |- |675 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14878] |- |676 |[[Дулат Бабатайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19793] |- |677 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 2521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 17244] |- |678 |[[Нәлқожа Ақбалаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 817] |- |679 |[[Күй (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2596] |- |680 |[[Сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 3839] |- |681 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7655] |- |682 |[[Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5556] |- |683 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9442] |- |684 |[[Тұманбай Молдағалиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8272] |- |685 |[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8840] |- |686 |[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 3302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17685] |- |687 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17193] |- |688 |[[Жолжазба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 712] |- |689 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 2111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 15608] |- |690 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8953] |- |691 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13581] |- |692 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7320] |- |693 |[[Даңқ ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2089] |- |694 |[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1113] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3179] |- |695 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12198] |- |696 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 2403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11689] |- |697 |[[Аңыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 3566] |- |698 |[[Кәмелеттік жасқа толмағандардың істері бойынша іс жүргізу ерекшеліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1287] |- |699 |[[Қосай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 2774] |- |700 |[[Халық қаһарманы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7705] |- |701 |[[Бабалар сөзі (жинақ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 3275] |- |702 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8402] |- |703 |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1056] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3587] |- |704 |[[Біржан мен Сара айтысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 1719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 10622] |- |705 |[[Кірме сөздер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 5821] |- |706 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6988] |- |707 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 2415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 17399] |- |708 |[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 9481] |- |709 |[[Сөздік қор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 637] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 3700] |- |710 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8111] |- |711 |[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 8633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 8652] |- |712 |[[Мақала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8495] |- |713 |[[Бұқаралық ақпарат құралдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6252] |- |714 |[[Қазақстанның биік тау шыңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6040] |- |715 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11744] |- |716 |[[Жұмбақтас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 3737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10673] |- |717 |[[Әпке (драма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 2938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19425] |- |718 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8485] |- |719 |[[Әже]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 1547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 15470] |- |720 |[[Вирустар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 6174] |- |721 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 25024] |- |722 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11763] |- |723 |[[Робототехника]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9970] |- |724 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 11073] |- |725 |[[Серке газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3693] |- |726 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 2179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11492] |- |727 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18805] |- |728 |[[Уикипедия:Жүктеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 3819] |- |729 |[[Алма Мүтәліпқызы Қыраубаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1704] |- |730 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 7077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22753] |- |731 |[[Гелиос]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 1071] |- |732 |[[Қой]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 1273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 6973] |- |733 |[[Неолит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 10899] |- |734 |[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 6867] |- |735 |[[Күй аңызы (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10538] |- |736 |[[Ноғай ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 14061] |- |737 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6610] |- |738 |[[Коперниктің гелиоцентрлік жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2573] |- |739 |[[Иштуан Қоңыр Мандоки]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 981] |- |740 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7402] |- |741 |[[Құмкөл мұнай-газ кен орны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1509] |- |742 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3231] |- |743 |[[Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 6385] |- |744 |[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15400] |- |745 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 675] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13791] |- |746 |[[Жау тылындағы бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 20709] |- |747 |[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 2205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 8183] |- |748 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5612] |- |749 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9684] |- |750 |[[Картоп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 616] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 2276] |- |751 |[[Орман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 4697] |- |752 |[[Жалаң сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2213] |- |753 |[[Шайтанкөл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 1334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 2780] |- |754 |[[Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 935] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 3081] |- |755 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8678] |- |756 |[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9122] |- |757 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8261] |- |758 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 24250] |- |759 |[[Галстук]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 2605] |- |760 |[[Көпжылдық өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 707] |- |761 |[[Оянған өлке (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2771] |- |762 |[[Көкбауыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 1053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 4083] |- |763 |[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7361] |- |764 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8047] |- |765 |[[Қоршаған ортаны қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 1468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 9834] |- |766 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11729] |- |767 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10805] |- |768 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12357] |- |769 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5671] |- |770 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20514] |- |771 |[[Астана мектеп оқушыларының сарайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3952] |- |772 |[[Деннис Тито]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 698] |- |773 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8261] |- |774 |[[Айтыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 2211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 11731] |- |775 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11085] |- |776 |[[Төлеген Тоқтаров көшесі (Астана)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 709] |- |777 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10899] |- |778 |[[Төлен Әбдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 3215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 7898] |- |779 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15516] |- |780 |[[Үрмелі музыка аспаптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1033] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3418] |- |781 |[[Жайылма сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2984] |- |782 |[[Ким Серікбайұлы Серікбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 793] |- |783 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17093] |- |784 |[[Ибраһим]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5600] |- |785 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10643] |- |786 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 11212] |- |787 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5980] |- |788 |[[Жүсіп Баласағұни]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 2396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 24644] |- |789 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7096] |- |790 |[[Әсет Болғанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1147] |- |791 |[[Ацетилсалицил қышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 2891] |- |792 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 3233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17603] |- |793 |[[Роман Васильевич Скляр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 1488] |- |794 |[[Табиғат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 2364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 13739] |- |795 |[[Лейкоз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 3139] |- |796 |[[Заң Шығару Бастамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 620] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 808] |- |797 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2115] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12172] |- |798 |[[Жылқы (қазақ дәстүрі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 5917] |- |799 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 10758] |- |800 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 13471] |- |801 |[[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6164] |- |802 |[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9533] |- |803 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4882] |- |804 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2131] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7037] |- |805 |[[Футбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12384] |- |806 |[[Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4007] |- |807 |[[Алюминий]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 1011] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 5485] |- |808 |[[Литосфера]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 923] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 5769] |- |809 |[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14323] |- |810 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 6586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 12830] |- |811 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8644] |- |812 |[[Желдірме]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 822] |- |813 |[[Педагогика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 8037] |- |814 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2222] |- |815 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 2110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 13769] |- |816 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10805] |- |817 |[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс Министрлігінің кадет корпусы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 713] |- |818 |[[Жиембет жырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 12784] |- |819 |[[Мұзды өлке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 1276] |- |820 |[[Қорғалжын қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12466] |- |821 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 2504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15447] |- |822 |[[:Санат:Қазақ жазушылары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5609] |- |823 |[[Нүктелі үтір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 2073] |- |824 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8119] |- |825 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9670] |- |826 |[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 20] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 17242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 17286] |- |827 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9697] |- |828 |[[Түргеш қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24818] |- |829 |[[Мемлекеттік басқару формасы бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4848] |- |830 |[[Сақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1930] |- |831 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9729] |- |832 |[[Қатысушы:Алмас Алимжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 610] |- |833 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22772] |- |834 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7566] |- |835 |[[Жабайы алма (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 7746] |- |836 |[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4891] |- |837 |[[Эмбриология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1149] |- |838 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2072] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10572] |- |839 |[[Компьютерлік қауіпсіздік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 2960] |- |840 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11922] |- |841 |[[Алтынемел ұлттық паркі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 1931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 7337] |- |842 |[[Оксидтер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 1077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 6869] |- |843 |[[Қазақстандағы ұжымдастыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11702] |- |844 |[[Лексикалық мағына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1815] |- |845 |[[Әбділда Тәжібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6258] |- |846 |[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 11411] |- |847 |[[Мәлік Ғабдуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12577] |- |848 |[[Руслан Тай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 2783] |- |849 |[[Нуклеин қышқылдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5352] |- |850 |[[Бүйрекүсті безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 3491] |- |851 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14280] |- |852 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7844] |- |853 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9404] |- |854 |[[Азаматтық іс жүргізудің құқықтық қатынастарына қатысушылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1153] |- |855 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11734] |- |856 |[[Тың игеру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 2465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12196] |- |857 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7917] |- |858 |[[Айқап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7530] |- |859 |[[Әскери қызмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3375] |- |860 |[[Барыс ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2760] |- |861 |[[Толеранттық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 2836] |- |862 |[[Шешендік өнер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 1149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 6800] |- |863 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6802] |- |864 |[[Эрнест Хемингуэй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 1370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 3936] |- |865 |[[Қазақ есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6938] |- |866 |[[Мәңгілік ел қақпасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 2357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18256] |- |867 |[[Астана Опера]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 4797] |- |868 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15567] |- |869 |[[Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 545] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1011] |- |870 |[[Қызыл жебе (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7919] |- |871 |[[Жезқазған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6610] |- |872 |[[Дауысты дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 16907] |- |873 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8202] |- |874 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 1295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 6048] |- |875 |[[Шалкиіз Тіленшіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10911] |- |876 |[[Қазақстанның автомобиль жолдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1712] |- |877 |[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1770] |- |878 |[[Бақбақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 4331] |- |879 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1855] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10662] |- |880 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15990] |- |881 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19971] |- |882 |[[Жалмауыз кемпір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 1591] |- |883 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6849] |- |884 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12366] |- |885 |[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 1179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4418] |- |886 |[[Тіршілік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2522] |- |887 |[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3311] |- |888 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 13474] |- |889 |[[Аусыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 1084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 2323] |- |890 |[[Назарбаев Зияткерлік мектептері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3751] |- |891 |[[Жүзу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 2881] |- |892 |[[Қазақстанның сыртқы саясаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7224] |- |893 |[[Айқындауыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 5827] |- |894 |[[Түрік руна жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4728] |- |895 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5821] |- |896 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7330] |- |897 |[[Қазақстанның тұңғыш мектептері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6618] |- |898 |[[Дүние жүзінің саяси картасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 6295] |- |899 |[[Адамаралық қарым-қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3846] |- |900 |[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2014] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 12336] |- |901 |[[Көшбасшылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4142] |- |902 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6939] |- |903 |[[Күлтегін ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12470] |- |904 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9426] |- |905 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9388] |- |906 |[[Пысықтауыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 10305] |- |907 |[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1962] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 8002] |- |908 |[[Қайым Мұқамедханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7651] |- |909 |[[Қазақстандағы референдум (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 4428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 6607] |- |910 |[[Астана қаласының бас мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6520] |- |911 |[[Плацента]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 1447] |- |912 |[[Қасым ханның қасқа жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12075] |- |913 |[[Жошы хан кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4774] |- |914 |[[Ғұндар өркениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1926] |- |915 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8516] |- |916 |[[Махмұд Қашқари]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 1789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 13414] |- |917 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8347] |- |918 |[[Қазақстан Республикасының Президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1877] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9914] |- |919 |[[Термометр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 3597] |- |920 |[[Талас шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14300] |- |921 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12698] |- |922 |[[Жекешелендіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 1892] |- |923 |[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8986] |- |924 |[[Аналитикалық тәсіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 4099] |- |925 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 16045] |- |926 |[[Публицистикалық стиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 10429] |- |927 |[[Конституциялық құқық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3904] |- |928 |[[Халиди Құрбанғали]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1649] |- |929 |[[Василий Васильевич Радлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2558] |- |930 |[[Қаракесек (Әлімұлы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5518] |- |931 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 2203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7977] |- |932 |[[Бұлшық ет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 1513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 13595] |- |933 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9863] |- |934 |[[Қазақстан елтаңбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11407] |- |935 |[[Ғылыми әдіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 3543] |- |936 |[[Қырғи қабақ соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 13037] |- |937 |[[Таласбек Әсемқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3362] |- |938 |[[Жер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 2730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 14558] |- |939 |[[Аминқышқылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 7080] |- |940 |[[Атығай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 3994] |- |941 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16383] |- |942 |[[Уикипедия:Санаттар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3536] |- |943 |[[Мұражай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 5745] |- |944 |[[Заңды өкіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 840] |- |945 |[[Жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 9483] |- |946 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7085] |- |947 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 14509] |- |948 |[[Ғани Мұратбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4602] |- |949 |[[Тырысқақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 3592] |- |950 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3697] |- |951 |[[Әдет-ғұрыптар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2247] |- |952 |[[Абай лирикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2780] |- |953 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9339] |- |954 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12520] |- |955 |[[Python]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 2016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 6693] |- |956 |[[Теңіз машығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 514] |- |957 |[[Жаңабай (Дулат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1108] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4304] |- |958 |[[Күн жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2080] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 8971] |- |959 |[[Дәстүрлі билер соты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 1284] |- |960 |[[Химиялық реакциялардың типтері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2343] |- |961 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15934] |- |962 |[[Нұрлы көш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 766] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 2249] |- |963 |[[Жаңа білім беру жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 5389] |- |964 |[[Христиандық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 8219] |- |965 |[[Жәнібек Ақатұлы Елеуісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1042] |- |966 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 459] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 3597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 18562] |- |967 |[[Барлас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 1248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 2538] |- |968 |[[Метафора]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 1874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 12704] |- |969 |[[Сөйлемнің бірыңғай мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9406] |- |970 |[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7480] |- |971 |[[Флеш-жад]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 859] |- |972 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6772] |- |973 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 2229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29974] |- |974 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6562] |- |975 |[[Қаһар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 14626] |- |976 |[[Тәңіршілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5679] |- |977 |[[Түйелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1693] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10628] |- |978 |[[Күш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 5097] |- |979 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9406] |- |980 |[[Елтаңба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 12361] |- |981 |[[Зейнеп Ахметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6457] |- |982 |[[Ішкі қызмет жарғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1149] |- |983 |[[Сүйінбай Аронұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16748] |- |984 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 13272] |- |985 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6508] |- |986 |[[Түрксіб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 8081] |- |987 |[[Үтір намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4656] |- |988 |[[Ақуыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 10113] |- |989 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10947] |- |990 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 2133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13125] |- |991 |[[Тұрлаулы мүшелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2468] |- |992 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5988] |- |993 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8217] |- |994 |[[Құстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 12960] |- |995 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9317] |- |996 |[[Ортағасыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 4369] |- |997 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7287] |- |998 |[[Сабақты етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2186] |- |999 |[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5992] |- |1000 |[[Мажарстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4663] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} fixedg6hr95rbjlyg29ouexfxlfnc19 Назерке Төлекқызы Тілеуханова 0 778767 3615048 3582262 2026-06-09T18:41:02Z Aidyn93 89756 3615048 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Гармоникалық анализ, операторлар теориясы, жуықтау теориясы |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]), Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ, Механика-математика факультеті, Іргелі математика кафедрасының профессоры. == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> * 1980 - 1985 С.М.Киров атындағы ҚазМУ, қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]] * 1989 - 1991 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]], аспирантура * 2002 - 2005 [[Еуразия ұлттық университеті]], докторантура Білім сласындағы қызмет тәжірибесі: * 1992-2002 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]] доценті * 2006 жылдан бастап [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ]] профессоры == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> Негізгі алынған нәтижелер: Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы. Лебег, Лоренц кеңістіктерінде мультипликатор нормасының жоғарғы, төменгі бағалаулары алынған. Дәрежелік шкалада оптималды айқын түрдегі квадратуралық формула, функцияны, мультипликативті түрлендіруді қайта қалпына келтіру операторлары құрылған. ===Негізгі жарияланымдар=== 1. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для мультипликативных преобразований функций многих переменных//Доклады РАН, 2003, Т.390, №2,169-171. 2. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для функций многих переменных// Матем. заметки, 2003, 74:1, 155–156. 3. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова Квадратурные формулы для классов функций малой гладкости//Матем. сборник, 2003, 194:10, 133–160. 4. Н.Т.Тлеуханова. О преобразований Харди и Беллмана для ортогональных рядов Фурье// Матем. заметки, 2001, 70:4, 638–640. 5. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. Нижние и верхние оценки нормы мультипликаторов кратных тригонометрических рядов Фурье в пространствах Лебега// Функц. анализ и его прил., 2000, 34:2, 86–88. 6. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. О приближенном вычислении интегралов для функций из пространств $W_p^\alpha[0,1]^n$//Успехи матнаук, 2000, 55:6(336), 153–154 7. Tleukhanova N.T. Nursultanov, E.D., Tikhonov S. Norm inequalities for convolution operators//Comtes Rendus Acad. Sci.Paris.Ser.1.2009.p.1-4. 8. Tleukhanova N., Sarybekova L., Tararykova T.On a Generalization of the Lizorkin theorem on Fourier Multipliers//Matematical inequalities and Applications, V.13, N 3(2010), 613-624. 9. Н. Т. Тлеуханова, А. Н. Баширова, О мультипликаторах рядов Фурье по системе Хаара, Матем. заметки, 2021, том 109, выпуск 6, 912–920 https://doi.org/10.4213/mzm1286 ==Марапаттары== * «Ы.Алтынсарин» төс белгісі 2021ж. * 2022 жылғы «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағының иегері == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] f56m2ksrezj6zwf9kr0bifk5l937q3d 3615056 3615048 2026-06-09T19:03:15Z Aidyn93 89756 3615056 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Гармоникалық анализ, операторлар теориясы, жуықтау теориясы |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]), Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ, Механика-математика факультеті, Іргелі математика кафедрасының профессоры. Эрдёш саны - 3<ref>https://mathscinet.ams.org/mathscinet/freetools/collab-dist?source=666753&target=189017</ref> == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> * 1980 - 1985 С.М.Киров атындағы ҚазМУ, қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]] * 1989 - 1991 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]], аспирантура * 2002 - 2005 [[Еуразия ұлттық университеті]], докторантура Білім сласындағы қызмет тәжірибесі: * 1992-2002 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]] доценті * 2006 жылдан бастап [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ]] профессоры == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> Негізгі алынған нәтижелер: Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы. Лебег, Лоренц кеңістіктерінде мультипликатор нормасының жоғарғы, төменгі бағалаулары алынған. Дәрежелік шкалада оптималды айқын түрдегі квадратуралық формула, функцияны, мультипликативті түрлендіруді қайта қалпына келтіру операторлары құрылған. ===Негізгі жарияланымдар=== 1. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для мультипликативных преобразований функций многих переменных//Доклады РАН, 2003, Т.390, №2,169-171. 2. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для функций многих переменных// Матем. заметки, 2003, 74:1, 155–156. 3. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова Квадратурные формулы для классов функций малой гладкости//Матем. сборник, 2003, 194:10, 133–160. 4. Н.Т.Тлеуханова. О преобразований Харди и Беллмана для ортогональных рядов Фурье// Матем. заметки, 2001, 70:4, 638–640. 5. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. Нижние и верхние оценки нормы мультипликаторов кратных тригонометрических рядов Фурье в пространствах Лебега// Функц. анализ и его прил., 2000, 34:2, 86–88. 6. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. О приближенном вычислении интегралов для функций из пространств $W_p^\alpha[0,1]^n$//Успехи матнаук, 2000, 55:6(336), 153–154 7. Tleukhanova N.T. Nursultanov, E.D., Tikhonov S. Norm inequalities for convolution operators//Comtes Rendus Acad. Sci.Paris.Ser.1.2009.p.1-4. 8. Tleukhanova N., Sarybekova L., Tararykova T.On a Generalization of the Lizorkin theorem on Fourier Multipliers//Matematical inequalities and Applications, V.13, N 3(2010), 613-624. 9. Н. Т. Тлеуханова, А. Н. Баширова, О мультипликаторах рядов Фурье по системе Хаара, Матем. заметки, 2021, том 109, выпуск 6, 912–920 https://doi.org/10.4213/mzm1286 ==Марапаттары== * «Ы.Алтынсарин» төс белгісі 2021ж. * 2022 жылғы «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағының иегері == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] g1l1je181zm6z8tfrtcuz6nd5zq8emi 3615060 3615056 2026-06-09T19:12:19Z Aidyn93 89756 3615060 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Назерке Төлекқызы Тілеуханова |Шынайы есімі = |Суреті = Tleukhanova.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 12.06.1963 |Туған жері = қазіргі [[Абай облысы]], {{туғанжері|Аягөз ауданы|Аягөз ауданында}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Гармоникалық анализ, операторлар теориясы, жуықтау теориясы |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Физика-математика ғылымының докторы |Ғылыми атағы = профессор |Альма-матер = ҚазМУ (қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]]). |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = 2022 «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Назерке Төлекқызы Тілеуханова''' — физика-метамтика ғылымының докторы ([[2007 жыл|2007]]), Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ, Механика-математика факультеті, Іргелі математика кафедрасының профессоры. Эрдёш саны - 3<ref>https://mathscinet.ams.org/mathscinet/freetools/collab-dist?source=666753&target=189017</ref> == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1963 жыл|1963]] жылы 12 маусымда қазіргі [[Абай облысы]], [[Аягөз ауданы]]нда туған.<br> * 1980 - 1985 С.М.Киров атындағы ҚазМУ, қазіргі [[Қазақ ұлттық университеті]] * 1989 - 1991 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]], аспирантура * 2002 - 2005 [[Еуразия ұлттық университеті]], докторантура Білім сласындағы қызмет тәжірибесі: * 1992-2002 [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті|Қарағанды мемлекеттік университеті]] доценті * 2006 жылдан бастап [[Еуразия ұлттық университеті|Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ]] профессоры == Ғылыми бағыты, еңбектері == Негізгі ғылыми бағыты – Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы.<br> "Преобразования коэффициентов Фурье и восстановление мультипликативнық преобразований" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> Негізгі алынған нәтижелер: Фурье қатарларының мультипликаторлары, жуықтау теориясы. Лебег, Лоренц кеңістіктерінде мультипликатор нормасының жоғарғы, төменгі бағалаулары алынған. Дәрежелік шкалада оптималды айқын түрдегі квадратуралық формула, функцияны, мультипликативті түрлендіруді қайта қалпына келтіру операторлары құрылған. ===Негізгі жарияланымдар=== 1. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для мультипликативных преобразований функций многих переменных//Доклады РАН, 2003, Т.390, №2,169-171. 2. Н.Т.Тлеуханова. Интерполяционная формула для функций многих переменных// Матем. заметки, 2003, 74:1, 155–156. 3. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова Квадратурные формулы для классов функций малой гладкости//Матем. сборник, 2003, 194:10, 133–160. 4. Н.Т.Тлеуханова. О преобразований Харди и Беллмана для ортогональных рядов Фурье// Матем. заметки, 2001, 70:4, 638–640. 5. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. Нижние и верхние оценки нормы мультипликаторов кратных тригонометрических рядов Фурье в пространствах Лебега// Функц. анализ и его прил., 2000, 34:2, 86–88. 6. Е. Д. Нурсултанов, Н. Т. Тлеуханова. О приближенном вычислении интегралов для функций из пространств $W_p^\alpha[0,1]^n$//Успехи матнаук, 2000, 55:6(336), 153–154 7. Tleukhanova N.T. Nursultanov, E.D., Tikhonov S. Norm inequalities for convolution operators//Comtes Rendus Acad. Sci.Paris.Ser.1.2009.p.1-4. 8. Tleukhanova N., Sarybekova L., Tararykova T.On a Generalization of the Lizorkin theorem on Fourier Multipliers//Matematical inequalities and Applications, V.13, N 3(2010), 613-624. 9. Н. Т. Тлеуханова, А. Н. Баширова, О мультипликаторах рядов Фурье по системе Хаара, Матем. заметки, 2021, том 109, выпуск 6, 912–920 https://doi.org/10.4213/mzm1286 ==Марапаттары== * 2021 «Ы.Алтынсарин» төс белгісі * 2022 «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағының иегері == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://enu.kz/kz/portfolio/c30b27a5915e4d0c354bc7117692c51cf6eaae9b7467 Назерке Төлекқызы Тілеуханова.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Физика-математика ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] mne04105dy1fl3bxpqjoxf5yabx9vat Қатысушы:Эльмира Ералиева/зертхана 2 780805 3615120 3614504 2026-06-10T04:47:12Z Эльмира Ералиева 179349 Дереккөздер толықтыру 3615120 wikitext text/x-wiki {{Қатысушы зертханасы}} ==Түркістан амфитеатры== '''Түркістан амфитеатры''' — Түркістан қаласының мәдени-туристік аймағында орналасқан заманауи ашық аспан астындағы сахналық кешен. Нысан қаладағы ірі қоғамдық-мәдени іс-шараларды өткізуге арналған және сәулеттік келбетімен ерекшеленеді. ==Жалпы сипаттамасы== Амфитеатрдың ерекше архитектуралық шешімі келушілерге эстетикалық әсер сыйлайды. Нысан ашық форматта салынған, көпшілік жиналатын концерттер, театрландырылған қойылымдар, фестивальдер мен ресми шараларды өткізуге бейімделген. Кешеннің жалпы аумағы шамамен 2400 шаршы метрді құрайды. Көрермендерге арналған орын саны 1000 адамға есептелген. ==Орналасуы== Амфитеатр Түркістан қаласының тарихи-мәдени және туристік инфрақұрылымы дамыған бөлігінде орналасқан. Ол қала тұрғындары мен қонақтарының демалыс орны ретінде де маңызға ие. ==Мәдени маңызы== Түркістан амфитеатры–қаладағы мәдени өмірдің маңызды орталықтарының бірі саналады. Мұнда түрлі концерттік бағдарламалар, мерекелік кештер, жастар фестивальдері және мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралар ұйымдастырылады. ==Сәулеті== Нысанның сыртқы келбеті ұлттық нақыш пен заманауи стильді үйлестіре отырып жобаланған. Дөңгелек пішінді сахна алаңы мен сатылы көрермен орындықтары классикалық амфитеатр үлгісін еске түсіреді.---- ==Дереккөздер:== 1.https://kaz.inform.kz/news/turkistanda-amfiteatr-paydalanuga-beriledi_a3529674/ ҚазАқпарат 2.https://ontustiktv.kz/kz/news/21251<nowiki/>ONTUSTIK телеарнасы 3.https://rus.baq.kz/zdanie_amfiteatra_sdadut_v_ekspluatatsiyu_v_turkestanskoy_oblasti_v_etom_godu__49230/ Baq.kz 4.https://otyrar.kz/2019/05/neobychnyj-amfiteatr-poyavitsya-v-turkestane/ OTYRAR 5.https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-turizm Түркістан облысының туризм басқармасы 6.https://weproject.media/articles/detail/novyy-kazakhstan-11-mest-kotorye-stoit-posetit-v-turkestane/ WE Project [[Санат:Театр|*]] dojihsk7r5jbsvnrnad54idmfq0r1hn 3615122 3615120 2026-06-10T04:48:28Z Эльмира Ералиева 179349 Дереккөздер толықтыру 3615122 wikitext text/x-wiki {{Қатысушы зертханасы}} ==Түркістан амфитеатры== '''Түркістан амфитеатры''' — Түркістан қаласының мәдени-туристік аймағында орналасқан заманауи ашық аспан астындағы сахналық кешен. Нысан қаладағы ірі қоғамдық-мәдени іс-шараларды өткізуге арналған және сәулеттік келбетімен ерекшеленеді. ==Жалпы сипаттамасы== Амфитеатрдың ерекше архитектуралық шешімі келушілерге эстетикалық әсер сыйлайды. Нысан ашық форматта салынған, көпшілік жиналатын концерттер, театрландырылған қойылымдар, фестивальдер мен ресми шараларды өткізуге бейімделген. Кешеннің жалпы аумағы шамамен 2400 шаршы метрді құрайды. Көрермендерге арналған орын саны 1000 адамға есептелген. ==Орналасуы== Амфитеатр Түркістан қаласының тарихи-мәдени және туристік инфрақұрылымы дамыған бөлігінде орналасқан. Ол қала тұрғындары мен қонақтарының демалыс орны ретінде де маңызға ие. ==Мәдени маңызы== Түркістан амфитеатры–қаладағы мәдени өмірдің маңызды орталықтарының бірі саналады. Мұнда түрлі концерттік бағдарламалар, мерекелік кештер, жастар фестивальдері және мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралар ұйымдастырылады. ==Сәулеті== Нысанның сыртқы келбеті ұлттық нақыш пен заманауи стильді үйлестіре отырып жобаланған. Дөңгелек пішінді сахна алаңы мен сатылы көрермен орындықтары классикалық амфитеатр үлгісін еске түсіреді.---- ==Дереккөздер:== 1.https://kaz.inform.kz/news/turkistanda-amfiteatr-paydalanuga-beriledi_a3529674/ ҚазАқпарат 2.https://ontustiktv.kz/kz/news/21251 ONTUSTIK телеарнасы 3.https://rus.baq.kz/zdanie_amfiteatra_sdadut_v_ekspluatatsiyu_v_turkestanskoy_oblasti_v_etom_godu__49230/ Baq.kz 4.https://otyrar.kz/2019/05/neobychnyj-amfiteatr-poyavitsya-v-turkestane/ OTYRAR 5.https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-turizm Түркістан облысының туризм басқармасы 6.https://weproject.media/articles/detail/novyy-kazakhstan-11-mest-kotorye-stoit-posetit-v-turkestane/ WE Project [[Санат:Театр|*]] s56xeklx1bsczzubnirziffcjqbmndf 3615125 3615122 2026-06-10T04:51:01Z Эльмира Ералиева 179349 Дереккөздер толықтыру 3615125 wikitext text/x-wiki {{Қатысушы зертханасы}} ==Түркістан амфитеатры== '''Түркістан амфитеатры''' — Түркістан қаласының мәдени-туристік аймағында орналасқан заманауи ашық аспан астындағы сахналық кешен. Нысан қаладағы ірі қоғамдық-мәдени іс-шараларды өткізуге арналған және сәулеттік келбетімен ерекшеленеді. ==Жалпы сипаттамасы== Амфитеатрдың ерекше архитектуралық шешімі келушілерге эстетикалық әсер сыйлайды. Нысан ашық форматта салынған, көпшілік жиналатын концерттер, театрландырылған қойылымдар, фестивальдер мен ресми шараларды өткізуге бейімделген. Кешеннің жалпы аумағы шамамен 2400 шаршы метрді құрайды. Көрермендерге арналған орын саны 1000 адамға есептелген. ==Орналасуы== Амфитеатр Түркістан қаласының тарихи-мәдени және туристік инфрақұрылымы дамыған бөлігінде орналасқан. Ол қала тұрғындары мен қонақтарының демалыс орны ретінде де маңызға ие. ==Мәдени маңызы== Түркістан амфитеатры–қаладағы мәдени өмірдің маңызды орталықтарының бірі саналады. Мұнда түрлі концерттік бағдарламалар, мерекелік кештер, жастар фестивальдері және мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралар ұйымдастырылады. ==Сәулеті== Нысанның сыртқы келбеті ұлттық нақыш пен заманауи стильді үйлестіре отырып жобаланған. Дөңгелек пішінді сахна алаңы мен сатылы көрермен орындықтары классикалық амфитеатр үлгісін еске түсіреді.---- ==Дереккөздер:== 1.https://kaz.inform.kz/news/turkistanda-amfiteatr-paydalanuga-beriledi_a3529674/ ҚазАқпарат 2.https://ontustiktv.kz/kz/news/21251 ONTUSTIK телеарнасы 3.https://rus.baq.kz/zdanie_amfiteatra_sdadut_v_ekspluatatsiyu_v_turkestanskoy_oblasti_v_etom_godu__49230/ Baq.kz 4.https://otyrar.kz/2019/05/neobychnyj-amfiteatr-poyavitsya-v-turkestane/ OTYRAR 5.https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-turizm Түркістан облысының туризм басқармасы 6.https://weproject.media/articles/detail/novyy-kazakhstan-11-mest-kotorye-stoit-posetit-v-turkestane/ WE Project [[Санат:Театр|*]] 17iis1uadcwnynh0vq21brp409elh3m Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала 4 780876 3614966 3614685 2026-06-09T15:00:20Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3614966 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-06-08'''. {| class="standard sortable ts-stickytableheader" ! N ! Бет ! Қаралу саны |- | data-sort-value="1" | 1 | [[Басты бет]] | data-sort-value="1030" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 030] |- | data-sort-value="2" | 2 | [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] | data-sort-value="324" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 324] |- | data-sort-value="3" | 3 | [[Арнайы:Іздеу]] | data-sort-value="267" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 267] |- | data-sort-value="4" | 4 | [[Абай Құнанбайұлы]] | data-sort-value="168" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 168] |- | data-sort-value="5" | 5 | [[КешYOU]] | data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 137] |- | data-sort-value="6" | 6 | [[Күнделік.кз]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 112] |- | data-sort-value="7" | 7 | [[Ерболат Беделхан]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 112] |- | data-sort-value="8" | 8 | [[Қазақстан]] | data-sort-value="107" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 107] |- | data-sort-value="9" | 9 | [[Гендік инженерия]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F 98] |- | data-sort-value="10" | 10 | [[Қазақ хандығы]] | data-sort-value="95" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 95] |- | data-sort-value="11" | 11 | [[Ыбырай Алтынсарин]] | data-sort-value="93" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 93] |- | data-sort-value="12" | 12 | [[Мемлекет астаналары тізімі]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 90] |- | data-sort-value="13" | 13 | [[Уикипедия:Уикипедия туралы]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 81] |- | data-sort-value="14" | 14 | [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 78] |- | data-sort-value="15" | 15 | [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 75] |- | data-sort-value="16" | 16 | [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 73] |- | data-sort-value="17" | 17 | [[Уикипедия:Форум]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 72] |- | data-sort-value="18" | 18 | [[Бұқаралық ақпарат құралдары]] | data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 71] |- | data-sort-value="19" | 19 | [[Қазақ хандары]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 66] |- | data-sort-value="20" | 20 | [[Әділет (партия)]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 64] |- | data-sort-value="21" | 21 | [[Қазақша жыл санау]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 64] |- | data-sort-value="22" | 22 | [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 62] |- | data-sort-value="23" | 23 | [[Шыңғыс хан]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 62] |- | data-sort-value="24" | 24 | [[Жоба:Уики-көктем 2026]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 61] |- | data-sort-value="25" | 25 | [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 59] |- | data-sort-value="26" | 26 | [[Ахмет Байтұрсынұлы]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 58] |- | data-sort-value="27" | 27 | [[Сақтар]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 58] |- | data-sort-value="28" | 28 | [[Қазақстан аудандары]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 58] |- | data-sort-value="29" | 29 | [[Бауыржан Момышұлы]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 55] |- | data-sort-value="30" | 30 | [[Қазақстан Құрылтайы]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 55] |- | data-sort-value="31" | 31 | [[Әл-Фатиха сүресі]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 55] |- | data-sort-value="32" | 32 | [[Шал мен теңіз]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 54] |- | data-sort-value="33" | 33 | [[Алтын Орда]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 54] |- | data-sort-value="34" | 34 | [[Бұзаубас]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 54] |- | data-sort-value="35" | 35 | [[Әмір Темір]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 53] |- | data-sort-value="36" | 36 | [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 53] |- | data-sort-value="37" | 37 | [[Мүшел жас]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 53] |- | data-sort-value="38" | 38 | [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 52] |- | data-sort-value="39" | 39 | [[Абай жолы (роман)]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 52] |- | data-sort-value="40" | 40 | [[Қазақ ұлттық университеті]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 52] |- | data-sort-value="41" | 41 | [[Қазақ рулары]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 51] |- | data-sort-value="42" | 42 | [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 51] |- | data-sort-value="43" | 43 | [[Эссе]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 51] |- | data-sort-value="44" | 44 | [[Мұхтар Шаханов]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 51] |- | data-sort-value="45" | 45 | [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 51] |- | data-sort-value="46" | 46 | [[Бэкрумс (фильм)]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 51] |- | data-sort-value="47" | 47 | [[Арғын]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 51] |- | data-sort-value="48" | 48 | [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 51] |- | data-sort-value="49" | 49 | [[Абылай хан]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 50] |- | data-sort-value="50" | 50 | [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 50] |- | data-sort-value="51" | 51 | [[Жасанды интеллект]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 49] |- | data-sort-value="52" | 52 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49] |- | data-sort-value="53" | 53 | [[Түрік қағанаты]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 49] |- | data-sort-value="54" | 54 | [[Түркістан облысы]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 49] |- | data-sort-value="55" | 55 | [[Уикипедия:Форум/Басқалар]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 48] |- | data-sort-value="56" | 56 | [[Қазақ әліпбиі]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 47] |- | data-sort-value="57" | 57 | [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 47] |- | data-sort-value="58" | 58 | [[Қадыр Мырза Әлі]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 46] |- | data-sort-value="59" | 59 | [[Жылқы малының атаулары]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 46] |- | data-sort-value="60" | 60 | [[Ұлытау облысы]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 46] |- | data-sort-value="61" | 61 | [[Ұлы Жібек жолы]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 46] |- | data-sort-value="62" | 62 | [[Павлодар облысы]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 45] |- | data-sort-value="63" | 63 | [[Шәмші Қалдаяқов]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 45] |- | data-sort-value="64" | 64 | [[Қазақстан қалалары]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 45] |- | data-sort-value="65" | 65 | [[Қоңырат]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 45] |- | data-sort-value="66" | 66 | [[Уикипедия:Қауым порталы]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 45] |- | data-sort-value="67" | 67 | [[Жандарбек Алайдарұлы Садырбаев]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45] |- | data-sort-value="68" | 68 | [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 45] |- | data-sort-value="69" | 69 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан Шығыс Қазақстан облысы Үлкен Нарын ауданы]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 44] |- | data-sort-value="70" | 70 | [[Кенесары хан]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 44] |- | data-sort-value="71" | 71 | [[Қабанбай батыр]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 44] |- | data-sort-value="72" | 72 | [[Орбұлақ шайқасы]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 44] |- | data-sort-value="73" | 73 | [[Сабақтас құрмалас сөйлем]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 44] |- | data-sort-value="74" | 74 | [[Шеркеш]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 43] |- | data-sort-value="75" | 75 | [[Жаһандану]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 43] |- | data-sort-value="76" | 76 | [[Қазақша Уикипедия]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 43] |- | data-sort-value="77" | 77 | [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 43] |- | data-sort-value="78" | 78 | [[Қасым хан]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 42] |- | data-sort-value="79" | 79 | [[Шығыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 42] |- | data-sort-value="80" | 80 | [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 42] |- | data-sort-value="81" | 81 | [[Уикипедия:Видео сабақтар]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 42] |- | data-sort-value="82" | 82 | [[Ақ Орда (мемлекет)]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 42] |- | data-sort-value="83" | 83 | [[Жыныстық қатынас]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 42] |- | data-sort-value="84" | 84 | [[Қарағанды облысы]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 41] |- | data-sort-value="85" | 85 | [[Алаш партиясы]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 41] |- | data-sort-value="86" | 86 | [[Жүсіпбек Аймауытов]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 41] |- | data-sort-value="87" | 87 | [[Ұстаз (цифрлық платформа)]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 39] |- | data-sort-value="88" | 88 | [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 39] |- | data-sort-value="89" | 89 | [[Махаббат, қызық мол жылдар]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 39] |- | data-sort-value="90" | 90 | [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 38] |- | data-sort-value="91" | 91 | [[Уикипедия:Telegram]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 38] |- | data-sort-value="92" | 92 | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 38] |- | data-sort-value="93" | 93 | [[Кәмшат Жолдыбаева]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 38] |- | data-sort-value="94" | 94 | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 38] |- | data-sort-value="95" | 95 | [[Сұңғыла]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 38] |- | data-sort-value="96" | 96 | [[Астана]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 38] |- | data-sort-value="97" | 97 | [[Міржақып Дулатұлы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 38] |- | data-sort-value="98" | 98 | [[Алланың есімдері]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 38] |- | data-sort-value="99" | 99 | [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 38] |- | data-sort-value="100" | 100 | [[Қ]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 37] |- | data-sort-value="101" | 101 | [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 37] |- | data-sort-value="102" | 102 | [[Әлемнің жеті кереметі]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 37] |- | data-sort-value="103" | 103 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37] |- | data-sort-value="104" | 104 | [[Өзбекәлі Жәнібеков]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 37] |- | data-sort-value="105" | 105 | [[Наймандар]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 36] |- | data-sort-value="106" | 106 | [[Қазақ батырлар тізімі]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 36] |- | data-sort-value="107" | 107 | [[Семен Михайлович Новиков]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2 36] |- | data-sort-value="108" | 108 | [[Қазақстан мерекелері]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 36] |- | data-sort-value="109" | 109 | [[Ақан сері]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 36] |- | data-sort-value="110" | 110 | [[Шанышқылы]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 35] |- | data-sort-value="111" | 111 | [[Мұхаммед]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 35] |- | data-sort-value="112" | 112 | [[Қыпшақтар]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 35] |- | data-sort-value="113" | 113 | [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 35] |- | data-sort-value="114" | 114 | [[Туыстық атаулары]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 34] |- | data-sort-value="115" | 115 | [[Баланы қырқынан шығару]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 34] |- | data-sort-value="116" | 116 | [[Зар Заман ақындары]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 34] |- | data-sort-value="117" | 117 | [[Мөлдір Әуелбекова]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 34] |- | data-sort-value="118" | 118 | [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 33] |- | data-sort-value="119" | 119 | [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 33] |- | data-sort-value="120" | 120 | [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 33] |- | data-sort-value="121" | 121 | [[Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 33] |- | data-sort-value="122" | 122 | [[Баланы ұшықтау]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 33] |- | data-sort-value="123" | 123 | [[Табын]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 33] |- | data-sort-value="124" | 124 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 33] |- | data-sort-value="125" | 125 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 33] |- | data-sort-value="126" | 126 | [[Жусан иісі (повесть)]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 33] |- | data-sort-value="127" | 127 | [[Үйсін мемлекеті]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32] |- | data-sort-value="128" | 128 | [[Шежіре]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 32] |- | data-sort-value="129" | 129 | [[Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 32] |- | data-sort-value="130" | 130 | [[Тас дәуірі]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31] |- | data-sort-value="131" | 131 | [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 31] |- | data-sort-value="132" | 132 | [[Қамар сұлу]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 31] |- | data-sort-value="133" | 133 | [[Салауат]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 31] |- | data-sort-value="134" | 134 | [[Әт-Тәкуир сүресі]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 31] |- | data-sort-value="135" | 135 | [[Америка Құрама Штаттары]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 30] |- | data-sort-value="136" | 136 | [[Сәкен Сейфуллин]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 30] |- | data-sort-value="137" | 137 | [[Қожа]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 30] |- | data-sort-value="138" | 138 | [[Шиебөрі]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%B1%D3%A9%D1%80%D1%96 30] |- | data-sort-value="139" | 139 | [[Алматы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 30] |- | data-sort-value="140" | 140 | [[Ғұндар]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 30] |- | data-sort-value="141" | 141 | [[Ілияс Жансүгіров]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 30] |- | data-sort-value="142" | 142 | [[Құйынды мекен (телехикая)]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 29] |- | data-sort-value="143" | 143 | [[Роза Мұқанова]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 29] |- | data-sort-value="144" | 144 | [[Уикипедия:Анықтама]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 29] |- | data-sort-value="145" | 145 | [[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 29] |- | data-sort-value="146" | 146 | [[Жәнібек хан]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 29] |- | data-sort-value="147" | 147 | [[Ұлы Отан соғысы]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 29] |- | data-sort-value="148" | 148 | [[Қазақстан жол белгілері]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 29] |- | data-sort-value="149" | 149 | [[Жеті қазына]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 29] |- | data-sort-value="150" | 150 | [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 29] |- | data-sort-value="151" | 151 | [[Қуық түбі безінің қабынуы]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 29] |- | data-sort-value="152" | 152 | [[Қазақстан туы]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 28] |- | data-sort-value="153" | 153 | [[Жамбыл Жабайұлы]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28] |- | data-sort-value="154" | 154 | [[Есім хан]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 28] |- | data-sort-value="155" | 155 | [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 28] |- | data-sort-value="156" | 156 | [[Қазақ шежірелерінің тізімі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28] |- | data-sort-value="157" | 157 | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 28] |- | data-sort-value="158" | 158 | [[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 28] |- | data-sort-value="159" | 159 | [[Шөмекей]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 28] |- | data-sort-value="160" | 160 | [[Ғабиден Мұстафин]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 28] |- | data-sort-value="161" | 161 | [[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28] |- | data-sort-value="162" | 162 | [[Ресей]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 28] |- | data-sort-value="163" | 163 | [[Ботай мәдениеті]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 28] |- | data-sort-value="164" | 164 | [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28] |- | data-sort-value="165" | 165 | [[Қаракесек (Арғын)]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 27] |- | data-sort-value="166" | 166 | [[Жеті жарғы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 27] |- | data-sort-value="167" | 167 | [[YouTube]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 27] |- | data-sort-value="168" | 168 | [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="169" | 169 | [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 27] |- | data-sort-value="170" | 170 | [[Моғолстан]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 27] |- | data-sort-value="171" | 171 | [[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 27] |- | data-sort-value="172" | 172 | [[Әбу Насыр Әл-Фараби]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 26] |- | data-sort-value="173" | 173 | [[Ұшқан ұя]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 26] |- | data-sort-value="174" | 174 | [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 26] |- | data-sort-value="175" | 175 | [[Жұбан Молдағалиев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="176" | 176 | [[Қайрат Шораұлы Сарыбай]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A8%D0%BE%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 26] |- | data-sort-value="177" | 177 | [[Қорқыт ата]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 26] |- | data-sort-value="178" | 178 | [[Эссе жазудың шарттары]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 26] |- | data-sort-value="179" | 179 | [[Ақмешіт әулие үңгірі]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 26] |- | data-sort-value="180" | 180 | [[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 26] |- | data-sort-value="181" | 181 | [[Солтүстік Қазақстан облысы]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 26] |- | data-sort-value="182" | 182 | [[Адам құқығы]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 26] |- | data-sort-value="183" | 183 | [[Қазақ тілі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 25] |- | data-sort-value="184" | 184 | [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 25] |- | data-sort-value="185" | 185 | [[Эрнест Хемингуэй]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 25] |- | data-sort-value="186" | 186 | [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 25] |- | data-sort-value="187" | 187 | [[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 25] |- | data-sort-value="188" | 188 | [[Әлем елдерінің тізімі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25] |- | data-sort-value="189" | 189 | [[Сырым Датұлы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25] |- | data-sort-value="190" | 190 | [[Осман империясы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 25] |- | data-sort-value="191" | 191 | [[Орта жүз]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 25] |- | data-sort-value="192" | 192 | [[Домалақ ана]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 25] |- | data-sort-value="193" | 193 | [[Аңырақай шайқасы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 25] |- | data-sort-value="194" | 194 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 25] |- | data-sort-value="195" | 195 | [[Шарын шатқалы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 25] |- | data-sort-value="196" | 196 | [[АҚШ штаттарының тізімі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25] |- | data-sort-value="197" | 197 | [[Шахмұрат Мүтәліп]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 25] |- | data-sort-value="198" | 198 | [[Адам құқықтары мен бостандықтары]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 25] |- | data-sort-value="199" | 199 | [[Түйе малының атаулары]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24] |- | data-sort-value="200" | 200 | [[Албан руы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 24] |- | data-sort-value="201" | 201 | [[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 24] |- | data-sort-value="202" | 202 | [[Қарауыл руы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 24] |- | data-sort-value="203" | 203 | [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="204" | 204 | [[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 24] |- | data-sort-value="205" | 205 | [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 24] |- | data-sort-value="206" | 206 | [[Байбақты]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 24] |- | data-sort-value="207" | 207 | [[Құқық бұзушылық]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D2%B1%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 24] |- | data-sort-value="208" | 208 | [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 24] |- | data-sort-value="209" | 209 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 24] |- | data-sort-value="210" | 210 | [[Ысты]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 24] |- | data-sort-value="211" | 211 | [[Жеті ата]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 24] |- | data-sort-value="212" | 212 | [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 24] |- | data-sort-value="213" | 213 | [[Жәнтекей]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 24] |- | data-sort-value="214" | 214 | [[Рай]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 24] |- | data-sort-value="215" | 215 | [[Ислам]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 24] |- | data-sort-value="216" | 216 | [[Қарғын (роман)]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 23] |- | data-sort-value="217" | 217 | [[Арыстан баб кесенесі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 23] |- | data-sort-value="218" | 218 | [[Абақ Керей]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 23] |- | data-sort-value="219" | 219 | [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23] |- | data-sort-value="220" | 220 | [[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 23] |- | data-sort-value="221" | 221 | [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23] |- | data-sort-value="222" | 222 | [[Отырар]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 23] |- | data-sort-value="223" | 223 | [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 23] |- | data-sort-value="224" | 224 | [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 23] |- | data-sort-value="225" | 225 | [[Қызыл кітап]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 23] |- | data-sort-value="226" | 226 | [[Бесін намазы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 22] |- | data-sort-value="227" | 227 | [[Ұлпан (роман)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 22] |- | data-sort-value="228" | 228 | [[Абай облысы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="229" | 229 | [[Бесікке салу]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22] |- | data-sort-value="230" | 230 | [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="231" | 231 | [[Алшын]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 22] |- | data-sort-value="232" | 232 | [[Керей хан]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 22] |- | data-sort-value="233" | 233 | [[Қабдеш Жұмаділов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="234" | 234 | [[Әлімұлы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22] |- | data-sort-value="235" | 235 | [[Есімдік]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 22] |- | data-sort-value="236" | 236 | [[Біржан Қожағұлұлы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22] |- | data-sort-value="237" | 237 | [[Ұлы жүз]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 22] |- | data-sort-value="238" | 238 | [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22] |- | data-sort-value="239" | 239 | [[Аманат (партия)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 22] |- | data-sort-value="240" | 240 | [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22] |- | data-sort-value="241" | 241 | [[Жетісу облысы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 22] |- | data-sort-value="242" | 242 | [[Франция қалаларының тізімі]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 22] |- | data-sort-value="243" | 243 | [[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 21] |- | data-sort-value="244" | 244 | [[Домбыра]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21] |- | data-sort-value="245" | 245 | [[Шымкент]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 21] |- | data-sort-value="246" | 246 | [[Жошы хан]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 21] |- | data-sort-value="247" | 247 | [[Футбол]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 21] |- | data-sort-value="248" | 248 | [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21] |- | data-sort-value="249" | 249 | [[Өзін-өзі өлтіру]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 21] |- | data-sort-value="250" | 250 | [[Ақбілек (роман)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 21] |- | data-sort-value="251" | 251 | [[Ахмет Жүнісов]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 21] |- | data-sort-value="252" | 252 | [[Ботаникалық бақ (Астана)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 21] |- | data-sort-value="253" | 253 | [[Келес ауданы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 21] |- | data-sort-value="254" | 254 | [[Пысықтауыш]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 21] |- | data-sort-value="255" | 255 | [[Алматы облысы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="256" | 256 | [[Өсімдіктер]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 21] |- | data-sort-value="257" | 257 | [[Болат Жүнісбеков]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 21] |- | data-sort-value="258" | 258 | [[Теміреткі]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 21] |- | data-sort-value="259" | 259 | [[Зат есім]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 21] |- | data-sort-value="260" | 260 | [[Солтүстік Корея]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F 21] |- | data-sort-value="261" | 261 | [[Жаныс]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 21] |- | data-sort-value="262" | 262 | [[Қазақстан халық кеңесі]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 21] |- | data-sort-value="263" | 263 | [[Асқазан аурулары]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21] |- | data-sort-value="264" | 264 | [[Кіші жүз]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 20] |- | data-sort-value="265" | 265 | [[Уикипедия:Таныстыру]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 20] |- | data-sort-value="266" | 266 | [[Түркия қалаларының тізімі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20] |- | data-sort-value="267" | 267 | [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 20] |- | data-sort-value="268" | 268 | [[Семей полигоны]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 20] |- | data-sort-value="269" | 269 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 20] |- | data-sort-value="270" | 270 | [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 20] |- | data-sort-value="271" | 271 | [[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20] |- | data-sort-value="272" | 272 | [[Жошы хан кесенесі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 20] |- | data-sort-value="273" | 273 | [[Психология]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 20] |- | data-sort-value="274" | 274 | [[Батыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20] |- | data-sort-value="275" | 275 | [[Африка]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 20] |- | data-sort-value="276" | 276 | [[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20] |- | data-sort-value="277" | 277 | [[Big Data технологияларының мемлекеттік басқаруда қолданылуы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Big_Data_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 20] |- | data-sort-value="278" | 278 | [[Қазақтар]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 20] |- | data-sort-value="279" | 279 | [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 20] |- | data-sort-value="280" | 280 | [[Қоқан хандығы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 19] |- | data-sort-value="281" | 281 | [[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="282" | 282 | [[Арыстанбаб]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 19] |- | data-sort-value="283" | 283 | [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 19] |- | data-sort-value="284" | 284 | [[Жоба:Инкубатор/Сәбденұлы Өтеген Батыр]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%98%D0%BD%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%2F%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 19] |- | data-sort-value="285" | 285 | [[Фариза Оңғарсынова]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19] |- | data-sort-value="286" | 286 | [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19] |- | data-sort-value="287" | 287 | [[Жәндіктер]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 19] |- | data-sort-value="288" | 288 | [[Сайын Мұратбеков]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="289" | 289 | [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19] |- | data-sort-value="290" | 290 | [[Биотехнология]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 19] |- | data-sort-value="291" | 291 | [[Банктер тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="292" | 292 | [[Қазақ есімдері]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 19] |- | data-sort-value="293" | 293 | [[Салқам Жәңгір хан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="294" | 294 | [[Көкшетау]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 19] |- | data-sort-value="295" | 295 | [[Ноғай ордасы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="296" | 296 | [[Жай сөйлем және оның түрлері]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 19] |- | data-sort-value="297" | 297 | [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19] |- | data-sort-value="298" | 298 | [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 19] |- | data-sort-value="299" | 299 | [[Үстеу]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 19] |- | data-sort-value="300" | 300 | [[Қыз Жібек]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 19] |- | data-sort-value="301" | 301 | [[Өт айдайтын дәрілер]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 19] |- | data-sort-value="302" | 302 | [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="303" | 303 | [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 19] |- | data-sort-value="304" | 304 | [[Сіргелі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 19] |- | data-sort-value="305" | 305 | [[Қандала]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 19] |- | data-sort-value="306" | 306 | [[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19] |- | data-sort-value="307" | 307 | [[Дулат]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 19] |- | data-sort-value="308" | 308 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 19] |- | data-sort-value="309" | 309 | [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="310" | 310 | [[Оралхан Бөкей]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 19] |- | data-sort-value="311" | 311 | [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="312" | 312 | [[Ақтабан шұбырынды]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 19] |- | data-sort-value="313" | 313 | [[Қытай]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 19] |- | data-sort-value="314" | 314 | [[Бұрындық хан]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19] |- | data-sort-value="315" | 315 | [[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 18] |- | data-sort-value="316" | 316 | [[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 18] |- | data-sort-value="317" | 317 | [[Түркия]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 18] |- | data-sort-value="318" | 318 | [[Сүре]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 18] |- | data-sort-value="319" | 319 | [[Асан қайғы Сәбитұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="320" | 320 | [[Шығай хан]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 18] |- | data-sort-value="321" | 321 | [[Театр]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80 18] |- | data-sort-value="322" | 322 | [[Футболдан әлем чемпионаты]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 18] |- | data-sort-value="323" | 323 | [[Айқын Төлепберген]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 18] |- | data-sort-value="324" | 324 | [[Есік Алтын адамы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 18] |- | data-sort-value="325" | 325 | [[Қайрат Нұртас]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 18] |- | data-sort-value="326" | 326 | [[Ботбай]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 18] |- | data-sort-value="327" | 327 | [[Ясин сүресі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 18] |- | data-sort-value="328" | 328 | [[Ақбөкен]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 18] |- | data-sort-value="329" | 329 | [[Қазақстанның халық саны мен табиғи өсімі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 18] |- | data-sort-value="330" | 330 | [[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="331" | 331 | [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 18] |- | data-sort-value="332" | 332 | [[Руслан Тай]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 18] |- | data-sort-value="333" | 333 | [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="334" | 334 | [[Қазақстан қорықтарының тізімі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18] |- | data-sort-value="335" | 335 | [[Етістік]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 18] |- | data-sort-value="336" | 336 | [[Туризм]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 18] |- | data-sort-value="337" | 337 | [[Қазақстан демографиясы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="338" | 338 | [[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="339" | 339 | [[Зарина Кармен]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 18] |- | data-sort-value="340" | 340 | [[BALA (Ninety One)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 18] |- | data-sort-value="341" | 341 | [[Қожа Ахмет Ясауи]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 18] |- | data-sort-value="342" | 342 | [[Жауғашты руы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 18] |- | data-sort-value="343" | 343 | [[Көлсай көлдері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="344" | 344 | [[Маңғыстау облысы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="345" | 345 | [[Мата атаулары мен түрлері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="346" | 346 | [[Сәттіғұл Жанғабылұлы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17] |- | data-sort-value="347" | 347 | [[Әйтеке би]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 17] |- | data-sort-value="348" | 348 | [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 17] |- | data-sort-value="349" | 349 | [[Тыныс белгілері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="350" | 350 | [[Қаңлылар]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 17] |- | data-sort-value="351" | 351 | [[Қара құрдым]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BC 17] |- | data-sort-value="352" | 352 | [[Макаров тапаншасы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="353" | 353 | [[Құнанбай Өскенбайұлы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17] |- | data-sort-value="354" | 354 | [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="355" | 355 | [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="356" | 356 | [[Грамматика]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 17] |- | data-sort-value="357" | 357 | [[Қалқаман Айымғазыұлы Сарин]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 17] |- | data-sort-value="358" | 358 | [[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17] |- | data-sort-value="359" | 359 | [[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="360" | 360 | [[Ұлт-азаттық көтерілістер]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 17] |- | data-sort-value="361" | 361 | [[Криштиану Роналду]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 17] |- | data-sort-value="362" | 362 | [[Оғыз мемлекеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="363" | 363 | [[Қарахан мемлекеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="364" | 364 | [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="365" | 365 | [[Қасым Аманжолов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="366" | 366 | [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="367" | 367 | [[Қазақ хандығының құрылуы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 17] |- | data-sort-value="368" | 368 | [[Баққожа Мұқай]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%B9 17] |- | data-sort-value="369" | 369 | [[Азан шақырып ат қою]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 17] |- | data-sort-value="370" | 370 | [[Салалас құрмалас сөйлем]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 17] |- | data-sort-value="371" | 371 | [[Хақназар хан]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17] |- | data-sort-value="372" | 372 | [[Қарқаралы ауданы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 17] |- | data-sort-value="373" | 373 | [[Бас тарту]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 17] |- | data-sort-value="374" | 374 | [[Мұстафа Шоқай]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 17] |- | data-sort-value="375" | 375 | [[Еуропа]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 17] |- | data-sort-value="376" | 376 | [[Жетіру]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 17] |- | data-sort-value="377" | 377 | [[Шыңғыс хан әулеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="378" | 378 | [[Сарайшық]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 17] |- | data-sort-value="379" | 379 | [[Халықаралық қақтығыстар]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 17] |- | data-sort-value="380" | 380 | [[Сөз табы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 17] |- | data-sort-value="381" | 381 | [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 17] |- | data-sort-value="382" | 382 | [[Аборт]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 17] |- | data-sort-value="383" | 383 | [[Серікжан Сейітжанұлы Сейітжанов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="384" | 384 | [[Ән-Ниса сүресі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 17] |- | data-sort-value="385" | 385 | [[Есет Көтібарұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="386" | 386 | [[Қостанай облысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="387" | 387 | [[Алматы қаласындағы көшелердің тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="388" | 388 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық академиялық кітапханасы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="389" | 389 | [[Шымыр]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 16] |- | data-sort-value="390" | 390 | [[Мәңгілік бала бейне]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16] |- | data-sort-value="391" | 391 | [[Ұрыс хан]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="392" | 392 | [[Оянған өлке (роман)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 16] |- | data-sort-value="393" | 393 | [[Таз руы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 16] |- | data-sort-value="394" | 394 | [[Сын есім]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 16] |- | data-sort-value="395" | 395 | [[Ырғызбай ата кесенесі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16] |- | data-sort-value="396" | 396 | [[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 16] |- | data-sort-value="397" | 397 | [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="398" | 398 | [[1916 жылғы көтеріліс туралы жырлар]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 16] |- | data-sort-value="399" | 399 | [[Түрген шатқалы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="400" | 400 | [[Азия]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 16] |- | data-sort-value="401" | 401 | [[Қазақтың боғауыз сөздері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="402" | 402 | [[Қой малының атаулары]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 16] |- | data-sort-value="403" | 403 | [[Сүйінбай Аронұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="404" | 404 | [[Айқап]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 16] |- | data-sort-value="405" | 405 | [[ALEM (Ninety One)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 16] |- | data-sort-value="406" | 406 | [[Есіл]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BB 16] |- | data-sort-value="407" | 407 | [[Төре]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 16] |- | data-sort-value="408" | 408 | [[Әскери шен]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 16] |- | data-sort-value="409" | 409 | [[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg|Сурет:Young stalin screenshot.jpg]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 16] |- | data-sort-value="410" | 410 | [[Педагогика]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 16] |- | data-sort-value="411" | 411 | [[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="412" | 412 | [[Әбіш Кекілбайұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="413" | 413 | [[Қола дәуірі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="414" | 414 | [[Шымкент дендросаябағы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B0%D1%8F%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 16] |- | data-sort-value="415" | 415 | [[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 16] |- | data-sort-value="416" | 416 | [[Көксерек (әңгіме)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 16] |- | data-sort-value="417" | 417 | [[Бәсентиін]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D1%96%D0%BD 16] |- | data-sort-value="418" | 418 | [[Құрманғазы Сағырбайұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="419" | 419 | [[Арал теңізі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 16] |- | data-sort-value="420" | 420 | [[Бозжыра шатқалы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="421" | 421 | [[Масғұт (дастан)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D2%93%D2%B1%D1%82_%28%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 16] |- | data-sort-value="422" | 422 | [[Қазақ асханасы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="423" | 423 | [[Керей (тайпа)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 16] |- | data-sort-value="424" | 424 | [[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 16] |- | data-sort-value="425" | 425 | [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="426" | 426 | [[Тәуекел Мүслім]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 16] |- | data-sort-value="427" | 427 | [[Алатау (қала)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 16] |- | data-sort-value="428" | 428 | [[Бірінші Мемлекеттік Дума]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 16] |- | data-sort-value="429" | 429 | [[Шылау]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 16] |- | data-sort-value="430" | 430 | [[Уикипедия]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="431" | 431 | [[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 15] |- | data-sort-value="432" | 432 | [[Білім]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 15] |- | data-sort-value="433" | 433 | [[Маркус Голдман]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%83%D1%81_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BC%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="434" | 434 | [[Барақ хан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="435" | 435 | [[Түйеқұс]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D1%81 15] |- | data-sort-value="436" | 436 | [[Жалайыр]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 15] |- | data-sort-value="437" | 437 | [[Өзбекстан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="438" | 438 | [[Табиғатты қорғау]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 15] |- | data-sort-value="439" | 439 | [[Қазақ ұлттық киімдері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="440" | 440 | [[Балқаш]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 15] |- | data-sort-value="441" | 441 | [[Татьяна Николаевна Бурмистрова]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 15] |- | data-sort-value="442" | 442 | [[Бөкей Ордасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="443" | 443 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 15] |- | data-sort-value="444" | 444 | [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="445" | 445 | [[Көне түркі жазбалары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="446" | 446 | [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 15] |- | data-sort-value="447" | 447 | [[Мәтін]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 15] |- | data-sort-value="448" | 448 | [[Райымбек батыр]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 15] |- | data-sort-value="449" | 449 | [[Қауіпсіздік техникасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="450" | 450 | [[Төле би]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 15] |- | data-sort-value="451" | 451 | [[Көңіл шай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="452" | 452 | [[Қазақстан Республикасының заңдары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="453" | 453 | [[Батыр Баян (поэма)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 15] |- | data-sort-value="454" | 454 | [[Батыс Түрік қағанаты]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 15] |- | data-sort-value="455" | 455 | [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="456" | 456 | [[Халықаралық туризм және меймандостық университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="457" | 457 | [[Әл-Кәфирун сүресі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="458" | 458 | [[Қорықтар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="459" | 459 | [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="460" | 460 | [[Грузия]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="461" | 461 | [[:Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер|Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 15] |- | data-sort-value="462" | 462 | [[Ақмола облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="463" | 463 | [[Табылды Досымов]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="464" | 464 | [[Жетісу]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 15] |- | data-sort-value="465" | 465 | [[Жіктік жалғау]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 15] |- | data-sort-value="466" | 466 | [[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15] |- | data-sort-value="467" | 467 | [[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="468" | 468 | [[Тұрысбек Маманұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="469" | 469 | [[Естай - Қорлан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="470" | 470 | [[Германия]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="471" | 471 | [[Қазақстан темір жолы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="472" | 472 | [[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 15] |- | data-sort-value="473" | 473 | [[Энтеровирусты инфекция]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="474" | 474 | [[Желтоқсан көтерілісі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="475" | 475 | [[Қазақстан халқы ассамблеясы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="476" | 476 | [[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15] |- | data-sort-value="477" | 477 | [[Қазақстан Республикасының Президенті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="478" | 478 | [[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар|Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="479" | 479 | [[Құрмалас сөйлем]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 15] |- | data-sort-value="480" | 480 | [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 15] |- | data-sort-value="481" | 481 | [[Сыбайлас жемқорлық]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 15] |- | data-sort-value="482" | 482 | [[Киіз үй]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 14] |- | data-sort-value="483" | 483 | [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="484" | 484 | [[Одағай]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 14] |- | data-sort-value="485" | 485 | [[Әпке (драма)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 14] |- | data-sort-value="486" | 486 | [[Автомобиль маркаларының тізімі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14] |- | data-sort-value="487" | 487 | [[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 14] |- | data-sort-value="488" | 488 | [[Атырау облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="489" | 489 | [[IC 544]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 14] |- | data-sort-value="490" | 490 | [[Мәңгілік ел қақпасы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="491" | 491 | [[Қарақұрт]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 14] |- | data-sort-value="492" | 492 | [[Дьюла Немет]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%8C%D1%8E%D0%BB%D0%B0_%D0%9D%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82 14] |- | data-sort-value="493" | 493 | [[Төреғали Төреəліұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="494" | 494 | [[Алакөл (көл)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 14] |- | data-sort-value="495" | 495 | [[Дулат Бабатайұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="496" | 496 | [[Әш-Шарх сүресі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%88-%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%85_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14] |- | data-sort-value="497" | 497 | [[Бәйдібек Қарашаұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="498" | 498 | [[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg|Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 14] |- | data-sort-value="499" | 499 | [[Қан топтары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="500" | 500 | [[Бактериялар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="501" | 501 | [[Бақытсыз Жамал]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 14] |- | data-sort-value="502" | 502 | [[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 14] |- | data-sort-value="503" | 503 | [[Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="504" | 504 | [[Септік жалғау]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 14] |- | data-sort-value="505" | 505 | [[Инфляция]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="506" | 506 | [[Андроново мәдениеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="507" | 507 | [[Шешендік сөз]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%81%D3%A9%D0%B7 14] |- | data-sort-value="508" | 508 | [[Қарақытай мемлекеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="509" | 509 | [[Сырға салу]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 14] |- | data-sort-value="510" | 510 | [[Сөйлем мүшелері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="511" | 511 | [[Жоламан Тіленшіұлы бастаған көтеріліс]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 14] |- | data-sort-value="512" | 512 | [[Тынымбай Нұрмағамбетов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="513" | 513 | [[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="514" | 514 | [[Нарманбет Орманбетұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="515" | 515 | [[Талас (өзен)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%28%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="516" | 516 | [[Жұмбақтас]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 14] |- | data-sort-value="517" | 517 | [[Келінжан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="518" | 518 | [[Истиғфар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D1%82%D0%B8%D2%93%D1%84%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="519" | 519 | [[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="520" | 520 | [[Қарақалпақ рулары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="521" | 521 | [[Қызылорда облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="522" | 522 | [[Кеңшілік Ағытайұлы Мырзабеков]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%90%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="523" | 523 | [[Кенжебек Тұрсынбайұлы Жанәбілов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="524" | 524 | [[Суан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="525" | 525 | [[Жоба талқылауы:Уики-көктем 2026]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 14] |- | data-sort-value="526" | 526 | [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 14] |- | data-sort-value="527" | 527 | [[Қазақстандағы саяси партиялар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="528" | 528 | [[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="529" | 529 | [[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 14] |- | data-sort-value="530" | 530 | [[Ирандағы соғыс (2026)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81_%282026%29 14] |- | data-sort-value="531" | 531 | [[Тараз]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 14] |- | data-sort-value="532" | 532 | [[Жалғау]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 14] |- | data-sort-value="533" | 533 | [[Жаңаарқа ауданы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 14] |- | data-sort-value="534" | 534 | [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="535" | 535 | [[Мұхаммед Хайдар Дулати]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8 14] |- | data-sort-value="536" | 536 | [[Қарқаралы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="537" | 537 | [[Демография]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 13] |- | data-sort-value="538" | 538 | [[Ауыл шаруашылығы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 13] |- | data-sort-value="539" | 539 | [[Қарағай]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 13] |- | data-sort-value="540" | 540 | [[Таяу Шығыс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81 13] |- | data-sort-value="541" | 541 | [[8 маусым]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=8_%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 13] |- | data-sort-value="542" | 542 | [[Түркістан (қала)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 13] |- | data-sort-value="543" | 543 | [[Тың игеру]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 13] |- | data-sort-value="544" | 544 | [[Шиелі ауданы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13] |- | data-sort-value="545" | 545 | [[Тынық мұхит]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 13] |- | data-sort-value="546" | 546 | [[Шымтай хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="547" | 547 | [[Өзбекстан қалаларының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="548" | 548 | [[Омбы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B1%D1%8B 13] |- | data-sort-value="549" | 549 | [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="550" | 550 | [[Асылы Әлиқызы Осман]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="551" | 551 | [[Өмірзая (роман)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 13] |- | data-sort-value="552" | 552 | [[Юпитер серіктері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D0%BF%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="553" | 553 | [[АҚШ еврейлері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="554" | 554 | [[I Сүлеймен]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 13] |- | data-sort-value="555" | 555 | [[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 13] |- | data-sort-value="556" | 556 | [[Ұзындығы бойынша өзендер тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="557" | 557 | [[Абайдың қара сөздері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="558" | 558 | [[Моңғол шапқыншылығы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 13] |- | data-sort-value="559" | 559 | [[Ғани Мұратбаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="560" | 560 | [[Мұстафа Кемал Ататүрік]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 13] |- | data-sort-value="561" | 561 | [[Саясат Нұрбек]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 13] |- | data-sort-value="562" | 562 | [[Соқырішек]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 13] |- | data-sort-value="563" | 563 | [[Дауыссыз дыбыстар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="564" | 564 | [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 13] |- | data-sort-value="565" | 565 | [[Қаракерей]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 13] |- | data-sort-value="566" | 566 | [[NewYorker]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=NewYorker 13] |- | data-sort-value="567" | 567 | [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="568" | 568 | [[Жапония қалаларының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="569" | 569 | [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 13] |- | data-sort-value="570" | 570 | [[Солтүстік Қазақстан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="571" | 571 | [[Тәуелдік жалғау]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 13] |- | data-sort-value="572" | 572 | [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D1%82_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="573" | 573 | [[Мақала]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 13] |- | data-sort-value="574" | 574 | [[Төртуыл]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8B%D0%BB 13] |- | data-sort-value="575" | 575 | [[Аустралия]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 13] |- | data-sort-value="576" | 576 | [[Қадырғали Жалайыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="577" | 577 | [[Ұйықтатын дәрілер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="578" | 578 | [[Күләш Ділдәқызы Ахметова]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D3%99%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13] |- | data-sort-value="579" | 579 | [[Сынған қылыш]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%88 13] |- | data-sort-value="580" | 580 | [[Бексейіт Әбдезұлы Түлкиев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="581" | 581 | [[Тоқтақия хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D1%8F_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="582" | 582 | [[:Санат:Оңтүстік Америка өзендері|Санат:Оңтүстік Америка өзендері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="583" | 583 | [[Тұсаукесер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="584" | 584 | [[Сарыүйсін]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 13] |- | data-sort-value="585" | 585 | [[Берел қорымы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 13] |- | data-sort-value="586" | 586 | [[Шөмішбай Нағашыбайұлы Сариев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="587" | 587 | [[Қазақ энциклопедиясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="588" | 588 | [[Есік (көл)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13] |- | data-sort-value="589" | 589 | [[Майқы би]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 13] |- | data-sort-value="590" | 590 | [[Ақша]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%B0 13] |- | data-sort-value="591" | 591 | [[Түйелер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="592" | 592 | [[Бәйтерек (монумент)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 13] |- | data-sort-value="593" | 593 | [[Дыбыс үндестігі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 13] |- | data-sort-value="594" | 594 | [[Тұрар Рысқұлов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="595" | 595 | [[Алаша (ру)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 13] |- | data-sort-value="596" | 596 | [[Әдеби жанрлар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="597" | 597 | [[Қарахан кесенесі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13] |- | data-sort-value="598" | 598 | [[Тобанияз Әлниязұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7_%D3%98%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="599" | 599 | [[Химиялық элементтер тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="600" | 600 | [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="601" | 601 | [[Алаш Орда]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 13] |- | data-sort-value="602" | 602 | [[Көшпенділер (трилогия)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 13] |- | data-sort-value="603" | 603 | [[Юрий Алексеевич Гагарин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="604" | 604 | [[Қырғи қабақ соғысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="605" | 605 | [[Екінті намазы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 13] |- | data-sort-value="606" | 606 | [[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13] |- | data-sort-value="607" | 607 | [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="608" | 608 | [[Құрмет ордені]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 13] |- | data-sort-value="609" | 609 | [[Мұхит]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 13] |- | data-sort-value="610" | 610 | [[Алтын Орда хандарының тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="611" | 611 | [[Синтаксис]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 13] |- | data-sort-value="612" | 612 | [[Асқар Сүлейменов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="613" | 613 | [[Ыстықкөл]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 12] |- | data-sort-value="614" | 614 | [[Жиде]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 12] |- | data-sort-value="615" | 615 | [[Григорий Андреевич Мельник]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9C%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B8%D0%BA 12] |- | data-sort-value="616" | 616 | [[Рахман қайнары (шипажай)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%29 12] |- | data-sort-value="617" | 617 | [[Бөгенбай батыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="618" | 618 | [[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="619" | 619 | [[Әл-Бақара сүресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="620" | 620 | [[Қазақ (қырғыз) Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%29_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="621" | 621 | [[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="622" | 622 | [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="623" | 623 | [[Компьютерлік желі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D1%96 12] |- | data-sort-value="624" | 624 | [[URL]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=URL 12] |- | data-sort-value="625" | 625 | [[Елік]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA 12] |- | data-sort-value="626" | 626 | [[Ақтөбедегі лаңкестік]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 12] |- | data-sort-value="627" | 627 | [[Мәлік Ғабдуллин]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12] |- | data-sort-value="628" | 628 | [[Сайт]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%82 12] |- | data-sort-value="629" | 629 | [[Үлгі:Алматыдағы университеттер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="630" | 630 | [[Жануарлар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="631" | 631 | [[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="632" | 632 | [[Компьютер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="633" | 633 | [[Шекті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="634" | 634 | [[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="635" | 635 | [[Еуразия ұлттық университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="636" | 636 | [[Қарақалпақ тілі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 12] |- | data-sort-value="637" | 637 | [[Оңтүстік Америка]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 12] |- | data-sort-value="638" | 638 | [[Жаңа білім беру жүйесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="639" | 639 | [[Үш Жүз партиясы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="640" | 640 | [[Биология]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="641" | 641 | [[Ұйқы безі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 12] |- | data-sort-value="642" | 642 | [[Қаһар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="643" | 643 | [[Қазақ шежіресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="644" | 644 | [[Уикипедия:Елшілік]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D0%BB%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12] |- | data-sort-value="645" | 645 | [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="646" | 646 | [[Жол белгілері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="647" | 647 | [[Маусым]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 12] |- | data-sort-value="648" | 648 | [[Қайтадан (фильм, 2025)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 12] |- | data-sort-value="649" | 649 | [[Орталық Азия]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="650" | 650 | [[Канада]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 12] |- | data-sort-value="651" | 651 | [[Қазақстанның Қызыл кітабы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 12] |- | data-sort-value="652" | 652 | [[Айдос Ыдырысұлы Үкібай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%81_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="653" | 653 | [[Қазақстан көлдері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="654" | 654 | [[Айша бибі кесенесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="655" | 655 | [[Филиппин]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF%D0%B8%D0%BD 12] |- | data-sort-value="656" | 656 | [[Есекжем]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 12] |- | data-sort-value="657" | 657 | [[Шернияз Жарылғасұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="658" | 658 | [[Ермұхамед Мәулен]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 12] |- | data-sort-value="659" | 659 | [[Астана қаласының бас мешіті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="660" | 660 | [[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="661" | 661 | [[Әл-Кәусәр сүресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="662" | 662 | [[Етеккір]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 12] |- | data-sort-value="663" | 663 | [[Екінші Мемлекеттік Дума]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12] |- | data-sort-value="664" | 664 | [[Орда (музыкалық топ)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 12] |- | data-sort-value="665" | 665 | [[Қой]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 12] |- | data-sort-value="666" | 666 | [[Портал:Шолу]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D1%83 12] |- | data-sort-value="667" | 667 | [[Дәулеткерей Шығайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="668" | 668 | [[Диуани лұғат ат-түрк]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 12] |- | data-sort-value="669" | 669 | [[Қазақстан 2030]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12] |- | data-sort-value="670" | 670 | [[Қазақ жүздері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="671" | 671 | [[Азаматтық құқық]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 12] |- | data-sort-value="672" | 672 | [[Қымыз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 12] |- | data-sort-value="673" | 673 | [[Қазақстан Халық банкі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 12] |- | data-sort-value="674" | 674 | [[Мағжан Жұмабаев ауданы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 12] |- | data-sort-value="675" | 675 | [[Швейцария]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%86%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="676" | 676 | [[Қазақстан банктерінің тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="677" | 677 | [[Қайыңды (көл)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12] |- | data-sort-value="678" | 678 | [[Уикипедия:Глоссарий]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%93%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B9 12] |- | data-sort-value="679" | 679 | [[Әкежан Мағжанұлы Қажыгелдин]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 12] |- | data-sort-value="680" | 680 | [[Еркектің жыныстық мүшесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="681" | 681 | [[Адам Смит]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%82 12] |- | data-sort-value="682" | 682 | [[Қарабура]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B0 12] |- | data-sort-value="683" | 683 | [[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="684" | 684 | [[Адам эволюциясының негізгі кезеңдері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%8D%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="685" | 685 | [[Өскемен]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 12] |- | data-sort-value="686" | 686 | [[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="687" | 687 | [[Ақсу-Жабағылы қорығы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12] |- | data-sort-value="688" | 688 | [[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 12] |- | data-sort-value="689" | 689 | [[Ақсақ құлан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="690" | 690 | [[Бала құқықтары туралы конвенция]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="691" | 691 | [[Жапония]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="692" | 692 | [[Портал:Африка/Африка елдері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%2F%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="693" | 693 | [[Аңыздың ақыры]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="694" | 694 | [[Көңіл айту]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 12] |- | data-sort-value="695" | 695 | [[Sadraddin]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 12] |- | data-sort-value="696" | 696 | [[Жүсіп Ақшораев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="697" | 697 | [[Жігіттер тобы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 12] |- | data-sort-value="698" | 698 | [[Кіндік шеше]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5 12] |- | data-sort-value="699" | 699 | [[Табиғатты пайдалану мен қорғау негіздері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="700" | 700 | [[Түргеш қағанаты]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 11] |- | data-sort-value="701" | 701 | [[Смағұл Абатұлы Елубай]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9 11] |- | data-sort-value="702" | 702 | [[Әзербайжан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="703" | 703 | [[Батыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану мұражайы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%B8-%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 11] |- | data-sort-value="704" | 704 | [[Баскетбол]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 11] |- | data-sort-value="705" | 705 | [[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="706" | 706 | [[Қаракесек (Әлімұлы)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 11] |- | data-sort-value="707" | 707 | [[Қанжығалы руы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 11] |- | data-sort-value="708" | 708 | [[Қатысушы:Sandudgul Akhanbaeva/зертхана]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ASandudgul_Akhanbaeva%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="709" | 709 | [[Қазақ газеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="710" | 710 | [[Аналды секс]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 11] |- | data-sort-value="711" | 711 | [[Жусан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="712" | 712 | [[Пуэрто-Рико]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D1%8D%D1%80%D1%82%D0%BE-%D0%A0%D0%B8%D0%BA%D0%BE 11] |- | data-sort-value="713" | 713 | [[Сұрыптау әдістері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="714" | 714 | [[Бұқар жырау ауданы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11] |- | data-sort-value="715" | 715 | [[Жұрнақ]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B 11] |- | data-sort-value="716" | 716 | [[Шииттер]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 11] |- | data-sort-value="717" | 717 | [[Жамбыл облысы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="718" | 718 | [[Бекет Мырзағұлұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="719" | 719 | [[Қарлығаштар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="720" | 720 | [[IC 3718]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_3718 11] |- | data-sort-value="721" | 721 | [[Құрманғазы ауданы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11] |- | data-sort-value="722" | 722 | [[Zheka Fatbelly]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zheka_Fatbelly 11] |- | data-sort-value="723" | 723 | [[Ақтөбе облысы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="724" | 724 | [[Ән-Нас сүресі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 11] |- | data-sort-value="725" | 725 | [[Жетісай]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B0%D0%B9 11] |- | data-sort-value="726" | 726 | [[Өлі-тірі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96-%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="727" | 727 | [[Белсенді туризм түрлері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="728" | 728 | [[Нұх пайғамбар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="729" | 729 | [[Испания]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="730" | 730 | [[Сан есім]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 11] |- | data-sort-value="731" | 731 | [[Тыныс алу жүйесі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 11] |- | data-sort-value="732" | 732 | [[Төлен Әбдік]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 11] |- | data-sort-value="733" | 733 | [[Қыз ұзату]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 11] |- | data-sort-value="734" | 734 | [[Шортанбай Қанайұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="735" | 735 | [[Қарақалпақтар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="736" | 736 | [[Мұқасан Досмұратұлы Шахзадаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="737" | 737 | [[Марат Әбдіұлы Омаров]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="738" | 738 | [[Каспий теңізі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 11] |- | data-sort-value="739" | 739 | [[Бесжылдық жоспар (КСРО)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%80_%28%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E%29 11] |- | data-sort-value="740" | 740 | [[Қазақ әдебиеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="741" | 741 | [[ChatGPT]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 11] |- | data-sort-value="742" | 742 | [[Ақтөбе]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 11] |- | data-sort-value="743" | 743 | [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="744" | 744 | [[Жатыр мойны эрозиясы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="745" | 745 | [[Жыл күндерінің тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="746" | 746 | [[АҚШ президенттерінің тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="747" | 747 | [[Азиядағы Өзара Ықпалдастық және Сенім Шаралары жөніндегі Кеңес]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A8%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%AB%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%96%D0%BC_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81 11] |- | data-sort-value="748" | 748 | [[Роман Васильевич Скляр]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 11] |- | data-sort-value="749" | 749 | [[Тим Кук]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D0%BC_%D0%9A%D1%83%D0%BA 11] |- | data-sort-value="750" | 750 | [[Хәрри Поттер]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D3%99%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%9F%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 11] |- | data-sort-value="751" | 751 | [[Халел Досмұхамедов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="752" | 752 | [[Махамбет Өтемісұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="753" | 753 | [[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11] |- | data-sort-value="754" | 754 | [[Мұрат Мөңкеұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="755" | 755 | [[Анықтауыш]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 11] |- | data-sort-value="756" | 756 | [[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="757" | 757 | [[Уикипедия:Санаттар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="758" | 758 | [[Қан мен тер]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 11] |- | data-sort-value="759" | 759 | [[Тәуекел хан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="760" | 760 | [[Айтқаның келсін]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%BD 11] |- | data-sort-value="761" | 761 | [[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="762" | 762 | [[Аусыл]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 11] |- | data-sort-value="763" | 763 | [[Бурабай (көл)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 11] |- | data-sort-value="764" | 764 | [[Бейсен Абайұлы Құранбек]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 11] |- | data-sort-value="765" | 765 | [[Сұлтанәлі Базарбайұлы Балғабай]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9 11] |- | data-sort-value="766" | 766 | [[Әсет Найманбайұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="767" | 767 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="768" | 768 | [[Қырғыз руы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 11] |- | data-sort-value="769" | 769 | [[Әз-Замахшари]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7-%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%85%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B8 11] |- | data-sort-value="770" | 770 | [[Мақаншы ауданы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11] |- | data-sort-value="771" | 771 | [[Қасқыр]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 11] |- | data-sort-value="772" | 772 | [[Балағат сөз]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 11] |- | data-sort-value="773" | 773 | [[Бернияз Күлеев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="774" | 774 | [[Танымал қазақтардың тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="775" | 775 | [[Қосшы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%88%D1%8B 11] |- | data-sort-value="776" | 776 | [[Жүрек]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 11] |- | data-sort-value="777" | 777 | [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 11] |- | data-sort-value="778" | 778 | [[Санжар Керімбай]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 11] |- | data-sort-value="779" | 779 | [[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="780" | 780 | [[Тайқазан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="781" | 781 | [[:Санат:Түркістан облысы аудандары|Санат:Түркістан облысы аудандары]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 11] |- | data-sort-value="782" | 782 | [[Уикипедия:Мақалаға бастама]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 11] |- | data-sort-value="783" | 783 | [[Тобықты]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 11] |- | data-sort-value="784" | 784 | [[Биомедицина]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="785" | 785 | [[Сона]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="786" | 786 | [[Сиқым]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 11] |- | data-sort-value="787" | 787 | [[Жақайым]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 11] |- | data-sort-value="788" | 788 | [[Бұланты шайқасы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="789" | 789 | [[Қайып хан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BF_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="790" | 790 | [[:Санат:Франция өзендері|Санат:Франция өзендері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="791" | 791 | [[Исатай Тайманұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="792" | 792 | [[Беріш]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 11] |- | data-sort-value="793" | 793 | [[Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 11] |- | data-sort-value="794" | 794 | [[Ас қорыту жүйесі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 11] |- | data-sort-value="795" | 795 | [[Жасуша]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 11] |- | data-sort-value="796" | 796 | [[Саңырауқұлақтар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="797" | 797 | [[Қан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="798" | 798 | [[Нуклеин қышқылдары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="799" | 799 | [[Игорь Александрович Самченко]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8C_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 10] |- | data-sort-value="800" | 800 | [[Бесеудің хаты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="801" | 801 | [[КТК (телеарна)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%A2%D0%9A_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="802" | 802 | [[Логика]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10] |- | data-sort-value="803" | 803 | [[Толағай (аңыз)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%29 10] |- | data-sort-value="804" | 804 | [[Минет]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 10] |- | data-sort-value="805" | 805 | [[Puttin’ on the Ritz (ән)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Puttin%E2%80%99_on_the_Ritz_%28%D3%99%D0%BD%29 10] |- | data-sort-value="806" | 806 | [[Шалқар ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="807" | 807 | [[Ақтау]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 10] |- | data-sort-value="808" | 808 | [[Ас беру]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 10] |- | data-sort-value="809" | 809 | [[:Санат:Қызылорда облысы аудандары|Санат:Қызылорда облысы аудандары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="810" | 810 | [[Америка]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10] |- | data-sort-value="811" | 811 | [[Корея Республикасы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="812" | 812 | [[Әбілқайыр хан (Шибан әулеті)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 10] |- | data-sort-value="813" | 813 | [[Қастек Баянбай]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 10] |- | data-sort-value="814" | 814 | [[Магнит өрісі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BD%D0%B8%D1%82_%D3%A9%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="815" | 815 | [[Ерке сылқым (күй)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 10] |- | data-sort-value="816" | 816 | [[Мастопатия]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="817" | 817 | [[Италия]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="818" | 818 | [[Талас шайқасы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="819" | 819 | [[Ілия Жақанов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="820" | 820 | [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="821" | 821 | [[Сауран]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="822" | 822 | [[Семей]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 10] |- | data-sort-value="823" | 823 | [[Тынымбай Төлепбайұлы Қарин]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 10] |- | data-sort-value="824" | 824 | [[Тоғыз-құмалақ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 10] |- | data-sort-value="825" | 825 | [[Қопа (көл)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 10] |- | data-sort-value="826" | 826 | [[Жайық]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10] |- | data-sort-value="827" | 827 | [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="828" | 828 | [[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 10] |- | data-sort-value="829" | 829 | [[Толықтауыш]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 10] |- | data-sort-value="830" | 830 | [[Малайсары батыр]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10] |- | data-sort-value="831" | 831 | [[Қосөзен (өркениет)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%28%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%29 10] |- | data-sort-value="832" | 832 | [[Байұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="833" | 833 | [[Ыбырай Жақаев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="834" | 834 | [[Арқалық (қала)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="835" | 835 | [[Авиация]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="836" | 836 | [[Төлеңгіттер]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 10] |- | data-sort-value="837" | 837 | [[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="838" | 838 | [[Қошмұхамбет Дүйсебайұлы Кемеңгеров]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="839" | 839 | [[Ұлыбритания]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="840" | 840 | [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="841" | 841 | [[Мәслихат депутаты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="842" | 842 | [[Адай]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 10] |- | data-sort-value="843" | 843 | [[Қазақстан аудандары әкімдерінің тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="844" | 844 | [[Қаражан Үкібаев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="845" | 845 | [[Пиелонефрит]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%84%D1%80%D0%B8%D1%82 10] |- | data-sort-value="846" | 846 | [[Электр тогы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%8B 10] |- | data-sort-value="847" | 847 | [[Болашақ (стипендия)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 10] |- | data-sort-value="848" | 848 | [[Кәлимә]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D3%99 10] |- | data-sort-value="849" | 849 | [[Майлар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="850" | 850 | [[Үлгі:Апта күндері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%90%D0%BF%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="851" | 851 | [[Теледидар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="852" | 852 | [[Дәстүр (фильм)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 10] |- | data-sort-value="853" | 853 | [[Ілияс Омаров]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="854" | 854 | [[Өмірзақ Озғанбайұлы Озғанбаев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9E%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="855" | 855 | [[Мажарстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="856" | 856 | [[Ордабасы ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="857" | 857 | [[Әл-Инфитар сүресі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="858" | 858 | [[Байдалы Бекшеұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="859" | 859 | [[Аяқ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B 10] |- | data-sort-value="860" | 860 | [[ДНҚ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 10] |- | data-sort-value="861" | 861 | [[Майкл Джексон]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 10] |- | data-sort-value="862" | 862 | [[Үйсін руы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="863" | 863 | [[Кемел Ақышұлы Ақышев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="864" | 864 | [[Іле Алатауы ұлттық паркі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 10] |- | data-sort-value="865" | 865 | [[Конъюнктивит]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 10] |- | data-sort-value="866" | 866 | [[Бэкрумс]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81 10] |- | data-sort-value="867" | 867 | [[Қазақ радиосы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BE%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="868" | 868 | [[:Санат:Алфавит бойынша өзендер|Санат:Алфавит бойынша өзендер]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 10] |- | data-sort-value="869" | 869 | [[Аз и Я]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7_%D0%B8_%D0%AF 10] |- | data-sort-value="870" | 870 | [[Шапырашты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="871" | 871 | [[Қатаған]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="872" | 872 | [[Темперамент]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82 10] |- | data-sort-value="873" | 873 | [[Перғауын]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 10] |- | data-sort-value="874" | 874 | [[Мәслихат]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D1%82 10] |- | data-sort-value="875" | 875 | [[Байлар-Жандар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="876" | 876 | [[Ян Амос Коменский]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%BE%D1%81_%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 10] |- | data-sort-value="877" | 877 | [[Сен-Виктор-сюр-Авр]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80-%D1%81%D1%8E%D1%80-%D0%90%D0%B2%D1%80 10] |- | data-sort-value="878" | 878 | [[Сиыршы (ру)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80%D1%88%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 10] |- | data-sort-value="879" | 879 | [[Онлайн Мектеп]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BD%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF 10] |- | data-sort-value="880" | 880 | [[Саржомарт]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 10] |- | data-sort-value="881" | 881 | [[Төртқара]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 10] |- | data-sort-value="882" | 882 | [[Еділ қаған]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="883" | 883 | [[Көрғұлы (күй)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 10] |- | data-sort-value="884" | 884 | [[IC 2979]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_2979 10] |- | data-sort-value="885" | 885 | [[Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="886" | 886 | [[Qazaqstan (телеарна)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="887" | 887 | [[Көкарал (бөгет)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%28%D0%B1%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D1%82%29 10] |- | data-sort-value="888" | 888 | [[Ойық руы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="889" | 889 | [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу кесенесі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="890" | 890 | [[Жапония жанартауларының тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="891" | 891 | [[Еңлік — Кебек (пьеса)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA_%E2%80%94_%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BF%D1%8C%D0%B5%D1%81%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="892" | 892 | [[Кюрасао]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 10] |- | data-sort-value="893" | 893 | [[Септік]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA 10] |- | data-sort-value="894" | 894 | [[Қимақ қағанаты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="895" | 895 | [[Қазақстан Конституциялық Соты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%A1%D0%BE%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="896" | 896 | [[Air Astana]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Air_Astana 10] |- | data-sort-value="897" | 897 | [[Астана LRT]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 10] |- | data-sort-value="898" | 898 | [[Қырғызстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="899" | 899 | [[Қазығұрт ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="900" | 900 | [[Орал]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 10] |- | data-sort-value="901" | 901 | [[Кемел Тоқаев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="902" | 902 | [[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="903" | 903 | [[Тарақты]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 10] |- | data-sort-value="904" | 904 | [[Аят әл-Курси]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 10] |- | data-sort-value="905" | 905 | [[:Санат:Қазақ ақындары|Санат:Қазақ ақындары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="906" | 906 | [[Ғұндар мемлекеті]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 10] |- | data-sort-value="907" | 907 | [[Ауыз уылуы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%83%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="908" | 908 | [[Үлгі:Еуропа елдері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="909" | 909 | [[Қауіпсіздік]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10] |- | data-sort-value="910" | 910 | [[Жүрек аурулары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="911" | 911 | [[Лионель Месси]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 10] |- | data-sort-value="912" | 912 | [[Жоңғар шапқыншылығы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 10] |- | data-sort-value="913" | 913 | [[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="914" | 914 | [[Индиго]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B3%D0%BE 10] |- | data-sort-value="915" | 915 | [[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="916" | 916 | [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 10] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} e755ot6a4hqa9wlxst4q6solpx9wf78 Қатысушы:Эльмира Ералиева 2 781251 3615137 3614494 2026-06-10T05:12:03Z Эльмира Ералиева 179349 Дереккөздер толықтыру 3615137 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл интернетте немесе электронды құрылғыларда(компютер,смартфон,планшет)сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,музыка,аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн курстар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі. Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық дәуірдің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] q90figsk0f42em5e5sw741efh3llayj Қатысушы:Tuttiorchestra687/зертхана 2 781789 3614977 3609470 2026-06-09T16:38:55Z Tuttiorchestra687 173049 3614977 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} iwm7p3lkwzeoo8xpyb90gast7ti72ow 3614982 3614977 2026-06-09T16:41:10Z Tuttiorchestra687 173049 «[[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар|Алфавит бойынша тұлғалар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3614982 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] o23i6sd7j62atletfw5m8tikqr2qa4h 3614983 3614982 2026-06-09T16:41:29Z Tuttiorchestra687 173049 «[[Санат:Музыканттар|Музыканттар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3614983 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Музыканттар]] be4qfvww9l34yv3kxutzfytg9fozj0c 3614984 3614983 2026-06-09T16:41:42Z Tuttiorchestra687 173049 «[[Санат:Домбырашылар|Домбырашылар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3614984 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Музыканттар]] [[Санат:Домбырашылар]] 31sf608rxe8phla692wef4ilteweawm 3614985 3614984 2026-06-09T16:43:10Z Tuttiorchestra687 173049 +[[Санат:Дирижерлер]]; +[[Санат:Қазақстан дирижерлері]]; +[[Санат:Ақтауда туғандар]]; +[[Санат:Күйшілер]]; +[[Санат:Қазақстан музыканттары]] ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3614985 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Музыканттар]] [[Санат:Домбырашылар]] [[Санат:Дирижерлер]] [[Санат:Қазақстан дирижерлері]] [[Санат:Ақтауда туғандар]] [[Санат:Күйшілер]] [[Санат:Қазақстан музыканттары]] rsnacl6d7u9mzocpdl0gxttitcu18wx 3614987 3614985 2026-06-09T16:43:49Z Tuttiorchestra687 173049 «[[Санат:1990 жылы туғандар|1990 жылы туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3614987 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Абылай Тілепберген|Шынайы есімі=|Сурет=|Сурет ені=|Сурет тақырыбы=|Фон=non_performing_personnel|Туған кездегі есімі=Абылай Жанболатұлы Тілепбергенов|Толық аты=|Туған күні=17.03.1990|Туған жері={{туғанжері|Ақтау|Ақтауда}}, Маңғыстау облысы|Қайтыс болған күні=|Қайтыс болған жері=|Белсенділік жылдары=|Мемлекет={{Байрақ|Қазақстан}}|Мамандықтары=[[Дирижер]], домбырашы, күйші|Дауыс түрі=|Аспаптары=Домбыра|Жанрлары=|Лақап аттары=|Ұжымдары=Құрманғазы Сағырбайұлы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрі|Қызметтес болған=|Лейблдері=|Марапаттары=[[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]], [[Құрмет ордені]], «Серпер» сыйлығының лауреаты, Республикалық байқаулардың лауреаты|Сайты=[https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/structure/artists// Құрманғазы оркестрі]|Commons=}}'''Абылай Жанболатұлы Тілепберген''' (17 наурыз 1990, [[Ақтау]], [[Маңғыстау облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|ҚазКСР]]) – қазақстандық [[Дирижер|дирижëр]], [[Домбыра|домбырашы]], [[күйші]], [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы|«Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығының]] иегері (2018), «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденінің иегері (2025). [[Қазақ халық аспаптар оркестрі|Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің]] бас дирижëрі. (2018 жылдың қазан айынан бастап)<ref>{{Cite web|title=Тлепберген Абылай Жанболатович — Республиканское государственное казенное предприятие «Казахский национальный оркестр народных инструментов имени Курмангазы» Комитета культуры Министерства культуры и информации Республика Казахстан|url=https://kurmangazy-orchestra.kz/ru/artists/tilepbergen-abylaj-zhanbolatovich/|accessdate=20.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Награды Президента получили артисты Мангистау|url=https://elemnews.kz/pravitelstvo/mangistauskie-artisty-otmecheny-nagradami-prezidenta|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Абылай атына лайық сый алды|url=https://ser-per.kz/zhanalyqtar/audan-tynysy/abylaj-atyna-lajy-syj-aldy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Өмірбаяны және білімі == Абылай Тілепберген 1990 жылы 17 наурызда Маңғыстау облысының Ақтау қаласында музыкалық отбасында дүниеге келген. Анасы — кәсіби музыкант әрі пианист, сондай-ақ әншілікпен айналысады, ал әкесі Жанболат Тілепбергенов — дәрігер-терапевт, жастайынан домбыра тартқан. Абылай бес жасынан бастап музыкаға қызығушылық танытып, домбыраны меңгеруге ден қояды. Жеті жасынан бастап Маңғыстау өнер колледжі жанындағы балалар студиясында ҚР Еңбек сіңірген әртісі, Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының «Құрметті профессоры» және белгілі күйші [[Роза Тайманқызы Айдарбаева|Роза Тайманқызы Айдарбаеваның]] домбыра сыныбында тәлім алады. Ол жерде бес жыл білім алып, оқуын үздік аяқтайды. 2007 жылы Маңғыстау өнер колледжінің халық аспаптар бөліміне түсіп, алғашқы ұстазы Роза Айдарбаеваның сыныбында оқиды. Оқу барысында дарындылығымен және күйлерді шебер орындауымен ұстаздарының назарына ілігеді. 2010 жылы Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясына бакалавриат бағдарламасы бойынша оқуға түсіп, Қазақстан Республикасының еңбек сінірген өнер қайраткері , профессор [[Кәрима Сахарбаева Сүндетқызы|Кәрима Сүндетқызы Сахарбаеваның]] сыныбында білім алады. 2016 жылы консерваторияның магистратурасын тәмамдады.<ref name=":0">{{Cite web|title=Взмах палочкой » Новое поколение|url=https://archive.np.kz/cultura/27041-vzmah-palochkoy.html|accessdate=21.05.2026}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Ровесник независимости: Народное творчество – наша сила и гордость|url=https://www.nur.kz/society/1933633-rovesnik-nezavisimosti-narodnoe-tvorchestvo-nasha-sila-i-gordost/|website=22.05.2026}}</ref> Қазақтың халық әртісі, дәулескер күйші, домбырашы Қаршыға (Қаршымбай) Ахмедияровтың шәкірті. Дирижëрліктен Базарғали Жаманбаев, Жалғасбек Бегендіков, Айтқали Жайымов, Рахат Мадреев деген ұстаздардан тәлім алды. Сонымен қатар Н.Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында, П.И. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваторияларда Юрий Темирканов және Геннадий Рождественский деген дирижëрлерден сабақтар алған.<ref>{{Cite web|title=Абылай ТІЛЕПБЕРГЕН, дирижер: Дирижер аспабы – оркестр <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://aqzhelken.kazgazeta.kz/news/29894|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Арпалыс, сағыныш, үміт – бәрі әуен <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/64940|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Шығармашылық жолы == Абылай Тілепберген шығармашылық сапарларымен көптеген шетел мемлекеттерінде өнер көрсеткен. Атап айтқанда, Германияның Берлин, Ганновер және Гамбург қалаларында, сондай-ақ Франция, Швейцария, Қытай, АҚШ, Түрікменстан, Біріккен Араб Әмірліктері, Иордания, Түркия, Чехия, Ливия, Ресей, Қырғызстан, Қазақстан, Өзбекстан және Норвегия елдерінде концерттік бағдарламаларға қатысқан. Абылайды мерекелік іс-шараларға, мәдени-көпшілік бағдарламаларға, Астана мен Алматы қалаларында өтетін мәдени шараларға, сондай-ақ үкіметтік концерттерге жиі шақырады. Домбырашының репертуарында 100-ден астам күй бар. Оның орындауындағы шығармалар қатарында Абыл, Қартбай, Есір, Құлшар, Есжан, Өскенбай, Мұрат, Шамығұл, Әлқуат, Есбай, Махамбет Өтемісұлы, Дина Нұрпейісова, Құрманғазы Сағырбайұлы, Дәулеткерей Шығайұлы, Сүгір Әлиұлы, Тәттімбет Қазанғапұлы, Нұрғиса Тілендиев, Қаршыға Ахмедияров және басқа да күйшілердің туындылары бар. Сонымен қатар, репертуарында орыс және шетел композиторларының шығармалары да орын алады.<ref>{{Cite web|title=Стала известна программа Дней культуры Казахстана в Туркменистане <nowiki>|</nowiki> Культура|url=https://asmannews.ru/news/4463/stala-izvestna-programma-dnei-kultury-kazahstana-v-turkmenistane|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Первый масштабный концерт казахстанских артистов прошел в Хьюстоне|url=https://www.inform.kz/ru/perviy-masshtabniy-kontsert-kazahstanskih-artistov-proshel-v-hyustone-55d752|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Мотивы Азии в Южной Европе|url=https://time.kz/articles/grim/2023/06/19/motivy-azii-v-yuzhnoj-evrope|accessdate=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Садраддин, Енлик и Рауана покоряют США: Наурыз отметили в Хьюстоне|url=https://qumash.kz/news/sadraddin-enlik-irauana-pokoryayut-ssha-nauriz-otmetili-v-hyustone-cb0ffe/|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Дни культуры Республики Казахстан стартовали в Туркменистане|url=https://globalnews.kz/dni-kultury-respubliki-kazahstan-startovali-v-turkmenistane/|accessdate=23.06.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чарующие степные мелодии - Liter.kz|url=https://liter.kz/8020-charuyushchie-stepnye-melodii/|accessdate=23.05.2026}}</ref> === Күйшілік қызметі === * Орындаушылық өнерімен қатар күй шығарумен де айналысады. Абылай — онға жуық дәстүрлі күйдің авторы. Алғашқы күйін 2002 жылы, он екі жасында, Құрманғазы Сағырбайұлы кесенесіне зиярат етіп қайтқаннан кейін арнау ретінде шығарған. Күйшінің белгілі «Серпін», «Арнау», «Атамекен» деген күйлері бар және «Нағашым» әнінің авторы болып табылады.<ref name=":2" /> === Дирижëрлік қызметі === * Абылай Тілепберген Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның студенттік халық аспаптар оркестрінің дирижёрі болған. 2016 жылы оркестрмен бірге Қытайдың Шанхай қаласында өткен «Shanghai Spring International Music Festival» Халықаралық фестивалі аясындағы гастрольдік сапарға аттанады. Оркестр «Shanghai Oriental Art Center» концерт залында Құрманғазы Сағырбайұлының, Ахмет Жұбановтың, Қаршыға Ахмедияровтың, Нұрғиса Тілендиевтің және заманауи қазақстандық композиторлардың шығармаларын орындады.<ref>{{Cite web|title=Қазақтың күйлері Шанхайдағы халықаралық фестивальде күмбірлейді|url=https://kaz.inform.kz/news/kazaktyn-kuyleri-shanhaydagy-halykaralyk-festival-de-kumbirleydi_a2902749|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Казахские народные кюи прозвучат на международном фестивале в Шанхае - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/news/109792/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2013—2018 жылдары консерваторияның оркестрінің дирижёрі қызметін атқарды. * 2014 жылы Құрманғазы консерваториясының (КНК) 70 жылдығына арналған Гала концертін Алматы қаласының Республика сарайында және Астанада «Қазақстан» ЦКЗ-де дирижёрлеген.<ref>{{Cite web|title=Қазақ халық аспаптар оркестрі - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/creativity/teams/the-orchestra-of-kazakh-folk-instruments/-/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2015 жылы Құрманғазы консерваториясында «Piano Competition» Халықаралық фестивалінде «Фольклордан джазға» дейін жобасын дирижёрледі. * 2017 жылы Астанада ЭКСПО-да Гала концерт «Мәдени жобасында» дирижёрлеген. * 2018 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің бас дирижёрі етіп тағайындалды. Дирижёр оркестрмен «Адай», «Балбырауын», «Сарыарқа», «Серпер», «Махамбет», «Топан», «Орақ, Мамай», «Балқадиша», «Көңілді бикеш», «Әсем қоңыр» және т. б. шығармаларды орындаған. * 2021 жылы «Aljazz Symphony» Алматы қала әкімдігінің эстрада-симфониялық оркестрімен және Құрманғазы атындағы Қазақ оркестрімен «Оркестрлер фестивалі» концерт аясында Т. Мұхамеджанов композитордың «Махаббат бекеті» кинофильмінен саундтрек, А. Пьяццоланың «Либертанго», Түркештің күйі «Көңілашар», «Алдар көсе» және «Мадагаскар 2» мульфильмдерінің саундтректерін дирижёрледі. * 2020—2022 жылдары арылығында қазақстандық пианист Жания Әубәкірова «Самғау» атты авторлық жобасын ұйымдастырды. Концерттер Алматыдағы Республика сарайында және Астанада өткізілді. Абылай Тілепберген Ж. Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясының Т. Әбдірәшев атындағы мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің шақырылған дирижёрі болды. (Қанат Омаров бас дирижёрмен қоса)<ref>{{Cite web|title=Концерт «Самғау» - Концерт - расписание, цены, ☎ контакты, адреса <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим!|url=https://sxodim.com/almaty/event/kontsert-sam-au|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Құрманғазы оркестрінің 85-жылдығына арналған концерт» дирижëр Айсын Жексенмен бірлесіп, мерекелік концерт өткізді. * 2019 жылы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы аясында және Құрманғазы атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық халық аспаптар оркестрінің 85 жылдығына орай, Алматы қаласында 29 наурыз күні Құрманғазы оркестрі және Ғабит Мүсірепов атындағы балалар және жасөспірімдер театрының бірлескен жобасы «Аманат» концерт-спектаклінің премьерасы аншлагпен өтті.<ref>{{Cite web|title=Қос өнер ордасының ерен жобасы|url=https://madeniportal.kz/news/qos-oner-ordasynyn-eren-zobasy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Концерт “Самғау“ в Алматы: новое звучание любимых казахских мелодий: 07 ноября 2022 09:30 - новости на Tengrinews.kz|url=https://tengrinews.kz/culture/kontsert-samgau-almatyi-novoe-zvuchanie-lyubimyih-kazahskih-482217/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2019 жылы «Вечер классической музыки» еуропалық классикалық музыка концертін дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=В Алматы пройдет «Вечер классической музыки»|url=https://massaget.kz/blogs/v-almatyi-proydet-vecher-klassicheskoy-muzyiki-25375/|accessdate=22.06.2026}}</ref> * 2019 жылы «Оркестр түні» концертін аншлагпен өткізді.<ref>{{Cite web|title="ОРКЕСТР ТҮНІ" КОНЦЕРТІ АНШЛАГПЕН ӨТТІ|url=https://madeniportal.kz/article/2424|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2024 жылы «Құрманғазы оркестрінің 90-жылдығына арналған концерт» жобасында дирижëрледі.<ref>{{Cite web|title=Мы вам устроим!|url=https://time.kz/articles/blitz/2023/06/26/my-vam-ustroim|website=22.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Алматы на международном уровне отметили 90-летие оркестра Курмангазы|url=https://vapress.kz/ru/article/v-almaty-na-mejdunarodnom-urovneotmetili-90-letie-orkestra-kurmangazy.html|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Қазақ музыка өнерінің қарашаңырағы - Құрманғазы оркестріне 90 жыл|url=https://kaz.inform.kz/news/kazak-muzika-onernn-karashaniragi-kurmangazi-orkestrne-90-zhil-b1e6e5|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2025 жылы Ақтауда «Ақтау – 2025 жылғы түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында түрксой опера күндерінде Абылай Тілепберген Абыл Тарақұл атындағы қазақ халық аспаптар оркестрмен дирижëрлік етті.<ref>{{Cite web|title=В Актау прошёл грандиозный оперный вечер тюркского мира|url=https://turanews.kz/ru/news/v-aktau-proshyol-grandioznyj-opernyj-vecher-tyurkskogo-mira/|accessdate=23.05.2026}}</ref> * 2026 жылы Димаш Құдайбергенмен бірлесіп «Серпін» атты авторлық концертін өткізді.<ref>{{Cite web|title=Концерт СЕРПІН в Алматы с Димашем и Абылаем Тлепбергеном|url=https://biznescentr.kz/govnews/ministerstvo-kultury-i-informacii-rk/145280-koncert-serpin-v-almaty-s-dimashem-i-abylaem-tlepbergenom.html|accessdate=22.05.2026}}</ref> * 2026 жылы «Ахмет Жұбановтың 120-жылдығына» орай Қазақ концертте «Ғасырлар пернесі» концертін дирижëрледі. * 2026 жылы «Қаршыға Ахмедияровтың 80-жылдығына» арналған концертін дирижëрледі. == Tasqyn Studio-мен әріптестігі == 2023 жылы қазақстандық тәуелсіз «[[Tasqyn Studio]]<nowiki/>» анимациялық студиясы «[[Дала шырқауы]]<nowiki/>» атты мультсериал жобасын шығарды. Мультсериал қазақтың ұлы күйші-композиторы Құрманғазы Сағырбайұлы өміріндегі оқиғаларға негізделген. Студия өкілдерінің айтуынша, жоба ұлттық өнерді анимация арқылы танытудың алғашқы қадамдарының бірі ретінде әзірленген. Жобаның ұзақтығы 3–5 минуттық 9 пилоттық бөлімі қазақ тілінде жарық көрді. Әр бөлімде композитордың өмірбаянынан үзінділер баяндалып, оның күйлері орындалған. Жобаға Абылай Тілепберген күй орындаушы ретінде қатысып қана қоймай, Құрманғазы туралы ақпараттарды бөлісуімен атсалысқан. Мультсериал бөлімдерінде Құрманғазының: * '''1-бөлімде «Ұзақ»''' * '''2-бөлімде «Кішкентай»''' * '''3-бөлімде «Төремұрат»''' * '''4-бөлімде «Бозқаңғыр»''' * '''5-бөлімде «Ман''' '''ата»''' * '''6-бөлімде «Балқаймақ»''' * '''7-бөлімде «Қайран шешем»''' * '''8-бөлімде «Машина»''' * '''9-бөлімде «Серпер»''' Деген күйлері орындалған.<ref>{{Cite web|title=Талантты жастар «Дала шырқауы» анимациялық туындысын жарыққа шығарды: 24 наурыз 2023, жаңалықтар Turkystan.kz|url=https://turkystan.kz/article/217837-talantty-zhastar-dala-shyr-auy-animaciyaly-tuyndysyn-zhary-a-shy-ardy|website=21.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=В Казахстане вышел мультсериал про историю создания кюев Курмангазы — The Village Казахстан|url=https://www.the-village-kz.com/village/city/news-city/29689-v-kazahstane-vyshel-multserial-pro-istoriyu-sozdaniya-kyuev-kurmangazy|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Группа молодых и талантливых художников Казахстана <nowiki>|</nowiki> Давай Сходим! Алматы|url=https://smartik.ru/almaty/post/185550362|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Марапаттары == # Алғашқы домбырадан байқауы: 2001 жылы ел ішінде «Біз – Тәуел­сіздіктің құрдастарымыз» деген ­Респуб­ликалық конкурс-фестиваль өтті. Абылай он бір жасында «Дипломант» дәрежесін жеңді.<ref name=":2" /> # 2006 жылы Ж.Нәжімеденов шығармашылығына арналған республикалық «Дүбірлі домбыра» конкурсында Гран-при лауреаты # Мұрат Өскінбайұлы атындағы ІІ республикалық күйшілер сайысында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Есір Ашуақұлы атындағы ІІ республикалық домбырашылар конкурсында Гран-при лауреаты # 2007 жылы Республикалық тұңғыш телевизиялық «Әлем-Арт» байқауында Гран-при лауреаты # 2009 жылы «Дәулескер дәстүр» атты Сержан Шәкірат орындайтын күйлердің республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында өткен республикалық Музыка олимпиадасында «халық аспаптар» аталымы бойынша бас жүлде иегері # 2012 жылы Атырау қаласында өткен Р.Ғабдиев атындағы «Күй қағаны» І республикалық фестивалінде Гран-при лауреаты # 2012 жылы Ә.Есқалиев атындағы «Алтын домбыра» ІІ республикалық конкурсында Гран-при лауреаты # 2012 жылы ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Қорының лауреаты атағын жеңіп алды. # 2013 жылы өткен С. Құсайынов атындағы республикалық дирижерлер конкурсында бас жүлде иегері # 2013 жылы Н.Тілендиев атындағы «Өз елім» атты республикалық дирижерлер конкурсында ең үздік орындаушылық шеберлігі үшін бас жүлдені иеленді. # 2013 жылы Қазақстан Жастар одағы­ның «Серпер» сыйлығының лауреаты атанды. # 2019 жылы Талдықорған қаласында І. Жансүгіров атындағы Мәдениет сарайында Алматы облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының ұйымдастыруымен М.Төлебаев атындағы ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер байқауында ІІ орын иегері.<ref>{{Cite web|title=ІV Республикалық «Алтын таяқша» дирижерлер, «Кестелі орамал» вокалистер байқауы жеңімпазы анықталды|url=https://abai.kz/index.php/post/52264|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Күйші Абылай <nowiki>|</nowiki> Qazaq Gazeta|url=https://anatili.kazgazeta.kz/news/17799|accessdate=23.05.2026}}</ref> # 2019 жылы Өзбекстанда өткен «Bahor Nafasi» Халықаралық өнер фестивалінде сертификат алған. == Шабыт көздері == Әртүрлі сұхбаттарында Абылай Тілепберген өз шығармашылығына әсер еткен тұлғалардың қатарында дирижёрлер Евгений Мравинский, Юрий Темирканов, Герберт фон Караян, Бернард Хайтинк, сондай-ақ Шамғон Қажығалиев, Нұрғиса Тілендиев, Арман Жүдебаев. Күйші өзінің тұрақты шабыт көздері ретінде Құрманғазы Сағырбайұлы, Дина Нұрпейісова пен Тәттімбет Қазанғапұлын көрсеткен. Сонымен қатар ол шетелдік композиторлар Бетховен, Бах, Моцарт, Дворжак, Чайковский және Римский-Корсаков шығармашылығын жоғары бағалайтынын айтқан.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == БАҚ-тағы қызметі == Абылай Тілепберген әртүрлі жылдары қазақстандық телеарналардың мәдени-ағартушылық бағдарламаларына қатысқан. Ол «Jibek Joly TV», «Khabar TV», «Abai TV» теларнасында (Сарасөз, Вечные ценности және Әндіground бағдарламалары), «Таң нұры» бағдарламасында және «Алматы телеарнасында» Мәдениет саласының үздігі Медет Қуанышевпен бірлескен сұхбаттар, «Таңшолпан» бағдарламасында, «Qazaqstan телеарнасы» (Бір күн жобасы) және басқа да жобаларда сұхбат беріп, қазақтың дәстүрлі музыкасы мен күй өнерін насихаттауға атсалысқан.<ref>{{Cite web|title=Абылай Тілепберген. Қазақстандық жас күйші, дирижер - jjtv.kz-те эк...|url=https://jjtv.kz/kk/abylaj-tilepbergen-kazakstandyk-zhas-kujshi-dirizher|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=ӘндіGround. Әндіground. Абылай Тілепбергенов - «AbaiTV» телеарнасы|url=https://abaitv.kz/kz/videos/951|accessdate=23.05.2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Бір күн. Абылай Тілепбергенов - «Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы|url=https://qazaqstan.tv/videos/118700|accessdate=23.05.2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Музыканттар]] [[Санат:Домбырашылар]] [[Санат:Дирижерлер]] [[Санат:Қазақстан дирижерлері]] [[Санат:Ақтауда туғандар]] [[Санат:Күйшілер]] [[Санат:Қазақстан музыканттары]] [[Санат:1990 жылы туғандар]] kqbpc2xulhswaju90a7ev55cympduzs Жазсыз өткен жыл 0 782307 3615052 3614662 2026-06-09T19:00:37Z Madi Dos 18369 3615052 wikitext text/x-wiki [[Сурет:1816 summer.png|нобай|500x500 нүкте|1971–2000 жылдардағы орташа температурамен салыстырғандағы 1816 жылғы Еуропадағы жазғы температура аномалиясы]] '''1816 жыл''' тарихта '''«Жазсыз өткен жыл»''' (ағылш. ''Year Without a Summer'') деген атпен белгілі. Оған жаһандық орташа температураның 0.4-0.7 С шамасына төмендеуіне әкеп соққан ауыр климаттық ауытқулар себеп болды. Осының салдарынан Солтүстік жарты шарда жаппай өнімсіздік пен үлкен ашаршылық орын алды. Еуропада 1816 жылдың жазы 1766 және 2000 жылдар аралығындағы ең суық маусым ретінде тіркелді. Зерттеулер бұл аномалияның басты себебі — 1815 жылдың сәуірінде Голландиялық Ост-Үндістандағы (қазіргі Индонезия) '''Тамбора жанартауының''' жойқын атқылауынан туындаған «жанартаулық қыс» екенін көрсетеді. Бұл соңғы 1300 жылдағы ең ірі жанартау атқылауы ретінде танылды. Атмосфераға тараған орасан зор жанартау күлі мен газдар күн сәулесінің жерге жетуіне кедергі келтіріп, жаһандық суытуға алып келді. Бұл жағдай Еуропа [[Наполеондық соғыстар|Наполеон соғыстары]]<nowiki/>нан кейін әлі есін жия алмай жатқан әлеуметтік-экономикалық күйзеліс кезеңімен тұспа-тұс келіп, халықтың тауқыметін арттыра түсті. == Басты себептері == Тамбора жанартауының атқылау индексі (VEI) 7-ге тең болды және ол атмосфераға кем дегенде 37 текше километр тығыз жыныс қалдықтарын шығарды. Бұл — адамзат тарихында ресми расталған ең соңғы VEI-7 деңгейіндегі атқылау. Осы кезеңдегі басқа да ірі жанартау белсенділіктері (VEI-4 деңгейінен жоғары): * 1808 жылғы [[Тынық мұхитының оңтүстік-батысындағы жұмбақ атқылау]] * 1812 жылғы Кариб теңізіндегі Сент-Винсент аралында орналасқан Ла-Суфриер жанартауы * 1812 жылғы Голландиялық Ост-Үндістандағы Аву жанартауы * 1813 жылғы Рюкю аралдарындағы Суваноседзима жанартауы * 1814 жылғы Филиппиндегі Майон жанартауы Бұл атқылаулар стратосферада күн сәулесін блоктайтын орасан зор күл мен шаң қабатын түзді. Сонымен қатар, Жер шары XIV ғасырда басталған '''«Кіші мұз дәуірі»''' деп аталатын көпғасырлық суыту кезеңінің соңында тұрған еді. Бұған қоса, бұл уақыт күн белсенділігінің төмендеген шағы — '''Далтон минимумымен''' (1790–1830 жж.) де тұспа-тұс келді. 1816 жылдың мамырында Күн белсенділігін көрсететін Вольф саны рекордтық төмен көрсеткішке (0.1) жетті. == Аймақтық зардаптары == === Африка === [[Сахель]] аймағындағы тікелей деректер аз болғанымен, көршілес аумақтарда жауын-шашын мөлшерінің әдеттегіден тыс көп болғаны байқалады. Сахельден төмен, Батыс Африканың жағалау сызықтарында жауын-шашын мөлшері қалыпты деңгейден төмен болды. Оңтүстік Африка жағалауында қатты дауылдар соқты. 1816 жылдың шілде айының соңында Кейптаун маңында жойқын дауыл соғып, қатты солтүстік желдер мен [[Бұршақ (жауын-шашын)|бұршақ]] әкеліп, кеме қатынасына үлкен зақым келтірді. === Азия === * '''Қытай:''' [[Муссон]] маусымы бұзылып, [[Янцзы]] өзенінің алқабында жойқын су тасқыны орын алды. Шуанчен бекеті аяз салдарынан егістіктердің бұзылғанын және әскерлердің дезертирлікке барғанын хабарлады. Цзянси және Аньхой провинцияларында жазда қар аралас жаңбыр жауды. Тайваньда да қар мен қатты аяз тіркелді. Юньнань провинциясындағы жаппай ашаршылық биліктегі Цин әулетінің әлсіреуіне әсер етті. * '''Үндістан:''' Жазғы муссонның кешігуінен туындаған нөсер жаңбырлар тырысқақ (холера) індетінің Бенгалиядан Мәскеуге дейін таралуын тездетті. Бенгалияда қысқы муссон кезінде қалыптан тыс суық пен қар жауғаны хабарланды. * '''Жапония:''' Суық ауа райы егінді зақымдағанымен, бұрынғы Тенмей ашаршылығынан (1782–1788 жж.) сақтанған ел бұл жолы жаппай өнімсіздік пен халық шығынына жол бермеді. === Еуропа === [[Сурет:Greenland sulfate.png|нобай|Гренландия мұз керндеріндегі сульфат концентрациясы. 1810 жылға дейін белгісіз жанартау атқылауы орын алған.<ref>Dai, Jihong; Mosley-Thompson, Ellen; Thompson, Lonnie G. (1991). "Ice core evidence for an explosive tropical volcanic eruption six years preceding Tambora". ''Journal of Geophysical Research: Atmospheres''. '''96''' (D9): 17, 361–317, 366. Bibcode:1991JGR....9617361D. doi:10.1029/91jd01634. S2CID&#x20;8384563.</ref> 1815 жылдан кейінгі ең жоғары көрсеткіш (пик) Тамбора жанартауының әсерінен болды.]] Жанартау атқылауларының салдарынан Еуропада бірнеше жыл қатарынан егін нашар шықты, ал 1815 жылғы Тамбора оқиғасы соңғы соққы болды. Наполеон соғыстарынан қалжыраған құрлық XIX ғасырдағы ең ауыр ашаршылықты бастан өткерді. Ұлыбритания мен Ирландияда бидай, [[Екпе сұлы|сұлы]] және картоп өнімдері күйіп кетті. Азық-түлік бағасы күрт өсті. Наразы халық астық базарлары мен наубайханалардың алдында шерулер өткізді. 1816-1817 жылдардағы азық-түлік бүліктері Француз революциясынан бергі құрлықтағы ең қанды кезең болды. Ашаршылықтың кесірінен Еуропаның көптеген бөлігінде (Ирландия, Италия, Швейцария, Шотландия) [[Бөрітпе сүзек|сүзек]] (тиф) эпидемиясы өршіп, тек Ирландияның өзінен тараған аурудан 65 мыңнан астам адам қайтыс болды. Орталық Англияда 1659 жылдан бергі ең суық шілде тіркелді. Венгрияда жанартау күліне боялған қоңыр түсті қар, ал Солтүстік Италияда қызыл қар жауды. Швейцарияның батысында суықтың кесірінен мұзды бөгеттер пайда болып, кейін олардың жарылуынан үлкен су тасқыны орын алып, 40 адам қаза тапты. Тек Скандинавия мен Ресейдің батыс бөлігінде ғана егін қалыпты деңгейде болды; тіпті Ресей императоры Александр I Батыс Еуропаға астықпен көмектесе алды. === Солтүстік Америка === 1816 жылдың көктемі мен жазында АҚШ-тың шығысында тұрақты «құрғақ тұман» (стратосфералық сульфатты аэрозоль пердесі) байқалды. Бұл тұман күн сәулесін бәсеңдетіп, күн бетіндегі дақтарды жалаң көзбен көруге мүмкіндік берді. Мамыр айында Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Вермонт және Нью-Йорк штаттарының биік таулы аймақтарында қатты аяз егінді құртты. Маусым айында Мэн және Нью-Йорк штаттарында қар жауды. Нью-Джерсиде маусым айының соңында бес түн қатарынан аяз болып, егінге үлкен зиян келтірді. Жаңа Англияда жүгері өнімінің төрттен бірінен азы ғана азыққа жарамды болды. Жүйелі көлік инфрақұрылымының (теміржолдар мен жақсы жолдардың) жоқтығынан азық-түлікті басқа аймақтардан жеткізу мүмкін болмады, бұл бағаның шарықтауына әкелді (мысалы, сұлы бағасы бір бушель үшін 12 центтен 92 центке дейін өсті). Томас Джефферсон өзінің Монтичеллодағы иелігінде егін шықпай қалғандықтан одан ары қарызға батты. Мұндай қиын жағдайлар көптеген отбасыларды құнарлы жер іздеп батысқа қарай қоныс аударуға мәжбүр етті, бұл АҚШ-тың Батысқа қарай кеңеюіне (''Westward expansion'') үлкен серпін берді. Индиана 1816 жылы желтоқсанда, ал Иллинойс екі жылдан кейін штат мәртебесін алды. === Оңтүстік Америка === Бразилияның тропикалық аймақтарында ([[Пернамбуку]] мен Рио-де-Жанейро аралығында) бұрын-соңды болмаған қатты құрғақшылық орын алып, өзендер тартылды, мал қырылды және халық су іздеп жаппай көшуге мәжбүр болды. Азық-түлік тапшылығынан диірмендер тоқтап қалды, ал [[Буэнос-Айрес]]<nowiki/>пен арадағы соғыс қаупі жағалаудағы сауданы қиындатты. == Қоғам мен мәдениетке әсері == === Өнердегі көрінісі === Атмосферадағы жанартау күлінің (тефра) жоғары концентрациясы бірнеше жыл бойы аспанда ерекше қызыл және сары түсті күн бату құбылыстарын тудырды. Бұл бейнелеу өнеріне де айтарлықтай әсер етті. Жарық деңгейінің өзгеруі суретшілерді күңгірт әрі мұңды көріністерді бейнелеуге итермеледі. Бұл құбылыс [[Каспар Дэвид Фридрих]]<nowiki/>тің «[[Теңіз жағасындағы монах]]<nowiki/>» (1808–1810) және «[[Теңіз жағасындағы екі адам]]<nowiki/>» (1817) туындыларынан байқалады. {{Multiple image|image1=Friedrich,_Caspar_David_-_Mönch_am_Meer_-_Alte_Nationalgalerie_in_Berlin.jpg|image2=Caspar David Friedrich - Two Men by the Sea - WGA8249.jpg|caption1=«Теңіз жағасындағы монах» (шамамен 1808–1810)|caption2=«Теңіз жағасындағы екі адам» (1817)}} Танымал суретші Дж. М. У. [[Тернер]]<nowiki/>дің (J. M. W. Turner) картиналарындағы, соның ішінде «Чичестер каналы» (1828) туындысындағы сарғыш-қызыл реңктер осы атмосфералық құбылыстың айғағы болып табылады. === Техникалық жаңалықтар === Аттарды азықтандыруға арналған сұлының тапшылығы мен қымбаттығы неміс өнертапқышы [[Карл Дрез]]<nowiki/>ді (Karl Drais) атсыз жүрудің жаңа тәсілдерін іздеуге итермеледі. Бұл зерттеулер қазіргі '''[[велосипед]]<nowiki/>тің ізашары''' болған [[дрезина]] мен велосипедтің алғашқы нұсқаларының (велосипед тұрпатты көлік) ойлап табылуына алып келді. === Әдебиеттегі іздері === 1816 жылдың жазындағы толассыз жауын-шашын мен суық ауа райы Мэри Шелли, Перси Биш Шелли, Лорд Байрон және Джон Уильям Полидориді Швейцариядағы Женева көлінің жағасындағы Диодати вилласынан шықпай, іште отыруға мәжбүр етті. Ермек үшін олар бір-біріне қорқынышты оқиға жазудан жарыс ұйымдастырды. Осылайша: * Мэри Шелли өзінің әлемге әйгілі '''«[[Франкенштейн]]<nowiki/>»''' романын жазды. * Джон Полидори қазіргі вампирлер туралы әдебиеттің (соның ішінде «Дракуланың») негізін қалаған '''«Вампир»''' (The Vampyre) әңгімесін жарыққа шығарды. * [[Лорд Байрон]] аспан күңгірттеніп, күндіз шам жағуға мәжбүр болған күндердің әсерінен '''«Түнек»''' (Darkness) атты танымал поэмасын дүниеге әкелді. <blockquote>'''Лорд Байронның «Түнек» поэмасынан үзінді:''' ''Мен түс көрдім, ол жай ғана түс емес.'' ''Жарқыраған күн сөнді, жұлдыздар да'' ''Мәңгілік кеңістікте бағытсыз, сәулесіз адасты,'' ''Ал мұздаған жер айсыз ауада қарайып, соқыр күйде дөңгеленді...''</blockquote> === Басқа да әлеуметтік салдарлар === * '''Миграция және Дін:''' Вермонт штатынан құнарлы жер іздеп көшкен отбасылардың ішінде кіші Джозеф Смиттің жанұясы да бар еді. Олардың Нью-Йорк штатына қоныс аударуы кейіннен Смиттің «Иисус Христостың Соңғы Күндердегі Әулиелері Шіркеуінің» (мормондардың) негізін қалауына алып келген тарихи оқиғалар тізбегесін бастап берді. * '''Агрохимияның дамуы:''' Балалық шағында осы ашаршылықты басынан өткерген неміс химигі [[Юстус фон Либих]] (Justus von Liebig) кейіннен өсімдіктердің қоректенуін зерттеп, минералды тыңайтқыштарды ғылымға енгізді. == Ұқсас тарихи оқиғалар == Тарихта жанартау белсенділігі салдарынан климаттың күрт суытуына әкелген өзге де ұқсас оқиғалар болған: {| class="wikitable" |'''Оқиға / Жанартау''' |'''Уақыты''' |'''Климаттық салдары және әсері''' |- |'''Тоба апаты''' |Жақын шамамен 74 000 жыл бұрын |Соңғы плейстоцен дәуіріндегі гипотетикалық жаһандық суыту. |- |'''Миной атқылауы ([[Санторини]])''' |Б.з.б. 1628–1626 жж. |Жерорта теңізі аймағындағы ірі климаттық ауытқулар. |- |'''Гекла 3 атқылауы''' |Б.з.б. 1200 жылдар шамасы |Қола дәуірінің күйреуімен тұспа-тұс келген ірі суыту. |- |'''Хатепе атқылауы (Таупо)''' |Б.з. 180 жылдар шамасы |Жаңа Зеландиядағы жойқын атқылаудың жаһандық салдары. |- |'''536 жылғы жанартаулық қыс''' |Б.з. 536 жылы |Кракатау немесе Илопанго жанартауымен байланыстырылатын, тарихтағы ең суық жылдардың бірі. |- |'''Самалас атқылауы (Ринжани)''' |1257 жылы |Орта ғасырлардағы жаһандық температураның төмендеуі. |- |'''Уайнапутина жанартауы (Перу)''' |1601 жылы |Солтүстік жарты шардағы соңғы 600 жылдағы ең суық жыл, Ресейдегі үлкен ашаршылыққа әкелді. |- |'''Лаки жанартауы (Исландия)''' |1783–1784 жж. |Солтүстік жарты шардағы жүз мыңдаған адамның өліміне және Франциядағы революцияға түрткі болған кедейлікке әкелді. |- |'''Кракатау жанартауы''' |1883 жылы |Солтүстік жарты шардың жазғы температурасы 1.2 °C-қа дейін төмендеді. |- |'''Пинатубо жанартауы (Филиппин)''' |1991 жылы |АҚШ-та уақытша суыту мен жаппай су тасқындарына себеп болды. |} == Пайдаланылған дереккөздер == {{дереккөздер}} # Stothers, Richard B. (1984). "The Great Tambora Eruption in 1815 and Its Aftermath". Science. 224 (4654): 1191–1198. # Schurer, Andrew P.; Hegerl, Gabriele C.; Luterbacher, Jürg; Brönnimann, Stefan; Cowan, Tim; Tett, Simon F. B. (2019). "Disentangling the causes of the 1816 European year without a summer". Environmental Research Letters. 14 (9). # Oppenheimer, Clive (2003). "Climatic, environmental and human consequences of the largest known historic eruption: Tambora volcano (Indonesia) 1815". Progress in Physical Geography. 27 (2): 230–259. # Fagan, Brian M. (2000). The Little Ice Age: how climate made history, 1300–1850. Basic Books. # Post, John D. (1977). The last great subsistence crisis in the Western World. Johns Hopkins University Press. # Stommel, Henry (1983). Volcano weather: the story of 1816, the year without a summer. Seven Seas Press. # Chenoweth, Michael (1996). "Ships' Logbooks and 'The Year Without a Summer'". Bulletin of the American Meteorological Society. 77 (9): 2077–2094. # Zerefos, C. S.; Gerogiannis, V. T.; Balis, D.; Zerefos, S. C.; Kazantzidis, A. (2007). "Atmospheric effects of volcanic eruptions as seen by famous artists and depicted in their paintings". Atmospheric Chemistry and Physics Discussions. 7 (2): 5145–5172. [[Санат:1816 жыл]] [[Санат:Жаз]] [[Санат:Климатология]] 4zwi71ng5dffeq59ls6lbfnuhxilc9p Семен Михайлович Новиков 0 782315 3615017 3614773 2026-06-09T17:33:05Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары|Қазақ КСР сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]]» деген санатты аластады; «[[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары|Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615017 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Семен Михайлович Новиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = [[Қазақстан КП Көкшетау облыстық комитеті|Қазақстан КП Көкшетау облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = желтоқсан 1960 | Басқаруын аяқтады = сәуір 1963 | Ізашары = [[Алексей Ефимович Клещев|Алексей Клещев]] | Ізбасары = ''лауазым жойылды,<br /> [[Александр Алексеевич Брыжин|Александр Брыжин]] Қазақстан КП Көкшетау ауылдық облыстық комитетінің бірінші хатшысы ретінде'' | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = қаңтар 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = желтоқсан 1960 | Ізашары_2 = [[Григорий Андреевич Мельник|Григорий Мельник]] | Ізбасары_2 = ''лауазым жойылды,<br /> [[Сабыр Біләлұлы Ниязбеков|Сабыр Ниязбеков]] Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің бірінші хатшысы ретінде'' | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = сәуір 1955 | Басқаруын аяқтады_3 = қаңтар 1958 | Ізашары_3 = [[Танаш Қойшыбайұлы]] | Ізбасары_3 = [[Мұхамедғали Әленұлы Сужиков|Мұхамедғали Сужиков]] | Титулы_4 = Украина КП Измаил облыстық комитетінің бірінші хатшысы | Ту_4 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = мамыр 1952 | Басқаруын аяқтады_4 = 15 ақпан 1954 | Ізашары_4 = [[Алексей Федорович Федоров|Алексей Федоров]] | Ізбасары_4 = ''лауазым жойылды'' | Титулы_5 = Украина К(б)П Ичня аудандық комитетінің бірінші хатшысы | Ту_5 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1939 | Басқаруын аяқтады_5 = 1940 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Титулы_6 = Украина К(б)П Холмы аудандық комитетінің бірінші хатшысы | Ту_6 = Symbol-hammer-and-sickle.svg | Ту2_6 = | Басқара бастады_6 = 1937 | Басқаруын аяқтады_6 = 1939 | Ізашары_6 = ''белгісіз'' | Ізбасары_6 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.2.1908 | Туған жері = [[Шахты|Александровск-Грушевский]], Дон казак әскері облысы, [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 3.4.1978 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Киев|Киевте}}, [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Жерленді = Байково зираты | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Қызыл Ту ордені}} | {{I дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені}} | {{Қызыл жұлдыз ордені}} | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} }} {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Халықтар Достығы ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Семен Михайлович Новиков''' ([[15 ақпан]] [[1908 жыл|1908]], [[Шахты|Александровск-Грушевский]], Дон казак әскері облысы, [[Ресей империясы]] – [[3 сәуір]] [[1978 жыл|1978]], [[Киев]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — кеңестік партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан компартиясы Ақмола облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1960–1963). == Өмірбаяны == 1925–1930 жылдары [[Бүкілодақтық лениндік коммунистік жастар одағы|БЛКЖО]] болыстық комитетінің хатшысы, содан соң Русско-Брод аудандық кеңесі атқару комитетінің хатшысы ([[Орел губерниясы]]), Русско-Брод аудандық кеңесі атқару комитетінің төрағасы (Елецк округі) болып жұмыс істеді. 1928 жылы [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П]] қатарына қосылды. 1930–1931 жылдары [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|ЖШҚӘ]] қатарында әскери борышын өтеді. 1931–1932 жылдары Ливны аудандық кәсіподақтар кеңесінің төрағасы (Орталық Қара топырақты облыс) болып еңбек етті. 1932–1933 жылдары БК(б)П Ливны аудандық комитеті бөлімінің меңгерушісі, хатшысының орынбасары (Орталық Қара топырақты облыс) қызметін атқарды. 1933–1937 жылдары кеңшар саяси бөлімі басшысының көмекшісі болып істеді. 1937–1939 жылдары [[Чернигов облысы|Чернигов облысындағы]] Украина К(б)П Холмы аудандық комитетінің 1-хатшысы болып күн көрді. 1939–1940 жылдары Чернигов облысындағы Украина К(б)П Ичня аудандық комитетінің 1-хатшысы болып еңбектенді. 1941 жылға дейін — Украина К(б)П Чернигов облыстық комитетінің кадрлар жөніндегі хатшысы лауазымында мехнат қылды. 1941 жылдан бастап — партизан құрамасының [[КСРО ішкі істер халық комиссариаты|ІІХК]] [[Жеке бөлім (КСРО)|Жеке бөлімі]] басшысы болып жұмыс істеді. 1941 жылдан бастап — Чернигов партизан құрамасы қолбасшысының барлау жөніндегі орынбасары болып еңбек етті. 1943 жылдың наурыз—қыркүйек айлары аралығында [[Николай Никитич Попудренко|Н. Н. Попудренко]] атындағы Чернигов партизан құрамасының комиссары қызметін атқарды. 1943 жылға дейін — Украина К(б)П Чернигов астыртын облыстық комитетінің хатшысы болып істеді. 1943–1946 жылдары Украина К(б)П Чернигов облыстық комитетінің 3-хатшысы болып күн көрді. 1946–1949 жылдары [[КОКП ОК жанындағы Жоғары партия мектебі|БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебінің]] тыңдаушысы болды. 1949 жылдан бастап – 1952 жылдың мамырына Украина К(б)П Измаил облыстық комитетінің 2-хатшысы болып еңбектенді. 1952 жылдың мамырынан – 1954 жылдың ақпанына дейін Украина К(б)П – Украина КП Измаил облыстық комитетінің 1-хатшысы лауазымында мехнат қылды. 1952 жылдың 27 қыркүйегінен – 1956 жылдың 17 қаңтарына дейін Украина К(б)П – Украина КП ОК мүшесі болды. 1954 жылдың ақпанынан – 1955 жылдың сәуіріне дейін Украина КП [[Одесса облысы|Одесса облыстық]] комитетінің 2-хатшысы болып жұмыс істеді. 1955 жылдың сәуірінен – 1958 жылдың қаңтарына дейін [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] 1-хатшысы болып еңбек етті. 1958 жылдың қаңтарынан – 1960 жылдың желтоқсанына дейін [[Қазақстан КП Ақмола облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақмола облыстық комитетінің]] 1-хатшысы қызметін атқарды. 1960 жылдың желтоқсанынан – 1963 жылдың қаңтарына дейін [[Қазақстан КП Көкшетау облыстық комитеті|Қазақстан КП Көкшетау облыстық комитетінің]] 1-хатшысы болып істеді. 1963 жылдың қаңтар-сәуір айлары аралығында Қазақстан КП Көкшетау ауылдық облыстық комитетінің 1-хатшысы болып күн көрді. 1963–1978 жылдары Украина КСР Министрлер Кеңесі Іс басқармасының ұйымдастыру бөлімінің меңгерушісі болып еңбектенді. 1978 жылдың 3 сәуіріне дейін — Украина КСР Әлеуметтік қамсыздандыру министрлігінің I-бөлім басшысы болды<ref>Ашимбаев Д. Р. Кто есть кто в Казахстане. Биографическая энциклопедия. Алматы, 2008</ref>. [[КСРО Жоғарғы Кеңесі|КСРО Жоғарғы Кеңесінің]] 4–6 шақырылымдары депутаты. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.knowbysight.info/NNN/04730.asp Семен Новиков]. 1898–1991 жж. Коммунистік партия және Кеңес Одағы тарихының анықтамалығы.{{ref-ru}} [[Санат:Одақ Кеңесінің 4-шақырылым депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 6-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Одесса облысынан сайланған Одақ Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:Украина КП Измаил облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Целиноград облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Көкшетау облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Украина компартиясы аудандық комитеттерінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:БЛКЖО функционерлері]] [[Санат:Украина КП Чернигов облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:РКФСР аудандық атқару комитеттерінің төрағалары]] [[Санат:Украина КП Одесса облыстық комитетінің екінші хатшылары]] [[Санат:Украина КП Измаил облыстық комитетінің екінші хатшылары]] [[Санат:КОКП XIX съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXI съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXII съезінің делегаттары]] 3i1o7tv6xq7waratxzwgjw2s7v01bxa Қатысушы:NaziraBimakova/зертхана 2 782325 3615135 3614863 2026-06-10T05:00:39Z NaziraBimakova 178074 3615135 wikitext text/x-wiki {{Ғимарат | ғимараттың аты = Ислам мәдениеті музейі | шынайы аты = | бұрынғы атауы = | балама аты = | статусы = Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші | суреті = Ислам мәдениеті музейі(Солтүстік Қазақстан облысы). | ені = | сурет атауы = | позициялық карта = Қазақстан |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 29|lat_sec = 37 |lon_dir = |lon_deg = 66|lon_min = 38|lon_sec = 08 | карта атауы = | карта ені = | ғимараттың үлкен жетістігі = | ізашары = | ізбасары = | ғимарат түрі = мәдениет мекемесі | сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет | қолданылуы = | орналасуы = Солтүстік Қазақстан облысы | мекен жайы = [[Петропавл қаласы]], [[Партизанская көшесі|Партизанская көшесі]] 4В. | қала = | мемлекет = | қазіргі жалдаушы = | ғимараттың маңыздылығы = | құрылысы уақыты = [[1857 жылы|1857]] жыл | құрылысы аяқталды = [[1870 жыл|1870]] жыл | ашылған уақыты = | жөнделген уақыты = | жабылған уақыты = | бұзылған уақыты = | құны = | жөндеу құны = | биіктігі = | төбесі = | антеннаның төбесі = | шатыры = | ең соңғы қабат = | обсерватория = | құрылыс жүйесі = | көлемі = | диаметрі = | басқа да өлшемдері = | қабаттар саны = | ғимараттың ішкі ауданы = | лифтілер = | тапсырыс беруші = | иемденуші = | басқарушы орган = | сәулетшісі = | сәулет фирмасы = | салушы = | инженері = | инженер-құрылысшы = | басқа да дизайнерлер = | сметашы = | бас мердігер = | марапаттары = | дүкендер саны = | бөлмелер саны = | көлік тұрағы = | сайты = }} '''Ислам мәдениеті музейі''' – [[Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі|Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштер тізімі]]не енген сәулет өнері ескерткіші. == Орналасқан жері == [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Петропавл қаласы|Партизанская көшесі]] 4В. == Тарихи деректер, қоры == Ислам мәдениеті музейі- өңірдегі исламдық мәдени және тарихи мұраны зерттеуге, сақтауға және насихаттауға арналған. Музей [[«Абылай хан резиденциясының»| филиалы болып табылады]]. Музей орналасқан ғимарат өңірдегі мұсылман мәдениетінің дамуымен тығыз байланысты тарихи нысан болып табылады.<br> Музей [[XIX ғасыр|XIX]] ғасырдағы бұрынғы мешіт ғимаратында орналасқан. Бұл нысан Солтүстік Қазақстандағы ислам сәулетінің маңызды ескерткіштерінің бірі болып саналады. Мешіттің құрылысы [[1857 жыл|1857]] жылы басталып, [[1870 жыл|1870]] жылы аяқталған. Құрылысты қаланың мұсылман қауымдастығына жататын жергілікті көпестер қаржыландырған, бұл Петропавлдың өңірлік орталық ретінде қалыптасуында сауда мен діни өмірдің маңызды рөл атқарғанын көрсетеді.<br> [[XXI ғасыр|XXI]] ғасырдың басына қарай нысан апатты жағдайда болғанымен, тарихи-мәдени құндылығын сақтап қалды. [[2023 жыл|2023]] жылы қайта жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін ғимаратта Ислам мәдениеті музейі ашылып, нысанға қайтадан мәдени-ағартушылық қызметі қайтарылды. Музей экспозициясы ислам мәдениетінің VII ғасырдан бергі дамуын қамтиды және екі залға орналастырылған.<br> Өңірдің туристік нысандарының бірі.<ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} Солтүстік Қазақстан облысында ислам мәдениет музейі ашылды/ ;СҚО әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы; [ресми интернет-ресурсы]... – Петропавл : [2023. ж.], https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/press/news/details/539504?lang=kk [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысы сәулеті]] [[Санат:Қазақстан мұражайлары]] 44es4bca1s481pzotgit9cxwncua4gg 3615148 3615135 2026-06-10T07:03:41Z NaziraBimakova 178074 3615148 wikitext text/x-wiki {{ Мемлекеттік қызметкер | түс = | Қазақша есімі = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Шынайы есімі = | Суреті = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Сурет ені = | Титулы = [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = North Kazakhstan province seal.svg | Реті = | Басқара бастады = [[18 наурыз ]] [[2022 жыл]]дан бастап | Басқаруын аяқтады = | Туған күні = 20.08.1987 | Туған жері = | азаматтығы [[Жамбыл ауданы | Жамбыл ]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]]. = | Білімі = {{Unbulleted list |[[ Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетiнде | «Тарих бакалавры»]] (2005-2009) |[[ Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университетiнде | «Құқық бакалавры» ]] (2017-2019) | Ұлыбритания, Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарламасы (2023-2025) ''' Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов''' ([[20 тамыз]] [[1987 жыл]], [[Жамбыл ауданы | Жамбыл ]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]] — қазақстандық мемлекеттік қызметкер, 2022 жылғы 18 наурыздан бастап [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы. == Білімі == Досбол Нұржанұлы 2009 жылы [[Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетi]]н «Тарих бакалавры» бойынша, 2019 жылы [[Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университеті]]н «Құқық бакалавры» бойынша, 2005 жылы [[Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарлама]]сы тәмамдады. == Еңбек жолы == Еңбек жолын 2009 жылдың қыркүйегінде Жамбыл ауданындағы [[№2 Преснов орта мектебі]]нде тарих пәнінің мұғалімі болып бастаған. 2015–2018 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің аппараты]]нда түрлі лауазымдарда қызмет атқарған. 2018–2022 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы]] басшысының орынбасары болған. 2022 жылғы 18 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы болып тағайындалды. == Әскери қызметі == 2010-2013 жылдары [[Алматы қаласы|2466 әскери бөлім]]де Отан алдындағы борышын өтеген. == Спорттық жетістіктері == Бала кезінен спортпен айналысқан. Жамбыл ауданындағы балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде грек-рим күресі бойынша жаттыққан.Облыстық және халықаралық жарыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы. 2005 жылы спорт шеберіне үміткер атағын алған. Жаттықтырушысы — Саруар Мырзағалиұлы Бектасов. == Қоғамдық және шығармашылық қызметі == Мәдениет саласындағы жобаларды жүзеге асыруға қатысып келеді. Оның бастамасымен ұйымдастырылған «Qyzyljar Music Fest» халықаралық мәдени фестивалі Солтүстік Қазақстан өңіріндегі ірі мәдени іс-шаралардың біріне айналды. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Егемендіктің мәуелі жемісі» атты мақаласы облыстық қоғамдық-саяси басылымда жарық көрген. == Марапаттары == Қазақстан Республикасы министрліктерінің ведомстволық марапаттары; Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің марапаттары мен алғыс хаттары. == Дереккөздер == == Сілтемелер == Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ресми сайты.https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/about/structure/people/46858?lang=kk&utm_source=chatgpt.com [[Санат:1987 жылы туғандар]] [[Санат:Тірі адамдар]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік қызметшілері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының тұлғалары]] [[Санат:Жамбыл ауданының тумалары]] hxdd6gn4i31ofzpa972b0pzj30m3c9f 3615149 3615148 2026-06-10T07:05:43Z NaziraBimakova 178074 3615149 wikitext text/x-wiki {{ Мемлекеттік қызметкер | түс = | Қазақша есімі = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Шынайы есімі = | Суреті = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Сурет ені = | Титулы = [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = North Kazakhstan province seal.svg | Реті = | Басқара бастады = [[18 наурыз ]] [[2022 жыл]]дан бастап | Басқаруын аяқтады = | Туған күні = 20.08.1987 | Туған жері = | азаматтығы [[Жамбыл ауданы]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]]. = | Білімі = {{Unbulleted list |[[ Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетiнде | «Тарих бакалавры»]] (2005-2009) |[[ Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университетiнде | «Құқық бакалавры» ]] (2017-2019) | Ұлыбритания, Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарламасы (2023-2025) ''' Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов''' ([[20 тамыз]] [[1987 жыл]], [[Жамбыл ауданы | Жамбыл ]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]] — қазақстандық мемлекеттік қызметкер, 2022 жылғы 18 наурыздан бастап [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы. == Білімі == Досбол Нұржанұлы 2009 жылы [[Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетi]]н «Тарих бакалавры» бойынша, 2019 жылы [[Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университеті]]н «Құқық бакалавры» бойынша, 2005 жылы [[Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарлама]]сы тәмамдады. == Еңбек жолы == Еңбек жолын 2009 жылдың қыркүйегінде Жамбыл ауданындағы [[№2 Преснов орта мектебі]]нде тарих пәнінің мұғалімі болып бастаған. 2015–2018 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің аппараты]]нда түрлі лауазымдарда қызмет атқарған. 2018–2022 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы]] басшысының орынбасары болған. 2022 жылғы 18 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы болып тағайындалды. == Әскери қызметі == 2010-2013 жылдары [[Алматы қаласы|2466 әскери бөлім]]де Отан алдындағы борышын өтеген. == Спорттық жетістіктері == Бала кезінен спортпен айналысқан. Жамбыл ауданындағы балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде грек-рим күресі бойынша жаттыққан.Облыстық және халықаралық жарыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы. 2005 жылы спорт шеберіне үміткер атағын алған. Жаттықтырушысы — Саруар Мырзағалиұлы Бектасов. == Қоғамдық және шығармашылық қызметі == Мәдениет саласындағы жобаларды жүзеге асыруға қатысып келеді. Оның бастамасымен ұйымдастырылған «Qyzyljar Music Fest» халықаралық мәдени фестивалі Солтүстік Қазақстан өңіріндегі ірі мәдени іс-шаралардың біріне айналды. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Егемендіктің мәуелі жемісі» атты мақаласы облыстық қоғамдық-саяси басылымда жарық көрген. == Марапаттары == Қазақстан Республикасы министрліктерінің ведомстволық марапаттары; Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің марапаттары мен алғыс хаттары. == Дереккөздер == == Сілтемелер == Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ресми сайты.https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/about/structure/people/46858?lang=kk&utm_source=chatgpt.com [[Санат:1987 жылы туғандар]] [[Санат:Тірі адамдар]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік қызметшілері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының тұлғалары]] [[Санат:Жамбыл ауданының тумалары]] qwsoqdr8c3kwvn60fk9nq355kxn5qq2 Үлгі:Могилёв облысы 10 782327 3614923 3614800 2026-06-09T13:48:34Z Мағыпар 100137 үлгі 3614923 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық кесте |аты = Могилёв облысы |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |тақырып = [[Могилёв облысы]] |сурет = |үсті = |бөлім1 = Қалалары |тізім1 = [[Белыничи]]{{•}} [[Бобруйск]] }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Могилёв облысы|{{PAGENAME}}]] [[Санат:Навигациялық үлгілер:Беларусь әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 5tiapq5qqg2ppjoc8zosq7o7nfhhfw3 3615146 3614923 2026-06-10T06:55:45Z Мағыпар 100137 үлгі 3615146 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық кесте |аты = Могилёв облысы |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |тақырып = [[Могилёв облысы]] |сурет = |үсті = |бөлім1 = Қалалары |тізім1 = [[Белыничи]]{{•}} [[Бобруйск]]{{•}} [[Быхов]]{{•}} }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Могилёв облысы|{{PAGENAME}}]] [[Санат:Навигациялық үлгілер:Беларусь әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 1ik2xue6ixmdj6gtn7ndqhd91kk8lna Боранқұл өңірінің флорасы 0 782332 3614876 3614871 2026-06-09T12:08:29Z Bkozhykov 180197 3614876 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> = Боранқұл өңірінің флорасы = '''Боранқұл өңірінің флорасы''' — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданына қарасты Боранқұл ауылы мен оған іргелес аумақтарда таралған өсімдіктер дүниесі. Өңір Қазақстанның шөл және шөлейт белдеуіне жатады. Климаттың құрғақтығы, жауын-шашын мөлшерінің аздығы және топырақтың сортаң болуы бұл аймақта ерекше өсімдік қауымдастығының қалыптасуына әсер еткен. Боранқұл өңірінде негізінен шөлге төзімді бұталар мен көпжылдық шөптесін өсімдіктер өседі. Олардың қатарына ақ сексеуіл, жусан, изен, жантақ, сораң, бұйырғын, жыңғыл, адыраспан, алабота, ебелек және басқа да өсімдіктер жатады. Бұл өсімдіктер табиғи жайылымдардың негізін құрайды және жергілікті экожүйенің маңызды бөлігі болып саналады. == Географиялық жағдайы == Боранқұл ауылы Маңғыстау облысының солтүстік-шығыс бөлігінде, Каспий маңы ойпатының Қарақұмға ұласатын шөлейт аймағында орналасқан. Өңірдің климаты шұғыл континенттік сипатқа ие. Жазы ұзақ әрі ыстық, қысы салыстырмалы түрде жұмсақ болғанымен желді келеді. Жауын-шашынның жылдық мөлшері аз болғандықтан, өсімдіктердің басым бөлігі құрғақшылыққа бейімделген. Топырақ жамылғысының негізгі бөлігін сортаң және құмдауыт жерлер құрайды. Мұндай табиғи жағдайлар шөл өсімдіктерінің кең таралуына мүмкіндік береді. == Зерттелу тарихы == Маңғыстау өңірінің флорасы XX ғасырдан бастап ботаник-ғалымдардың зерттеу нысанына айналды. Қазақстанның батыс аймақтарының өсімдік жамылғысы «Флора Казахстана», «Пустыни Мангышлака» және «Маңғыстау энциклопедиясы» сияқты еңбектерде сипатталған. Боранқұл өңіріндегі өсімдіктер жергілікті тұрғындардың бақылаулары мен өлкетану бағытындағы зерттеулерде де көрініс тапқан. Өңірдің флорасы табиғи жайылымдардың қалыптасуында ерекше орын алады. == Өсімдіктер дүниесі == === Ақ сексеуіл === [[File:Ak sekseuil Borankul Mangystau.jpg|thumb|Ақ сексеуіл (Haloxylon persicum). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Ақ сексеуіл (''Haloxylon persicum'') — шөлді аймақтарға тән ағаш тәрізді өсімдік. Оның тамыр жүйесі бірнеше метр тереңдікке дейін жетеді. Ақ сексеуіл құмды алқаптарды бекітіп, жел эрозиясының алдын алады. Боранқұл өңірінде ақ сексеуіл негізінен құмды жерлерде кездеседі. Оның жас бұтақтарын түйе азық ретінде пайдаланады. Сонымен қатар жергілікті тұрғындар оны отын ретінде де қолданады. === Жантақ === [[File:Jantaq Borankul Mangystau.jpg|thumb|Жантақ (Alhagi). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Жантақ (''Alhagi'') — бұршақ тұқымдасына жататын көпжылдық тікенекті өсімдік. Ол сортаң және құмды топырақтарда жақсы өседі. Жантақтың тамыр жүйесі тереңге бойлайтындықтан құрғақшылыққа төзімді келеді. Өсімдік мал азығы ретінде бағаланады. Оның гүлдерінен аралар бал жинайды. Халық медицинасында жантақтың әртүрлі бөліктері емдік мақсатта қолданылған. === Жусан === Жусан (''Artemisia'') Боранқұл жайылымдарының негізгі өсімдіктерінің бірі болып табылады. Ол қой, жылқы және түйе үшін құнды азық саналады. Жусан өңірдің барлық аумағында дерлік кездеседі. === Изен === Изен (''Kochia prostrata'') шөл және шөлейт аймақтарда өсетін көпжылдық өсімдік. Ол мал азығы ретінде жоғары бағаланады және құрғақшылыққа төзімділігімен ерекшеленеді. === Сораң === Сораң сортаң жерлерде өсетін өсімдік. Оның құрамында ылғал мөлшері жоғары болады. Сораң түйе үшін бағалы азық болып табылады. === Адыраспан === Адыраспан (''Peganum harmala'') — дәрілік қасиеттерімен белгілі өсімдік. Қазақ халқы оны ежелден түрлі емдік және тұрмыстық мақсаттарда пайдаланған. Адыраспан көбіне елді мекендер маңында және мал жайылымдарында кездеседі. === Жыңғыл === Жыңғыл (''Tamarix'') өзен аңғарлары мен ылғалы көбірек жерлерде өсетін бұталы өсімдік. Ол топырақты бекітіп, жел әсерінен қорғайды. == Экологиялық маңызы == Боранқұл өңірінің өсімдіктері табиғи ортаның тұрақтылығын сақтауда маңызды рөл атқарады. Ақ сексеуіл, жыңғыл және басқа бұталы өсімдіктер құм көшкіндерінің алдын алады. Өсімдіктер дүниесі көптеген құстардың, бауырымен жорғалаушылардың және ұсақ сүтқоректілердің тіршілік ету ортасы болып табылады. == Шаруашылықтағы маңызы == Боранқұл өңірі ежелден мал шаруашылығымен айналысатын аймақтардың бірі болып табылады. Сондықтан табиғи жайылымдардың маңызы ерекше. Жусан, изен, жантақ, сораң және бұйырғын секілді өсімдіктер қой, түйе және жылқы үшін негізгі азық көздерінің бірі саналады. Кейбір өсімдіктер халық медицинасында және тұрмыстық қажеттіліктерде пайдаланылады. == Қорғау мәселелері == Климаттың өзгеруі, шөлейттену және жайылымдық жерлерге түсетін антропогендік жүктеменің артуы өңір флорасына әсер етуде. Осыған байланысты өсімдіктер дүниесін сақтау, сирек кездесетін түрлерді қорғау және жайылымдарды ұтымды пайдалану мәселелері өзекті болып табылады. Табиғи өсімдік жамылғысын сақтау өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды шарттарының бірі саналады. == Дереккөздер == <references /> == Әдебиеттер == * Маңғыстау энциклопедиясы. Бас редакторы Әбіш Кекілбаев. * Иманбаева А.А., Косарева О.А. ''Маңғыстаудың өсімдіктер дүниесі''. * Сафронова И.Н. ''Пустыни Мангышлака''. Санкт-Петербург, 1996. * ''Флора Казахстана''. 9 томдық. Алматы, 1956–1966. * Қожықов Б. ''Боранқұл ауылының өсімдіктер дүниесі''. Ғылыми жоба, 2018–2019. [[Санат:Қазақстан флорасы]] [[Санат:Маңғыстау облысы]] [[Санат:Бейнеу ауданы]] 3gak4337gnc7wk5szldvzjvfma12y7d 3614877 3614876 2026-06-09T12:10:36Z 1nter pares 146705 /* */ 3614877 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Жедел жойылсын|Маңыздылығы төмен}} = Боранқұл өңірінің флорасы = '''Боранқұл өңірінің флорасы''' — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданына қарасты Боранқұл ауылы мен оған іргелес аумақтарда таралған өсімдіктер дүниесі. Өңір Қазақстанның шөл және шөлейт белдеуіне жатады. Климаттың құрғақтығы, жауын-шашын мөлшерінің аздығы және топырақтың сортаң болуы бұл аймақта ерекше өсімдік қауымдастығының қалыптасуына әсер еткен. Боранқұл өңірінде негізінен шөлге төзімді бұталар мен көпжылдық шөптесін өсімдіктер өседі. Олардың қатарына ақ сексеуіл, жусан, изен, жантақ, сораң, бұйырғын, жыңғыл, адыраспан, алабота, ебелек және басқа да өсімдіктер жатады. Бұл өсімдіктер табиғи жайылымдардың негізін құрайды және жергілікті экожүйенің маңызды бөлігі болып саналады. == Географиялық жағдайы == Боранқұл ауылы Маңғыстау облысының солтүстік-шығыс бөлігінде, Каспий маңы ойпатының Қарақұмға ұласатын шөлейт аймағында орналасқан. Өңірдің климаты шұғыл континенттік сипатқа ие. Жазы ұзақ әрі ыстық, қысы салыстырмалы түрде жұмсақ болғанымен желді келеді. Жауын-шашынның жылдық мөлшері аз болғандықтан, өсімдіктердің басым бөлігі құрғақшылыққа бейімделген. Топырақ жамылғысының негізгі бөлігін сортаң және құмдауыт жерлер құрайды. Мұндай табиғи жағдайлар шөл өсімдіктерінің кең таралуына мүмкіндік береді. == Зерттелу тарихы == Маңғыстау өңірінің флорасы XX ғасырдан бастап ботаник-ғалымдардың зерттеу нысанына айналды. Қазақстанның батыс аймақтарының өсімдік жамылғысы «Флора Казахстана», «Пустыни Мангышлака» және «Маңғыстау энциклопедиясы» сияқты еңбектерде сипатталған. Боранқұл өңіріндегі өсімдіктер жергілікті тұрғындардың бақылаулары мен өлкетану бағытындағы зерттеулерде де көрініс тапқан. Өңірдің флорасы табиғи жайылымдардың қалыптасуында ерекше орын алады. == Өсімдіктер дүниесі == === Ақ сексеуіл === [[File:Ak sekseuil Borankul Mangystau.jpg|thumb|Ақ сексеуіл (Haloxylon persicum). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Ақ сексеуіл (''Haloxylon persicum'') — шөлді аймақтарға тән ағаш тәрізді өсімдік. Оның тамыр жүйесі бірнеше метр тереңдікке дейін жетеді. Ақ сексеуіл құмды алқаптарды бекітіп, жел эрозиясының алдын алады. Боранқұл өңірінде ақ сексеуіл негізінен құмды жерлерде кездеседі. Оның жас бұтақтарын түйе азық ретінде пайдаланады. Сонымен қатар жергілікті тұрғындар оны отын ретінде де қолданады. === Жантақ === [[File:Jantaq Borankul Mangystau.jpg|thumb|Жантақ (Alhagi). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Жантақ (''Alhagi'') — бұршақ тұқымдасына жататын көпжылдық тікенекті өсімдік. Ол сортаң және құмды топырақтарда жақсы өседі. Жантақтың тамыр жүйесі тереңге бойлайтындықтан құрғақшылыққа төзімді келеді. Өсімдік мал азығы ретінде бағаланады. Оның гүлдерінен аралар бал жинайды. Халық медицинасында жантақтың әртүрлі бөліктері емдік мақсатта қолданылған. === Жусан === Жусан (''Artemisia'') Боранқұл жайылымдарының негізгі өсімдіктерінің бірі болып табылады. Ол қой, жылқы және түйе үшін құнды азық саналады. Жусан өңірдің барлық аумағында дерлік кездеседі. === Изен === Изен (''Kochia prostrata'') шөл және шөлейт аймақтарда өсетін көпжылдық өсімдік. Ол мал азығы ретінде жоғары бағаланады және құрғақшылыққа төзімділігімен ерекшеленеді. === Сораң === Сораң сортаң жерлерде өсетін өсімдік. Оның құрамында ылғал мөлшері жоғары болады. Сораң түйе үшін бағалы азық болып табылады. === Адыраспан === Адыраспан (''Peganum harmala'') — дәрілік қасиеттерімен белгілі өсімдік. Қазақ халқы оны ежелден түрлі емдік және тұрмыстық мақсаттарда пайдаланған. Адыраспан көбіне елді мекендер маңында және мал жайылымдарында кездеседі. === Жыңғыл === Жыңғыл (''Tamarix'') өзен аңғарлары мен ылғалы көбірек жерлерде өсетін бұталы өсімдік. Ол топырақты бекітіп, жел әсерінен қорғайды. == Экологиялық маңызы == Боранқұл өңірінің өсімдіктері табиғи ортаның тұрақтылығын сақтауда маңызды рөл атқарады. Ақ сексеуіл, жыңғыл және басқа бұталы өсімдіктер құм көшкіндерінің алдын алады. Өсімдіктер дүниесі көптеген құстардың, бауырымен жорғалаушылардың және ұсақ сүтқоректілердің тіршілік ету ортасы болып табылады. == Шаруашылықтағы маңызы == Боранқұл өңірі ежелден мал шаруашылығымен айналысатын аймақтардың бірі болып табылады. Сондықтан табиғи жайылымдардың маңызы ерекше. Жусан, изен, жантақ, сораң және бұйырғын секілді өсімдіктер қой, түйе және жылқы үшін негізгі азық көздерінің бірі саналады. Кейбір өсімдіктер халық медицинасында және тұрмыстық қажеттіліктерде пайдаланылады. == Қорғау мәселелері == Климаттың өзгеруі, шөлейттену және жайылымдық жерлерге түсетін антропогендік жүктеменің артуы өңір флорасына әсер етуде. Осыған байланысты өсімдіктер дүниесін сақтау, сирек кездесетін түрлерді қорғау және жайылымдарды ұтымды пайдалану мәселелері өзекті болып табылады. Табиғи өсімдік жамылғысын сақтау өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды шарттарының бірі саналады. == Дереккөздер == <references /> == Әдебиеттер == * Маңғыстау энциклопедиясы. Бас редакторы Әбіш Кекілбаев. * Иманбаева А.А., Косарева О.А. ''Маңғыстаудың өсімдіктер дүниесі''. * Сафронова И.Н. ''Пустыни Мангышлака''. Санкт-Петербург, 1996. * ''Флора Казахстана''. 9 томдық. Алматы, 1956–1966. * Қожықов Б. ''Боранқұл ауылының өсімдіктер дүниесі''. Ғылыми жоба, 2018–2019. [[Санат:Қазақстан флорасы]] [[Санат:Маңғыстау облысы]] [[Санат:Бейнеу ауданы]] tsvxi65zxnd18fr2ms4dkf5rqw8ob4w 3614878 3614877 2026-06-09T12:10:57Z Bkozhykov 180197 3614878 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Жедел жойылсын|Маңыздылығы төмен}} = Боранқұл өңірінің флорасы = '''Боранқұл өңірінің флорасы''' — Маңғыстау облысы Бейнеу ауданына қарасты Боранқұл ауылы мен оған іргелес аумақтарда таралған өсімдіктер дүниесі. Өңір Қазақстанның шөл және шөлейт белдеуіне жатады. Климаттың құрғақтығы, жауын-шашын мөлшерінің аздығы және топырақтың сортаң болуы бұл аймақта ерекше өсімдік қауымдастығының қалыптасуына әсер еткен. Боранқұл өңірінде негізінен шөлге төзімді бұталар мен көпжылдық шөптесін өсімдіктер өседі. Олардың қатарына ақ сексеуіл, жусан, изен, жантақ, сораң, бұйырғын, жыңғыл, адыраспан, алабота, ебелек және басқа да өсімдіктер жатады. Бұл өсімдіктер табиғи жайылымдардың негізін құрайды және жергілікті экожүйенің маңызды бөлігі болып саналады. == Географиялық жағдайы == Боранқұл ауылы Маңғыстау облысының солтүстік-шығыс бөлігінде, Каспий маңы ойпатының Қарақұмға ұласатын шөлейт аймағында орналасқан. Өңірдің климаты шұғыл континенттік сипатқа ие. Жазы ұзақ әрі ыстық, қысы салыстырмалы түрде жұмсақ болғанымен желді келеді. Жауын-шашынның жылдық мөлшері аз болғандықтан, өсімдіктердің басым бөлігі құрғақшылыққа бейімделген. Топырақ жамылғысының негізгі бөлігін сортаң және құмдауыт жерлер құрайды. Мұндай табиғи жағдайлар шөл өсімдіктерінің кең таралуына мүмкіндік береді. == Зерттелу тарихы == Маңғыстау өңірінің флорасы XX ғасырдан бастап ботаник-ғалымдардың зерттеу нысанына айналды. Қазақстанның батыс аймақтарының өсімдік жамылғысы «Флора Казахстана», «Пустыни Мангышлака» және «Маңғыстау энциклопедиясы» сияқты еңбектерде сипатталған. Боранқұл өңіріндегі өсімдіктер жергілікті тұрғындардың бақылаулары мен өлкетану бағытындағы зерттеулерде де көрініс тапқан. Өңірдің флорасы табиғи жайылымдардың қалыптасуында ерекше орын алады. == Өсімдіктер дүниесі == === Ақ сексеуіл === [[File:Ak sekseuil Borankul Mangystau.jpg|thumb|Ақ сексеуіл (Haloxylon persicum). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Ақ сексеуіл (''Haloxylon persicum'') — шөлді аймақтарға тән ағаш тәрізді өсімдік. Оның тамыр жүйесі бірнеше метр тереңдікке дейін жетеді. Ақ сексеуіл құмды алқаптарды бекітіп, жел эрозиясының алдын алады. Боранқұл өңірінде ақ сексеуіл негізінен құмды жерлерде кездеседі. Оның жас бұтақтарын түйе азық ретінде пайдаланады. Сонымен қатар жергілікті тұрғындар оны отын ретінде де қолданады. === Жантақ === [[File:Jantaq Borankul Mangystau.jpg|thumb|Жантақ (Alhagi). Боранқұл ауылы маңында түсірілген. Маңғыстау облысы, Қазақстан.]] Жантақ (''Alhagi'') — бұршақ тұқымдасына жататын көпжылдық тікенекті өсімдік. Ол сортаң және құмды топырақтарда жақсы өседі. Жантақтың тамыр жүйесі тереңге бойлайтындықтан құрғақшылыққа төзімді келеді. Өсімдік мал азығы ретінде бағаланады. Оның гүлдерінен аралар бал жинайды. Халық медицинасында жантақтың әртүрлі бөліктері емдік мақсатта қолданылған. === Жусан === Жусан (''Artemisia'') Боранқұл жайылымдарының негізгі өсімдіктерінің бірі болып табылады. Ол қой, жылқы және түйе үшін құнды азық саналады. Жусан өңірдің барлық аумағында дерлік кездеседі. === Изен === Изен (''Kochia prostrata'') шөл және шөлейт аймақтарда өсетін көпжылдық өсімдік. Ол мал азығы ретінде жоғары бағаланады және құрғақшылыққа төзімділігімен ерекшеленеді. === Сораң === Сораң сортаң жерлерде өсетін өсімдік. Оның құрамында ылғал мөлшері жоғары болады. Сораң түйе үшін бағалы азық болып табылады. === Адыраспан === Адыраспан (''Peganum harmala'') — дәрілік қасиеттерімен белгілі өсімдік. Қазақ халқы оны ежелден түрлі емдік және тұрмыстық мақсаттарда пайдаланған. Адыраспан көбіне елді мекендер маңында және мал жайылымдарында кездеседі. === Жыңғыл === Жыңғыл (''Tamarix'') өзен аңғарлары мен ылғалы көбірек жерлерде өсетін бұталы өсімдік. Ол топырақты бекітіп, жел әсерінен қорғайды. == Экологиялық маңызы == Боранқұл өңірінің өсімдіктері табиғи ортаның тұрақтылығын сақтауда маңызды рөл атқарады. Ақ сексеуіл, жыңғыл және басқа бұталы өсімдіктер құм көшкіндерінің алдын алады. Өсімдіктер дүниесі көптеген құстардың, бауырымен жорғалаушылардың және ұсақ сүтқоректілердің тіршілік ету ортасы болып табылады. == Шаруашылықтағы маңызы == Боранқұл өңірі ежелден мал шаруашылығымен айналысатын аймақтардың бірі болып табылады. Сондықтан табиғи жайылымдардың маңызы ерекше. Жусан, изен, жантақ, сораң және бұйырғын секілді өсімдіктер қой, түйе және жылқы үшін негізгі азық көздерінің бірі саналады. Кейбір өсімдіктер халық медицинасында және тұрмыстық қажеттіліктерде пайдаланылады. == Қорғау мәселелері == Климаттың өзгеруі, шөлейттену және жайылымдық жерлерге түсетін антропогендік жүктеменің артуы өңір флорасына әсер етуде. Осыған байланысты өсімдіктер дүниесін сақтау, сирек кездесетін түрлерді қорғау және жайылымдарды ұтымды пайдалану мәселелері өзекті болып табылады. Табиғи өсімдік жамылғысын сақтау өңірдің экологиялық тұрақтылығын қамтамасыз етудің маңызды шарттарының бірі саналады. == Дереккөздер == <references /> == Әдебиеттер == * Маңғыстау энциклопедиясы. Бас редакторы Әбіш Кекілбаев. * Иманбаева А.А., Косарева О.А. ''Маңғыстаудың өсімдіктер дүниесі''. * Сафронова И.Н. ''Пустыни Мангышлака''. Санкт-Петербург, 1996. * ''Флора Казахстана''. 9 томдық. Алматы, 1956–1966. * Қожықов Б. ''Боранқұл ауылының өсімдіктер дүниесі''. Ғылыми жоба, 2018–2019. [[Санат:Қазақстан флорасы]] [[Санат:Маңғыстау облысы]] [[Санат:Бейнеу ауданы]] 0jj22dfw3zmmi1ojfce1im125n9wj93 Lionbridge компаниясы 0 782333 3614888 2026-06-09T12:59:12Z Еркежан Сейтқазы 180268 Жаңа бетте: '''Lionbridge''' — жаһандық деңгейде тілдік қызметтер, локализация (localization), мазмұнды бейімдеу және жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу салаларында қызмет көрсететін халықаралық компания. Компания 1996 жылы АҚШ-та құрылған және бастапқы кезеңде аударма м... 3614888 wikitext text/x-wiki '''Lionbridge''' — жаһандық деңгейде тілдік қызметтер, локализация (localization), мазмұнды бейімдеу және жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу салаларында қызмет көрсететін халықаралық компания. Компания 1996 жылы АҚШ-та құрылған және бастапқы кезеңде аударма мен лингвистикалық қызметтерді ұсынуға маманданған. Уақыт өте келе оның қызмет ауқымы кеңейіп, цифрлық контентті бейімдеу, көптілді коммуникация және технологиялық платформаларға арналған деректерді белгілеу (data annotation) бағыттарын қамтыды<ref>https://www.lionbridge.com/</ref>. '''Lionbridge Technologies''' жаһандық нарықта көптілді локализация индустриясының жетекші ойыншыларының бірі ретінде танылды. Компанияның негізгі қызметтері бағдарламалық қамтамасыз етуді локализациялау, веб-контентті аудару, маркетингтік материалдарды бейімдеу және ойын индустриясына арналған мәтіндік контентті өңдеу сияқты бағыттарды қамтиды. Сонымен қатар ол [[жасанды интеллект]] (AI) жүйелерін оқыту үшін қолданылатын деректер жиынтықтарын дайындаумен айналысты. 2021 жылы компанияның AI деректер бизнесі TELUS International компаниясына сатылып, ол TELUS International AI Data Solutions құрамына енгізілді. Бұл процесс аутсорсинг және цифрлық қызметтер нарығындағы [[консолидация]] тенденциясының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Осы мәміледен кейін Lionbridge бренді негізінен [[локализация]] және ойын индустриясына бағытталған қызметтерде сақталды. Компанияның жаһандық құрылымы көптеген елдерде орналасқан қашықтан жұмыс істейтін мамандар желісіне негізделген. Бұл модель «distributed workforce» және «crowdsourcing» қағидаттарына сүйенеді, яғни жобалар әлемнің әртүрлі аймақтарындағы лингвистер мен мамандар арқылы жүзеге асырылады. Lionbridge қазіргі таңда цифрлық трансформация, көптілді контент басқару және жаһандық коммуникация салаларында маңызды рөл атқаратын компаниялардың бірі болып саналады. Оның қызметі халықаралық жасанды [[бизнес]], [[технология]] және медиа салаларындағы локализация қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған. o8k803ysk01r86lp5wv9u96s7izx3yk 3614889 3614888 2026-06-09T13:00:41Z Еркежан Сейтқазы 180268 3614889 wikitext text/x-wiki '''Lionbridge''' — жаһандық деңгейде тілдік қызметтер, локализация (localization), мазмұнды бейімдеу және жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу салаларында қызмет көрсететін халықаралық компания. Компания 1996 жылы АҚШ-та құрылған және бастапқы кезеңде аударма мен лингвистикалық қызметтерді ұсынуға маманданған. Уақыт өте келе оның қызмет ауқымы кеңейіп, цифрлық контентті бейімдеу, көптілді коммуникация және технологиялық платформаларға арналған деректерді белгілеу (data annotation) бағыттарын қамтыды<ref>https://www.lionbridge.com/</ref>. '''Lionbridge Technologies''' жаһандық нарықта көптілді локализация индустриясының жетекші ойыншыларының бірі ретінде танылды. Компанияның негізгі қызметтері бағдарламалық қамтамасыз етуді локализациялау, веб-контентті аудару, маркетингтік материалдарды бейімдеу және ойын индустриясына арналған мәтіндік контентті өңдеу сияқты бағыттарды қамтиды. Сонымен қатар ол [[жасанды интеллект]] (AI) жүйелерін оқыту үшін қолданылатын деректер жиынтықтарын дайындаумен айналысты. 2021 жылы компанияның AI деректер бизнесі TELUS International компаниясына сатылып, ол TELUS International AI Data Solutions құрамына енгізілді. Бұл процесс аутсорсинг және цифрлық қызметтер нарығындағы консолидация тенденциясының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Осы мәміледен кейін Lionbridge бренді негізінен [[локализация]] және ойын индустриясына бағытталған қызметтерде сақталды. Компанияның жаһандық құрылымы көптеген елдерде орналасқан қашықтан жұмыс істейтін мамандар желісіне негізделген. Бұл модель «distributed workforce» және «crowdsourcing» қағидаттарына сүйенеді, яғни жобалар әлемнің әртүрлі аймақтарындағы лингвистер мен мамандар арқылы жүзеге асырылады. Lionbridge қазіргі таңда цифрлық трансформация, көптілді контент басқару және жаһандық коммуникация салаларында маңызды рөл атқаратын компаниялардың бірі болып саналады. Оның қызметі халықаралық жасанды [[бизнес]], [[технология]] және медиа салаларындағы локализация қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған. 3982secrvvkupl4tuuhororc0phnw73 3614891 3614889 2026-06-09T13:01:01Z Еркежан Сейтқазы 180268 Еркежан Сейтқазы [[Қатысушы:Еркежан Сейтқазы/Lionbridge компаниясы]] бетін [[Lionbridge компаниясы]] бетіне жылжытты 3614889 wikitext text/x-wiki '''Lionbridge''' — жаһандық деңгейде тілдік қызметтер, локализация (localization), мазмұнды бейімдеу және жасанды интеллектке арналған деректерді өңдеу салаларында қызмет көрсететін халықаралық компания. Компания 1996 жылы АҚШ-та құрылған және бастапқы кезеңде аударма мен лингвистикалық қызметтерді ұсынуға маманданған. Уақыт өте келе оның қызмет ауқымы кеңейіп, цифрлық контентті бейімдеу, көптілді коммуникация және технологиялық платформаларға арналған деректерді белгілеу (data annotation) бағыттарын қамтыды<ref>https://www.lionbridge.com/</ref>. '''Lionbridge Technologies''' жаһандық нарықта көптілді локализация индустриясының жетекші ойыншыларының бірі ретінде танылды. Компанияның негізгі қызметтері бағдарламалық қамтамасыз етуді локализациялау, веб-контентті аудару, маркетингтік материалдарды бейімдеу және ойын индустриясына арналған мәтіндік контентті өңдеу сияқты бағыттарды қамтиды. Сонымен қатар ол [[жасанды интеллект]] (AI) жүйелерін оқыту үшін қолданылатын деректер жиынтықтарын дайындаумен айналысты. 2021 жылы компанияның AI деректер бизнесі TELUS International компаниясына сатылып, ол TELUS International AI Data Solutions құрамына енгізілді. Бұл процесс аутсорсинг және цифрлық қызметтер нарығындағы консолидация тенденциясының бір бөлігі ретінде қарастырылады. Осы мәміледен кейін Lionbridge бренді негізінен [[локализация]] және ойын индустриясына бағытталған қызметтерде сақталды. Компанияның жаһандық құрылымы көптеген елдерде орналасқан қашықтан жұмыс істейтін мамандар желісіне негізделген. Бұл модель «distributed workforce» және «crowdsourcing» қағидаттарына сүйенеді, яғни жобалар әлемнің әртүрлі аймақтарындағы лингвистер мен мамандар арқылы жүзеге асырылады. Lionbridge қазіргі таңда цифрлық трансформация, көптілді контент басқару және жаһандық коммуникация салаларында маңызды рөл атқаратын компаниялардың бірі болып саналады. Оның қызметі халықаралық жасанды [[бизнес]], [[технология]] және медиа салаларындағы локализация қажеттіліктерін қамтамасыз етуге бағытталған. 3982secrvvkupl4tuuhororc0phnw73 Қатысушы:Еркежан Сейтқазы/Lionbridge компаниясы 2 782334 3614892 2026-06-09T13:01:01Z Еркежан Сейтқазы 180268 Еркежан Сейтқазы [[Қатысушы:Еркежан Сейтқазы/Lionbridge компаниясы]] бетін [[Lionbridge компаниясы]] бетіне жылжытты 3614892 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Lionbridge компаниясы]] fho36vzz7aif4mn3u5nn5sf3k6gqfn6 Бобруйск 0 782336 3614921 2026-06-09T13:45:15Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]]тегі облыстық бағыныстағы қала, [[Могилев облысы]] [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 3614921 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]]тегі облыстық бағыныстағы қала, [[Могилев облысы]] [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] a7be1itafaumk3dfltuv7cdx6egjyrg 3614922 3614921 2026-06-09T13:47:03Z Мағыпар 100137 үлгі 3614922 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]]тегі облыстық бағыныстағы қала, [[Могилёв]] [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 3j13llj0twq9k7ssja632ncvvznbho4 3614924 3614922 2026-06-09T13:52:05Z Мағыпар 100137 толықтыру 3614924 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]]тегі облыстық бағыныстағы қала, [[Могилёв]] [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] gcx34bukt4lr6xwze47kafmfq65kxyn 3614925 3614924 2026-06-09T13:53:32Z Мағыпар 100137 дереккөз 3614925 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]]тегі облыстық бағыныстағы қала, [[Могилёв]] [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 0z6pg5cowvhhas1lnl79uacc96lp8xg 3614928 3614925 2026-06-09T13:58:32Z Мағыпар 100137 толықтыру 3614928 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилев облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилев қаласы]]нан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] eqfc0gv2qz11oi9xz9jgrx4q8un79c7 3614929 3614928 2026-06-09T14:01:17Z Мағыпар 100137 дереккөз 3614929 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] afmwvqljnm6zcyitwnux69q41epd45p 3614948 3614929 2026-06-09T14:41:12Z Мағыпар 100137 /* Географиялық сипаттамасы */ дереккөз 3614948 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] osudhna572peh73na4l6pi5y87ahipe 3614951 3614948 2026-06-09T14:44:29Z Мағыпар 100137 /* Географиялық сипаттамасы */ толықтыру 3614951 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] nbpses7qhfzpi5fwlavcsr1crl9mqhl 3614952 3614951 2026-06-09T14:45:48Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614952 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] eu2k08icmjrxmeih2acno44f7b2p03g 3614956 3614952 2026-06-09T14:49:50Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614956 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] ockdjy9dbs1rqld766qv1sc9s2mg51z 3614958 3614956 2026-06-09T14:51:54Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614958 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] ih7t6pwpw33h65m59kheatisntphaqi 3614959 3614958 2026-06-09T14:53:25Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614959 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 0sxi78k93xkn4uocwn2agynr13qfjhf 3614961 3614959 2026-06-09T14:55:50Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614961 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] k0132biu0nq98hjbhdbsmjptuvq312z 3614963 3614961 2026-06-09T14:56:53Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3614963 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] m7uznqi1kkzzwjt4rvnm48fiunn05y0 3614978 3614963 2026-06-09T16:39:03Z Мағыпар 100137 толықтыру 3614978 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 78c7gjtmnn6nvyq0m59bu2d2wzmtfs8 3614981 3614978 2026-06-09T16:40:59Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру 3614981 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады. Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 0z59aetlav302vc61x57pj40i2g8tyu 3614986 3614981 2026-06-09T16:43:29Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз 3614986 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] c6y69lt7037vzx5lt3y9553wdo9dp3n 3614988 3614986 2026-06-09T16:47:35Z Мағыпар 100137 толықтыру 3614988 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 9ejwf6bd34uhft3j6maxevhu3zlax3o 3614989 3614988 2026-06-09T16:49:03Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3614989 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — 18 ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 8tw73jybfhc913iev5ex131oz2khqpf 3614990 3614989 2026-06-09T16:50:41Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3614990 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] jga1g5fvts8xp8qr832xh194tx6so4w 3614991 3614990 2026-06-09T16:53:32Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3614991 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 05ez5pc5escg60kbg1enf6wg1j4kz8c 3614992 3614991 2026-06-09T16:55:06Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3614992 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 56qq8lmhco72zmbpsrmlsdbs8xyvtqp 3614993 3614992 2026-06-09T16:56:51Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3614993 wikitext text/x-wiki '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] ohx6b8qmcix5k1nlxz7g2z60fqis4qw 3614994 3614993 2026-06-09T17:00:38Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3614994 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] pthvs2j4o3xxslgmpn4ei4gnypwunbo 3614995 3614994 2026-06-09T17:01:18Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3614995 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] s63eqo8nm0gxuy1568xf4gqw9n7w2vk 3614996 3614995 2026-06-09T17:02:23Z Мағыпар 100137 толықтыру 3614996 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] pi15ybv13leluclfz3myqujqxrcnne7 3614997 3614996 2026-06-09T17:04:09Z Мағыпар 100137 үлгі 3614997 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] ovecewpcy2529l94fkruns4jifor29n 3615000 3614997 2026-06-09T17:07:54Z Мағыпар 100137 үлгі 3615000 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] iws5yctpa786mjrtlodj7t5gq5i0u9y 3615001 3615000 2026-06-09T17:10:32Z Мағыпар 100137 үлгі 3615001 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 5tdxk84iviza7e1lc751k1559721qve 3615002 3615001 2026-06-09T17:14:10Z Мағыпар 100137 үлгі 3615002 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1387 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 96,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 157 ± 1 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 204 103 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] mduhpsgp1x3wq8gy107fdbme9i8rs5j 3615003 3615002 2026-06-09T17:16:45Z Мағыпар 100137 сурет қою 3615003 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1387 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 96,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 157 ± 1 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 204 103 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> 06-б-5-6-048a.jpg|ХХІ ғасырдағы Бобруйск бекінісі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 08k4nwsauzs3c7set6alg085nptgteq 3615004 3615003 2026-06-09T17:17:35Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3615004 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1387 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 96,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 157 ± 1 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 204 103 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> 06-б-5-6-048a.jpg|ХХІ ғасырдағы Бобруйск бекінісі Babruysk 010.jpg|Теміржол вокзалы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] agid6katdz2598n1pxz8862si1x6tsm 3615005 3615004 2026-06-09T17:18:49Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3615005 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1387 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 96,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 157 ± 1 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 204 103 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> 06-б-5-6-048a.jpg|ХХІ ғасырдағы Бобруйск бекінісі Babruysk 010.jpg|Теміржол вокзалы Ледовый дворец Бобруйск.jpg|Мұз айдыны кешені </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 7vp9a6htku0t8mk6q7u0bcpjgyrgevr 3615006 3615005 2026-06-09T17:19:47Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3615006 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Бобруйск |шынайы атауы = ({{lang-be|Бабруйск}}) |сурет = Бабруйск, ліпень 2021 (93).jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Babruisk, Belarus.svg |ту = Flag of Babruisk, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =09 |lat_sec =00 |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =14 |lon_sec =00 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Бобруйск ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1387 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 96,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 157 ± 1 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 204 103 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 225 |пошта индексі = 213801—213830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Babrujsk |сайты = |сайт тілі = }} '''Бобруйск''' ({{lang-be|Бабруйск}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы қала, [[Бобруйск ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Бобруйск қаласының халқы 204 103 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == [[Минск]] қаласынан 145 км, [[Могилёв]]қаласынан 115 км, [[Киев]] қаласынан 414 км, [[Мәскеу]] қаласынан 704 км қашықтықта, Березина өзенінің ойпатты, батпақты жағалауында орналасқан. Қала Калининград-Одесса көлік дәлізінің бөлігі болып табылады.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1162-Bobrujsk.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Климаты қоңыржай континенталды. Қаңтардағы орташа температура -6,8°C, шілдеде +18°C. Жауын-шашын жылына орта есеппен 600 мм.<ref>{{citeweb|url=https://bobr.by/city/aboutcity/?ysclid=mq6escxwxl297790476|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Тарихы == Бобруйск атауы оның ішінде ағып жатқан Бобруйки өзенінен шыққан, онда бір кездері құндыздар болған. Бобруйск туралы алғашқы жазбаша дерек 1387 жылдан басталады, ал 1454 жылы қала 2 бөлікке бөлінді — Вилен және Трок. XIV-XVIII ғасырлар аралығында Бобруйскіде ағаш бекініс болған. 1793 жылы Польшаның екінші бөлінуі болды. Осы бөлінудің нәтижесінде Ресей Украинаның оң жағалауын, сондай-ақ Беларусьтің орталық бөлігін, соның ішінде Минск, Бабруйск, Борисов, Речица, Слуцк, Новогрудок, Пинск және Мозырь қалаларын бақылауға алды. 1795 жылы Польша-Литва Достастығының үшінші бөлінуі болды. Осыдан кейін Бобруйск жаңадан құрылған Минск губернаторлығының уездік орталығы болды. 1873 жылы Либау-Ромны теміржолының салынуы қаланың одан әрі экономикалық дамуына себеп болды. 1897 жылғы халық санағы бойынша Бобруйск халқының саны 34 336-ға жеткен, бірақ ол шеткі сауда және сауда қаласы болып қала берді. 1917 жылы Қазан төңкерісі болды, ал 1918 жылдың ақпан айында Бабруйскіні неміс әскерлері басып алды. 1920 жылы 10 шілдеде Бабруйск Қызыл Армиямен азат етілді, қираған экономиканы қалпына келтіру басталды. Ағаш кесетін зауыттар, май зауыты және екі электр станциясы жұмысын қайта бастады. Ұлы Отан соғысы қарсаңында Бабруйск маңызды әскери нысан болды, бірақ соғыс қимылдарының алғашқы күндерінде қалада аз ғана әскер болды. 1941 жылы 28 маусымда Бабруйскті нацистік әскерлер басып алды. Нацистер қаланы тонап, тұрғындарын өлтіріп, концлагерьлер құрды. 1944 жылдан 1954 жылға дейін Бобруйск қаласы Бобруйск облысының орталығы болды. Соғыстан кейінгі жылдары қала кәсіпорындарының белсенді құрылысы жүрді. Резеңке бұйымдары зауыты (1952), трактор бөлшектері мен құрамдас бөліктері зауыты (1959), Бобруйсксельмаш (1960), тері зауыты (1965) және басқалары салынды. 1965 жылы шина зауытының құрылысы басталды, ол көп ұзамай қаланың негізгі жұмыс берушісіне айналды.<ref>{{citeweb|url=https://www.bobruin.by/bobrujsk/stati/istoriya/223-istoriya-goroda-bobrujska?ysclid=mq6exmef8f710139932|title=История города Бобруйска.|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қаланың өнеркәсіп секторы әртүрлі салалар мен меншік құрылымдарын білдіретін 54 кәсіпорынмен ұсынылған. Олардың ішінде «Белшина» ААҚ, «Беларусрезинотехника», Бобруйск былғары зауыты, «Бобруйсктрикотаж», «Красный Пищевик», Бобруйск аяқ киім фабрикасы, «ФанДОК», В.И. Ленин атындағы Бобруйск машина жасау зауыты және тежегіш жабдықтары мен механизмдерін шығаратын Бобруйск зауыты бар. Бобруйск автомобиль және ауылшаруашылық шиналарының бүкіл республикалық өндірісінің, сондай-ақ орталықтан тепкіш сорғылардың, жемдік микробиологиялық ақуыздың және талшықты тақтаның бүкіл аймақтық өндірісінің орталығы болып табылады. Шығарылатын өнім әлемнің 30-дан астам еліне экспортталады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/bobruisk/|title=Бобруйск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> Бобруйск қаласында 34 жалпы орта білім беру мекемесі (3 гимназия, 1 гимназия-өнер колледжі, 29 орта мектеп және 1 негізгі мектеп), 2 музыка және балалар өнер мектебі және 8 спорт мектебі бар. Сонымен қатар ауыл шаруашылығы және экономика, автомобиль жасау, сауда және экономика, өнеркәсіптік құрылыс, орман шаруашылығы, өнер, медицина, механика және технология мамандықтары бойынша колледждер, сондай-ақ Олимпиада резерві мектептері бар. == Көрікті орындары == '''Бобруйск өлкетану мұражайы''' — қаланың тарихы мен мәдениетімен таныстырады. Оның экспонаттарында әртүрлі дәуірлерден қалған артефактілер, соның ішінде археологиялық олжалар, тарихи құжаттар және аймақтағы өмірді бейнелейтін фотосуреттер бар. '''Румянцев пен Паскевич сарайы''' — XVIII ғасырда салынған неоклассикалық сарай, ол Румянцев пен Паскевич отбасыларының резиденциясы болды. Бұл Беларусьтегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі. '''Әулие Николай шіркеуі''' — XIX ғасырда салынған православиелік шіркеуі. Оның ішкі көрінісі әдемі фрескалар мен белгішелермен безендірілген, бұл көптеген келушілерді қызықтырады. '''Румянцев саябағы''' — пикниктер мен серуендеуге өте ыңғайлы 100 гектарлық саябақ. Мұнда көптеген ағаштарды, гүлзарларды көруге болады. '''А.С.Пушкин үй-мұражайы''' — көрнекті орыс ақыны Александр Сергеевич Пушкиннің өмірі мен шығармашылығына арналған шағын мұражай. Көрмеге оның шығармалары, жеке заттары және қолжазбалары қойылған.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-bobrujsk.htm|title=Карта Бобруйска|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-09|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> 06-б-5-6-048a.jpg|ХХІ ғасырдағы Бобруйск бекінісі Babruysk 010.jpg|Теміржол вокзалы Ледовый дворец Бобруйск.jpg|Мұз айдыны кешені Бобруйский Дворец Искусств.jpg|Өнер сарайы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] jrthb688zlsltqs5ni6t8711tce9y6d Гэри Равкан 0 782337 3614926 2026-06-09T13:53:37Z Nurkhan 13652 «[[:ru:Special:Redirect/revision/151794992|Равкан, Гэри]]» бетінен аударылып түзілді 3614926 wikitext text/x-wiki '''Гари Брюс Равкан''' (''Рувкун'', {{Lang-en|Gary Bruce Ruvkun}}; [[26 наурыз]] [[1952 жыл|1952]], [[Беркли]], Калифорния штаты) — америкалық [[Генетика|генетик]] және [[Молекулалық биология|молекулалық биолог]]. Америка Құрама Штаттарының Ұлттық [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|ғылым академияларының]] (2008) және Медицина академиясының (2009<ref>{{Cite web|title=Institute Of Medicine Elects 65 New Members, Five Foreign Associates|url=http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10122009a|accessdate=2019-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107233154/http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10122009a|archivedate=2019-01-07}}</ref>), сондай-ақ Америка философиялық қоғамының (2019) мүшесі. Ол көптеген беделді марапаттардың, соның ішінде [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы|2024 жылғы Нобель сыйлығының]] лауреаты. == Өмірбаян == 1952 жылы 26 наурызда Калифорния штатының Беркли қаласында дүниеге келген<ref>{{Cite web|title=2015 Breakthrough Prize in Life Sciences|url=https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L65|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190702142250/https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L65|archivedate=2019-07-02}}</ref>. Оның ата-анасы, инженер Сэмюэл Равкан (1919—2004) <ref>{{Cite web|title=Sam Ruvkun Obituary|url=https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/sam-ruvkun-obituary?id=29734759|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192044/https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/sam-ruvkun-obituary?id=29734759|archivedate=2024-10-09}}</ref> және Дора Гуревич (1920—2000) <ref>{{Cite web|title=Sam Ruvkun|url=https://www.sfgate.com/news/article/RUVKUN-Sam-2745678.php|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192045/https://www.sfgate.com/news/article/RUVKUN-Sam-2745678.php|archivedate=2024-10-09}}</ref>, [[Ресей империясы|Ресей империясынан]] келген еврей иммигранттарының отбасыларынан шыққан<ref>{{Cite web|title=Nobel prize for medicine goes to US duo who discovered microRNA|url=https://www.jpost.com/international/article-823566#google_vignette|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192044/https://www.jpost.com/international/article-823566#google_vignette|archivedate=2024-10-09}}</ref>. 1973 жылы Калифорния университетінде бакалавр дәрежесін<ref>{{Cite web|title=Profile of Gary Ruvkun|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3174634/|accessdate=2015-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007141113/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3174634/|archivedate=2024-10-07}}</ref>, ал 1982 жылы Гарвард университетінде PhD дәрежесін алды. Ол микроРНҚ зерттеушісі ретінде танымал болды. Көптеген зерттеулерін [[Виктор Эмброс|Виктор Амброузбен]] бірге жүргізді. [[Америка өнер және ғылым академиясы|Америка өнер және ғылым академиясының]] мүшесі (2009). 2024 жылғы [[физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] Амброспен бірлесіп микроРНҚ-ны ашқаны және оның транскрипциядан кейінгі гендік реттеудегі рөлі үшін берілді. == Отбасы == Әйелі — Наташа Елена Сталлер, өнер тарихшысы, Амхерст колледжінің өнер тарихы профессоры<ref>{{Cite web|title=Amherst College Faculty and Staff: Natasha Staller|url=https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241103114327/https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller|archivedate=2024-11-03}}</ref>, [[Кубшылдық|кубизм]] және [[Пабло Пикассо|Пикассоның]] шығармашылығы бойынша маман<ref>{{Cite web|title=Natasha Elena Staller. A Sum of Destructions: Picasso's Cultures and the Creation of Cubism. Yale University Press, 2001. — 438 pp.|url=https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller/in-the-news|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240913075719/https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller/in-the-news|archivedate=2024-09-13}}</ref>. Қызы Виктория<ref>{{Cite web|title=My Life: Natasha Staller, Professor of the History of Art|url=https://www.amherst.edu/news/magazine/issue-archive/2009summer/staller|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007192003/https://www.amherst.edu/news/magazine/issue-archive/2009summer/staller|archivedate=2024-10-07}}</ref>. == Марапаттар == {{Div col|50em}} * 2004 — [[Розенштель сыйлығы]] * 2008 — [[Гайрднер халықаралық сыйлығы]] * 2008 — [[Бенджамин Франклин медалі]] * 2008 — [[Альберт Ласкер атындағы базалық медициналық зерттеулер үшін сыйлығы]] * 2008 — [[Warren Triennial Prize]], [[Massachusetts General Hospital]] * 2009 — [[Диксон сыйлығы]] * 2009 — [[Луиза Гросс Хорвиц сыйлығы]] * 2009 — [[Массри сыйлығы]] * 2011 — [[Дэн Дэвид сыйлығы]] * 2012 — {{нп5|Биомедициналық зерттеулер үшін Пол Янссен сыйлығы|||Dr. Paul Janssen Award for Biomedical Research}} * 2013 — {{нп5|Ұзақ өмір сүру сыйлығы||de|Longevity Prize}} * 2014 — [[Вольф сыйлығының лауреаттары (медицина)|Медицина саласындағы]] [[Вольф сыйлығы]] * 2014 — [[Грубер сыйлығы|Генетика саласындағы Грубер сыйлығы]] * 2015 — [[Медицина саласындағы серпінді сыйлық]] * 2016 — [[March of Dimes Prize in Developmental Biology|Даму биологиясы бойынша «March of Dimes» қорының сыйлығы]]<ref>{{Cite web |url=http://www.marchofdimes.org/glue/css-images/_notes/prize-in-developmental-biology-award-recipient-history.pdf |title=Источник |access-date=2017-03-25 |archive-date=2017-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170306040403/http://www.marchofdimes.org/glue/css-images/_notes/prize-in-developmental-biology-award-recipient-history.pdf |url-status=live }}</ref> * 2024 — [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] {{Div col end}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * ''Горовиц Э.'' [https://jewish.ru/ru/people/science/206775/ Мутантсыз мұны түсіну мүмкін емес] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:АҚШ генетиктері]] [[Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Медицина бойынша Вольф сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Халықаралық Гайрднер сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Философия докторлары]] [[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] h5kzx9yqh78mmqoo6fkleb7o5ut1kvh 3614927 3614926 2026-06-09T13:54:29Z Nurkhan 13652 3614927 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Гари Брюс Равкан |Шынайы есімі = ағылш. Gary Bruce Ruvkun |Суреті = Gary_Ruvkun,_2024_Nobel_Prize_Laureate_in_Medicine.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 26.3.1952 |Туған жері = {{Туғанжері|Беркли|Берклиде}}, [[Калифорния]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{байрақ|АҚШ}} |Жұбайы = |Балалары = |Ғылыми аясы = [[генетик]], [[университет оқытушысы]], [[биолог]], [[молекулалық биология]] |Жұмыс орны = [[Гарвард университеті]] |Ғылыми дәрежесі = [[PhD|Философия докторы]] |Ғылыми атағы = |Альма-матер = [[Калифорния университеті, Беркли]]<br> [[Гарвард университеті]] |Ғылыми жетекші = [[Дэвид Балтимор]] және [[Роберт Хорвиц]] |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = МикроРНҚ ретінде белгілі |Марапаттары = [[Бенджамин Франклин медалі]] (2008)<br>[[Медицина саласындағы Вулф сыйлығы]] (2014)<br> {{Нобельдік медаль}} [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2024 жыл ғылымда|2024]])<br> |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Гари Брюс Равкан''' (''Рувкун'', {{Lang-en|Gary Bruce Ruvkun}}; [[26 наурыз]] [[1952 жыл|1952]], [[Беркли]], Калифорния штаты) — америкалық [[Генетика|генетик]] және [[Молекулалық биология|молекулалық биолог]]. Америка Құрама Штаттарының Ұлттық [[АҚШ Ұлттық ғылым академиясы|ғылым академияларының]] (2008) және Медицина академиясының (2009<ref>{{Cite web|title=Institute Of Medicine Elects 65 New Members, Five Foreign Associates|url=http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10122009a|accessdate=2019-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107233154/http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=10122009a|archivedate=2019-01-07}}</ref>), сондай-ақ Америка философиялық қоғамының (2019) мүшесі. Ол көптеген беделді марапаттардың, соның ішінде [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы|2024 жылғы Нобель сыйлығының]] лауреаты. == Өмірбаян == 1952 жылы 26 наурызда Калифорния штатының Беркли қаласында дүниеге келген<ref>{{Cite web|title=2015 Breakthrough Prize in Life Sciences|url=https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L65|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190702142250/https://breakthroughprize.org/Laureates/2/L65|archivedate=2019-07-02}}</ref>. Оның ата-анасы, инженер Сэмюэл Равкан (1919—2004) <ref>{{Cite web|title=Sam Ruvkun Obituary|url=https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/sam-ruvkun-obituary?id=29734759|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192044/https://www.legacy.com/us/obituaries/nytimes/name/sam-ruvkun-obituary?id=29734759|archivedate=2024-10-09}}</ref> және Дора Гуревич (1920—2000) <ref>{{Cite web|title=Sam Ruvkun|url=https://www.sfgate.com/news/article/RUVKUN-Sam-2745678.php|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192045/https://www.sfgate.com/news/article/RUVKUN-Sam-2745678.php|archivedate=2024-10-09}}</ref>, [[Ресей империясы|Ресей империясынан]] келген еврей иммигранттарының отбасыларынан шыққан<ref>{{Cite web|title=Nobel prize for medicine goes to US duo who discovered microRNA|url=https://www.jpost.com/international/article-823566#google_vignette|accessdate=2024-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241009192044/https://www.jpost.com/international/article-823566#google_vignette|archivedate=2024-10-09}}</ref>. 1973 жылы Калифорния университетінде бакалавр дәрежесін<ref>{{Cite web|title=Profile of Gary Ruvkun|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3174634/|accessdate=2015-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007141113/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3174634/|archivedate=2024-10-07}}</ref>, ал 1982 жылы Гарвард университетінде PhD дәрежесін алды. Ол микроРНҚ зерттеушісі ретінде танымал болды. Көптеген зерттеулерін [[Виктор Эмброс|Виктор Амброузбен]] бірге жүргізді. [[Америка өнер және ғылым академиясы|Америка өнер және ғылым академиясының]] мүшесі (2009). 2024 жылғы [[физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] Амброспен бірлесіп микроРНҚ-ны ашқаны және оның транскрипциядан кейінгі гендік реттеудегі рөлі үшін берілді. == Отбасы == Әйелі — Наташа Елена Сталлер, өнер тарихшысы, Амхерст колледжінің өнер тарихы профессоры<ref>{{Cite web|title=Amherst College Faculty and Staff: Natasha Staller|url=https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241103114327/https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller|archivedate=2024-11-03}}</ref>, [[Кубшылдық|кубизм]] және [[Пабло Пикассо|Пикассоның]] шығармашылығы бойынша маман<ref>{{Cite web|title=Natasha Elena Staller. A Sum of Destructions: Picasso's Cultures and the Creation of Cubism. Yale University Press, 2001. — 438 pp.|url=https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller/in-the-news|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240913075719/https://www.amherst.edu/people/facstaff/nestaller/in-the-news|archivedate=2024-09-13}}</ref>. Қызы Виктория<ref>{{Cite web|title=My Life: Natasha Staller, Professor of the History of Art|url=https://www.amherst.edu/news/magazine/issue-archive/2009summer/staller|accessdate=2024-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241007192003/https://www.amherst.edu/news/magazine/issue-archive/2009summer/staller|archivedate=2024-10-07}}</ref>. == Марапаттар == {{Div col|50em}} * 2004 — [[Розенштель сыйлығы]] * 2008 — [[Гайрднер халықаралық сыйлығы]] * 2008 — [[Бенджамин Франклин медалі]] * 2008 — [[Альберт Ласкер атындағы базалық медициналық зерттеулер үшін сыйлығы]] * 2008 — [[Warren Triennial Prize]], [[Massachusetts General Hospital]] * 2009 — [[Диксон сыйлығы]] * 2009 — [[Луиза Гросс Хорвиц сыйлығы]] * 2009 — [[Массри сыйлығы]] * 2011 — [[Дэн Дэвид сыйлығы]] * 2012 — {{аударылмаған 5|Биомедициналық зерттеулер үшін Пол Янссен сыйлығы|||Dr. Paul Janssen Award for Biomedical Research}} * 2013 — {{аударылмаған 5|Ұзақ өмір сүру сыйлығы||de|Longevity Prize}} * 2014 — [[Вольф сыйлығының лауреаттары (медицина)|Медицина саласындағы]] [[Вольф сыйлығы]] * 2014 — [[Грубер сыйлығы|Генетика саласындағы Грубер сыйлығы]] * 2015 — [[Медицина саласындағы серпінді сыйлық]] * 2016 — [[March of Dimes Prize in Developmental Biology|Даму биологиясы бойынша «March of Dimes» қорының сыйлығы]]<ref>{{Cite web |url=http://www.marchofdimes.org/glue/css-images/_notes/prize-in-developmental-biology-award-recipient-history.pdf |title=Источник |access-date=2017-03-25 |archive-date=2017-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170306040403/http://www.marchofdimes.org/glue/css-images/_notes/prize-in-developmental-biology-award-recipient-history.pdf |url-status=live }}</ref> * 2024 — [[Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы]] {{Div col end}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * ''Горовиц Э.'' [https://jewish.ru/ru/people/science/206775/ Мутантсыз мұны түсіну мүмкін емес] [[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]] [[Санат:АҚШ генетиктері]] [[Санат:Медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Медицина бойынша Вольф сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Халықаралық Гайрднер сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Америка өнер және ғылым академиясы мүшелері]] [[Санат:АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшелері мен корреспондент мүшелері]] [[Санат:Алфавит бойынша Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Философия докторлары]] [[Санат:Алфавит бойынша ғалымдар]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] ala4a6qw01lzq2kotqo0a5v6mifbir7 Генри Голдман 0 782338 3614930 2026-06-09T14:08:51Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні... 3614930 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. gdetgo9irl23qbg3cp0tfqlsgj42vbh 3614931 3614930 2026-06-09T14:09:29Z 1nter pares 146705 3614931 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 3x0rdeb8tqp0yzlrx1q4lwuhjm4kq1k 3614932 3614931 2026-06-09T14:09:48Z 1nter pares 146705 3614932 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qq70ab55453yw01fxlj437is39i9sms 3614933 3614932 2026-06-09T14:12:27Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3614933 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qba095n1ndu02rhumvdvrovyylrwmsu 3614934 3614933 2026-06-09T14:13:34Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3614934 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7zvh1a8r0elzex4jet3ti7jovsga47f 3614935 3614934 2026-06-09T14:15:34Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3614935 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} rcwsc8k6oe1nfitd88bmi4772bjixwc 3614936 3614935 2026-06-09T14:17:09Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614936 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jwbj3cbmb74ruavuo2tfjsvs7x0bftp 3614937 3614936 2026-06-09T14:19:15Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614937 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 0l7x2rfdzglayycz2hn4ecm0btcms4a 3614939 3614937 2026-06-09T14:24:04Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614939 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} g4mh1xlhmlsgxew9v8yp3nm5us52eaq 3614941 3614939 2026-06-09T14:29:17Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614941 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} amr9s9ie9ggnursqx8bha2pyglymt01 3614942 3614941 2026-06-09T14:29:45Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614942 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, Commercial Investment Trust Corporation және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} cy9lsguetz3wcuwyknbdzbi8q4zft27 3614943 3614942 2026-06-09T14:30:11Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614943 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} eux95zkg7wc8j9jyb1h4p2x0wgvq7uf 3614944 3614943 2026-06-09T14:30:55Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3614944 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} kq86o5cisa349yv5sa68qcfjdrz2e7d 3614945 3614944 2026-06-09T14:33:13Z 1nter pares 146705 /* Қайырымдылық қызметі */ 3614945 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5npaa9x6yc82m959g8765pkdfuq1bo9 3614946 3614945 2026-06-09T14:35:16Z 1nter pares 146705 /* Қайырымдылық қызметі */ 3614946 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 1lqbaabpz6hn6rxeie4i2pe35weo8wj 3614947 3614946 2026-06-09T14:35:48Z 1nter pares 146705 /* Қайырымдылық қызметі */ 3614947 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2ec4krgtk8hhn7rypqt1plhmizcy1ch 3614949 3614947 2026-06-09T14:41:58Z 1nter pares 146705 /* Қайырымдылық қызметі */ 3614949 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 28d4y5yf16tvsd5l7ho4sf67dzuzc0f 3614950 3614949 2026-06-09T14:43:56Z 1nter pares 146705 /* Өнер жинағы */ 3614950 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Жеке өмірі == Голдман Бабетт Кауфман Голдбергке үйленді.<ref name="brooklynrites"/> Ерлі-зайыптылар Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Бесінші авенюдегі 998-үйде тұрды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Олардың Роберт Голдман мен Генри Голдман кіші атты екі ұлы және Флоренс Фогель атты бір қызы болды.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jzvvri8jg2ofbiustgqy321y4ckek4l 3614953 3614950 2026-06-09T14:46:00Z 1nter pares 146705 /* Жеке өмірі */ 3614953 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Жеке өмірі == Голдман Бабетт Кауфман Голдбергке үйленді.<ref name="brooklynrites"/> Ерлі-зайыптылар Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Бесінші авенюдегі 998-үйде тұрды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Олардың Роберт Голдман мен Генри Голдман кіші атты екі ұлы және Флоренс Фогель атты бір қызы болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайтыс болуы == Голдман 1937 жылғы 4 сәуірде Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Ол 79 жаста еді. Ол [[Нью-Йорк]] қаласының Бруклин ауданындағы [[Сейлем-Филдс зираты]]нда жерленді.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} acj7v6xovipovduk9y9fubq4uws8kyk 3614954 3614953 2026-06-09T14:48:03Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3614954 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Жеке өмірі == Голдман Бабетт Кауфман Голдбергке үйленді.<ref name="brooklynrites"/> Ерлі-зайыптылар Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Бесінші авенюдегі 998-үйде тұрды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Олардың Роберт Голдман мен Генри Голдман кіші атты екі ұлы және Флоренс Фогель атты бір қызы болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайтыс болуы == Голдман 1937 жылғы 4 сәуірде Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Ол 79 жаста еді. Ол [[Нью-Йорк]] қаласының Бруклин ауданындағы [[Сейлем-Филдс зираты]]нда жерленді.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Филадельфия кәсіпкерлері]] [[Санат:Аппер-Ист-Сайд адамдары]] [[Санат:Гарвард университетінің түлектері]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Неміс-еврей текті америкалықтар]] [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Сейлем-Филдс зиратында жерленгендер]] 6dpwn1ajll51d8puifkc4ta7vclek2i 3614955 3614954 2026-06-09T14:48:31Z 1nter pares 146705 3614955 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Жеке өмірі == Голдман Бабетт Кауфман Голдбергке үйленді.<ref name="brooklynrites"/> Ерлі-зайыптылар Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Бесінші авенюдегі 998-үйде тұрды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Олардың Роберт Голдман мен Генри Голдман кіші атты екі ұлы және Флоренс Фогель атты бір қызы болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайтыс болуы == Голдман 1937 жылғы 4 сәуірде Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Ол 79 жаста еді. Ол [[Нью-Йорк]] қаласының Бруклин ауданындағы [[Сейлем-Филдс зираты]]нда жерленді.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Филадельфия кәсіпкерлері]] [[Санат:Аппер-Ист-Сайд адамдары]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Неміс-еврей текті америкалықтар]] [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Сейлем-Филдс зиратында жерленгендер]] myrb2lg8i2sfst7c3egxw9tuihu8snv 3614962 3614955 2026-06-09T14:56:02Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3614962 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Генри Голдман |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 21.09.1857 |Туған жері = [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 04.04.1937 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = банкир, филантроп, өнер жинаушы |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Гарвард университеті]] <small>(оқуын аяқтамаған)</small> |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Маркус Голдман]] |Анасы = |Жұбайы = Бабетта Кауфман Голдберг (1890) |Серігі = |Балалары = 2 ұлы, 1 қызы |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Генри Голдман''' ([[21 қыркүйек]] [[1857 жыл|1857]] – [[4 сәуір]] [[1937 жыл|1937]]) — америкалық мұрагер, банкир, меценат және өнер туындыларын жинаушы. Голдман-Сакс әулетінің мүшесі болған ол XX ғасырдың басында [[Goldman Sachs]] қаржы конгломератының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. == Ерте өмірі == Генри Голдман 1857 жылғы 21 қыркүйекте [[Пенсильвания]] штатындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді.<ref name="readingobit">{{cite news|title=Henry Goldman, Bank Head, Dies.|url=https://www.newspapers.com/image/48043280/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Reading Times|location=Reading, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=7|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref><ref name="gazettedies">{{cite news|title=Henry Goldman Dies; Was Noted Financier|url=https://www.newspapers.com/image/75928411/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Gazette and Daily|location=York, Pennsylvania|date=April 5, 1937|page=14|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Оның әкесі [[Маркус Голдман]] Германияда туған банкир болған.<ref name="brooklynrites">{{cite news|title=Henry Goldman Rites Tomorrow; Retired Banker|url=https://www.newspapers.com/image/52664695/?terms=%22Henry%2BGoldman%22|accessdate=May 29, 2016|work=The Brooklyn Daily Eagle|location=Brooklyn, New York|date=April 5, 1937|page=13|via=[[Newspapers.com]]|url-access=registration }}</ref> Голдман [[Гарвард университеті]]нде оқыды, алайда көру қабілетінің нашарлығына байланысты оқуын аяқтай алмады.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Дегенмен кейбір зерттеушілер «көру қабілетінің нашарлығы» туралы әңгімені отбасылық аңыз деп санайды. Олардың пікірінше, екінші буын неміс иммигранты әрі еврей болған Голдман Гарвардта өзін жайлы сезінбеген.<ref>Cook, Eli. [http://www.immigrantentrepreneurship.org/entry.php?rec=238 "Henry Goldman: Immigrant Outsider as Empire Builder."] In ''Immigrant Entrepreneurship: German-American Business Biographies, 1720 to the Present'', vol. 3, edited by Giles R. Hoyt. German Historical Institute. Last modified May 27, 2015.</ref> == Мансабы == Голдман еңбек жолын 1884 жылы Goldman Sachs компаниясында бастады.<ref name="brooklynrites"/> Ол [[Sears]] және [[Woolworth]] сияқты бөлшек сауда компанияларының активтері жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың бағалы қағаздарын қор нарығына шығаруға көмектесті. 1911 жылы фирма [[Studebaker]] компаниясын қайта қаржыландыру және корпорация ретінде қайта ұйымдастыру ісінде [[Lehman Brothers]] компаниясымен бірлесіп жұмыс істеген кезде, Генри автокөлік өндірушінің атқарушы комитетінде үлкен жауапкершілікпен қызмет атқарды.<ref name=erskine>Erskine A R [https://archive.org/details/historystudebak00erskgoog <!-- quote=Erskine Studebaker history. --> History of the Studebaker Corporation], South Bend 1918 (free download at Google Books)</ref> [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде Голдман өзінің қайын ағасы әрі негізгі серіктесі [[Самуэль Сакс]]пен және банктің қалған басшылығымен келіспеушілікке түсті. 1915 жылы Еуропадағы шиеленіс күшейген кезде ол Германияны ашық қолдап, [[J.P. Morgan & Co.|J.P. Morgan]] ұйымдастырған 150 миллион АҚШ долларлық ағылшын-француз облигациялар шығарылымына Goldman Sachs компаниясының қатысуына қарсы болды.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 102-103.</ref> Ал Голдманның өзге серіктестері Одақтастарды қолдады. 1917 жылы АҚШ соғысқа кіргеннен кейін, көзқарастардағы бұл бітіспес айырмашылықтың жағымсыз салдарын мойындап, Голдман Goldman Sachs компаниясындағы серіктестік мәртебесінен бас тартты.<ref>Fisher, June Breton. When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street, 2010, pg. 110.</ref> Голдман 1917 жылы Goldman Sachs компаниясынан зейнетке шықты.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Сонымен қатар ол Lawyers Title and Trust Company, Columbia Trust Company, [[Commercial Investment Trust Corporation]] және Берлинде орналасқан Shrebreuger Technishe Hochschule ұйымдарының директорлар кеңестерінің мүшесі болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайырымдылық қызметі == Голдман 1933 жылға дейін Германияның берік жақтаушысы болып қала берді. Алайда сол жылы [[Берлин]]ге жасаған жыл сайынғы сапарларының бірінде ол елде кең таралған әрі мемлекеттік деңгейде орныққан [[антисемитизм]]нің барған сайын қатыгез сипат алып бара жатқанын өз көзімен көрді.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=150–152 }}</ref> Осыдан кейін Голдман Германияға қайта оралмады. 1937 жылы қайтыс болғанға дейін Голдман нацистік қудалаудан қашқан неміс еврей зиялылары мен босқын балалардың АҚШ-қа қоныс аударуына көмектесумен айналысты.<ref>{{cite book |last=Fisher |first=June Breton |title=When Money Was in Fashion: Henry Goldman, Goldman Sachs and the Founding of Wall Street |year=2010 |pages=156–157 }}</ref> Голдман кванттық физикадағы [[Штерн – Герлах тәжірибесі|Штерн-Герлах тәжірибесін]] қаржыландыруға көмектесті,<ref>{{cite paper |arxiv=1007.2435 |title=The Stern Gerlach Experiment |first=Jeremy |last=Bernstein |year=2010 |work=Preprint }}</ref> сондай-ақ [[Альберт Эйнштейн]] үшін [[яхта]] сатып алып берді (кейін ол нацистер тарапынан тәркіленді).<ref>{{cite book |first=Charles D. |last=Ellis |title=The Partnership |publisher=[[Penguin Press]] |year=2008 |page=15 |isbn= }}</ref><ref name="readingobit"/> Бұдан бөлек, ол [[Иегуди Менухин]] үшін [[Страдивари]] скрипкасын сатып алған.<ref name="readingobit"/> Голдман Нью-Йорктегі тағы алты тұлғамен бірге өзінің альма-матері Гарвард университетінде неміс өнері мен мәдениеті бойынша 150 000 АҚШ долларлық профессорлық кафедраны қаржыландырды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> == Өнер жинағы == Голдман ірі өнер коллекционерлерінің бірі болды. Оның коллекциясы негізінен Қайта өрлеу дәуіріндегі италиялық, голландиялық және фламандиялық суретшілердің туындыларына бағытталды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Мысалы, 1916 жылы ол [[Франс Халс]]тың ''«Отырған ер адамның портреті»'' картинасын 175 000 АҚШ долларына сатып алды.<ref name="readingobit"/> == Жеке өмірі == Голдман Бабетт Кауфман Голдбергке үйленді.<ref name="brooklynrites"/> Ерлі-зайыптылар Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Бесінші авенюдегі 998-үйде тұрды.<ref name="readingobit"/><ref name="brooklynrites"/> Олардың Роберт Голдман мен Генри Голдман кіші атты екі ұлы және Флоренс Фогель атты бір қызы болды.<ref name="brooklynrites"/> == Қайтыс болуы == Голдман 1937 жылғы 4 сәуірде Нью-Йорк қаласында қайтыс болды.<ref name="readingobit"/><ref name="gazettedies"/> Ол 79 жаста еді. Ол [[Нью-Йорк]] қаласының Бруклин ауданындағы [[Сейлем-Филдс зираты]]нда жерленді.<ref name="brooklynrites"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Филадельфия кәсіпкерлері]] [[Санат:Аппер-Ист-Сайд тұлғалары]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Неміс-еврей текті америкалықтар]] [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Сейлем-Филдс зиратында жерленгендер]] cjwacyq8oeywq2rfn0vgxwmo472f38j Санат:Goldman Sachs қызметкерлері 14 782339 3614957 2026-06-09T14:51:47Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Goldman Sachs]] [[Санат:Банктер бойынша банкирлер]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Компаниялар бойынша қызметкерлер]] [[Санат:АҚШ компаниялары бойынша адамдар]] [[Санат:Компаниялар бойынша қаржы қайраткерлері]] 3614957 wikitext text/x-wiki [[Санат:Goldman Sachs]] [[Санат:Банктер бойынша банкирлер]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Компаниялар бойынша қызметкерлер]] [[Санат:АҚШ компаниялары бойынша адамдар]] [[Санат:Компаниялар бойынша қаржы қайраткерлері]] q27ql07jvw6u9wxh4axlytm35vlsw4x Санат:Филадельфия кәсіпкерлері 14 782340 3614960 2026-06-09T14:55:04Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Елді мекендері бойынша Пенсильвания кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша Филадельфия тұлғалары]] 3614960 wikitext text/x-wiki [[Санат:Елді мекендері бойынша Пенсильвания кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша Филадельфия тұлғалары]] 4b06txdvpf8qeqkw8lwvzr2owuqxqyb Санат:Аппер-Ист-Сайд тұлғалары 14 782341 3614964 2026-06-09T14:57:20Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Аудандары бойынша Манхэттен тұлғалары]] [[Санат:Аппер-Ист-Сайд]] 3614964 wikitext text/x-wiki [[Санат:Аудандары бойынша Манхэттен тұлғалары]] [[Санат:Аппер-Ист-Сайд]] cp6y1hr131d1kbsbhq2g4hkfp0xels0 Санат:Аппер-Ист-Сайд 14 782342 3614965 2026-06-09T14:58:42Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Манхэттен аудандары]] [[Санат:Жоғарғы Манхэттен]] [[Санат:Нью-Йорк қаласындағы жоғары тап мәдениеті]] 3614965 wikitext text/x-wiki [[Санат:Манхэттен аудандары]] [[Санат:Жоғарғы Манхэттен]] [[Санат:Нью-Йорк қаласындағы жоғары тап мәдениеті]] 17zsvnjwjtxxz0yy79mwk8qjiercg55 Қатысушы:Sandudgul Akhanbaeva/зертхана 2 782346 3614980 2026-06-09T16:40:14Z Sandudgul Akhanbaeva 182097 Sandudgul Akhanbaeva [[Қатысушы:Sandudgul Akhanbaeva/зертхана]] бетін [[Қ.Бітібаева технологиясымен оқыту]] бетіне жылжытты: Мақаланы зертханадан негізгі кеңістікке көшіру 3614980 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қ.Бітібаева технологиясымен оқыту]] d3kba6f0jpsw36fs5q6sb5eepj79twm Қатысушы талқылауы:Тілекқабылқызы Нұрай 3 782347 3614998 2026-06-09T17:05:25Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3614998 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Тілекқабылқызы Нұрай}} -- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:05, 2026 ж. маусымның 9 (+05) lbu2c7dh1ffcpppcx9d4fzklh0ioxpo Мұхамедғали Әленұлы Сужиков 0 782348 3615007 2026-06-09T17:29:12Z Орел Карл 81620 Жаңа бетте: {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті... 3615007 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} l4qsxs1xuc66ml480761d2lgurdtnj9 3615008 3615007 2026-06-09T17:29:52Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615008 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] 80cgfl1mie7wn3a8en530ups3m647k3 3615009 3615008 2026-06-09T17:30:14Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615009 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] 9w1688ta5jcnscwcdslorern5ia9jic 3615010 3615009 2026-06-09T17:31:04Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615010 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] t57un2vi3302vtxtd6vemvt870n2j8h 3615011 3615010 2026-06-09T17:31:51Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері|КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615011 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] p4qbkuafrk7q1p88p0n9g7m03gvjhv3 3615014 3615011 2026-06-09T17:32:07Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары|Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615014 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] p3cc343gc3klzjxhh1pengmzy4ylpg9 3615015 3615014 2026-06-09T17:32:24Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары|Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615015 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]] 4tpmpwgqli11toix8bxff3za7i78pie 3615018 3615015 2026-06-09T17:33:19Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары|Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615018 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] 4f39doqog7czlrimhwd12ldffp39sgb 3615019 3615018 2026-06-09T17:33:41Z Орел Карл 81620 «[[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары|Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615019 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] p18x7tklsi9cbxh2hlvuzvafspirjdo 3615020 3615019 2026-06-09T17:33:58Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары|КОКП XX съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615020 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары]] 0lh2jtm6lphnsowfld1mt4f802ap92n 3615021 3615020 2026-06-09T17:34:16Z Орел Карл 81620 «[[Санат:КОКП XXI съезінің делегаттары|КОКП XXI съезінің делегаттары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615021 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Мұхамедғали Әленұлы Сужиков | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің Мемлекеттік баспасөз комитетінің төрағасы | Ту = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады = 1967 | Басқаруын аяқтады = 1971 | Ізашары = | Ізбасары = [[Шериаздан Рүстемұлы Елеукенов|Шериаздан Елеукенов]] | Президент = | Премьер = [[Мәсімхан Бейсебайұлы Бейсебаев|Мәсімхан Бейсебайұлы]]<br /> [[Бәйкен Әшімұлы Әшімов|Бәйкен Әшімұлы]] | Титулы_2 = [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_2 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_2 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_2 = 1958 | Басқаруын аяқтады_2 = қыркүйек 1960 | Ізашары_2 = [[Семен Михайлович Новиков|Семен Новиков]] | Ізбасары_2 = [[Сәлкен Дәуленұлы Дәуленов|Сәлкен Дәуленұлы]] | Титулы_3 = [[Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитеті|Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_3 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_3 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_3 = 1954 | Басқаруын аяқтады_3 = 1958 | Ізашары_3 = [[Сағалбай Жанбаев]] | Ізбасары_3 = [[Сейдулла Оспанов]] | Титулы_4 = [[Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитеті|Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы | Ту_4 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1953–1991); Flag of Kazakhstan (1991–1992).svg | Ту2_4 = Emblem of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1978–1991), Emblem of Kazakhstan (1991–1992).svg | Басқара бастады_4 = 1950 | Басқаруын аяқтады_4 = қаңтар 1952 | Ізашары_4 = [[Рымбек Ілиясұлы Ілиясев|Рымбек Ілиясұлы]] | Ізбасары_4 = [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов|Жұмабек Тәшенов]] | Титулы_5 = [[Володар ауданы (Астрахан облысы)|Володар]] аудандық атқару комитетінің төрағасы | Ту_5 = Flag of the Kazakh Soviet Socialist Republic (1940–1953).svg | Ту2_5 = | Басқара бастады_5 = 1938 | Басқаруын аяқтады_5 = 1943 | Ізашары_5 = ''белгісіз'' | Ізбасары_5 = ''белгісіз'' | Туған күні = 15.9.1910 | Туған жері = Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] | Қайтыс болған күні = 14.8.1999 | Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БК(б)П / КОКП]] | Білімі = БК(б)П ОК жанындағы Жоғары партия мектебі | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{қатар | теңестіру = солға | {{Еңбек Қызыл Ту ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Құрмет Белгісі ордені}} | {{Еңбектегі ерлігі үшін медаль}} }} }} '''Мұхамедғали Әленұлы Сужиков''' ([[15 қыркүйек]] [[1910 жыл|1910]], Баклано-Лопатино ауылы, Краснояр уезі, [[Астрахан губерниясы]], [[Ресей империясы]] — [[14 тамыз]] [[1999 жыл|1999]], [[Алматы]], [[Қазақстан]]) — кеңестік қазақ партия және мемлекет қайраткері. [[Қазақстан КП Семей облыстық комитеті|Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің]] бірінші хатшысы (1958–1960). == Өмірбаяны == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан КП Семей облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Ақтөбе облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:Қазақстан КП Қызылорда облыстық комитетінің бірінші хатшылары]] [[Санат:КОКП ОК жанындағы Жоғарғы партия мектебі түлектері]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 5-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Ұлттар Кеңесі 4-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР атынан сайланған Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 3-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КОКП XX съезінің делегаттары]] [[Санат:КОКП XXI съезінің делегаттары]] cmymtay3jba2i1v2a2z3lipeh7k4h6a Сидни Уайнберг 0 782349 3615013 2026-06-09T17:31:59Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қа... 3615013 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' (12 қазан 1891 – 23 шілде 1969) — Goldman Sachs компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны The New York Times газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның бас атқарушы директоры дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> dzj1qzx3x6grzfi70rekui4vc0dvr8q 3615016 3615013 2026-06-09T17:32:36Z 1nter pares 146705 3615016 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' (12 қазан 1891 – 23 шілде 1969) — Goldman Sachs компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны The New York Times газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның бас атқарушы директоры дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} missbrlzrbsdaz85iy1jryx6kzsscmn 3615022 3615016 2026-06-09T17:34:21Z 1nter pares 146705 3615022 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bn2uikug7z6s1x9y0357ffj190rx1ea 3615023 3615022 2026-06-09T17:35:42Z 1nter pares 146705 3615023 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} dcjnoeno9oj9g0m5wsdcrn4ki2xugxg 3615025 3615023 2026-06-09T17:36:41Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615025 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі Айви Лига университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} m2e4vv3m7c4zebtnz1h7y4wy8w24xh4 3615027 3615025 2026-06-09T17:37:48Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615027 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qqc4qjp4o6z426jbd5av8j74avnav8c 3615028 3615027 2026-06-09T17:39:04Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615028 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 8azp0lc8xh5ob2fszggfyyc8g8jk666 3615029 3615028 2026-06-09T17:41:05Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615029 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ts2wbd11jg8zfh7sa4f9qetfvp3qinc 3615030 3615029 2026-06-09T17:42:10Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615030 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} eonmjbv6wd6o0tfyix8p4vll91wriru 3615031 3615030 2026-06-09T17:43:42Z 1nter pares 146705 /* Goldman Sachs-тағы мансабы */ 3615031 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 4aajzgf2zojol8r2phhkj1xc0n133vc 3615032 3615031 2026-06-09T17:44:58Z 1nter pares 146705 /* Goldman Sachs-тағы мансабы */ 3615032 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 9iusy0du0weu03i86keqcb2i55dj78a 3615033 3615032 2026-06-09T17:46:41Z 1nter pares 146705 /* Goldman Sachs-тағы мансабы */ 3615033 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} gt32pc7f9zmqiqf6i1s95epa7v0cp2t 3615034 3615033 2026-06-09T17:47:24Z 1nter pares 146705 3615034 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5krcje3ylcvhieojrfecmek41f3g1hm 3615036 3615034 2026-06-09T17:48:46Z 1nter pares 146705 /* Қоғамдық қызметі */ 3615036 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 38m9wad3uq2r048ohq5fbklt5nf60z5 3615037 3615036 2026-06-09T17:52:37Z 1nter pares 146705 /* Қоғамдық қызметі */ 3615037 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bwi4khgtpnk00uuuzvknz55dzxdf4x0 3615038 3615037 2026-06-09T17:59:43Z 1nter pares 146705 /* Қоғамдық қызметі */ 3615038 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} pw1u0btq5vmheaeniqkqiz4nm8586mz 3615040 3615038 2026-06-09T18:02:45Z 1nter pares 146705 3615040 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} p6j2l2loy7m3hjhabw38css4lw5dygc 3615041 3615040 2026-06-09T18:03:48Z 1nter pares 146705 3615041 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} nzz6zdqnn1a4stwjv8khebko42pgspi 3615042 3615041 2026-06-09T18:06:55Z 1nter pares 146705 /* Қоғамдық қызметі */ 3615042 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} hkdve94i2i2d68id4ueepz5k2hmkmf4 3615043 3615042 2026-06-09T18:13:24Z 1nter pares 146705 /* Ford */ 3615043 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ok2ft63axzluauwnbdlg1rj1c24abyq 3615044 3615043 2026-06-09T18:17:37Z 1nter pares 146705 /* Ford */ 3615044 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Саяси ықпалы == Өмір бойы [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] үшін қаржы жинаумен айналысқанына қарамастан, Уайнберг 1952 жылғы президенттік сайлауда [[Республикалық партия (АҚШ)|республикалық]] кандидат [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Д. Эйзенхауэрді]] қолдады. Оның сайлауалды науқандағы қызметі Эйзенхауэрге іскерлік қауымдастықтың қолдауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Көрсеткен қолдауы үшін Эйзенхауэр Уайнберг ұсынған бірнеше тұлғаны министрлер кабинетіндегі маңызды қызметтерге тағайындады. Олардың қатарында Қаржы министрі қызметіне [[M.A. Hanna Company]] компаниясынан [[Джордж М. Хамфри]], Қорғаныс министрі қызметіне General Motors компаниясынан [[Чарльз Эрвин Уилсон]] және Армия министрі қызметіне [[J.P. Stevens & Co.]] компаниясынан [[Роберт Т. Стивенс]] болды. Сол сияқты, Уайнберг 1964 жылғы президенттік сайлауда [[Линдон Б. Джонсон]]ның жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін, Джонсон да оның ұсынымдарын ескерді. Ол [[Джон Т. Коннор]]ды Сауда министрі, ал [[Генри Х. Фаулер]]ді Қаржы министрі қызметіне тағайындады.<ref name=ellis /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 0zyjad8dz04r8n3xp903h6k11p8lkix 3615045 3615044 2026-06-09T18:18:26Z 1nter pares 146705 /* Саяси ықпалы */ 3615045 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Саяси ықпалы == Өмір бойы [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] үшін қаржы жинаумен айналысқанына қарамастан, Уайнберг 1952 жылғы президенттік сайлауда [[Республикалық партия (АҚШ)|республикалық]] кандидат [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Д. Эйзенхауэрді]] қолдады. Оның сайлауалды науқандағы қызметі Эйзенхауэрге іскерлік қауымдастықтың қолдауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Көрсеткен қолдауы үшін Эйзенхауэр Уайнберг ұсынған бірнеше тұлғаны министрлер кабинетіндегі маңызды қызметтерге тағайындады. Олардың қатарында Қаржы министрі қызметіне [[M.A. Hanna Company]] компаниясынан [[Джордж М. Хамфри]], Қорғаныс министрі қызметіне General Motors компаниясынан [[Чарльз Эрвин Уилсон]] және Армия министрі қызметіне [[J.P. Stevens & Co.]] компаниясынан [[Роберт Т. Стивенс]] болды. Сол сияқты, Уайнберг 1964 жылғы президенттік сайлауда [[Линдон Б. Джонсон]]ның жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін, Джонсон да оның ұсынымдарын ескерді. Ол [[Джон Т. Коннор]]ды Сауда министрі, ал [[Генри Х. Фаулер]]ді Қаржы министрі қызметіне тағайындады.<ref name=ellis /> == Отбасы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} dvrzkhvi5u3evr4txxl0i2vd2j24ui4 3615046 3615045 2026-06-09T18:21:17Z 1nter pares 146705 /* Отбасы */ 3615046 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Саяси ықпалы == Өмір бойы [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] үшін қаржы жинаумен айналысқанына қарамастан, Уайнберг 1952 жылғы президенттік сайлауда [[Республикалық партия (АҚШ)|республикалық]] кандидат [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Д. Эйзенхауэрді]] қолдады. Оның сайлауалды науқандағы қызметі Эйзенхауэрге іскерлік қауымдастықтың қолдауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Көрсеткен қолдауы үшін Эйзенхауэр Уайнберг ұсынған бірнеше тұлғаны министрлер кабинетіндегі маңызды қызметтерге тағайындады. Олардың қатарында Қаржы министрі қызметіне [[M.A. Hanna Company]] компаниясынан [[Джордж М. Хамфри]], Қорғаныс министрі қызметіне General Motors компаниясынан [[Чарльз Эрвин Уилсон]] және Армия министрі қызметіне [[J.P. Stevens & Co.]] компаниясынан [[Роберт Т. Стивенс]] болды. Сол сияқты, Уайнберг 1964 жылғы президенттік сайлауда [[Линдон Б. Джонсон]]ның жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін, Джонсон да оның ұсынымдарын ескерді. Ол [[Джон Т. Коннор]]ды Сауда министрі, ал [[Генри Х. Фаулер]]ді Қаржы министрі қызметіне тағайындады.<ref name=ellis /> == Отбасы == Уайнберг 1920 жылы Хелен Ливингстонға үйленді. Ерлі-зайыптылар [[Нью-Йорк]] штатындағы [[Скарсдейл]] қаласында тұрды. Олардың [[Джон Ливингстон Уайнберг]] пен кіші Сидни Дж. «Джим» Уайнберг атты екі ұлы болды.<ref name="Riquier">{{cite news |last1=Riquier |first1=Andrea |title=Sidney Weinberg Networked His Way To The Top Of Wall Street |url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/sidney-weinberg-networked-his-way-to-the-top-of-wall-street/ |accessdate=15 March 2019 |publisher=Investor’s Business Daily |date=April 30, 2016}}</ref> Екеуі де Goldman Sachs компаниясының серіктестері болған. Оның немересі Джон С. Уайнберг компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды, ал тағы бір немересі [[Питер Уайнберг]] [[Perella Weinberg Partners]] инвестициялық банкінің негізін қалаушылардың бірі болғанға дейін компанияның Еуропадағы бизнес бөлімшесін басқарды.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/01/14/business/14wall.html?ex=1294894800&en=f1f5d1870601e7ed&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss&_r=0|title=Boutique Bank Lands Ex-Goldman Star|last=Anderson|first=Jenny|author2=Landon Thomas Jr. |date=14 January 2006|work=[[The New York Times]]|page=3|accessdate=16 January 2013}}</ref><ref>{{cite web|last1=Craig|first1=Susanne|title=Sidney Weinberg Jr. and the End of an Era|url=https://dealbook.nytimes.com/2010/10/14/sidney-weinberg-jr-and-the-end-of-an-era/|website=New York Times|date=14 October 2010 |accessdate=4 February 2013}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5r6nil443lw5eo7ve0qna1erq33fj86 3615047 3615046 2026-06-09T18:23:04Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3615047 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Саяси ықпалы == Өмір бойы [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] үшін қаржы жинаумен айналысқанына қарамастан, Уайнберг 1952 жылғы президенттік сайлауда [[Республикалық партия (АҚШ)|республикалық]] кандидат [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Д. Эйзенхауэрді]] қолдады. Оның сайлауалды науқандағы қызметі Эйзенхауэрге іскерлік қауымдастықтың қолдауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Көрсеткен қолдауы үшін Эйзенхауэр Уайнберг ұсынған бірнеше тұлғаны министрлер кабинетіндегі маңызды қызметтерге тағайындады. Олардың қатарында Қаржы министрі қызметіне [[M.A. Hanna Company]] компаниясынан [[Джордж М. Хамфри]], Қорғаныс министрі қызметіне General Motors компаниясынан [[Чарльз Эрвин Уилсон]] және Армия министрі қызметіне [[J.P. Stevens & Co.]] компаниясынан [[Роберт Т. Стивенс]] болды. Сол сияқты, Уайнберг 1964 жылғы президенттік сайлауда [[Линдон Б. Джонсон]]ның жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін, Джонсон да оның ұсынымдарын ескерді. Ол [[Джон Т. Коннор]]ды Сауда министрі, ал [[Генри Х. Фаулер]]ді Қаржы министрі қызметіне тағайындады.<ref name=ellis /> == Отбасы == Уайнберг 1920 жылы Хелен Ливингстонға үйленді. Ерлі-зайыптылар [[Нью-Йорк]] штатындағы [[Скарсдейл]] қаласында тұрды. Олардың [[Джон Ливингстон Уайнберг]] пен кіші Сидни Дж. «Джим» Уайнберг атты екі ұлы болды.<ref name="Riquier">{{cite news |last1=Riquier |first1=Andrea |title=Sidney Weinberg Networked His Way To The Top Of Wall Street |url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/sidney-weinberg-networked-his-way-to-the-top-of-wall-street/ |accessdate=15 March 2019 |publisher=Investor’s Business Daily |date=April 30, 2016}}</ref> Екеуі де Goldman Sachs компаниясының серіктестері болған. Оның немересі Джон С. Уайнберг компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды, ал тағы бір немересі [[Питер Уайнберг]] [[Perella Weinberg Partners]] инвестициялық банкінің негізін қалаушылардың бірі болғанға дейін компанияның Еуропадағы бизнес бөлімшесін басқарды.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/01/14/business/14wall.html?ex=1294894800&en=f1f5d1870601e7ed&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss&_r=0|title=Boutique Bank Lands Ex-Goldman Star|last=Anderson|first=Jenny|author2=Landon Thomas Jr. |date=14 January 2006|work=[[The New York Times]]|page=3|accessdate=16 January 2013}}</ref><ref>{{cite web|last1=Craig|first1=Susanne|title=Sidney Weinberg Jr. and the End of an Era|url=https://dealbook.nytimes.com/2010/10/14/sidney-weinberg-jr-and-the-end-of-an-era/|website=New York Times|date=14 October 2010 |accessdate=4 February 2013}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Еврей текті америкалық банкирлер]] [[Санат:Нью-Йорк штаты банкирлері]] [[Санат:Бруклин банкирлері]] [[Санат:Еврей текті америкалық әскери қызметшілер]] [[Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ әскери-теңіз күштерінің қызметшілері]] [[Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары]] [[Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары]] [[Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері]] [[Санат:XX ғасыр америкалық кәсіпкерлері]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] e2rz6syornvhtzyw1h1gimikc6xs779 3615063 3615047 2026-06-09T19:17:21Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3615063 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Сидни Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = SidneyWeinberg.jpg |ені = |Сурет атауы = Уайнберг, 1942 жылғы суреті |Туған кездегі есімі = |Толық есімі = |Туған күні = 12.10.1891 |Туған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 23.07.1969 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = {{plainlist| * {{Неке|Хелен Ливингстон|1920|1967|end=died}} * {{Неке|Регина Пирс|1968}} }} |Серігі = |Балалары = 2, оның ішінде [[Джон Л. Уайнберг|Джон]] |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Сидни Джеймс Уайнберг''' ([[12 қазан]] [[1891 жыл|1891]] – [[23 шілде]] [[1969 жыл|1969]]) — [[Goldman Sachs]] компаниясының ұзақ жылдар бойғы жетекшісі. Оны [[The New York Times]] газеті «Уолл-стрит мырза» деп атаған,<ref name=NYT>Whitman, Alden. [https://www.nytimes.com/1969/07/24/archives/sidney-j-weinberg-dies-at-77-mr-wall-street-of-finance-sidney-j.html "Sidney J. Weinberg, Known as 'Mr. Wall Street,' Is Dead at 77"], ''[[The New York Times]]'', July 24, 1969, p. 1.</ref> ал Fortune журналы «директорлардың директоры» деген лақап ат берген. Кедейліктен байлыққа жету жолын жүріп өткен Уайнберг аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі қызметінен бастап, кейін компанияның [[CEO|бас атқарушы директоры]] дәрежесіне дейін көтерілді.<ref name=Gladwell>[[Malcolm Gladwell]]. [http://www.newyorker.com/reporting/2008/11/10/081110fa_fact_gladwell "The Uses of Adversity"], ''[[The New Yorker]]'', November 10, 2008.</ref> == Ерте өмірі == Уайнбергтің шыққан тегі [[Айви Лигасы|Айви Лига]] университеттерінде білім алған дәстүрлі Уолл-стрит қаржыгерлерінің өмір жолынан едәуір ерекшеленді. Ол еврей иммигранты әрі көтерме ішімдік саудагерінің он бір баласының бірі болып дүниеге келді. Оның отбасы [[Бруклин]]дегі [[Congregation Baith Israel Anshei Emes]] синагогасының белсенді мүшелері болды. Олар синагога Боэрум-Плейс көшесінде орналасқан кезде қауымға қосылып, кейін ол [[Коббл-Хилл]] ауданына көшкеннен кейін де мүшеліктерін сақтап қалды. Сиднидің анасы Софи 1912–1913 жылдары әйелдер қауымдастығының президенті болды, ал әкесі Пинкус Уайнберг 1919–1921 жылдары синагога президенті қызметін атқарды. Отбасындағы барлық балалар жексенбілік мектеп пен Талмуд-Тора діни мектебінде білім алды. Сидни 1920 жылы осы қауымда Хелен У. Ливингстонға үйленді.<ref name=Barton>Barton, Evan. [http://www.brooklyneagle.com/archive/category.php?category_id=27&id=6493 "Brooklyn’s Oldest Synagogue Celebrates Its 150th Anniversary"], ''[[Brooklyn Eagle]]'', June 22, 2006.</ref><ref name=WeinbergFamily>Levin, Carol. "The Weinberg Family: Leaders during the Synagogue’s Golden Age", Kane Street Synagogue, {{cite web|url= http://kanestreet.org/wp-content/uploads/2009/02/binder11_leaders.pdf |title=''The Synagogue Journal'', Issue 11 }}&nbsp;{{small|(665&nbsp;KB)}}, March 17, 2006.</ref> Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Сиднидің аты синагога құжаттарында кездеспейді, бұл оның ересек өмірінде қауым қызметіне белсенді қатыспағанын көрсетеді. Уайнберг P.S. 13 мектебінің кіші орта сыныбынан шығып кетті, алайда мұғалімдерінің бірі оған еңбек нарығына шығуға көмектесу үшін ұсыным хат жазып берді. Сидни он жасынан бастап жұмыс істей бастады. Ол Манхэттен мен Бруклин арасындағы паром терминалында газет сатты, устрица тазалады және бас киім тігушіге арналған қауырсындарды тасымалдады.<ref name="Money and Power">{{cite book|last1=Cohan|first1=William|title=Money and Power|date=2011|publisher=Doubleday|location=New York|page=50}}</ref> Кейін Сидни бір мезгілде үш түрлі брокерлік фирмада курьер болып жұмысқа орналасты. Алайда мүдделер қақтығысына байланысты ол осы үш қызметтің бәрінен айырылды.<ref name="Money and Power"/> == Goldman Sachs-тағы мансабы == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясындағы еңбек жолын аптасына 3 АҚШ доллары жалақы алатын тазалықшының көмекшісі ретінде бастады. Оның міндеттеріне фирма серіктестерінің бас киімдерін тазалау және сырт киімдерінің галоштарындағы батпақты сүрту кіретін. Фирма негізін қалаушысының немересі [[Пол Дж. Сакс]] Уайнбергті ұнатып, оны пошта бөліміне ауыстырды. Уайнберг бұл бөлімнің жұмысын қайта ұйымдастырды. Оның жазу мәнерін жақсарту үшін Сакс оны Бруклиндегі Browne's Business College оқу орнына жіберді.<ref name=Gladwell/> Уайнберг Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, ал соғыстан кейін бағалы қағаздар трейдері болды.<ref name=Time1958>[https://web.archive.org/web/20081108080117/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864550,00.html "Business: Everybody's Broker Sidney Weinberg"], ''[[Time (magazine)|TIME]]'', December 8, 1958.</ref> 1925 жылы Goldman Sachs оған [[Нью-Йорк қор биржасы]]нан орын сатып алып берді.<ref name=Gladwell/> 1927 жылы Уайнберг Goldman Sachs компаниясының серіктесі атанып, Goldman Sachs Trading Corp. қоса алғанда, инвестициялық трасттарды басқаруға қатысты. Ол бұл бөлімді [[Уоддилл Кэтчингс]]пен бірге басқарды. Кэтчингс басшылығы кезеңінде Goldman Sachs Trading Corp. компаниясының нарықтық құны 500 миллион АҚШ долларынан 10 миллион АҚШ долларынан төмен деңгейге дейін құлдырады. Осыдан кейін Уайнберг бөлімді толық басқаруды өз қолына алып, 1930 жылы аға серіктес болды. Сол жылы ол фирманың басшысы атанып, компанияны банкроттықтан құтқарып қалды. Уайнберг бұл қызметті 1969 жылы қайтыс болғанға дейін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.goldmansachs.com/our-firm/history/moments/1930-sidney-weinberg-leads.html | title=Goldman Sachs &#124; Commemorates 150 Year History - Sidney Weinberg Leads the Firm for More than Three Decades }}</ref> == Қоғамдық қызметі == [[Сурет:JFK & Business Council.jpg|thumb|Президент [[Джон Кеннеди]] 1961 жылы Вашингтондағы Ақ үйдің Кросс-холл залында Іскерлік кеңестің (бұрынғы Іскерлік консультативтік кеңес) мүшелерімен кездесуде. Солдан оңға қарай: Леонард Ф. Макколлум, [[Роджер Блау]], президент Кеннеди және Сидни Дж. Уайнберг.]] Уайнберг 1932 жылы Демократиялық партияның Ұлттық сайлау науқанын қаржыландыру комитетінің мүшесі ретінде жұмыс істеп жүрген кезінде [[Франклин Делано Рузвельт|Франклин Д. Рузвельтпен]] жақын танысты.<ref name="Time1958"/> Ол комитеттің кез келген басқа мүшесіне қарағанда көбірек қаржы жинай алды. 1932 жылғы президенттік сайлауда [[Уолл-стрит]] өкілдерінің көбі Рузвельтке қарсы болғандықтан, Уайнберг жаңа президенттің Уолл-стритпен байланыс орнатудағы негізгі кандидаты ретінде ерекшеленді. 1933 жылы Рузвельт Уайнбергке корпоративтік басшылар тобын ұйымдастыруды тапсырды. Business Advisory and Planning Council деп аталған бұл кеңес Жаңа бағыт кезеңіндегі экономикалық өзгерістер кезінде үкімет пен жеке сектор арасындағы байланыс көпірі ретінде қызмет етуге тиіс болды. Уайнберг кеңес құрамына іскерлік байланыс орнатқысы келген басшыларды өзі іріктеді және оған басқа инвестициялық банкирлерді әдейі шақырмады. Соның нәтижесінде ол іскерлік байланыстарын кеңейту үшін өте қолайлы жағдайға ие болды. Рузвельт Уайнбергтің қызметін жоғары бағалап, оған «Саясаткер» деген лақап ат берді және бірнеше рет федералдық қызметтер ұсынды. Алайда Уайнберг олардың барлығынан бас тартты.<ref name=ellis>Ellis, Charles D. The Partnership: The Making of Goldman Sachs. Penguin Books, 2009.</ref> 1941 жылы Америка Құрама Штаттары Екінші дүниежүзілік соғысқа кіргеннен кейін Уайнберг елдің қаржылық, өнеркәсіптік және ұйымдастырушылық қиындықтарын еңсеру үшін америкалық жеке секторды жұмылдыру ісінде белсенді рөл атқарды. Уайнберг «мемлекеттік қызмет — азаматтықтың ең жоғары көрінісі» деп жиі айтатын. Сондай-ақ ол: «Бейбіт уақытта үкіметте жұмыс істемеймін, бірақ соғыс кезінде кез келген қызметті атқаруға дайынмын», — деп мәлімдеген. Business Advisory and Planning Council үшін корпоративтік басшыларды тартудағы жетістігінен кейін президент Рузвельт Уайнбергке одан да маңызды міндет жүктеді. Ол Соғыс өндірісі басқармасының төрағасы [[Дональд М. Нельсон]] жанындағы Өнеркәсіптік консультативтік комитетті құруды Уайнбергке тапсырды.<ref name=Time1958/> Уайнберг АҚШ-тың ірі корпорацияларының бас атқарушы директорларымен жеке кездесіп, оларға былай деді: «Еліміз үлкен қауіп алдында тұр. Америкаға ауқымды әскери өндірісті ұйымдастыра алатын көптеген дарынды басшылар қажет. Президент сіздердің ең үздік жас мамандарыңызды анықтауға көмектесулеріңізді сұрап, мені жіберді. Бізге сіздердегі ең ақылды әрі болашағы зор жас кадрлар керек. Егде жастағыларды немесе орташа деңгейдегі қызметкерлерді ұсынуды ойламаңыздар да. Мен дәл осыны елдегі барлық ірі компаниялардан сұрап отырмын және сіздердің адамдарыңыздың басқа корпорациялардың ең үздік жас мамандарымен салыстырғанда қалай жұмыс істейтінін мұқият бақылаймын. Құдай сақтасын, егер таңдаған адамдарыңыз ең үздіктер қатарынан болмаса, онда Құдай да, президент Рузвельт те, мен де сіздерді ешқашан кешірмейміз».<ref name="ellis"/> 1942 жылы Уайнберг Соғыс өндірісі басқармасы төрағасының көмекшісі қызметіне тағайындалды. Осы кезеңдегі оның қызметі туралы [[General Motors]] компаниясының бас атқарушы директоры [[Чарльз Эрвин Уилсон]] былай деген: «Оның кең ауқымды әрі ықпалды таныстықтары біздің қатарымызға көрнекті мамандарды Вашингтонға тартуда баға жетпес көмек көрсетті».<ref name=ellis /> == Ford == Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі Уайнбергке Американың көптеген жас әрі ықпалды кәсіпкерлерімен жақын жеке қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік берді. Соғыс аяқталғаннан кейін осы басшылардың көбі Уайнбергті өздерінің инвестициялық банкиріне айналдырды. Бұл Goldman Sachs компаниясының беделі мен клиенттік базасының айтарлықтай өсуіне ықпал етті. Көптеген компания басшылары Уайнбергті өздерінің директорлар кеңестеріне шақырды. Ол АҚШ-тың жетекші «көк фишкалы» компанияларының бірқатарының директорлар кеңестерінде қызмет атқарды. Олардың қатарында [[Ford Motor Company]], [[General Electric]], [[Sears Roebuck]], [[Continental Can]], [[National Dairy Products Corporation]], [[B.F. Goodrich Company]] және [[General Foods Corporation]] болды.<ref name=ellis /> Уайнбергтің Соғыс өндірісі басқармасындағы қызметі барысында қалыптастырған ең маңызды байланыстарының бірі [[Генри Форд|I Генри Фордтың]] үлкен немересі [[II Генри Форд]]пен байланысты болды. 1943 жылы әкесі [[Эдсел Форд]] қайтыс болғаннан кейін II Генри Форд көп ұзамай сол кездегі АҚШ-тағы ең ірі жеке корпорация болып саналатын Ford Motor Company компаниясының президенті атанды. Ауқымды болғанына қарамастан, Ford Motor Company әскери өндірістен бейбіт кезең экономикасына көшу барысында елеулі қаржылық және стратегиялық қиындықтарға тап болды. Уайнберг компанияны қайта жандандыру үшін [[Эрни Брич]] пен [[Теодор О. Интема]] сияқты жаңа басшыларды жұмысқа тартуға көмектесті. Көрсеткен көмегінің қарымтасы ретінде Форд 1956 жылғы Ford Motor Company акцияларының алғашқы жария орналастырылуын (IPO) ұйымдастырған андеррайтерлер синдикатын басқаруды Уайнбергке сеніп тапсырды. Ford компаниясының IPO-сы сол уақытқа дейін АҚШ тарихындағы ең ірі акция орналастыру болды. Оның нәтижесінде шамамен 700 миллион АҚШ доллары тартылды (қазіргі бағамен шамамен 5 миллиард АҚШ доллары). Бұл мәміле Goldman Sachs компаниясының Уолл-стриттегі жетекші инвестициялық банктердің бірі ретіндегі орнын айтарлықтай нығайтты.<ref name=ellis /> == Саяси ықпалы == Өмір бойы [[Демократиялық партия (АҚШ)|Демократиялық партия]] үшін қаржы жинаумен айналысқанына қарамастан, Уайнберг 1952 жылғы президенттік сайлауда [[Республикалық партия (АҚШ)|республикалық]] кандидат [[Дуайт Дэвид Эйзенхауэр|Дуайт Д. Эйзенхауэрді]] қолдады. Оның сайлауалды науқандағы қызметі Эйзенхауэрге іскерлік қауымдастықтың қолдауын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Көрсеткен қолдауы үшін Эйзенхауэр Уайнберг ұсынған бірнеше тұлғаны министрлер кабинетіндегі маңызды қызметтерге тағайындады. Олардың қатарында Қаржы министрі қызметіне [[M.A. Hanna Company]] компаниясынан [[Джордж М. Хамфри]], Қорғаныс министрі қызметіне General Motors компаниясынан [[Чарльз Эрвин Уилсон]] және Армия министрі қызметіне [[J.P. Stevens & Co.]] компаниясынан [[Роберт Т. Стивенс]] болды. Сол сияқты, Уайнберг 1964 жылғы президенттік сайлауда [[Линдон Б. Джонсон]]ның жеңіске жетуіне көмектескеннен кейін, Джонсон да оның ұсынымдарын ескерді. Ол [[Джон Т. Коннор]]ды Сауда министрі, ал [[Генри Х. Фаулер]]ді Қаржы министрі қызметіне тағайындады.<ref name=ellis /> == Отбасы == Уайнберг 1920 жылы Хелен Ливингстонға үйленді. Ерлі-зайыптылар [[Нью-Йорк]] штатындағы [[Скарсдейл]] қаласында тұрды. Олардың [[Джон Ливингстон Уайнберг]] пен кіші Сидни Дж. «Джим» Уайнберг атты екі ұлы болды.<ref name="Riquier">{{cite news |last1=Riquier |first1=Andrea |title=Sidney Weinberg Networked His Way To The Top Of Wall Street |url=https://www.investors.com/news/management/leaders-and-success/sidney-weinberg-networked-his-way-to-the-top-of-wall-street/ |accessdate=15 March 2019 |publisher=Investor’s Business Daily |date=April 30, 2016}}</ref> Екеуі де Goldman Sachs компаниясының серіктестері болған. Оның немересі Джон С. Уайнберг компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды, ал тағы бір немересі [[Питер Уайнберг]] [[Perella Weinberg Partners]] инвестициялық банкінің негізін қалаушылардың бірі болғанға дейін компанияның Еуропадағы бизнес бөлімшесін басқарды.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/01/14/business/14wall.html?ex=1294894800&en=f1f5d1870601e7ed&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss&_r=0|title=Boutique Bank Lands Ex-Goldman Star|last=Anderson|first=Jenny|author2=Landon Thomas Jr. |date=14 January 2006|work=[[The New York Times]]|page=3|accessdate=16 January 2013}}</ref><ref>{{cite web|last1=Craig|first1=Susanne|title=Sidney Weinberg Jr. and the End of an Era|url=https://dealbook.nytimes.com/2010/10/14/sidney-weinberg-jr-and-the-end-of-an-era/|website=New York Times|date=14 October 2010 |accessdate=4 February 2013}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Еврей текті америкалық банкирлер]] [[Санат:Нью-Йорк штаты банкирлері]] [[Санат:Бруклин банкирлері]] [[Санат:Еврей текті америкалық әскери қызметшілер]] [[Санат:Бірінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ әскери-теңіз күштерінің қызметшілері]] [[Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары]] [[Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары]] [[Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] ak21su6q5d23582d3xbwf6m4xh3uc7r Үлгі:Potd/2026-06-10 10 782350 3615039 2026-06-09T18:00:20Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-06-10|POTD 2026-06-10]]: filename only 3615039 wikitext text/x-wiki Po dešti ve Středohoří.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> 7xv9l203vchh20a5ed8o1h5fi69v6yy Пете Паркконен 0 782351 3615049 2026-06-09T18:45:37Z TheNomadEditor 120280 Жаңа бетте: '''Пете Эмели Паркконен''' ({{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}; [[8 ақпан]] [[1990 жыл|1990]]; Пихтипудас [[Финляндия]]) — фин әншісі және ән авторы. Idol жобасының төртінші маусымының финалисі болып, байқауда үшінші орын алған. Пете Линда Магдаленамен бірге [[Финляндия]] атынан Eurovision ән ба... 3615049 wikitext text/x-wiki '''Пете Эмели Паркконен''' ({{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}; [[8 ақпан]] [[1990 жыл|1990]]; Пихтипудас [[Финляндия]]) — фин әншісі және ән авторы. Idol жобасының төртінші маусымының финалисі болып, байқауда үшінші орын алған. Пете Линда Магдаленамен бірге [[Финляндия]] атынан [[Eurovision ән байқауы 2026]] қатысып, Вена қаласында өнер көрсетті. == Жеке өмірі == Пете Эмели Паркконеннің Йоханна фон Херценнен 2015 жылы туған ұлы бар. Паркконен бисексуал екенін ашық жариялаған. == Дискографиясы == === Студиялық альбомдар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Мәліметтер ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN">Высшая позиция в чартах Финляндии: * For all except noted: {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/pete-parkkonen/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Pete Parkkonen)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Hyvää yötä ja huomenta": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/idols-2008/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Idols 2008)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Uuden edessä": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/toivon-karki/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Toivon Kärki)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} </ref> |- ! scope="row"| ''First Album'' | * Шыққан күні: 2009 жыл 11 наурыз<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/first-album/306194836 |title=First Album - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 1 |- ! scope="row"| ''I’m an Accident'' | * Шыққан күні: 2010 жыл 17 ақпан<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/im-an-accident/352916064 |title=I'm an Accident - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 21 |- ! scope="row"| ''Pete Parkkonen'' | * Шыққан күні: 2014 жыл 25 сәуір<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete-parkkonen/857614211 |title=Pete Parkkonen - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 20 |- ! scope="row"| ''Pete'' | * Шыққан күні: 2018 жыл 23 қараша<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete/1440618096 |title=Pete - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 8 |} === Синглдер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Girl in a Uniform» | rowspan="3"| 2009 | 5 | rowspan="3"| ''First Album'' |- ! scope="row"| «The Final Day» | 21 |- ! scope="row"| «Minute is a Lifetime» | 43 |- ! scope="row"| «I'm an Accident» | rowspan="2"| 2010 | — | rowspan="2"| ''I’m an Accident'' |- ! scope="row"| «In Too Deep» | — |- ! scope="row"| «Mitä minä sanoin» | 2013 | 15 | rowspan="3"| ''Pete Parkkonen'' |- ! scope="row"| «Mun» | rowspan="2"| 2014 | — |- ! scope="row"| «Ei kaltaistasi» | — |- ! scope="row"| «Maailma mua vastaan» | 2015 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Mitä mä teen»<br/><small>(feat. ''JVG'')</small> | rowspan="2"| 2016 | 3 | rowspan="6"| ''Pete'' |- ! scope="row"| «Kohta sataa» | 67 |- ! scope="row"| «Ei nyt» | 2017 | 66 |- ! scope="row"| «Myyty» | rowspan="3"| 2018 | 14 |- ! scope="row"| «Kävi niin kävi näin»<br><small>(feat. Etta)</small> | — |- ! scope="row"| «Mä haluun sut tänään» | 16 |- ! scope="row"| «Voimaa ja valoa» | rowspan="2"| 2020 | 5 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Portaat» | — |- ! scope="row"| «Pure mua» | rowspan="2"| 2022 | — |- ! scope="row"| «Joulurauhaa» | 41 |- ! scope="row"| «[[Liekinheitin]]»<br><small>(feat. [[Линда Брава]])</small> | 2026 | 1 |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} ==== Шақырылған артист ретінде ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Hyvää yötä ja huomenta»<br/>(<small>Idols 2008</small>) | 2008 | 7 | ''Tähtiluokka'' |- ! scope="row"| «Sekopää»<br/><small>(Aste feat. Pete Parkkonen)</small> | 2011 | 22 | ''Sirkus palaa'' |- ! scope="row"| «Etenee»<br/><small>(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row"| «Tuulisii»<br/><small>(JVG, mukana Pete Parkkonen)</small> | 2015 | 3 | ''247365'' |- ! scope="row"| «Me ollaan ne Part 2»<br>(<small>feat. ''Nikke Ankara'', [[Elastinen]], ''JVG'', ''Kube'' & Pete Parkkonen)</small> | rowspan="3"| 2016 | 1 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Doupein»<br><small>(Bang for The Buck feat. Pete Parkkonen)</small> | 15 |- ! scope="row"| «Lujaa»<br><small>(''Tippa-T'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 20 |- ! scope="row"| «Itketään ja nauretaan»<br><small>(''PastoriPike'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2019 | — | ''Afrogold'' |- ! scope="row"| «Uuden edessä»<br><small>(The Tip of Hope)</small> | 2020 | 2 | Альбомдық емес сингл |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} === Тізімдегі басқа әндер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN<br>Digital]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Endless Love Song» | 2009 | 21 | ''First Album'' |} === Басқа ынтымақтастықтар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:17em;" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Come Alive» | 2009 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «I Gotta Feeling»<br>{{small|(при уч. ''Aste'', ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'', and ''Suvi Teräsniska'')}} | rowspan="4" | 2010 | — | rowspan="4" | ''Kuorosota 3'' |- ! scope="row" | «Kuuma kesä» | — |- ! scope="row" | «Pläski» | — |- ! scope="row" | «Mikä Boogie»<br>{{small|(при уч. ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'' и ''Suvi Teräsniska'')}} | — |- ! scope="row" | «Etenee»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row" | «Se ei oo niin»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2017 | 43 | ''Popkorni'' |- ! scope="row" | «Femme Fatale»<br>{{small|(''Lukas Leon'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2018 | — | ''Simba'' |- ! scope="row" | «Huoli pois»<br />{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2019 | 14 | ''Rata/Raitti'' |- ! scope="row" | «Uuden edessä» ({{small|с разными артистами}}) | 2020 | 10 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «[[Let It Be (песня)|Let It Be]]» | 2021 | — | ''«Laulu Rakkaudelle: Secret»<br>Song Suomi (Season 1)»'' |- ! scope="row" | «Per Vers, taiteilija» | rowspan="8" | 2022 | — | rowspan="8" | ''Vain elämää''<br>(Season 13)'' |- ! scope="row" | «Syntisten pöytä» | — |- ! scope="row" | «Pilven pääl» | — |- ! scope="row" | «Kevät ja minä» | — |- ! scope="row" | «Loppuun asti»<br>{{small|(при уч. ''Club for Five'' и [[Rajaton]])}} | — |- ! scope="row" | «Lost Boy» | — |- ! scope="row" | «Pure mua» | 23 |- ! scope="row" | «Tääl on niin kuuma»<br>{{small|(''Meiju Suvas'' feat. Pete Parkkonen)}} | — |- ! scope="row" | «Tytär»<br>{{small|(при уч. ''Ujuni Ahmed'', ''Ani'', ''Anna Puu'' и ''Vilma Alina'')}} | 2024 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «Sillat»<br>{{small|(при уч. ''JVG'')}} | 2025 | 2 | ''Unitas Sigma'' |- | colspan="4" style="font-size:85%" | «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4nlvnm2wwec4pqpwfhigonaxe7idexh 3615050 3615049 2026-06-09T18:51:44Z TheNomadEditor 120280 3615050 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Пете Паркконен|Шынайы есімі={{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}|Сурет=20260510 Pete Parkkonen NZ92568.jpg|Сурет ені=150px|Сурет тақырыбы=2026 жылдағы Паркконен|Туған күні=08.02.1990|Туған жері=[[Пихтипудас]], [[Орталық Финляндия (облыс)|Орталық Финляндия]]|Мемлекет={{FIN}}|Жанры=[[рок-музыка|рок]], [[поп-музыка|поп]]|Лақап аты=''Pete Parkkonen''|Лейблы=[[Warner Music Group|Warner Music Finland]] (2012–қ.у)<br>[[Sony Music Entertainment|Sony Music]] (2008–2011)|Сайты=[http://www.peteparkkonen.fi/ www.peteparkkonen.fi]|Commons=Pete Parkkonen|Белсенділік жылдары=2008 — қ.у|Аспаптары=вокал|Мамандығы=әнші, ән авторы}} '''Пете Эмели Паркконен''' ({{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}; [[8 ақпан]] [[1990 жыл|1990]]; Пихтипудас [[Финляндия]]) — фин әншісі және ән авторы. Idol жобасының төртінші маусымының финалисі болып, байқауда үшінші орын алған. Пете Линда Магдаленамен бірге [[Финляндия]] атынан [[Eurovision ән байқауы 2026]] қатысып, Вена қаласында өнер көрсетті. == Жеке өмірі == Пете Эмели Паркконеннің Йоханна фон Херценнен 2015 жылы туған ұлы бар. Паркконен бисексуал екенін ашық жариялаған. == Дискографиясы == === Студиялық альбомдар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Мәліметтер ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN">Высшая позиция в чартах Финляндии: * For all except noted: {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/pete-parkkonen/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Pete Parkkonen)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Hyvää yötä ja huomenta": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/idols-2008/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Idols 2008)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Uuden edessä": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/toivon-karki/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Toivon Kärki)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} </ref> |- ! scope="row"| ''First Album'' | * Шыққан күні: 2009 жыл 11 наурыз<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/first-album/306194836 |title=First Album - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 1 |- ! scope="row"| ''I’m an Accident'' | * Шыққан күні: 2010 жыл 17 ақпан<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/im-an-accident/352916064 |title=I'm an Accident - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 21 |- ! scope="row"| ''Pete Parkkonen'' | * Шыққан күні: 2014 жыл 25 сәуір<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete-parkkonen/857614211 |title=Pete Parkkonen - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 20 |- ! scope="row"| ''Pete'' | * Шыққан күні: 2018 жыл 23 қараша<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete/1440618096 |title=Pete - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 8 |} === Синглдер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Girl in a Uniform» | rowspan="3"| 2009 | 5 | rowspan="3"| ''First Album'' |- ! scope="row"| «The Final Day» | 21 |- ! scope="row"| «Minute is a Lifetime» | 43 |- ! scope="row"| «I'm an Accident» | rowspan="2"| 2010 | — | rowspan="2"| ''I’m an Accident'' |- ! scope="row"| «In Too Deep» | — |- ! scope="row"| «Mitä minä sanoin» | 2013 | 15 | rowspan="3"| ''Pete Parkkonen'' |- ! scope="row"| «Mun» | rowspan="2"| 2014 | — |- ! scope="row"| «Ei kaltaistasi» | — |- ! scope="row"| «Maailma mua vastaan» | 2015 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Mitä mä teen»<br/><small>(feat. ''JVG'')</small> | rowspan="2"| 2016 | 3 | rowspan="6"| ''Pete'' |- ! scope="row"| «Kohta sataa» | 67 |- ! scope="row"| «Ei nyt» | 2017 | 66 |- ! scope="row"| «Myyty» | rowspan="3"| 2018 | 14 |- ! scope="row"| «Kävi niin kävi näin»<br><small>(feat. Etta)</small> | — |- ! scope="row"| «Mä haluun sut tänään» | 16 |- ! scope="row"| «Voimaa ja valoa» | rowspan="2"| 2020 | 5 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Portaat» | — |- ! scope="row"| «Pure mua» | rowspan="2"| 2022 | — |- ! scope="row"| «Joulurauhaa» | 41 |- ! scope="row"| «[[Liekinheitin]]»<br><small>(feat. [[Линда Брава]])</small> | 2026 | 1 |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} ==== Шақырылған артист ретінде ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Hyvää yötä ja huomenta»<br/>(<small>Idols 2008</small>) | 2008 | 7 | ''Tähtiluokka'' |- ! scope="row"| «Sekopää»<br/><small>(Aste feat. Pete Parkkonen)</small> | 2011 | 22 | ''Sirkus palaa'' |- ! scope="row"| «Etenee»<br/><small>(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row"| «Tuulisii»<br/><small>(JVG, mukana Pete Parkkonen)</small> | 2015 | 3 | ''247365'' |- ! scope="row"| «Me ollaan ne Part 2»<br>(<small>feat. ''Nikke Ankara'', [[Elastinen]], ''JVG'', ''Kube'' & Pete Parkkonen)</small> | rowspan="3"| 2016 | 1 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Doupein»<br><small>(Bang for The Buck feat. Pete Parkkonen)</small> | 15 |- ! scope="row"| «Lujaa»<br><small>(''Tippa-T'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 20 |- ! scope="row"| «Itketään ja nauretaan»<br><small>(''PastoriPike'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2019 | — | ''Afrogold'' |- ! scope="row"| «Uuden edessä»<br><small>(The Tip of Hope)</small> | 2020 | 2 | Альбомдық емес сингл |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} === Тізімдегі басқа әндер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN<br>Digital]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Endless Love Song» | 2009 | 21 | ''First Album'' |} === Басқа ынтымақтастықтар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:17em;" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Come Alive» | 2009 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «I Gotta Feeling»<br>{{small|(при уч. ''Aste'', ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'', and ''Suvi Teräsniska'')}} | rowspan="4" | 2010 | — | rowspan="4" | ''Kuorosota 3'' |- ! scope="row" | «Kuuma kesä» | — |- ! scope="row" | «Pläski» | — |- ! scope="row" | «Mikä Boogie»<br>{{small|(при уч. ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'' и ''Suvi Teräsniska'')}} | — |- ! scope="row" | «Etenee»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row" | «Se ei oo niin»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2017 | 43 | ''Popkorni'' |- ! scope="row" | «Femme Fatale»<br>{{small|(''Lukas Leon'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2018 | — | ''Simba'' |- ! scope="row" | «Huoli pois»<br />{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2019 | 14 | ''Rata/Raitti'' |- ! scope="row" | «Uuden edessä» ({{small|с разными артистами}}) | 2020 | 10 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «[[Let It Be (песня)|Let It Be]]» | 2021 | — | ''«Laulu Rakkaudelle: Secret»<br>Song Suomi (Season 1)»'' |- ! scope="row" | «Per Vers, taiteilija» | rowspan="8" | 2022 | — | rowspan="8" | ''Vain elämää''<br>(Season 13)'' |- ! scope="row" | «Syntisten pöytä» | — |- ! scope="row" | «Pilven pääl» | — |- ! scope="row" | «Kevät ja minä» | — |- ! scope="row" | «Loppuun asti»<br>{{small|(при уч. ''Club for Five'' и [[Rajaton]])}} | — |- ! scope="row" | «Lost Boy» | — |- ! scope="row" | «Pure mua» | 23 |- ! scope="row" | «Tääl on niin kuuma»<br>{{small|(''Meiju Suvas'' feat. Pete Parkkonen)}} | — |- ! scope="row" | «Tytär»<br>{{small|(при уч. ''Ujuni Ahmed'', ''Ani'', ''Anna Puu'' и ''Vilma Alina'')}} | 2024 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «Sillat»<br>{{small|(при уч. ''JVG'')}} | 2025 | 2 | ''Unitas Sigma'' |- | colspan="4" style="font-size:85%" | «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} j1pe6hyxocogf02m0u7xov054u3gmgj 3615051 3615050 2026-06-09T18:54:28Z TheNomadEditor 120280 3615051 wikitext text/x-wiki {{Музыкант|Есімі=Пете Паркконен|Шынайы есімі={{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}|Сурет=20260510 Pete Parkkonen NZ92568.jpg|Сурет ені=150px|Сурет тақырыбы=2026 жылдағы Паркконен|Туған күні=08.02.1990|Туған жері=[[Пихтипудас]], [[Орталық Финляндия (облыс)|Орталық Финляндия]]|Мемлекет={{FIN}}|Жанры=[[рок-музыка|рок]], [[поп-музыка|поп]]|Лақап аты=''Pete Parkkonen''|Лейблы=[[Warner Music Group|Warner Music Finland]] (2012–қ.у)<br>[[Sony Music Entertainment|Sony Music]] (2008–2011)|Сайты=[http://www.peteparkkonen.fi/ www.peteparkkonen.fi]|Commons=Pete Parkkonen|Белсенділік жылдары=2008 — қ.у|Аспаптары=вокал|Мамандығы=әнші, ән авторы}} '''Пете Эмели Паркконен''' ({{lang-fi|Pete Eemeli Parkkonen}}; [[8 ақпан]] [[1990 жыл|1990]]; Пихтипудас, [[Финляндия]]) — фин әншісі және ән авторы. Idol жобасының төртінші маусымының финалисі болып, байқауда үшінші орын алған. Пете Линда Магдаленамен бірге [[Финляндия]] атынан [[Eurovision ән байқауы 2026]] қатысып, Вена қаласында өнер көрсетті. == Жеке өмірі == Пете Эмели Паркконеннің Йоханна фон Херценнен 2015 жылы туған ұлы бар. Паркконен бисексуал екенін ашық жариялаған. == Дискографиясы == === Студиялық альбомдар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:12em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:16em;"| Мәліметтер ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN">Высшая позиция в чартах Финляндии: * For all except noted: {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/pete-parkkonen/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Pete Parkkonen)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Hyvää yötä ja huomenta": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/idols-2008/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Idols 2008)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} * For "Uuden edessä": {{cite web|url=https://ifpi.fi/lista/artistit/toivon-karki/|title=Suomen virallinen lista - Artistit (Toivon Kärki)|publisher=[[Official Finnish Charts]]|website=ifpi.fi}} </ref> |- ! scope="row"| ''First Album'' | * Шыққан күні: 2009 жыл 11 наурыз<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/first-album/306194836 |title=First Album - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 1 |- ! scope="row"| ''I’m an Accident'' | * Шыққан күні: 2010 жыл 17 ақпан<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/im-an-accident/352916064 |title=I'm an Accident - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Sony Music Entertainment|Sony Music]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 21 |- ! scope="row"| ''Pete Parkkonen'' | * Шыққан күні: 2014 жыл 25 сәуір<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete-parkkonen/857614211 |title=Pete Parkkonen - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 20 |- ! scope="row"| ''Pete'' | * Шыққан күні: 2018 жыл 23 қараша<ref>{{cite web |url=https://music.apple.com/gb/album/pete/1440618096 |title=Pete - Album by Pete Parkkonen |website=[[Apple Music]] (GB) |accessdate=2026-03-02}}</ref> * Лейбл: [[Warner Music Group|Warner Music Finland]] * Формат: [[Музыканы жүктеу]], [[Ықшам дискі|CD]], [[Ағынды мультимедиа|стриминг]] | 8 |} === Синглдер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Girl in a Uniform» | rowspan="3"| 2009 | 5 | rowspan="3"| ''First Album'' |- ! scope="row"| «The Final Day» | 21 |- ! scope="row"| «Minute is a Lifetime» | 43 |- ! scope="row"| «I'm an Accident» | rowspan="2"| 2010 | — | rowspan="2"| ''I’m an Accident'' |- ! scope="row"| «In Too Deep» | — |- ! scope="row"| «Mitä minä sanoin» | 2013 | 15 | rowspan="3"| ''Pete Parkkonen'' |- ! scope="row"| «Mun» | rowspan="2"| 2014 | — |- ! scope="row"| «Ei kaltaistasi» | — |- ! scope="row"| «Maailma mua vastaan» | 2015 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Mitä mä teen»<br/><small>(feat. ''JVG'')</small> | rowspan="2"| 2016 | 3 | rowspan="6"| ''Pete'' |- ! scope="row"| «Kohta sataa» | 67 |- ! scope="row"| «Ei nyt» | 2017 | 66 |- ! scope="row"| «Myyty» | rowspan="3"| 2018 | 14 |- ! scope="row"| «Kävi niin kävi näin»<br><small>(feat. Etta)</small> | — |- ! scope="row"| «Mä haluun sut tänään» | 16 |- ! scope="row"| «Voimaa ja valoa» | rowspan="2"| 2020 | 5 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Portaat» | — |- ! scope="row"| «Pure mua» | rowspan="2"| 2022 | — |- ! scope="row"| «Joulurauhaa» | 41 |- ! scope="row"| «[[Liekinheitin]]»<br><small>(feat. [[Линда Брава]])</small> | 2026 | 1 |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} ==== Шақырылған артист ретінде ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:18em;"| Атауы ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;"| Жыл ! scope="col" colspan="1"| Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2"| Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br/><ref name="FIN"/> |- ! scope="row"| «Hyvää yötä ja huomenta»<br/>(<small>Idols 2008</small>) | 2008 | 7 | ''Tähtiluokka'' |- ! scope="row"| «Sekopää»<br/><small>(Aste feat. Pete Parkkonen)</small> | 2011 | 22 | ''Sirkus palaa'' |- ! scope="row"| «Etenee»<br/><small>(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row"| «Tuulisii»<br/><small>(JVG, mukana Pete Parkkonen)</small> | 2015 | 3 | ''247365'' |- ! scope="row"| «Me ollaan ne Part 2»<br>(<small>feat. ''Nikke Ankara'', [[Elastinen]], ''JVG'', ''Kube'' & Pete Parkkonen)</small> | rowspan="3"| 2016 | 1 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row"| «Doupein»<br><small>(Bang for The Buck feat. Pete Parkkonen)</small> | 15 |- ! scope="row"| «Lujaa»<br><small>(''Tippa-T'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 20 |- ! scope="row"| «Itketään ja nauretaan»<br><small>(''PastoriPike'' feat. Pete Parkkonen)</small> | 2019 | — | ''Afrogold'' |- ! scope="row"| «Uuden edessä»<br><small>(The Tip of Hope)</small> | 2020 | 2 | Альбомдық емес сингл |- | colspan="20" style="font-size:85%;"| «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} === Тізімдегі басқа әндер === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN<br>Digital]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Endless Love Song» | 2009 | 21 | ''First Album'' |} === Басқа ынтымақтастықтар === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |- ! scope="col" rowspan="2" style="width:17em;" | Атауы ! scope="col" rowspan="2" | Жыл ! scope="col" colspan="1" | Тізімдегі ең жоғары орны ! scope="col" rowspan="2" | Альбом |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | [[Suomen virallinen lista|FIN]]<br /><ref name="FIN" /> |- ! scope="row" | «Come Alive» | 2009 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «I Gotta Feeling»<br>{{small|(при уч. ''Aste'', ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'', and ''Suvi Teräsniska'')}} | rowspan="4" | 2010 | — | rowspan="4" | ''Kuorosota 3'' |- ! scope="row" | «Kuuma kesä» | — |- ! scope="row" | «Pläski» | — |- ! scope="row" | «Mikä Boogie»<br>{{small|(при уч. ''Emma Salokoski'', ''Meiju Suvas'', ''Olli Herman'' и ''Suvi Teräsniska'')}} | — |- ! scope="row" | «Etenee»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2014 | 11 | ''Voitolla yöhön'' |- ! scope="row" | «Se ei oo niin»<br>{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2017 | 43 | ''Popkorni'' |- ! scope="row" | «Femme Fatale»<br>{{small|(''Lukas Leon'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2018 | — | ''Simba'' |- ! scope="row" | «Huoli pois»<br />{{small|(''JVG'' feat. Pete Parkkonen)}} | 2019 | 14 | ''Rata/Raitti'' |- ! scope="row" | «Uuden edessä» ({{small|с разными артистами}}) | 2020 | 10 | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «[[Let It Be (песня)|Let It Be]]» | 2021 | — | ''«Laulu Rakkaudelle: Secret»<br>Song Suomi (Season 1)»'' |- ! scope="row" | «Per Vers, taiteilija» | rowspan="8" | 2022 | — | rowspan="8" | ''Vain elämää''<br>(Season 13)'' |- ! scope="row" | «Syntisten pöytä» | — |- ! scope="row" | «Pilven pääl» | — |- ! scope="row" | «Kevät ja minä» | — |- ! scope="row" | «Loppuun asti»<br>{{small|(при уч. ''Club for Five'' и [[Rajaton]])}} | — |- ! scope="row" | «Lost Boy» | — |- ! scope="row" | «Pure mua» | 23 |- ! scope="row" | «Tääl on niin kuuma»<br>{{small|(''Meiju Suvas'' feat. Pete Parkkonen)}} | — |- ! scope="row" | «Tytär»<br>{{small|(при уч. ''Ujuni Ahmed'', ''Ani'', ''Anna Puu'' и ''Vilma Alina'')}} | 2024 | — | Альбомдық емес сингл |- ! scope="row" | «Sillat»<br>{{small|(при уч. ''JVG'')}} | 2025 | 2 | ''Unitas Sigma'' |- | colspan="4" style="font-size:85%" | «—» белгілі бір аумақта диаграммаға енбеген немесе шығарылмаған жазбаны білдіреді. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Пихтипудасда туғандар]] [[Санат:Финландия әншілері]] [[Санат:XXI ғасыр әншілері]] [[Санат:Eurovision ән байқауындағы Финландия өкілдері]] [[Санат:Eurovision ән байқауы 2026 қатысушылары]] j3n617q1pkv5qi8wr9z14gpjx07gady Санат:Жаз 14 782352 3615054 2026-06-09T19:02:01Z Madi Dos 18369 Бос бет бастады 3615054 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 3615055 3615054 2026-06-09T19:03:10Z Madi Dos 18369 3615055 wikitext text/x-wiki {{Толық мақала|Жаз}} 11fvttf18sulf0ua4tws8t974ljgyw3 3615058 3615055 2026-06-09T19:05:30Z Madi Dos 18369 «[[Санат:Жыл мезгілдері|Жыл мезгілдері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615058 wikitext text/x-wiki {{Толық мақала|Жаз}} [[Санат:Жыл мезгілдері]] 8oqj2j0rgtlsc03b9j0ohe56p4qbfau Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары 14 782353 3615059 2026-06-09T19:09:17Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Компаниялар бойынша бас атқарушы директорлар]] [[Санат:Америкалық банк президенттері]] 3615059 wikitext text/x-wiki [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Компаниялар бойынша бас атқарушы директорлар]] [[Санат:Америкалық банк президенттері]] 41q6p8qxpq96j0vt42rkznl4na7hbsa Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері 14 782354 3615061 2026-06-09T19:12:33Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:XX ғасыр америкалықтары]] [[Санат:Ұлты бойынша XX ғасыр еврейлері]] [[Санат:Ғасырлары бойынша америкалық еврейлер]] 3615061 wikitext text/x-wiki [[Санат:XX ғасыр америкалықтары]] [[Санат:Ұлты бойынша XX ғасыр еврейлері]] [[Санат:Ғасырлары бойынша америкалық еврейлер]] ez8pipp1d9575iy5rqryynirnj36azd Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары 14 782355 3615062 2026-06-09T19:15:00Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Компаниялар бойынша директорлар кеңестерінің төрағалары]] 3615062 wikitext text/x-wiki [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Компаниялар бойынша директорлар кеңестерінің төрағалары]] arsajn5adcnerank96etipwqf4sp4zo Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер 14 782356 3615064 2026-06-09T19:19:20Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Ұлты бойынша XX ғасыр кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша XX ғасыр америкалықтары]] [[Санат:Ғасырлары бойынша америкалық кәсіпкерлер]] 3615064 wikitext text/x-wiki [[Санат:Ұлты бойынша XX ғасыр кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша XX ғасыр америкалықтары]] [[Санат:Ғасырлары бойынша америкалық кәсіпкерлер]] 147fvu4153kg6t605alffkrxstv7an6 Антиохиялық Яхья 0 782357 3615087 2026-06-09T20:40:29Z Coffee86 27186 «[[:ru:Special:Redirect/revision/151543738|Яхья Антиохийский]]» бетінен аударылып түзілді 3615087 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Антиохиялық Яхья|Мансабы=тарихшы, дәрігер|Қайтыс болған күні=шамамен 1066 ж.|Туған күні=шамамен 980 ж.|Азаматтығы=Византия|Туған жері=Фатимидтер халифаты}}'''Яхья ибн Саид ибн Яхья әл-Антақи''', '''Антиохиялық Яхья''' деген атпен белгілі ({{Lang-ar|يحيى بن سعيد الأنطاكي}} шамамен {{Туғанкүні|||975}} — {{Қайтысболғанкүні|||1066}}) — [[X ғасыр|X]] [[XI ғасыр|және XI ғасырлар]] тоғысындағы Сирия Антиохиясынан шыққан араб тілді тарихшы. == Өмірбаян == Атақты дәрігер және христиан (Мелкит). Шамамен 970 жылдары Мысырда дүниеге келген ол 1014/15 жылдары [[Византия империясы|Византия]] билігінің астындағы солтүстік Сириядағы Антиохияға көшті. Араб тілді тарихнаманың ең дәл және білімді өкілдерінің бірі. Антиохияда тапқан құжаттарға сүйене отырып, ол Александрия патриархы Евтихийдің жалпы тарихының жалғасын («Тарих аз-зеил») — «Шежіре» құрастырды. Бұл шежіренің оқиғалары, сақталған қолжазбалар мен дәйексөздерге сәйкес, [[976 жыл|976]] жылы [[Иоанн I Цимисхий|Джон Цимискестің]] қайтыс болуынан басталып, [[1031 жыл|1031]] жылы Георгий Маниакестің Эдессаны басып алуымен аяқталады. Бұл еңбекте [[Византия империясы|Византия империясының]], [[Аббас әулеті|Аббасилер]] мен Фатимидтердің (әсіресе [[Әл-Хаким би Амри-Лләһ|Әл-Хаким би-Амрилланың]] билігі) және христиан шіркеуінің (Александрия, Иерусалим, Антиохия және Константинополь патриархаттары) тарихы туралы құнды ақпарат бар. Ол шамамен [[1066 жыл|1066 жылы]] қартайған шағында қайтыс болған. Яхияның еңбегін орыс шығыстанушысы [[Розен Виктор Романович|В.Р.]] [[Розен Виктор Романович|Розен]] өзінің «Император [[II Василий Болгарқырғыш|Василий Булгар-өлтіруші]]. Антиохиялық Яхия шежіресінен үзінділер» атты еңбегінде ашқан. — Санкт-Петербург, 1883 ж. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{Cite web|title=Император Василий болгар қанішері. Антиохиялық Яхия шежіресінен үзінділер.|url=http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/JA.phtml?id=2069|author=Розен В. Р.|publisher=Шығыс әдебиеті|accessdate=2011-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110220070521/http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/JA.phtml?id=2069|archivedate=2011-02-20}} *  Яхья Антиохия // Брокгауз мен Эфронның энциклопедиялық сөздігі: 86 томда (82 том және 4 қосымша). ― Петербург, 1890-1907 жж. [[Санат:XI ғасыр тарихшылары]] [[Санат:Араб тарихшылары]] [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:980 жылы туғандар]] lf7h06rgbl9ng656rbhg93jw18mf3cs Шарбел Махлуф 0 782358 3615096 2026-06-09T23:25:50Z Coffee86 27186 «[[:ru:Special:Redirect/revision/153336577|Махлуф, Шарбель]]» бетінен аударылып түзілді 3615096 wikitext text/x-wiki {{Әулие|Есімі=Шарбел Махлуф|Шынайы есімі={{lang-ar|مار شربل}}|Зайырлы есімі=Юсуф Антун Махлуф|Сурет=Charbel.jpg|Қайтыс болған күні=1898 жылы 24 желтоқсан (70 жаста)|Қайтыс болған жері=Анная, Джебейл, Ливан тауы, Ливан|Туған жері=Бекаа-Кафра, Бишари ауданы, Солтүстік Ливан, Ливан|Туған күні=1828 жылғы 8 мамыр|Беатификацияланғаны=1965 жылы 5 желтоқсанда Рим Папасы Павел VI|Канондалғаны=1977 жылы 9 қазанда Рим Папасы Павел VI|Монах есімі=Шарбел|Еске алу күні=24 шілде}}[[Әулие адам|Әулие]] '''Шарбел''' ({{Lang-ar|مار شربل}}), әлемде '''Юсеф Антун Махлуф''' ({{Lang-ar|يوسف أنطون مخلوف}}; 8 мамыр 1828, Бекаа Кафра, Солтүстік Ливан — 24 желтоқсан 1898, Анная, Ливан тауы) — маронит діни қызметкері және монах. == Өмірбаян == Ол Бекаа Кафрада (Солтүстік Ливан) кедей христиан отбасында дүниеге келген. Ол Әулие Жүсіп есімімен шоқындырылып, Махлуф тегімен аталды. Үш жасында әкесінен айырылып, ағасының қолында тәрбиеленді. 23 жасында Юсуф Махлуф Аннайядағы Әулие Марон монастырына түсті. Семинарияда оқып жүрген кезінде ол Әулие Ниматулла Кассаб әл-Хардинидің шәкірті болды. 1853 жылы ол II ғасырдағы Антиохиялық шейіттің құрметіне Шарбел (Сарвил) есімімен мәңгілік ант берді (монах болды), бұл есім «патша» және «құдай» деген мағынаны білдіретін түбірлерден тұрады. Ол 1859 жылы діни қызметкер болып тағайындалды, ал 1875 жылдан бастап монах өмірін өткізді. Ол 1898 жылы 24 желтоқсанда, Рождество қарсаңында қысқа мерзімді аурудан кейін қайтыс болды. == Даңқтау == Тіпті көзі тірісінде-ақ әкей Шарбел әулие ретінде танымал болған. Адамдар оған кеңес пен бата алу үшін жиі жүгінетін. Оның өзі Евхаристия құпиясына деген үлкен берілгендігімен және монастырлық аскетизмінің қатаңдығымен ерекшеленді. Жерленгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, монастырь зиратындағы қабірінің үстінде жарқырау пайда болды. Тер мен қаннан ағып жатқан денесі арнайы қабірге көшірілді, ол көптеген [[Пилигрим|қажылық]] орындарына айналды. 1925 жылы Рим Папасы Пий XI Шарбельдің беделін көтеру процесінің басталуына батасын берді. 1927 және 1950 жылдары оның жәдігерлерінен мирра ағып, бірқатар керемет түрде емделгені оған байланысты деп есептеледі. Оның беатификациясын (1965) және канонизациясын (1977) Рим Папасы Павел VI жүргізді. Әулие Шарбелдің литургиялық мерекесі ― [[24 шілде]]; сонымен қатар, 1993 жылдан бастап әр айдың 22-сінде Аннайя монастырында оның құрметіне арналған мемлекеттік қызметтер өткізіліп келеді. == Кереметтер == Әулие Шарбелдің кереметтері, оның ізашары мен канонизациясына негіз болды: * Екі Қасиетті Жүрек Монастырынан Мария Абель Камари апаның сауығуы * Баатбадтағы Искандар Наим Обейдтің сауығуы * Амманнан келген Мариям Авадтың сауығуы Әулие қайтыс болғаннан кейін көптеген кереметтер болды. Ең танымалдарының бірі ― сал ауруымен ауыратын 55 жастағы әйел Нохад Эль-Шамидің оқиғасы. 1993 жылдың 22 қаңтары түні ол төсегінің жанында тұрған екі маронит монахын түсінде көрді. Олардың бірі қолын мойнына қойып, ота жасады, ал екіншісі мойнының астына жастық қойды. Нохад оянғанда, мойнында екі жара тапты. Ол толық сауығып, еркін жүре алды. Ол Әулие Шарбел оған ота жасаған деп сенді, бірақ екінші монахты танымады. Келесі түні ол әулие тағы да түсінде көрді. Ол: «Мен саған ота жасадым, адамдар көрсін және сенімдері қайта оралсын деп. Мен сенен әр айдың 22-сінде ғибадатханаға барып, өмір бойы үнемі мессаға қатысуыңды сұраймын», ― деді. Халық арасында кең таралған сенім бойынша, екінші монах Әулие Марон болған. == Тағы қараңыз == * Рим Папасы Павел VI әулие деп таныған әулиелердің тізімі == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әдебиеттер == * ''Адамова Т. Н.'' Сент-Шарбель. Жаңа көзқарас. ― М.: Қазіргі заманғы жазушы, 2007. ― 460 б.; * ''Баюканский А. Б.'' Әулие Шарбелдің құбылысы немесе кереметке бастама. ― М.: Вес, 2008. ― 320 б. ― ISBN 978-5-9573-0437-1. == Сілтемелер == * [http://www.marcharbel.com/ Мар Шарбел]{{In lang|fr}}, {{In lang|en}}, {{In lang|es}}, {{In lang|ar}} * [https://web.archive.org/web/20080908090733/http://www.opuslibani.org.lb/charbel/stcharbelpage.html Opus Libani веб-сайтының беті]{{In lang|en}} * [http://www.vatican.va/holy_father/paul_vi/homilies/1977/documents/hf_p-vi_hom_19771009_fr.html Рим Папасы Павел VI-ның Әулие Шарбелді канонизациялау туралы уағызы]{{In lang|fr}} [[Санат:1898 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:24 желтоқсанда қайтыс болғандар]] [[Санат:Уикипедия:Ортаққорға сілтенген мақалалар]] [[Санат:1828 жылы туғандар]] [[Санат:8 мамырда туғандар]] qb0nrz9pyegfbqygokufungyc8snyey Universal Pictures 0 782359 3615101 2026-06-09T23:51:29Z ShadZ01 56180 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = Universal Pictures |логотипі = Universal Pictures logo.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[еншілес компания]] |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = {{Start date and age|1912|4|30|df=y}} |құрушы = [[Карл Леммле]] |орналасуы... 3615101 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Universal Pictures |логотипі = Universal Pictures logo.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[еншілес компания]] |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = {{Start date and age|1912|4|30|df=y}} |құрушы = [[Карл Леммле]] |орналасуы = [[Юниверсал-Сити (Калифорния)|Юниверсал-Сити]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |басты адамдары = Карл Леммле (негізін қалаушы) |саласы = [[киноөндіріс]] |өнімі = [[фильм]] |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = MCA Inc. (1962–1996)<br>[[Universal Filmed Entertainment Group]] (1996–қазіргі уақыт) |бағынышты компания = [[Focus Features]]<br>[[Illumination]]<br>Universal Pictures Home Entertainment<br>Amblin Partners (20%)<br>[[DreamWorks Animation]]<br>[[NBCUniversal Entertainment Japan]]<br>United International Pictures (50%)<br>[[Working Title Films]] |аудитор = |сайты = [http://www.universalstudios.com universalstudios.com] |Ортаққор = }} '''Universal Pictures''' (бұрын '''Universal Studios''' деген атпен белгілі болған) — ең көне [[Голливуд]] [[киностудия]]ларының бірі. Негізін 1912 жылы [[Карл Леммле]] қалаған. 1915 жылдан 1925 жылға дейін — [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы ең ірі кинокомпания болды. 2004 жылдан бастап — [[Universal Filmed Entertainment Group]] компаниясының өндірістік бөлімшесі. [[Логотип]]те Жер шары бейнеленген, оның айналасында бетінде ''Universal'' («Ғалам») деген жазуы бар Сатурн сақиналарына ұқсас белдеу айналып тұрады. Компанияның басшылығымен Голливуд, [[Орландо (Флорида)|Орландо]], [[Сингапур]], [[Бейжің]] және [[Осака (қала)|Осака]] қалаларында [[Universal Parks & Resorts|тақырыптық саябақ]]<nowiki/>тар жұмыс істейді. == үлкен-Леммле == [[Германия]]дан келген [[Карл Леммле]] 1909 жылы кинобизнеспен айналыса бастады. Үш жылдан кейін ол «Universal» компаниясының негізін қалап, 1914 жылы оған қазіргі атауын берді. Леммле «[[Жұлдыз (атақты)|киножұлдыздарға]]<nowiki/>» бәс тігу арқылы бәсекелестерінен озып кете алды. Актерлердің есімдерін титрде көрсету міндетті деп саналмаған заманда, ол өзімен келісімшартқа отырған актерлер мен актрисалардың әрбір қадамына баспасөз өкілдерінің назарын аударып отырды. Көбіне Леммленің арқасында Голливудтың «[[Жұлдыздар жүйесі (киноөндіріс)|жұлдыздар конвейері]]<nowiki/>» іске қосылып, кейіннен ол америкалық киноиндустрияның басты ерекшелігіне айналды. 1915 жылы Голливуд маңындағы 230 акр аумақта «Карл көке» әлемдегі ең ірі кинотүсірілім алаңын ұйымдастырды, ол кейіннен «Ғалам қаласы» (''[[Universal City]]'') деген атауға ие болды. Жарнамалық мақсатта түсірілім алаңының есігі кез келген көрермен үшін ашық деп жарияланды. [[Сурет:Carl Laemmle holding an Oscar trophy, 1930 Retouched.jpg|нобай|К. Леммле «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» мүсіншесімен, 1930 жыл]] Осынау өршіл атауына қарамастан, Леммленің кәсіпорны қарапайым [[вестерн]]дер, [[мелодрама]]лар мен көпсериялы фильмдер шығаруға маманданды. Мұндай туындылар шағын қалашықтарда, ең алдымен мегаполис тұрғындарына арналған жоғары бюджеттік қойылымдарға қарағанда үлкенірек сұранысқа ие еді. == Тальберг кезеңі == Бәсекелестерінен айырмашылығы, Леммле бар күшін кино өндірісіне жұмсап, [[кинотеатр]]лар желісін дамытудың қажеттілігін көрмеді. Ол өзінің туған жері Германиямен байланысын үзбеді, тіпті 1926 жылы [[Джо Пастернак]] басқарған студияның неміс бөлімшесін ашты. 1920-жылдары басшының Калифорниядан жиі кетуіне байланысты, Голливуд студиясының барлық істерін іс жүзінде жас та талантты продюсер [[Ирвинг Тальберг]] басқарды. Ол «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1923)|Нотр-Дам бүкірі]]<nowiki/>» (1923) және «[[Опера елесі (фильм, 1925)|Опера елесі]]<nowiki/>» (1925) фильмдерінде өзінің гротескілік [[грим]]імен көрермендерді таңғалдырған құбылу шебері [[Лон Чейни]]ге бәс тікті. Осы кезеңде студияны әзілмен «Қорқыныш үйі» деп атайтын, өйткені небәрі төрт жыл ішінде мұнда «Дракула» мен «Франкенштейн» (екеуі де 1931 жылы) сияқты өте табысты фильмдер, сондай-ақ «Ескі қараңғы үй», «Мумия», «Морг көшесіндегі кісі өлтіру» (барлығы 1932 жылы), «Көрінбейтін адам» (1933), «Қара мысық» (1935) және «Құбыжық-қасқыр» (екеуі де 1935 жылы) сияқты сәтті туындылар түсірілді.<ref>{{Cite web|url=http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|title=Хичкок. Ужас, порожденный „Психо“|author=Ребелло С.|website=|date=|publisher=readme.club|lang=en|access-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812061625/http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|archive-date=2017-08-12|url-status=dead}}</ref> == кіші-Леммле == {{See also|Universal студиясының классикалық қорқынышты фильмдер сериясы}} [[Сурет:Mummy-1932-film-poster.jpg|солға|нобай|1932 жылғы «[[Мумия (фильм, 1932)|Мумия»]] фильмінің афишасы]] [[Ұлы тоқырау]]дың басталуы және киноға дыбыстың келуімен күрделене түскен Тальбергтің студиядан кетуінен кейін, компания ұзаққа созылған дағдарысқа ұшырап, Голливудтың «[[Студия жүйесі|үлкен бестігіндегі]]<nowiki/>» өз орнын жоғалтты. ''Universal''-ға өзінің көптеген туыстарын (соның ішінде режиссер [[Уильям Уайлер|У. Уайлер]]ді) жұмысқа орналастырған «Карл көке» сырттан Тальбергтің орнын басатын адам іздеп жатпады. Ол өз ұлы кәмелетке толысымен-ақ студияны басқару тізгінін соған ұстатты. Киноөнімдердің көркемдік деңгейінің төмендігіне көңілі толмаған [[Карл Леммле (кіші)|кіші Леммле]] көркемдік құндылығы жоғары, қымбат қойылымдарға бәс тігуге шешім қабылдады, сондай-ақ өзінің кинотеатрлар желісін құруға кірісті. Сол кезеңдегі кейбір «сапалы» фильмдер сәтті шыққанымен («[[Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ]]<nowiki/>», 1930), туындылардың басым бөлігі еленусіз қалды, ал «[[Қалқымалы театр]]<nowiki/>» (1929) [[мюзикл]]і тіпті кассалық сәтсіздікке ұшырады. Кіші Леммленің тұсында студия Голливудта алғашқылардың бірі болып киноның жаңа бағыттары — [[Қорқынышты фильм|хоррор]] мен [[Анимация|мультипликация]]ны игерді. [[Қорқынышты фильм]]дың қалыптасуы үлкен дәрежеде Universal студиясының [[Universal құбыжықтары|классикалық қорқынышты]] туындыларымен байланысты. 1931 жылы Леммленің компаниясы осы серияның алғашқы таспасы — «[[Дракула (ағылшын тіліндегі фильм, 1931)|Дракула]]<nowiki/>» фильмін жарыққа шығарды. Фильмнің орасан зор коммерциялық табысы продюсерлерге сәттілік формуласын тапқанына және құбыжықтар тақырыбын ары қарай дамыту керектігіне нық сенімділік ұялатты. Киноэкрандағы құбыжықтардың ұмытылмас бейнелерін [[Бела Лугоши]] мен [[Борис Карлофф]] сомдап шықты. [[Уолт Дисней]] студиясы құрылғанға дейін ''Universal'' компаниясы анимация саласындағы негізгі ойыншылардың бірі болып саналды. [[Аб Айверкс]] пен Уолт Дисней Леммленің тапсырысы бойынша алғашқы танымал мультфильм кейіпкері — [[Освальд Қоян|Освальд]] [[Освальд Қоян|Қоян]]ын ойлап тапты. Қаржылық келіспеушіліктерге байланысты Дисней студиядан кетті, содан кейін Освальд қоянының бейнесі (бұл кейіпкерге деген құқық ''Universal''-дың иелігінде қалды) [[Микки Маус|Микки тышқан]] болып қайта өңделді. Көп ұзамай Микки өзінен бұрынғы кейіпкердің танымалдылығын басып озды.<ref>Освальд туралы алғашқы мультфильмдерге деген құқықтарды Уолт Дисней компаниясы ''Universal'' студиясынан тек 80 жылдан кейін, яғни 2006 жылы ғана қайта сатып алды.</ref> Ұзақ жылдар бойы студияның мультипликация бөлімшесін Уолтер Ланц басқарды. Ол ''Universal'' үшін бірнеше есте қаларлық мультфильм кейіпкерлерін, соның ішінде [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағын]] дүниеге әкелді. == Леммле әулеті кеткеннен кейін == [[Ұлы тоқырау]] жылдарында киностудияның қаржылық жағдайы қатты нашарлады. Басқа киномагнаттардан айырмашылығы, әкелі-балалы Леммлелер киностудияны несие есебінен емес, тек өз қаражаттарына ғана дамытуды жөн көрді. 1920-жылдары [[Эрих фон Штрогейм]] «[[Ақымақ әйелдер]]<nowiki/>» және «[[Соқыр күйеулер]]<nowiki/>» фильмдерін түсіруге қолда бар бүкіл бос бюджетті жұмсап жібергенде, бұл жағдай оларды банкроттықтың аз-ақ алдында қалдырды. 1936 жылы Леммле отбасы «Қалқымалы театр» фильмінің ремейкіне бәс тігуге бел буды. Директорлар кеңесі студияға деген құқықтарды кепілге қоя отырып, [[Standard Capital]] корпорациясынан ірі қарыз алу шартымен түсірілімді бастауға рұқсат берді. Түсірілім тобының бөлінген бюджеттен шығып кеткені белгілі болған кезде, несие берушілер қарызды дереу қайтаруды талап етті. Осылайша, Леммлелер студияны басқару тізгінінен айырылып қалды. Көп ұзамай «Қалқымалы театрдың» жаңа нұсқасы прокатқа шықты, оның титрінде олардың есімдері сақталып, фильм орасан зор табысқа кенелді. [[Сурет:Walter Lantz 1990 photo D Ramey Logan.jpg|нобай|Студия ардагері [[Уолтер Ланц]] өзі ойлап тапқан [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағының]] фотосуреттерімен]] Леммле кеткеннен кейін компания Джо Пастернактың басты рөлде [[Дина Дурбин]] ойнаған киномюзиклдерінің арқасында нарықта өз орнын сақтап қалды. 1940-жылдары [[Эбботт пен Костелло]] комедиялық дуэті киностудия иелері үшін екінші үлкен сәттілікке айналды. ''Universal'' студиясында [[Роберт Сиодмак|Р. Сиодмак]]тың «[[Қандықолдар (фильм, 1946)|Қандықолдар]]<nowiki/>» және [[Жюль Дассен|Ж. Дассен]]нің «[[Жалаңаш қала]]<nowiki/>» туындылары сияқты бірнеше классикалық [[Нуар|нуар фильмдері]] түсірілді. [[Дэвид Селзник|Д. Селзник]]тің рұқсатымен, онымен келісімшартта болған [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]] Universal үшін «[[Күмән көлеңкесі]]<nowiki/>» және «[[Диверсант (фильм, 1942)|Диверсант]]<nowiki/>» фильмдерін таспалады. Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге Бинг Кросби немесе Джимми Стюарт сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге [[Бинг Кросби]] немесе [[Джимми Стюарт]] сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). == Британдықтардың басқаруы == Америкалық миллионер Артур Рэнк 1940-жылдары өзінің қомақты қаржылық қолдауымен [[Ұлыбритания кинематографы|британдық кинематограф]]тың бұрын-соңды болмаған өрлеуіне жол ашқан еді. Ол «Universal» студиясын америкалық көрермендердің жүрегін жаулап алу үшін таптырмас трамплин ретінде қарастырды. Оның «Universal» компаниясымен серіктестігінің арқасында американдықтар [[Дэвид Лин]]нің «[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]<nowiki/>» және [[Лоуренс Оливье|Лоренс Оливье]]нің «[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]<nowiki/>» туындылары сияқты ағылшын кино мектебінің озық шедеврлерімен танысуға мүмкіндік алды. 1945 жылы Рэнктың бастамасымен ''Universal'' және тәуелсіз ''International Pictures'' компаниясы бірігіп, ''United World Pictures'' концерні құрылды, алайда бұл бірлестік бір жылға да жетпей тарап кетті. Осы «қайта құрылымдаудан» кейін біріккен студия атауы ''Universal-International'' деп өзгертіліп, оның тізгінін ''International Pictures'' компаниясының негізін қалаушы [[Уильям Гетц]] (америкалық киноиндустриядағы ықпалды тұлға, [[Луис Барт Майер|Л. Б. Майер]]дің күйеу баласы) қолға алды. 1951 жылдың соңында студияны басқару құқығын басқа бір ағылшын компаниясы — [[Decca Records]] сатып алды. Кинокомпания тарихындағы осы кезең режиссер [[Дуглас Сирк]]пен арадағы жемісті ынтымақтастықпен есте қалды. Ал 1950-жылдары студияның ең танымал жұлдыздары әрі бас басты секс-символдары [[Рок Хадсон]] мен [[Тони Кёртис]] болды. == MCA компаниясының иелігінде == [[Сурет:Universal city.JPG|нобай|300x300 нүкте|[[Кахуэнга]] асуы арқылы Голливудтан бөлініп тұрған әйгілі ''[[Universal City]]''']] 1950-жылдардың аяғында көрермендердің кинотеатрлардан теледидар экрандарына жаппай ауысуына байланысты Голливудтың ірі студиялары қиын кезеңді бастан өткерді. ''Universal'' компаниясы жаңа фильмдер түсіруді біраз уақытқа тоқтатып, 1958 жылы өзінің аты аңызға айналған түсірілім алаңын {{Iw|MCA Inc.|MCA Inc.|en|MCA Inc.}} концерніне 11 миллион долларға сатып жіберді. Жаңа қожайындар оның атауын [[Revue Studios]] деп өзгертіп, сол жерде телехикаялар өндірісін жолға қойды. MCA басшысы [[Лью Вассерман]] ол кезде ескіре бастаған «Леммле қаласын» заманауи үлгіде жаңартуға қомақты қаражат құйды. 1962 жылы MCA мен Decca Records компанияларының түпкілікті бірігуі жүзеге асты. Нәтижесінде ''Universal Studios'' Лью Вассерманның толық бақылауына өтті. Ол осы уақытқа дейін өзі агенттік еткен Голливуд «жұлдыздарын», атап айтқанда [[Дорис Дэй]], [[Лана Тёрнер]], [[Кэри Грант]] және тіпті [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]]ты «Universal» студиясымен келісімшарт жасасуға көндіріп үлгерген еді. Студия өз тарихында екінші рет киноиндустриядағы көшбасшылық орындарға шықты. Леммле дәуірінен айырмашылығы, 1960-жылдардың басындағы ''Universal'' Голливудтың ең жарық жұлдыздарымен келісімшарттар жасасуға толықтай қауқарлы болды. Сол кезеңдегі сәтті туындылардың жарқын мысалы ретінде 1963 жылы жарық көрген «[[Құстар (фильм, 1963)|Құстар]]<nowiki/>» мен «[[Шарада (фильм)|Шарада]]<nowiki/>» фильмдерін атауға болады. 1960-жылдардағы ''Universal'' табысының басты кепілдерінің бірі — телефильмдерді белсенді түрде өндіруі еді. Тіпті кейбір маусымдарда компания ''[[NBC]]'' арнасында көрсетілген сериалдардың тең жартысын өзі шығарып отырды. Студия американдық кино алпауыттарының ішінде алғашқы болып теледидар тарапынан туындаған бәсекелестік мәселесін тиімді шеше білді. Сонымен қатар, 1970-жылдары теледидар саласына жұмыс істеу студияның негізгі табыс көзіне айналды. Сол кезеңдегі ''Universal''-дың ең табысты киножобаларының қатарында студияның кассалық рекордын жаңартқан «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]<nowiki/>» (1970), қорқынышты оқиғалы «[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]<nowiki/>» триллері ([[Стивен Спилберг]]тің кейінгі туындылары сияқты), [[Джордж Лукас|Дж. Лукас]]тың өте шағын бюджетке түсірген «[[Америкалық граффитилер]]<nowiki/>» жастар фильмі және кейінірек жарық көрген «[[Болашаққа оралу]]<nowiki/>» франшизасы бар. == 1990-жылдардан бастап == [[Сурет:Transformers The Ride construction (Hollywood, May 2010).jpg|нобай|«[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер»]] аттракционының құрылысы]] 1990-шы және 2000-шы жылдар аралығында ''Universal Pictures'' студиясы (басқа да Голливуд алпауыттары сияқты) бірнеше рет қожайынын ауыстырды: 1990 жылы Вассерман MCA компаниясын ''[[Panasonic]]'' тұрмыстық техникасын шығаратын ірі жапондық инвестор — «[[Matsushita Electric|Matsushita]]<nowiki/>» компаниясына 6600 миллион долларға сату туралы келісімге келді. Дәл соның алдындағы мәміледен түскен қаражат есебінен сол 1990 жылы Орландо қаласында ''Universal Studios Florida'' [[Ойын-сауық саябағы|тақырыптық саябағы]] есігін айқара ашты. 1995 жылы жапониялықтар компанияның 80% үлесін канадалық алкогольдік ішімдіктер өндірушісі ''[[Seagram]]'' корпорациясына 5700 миллион долларға сатып жіберді (бұл корпорация кейінірек ''[[PolyGram]]'' дыбыс жазу компаниясын да өзіне қосып алды). 2000 жылы «Seagram» компаниясының шоу-бизнес саласына қатысты бөлімшелерін француздық ''[[Vivendi]]'' медиаконгломераты сатып алып, өз атауын ''Vivendi Universal'' деп өзгертті. 2002 жылы студияның [[артхаус]] бағытындағы жобалармен айналысатын ''[[Focus Features]]'' деп аталатын арнайы бөлімшесі жұмысын бастады. Өз қарыздарын өтеу мақсатында ''Vivendi'' 2004 жылы ''Universal'' компаниясының бақылау пакетін (80%) [[General Electric]] корпорациясына сатып жіберді. Жаңа қожайындар бұл активті өздеріне тиесілі ''[[NBC]]'' телеарнасымен біріктіріп, ''[[NBC Universal]]'' холдингін құру туралы шешім қабылдады. Ал қалған 20% үлес ''Vivendi'' компаниясынан 2010 жылы толығымен сатып алынды. 2010 жылы ''NBC Universal'' акцияларының 51%-ы АҚШ-тағы ең ірі кабельдік теледидар және үй интернеті операторы — [[Comcast]] компаниясына сатылды. Бұл ірі мәміле ресми түрде 2011 жылдың 29 қаңтарында аяқталды. == Бейнеөнімдер және үй кинотеатры == «MCA Videocassette» бейнекомпаниясы 1980 жылы құрылып, «Universal» киностудиясының фильмдерін бейнекассеталарда шығара бастады. 1983 жылдың соңынан бастап бұл бейнекомпания «MCA Home Video» деп қайта аталды. Кейінірек, 1990-жылдарға қарай компания өзінің туындыларын Laserdisc форматында да жарыққа шығарды. 1991 жылы атауы «MCA/Universal Home Video» деп өзгертілді. Ал 1997 жылы компания «Universal Home Video» деген жаңа атауға ие болып, өзінің фильмдерін DVD дискілерінде шығаруға көшті. == Фильмдерге деген құқықтар == ''Universal'' компаниясы тек өз студиясы түсірген туындылардың ғана емес, сонымен қатар өзінен бұрынғы [[Авторлық құқық|құқық]] иеленушілердің, соның ішінде [[Ealing Studios|Илингтегі британдық студия]]ның, [[Дино де Лаурентис]]тің өндірістік кәсіпорны мен [[EMI Films]] компаниясының да орасан зор фильмдер каталогына иелік етеді. Бұған қоса, компания [[Paramount Pictures]] студиясының 1929–1949 жылдар аралығында түсірген дыбыстық фильмдеріне деген құқықтарды да өз бақылауында ұстап отыр (бұл құқықтарды 1957 жылы MCA Inc. концерні сатып алған болатын). 1970-жылдардың басында Американың ең көне студиялары саналатын ''Universal'' мен ''Paramount'' АҚШ-тан тыс аймақтарда өз өнімдерін тарату (дистрибуциялау) үшін бірлескен кәсіпорын құруға уағдаласты. Осылайша дүниеге келген ''Cinema International Corporation'' компаниясына үшінші тарап ретінде [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] студиясы қосылғаннан кейін, оның атауы [[United International Pictures|UIP]] деп өзгертілді. 2000 жылы [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]] билігі бұл конгломератты нарықты [[монополия]]лады деп айыптаған кезде, MGM өз орнын [[20th Century Fox]] студиясына босатып берді. Бұл конгломераттың бас штаб-пәтері [[Лондон]]да орналасқан. == Тағы қараңыз == * [[Universal Studios Hollywood]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.universalstudios.com/ Universal Studios ресми сайты] {{Wayback|url=http://www.universalstudios.com/ |date=20131204115419 }} [[Санат:Universal Pictures|*]] [[Санат:1912 жылы құрылған компаниялар]] [[Санат:1912 жылы АҚШ-та пайда болғандар]] [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Vivendi-дің бұрынғы еншілес компаниялары]] qz56v1njqrvsqzwx85gnuo3pwvb8h9u 3615103 3615101 2026-06-10T01:34:19Z ShadZ01 56180 /* MCA компаниясының иелігінде */ 3615103 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Universal Pictures |логотипі = Universal Pictures logo.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[еншілес компания]] |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = {{Start date and age|1912|4|30|df=y}} |құрушы = [[Карл Леммле]] |орналасуы = [[Юниверсал-Сити (Калифорния)|Юниверсал-Сити]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |басты адамдары = Карл Леммле (негізін қалаушы) |саласы = [[киноөндіріс]] |өнімі = [[фильм]] |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = MCA Inc. (1962–1996)<br>[[Universal Filmed Entertainment Group]] (1996–қазіргі уақыт) |бағынышты компания = [[Focus Features]]<br>[[Illumination]]<br>Universal Pictures Home Entertainment<br>Amblin Partners (20%)<br>[[DreamWorks Animation]]<br>[[NBCUniversal Entertainment Japan]]<br>United International Pictures (50%)<br>[[Working Title Films]] |аудитор = |сайты = [http://www.universalstudios.com universalstudios.com] |Ортаққор = }} '''Universal Pictures''' (бұрын '''Universal Studios''' деген атпен белгілі болған) — ең көне [[Голливуд]] [[киностудия]]ларының бірі. Негізін 1912 жылы [[Карл Леммле]] қалаған. 1915 жылдан 1925 жылға дейін — [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы ең ірі кинокомпания болды. 2004 жылдан бастап — [[Universal Filmed Entertainment Group]] компаниясының өндірістік бөлімшесі. [[Логотип]]те Жер шары бейнеленген, оның айналасында бетінде ''Universal'' («Ғалам») деген жазуы бар Сатурн сақиналарына ұқсас белдеу айналып тұрады. Компанияның басшылығымен Голливуд, [[Орландо (Флорида)|Орландо]], [[Сингапур]], [[Бейжің]] және [[Осака (қала)|Осака]] қалаларында [[Universal Parks & Resorts|тақырыптық саябақ]]<nowiki/>тар жұмыс істейді. == үлкен-Леммле == [[Германия]]дан келген [[Карл Леммле]] 1909 жылы кинобизнеспен айналыса бастады. Үш жылдан кейін ол «Universal» компаниясының негізін қалап, 1914 жылы оған қазіргі атауын берді. Леммле «[[Жұлдыз (атақты)|киножұлдыздарға]]<nowiki/>» бәс тігу арқылы бәсекелестерінен озып кете алды. Актерлердің есімдерін титрде көрсету міндетті деп саналмаған заманда, ол өзімен келісімшартқа отырған актерлер мен актрисалардың әрбір қадамына баспасөз өкілдерінің назарын аударып отырды. Көбіне Леммленің арқасында Голливудтың «[[Жұлдыздар жүйесі (киноөндіріс)|жұлдыздар конвейері]]<nowiki/>» іске қосылып, кейіннен ол америкалық киноиндустрияның басты ерекшелігіне айналды. 1915 жылы Голливуд маңындағы 230 акр аумақта «Карл көке» әлемдегі ең ірі кинотүсірілім алаңын ұйымдастырды, ол кейіннен «Ғалам қаласы» (''[[Universal City]]'') деген атауға ие болды. Жарнамалық мақсатта түсірілім алаңының есігі кез келген көрермен үшін ашық деп жарияланды. [[Сурет:Carl Laemmle holding an Oscar trophy, 1930 Retouched.jpg|нобай|К. Леммле «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» мүсіншесімен, 1930 жыл]] Осынау өршіл атауына қарамастан, Леммленің кәсіпорны қарапайым [[вестерн]]дер, [[мелодрама]]лар мен көпсериялы фильмдер шығаруға маманданды. Мұндай туындылар шағын қалашықтарда, ең алдымен мегаполис тұрғындарына арналған жоғары бюджеттік қойылымдарға қарағанда үлкенірек сұранысқа ие еді. == Тальберг кезеңі == Бәсекелестерінен айырмашылығы, Леммле бар күшін кино өндірісіне жұмсап, [[кинотеатр]]лар желісін дамытудың қажеттілігін көрмеді. Ол өзінің туған жері Германиямен байланысын үзбеді, тіпті 1926 жылы [[Джо Пастернак]] басқарған студияның неміс бөлімшесін ашты. 1920-жылдары басшының Калифорниядан жиі кетуіне байланысты, Голливуд студиясының барлық істерін іс жүзінде жас та талантты продюсер [[Ирвинг Тальберг]] басқарды. Ол «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1923)|Нотр-Дам бүкірі]]<nowiki/>» (1923) және «[[Опера елесі (фильм, 1925)|Опера елесі]]<nowiki/>» (1925) фильмдерінде өзінің гротескілік [[грим]]імен көрермендерді таңғалдырған құбылу шебері [[Лон Чейни]]ге бәс тікті. Осы кезеңде студияны әзілмен «Қорқыныш үйі» деп атайтын, өйткені небәрі төрт жыл ішінде мұнда «Дракула» мен «Франкенштейн» (екеуі де 1931 жылы) сияқты өте табысты фильмдер, сондай-ақ «Ескі қараңғы үй», «Мумия», «Морг көшесіндегі кісі өлтіру» (барлығы 1932 жылы), «Көрінбейтін адам» (1933), «Қара мысық» (1935) және «Құбыжық-қасқыр» (екеуі де 1935 жылы) сияқты сәтті туындылар түсірілді.<ref>{{Cite web|url=http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|title=Хичкок. Ужас, порожденный „Психо“|author=Ребелло С.|website=|date=|publisher=readme.club|lang=en|access-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812061625/http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|archive-date=2017-08-12|url-status=dead}}</ref> == кіші-Леммле == {{See also|Universal студиясының классикалық қорқынышты фильмдер сериясы}} [[Сурет:Mummy-1932-film-poster.jpg|солға|нобай|1932 жылғы «[[Мумия (фильм, 1932)|Мумия»]] фильмінің афишасы]] [[Ұлы тоқырау]]дың басталуы және киноға дыбыстың келуімен күрделене түскен Тальбергтің студиядан кетуінен кейін, компания ұзаққа созылған дағдарысқа ұшырап, Голливудтың «[[Студия жүйесі|үлкен бестігіндегі]]<nowiki/>» өз орнын жоғалтты. ''Universal''-ға өзінің көптеген туыстарын (соның ішінде режиссер [[Уильям Уайлер|У. Уайлер]]ді) жұмысқа орналастырған «Карл көке» сырттан Тальбергтің орнын басатын адам іздеп жатпады. Ол өз ұлы кәмелетке толысымен-ақ студияны басқару тізгінін соған ұстатты. Киноөнімдердің көркемдік деңгейінің төмендігіне көңілі толмаған [[Карл Леммле (кіші)|кіші Леммле]] көркемдік құндылығы жоғары, қымбат қойылымдарға бәс тігуге шешім қабылдады, сондай-ақ өзінің кинотеатрлар желісін құруға кірісті. Сол кезеңдегі кейбір «сапалы» фильмдер сәтті шыққанымен («[[Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ]]<nowiki/>», 1930), туындылардың басым бөлігі еленусіз қалды, ал «[[Қалқымалы театр]]<nowiki/>» (1929) [[мюзикл]]і тіпті кассалық сәтсіздікке ұшырады. Кіші Леммленің тұсында студия Голливудта алғашқылардың бірі болып киноның жаңа бағыттары — [[Қорқынышты фильм|хоррор]] мен [[Анимация|мультипликация]]ны игерді. [[Қорқынышты фильм]]дың қалыптасуы үлкен дәрежеде Universal студиясының [[Universal құбыжықтары|классикалық қорқынышты]] туындыларымен байланысты. 1931 жылы Леммленің компаниясы осы серияның алғашқы таспасы — «[[Дракула (ағылшын тіліндегі фильм, 1931)|Дракула]]<nowiki/>» фильмін жарыққа шығарды. Фильмнің орасан зор коммерциялық табысы продюсерлерге сәттілік формуласын тапқанына және құбыжықтар тақырыбын ары қарай дамыту керектігіне нық сенімділік ұялатты. Киноэкрандағы құбыжықтардың ұмытылмас бейнелерін [[Бела Лугоши]] мен [[Борис Карлофф]] сомдап шықты. [[Уолт Дисней]] студиясы құрылғанға дейін ''Universal'' компаниясы анимация саласындағы негізгі ойыншылардың бірі болып саналды. [[Аб Айверкс]] пен Уолт Дисней Леммленің тапсырысы бойынша алғашқы танымал мультфильм кейіпкері — [[Освальд Қоян|Освальд]] [[Освальд Қоян|Қоян]]ын ойлап тапты. Қаржылық келіспеушіліктерге байланысты Дисней студиядан кетті, содан кейін Освальд қоянының бейнесі (бұл кейіпкерге деген құқық ''Universal''-дың иелігінде қалды) [[Микки Маус|Микки тышқан]] болып қайта өңделді. Көп ұзамай Микки өзінен бұрынғы кейіпкердің танымалдылығын басып озды.<ref>Освальд туралы алғашқы мультфильмдерге деген құқықтарды Уолт Дисней компаниясы ''Universal'' студиясынан тек 80 жылдан кейін, яғни 2006 жылы ғана қайта сатып алды.</ref> Ұзақ жылдар бойы студияның мультипликация бөлімшесін Уолтер Ланц басқарды. Ол ''Universal'' үшін бірнеше есте қаларлық мультфильм кейіпкерлерін, соның ішінде [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағын]] дүниеге әкелді. == Леммле әулеті кеткеннен кейін == [[Ұлы тоқырау]] жылдарында киностудияның қаржылық жағдайы қатты нашарлады. Басқа киномагнаттардан айырмашылығы, әкелі-балалы Леммлелер киностудияны несие есебінен емес, тек өз қаражаттарына ғана дамытуды жөн көрді. 1920-жылдары [[Эрих фон Штрогейм]] «[[Ақымақ әйелдер]]<nowiki/>» және «[[Соқыр күйеулер]]<nowiki/>» фильмдерін түсіруге қолда бар бүкіл бос бюджетті жұмсап жібергенде, бұл жағдай оларды банкроттықтың аз-ақ алдында қалдырды. 1936 жылы Леммле отбасы «Қалқымалы театр» фильмінің ремейкіне бәс тігуге бел буды. Директорлар кеңесі студияға деген құқықтарды кепілге қоя отырып, [[Standard Capital]] корпорациясынан ірі қарыз алу шартымен түсірілімді бастауға рұқсат берді. Түсірілім тобының бөлінген бюджеттен шығып кеткені белгілі болған кезде, несие берушілер қарызды дереу қайтаруды талап етті. Осылайша, Леммлелер студияны басқару тізгінінен айырылып қалды. Көп ұзамай «Қалқымалы театрдың» жаңа нұсқасы прокатқа шықты, оның титрінде олардың есімдері сақталып, фильм орасан зор табысқа кенелді. [[Сурет:Walter Lantz 1990 photo D Ramey Logan.jpg|нобай|Студия ардагері [[Уолтер Ланц]] өзі ойлап тапқан [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағының]] фотосуреттерімен]] Леммле кеткеннен кейін компания Джо Пастернактың басты рөлде [[Дина Дурбин]] ойнаған киномюзиклдерінің арқасында нарықта өз орнын сақтап қалды. 1940-жылдары [[Эбботт пен Костелло]] комедиялық дуэті киностудия иелері үшін екінші үлкен сәттілікке айналды. ''Universal'' студиясында [[Роберт Сиодмак|Р. Сиодмак]]тың «[[Қандықолдар (фильм, 1946)|Қандықолдар]]<nowiki/>» және [[Жюль Дассен|Ж. Дассен]]нің «[[Жалаңаш қала]]<nowiki/>» туындылары сияқты бірнеше классикалық [[Нуар|нуар фильмдері]] түсірілді. [[Дэвид Селзник|Д. Селзник]]тің рұқсатымен, онымен келісімшартта болған [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]] Universal үшін «[[Күмән көлеңкесі]]<nowiki/>» және «[[Диверсант (фильм, 1942)|Диверсант]]<nowiki/>» фильмдерін таспалады. Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге Бинг Кросби немесе Джимми Стюарт сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге [[Бинг Кросби]] немесе [[Джимми Стюарт]] сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). == Британдықтардың басқаруы == Америкалық миллионер Артур Рэнк 1940-жылдары өзінің қомақты қаржылық қолдауымен [[Ұлыбритания кинематографы|британдық кинематограф]]тың бұрын-соңды болмаған өрлеуіне жол ашқан еді. Ол «Universal» студиясын америкалық көрермендердің жүрегін жаулап алу үшін таптырмас трамплин ретінде қарастырды. Оның «Universal» компаниясымен серіктестігінің арқасында американдықтар [[Дэвид Лин]]нің «[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]<nowiki/>» және [[Лоуренс Оливье|Лоренс Оливье]]нің «[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]<nowiki/>» туындылары сияқты ағылшын кино мектебінің озық шедеврлерімен танысуға мүмкіндік алды. 1945 жылы Рэнктың бастамасымен ''Universal'' және тәуелсіз ''International Pictures'' компаниясы бірігіп, ''United World Pictures'' концерні құрылды, алайда бұл бірлестік бір жылға да жетпей тарап кетті. Осы «қайта құрылымдаудан» кейін біріккен студия атауы ''Universal-International'' деп өзгертіліп, оның тізгінін ''International Pictures'' компаниясының негізін қалаушы [[Уильям Гетц]] (америкалық киноиндустриядағы ықпалды тұлға, [[Луис Барт Майер|Л. Б. Майер]]дің күйеу баласы) қолға алды. 1951 жылдың соңында студияны басқару құқығын басқа бір ағылшын компаниясы — [[Decca Records]] сатып алды. Кинокомпания тарихындағы осы кезең режиссер [[Дуглас Сирк]]пен арадағы жемісті ынтымақтастықпен есте қалды. Ал 1950-жылдары студияның ең танымал жұлдыздары әрі бас басты секс-символдары [[Рок Хадсон]] мен [[Тони Кёртис]] болды. == MCA компаниясының иелігінде == [[Сурет:Universal city.JPG|нобай|300x300 нүкте|[[Кахуэнга]] асуы арқылы Голливудтан бөлініп тұрған әйгілі ''[[Universal City]]''']] 1950-жылдардың аяғында көрермендердің кинотеатрлардан теледидар экрандарына жаппай ауысуына байланысты Голливудтың ірі студиялары қиын кезеңді бастан өткерді. ''Universal'' компаниясы жаңа фильмдер түсіруді біраз уақытқа тоқтатып, 1958 жылы өзінің аты аңызға айналған түсірілім алаңын {{iw|MCA Inc.||en|MCA Inc.}} концерніне 11 миллион долларға сатып жіберді. Жаңа қожайындар оның атауын [[Revue Studios]] деп өзгертіп, сол жерде телехикаялар өндірісін жолға қойды. MCA басшысы [[Лью Вассерман]] ол кезде ескіре бастаған «Леммле қаласын» заманауи үлгіде жаңартуға қомақты қаражат құйды. 1962 жылы MCA мен Decca Records компанияларының түпкілікті бірігуі жүзеге асты. Нәтижесінде ''Universal Studios'' Лью Вассерманның толық бақылауына өтті. Ол осы уақытқа дейін өзі агенттік еткен Голливуд «жұлдыздарын», атап айтқанда [[Дорис Дэй]], [[Лана Тёрнер]], [[Кэри Грант]] және тіпті [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]]ты «Universal» студиясымен келісімшарт жасасуға көндіріп үлгерген еді. Студия өз тарихында екінші рет киноиндустриядағы көшбасшылық орындарға шықты. Леммле дәуірінен айырмашылығы, 1960-жылдардың басындағы ''Universal'' Голливудтың ең жарық жұлдыздарымен келісімшарттар жасасуға толықтай қауқарлы болды. Сол кезеңдегі сәтті туындылардың жарқын мысалы ретінде 1963 жылы жарық көрген «[[Құстар (фильм, 1963)|Құстар]]<nowiki/>» мен «[[Шарада (фильм)|Шарада]]<nowiki/>» фильмдерін атауға болады. 1960-жылдардағы ''Universal'' табысының басты кепілдерінің бірі — телефильмдерді белсенді түрде өндіруі еді. Тіпті кейбір маусымдарда компания ''[[NBC]]'' арнасында көрсетілген сериалдардың тең жартысын өзі шығарып отырды. Студия американдық кино алпауыттарының ішінде алғашқы болып теледидар тарапынан туындаған бәсекелестік мәселесін тиімді шеше білді. Сонымен қатар, 1970-жылдары теледидар саласына жұмыс істеу студияның негізгі табыс көзіне айналды. Сол кезеңдегі ''Universal''-дың ең табысты киножобаларының қатарында студияның кассалық рекордын жаңартқан «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]<nowiki/>» (1970), қорқынышты оқиғалы «[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]<nowiki/>» триллері ([[Стивен Спилберг]]тің кейінгі туындылары сияқты), [[Джордж Лукас|Дж. Лукас]]тың өте шағын бюджетке түсірген «[[Америкалық граффитилер]]<nowiki/>» жастар фильмі және кейінірек жарық көрген «[[Болашаққа оралу]]<nowiki/>» франшизасы бар. == 1990-жылдардан бастап == [[Сурет:Transformers The Ride construction (Hollywood, May 2010).jpg|нобай|«[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер»]] аттракционының құрылысы]] 1990-шы және 2000-шы жылдар аралығында ''Universal Pictures'' студиясы (басқа да Голливуд алпауыттары сияқты) бірнеше рет қожайынын ауыстырды: 1990 жылы Вассерман MCA компаниясын ''[[Panasonic]]'' тұрмыстық техникасын шығаратын ірі жапондық инвестор — «[[Matsushita Electric|Matsushita]]<nowiki/>» компаниясына 6600 миллион долларға сату туралы келісімге келді. Дәл соның алдындағы мәміледен түскен қаражат есебінен сол 1990 жылы Орландо қаласында ''Universal Studios Florida'' [[Ойын-сауық саябағы|тақырыптық саябағы]] есігін айқара ашты. 1995 жылы жапониялықтар компанияның 80% үлесін канадалық алкогольдік ішімдіктер өндірушісі ''[[Seagram]]'' корпорациясына 5700 миллион долларға сатып жіберді (бұл корпорация кейінірек ''[[PolyGram]]'' дыбыс жазу компаниясын да өзіне қосып алды). 2000 жылы «Seagram» компаниясының шоу-бизнес саласына қатысты бөлімшелерін француздық ''[[Vivendi]]'' медиаконгломераты сатып алып, өз атауын ''Vivendi Universal'' деп өзгертті. 2002 жылы студияның [[артхаус]] бағытындағы жобалармен айналысатын ''[[Focus Features]]'' деп аталатын арнайы бөлімшесі жұмысын бастады. Өз қарыздарын өтеу мақсатында ''Vivendi'' 2004 жылы ''Universal'' компаниясының бақылау пакетін (80%) [[General Electric]] корпорациясына сатып жіберді. Жаңа қожайындар бұл активті өздеріне тиесілі ''[[NBC]]'' телеарнасымен біріктіріп, ''[[NBC Universal]]'' холдингін құру туралы шешім қабылдады. Ал қалған 20% үлес ''Vivendi'' компаниясынан 2010 жылы толығымен сатып алынды. 2010 жылы ''NBC Universal'' акцияларының 51%-ы АҚШ-тағы ең ірі кабельдік теледидар және үй интернеті операторы — [[Comcast]] компаниясына сатылды. Бұл ірі мәміле ресми түрде 2011 жылдың 29 қаңтарында аяқталды. == Бейнеөнімдер және үй кинотеатры == «MCA Videocassette» бейнекомпаниясы 1980 жылы құрылып, «Universal» киностудиясының фильмдерін бейнекассеталарда шығара бастады. 1983 жылдың соңынан бастап бұл бейнекомпания «MCA Home Video» деп қайта аталды. Кейінірек, 1990-жылдарға қарай компания өзінің туындыларын Laserdisc форматында да жарыққа шығарды. 1991 жылы атауы «MCA/Universal Home Video» деп өзгертілді. Ал 1997 жылы компания «Universal Home Video» деген жаңа атауға ие болып, өзінің фильмдерін DVD дискілерінде шығаруға көшті. == Фильмдерге деген құқықтар == ''Universal'' компаниясы тек өз студиясы түсірген туындылардың ғана емес, сонымен қатар өзінен бұрынғы [[Авторлық құқық|құқық]] иеленушілердің, соның ішінде [[Ealing Studios|Илингтегі британдық студия]]ның, [[Дино де Лаурентис]]тің өндірістік кәсіпорны мен [[EMI Films]] компаниясының да орасан зор фильмдер каталогына иелік етеді. Бұған қоса, компания [[Paramount Pictures]] студиясының 1929–1949 жылдар аралығында түсірген дыбыстық фильмдеріне деген құқықтарды да өз бақылауында ұстап отыр (бұл құқықтарды 1957 жылы MCA Inc. концерні сатып алған болатын). 1970-жылдардың басында Американың ең көне студиялары саналатын ''Universal'' мен ''Paramount'' АҚШ-тан тыс аймақтарда өз өнімдерін тарату (дистрибуциялау) үшін бірлескен кәсіпорын құруға уағдаласты. Осылайша дүниеге келген ''Cinema International Corporation'' компаниясына үшінші тарап ретінде [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] студиясы қосылғаннан кейін, оның атауы [[United International Pictures|UIP]] деп өзгертілді. 2000 жылы [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]] билігі бұл конгломератты нарықты [[монополия]]лады деп айыптаған кезде, MGM өз орнын [[20th Century Fox]] студиясына босатып берді. Бұл конгломераттың бас штаб-пәтері [[Лондон]]да орналасқан. == Тағы қараңыз == * [[Universal Studios Hollywood]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.universalstudios.com/ Universal Studios ресми сайты] {{Wayback|url=http://www.universalstudios.com/ |date=20131204115419 }} [[Санат:Universal Pictures|*]] [[Санат:1912 жылы құрылған компаниялар]] [[Санат:1912 жылы АҚШ-та пайда болғандар]] [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Vivendi-дің бұрынғы еншілес компаниялары]] 52pejg7qhspu3ulmb2sd2kfst1byzct 3615104 3615103 2026-06-10T02:05:26Z ShadZ01 56180 3615104 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Universal Pictures |логотипі = Universal Pictures logo.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[еншілес компания]] |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = {{Start date and age|1912|4|30|df=y}} |құрушы = [[Карл Леммле]] |орналасуы = [[Юниверсал-Сити (Калифорния)|Юниверсал-Сити]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] |басты адамдары = Карл Леммле (негізін қалаушы) |саласы = [[киноөндіріс]] |өнімі = [[фильм]] |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = MCA Inc. (1962–1996)<br>[[Universal Filmed Entertainment Group]] (1996–қазіргі уақыт) |бағынышты компания = [[Focus Features]]<br>[[Illumination]]<br>Universal Pictures Home Entertainment<br>Amblin Partners (20%)<br>[[DreamWorks Animation]]<br>[[NBCUniversal Entertainment Japan]]<br>United International Pictures (50%)<br>[[Working Title Films]] |аудитор = |сайты = [http://www.universalstudios.com universalstudios.com] |Ортаққор = }} '''Universal Pictures''' (бұрын '''Universal Studios''' деген атпен белгілі болған) — ең көне [[Голливуд]] [[киностудия]]ларының бірі. Негізін 1912 жылы [[Карл Леммле]] қалаған. 1915 жылдан 1925 жылға дейін — [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]-тағы ең ірі кинокомпания болды. 2004 жылдан бастап — [[Universal Filmed Entertainment Group]] компаниясының өндірістік бөлімшесі. [[Логотип]]те Жер шары бейнеленген, оның айналасында бетінде ''Universal'' («Ғалам») деген жазуы бар Сатурн сақиналарына ұқсас белдеу айналып тұрады. Компанияның басшылығымен Голливуд, [[Орландо (Флорида)|Орландо]], [[Сингапур]], [[Бейжің]] және [[Осака (қала)|Осака]] қалаларында [[Universal Parks & Resorts|тақырыптық саябақ]]тар жұмыс істейді. == үлкен-Леммле == [[Германия]]дан келген [[Карл Леммле]] 1909 жылы кинобизнеспен айналыса бастады. Үш жылдан кейін ол «Universal» компаниясының негізін қалап, 1914 жылы оған қазіргі атауын берді. Леммле «[[Жұлдыз (атақты)|киножұлдыздарға]]<nowiki/>» бәс тігу арқылы бәсекелестерінен озып кете алды. Актерлердің есімдерін титрде көрсету міндетті деп саналмаған заманда, ол өзімен келісімшартқа отырған актерлер мен актрисалардың әрбір қадамына баспасөз өкілдерінің назарын аударып отырды. Көбіне Леммленің арқасында Голливудтың «[[Жұлдыздар жүйесі (киноөндіріс)|жұлдыздар конвейері]]<nowiki/>» іске қосылып, кейіннен ол америкалық киноиндустрияның басты ерекшелігіне айналды. 1915 жылы Голливуд маңындағы 230 акр аумақта «Карл көке» әлемдегі ең ірі кинотүсірілім алаңын ұйымдастырды, ол кейіннен «Ғалам қаласы» (''[[Universal City]]'') деген атауға ие болды. Жарнамалық мақсатта түсірілім алаңының есігі кез келген көрермен үшін ашық деп жарияланды. [[Сурет:Carl Laemmle holding an Oscar trophy, 1930 Retouched.jpg|нобай|К. Леммле «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]<nowiki/>» мүсіншесімен, 1930 жыл]] Осынау өршіл атауына қарамастан, Леммленің кәсіпорны қарапайым [[вестерн]]дер, [[мелодрама]]лар мен көпсериялы фильмдер шығаруға маманданды. Мұндай туындылар шағын қалашықтарда, ең алдымен мегаполис тұрғындарына арналған жоғары бюджеттік қойылымдарға қарағанда үлкенірек сұранысқа ие еді. == Тальберг кезеңі == Бәсекелестерінен айырмашылығы, Леммле бар күшін кино өндірісіне жұмсап, [[кинотеатр]]лар желісін дамытудың қажеттілігін көрмеді. Ол өзінің туған жері Германиямен байланысын үзбеді, тіпті 1926 жылы [[Джо Пастернак]] басқарған студияның неміс бөлімшесін ашты. 1920-жылдары басшының Калифорниядан жиі кетуіне байланысты, Голливуд студиясының барлық істерін іс жүзінде жас та талантты продюсер [[Ирвинг Тальберг]] басқарды. Ол «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1923)|Нотр-Дам бүкірі]]<nowiki/>» (1923) және «[[Опера елесі (фильм, 1925)|Опера елесі]]<nowiki/>» (1925) фильмдерінде өзінің гротескілік [[грим]]імен көрермендерді таңғалдырған құбылу шебері [[Лон Чейни]]ге бәс тікті. Осы кезеңде студияны әзілмен «Қорқыныш үйі» деп атайтын, өйткені небәрі төрт жыл ішінде мұнда «Дракула» мен «Франкенштейн» (екеуі де 1931 жылы) сияқты өте табысты фильмдер, сондай-ақ «Ескі қараңғы үй», «Мумия», «Морг көшесіндегі кісі өлтіру» (барлығы 1932 жылы), «Көрінбейтін адам» (1933), «Қара мысық» (1935) және «Құбыжық-қасқыр» (екеуі де 1935 жылы) сияқты сәтті туындылар түсірілді.<ref>{{Cite web|url=http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|title=Хичкок. Ужас, порожденный „Психо“|author=Ребелло С.|website=|date=|publisher=readme.club|lang=en|access-date=2017-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170812061625/http://readme.club/book/161-hichkok.-uzhas-porozhdennyy-psiho-podarki_otmobilebooks/page/7|archive-date=2017-08-12|url-status=dead}}</ref> == кіші-Леммле == {{See also|Universal студиясының классикалық қорқынышты фильмдер сериясы}} [[Сурет:Mummy-1932-film-poster.jpg|солға|нобай|1932 жылғы «[[Мумия (фильм, 1932)|Мумия»]] фильмінің афишасы]] [[Ұлы тоқырау]]дың басталуы және киноға дыбыстың келуімен күрделене түскен Тальбергтің студиядан кетуінен кейін, компания ұзаққа созылған дағдарысқа ұшырап, Голливудтың «[[Студия жүйесі|үлкен бестігіндегі]]<nowiki/>» өз орнын жоғалтты. ''Universal''-ға өзінің көптеген туыстарын (соның ішінде режиссер [[Уильям Уайлер|У. Уайлер]]ді) жұмысқа орналастырған «Карл көке» сырттан Тальбергтің орнын басатын адам іздеп жатпады. Ол өз ұлы кәмелетке толысымен-ақ студияны басқару тізгінін соған ұстатты. Киноөнімдердің көркемдік деңгейінің төмендігіне көңілі толмаған [[Карл Леммле (кіші)|кіші Леммле]] көркемдік құндылығы жоғары, қымбат қойылымдарға бәс тігуге шешім қабылдады, сондай-ақ өзінің кинотеатрлар желісін құруға кірісті. Сол кезеңдегі кейбір «сапалы» фильмдер сәтті шыққанымен («[[Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданында ешқандай өзгеріс жоқ]]<nowiki/>», 1930), туындылардың басым бөлігі еленусіз қалды, ал «[[Қалқымалы театр]]<nowiki/>» (1929) [[мюзикл]]і тіпті кассалық сәтсіздікке ұшырады. Кіші Леммленің тұсында студия Голливудта алғашқылардың бірі болып киноның жаңа бағыттары — [[Қорқынышты фильм|хоррор]] мен [[Анимация|мультипликация]]ны игерді. [[Қорқынышты фильм]]дың қалыптасуы үлкен дәрежеде Universal студиясының [[Universal құбыжықтары|классикалық қорқынышты]] туындыларымен байланысты. 1931 жылы Леммленің компаниясы осы серияның алғашқы таспасы — «[[Дракула (ағылшын тіліндегі фильм, 1931)|Дракула]]<nowiki/>» фильмін жарыққа шығарды. Фильмнің орасан зор коммерциялық табысы продюсерлерге сәттілік формуласын тапқанына және құбыжықтар тақырыбын ары қарай дамыту керектігіне нық сенімділік ұялатты. Киноэкрандағы құбыжықтардың ұмытылмас бейнелерін [[Бела Лугоши]] мен [[Борис Карлофф]] сомдап шықты. [[Уолт Дисней]] студиясы құрылғанға дейін ''Universal'' компаниясы анимация саласындағы негізгі ойыншылардың бірі болып саналды. [[Аб Айверкс]] пен Уолт Дисней Леммленің тапсырысы бойынша алғашқы танымал мультфильм кейіпкері — [[Освальд Қоян|Освальд]] [[Освальд Қоян|Қоян]]ын ойлап тапты. Қаржылық келіспеушіліктерге байланысты Дисней студиядан кетті, содан кейін Освальд қоянының бейнесі (бұл кейіпкерге деген құқық ''Universal''-дың иелігінде қалды) [[Микки Маус|Микки тышқан]] болып қайта өңделді. Көп ұзамай Микки өзінен бұрынғы кейіпкердің танымалдылығын басып озды.<ref>Освальд туралы алғашқы мультфильмдерге деген құқықтарды Уолт Дисней компаниясы ''Universal'' студиясынан тек 80 жылдан кейін, яғни 2006 жылы ғана қайта сатып алды.</ref> Ұзақ жылдар бойы студияның мультипликация бөлімшесін Уолтер Ланц басқарды. Ол ''Universal'' үшін бірнеше есте қаларлық мультфильм кейіпкерлерін, соның ішінде [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағын]] дүниеге әкелді. == Леммле әулеті кеткеннен кейін == [[Ұлы тоқырау]] жылдарында киностудияның қаржылық жағдайы қатты нашарлады. Басқа киномагнаттардан айырмашылығы, әкелі-балалы Леммлелер киностудияны несие есебінен емес, тек өз қаражаттарына ғана дамытуды жөн көрді. 1920-жылдары [[Эрих фон Штрогейм]] «[[Ақымақ әйелдер]]<nowiki/>» және «[[Соқыр күйеулер]]<nowiki/>» фильмдерін түсіруге қолда бар бүкіл бос бюджетті жұмсап жібергенде, бұл жағдай оларды банкроттықтың аз-ақ алдында қалдырды. 1936 жылы Леммле отбасы «Қалқымалы театр» фильмінің ремейкіне бәс тігуге бел буды. Директорлар кеңесі студияға деген құқықтарды кепілге қоя отырып, [[Standard Capital]] корпорациясынан ірі қарыз алу шартымен түсірілімді бастауға рұқсат берді. Түсірілім тобының бөлінген бюджеттен шығып кеткені белгілі болған кезде, несие берушілер қарызды дереу қайтаруды талап етті. Осылайша, Леммлелер студияны басқару тізгінінен айырылып қалды. Көп ұзамай «Қалқымалы театрдың» жаңа нұсқасы прокатқа шықты, оның титрінде олардың есімдері сақталып, фильм орасан зор табысқа кенелді. [[Сурет:Walter Lantz 1990 photo D Ramey Logan.jpg|нобай|Студия ардагері [[Уолтер Ланц]] өзі ойлап тапқан [[Вуди Вудпекер|Вуди тоқылдағының]] фотосуреттерімен]] Леммле кеткеннен кейін компания Джо Пастернактың басты рөлде [[Дина Дурбин]] ойнаған киномюзиклдерінің арқасында нарықта өз орнын сақтап қалды. 1940-жылдары [[Эбботт пен Костелло]] комедиялық дуэті киностудия иелері үшін екінші үлкен сәттілікке айналды. ''Universal'' студиясында [[Роберт Сиодмак|Р. Сиодмак]]тың «[[Қандықолдар (фильм, 1946)|Қандықолдар]]<nowiki/>» және [[Жюль Дассен|Ж. Дассен]]нің «[[Жалаңаш қала]]<nowiki/>» туындылары сияқты бірнеше классикалық [[Нуар|нуар фильмдері]] түсірілді. [[Дэвид Селзник|Д. Селзник]]тің рұқсатымен, онымен келісімшартта болған [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]] Universal үшін «[[Күмән көлеңкесі]]<nowiki/>» және «[[Диверсант (фильм, 1942)|Диверсант]]<nowiki/>» фильмдерін таспалады. Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге Бинг Кросби немесе Джимми Стюарт сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). Соған қарамастан, сол кезеңде компанияның қаржылық жағдайы бірінші деңгейлі «жұлдыздармен» ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасуға әлі де жеткіліксіз еді. Түсірілімге [[Бинг Кросби]] немесе [[Джимми Стюарт]] сияқты танымал тұлғаларды тарту үшін олар бекітілген «үлкен бестік» студияларымен өзара келісуге тура келетін. Осы себепті Universal ұжымы Голливудта ең соңғылардың қатарында түрлі-түсті таспамен жұмыс істеуге көшті (1925 жылғы «Опера елесі» фильміндегі түстің жаңашыл қолданылуын есепке алмағанда). == Британдықтардың басқаруы == Америкалық миллионер Артур Рэнк 1940-жылдары өзінің қомақты қаржылық қолдауымен [[Ұлыбритания кинематографы|британдық кинематограф]]тың бұрын-соңды болмаған өрлеуіне жол ашқан еді. Ол «Universal» студиясын америкалық көрермендердің жүрегін жаулап алу үшін таптырмас трамплин ретінде қарастырды. Оның «Universal» компаниясымен серіктестігінің арқасында американдықтар [[Дэвид Лин]]нің «[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]<nowiki/>» және [[Лоуренс Оливье|Лоренс Оливье]]нің «[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]<nowiki/>» туындылары сияқты ағылшын кино мектебінің озық шедеврлерімен танысуға мүмкіндік алды. 1945 жылы Рэнктың бастамасымен ''Universal'' және тәуелсіз ''International Pictures'' компаниясы бірігіп, ''United World Pictures'' концерні құрылды, алайда бұл бірлестік бір жылға да жетпей тарап кетті. Осы «қайта құрылымдаудан» кейін біріккен студия атауы ''Universal-International'' деп өзгертіліп, оның тізгінін ''International Pictures'' компаниясының негізін қалаушы [[Уильям Гетц]] (америкалық киноиндустриядағы ықпалды тұлға, [[Луис Барт Майер|Л. Б. Майер]]дің күйеу баласы) қолға алды. 1951 жылдың соңында студияны басқару құқығын басқа бір ағылшын компаниясы — [[Decca Records]] сатып алды. Кинокомпания тарихындағы осы кезең режиссер [[Дуглас Сирк]]пен арадағы жемісті ынтымақтастықпен есте қалды. Ал 1950-жылдары студияның ең танымал жұлдыздары әрі бас басты секс-символдары [[Рок Хадсон]] мен [[Тони Кёртис]] болды. == MCA компаниясының иелігінде == [[Сурет:Universal city.JPG|нобай|300x300 нүкте|[[Кахуэнга]] асуы арқылы Голливудтан бөлініп тұрған әйгілі ''[[Universal City]]''']] 1950-жылдардың аяғында көрермендердің кинотеатрлардан теледидар экрандарына жаппай ауысуына байланысты Голливудтың ірі студиялары қиын кезеңді бастан өткерді. ''Universal'' компаниясы жаңа фильмдер түсіруді біраз уақытқа тоқтатып, 1958 жылы өзінің аты аңызға айналған түсірілім алаңын {{iw|MCA Inc.||en|MCA Inc.}} концерніне 11 миллион долларға сатып жіберді. Жаңа қожайындар оның атауын [[Revue Studios]] деп өзгертіп, сол жерде телехикаялар өндірісін жолға қойды. MCA басшысы [[Лью Вассерман]] ол кезде ескіре бастаған «Леммле қаласын» заманауи үлгіде жаңартуға қомақты қаражат құйды. 1962 жылы MCA мен Decca Records компанияларының түпкілікті бірігуі жүзеге асты. Нәтижесінде ''Universal Studios'' Лью Вассерманның толық бақылауына өтті. Ол осы уақытқа дейін өзі агенттік еткен Голливуд «жұлдыздарын», атап айтқанда [[Дорис Дэй]], [[Лана Тёрнер]], [[Кэри Грант]] және тіпті [[Альфред Хичкок|А. Хичкок]]ты «Universal» студиясымен келісімшарт жасасуға көндіріп үлгерген еді. Студия өз тарихында екінші рет киноиндустриядағы көшбасшылық орындарға шықты. Леммле дәуірінен айырмашылығы, 1960-жылдардың басындағы ''Universal'' Голливудтың ең жарық жұлдыздарымен келісімшарттар жасасуға толықтай қауқарлы болды. Сол кезеңдегі сәтті туындылардың жарқын мысалы ретінде 1963 жылы жарық көрген «[[Құстар (фильм, 1963)|Құстар]]<nowiki/>» мен «[[Шарада (фильм)|Шарада]]<nowiki/>» фильмдерін атауға болады. 1960-жылдардағы ''Universal'' табысының басты кепілдерінің бірі — телефильмдерді белсенді түрде өндіруі еді. Тіпті кейбір маусымдарда компания ''[[NBC]]'' арнасында көрсетілген сериалдардың тең жартысын өзі шығарып отырды. Студия американдық кино алпауыттарының ішінде алғашқы болып теледидар тарапынан туындаған бәсекелестік мәселесін тиімді шеше білді. Сонымен қатар, 1970-жылдары теледидар саласына жұмыс істеу студияның негізгі табыс көзіне айналды. Сол кезеңдегі ''Universal''-дың ең табысты киножобаларының қатарында студияның кассалық рекордын жаңартқан «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]<nowiki/>» (1970), қорқынышты оқиғалы «[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]<nowiki/>» триллері ([[Стивен Спилберг]]тің кейінгі туындылары сияқты), [[Джордж Лукас|Дж. Лукас]]тың өте шағын бюджетке түсірген «[[Америкалық граффитилер]]<nowiki/>» жастар фильмі және кейінірек жарық көрген «[[Болашаққа оралу]]<nowiki/>» франшизасы бар. == 1990-жылдардан бастап == [[Сурет:Transformers The Ride construction (Hollywood, May 2010).jpg|нобай|«[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер»]] аттракционының құрылысы]] 1990-шы және 2000-шы жылдар аралығында ''Universal Pictures'' студиясы (басқа да Голливуд алпауыттары сияқты) бірнеше рет қожайынын ауыстырды: 1990 жылы Вассерман MCA компаниясын ''[[Panasonic]]'' тұрмыстық техникасын шығаратын ірі жапондық инвестор — «[[Matsushita Electric|Matsushita]]<nowiki/>» компаниясына 6600 миллион долларға сату туралы келісімге келді. Дәл соның алдындағы мәміледен түскен қаражат есебінен сол 1990 жылы Орландо қаласында ''Universal Studios Florida'' [[Ойын-сауық саябағы|тақырыптық саябағы]] есігін айқара ашты. 1995 жылы жапониялықтар компанияның 80% үлесін канадалық алкогольдік ішімдіктер өндірушісі ''[[Seagram]]'' корпорациясына 5700 миллион долларға сатып жіберді (бұл корпорация кейінірек ''[[PolyGram]]'' дыбыс жазу компаниясын да өзіне қосып алды). 2000 жылы «Seagram» компаниясының шоу-бизнес саласына қатысты бөлімшелерін француздық ''[[Vivendi]]'' медиаконгломераты сатып алып, өз атауын ''Vivendi Universal'' деп өзгертті. 2002 жылы студияның [[артхаус]] бағытындағы жобалармен айналысатын ''[[Focus Features]]'' деп аталатын арнайы бөлімшесі жұмысын бастады. Өз қарыздарын өтеу мақсатында ''Vivendi'' 2004 жылы ''Universal'' компаниясының бақылау пакетін (80%) [[General Electric]] корпорациясына сатып жіберді. Жаңа қожайындар бұл активті өздеріне тиесілі ''[[NBC]]'' телеарнасымен біріктіріп, ''[[NBC Universal]]'' холдингін құру туралы шешім қабылдады. Ал қалған 20% үлес ''Vivendi'' компаниясынан 2010 жылы толығымен сатып алынды. 2010 жылы ''NBC Universal'' акцияларының 51%-ы АҚШ-тағы ең ірі кабельдік теледидар және үй интернеті операторы — [[Comcast]] компаниясына сатылды. Бұл ірі мәміле ресми түрде 2011 жылдың 29 қаңтарында аяқталды. == Бейнеөнімдер және үй кинотеатры == «MCA Videocassette» бейнекомпаниясы 1980 жылы құрылып, «Universal» киностудиясының фильмдерін бейнекассеталарда шығара бастады. 1983 жылдың соңынан бастап бұл бейнекомпания «MCA Home Video» деп қайта аталды. Кейінірек, 1990-жылдарға қарай компания өзінің туындыларын Laserdisc форматында да жарыққа шығарды. 1991 жылы атауы «MCA/Universal Home Video» деп өзгертілді. Ал 1997 жылы компания «Universal Home Video» деген жаңа атауға ие болып, өзінің фильмдерін DVD дискілерінде шығаруға көшті. == Фильмдерге деген құқықтар == ''Universal'' компаниясы тек өз студиясы түсірген туындылардың ғана емес, сонымен қатар өзінен бұрынғы [[Авторлық құқық|құқық]] иеленушілердің, соның ішінде [[Ealing Studios|Илингтегі британдық студия]]ның, [[Дино де Лаурентис]]тің өндірістік кәсіпорны мен [[EMI Films]] компаниясының да орасан зор фильмдер каталогына иелік етеді. Бұған қоса, компания [[Paramount Pictures]] студиясының 1929–1949 жылдар аралығында түсірген дыбыстық фильмдеріне деген құқықтарды да өз бақылауында ұстап отыр (бұл құқықтарды 1957 жылы MCA Inc. концерні сатып алған болатын). 1970-жылдардың басында Американың ең көне студиялары саналатын ''Universal'' мен ''Paramount'' АҚШ-тан тыс аймақтарда өз өнімдерін тарату (дистрибуциялау) үшін бірлескен кәсіпорын құруға уағдаласты. Осылайша дүниеге келген ''Cinema International Corporation'' компаниясына үшінші тарап ретінде [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]] студиясы қосылғаннан кейін, оның атауы [[United International Pictures|UIP]] деп өзгертілді. 2000 жылы [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]] билігі бұл конгломератты нарықты [[монополия]]лады деп айыптаған кезде, MGM өз орнын [[20th Century Fox]] студиясына босатып берді. Бұл конгломераттың бас штаб-пәтері [[Лондон]]да орналасқан. == Тағы қараңыз == * [[Universal Studios Hollywood]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.universalstudios.com/ Universal Studios ресми сайты] {{Wayback|url=http://www.universalstudios.com/ |date=20131204115419 }} [[Санат:Universal Pictures|*]] [[Санат:1912 жылы құрылған компаниялар]] [[Санат:1912 жылы АҚШ-та пайда болғандар]] [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Vivendi-дің бұрынғы еншілес компаниялары]] 0yix2ey8uduq15gaesikp8g63thff2e Түркістан амфитеатры 0 782362 3615136 2026-06-10T05:03:10Z Эльмира Ералиева 179349 ''және т.б.'' 3615136 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} == Түркістан амфитеатры == '''Түркістан амфитеатры''' — Түркістан қаласының мәдени-туристік аймағында орналасқан заманауи ашық аспан астындағы сахналық кешен. Нысан қаладағы ірі қоғамдық-мәдени іс-шараларды өткізуге арналған және сәулеттік келбетімен ерекшеленеді. == Жалпы сипаттамасы == Амфитеатрдың ерекше архитектуралық шешімі келушілерге эстетикалық әсер сыйлайды. Нысан ашық форматта салынған, көпшілік жиналатын концерттер, театрландырылған қойылымдар, фестивальдер мен ресми шараларды өткізуге бейімделген. Кешеннің жалпы аумағы шамамен 2400 шаршы метрді құрайды. Көрермендерге арналған орын саны 1000 адамға есептелген. == Орналасуы == Амфитеатр Түркістан қаласының тарихи-мәдени және туристік инфрақұрылымы дамыған бөлігінде орналасқан. Ол қала тұрғындары мен қонақтарының демалыс орны ретінде де маңызға ие. == Мәдени маңызы == Түркістан амфитеатры–қаладағы мәдени өмірдің маңызды орталықтарының бірі саналады. Мұнда түрлі концерттік бағдарламалар, мерекелік кештер, жастар фестивальдері және мемлекеттік деңгейдегі іс-шаралар ұйымдастырылады. == Сәулеті == Нысанның сыртқы келбеті ұлттық нақыш пен заманауи стильді үйлестіре отырып жобаланған. Дөңгелек пішінді сахна алаңы мен сатылы көрермен орындықтары классикалық амфитеатр үлгісін еске түсіреді.---- == Дереккөздер: == # https://kaz.inform.kz/news/turkistanda-amfiteatr-paydalanuga-beriledi_a3529674/ ҚазАқпарат # https://ontustiktv.kz/kz/news/21251 ONTUSTIK телеарнасы # https://rus.baq.kz/zdanie_amfiteatra_sdadut_v_ekspluatatsiyu_v_turkestanskoy_oblasti_v_etom_godu__49230/ Baq.kz # https://otyrar.kz/2019/05/neobychnyj-amfiteatr-poyavitsya-v-turkestane/ OTYRAR # https://www.gov.kz/memleket/entities/turkestan-turizm Түркістан облысының туризм басқармасы # https://weproject.media/articles/detail/novyy-kazakhstan-11-mest-kotorye-stoit-posetit-v-turkestane/ WE Project [[Санат:Театр]] 4rtpopfaa4d45c3ol9hl0ytuvzzy77c Ислам мәдениеті музейі 0 782363 3615138 2026-06-10T05:14:24Z NaziraBimakova 178074 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ғимарат | ғимараттың аты = Ислам мәдениеті музейі | шынайы аты = | бұрынғы атауы = | балама аты = | статусы = Солтүстік Қазақстан облысының жергілік... 3615138 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Ғимарат | ғимараттың аты = Ислам мәдениеті музейі | шынайы аты = | бұрынғы атауы = | балама аты = | статусы = Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші | суреті = Ислам мәдениеті музейі (Солтүстік Қазақстан облысы). | ені = | сурет атауы = | позициялық карта = Қазақстан |lat_dir = |lat_deg = 54|lat_min = 29|lat_sec = 37 |lon_dir = |lon_deg = 66|lon_min = 38|lon_sec = 08 | карта атауы = | карта ені = | ғимараттың үлкен жетістігі = | ізашары = | ізбасары = | ғимарат түрі = мәдениет мекемесі | сәулет стилі = қала құрылысы және сәулет | қолданылуы = | орналасуы = Солтүстік Қазақстан облысы | мекен жайы = [[Петропавл қаласы]], [[Партизанская көшесі|Партизанская көшесі]] 4В. | қала = | мемлекет = | қазіргі жалдаушы = | ғимараттың маңыздылығы = | құрылысы уақыты = [[1857 жылы|1857]] жыл | құрылысы аяқталды = [[1870 жыл|1870]] жыл | ашылған уақыты = | жөнделген уақыты = | жабылған уақыты = | бұзылған уақыты = | құны = | жөндеу құны = | биіктігі = | төбесі = | антеннаның төбесі = | шатыры = | ең соңғы қабат = | обсерватория = | құрылыс жүйесі = | көлемі = | диаметрі = | басқа да өлшемдері = | қабаттар саны = | ғимараттың ішкі ауданы = | лифтілер = | тапсырыс беруші = | иемденуші = | басқарушы орган = | сәулетшісі = | сәулет фирмасы = | салушы = | инженері = | инженер-құрылысшы = | басқа да дизайнерлер = | сметашы = | бас мердігер = | марапаттары = | дүкендер саны = | бөлмелер саны = | көлік тұрағы = | сайты = }} '''Ислам мәдениеті музейі''' – [[Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі|Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштер тізімі]]не енген сәулет өнері ескерткіші. == Орналасқан жері == [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Петропавл қаласы|Партизанская көшесі]] 4В. == Тарихи деректер, қоры == Ислам мәдениеті музейі- өңірдегі исламдық мәдени және тарихи мұраны зерттеуге, сақтауға және насихаттауға арналған. Музей [[«Абылай хан резиденциясының»| филиалы болып табылады]]. Музей орналасқан ғимарат өңірдегі мұсылман мәдениетінің дамуымен тығыз байланысты тарихи нысан болып табылады.<br> Музей [[XIX ғасыр|XIX]] ғасырдағы бұрынғы мешіт ғимаратында орналасқан. Бұл нысан Солтүстік Қазақстандағы ислам сәулетінің маңызды ескерткіштерінің бірі болып саналады. Мешіттің құрылысы [[1857 жыл|1857]] жылы басталып, [[1870 жыл|1870]] жылы аяқталған. Құрылысты қаланың мұсылман қауымдастығына жататын жергілікті көпестер қаржыландырған, бұл Петропавлдың өңірлік орталық ретінде қалыптасуында сауда мен діни өмірдің маңызды рөл атқарғанын көрсетеді.<br> [[XXI ғасыр|XXI]] ғасырдың басына қарай нысан апатты жағдайда болғанымен, тарихи-мәдени құндылығын сақтап қалды. [[2023 жыл|2023]] жылы қайта жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін ғимаратта Ислам мәдениеті музейі ашылып, нысанға қайтадан мәдени-ағартушылық қызметі қайтарылды. Музей экспозициясы ислам мәдениетінің VII ғасырдан бергі дамуын қамтиды және екі залға орналастырылған.<br> Өңірдің туристік нысандарының бірі.<ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} Солтүстік Қазақстан облысында ислам мәдениет музейі ашылды/ ;СҚО әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы; [ресми интернет-ресурсы]... – Петропавл : [2023. ж.], https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/press/news/details/539504?lang=kk [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысы сәулеті]] [[Санат:Қазақстан мұражайлары]] ievnthy2upncb7mxl5emei7zc4sefuj Қатысушы талқылауы:Shiningr3ds 3 782365 3615143 2026-06-10T06:23:20Z Vladimir Solovjev 28571 Vladimir Solovjev [[Қатысушы талқылауы:Shiningr3ds]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Культурный слой]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Shiningr3ds|Shiningr3ds]]" to "[[Special:CentralAuth/Культурный слой|Культурный слой]]" 3615143 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Культурный слой]] bltwiybypfgmytmogspf4l882mbflsf Быхов 0 782366 3615144 2026-06-10T06:53:38Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 3615144 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] q7pgm9v6gkkntdogix9aa862i1njabn 3615145 3615144 2026-06-10T06:54:53Z Мағыпар 100137 үлгі 3615145 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] t057dubsdnipfqqlcj18di5h9dia9ir 3615154 3615145 2026-06-10T07:10:59Z Мағыпар 100137 толықтыру 3615154 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 4ziub5pp5ltxdwbohbnczm4hfk2q5e6 3615155 3615154 2026-06-10T07:11:58Z Мағыпар 100137 дереккөз 3615155 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] tuhan4k7qq1v909vasasu9n3011zsxu 3615156 3615155 2026-06-10T07:14:38Z Мағыпар 100137 толықтыру 3615156 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 1m6atnai730nfab0rt6qbq1phjd32u1 3615158 3615156 2026-06-10T07:15:44Z Мағыпар 100137 /* Географиялық сипаттамасы */ дереккөз 3615158 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] agjd31cvnrlc1b5tfqiofhn4hqik57j 3615159 3615158 2026-06-10T07:20:09Z Мағыпар 100137 толықтыру 3615159 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] efizb118jb2wswlqwkxo2d6uie0v617 3615160 3615159 2026-06-10T07:26:26Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3615160 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] hbkuddxyfocy8qhdymw6a0q2e4o6tax 3615161 3615160 2026-06-10T07:31:18Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3615161 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] is3wal704pbj17359iqdauimdr1gxpd 3615162 3615161 2026-06-10T07:32:08Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3615162 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] qucoslcv20azkomu7hr5d9f0ujz7ojg 3615163 3615162 2026-06-10T07:42:43Z Мағыпар 100137 толықтыру 3615163 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 40yr6vdn5czvuydmec88by5pzab985x 3615164 3615163 2026-06-10T07:43:34Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз 3615164 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] brwufbf9rln5pxxkijsiehea7twegyt 3615165 3615164 2026-06-10T07:47:11Z Мағыпар 100137 толықтыру 3615165 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] jwxiwykgy6tkr0jiygpye1fb6358oos 3615166 3615165 2026-06-10T07:47:42Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3615166 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 9s9mbal55xknm1qhpbqe03x8jfbblki 3615167 3615166 2026-06-10T07:50:19Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3615167 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 1j6rmrt0j9uchjirma7kkhoioabomg1 3615168 3615167 2026-06-10T07:51:23Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3615168 wikitext text/x-wiki '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 2djbizvr7zsue0wd0dlt8qvcsle8vqo 3615169 3615168 2026-06-10T08:28:16Z Мағыпар 100137 үлгі 3615169 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] e2ihcchjpdv449wp2n3fwghdkl4xots 3615170 3615169 2026-06-10T08:28:57Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3615170 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] lq1rwuyicbn38vrmug53hvg6yvzwtd8 3615171 3615170 2026-06-10T08:29:42Z Мағыпар 100137 үлгі 3615171 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] ie9s3df6pejavvicznp44j9m1mbjqk8 3615172 3615171 2026-06-10T08:30:12Z Мағыпар 100137 үлгі 3615172 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] g0dzgub1hdgo2lf0wzo8t4xu6i91wa5 3615175 3615172 2026-06-10T08:32:05Z Мағыпар 100137 үлгі 3615175 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] mk0t3binjw5c00k4p3izm8cwwxiunjr 3615176 3615175 2026-06-10T08:33:20Z Мағыпар 100137 үлгі 3615176 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 5g5i3r0xgxj03qxpnqq676r55z4fzcp 3615181 3615176 2026-06-10T08:38:31Z Мағыпар 100137 3615181 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 5jwl9dzo2ydeq0pa33q4ih7vbg9s521 3615189 3615181 2026-06-10T08:42:48Z Мағыпар 100137 үлгі 3615189 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1370 |алғашқы дерек = 1470 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 155 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 16 111 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] pcxoi1nts9yo96jbdq6g38p73ipwvap 3615191 3615189 2026-06-10T08:45:57Z Мағыпар 100137 сурет қою 3615191 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1370 |алғашқы дерек = 1470 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 155 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 16 111 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="160"> Building of the former male gymnasium Bychaŭ.jpg|Тарихи-өлкетану мұражайы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] d0p4fvvan4t8d5en634e3gcz46312sw 3615194 3615191 2026-06-10T08:47:55Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ 3615194 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1370 |алғашқы дерек = 1470 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 155 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 16 111 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="160"> Building of the former male gymnasium Bychaŭ.jpg|Тарихи-өлкетану мұражайы Byhawski zamak 01.jpg|Быхов бекінісі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] dvv6mwcoqu2gaab6iwo007labatao5s 3615195 3615194 2026-06-10T08:48:47Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ 3615195 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1370 |алғашқы дерек = 1470 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 155 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 16 111 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="160"> Building of the former male gymnasium Bychaŭ.jpg|Тарихи-өлкетану мұражайы Byhawski zamak 01.jpg|Быхов бекінісі Byhawskaja synagoga 01.Jpg|Синагога </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 98f5id4e8tzbevakqpz18t5u2xpegiw 3615198 3615195 2026-06-10T08:51:38Z Мағыпар 100137 сурет қою 3615198 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Быхов |шынайы атауы = {{lang-be|Бы́хаў}} |сурет = Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 36.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Беларусь |елтаңба = Coat of Arms of Bychaŭ, Belarus.svg |ту = Flag of Bychaŭ, Belarus.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =53 |lat_min =31 |lat_sec =34 |lon_dir =E |lon_deg =30 |lon_min =14 |lon_sec =09 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Облыс |аймағы = Могилёв облысы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = Аудан |ауданы = Быхов ауданы |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1370 |алғашқы дерек = 1470 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 155 |климаты = қоңыржай континентальды |ресми тілі = |тұрғыны = 16 111 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +3:00 |DST = |телефон коды = +375 2231 |пошта индексі = 213352, 213353 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Bychaŭ |сайты = |сайт тілі = }} '''Быхов''' ({{lang-be|Бы́хаў}}) — [[Беларусь]] Республикасының [[Могилёв облысы]]ндағы аудандық бағыныстағы қала, [[Быхов ауданы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы 1-қаңтардағы жағдай бойынша Быхов қаласының халқы 16 111 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://www.belstat.gov.by/upload/iblock/d61/vjqb7qgm1dqzb0eql69uaemh9bxokmvd.pdf|title=Численность населения на 1 января 2026 г. по Республике Беларусь|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Географиялық сипаттамасы == Быхов — [[Могилёв]]тен 50 км қашықтықта, Днепр өзенінің жағасында орналасқан. Быхов қаласы арқылы P120 (Быхов-Белиничи) және P97 (Могилев-Быхов-Рогачев) тас жолдары өтеді, сондай-ақ Могилев-Жлобин желісінде теміржол стансасы бар.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/9369-Byhov.html|title=Европа. Белоруссия. Могилёвская область. Быховский район|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Тарихы == Быхов туралы алғашқы дерек 1430 жылға жатады. XIV ғасырға жататын құжаттарда Ескі Быхов ретінде белгілі Быхов Друцкий князьдерінің меншігінде болды, одан кейін қала Гаштольдтарға өтті. 1542 жылы ол Ходкевич магнатының меншігіне айналды (XVI ғасыр), ал 1628 жылы Сапегалар қаланың иелері болды. XVII-XVIII ғасырларда қалада екі монументалды тас құрылым болған: феодалдың қамалы мен синагога, қалған барлық ғимараттар ағаштан жасалған. Олар қоршау мен өрттен қирады. Тек қамал мен синагога ғана аман қалған. 1772 жылы Польша-Литва Достастығының бірінші бөлінуі кезінде Быхов Ресейге беріліп, келесі жылы уездік қала ретінде қосылды. Быховтың жоспары 1778 жылы, ал елтаңбасы 1781 жылы бекітілді. 1842 жылы 5 қарашада қалада екі жылдық приход мектебі құрылды. 1918 жылы Быхов Беларусь Халық Республикасының құрамына кірді. 1919 жылы 1 қаңтарда Беларусь Коммунистік партиясының (большевиктерінің) бірінші съезінің қарарына сәйкес ол Беларусь КСР құрамына кірді, бірақ 16 қаңтарда басқа этникалық беларусь аумақтарымен бірге РСФСР құрамына берілді. 1924 жылы Быхов БКСР-ге оралды, онда аудан орталығына айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдың 5 шілдесінен 1944 жылдың 28 маусымына дейін қала неміс оккупациясында болды. 1990 жылдардың басына дейін Быховта Балтық флотының әскери-теңіз авиациясының гарнизоны және кейінірек Ту-22М2 ұшақтарымен ауыстырылған Ту-16 зымыран тасығыштарының базасы болды.<ref>{{citeweb|url=https://ekskursii.by/?Goroda_Belarusi=81_Bihov&ysclid=mq7pcsfq99448023862|title=История развития - Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада «Домочай нан-тоқаш және кондитерлік компаниясы», «Быхов консервілеу және көкөніс кептіру зауыты», «ПМК-247» — құрылыс компаниясы, «Быхов орман шаруашылығы», жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары және металл өңдеу кәсіпорындары жұмыс істейді. Төрт орта мектеп, бір музыка мектебі және алты кітапхана бар. 1979 жылы өлкетану мұражайы ашылды. «Маяк Приднепровья» атты аймақтық газет шығарылады.<ref>{{citeweb|url=https://belaruscity.net/byhov/|title=Быхов|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Қаланың көрікті жерлеріне XVII ғасырдан бері сақталған Быхов қамалы және қалың қабырғалары бар Ренессанс синагогасының үлгісі болып табылатын Қорғаныс синагогасы жатады. Қалада сондай-ақ XIX ғасырдағы ағаштан жасалған Қасиетті Троица шіркеуі жұмыс істейді. Быховта сонымен қатар өлкетану мұражайы мен Авиаторлар ескерткіші (СУ-24М ұшағы) орналасқан. Қаланың шетінде Барколобово ауылындағы Құдай Анасының Барколобово белгішесі орналасқан Вознесенский монастырі бар. Басқа да көрнекті орындарға «Лудчицкая биіктігі» мемориалы (Ұлы Отан соғысының шайқастарын еске алу) және Грудиновкадағы Толстой кешенінің қирандылары жатады.<ref>{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/belarus-byhov.htm|title=Карта Быхова|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-10|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Building of the former male gymnasium Bychaŭ.jpg|Тарихи-өлкетану мұражайы Byhawski zamak 01.jpg|Быхов бекінісі Byhawskaja synagoga 01.Jpg|Синагога Быхов, Быховский район, Могилёвская область, Беларусь 18.jpg|Мәдени орталық </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Могилёв облысы}} [[Санат:Могилёв облысы қалалары]] 692ic9y61k6ckzejv9kerow8qnxdiru Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов 0 782367 3615151 2026-06-10T07:08:40Z NaziraBimakova 178074 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{ Мемлекеттік қызметкер | түс = | Қазақша есімі = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Шынайы есімі = | Суреті = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Су... 3615151 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{ Мемлекеттік қызметкер | түс = | Қазақша есімі = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Шынайы есімі = | Суреті = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Сурет ені = | Титулы = [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = North Kazakhstan province seal.svg | Реті = | Басқара бастады = [[18 наурыз ]] [[2022 жыл]]дан бастап | Басқаруын аяқтады = | Туған күні = 20.08.1987 | Туған жері = | азаматтығы [[Жамбыл ауданы]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]]. = | Білімі = {{Unbulleted list |[[ Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетiнде | «Тарих бакалавры»]] (2005-2009) |[[ Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университетiнде | «Құқық бакалавры» ]] (2017-2019) | Ұлыбритания, Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарламасы (2023-2025) ''' Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов''' ([[20 тамыз]] [[1987 жыл]], [[Жамбыл ауданы | Жамбыл ]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]] — қазақстандық мемлекеттік қызметкер, 2022 жылғы 18 наурыздан бастап [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы. == Білімі == Досбол Нұржанұлы 2009 жылы [[Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетi]]н «Тарих бакалавры» бойынша, 2019 жылы [[Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университеті]]н «Құқық бакалавры» бойынша, 2005 жылы [[Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарлама]]сы тәмамдады. == Еңбек жолы == Еңбек жолын 2009 жылдың қыркүйегінде Жамбыл ауданындағы [[№2 Преснов орта мектебі]]нде тарих пәнінің мұғалімі болып бастаған. 2015–2018 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің аппараты]]нда түрлі лауазымдарда қызмет атқарған. 2018–2022 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы]] басшысының орынбасары болған. 2022 жылғы 18 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы болып тағайындалды. == Әскери қызметі == 2010-2013 жылдары [[Алматы қаласы|2466 әскери бөлім]]де Отан алдындағы борышын өтеген. == Спорттық жетістіктері == Бала кезінен спортпен айналысқан. Жамбыл ауданындағы балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде грек-рим күресі бойынша жаттыққан.Облыстық және халықаралық жарыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы. 2005 жылы спорт шеберіне үміткер атағын алған. Жаттықтырушысы — Саруар Мырзағалиұлы Бектасов. == Қоғамдық және шығармашылық қызметі == Мәдениет саласындағы жобаларды жүзеге асыруға қатысып келеді. Оның бастамасымен ұйымдастырылған «Qyzyljar Music Fest» халықаралық мәдени фестивалі Солтүстік Қазақстан өңіріндегі ірі мәдени іс-шаралардың біріне айналды. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Егемендіктің мәуелі жемісі» атты мақаласы облыстық қоғамдық-саяси басылымда жарық көрген. == Марапаттары == Қазақстан Республикасы министрліктерінің ведомстволық марапаттары; Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің марапаттары мен алғыс хаттары. == Дереккөздер == == Сілтемелер == Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ресми сайты.https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/about/structure/people/46858?lang=kk&utm_source=chatgpt.com [[Санат:1987 жылы туғандар]] [[Санат:Тірі адамдар]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік қызметшілері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының тұлғалары]] [[Санат:Жамбыл ауданының тумалары]] 1kah2g8yv3gmo35a9h0ixjsmed7y99j 3615157 3615151 2026-06-10T07:14:47Z NaziraBimakova 178074 3615157 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{ Мемлекеттік қызметкер | түс = | Қазақша есімі = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Шынайы есімі = | Суреті = Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов | Сурет ені = | Титулы = [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы | Ту = Flag of Kazakhstan.svg | Ту2 = North Kazakhstan province seal.svg | Реті = | Басқара бастады = [[18 наурыз ]] [[2022 жыл]]дан бастап | Басқаруын аяқтады = | Туған күні = 20.08.1987 | Туған жері = | азаматтығы [[Жамбыл ауданы]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]]. = | Білімі = {{Unbulleted list |[[ Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетiнде | «Тарих бакалавры»]] (2005-2009) |[[ Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университетiнде | «Құқық бакалавры» ]] (2017-2019) | Ұлыбритания, Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарламасы (2023-2025) ''' Досбол Нұржанұлы Әбдірейісов''' ([[20 тамыз]] [[1987 жыл]], [[Жамбыл ауданы | Жамбыл ]], {{туғанжері| Озерный ауылы | Озерный ауылы}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]] — қазақстандық мемлекеттік қызметкер, 2022 жылғы 18 наурыздан бастап [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігі]]нің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы. == Білімі == Досбол Нұржанұлы 2009 жылы [[Академик З.Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтiк-техникалық университетi]]н «Тарих бакалавры» бойынша, 2019 жылы [[Солтүстiк Қазақстан мемлекеттiк университеті]]н «Құқық бакалавры» бойынша, 2005 жылы [[Линкольн университетінде халықаралық «Болашақ» бағдарлама]]сын тәмамдады. == Еңбек жолы == Еңбек жолын 2009 жылдың қыркүйегінде Жамбыл ауданындағы [[№2 Преснов орта мектебі]]нде тарих пәнінің мұғалімі болып бастаған. 2015–2018 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің аппараты]]нда түрлі лауазымдарда қызмет атқарған. 2018–2022 жылдары [[Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы]] басшысының орынбасары болған. 2022 жылғы 18 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының басшысы болып тағайындалды. == Әскери қызметі == 2010-2013 жылдары [[Алматы қаласы|2466 әскери бөлім]]де Отан алдындағы борышын өтеген. == Спорттық жетістіктері == Бала кезінен спортпен айналысқан. Жамбыл ауданындағы балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінде грек-рим күресі бойынша жаттыққан.Облыстық және халықаралық жарыстардың бірнеше дүркін жеңімпазы. 2005 жылы спорт шеберіне үміткер атағын алған. Жаттықтырушысы — Саруар Мырзағалиұлы Бектасов. == Қоғамдық және шығармашылық қызметі == Мәдениет саласындағы жобаларды жүзеге асыруға қатысып келеді. Оның бастамасымен ұйымдастырылған «Qyzyljar Music Fest» халықаралық мәдени фестивалі Солтүстік Қазақстан өңіріндегі ірі мәдени іс-шаралардың біріне айналды. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай «Егемендіктің мәуелі жемісі» атты мақаласы облыстық қоғамдық-саяси басылымда жарық көрген. == Марапаттары == Қазақстан Республикасы министрліктерінің ведомстволық марапаттары; Солтүстік Қазақстан облысы әкімінің марапаттары мен алғыс хаттары. == Дереккөздер == == Сілтемелер == Солтүстік Қазақстан облысы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасының ресми сайты.https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-madeniet/about/structure/people/46858?lang=kk&utm_source=chatgpt.com [[Санат:1987 жылы туғандар]] [[Санат:Тірі адамдар]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік қызметшілері]] [[Санат:Солтүстік Қазақстан облысының тұлғалары]] [[Санат:Жамбыл ауданының тумалары]] giae1rgwj2ori7t3svstqvbq22nook0 Гас Леви 0 782368 3615178 2026-06-10T08:36:13Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні... 3615178 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> 75wrd3a73r8bhdp27p3tt4i9ljdj36g 3615180 3615178 2026-06-10T08:36:25Z 1nter pares 146705 3615180 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} jsd6yymmtrlogfrbh24k5bgptlsa6tt 3615182 3615180 2026-06-10T08:38:42Z 1nter pares 146705 3615182 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} k1u6vf76octk3eng73z2n0nedara6d8 3615185 3615182 2026-06-10T08:39:49Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615185 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 76xt70356ufcp6iskx8kyuw941skjn9 3615187 3615185 2026-06-10T08:40:33Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615187 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} jwuyxi3z15kbn45zcer4mnw7uv9pi59 3615188 3615187 2026-06-10T08:42:36Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3615188 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == 1933 жылдан 1969 жылға дейін Леви Goldman Sachs компаниясының сауда бөлімін басқарды. Леви мен [[Роберт Мнучин]] [[блоктық сауда]] сияқты сауда стратегияларын дамытуға мұрындық болды. 1969 жылы зейнетке шығуға дайындалған кезде, банк ісіне көбірек бейім [[Сидни Уайнберг]]тің Левиді өзінің мұрагері етіп тағайындауға қатысты белгілі бір күмәндары болды. Соған қарамастан, ол ақыр соңында Левиді компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындады. Сонымен қатар Уайнберг Левимен қатар жұмыс істейтін корпоративтік басқару органы ретінде сегіз мүшеден тұратын «басқару комитеті» жүйесін енгізді. Оның құрамына негізінен тәжірибелі әрі аға банкир-серіктестер кірді. Компания ішінде Леви ерекше жігерлілігімен, қызба мінезімен, зеректігімен және жомарттығымен танылды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ntj6r6n8qh3zhwu2tqxlp0736ltmcfo 3615190 3615188 2026-06-10T08:44:49Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3615190 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == 1933 жылдан 1969 жылға дейін Леви Goldman Sachs компаниясының сауда бөлімін басқарды. Леви мен [[Роберт Мнучин]] [[блоктық сауда]] сияқты сауда стратегияларын дамытуға мұрындық болды. 1969 жылы зейнетке шығуға дайындалған кезде, банк ісіне көбірек бейім [[Сидни Уайнберг]]тің Левиді өзінің мұрагері етіп тағайындауға қатысты белгілі бір күмәндары болды. Соған қарамастан, ол ақыр соңында Левиді компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындады. Сонымен қатар Уайнберг Левимен қатар жұмыс істейтін корпоративтік басқару органы ретінде сегіз мүшеден тұратын «басқару комитеті» жүйесін енгізді. Оның құрамына негізінен тәжірибелі әрі аға банкир-серіктестер кірді. Компания ішінде Леви ерекше жігерлілігімен, қызба мінезімен, зеректігімен және жомарттығымен танылды. Леви 1969 жылдан 1976 жылға дейін басқарушы серіктес қызметін атқарған кезеңде Goldman Sachs айтарлықтай өсті. Сонымен қатар компания бірнеше ірі дауларды бастан өткерді. Олардың қатарында Penn Central компаниясының банкроттығы және коммерциялық қағаздармен байланысты жанжал болды.<ref name="Hahn Instruments">{{cite book |last=Hahn |first=Thomas K. |editor=Timothy Q. Cook |editor2=Robert K. Laroche |title=Instruments of the Money Market |url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |access-date=2007-01-17 |edition=Seventh |publisher=Federal Reserve Bank of Richmond |location=Richmond, Virginia |chapter=Commercial Paper |chapter-url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/ch09.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070615181442/http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |archive-date=2007-06-15}}</ref> [[Penn Central]] дағдарысы компанияның беделіне нұқсан келтіріп, Goldman Sachs үшін сот процестері мен өтемақы төлемдері түрінде миллиондаған доллар шығынға алып келді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ha1zy9u18375udphk6lm5b356tw5203 3615192 3615190 2026-06-10T08:46:26Z 1nter pares 146705 3615192 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == 1933 жылдан 1969 жылға дейін Леви Goldman Sachs компаниясының сауда бөлімін басқарды. Леви мен [[Роберт Мнучин]] [[блоктық сауда]] сияқты сауда стратегияларын дамытуға мұрындық болды. 1969 жылы зейнетке шығуға дайындалған кезде, банк ісіне көбірек бейім [[Сидни Уайнберг]]тің Левиді өзінің мұрагері етіп тағайындауға қатысты белгілі бір күмәндары болды. Соған қарамастан, ол ақыр соңында Левиді компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындады. Сонымен қатар Уайнберг Левимен қатар жұмыс істейтін корпоративтік басқару органы ретінде сегіз мүшеден тұратын «басқару комитеті» жүйесін енгізді. Оның құрамына негізінен тәжірибелі әрі аға банкир-серіктестер кірді. Компания ішінде Леви ерекше жігерлілігімен, қызба мінезімен, зеректігімен және жомарттығымен танылды. Леви 1969 жылдан 1976 жылға дейін басқарушы серіктес қызметін атқарған кезеңде Goldman Sachs айтарлықтай өсті. Сонымен қатар компания бірнеше ірі дауларды бастан өткерді. Олардың қатарында Penn Central компаниясының банкроттығы және коммерциялық қағаздармен байланысты жанжал болды.<ref name="Hahn Instruments">{{cite book |last=Hahn |first=Thomas K. |editor=Timothy Q. Cook |editor2=Robert K. Laroche |title=Instruments of the Money Market |url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |access-date=2007-01-17 |edition=Seventh |publisher=Federal Reserve Bank of Richmond |location=Richmond, Virginia |chapter=Commercial Paper |chapter-url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/ch09.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070615181442/http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |archive-date=2007-06-15}}</ref> [[Penn Central]] дағдарысы компанияның беделіне нұқсан келтіріп, Goldman Sachs үшін сот процестері мен өтемақы төлемдері түрінде миллиондаған доллар шығынға алып келді. Леви 1976 жылғы қазанда Нью-Йорк порт басқармасы комиссарларының отырысы кезінде инсульт алғанға дейін Goldman Sachs компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.<ref>{{cite web |last1=Webb |first1=Nicholas |title=Gustave L. Levy, Memorabilia, Awards, 1956-1976 {{!}} Icahn School of Medicine |url=https://icahn.mssm.edu/about/ait/archives/collection/gustave-levy-memorabilia-awards |website=Icahn School of Medicine at Mount Sinai |access-date=15 December 2020 |date=2011}}</ref> Ол комаға түсіп, кейін 66 жасында [[Маунт-Синай ауруханасы]]нда қайтыс болды. Левидің орнына [[Джон Уайтхед]] пен Сидни Уайнбергтің ұлы [[Джон Уайнберг]] келді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4imfr93o5ub43tbmviost39v74xfcba 3615193 3615192 2026-06-10T08:47:35Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3615193 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' (23 мамыр 1910 – 3 қараша 1976) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == 1933 жылдан 1969 жылға дейін Леви Goldman Sachs компаниясының сауда бөлімін басқарды. Леви мен [[Роберт Мнучин]] [[блоктық сауда]] сияқты сауда стратегияларын дамытуға мұрындық болды. 1969 жылы зейнетке шығуға дайындалған кезде, банк ісіне көбірек бейім [[Сидни Уайнберг]]тің Левиді өзінің мұрагері етіп тағайындауға қатысты белгілі бір күмәндары болды. Соған қарамастан, ол ақыр соңында Левиді компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындады. Сонымен қатар Уайнберг Левимен қатар жұмыс істейтін корпоративтік басқару органы ретінде сегіз мүшеден тұратын «басқару комитеті» жүйесін енгізді. Оның құрамына негізінен тәжірибелі әрі аға банкир-серіктестер кірді. Компания ішінде Леви ерекше жігерлілігімен, қызба мінезімен, зеректігімен және жомарттығымен танылды. Леви 1969 жылдан 1976 жылға дейін басқарушы серіктес қызметін атқарған кезеңде Goldman Sachs айтарлықтай өсті. Сонымен қатар компания бірнеше ірі дауларды бастан өткерді. Олардың қатарында Penn Central компаниясының банкроттығы және коммерциялық қағаздармен байланысты жанжал болды.<ref name="Hahn Instruments">{{cite book |last=Hahn |first=Thomas K. |editor=Timothy Q. Cook |editor2=Robert K. Laroche |title=Instruments of the Money Market |url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |access-date=2007-01-17 |edition=Seventh |publisher=Federal Reserve Bank of Richmond |location=Richmond, Virginia |chapter=Commercial Paper |chapter-url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/ch09.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070615181442/http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |archive-date=2007-06-15}}</ref> [[Penn Central]] дағдарысы компанияның беделіне нұқсан келтіріп, Goldman Sachs үшін сот процестері мен өтемақы төлемдері түрінде миллиондаған доллар шығынға алып келді. Леви 1976 жылғы қазанда Нью-Йорк порт басқармасы комиссарларының отырысы кезінде инсульт алғанға дейін Goldman Sachs компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.<ref>{{cite web |last1=Webb |first1=Nicholas |title=Gustave L. Levy, Memorabilia, Awards, 1956-1976 {{!}} Icahn School of Medicine |url=https://icahn.mssm.edu/about/ait/archives/collection/gustave-levy-memorabilia-awards |website=Icahn School of Medicine at Mount Sinai |access-date=15 December 2020 |date=2011}}</ref> Ол комаға түсіп, кейін 66 жасында [[Маунт-Синай ауруханасы]]нда қайтыс болды. Левидің орнына [[Джон Уайтхед]] пен Сидни Уайнбергтің ұлы [[Джон Уайнберг]] келді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық бас атқарушы директорлар]] [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Нью-Орлеан кәсіпкерлері]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] qho0yhpg4whldiw0wbr0evtpgytg7wk 3615212 3615193 2026-06-10T09:31:12Z 1nter pares 146705 /* */ 3615212 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Гас Леви |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Густав Леви |Толық есімі = |Туған күні = 23.05.1910 |Туған жері = [[Нью-Орлеан]], [[Луизиана]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 03.11.1976 |Қайтыс болған жері = [[Нью-Йорк]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Густав «Гас» Леви''' ([[23 мамыр]] [[1910 жыл|1910]] – [[3 қараша]] [[1976 жыл|1976]]) — 1969 жылдан қайтыс болғанға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясының аға серіктесі болған америкалық банкир. Ол [[Сидни Уайнберг]]тің орнына компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындалды.<ref name="Funding Universe" >{{cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/The-Goldman-Sachs-Group-Inc-Company-History.html|title=The Goldman Sachs Group Inc. }}</ref> == Ерте өмірі == Леви 1910 жылғы 23 мамырда [[Нью-Орлеан]] қаласында [[еврейлер|еврей]] отбасында дүниеге келді. Ол Сигмунд пен Белла Левидің үш баласының бірі болды. Леви [[Тулейн университеті]]нде қысқа уақыт оқығанымен, оқуын аяқтамады. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, қаржы секторында түрлі жұмыстар атқарды. 1933 жылы аптасына 27,50 АҚШ доллары жалақымен Goldman Sachs компаниясының бір адамнан тұратын сауда бөлімін басқаруға қабылданды. Леви еңбек жолының қалған бөлігін түгелдей [[Goldman Sachs]] компаниясында өткізді. == Мансабы == 1933 жылдан 1969 жылға дейін Леви Goldman Sachs компаниясының сауда бөлімін басқарды. Леви мен [[Роберт Мнучин]] [[блоктық сауда]] сияқты сауда стратегияларын дамытуға мұрындық болды. 1969 жылы зейнетке шығуға дайындалған кезде, банк ісіне көбірек бейім [[Сидни Уайнберг]]тің Левиді өзінің мұрагері етіп тағайындауға қатысты белгілі бір күмәндары болды. Соған қарамастан, ол ақыр соңында Левиді компанияның бас атқарушы директоры қызметіне тағайындады. Сонымен қатар Уайнберг Левимен қатар жұмыс істейтін корпоративтік басқару органы ретінде сегіз мүшеден тұратын «басқару комитеті» жүйесін енгізді. Оның құрамына негізінен тәжірибелі әрі аға банкир-серіктестер кірді. Компания ішінде Леви ерекше жігерлілігімен, қызба мінезімен, зеректігімен және жомарттығымен танылды. Леви 1969 жылдан 1976 жылға дейін басқарушы серіктес қызметін атқарған кезеңде Goldman Sachs айтарлықтай өсті. Сонымен қатар компания бірнеше ірі дауларды бастан өткерді. Олардың қатарында Penn Central компаниясының банкроттығы және коммерциялық қағаздармен байланысты жанжал болды.<ref name="Hahn Instruments">{{cite book |last=Hahn |first=Thomas K. |editor=Timothy Q. Cook |editor2=Robert K. Laroche |title=Instruments of the Money Market |url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |access-date=2007-01-17 |edition=Seventh |publisher=Federal Reserve Bank of Richmond |location=Richmond, Virginia |chapter=Commercial Paper |chapter-url=http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/ch09.cfm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070615181442/http://www.richmondfed.org/publications/economic_research/instruments_of_the_money_market/instruments.pdf |archive-date=2007-06-15}}</ref> [[Penn Central]] дағдарысы компанияның беделіне нұқсан келтіріп, Goldman Sachs үшін сот процестері мен өтемақы төлемдері түрінде миллиондаған доллар шығынға алып келді. Леви 1976 жылғы қазанда Нью-Йорк порт басқармасы комиссарларының отырысы кезінде инсульт алғанға дейін Goldman Sachs компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.<ref>{{cite web |last1=Webb |first1=Nicholas |title=Gustave L. Levy, Memorabilia, Awards, 1956-1976 {{!}} Icahn School of Medicine |url=https://icahn.mssm.edu/about/ait/archives/collection/gustave-levy-memorabilia-awards |website=Icahn School of Medicine at Mount Sinai |access-date=15 December 2020 |date=2011}}</ref> Ол комаға түсіп, кейін 66 жасында [[Маунт-Синай ауруханасы]]нда қайтыс болды. Левидің орнына [[Джон Уайтхед]] пен Сидни Уайнбергтің ұлы [[Джон Уайнберг]] келді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық бас атқарушы директорлар]] [[Санат:Goldman Sachs қызметкерлері]] [[Санат:Нью-Орлеан кәсіпкерлері]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] crdaufkprncsgdeu8zm5ws8e5lx98wu Қатысушы талқылауы:Mariomassone 3 782369 3615184 2026-06-10T08:39:45Z Cabayi 54188 Cabayi [[Қатысушы талқылауы:Mariomassone]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Skekzilla]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Mariomassone|Mariomassone]]" to "[[Special:CentralAuth/Skekzilla|Skekzilla]]" 3615184 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Skekzilla]] 119odjmcfukuo98qgarf6aokp558xm1 Санат:Нью-Орлеан кәсіпкерлері 14 782370 3615196 2026-06-10T08:49:03Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Елді мекендері бойынша америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:Луизиана кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша Нью-Орлеан тұлғалары]] 3615196 wikitext text/x-wiki [[Санат:Елді мекендері бойынша америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:Луизиана кәсіпкерлері]] [[Санат:Кәсібі бойынша Нью-Орлеан тұлғалары]] t64mg5ef6a1z22ltr4nvk18gdh3mjad Санат:Луизиана кәсіпкерлері 14 782371 3615197 2026-06-10T08:51:15Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Штаттары бойынша америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:Кәсібі бойынша Луизиана тұлғалары]] 3615197 wikitext text/x-wiki [[Санат:Штаттары бойынша америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:Кәсібі бойынша Луизиана тұлғалары]] 2vd6m8fjpep2waj4xatx53tzlv5hkw9 Галина Мәжитқызы Кәкенова 0 782372 3615200 2026-06-10T09:01:53Z Салиха 17167 Жаңа бетте: {{Ғалым |Есімі = Галина Мәжитқызы Кәкенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 31.08.1958 |Туған жері = {{туғанжері|Павлодар|Павлодарда}} қаласы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Аза... 3615200 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Галина Мәжитқызы Кәкенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 31.08.1958 |Туған жері = {{туғанжері|Павлодар|Павлодарда}} қаласы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * {{Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері}} (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021). |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Галина Мәжитқызы Кәкенова''' — тарих ғылымының докторы ([[2006 жыл|2006]]), профессор ([[2011 жыл|2011]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1958 жыл|1958]] жылы 31 тамызда [[Павлодар]] қаласында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1983 жыл|1983]]).<br> 1983-[[1996 жыл|96]] жылдары Целиноград ауыл шаруашылығы институтында (қазіргі [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]) оқытушы, 1996-[[2000 жыл|2000]] жылдары [[Еуразия ұлттық университеті]]нде оқытушы, кафедра меңгерушісі, [[2001 жыл|2001]] жылдан профессор қызметтерін атқарады. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазақстанның ғылыми жəне шығармашылық интеллигенциясы тарихының тарихнамасы (1917-1991 жж.)" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: Қазақстанның тарихнамасы, Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының өзекті мəселелері, Халықаралық терроризмнің тарихы жəне эволюциясы.<br> 90-нан астам ғылыми еңбектің, 1 монография, 1 оқулық, 4 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Марапаттары == * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * "[[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]" (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021).<ref>[https://smart.enu.kz/api/serve?path=/general/files/fb2fbfc9-b351-49ba-bc57-e06f1a624d8d.pdf Кәкенова Галина Мәжитқызы.]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://fir.enu.kz/kz/page/departments/department-of-international-relations/teaching-staff-of-the-department-1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР КАФЕДРАСЫНЫҢ ПРОФЕССОРЛАРЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] 17nigxq05ouyl3a4w8m4uib5lpg2ya7 3615202 3615200 2026-06-10T09:02:57Z Салиха 17167 «[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615202 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Галина Мәжитқызы Кәкенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 31.08.1958 |Туған жері = {{туғанжері|Павлодар|Павлодарда}} қаласы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * {{Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері}} (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021). |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Галина Мәжитқызы Кәкенова''' — тарих ғылымының докторы ([[2006 жыл|2006]]), профессор ([[2011 жыл|2011]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1958 жыл|1958]] жылы 31 тамызда [[Павлодар]] қаласында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1983 жыл|1983]]).<br> 1983-[[1996 жыл|96]] жылдары Целиноград ауыл шаруашылығы институтында (қазіргі [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]) оқытушы, 1996-[[2000 жыл|2000]] жылдары [[Еуразия ұлттық университеті]]нде оқытушы, кафедра меңгерушісі, [[2001 жыл|2001]] жылдан профессор қызметтерін атқарады. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазақстанның ғылыми жəне шығармашылық интеллигенциясы тарихының тарихнамасы (1917-1991 жж.)" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: Қазақстанның тарихнамасы, Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының өзекті мəселелері, Халықаралық терроризмнің тарихы жəне эволюциясы.<br> 90-нан астам ғылыми еңбектің, 1 монография, 1 оқулық, 4 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Марапаттары == * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * "[[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]" (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021).<ref>[https://smart.enu.kz/api/serve?path=/general/files/fb2fbfc9-b351-49ba-bc57-e06f1a624d8d.pdf Кәкенова Галина Мәжитқызы.]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://fir.enu.kz/kz/page/departments/department-of-international-relations/teaching-staff-of-the-department-1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР КАФЕДРАСЫНЫҢ ПРОФЕССОРЛАРЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] hvagk4ua1sy3m0z6g7qn8o70n767a1p 3615203 3615202 2026-06-10T09:03:17Z Салиха 17167 «[[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары|Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615203 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Галина Мәжитқызы Кәкенова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 31.08.1958 |Туған жері = {{туғанжері|Павлодар|Павлодарда}} қаласы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Еуразия ұлттық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * {{Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері}} (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021). |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Галина Мәжитқызы Кәкенова''' — тарих ғылымының докторы ([[2006 жыл|2006]]), профессор ([[2011 жыл|2011]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1958 жыл|1958]] жылы 31 тамызда [[Павлодар]] қаласында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1983 жыл|1983]]).<br> 1983-[[1996 жыл|96]] жылдары Целиноград ауыл шаруашылығы институтында (қазіргі [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]) оқытушы, 1996-[[2000 жыл|2000]] жылдары [[Еуразия ұлттық университеті]]нде оқытушы, кафедра меңгерушісі, [[2001 жыл|2001]] жылдан профессор қызметтерін атқарады. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Қазақстанның ғылыми жəне шығармашылық интеллигенциясы тарихының тарихнамасы (1917-1991 жж.)" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: Қазақстанның тарихнамасы, Қазақстан Республикасының сыртқы саясатының өзекті мəселелері, Халықаралық терроризмнің тарихы жəне эволюциясы.<br> 90-нан астам ғылыми еңбектің, 1 монография, 1 оқулық, 4 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Марапаттары == * "Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы" Мемлекеттік гранттың иегері (2008, 2020); * "[[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]]" (2008); * "Лев Гумилев" медалі (2018); * "Еуразия университетіне 25 жыл" мерейтойлық медалі (2021).<ref>[https://smart.enu.kz/api/serve?path=/general/files/fb2fbfc9-b351-49ba-bc57-e06f1a624d8d.pdf Кәкенова Галина Мәжитқызы.]</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://fir.enu.kz/kz/page/departments/department-of-international-relations/teaching-staff-of-the-department-1 ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР КАФЕДРАСЫНЫҢ ПРОФЕССОРЛАРЫ.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Еуразия ұлттық университетінің профессорлары]] iaqv7n97f0ho9qx6zhw0p7rs87t7r73 Джон Л. Уайнберг 0 782373 3615204 2026-06-10T09:27:21Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = John l weinberg - photo.jpg |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], Н... 3615204 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = John l weinberg - photo.jpg |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], АҚШ |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], АҚШ |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]], [[Принстон университеті]], [[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3 |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' (25 қаңтар 1925 – 7 тамыз 2006) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін Goldman Sachs компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. d3z1x8wa4ftnzp0yo41mrm5bpn6b5gx 3615206 3615204 2026-06-10T09:27:57Z 1nter pares 146705 /* */ 3615206 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], АҚШ |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], АҚШ |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]], [[Принстон университеті]], [[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3 |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' (25 қаңтар 1925 – 7 тамыз 2006) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін Goldman Sachs компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. bqxp43a7gkkh9dsxp7gxwh9obn6s6ur 3615207 3615206 2026-06-10T09:28:34Z 1nter pares 146705 3615207 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3 |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' (25 қаңтар 1925 – 7 тамыз 2006) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. npe48sbnkluv8c3refmv0tk2ji5hi36 3615208 3615207 2026-06-10T09:29:05Z 1nter pares 146705 /* */ 3615208 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3 |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' (25 қаңтар 1925 – 7 тамыз 2006) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. 0twphiqlskqhmp8pi0prfjcycvoznp3 3615211 3615208 2026-06-10T09:30:20Z 1nter pares 146705 /* */ 3615211 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3 |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. 82q8oeyya1fr6bw9vrxd6ci76bau232 3615214 3615211 2026-06-10T09:31:49Z 1nter pares 146705 3615214 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} oekuxl5l5agu7d5peeqpxcdfxgyks1n 3615215 3615214 2026-06-10T09:32:16Z 1nter pares 146705 3615215 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 1n32lyvrni1oz2cn7gz22vvpxv62d21 3615216 3615215 2026-06-10T09:34:02Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615216 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} lixb3o39r4q4mwre7qll37d5u2guz4v 3615217 3615216 2026-06-10T09:34:48Z 1nter pares 146705 /* Ерте өмірі */ 3615217 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} qn5tzmua4ftvoca27093pqetun74ol8 3615218 3615217 2026-06-10T09:37:20Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3615218 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == Уайнберг 1950 жылы [[Goldman Sachs]] компаниясына жұмысқа кіріп, кейін аға инвестициялық банкир әрі басқару комитетінің төрағасы дәрежесіне дейін көтерілді. Ол фирманы 1976 жылдан 1990 жылға дейін басқарды.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-aug-10-me-passings10.1-story.html|title=John L. Weinberg, 81; Longtime Goldman Sachs Executive|date=2006-08-10|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2020-02-10}}</ref> Goldman Sachs-тағы қызметі кезінде ол компанияны ашық акционерлік қоғамға айналдыруға қарсы болды. Сондай-ақ оның басшылығы кезеңінде Goldman Sachs жаулық сипаттағы компанияларды басып алу мәмілелеріне қатысудан бас тартты. Уайнберг [[Seagram]] сусындар тобының, [[Knight-Ridder]] газет баспа компаниясының және Du Pont химия компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар ол Принстон университеті мен [[New York-Presbyterian Hospital]] қамқоршылар кеңестерінің мүшесі қызметін атқарды. Ол [[Делавэр университеті]]ндегі Weinberg Center for Corporate Governance орталығын қаржыландырды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} cdqhk5u0fkumv0v4kyjybiuvpaw8vcb 3615221 3615218 2026-06-10T09:42:29Z 1nter pares 146705 /* Мансабы */ 3615221 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == Уайнберг 1950 жылы [[Goldman Sachs]] компаниясына жұмысқа кіріп, кейін аға инвестициялық банкир әрі басқару комитетінің төрағасы дәрежесіне дейін көтерілді. Ол фирманы 1976 жылдан 1990 жылға дейін басқарды.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-aug-10-me-passings10.1-story.html|title=John L. Weinberg, 81; Longtime Goldman Sachs Executive|date=2006-08-10|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2020-02-10}}</ref> Goldman Sachs-тағы қызметі кезінде ол компанияны ашық акционерлік қоғамға айналдыруға қарсы болды. Сондай-ақ оның басшылығы кезеңінде Goldman Sachs жаулық сипаттағы компанияларды басып алу мәмілелеріне қатысудан бас тартты. Уайнберг [[Seagram]] сусындар тобының, [[Knight-Ridder]] газет баспа компаниясының және Du Pont химия компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар ол Принстон университеті мен [[New York-Presbyterian Hospital]] қамқоршылар кеңестерінің мүшесі қызметін атқарды. Ол [[Делавэр университеті]]ндегі Weinberg Center for Corporate Governance орталығын қаржыландырды. == Отбасы және қайтыс болуы == Джон Л. Уайнберг 81 жасында құлап жарақаттанудан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол 1897–1968 жылдары өмір сүрген [[Сильван Готшал]]дың қызы Сью Энн Готшалға үйленген.<ref>{{Google books |id=uzI79XfsOIwC |title=Biographical Dictionary of American Business Leaders, Volume 4 |page=1584 }}</ref> Ерлі-зайыптылар [[Коннектикут]] штатындағы [[Гринвич]] қаласында тұрды. Олардың екі баласы және бес немересі болды.<ref>{{Cite news|last=Thomas|first=Landon Jr.|url=https://www.nytimes.com/2006/08/09/business/09weinberg.html|title=John L. Weinberg, 81, Former Leader of Goldman, Dies|date=2006-08-09|work=The New York Times|access-date=2020-02-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=john-l-weinberg&pid=18818827|title=John Weinberg Obituary|last=|first=|date=|website=[[Legacy.com]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-02-10}}</ref> Олардың ұлы Джон С. Уайнберг 1983 жылы Goldman Sachs компаниясына жұмысқа кірді, 1992 жылы серіктес атанды және 2006 жылдан 2015 жылға дейін компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.evercore.com/bios/john-s-weinberg/ | title=John S. Weinberg }}</ref> 2016 жылы ол [[Evercore]] компаниясына төраға ретінде қосылып, 2020 жылы оның бас атқарушы директоры болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} s3w6oflwohfpamgckekpi3pko48lw9z 3615222 3615221 2026-06-10T09:44:10Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3615222 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == Уайнберг 1950 жылы [[Goldman Sachs]] компаниясына жұмысқа кіріп, кейін аға инвестициялық банкир әрі басқару комитетінің төрағасы дәрежесіне дейін көтерілді. Ол фирманы 1976 жылдан 1990 жылға дейін басқарды.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-aug-10-me-passings10.1-story.html|title=John L. Weinberg, 81; Longtime Goldman Sachs Executive|date=2006-08-10|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2020-02-10}}</ref> Goldman Sachs-тағы қызметі кезінде ол компанияны ашық акционерлік қоғамға айналдыруға қарсы болды. Сондай-ақ оның басшылығы кезеңінде Goldman Sachs жаулық сипаттағы компанияларды басып алу мәмілелеріне қатысудан бас тартты. Уайнберг [[Seagram]] сусындар тобының, [[Knight-Ridder]] газет баспа компаниясының және Du Pont химия компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар ол Принстон университеті мен [[New York-Presbyterian Hospital]] қамқоршылар кеңестерінің мүшесі қызметін атқарды. Ол [[Делавэр университеті]]ндегі Weinberg Center for Corporate Governance орталығын қаржыландырды. == Отбасы және қайтыс болуы == Джон Л. Уайнберг 81 жасында құлап жарақаттанудан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол 1897–1968 жылдары өмір сүрген [[Сильван Готшал]]дың қызы Сью Энн Готшалға үйленген.<ref>{{Google books |id=uzI79XfsOIwC |title=Biographical Dictionary of American Business Leaders, Volume 4 |page=1584 }}</ref> Ерлі-зайыптылар [[Коннектикут]] штатындағы [[Гринвич]] қаласында тұрды. Олардың екі баласы және бес немересі болды.<ref>{{Cite news|last=Thomas|first=Landon Jr.|url=https://www.nytimes.com/2006/08/09/business/09weinberg.html|title=John L. Weinberg, 81, Former Leader of Goldman, Dies|date=2006-08-09|work=The New York Times|access-date=2020-02-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=john-l-weinberg&pid=18818827|title=John Weinberg Obituary|last=|first=|date=|website=[[Legacy.com]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-02-10}}</ref> Олардың ұлы Джон С. Уайнберг 1983 жылы Goldman Sachs компаниясына жұмысқа кірді, 1992 жылы серіктес атанды және 2006 жылдан 2015 жылға дейін компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.evercore.com/bios/john-s-weinberg/ | title=John S. Weinberg }}</ref> 2016 жылы ол [[Evercore]] компаниясына төраға ретінде қосылып, 2020 жылы оның бас атқарушы директоры болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Нью-Йорк штаты банкирлері]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Еврей текті америкалық әскери қызметшілер]] [[Санат:Корея соғысындағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары]] [[Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары]] [[Санат:Deerfield Academy түлектері]] [[Санат:Гарвард бизнес мектебінің түлектері]] [[Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері]] [[Санат:Принстон университетінің түлектері]] [[Санат:АҚШ теңіз жаяу әскерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] [[Санат:XXI ғасыр америкалық еврейлері]] 94pjhqg2hydt3i8drp7qv36ecui0wh5 3615224 3615222 2026-06-10T09:47:45Z 1nter pares 146705 3615224 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == Уайнберг 1950 жылы [[Goldman Sachs]] компаниясына жұмысқа кіріп, кейін аға инвестициялық банкир әрі басқару комитетінің төрағасы дәрежесіне дейін көтерілді. Ол фирманы 1976 жылдан 1990 жылға дейін басқарды.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-aug-10-me-passings10.1-story.html|title=John L. Weinberg, 81; Longtime Goldman Sachs Executive|date=2006-08-10|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2020-02-10}}</ref> Goldman Sachs-тағы қызметі кезінде ол компанияны ашық акционерлік қоғамға айналдыруға қарсы болды. Сондай-ақ оның басшылығы кезеңінде Goldman Sachs жаулық сипаттағы компанияларды басып алу мәмілелеріне қатысудан бас тартты. Уайнберг [[Seagram]] сусындар тобының, [[Knight-Ridder]] газет баспа компаниясының және Du Pont химия компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар ол Принстон университеті мен [[New York-Presbyterian Hospital]] қамқоршылар кеңестерінің мүшесі қызметін атқарды. Ол [[Делавэр университеті]]ндегі Weinberg Center for Corporate Governance орталығын қаржыландырды. == Отбасы және қайтыс болуы == Джон Л. Уайнберг 81 жасында құлап жарақаттанудан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол 1897–1968 жылдары өмір сүрген [[Сильван Готшал]]дың қызы Сью Энн Готшалға үйленген.<ref>{{Google books |id=uzI79XfsOIwC |title=Biographical Dictionary of American Business Leaders, Volume 4 |page=1584 }}</ref> Ерлі-зайыптылар [[Коннектикут]] штатындағы [[Гринвич]] қаласында тұрды. Олардың екі баласы және бес немересі болды.<ref>{{Cite news|last=Thomas|first=Landon Jr.|url=https://www.nytimes.com/2006/08/09/business/09weinberg.html|title=John L. Weinberg, 81, Former Leader of Goldman, Dies|date=2006-08-09|work=The New York Times|access-date=2020-02-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=john-l-weinberg&pid=18818827|title=John Weinberg Obituary|last=|first=|date=|website=[[Legacy.com]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-02-10}}</ref> Олардың ұлы Джон С. Уайнберг 1983 жылы Goldman Sachs компаниясына жұмысқа кірді, 1992 жылы серіктес атанды және 2006 жылдан 2015 жылға дейін компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.evercore.com/bios/john-s-weinberg/ | title=John S. Weinberg }}</ref> 2016 жылы ол [[Evercore]] компаниясына төраға ретінде қосылып, 2020 жылы оның бас атқарушы директоры болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Нью-Йорк штаты банкирлері]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Еврей текті америкалық әскери қызметшілер]] [[Санат:Корея соғысындағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары]] [[Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары]] [[Санат:Дирфилд академиясы түлектері]] [[Санат:Гарвард бизнес мектебінің түлектері]] [[Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері]] [[Санат:Принстон университетінің түлектері]] [[Санат:АҚШ теңіз жаяу әскерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] [[Санат:XXI ғасыр америкалық еврейлері]] hq830igcvt3gdmsmlqpljimt2n7rhrh 3615226 3615224 2026-06-10T09:49:55Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3615226 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Джон Л. Уайнберг |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Джон Ливингстон Уайнберг |Толық есімі = |Туған күні = 25.01.1925 |Туған жері = [[Скарсдейл]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |Қайтыс болған күні = 07.08.2006 |Қайтыс болған жері = [[Гринвич]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |Азаматтығы = |Ұлты = |Мансабы = инвестициялық банкир |Белсенді жылдары = |Білімі = [[Deerfield Academy]]<br>[[Принстон университеті]]<br>[[Гарвард бизнес мектебі]] |Мамандығы = |Не үшін белгілі = |Партиясы = |Әкесі = [[Сидни Уайнберг|Сидни Дж. Уайнберг]] |Анасы = |Жұбайы = {{Неке|Сью Энн Готшал|1952}} |Серігі = |Балалары = 3<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/945/000160465/|publisher=[[nndb.com]]|title=John L. Weinberg|accessdate=2015-04-08}}</ref> |Отбасы = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Джон Ливингстон Уайнберг''' ([[25 қаңтар]] [[1925 жыл|1925]] – [[7 тамыз]] [[2006 жыл|2006]]) — 1976 жылдан 1990 жылға дейін [[Goldman Sachs]] компаниясын басқарған америкалық банкир және кәсіпкер. == Ерте өмірі == Уайнберг [[Goldman Sachs]] компаниясының банкирлерінің бірі болған [[Сидни Уайнберг]]тің ұлы еді. Ол Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округіне қарасты Скарсдейл қаласында дүниеге келіп, сол жерде өсті. Ол [[Deerfield Academy]] оқу орнында білім алды. 1948 жылы [[Принстон университеті]]н экономика мамандығы бойынша тәмамдап, өнер бакалавры (A.B.) дәрежесін алды. Оның дипломдық жұмысы «Корпоративтік директорлардың мәртебесі мен функциялары» деп аталды. Одан кейін [[Гарвард бизнес мектебі]]нде оқыды. Уайнберг [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусында лейтенант қызметін атқарды. Кейін [[Корей соғысы]] кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылды. == Мансабы == Уайнберг 1950 жылы [[Goldman Sachs]] компаниясына жұмысқа кіріп, кейін аға инвестициялық банкир әрі басқару комитетінің төрағасы дәрежесіне дейін көтерілді. Ол фирманы 1976 жылдан 1990 жылға дейін басқарды.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-aug-10-me-passings10.1-story.html|title=John L. Weinberg, 81; Longtime Goldman Sachs Executive|date=2006-08-10|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2020-02-10}}</ref> Goldman Sachs-тағы қызметі кезінде ол компанияны ашық акционерлік қоғамға айналдыруға қарсы болды. Сондай-ақ оның басшылығы кезеңінде Goldman Sachs жаулық сипаттағы компанияларды басып алу мәмілелеріне қатысудан бас тартты. Уайнберг [[Seagram]] сусындар тобының, [[Knight-Ridder]] газет баспа компаниясының және Du Pont химия компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар ол Принстон университеті мен [[New York-Presbyterian Hospital]] қамқоршылар кеңестерінің мүшесі қызметін атқарды. Ол [[Делавэр университеті]]ндегі Weinberg Center for Corporate Governance орталығын қаржыландырды. == Отбасы және қайтыс болуы == Джон Л. Уайнберг 81 жасында құлап жарақаттанудан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол 1897–1968 жылдары өмір сүрген [[Сильван Готшал]]дың қызы Сью Энн Готшалға үйленген.<ref>{{Google books |id=uzI79XfsOIwC |title=Biographical Dictionary of American Business Leaders, Volume 4 |page=1584 }}</ref> Ерлі-зайыптылар [[Коннектикут]] штатындағы [[Гринвич]] қаласында тұрды. Олардың екі баласы және бес немересі болды.<ref>{{Cite news|last=Thomas|first=Landon Jr.|url=https://www.nytimes.com/2006/08/09/business/09weinberg.html|title=John L. Weinberg, 81, Former Leader of Goldman, Dies|date=2006-08-09|work=The New York Times|access-date=2020-02-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=john-l-weinberg&pid=18818827|title=John Weinberg Obituary|last=|first=|date=|website=[[Legacy.com]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-02-10}}</ref> Олардың ұлы Джон С. Уайнберг 1983 жылы Goldman Sachs компаниясына жұмысқа кірді, 1992 жылы серіктес атанды және 2006 жылдан 2015 жылға дейін компания төрағасының орынбасары қызметін атқарды.<ref>{{cite web | url=https://www.evercore.com/bios/john-s-weinberg/ | title=John S. Weinberg }}</ref> 2016 жылы ол [[Evercore]] компаниясына төраға ретінде қосылып, 2020 жылы оның бас атқарушы директоры болды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Нью-Йорк штаты банкирлері]] [[Санат:Америкалық компания директорлары]] [[Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Еврей текті америкалық әскери қызметшілер]] [[Санат:Корея соғысындағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлері корпусының қызметшілері]] [[Санат:Goldman Sachs директорлар кеңесінің төрағалары]] [[Санат:Goldman Sachs бас атқарушы директорлары]] [[Санат:Дирфилд академиясы түлектері]] [[Санат:Гарвард бизнес мектебі түлектері]] [[Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері]] [[Санат:Принстон университеті түлектері]] [[Санат:АҚШ теңіз жаяу әскерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы америкалық кәсіпкерлер]] [[Санат:XX ғасыр америкалық еврейлері]] [[Санат:XXI ғасыр америкалық еврейлері]] a3tvnlrfqyr0rkmadtdp0ietj3dtcsu Рисалат Бибі Османқызы Каримова 0 782374 3615209 2026-06-10T09:29:32Z Салиха 17167 Жаңа бетте: {{Ғалым |Есімі = Рисалат Бибі Османқызы Каримова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 27.07.1952 |Туған жері = қазіргі [[Жетісу облысы]], {{туғанжері|Панфилов ауданы|Панфилов ауданында}}, Көктал (П... 3615209 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Рисалат Бибі Османқызы Каримова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 27.07.1952 |Туған жері = қазіргі [[Жетісу облысы]], {{туғанжері|Панфилов ауданы|Панфилов ауданында}}, [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Шығыстану институты]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Рисалат Бибі Османқызы Каримова''' — тарих ғылымының докторы ([[2008 жыл|2008]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1952 жыл|1952]] жылы 27 шілдеде қазіргі [[Жетісу облысы]], [[Панфилов ауданы]], [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1976 жыл|1976]]).<br> 1976-[[1984 жыл|84]] жылдары Мемлекеттік өнер музейінде аға ғылыми қызметкер, 1984-[[1986 жыл|86]] жылдары Тіл білімі институтының (қазіргі [[Ахмет Байтұрсынұлы атындағы тіл білімі институты]]) ұйғыртану бөлімінде кіші ғылыми қызметкер, 1986-[[1996 жыл|96]] жылдары Ұйғыртану институтында кіші, аға ғылыми қызметкер, 1996 жылдан [[Шығыстану институты]]нда аға, жетекші ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі, Ұйғыртану орталығының жетекшісі, 2010 жылдан бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Средневековые города Восточного Туркестана в цивилизационных процессах Центральной Азии" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: этнология, сəндік қолданбалы өнер, жалпы тарих, Орталық Азия мен Шығыс Түркістан тарихы, Шығыс Түркістанның ортағасырлық қалаларының тарихы мен мəдениеті.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монография мен 1 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.invost.kz/persons/science/226/ Каримова Рисалат Биби Усмановна.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] kaniq45kavafyn3zi1vliv2e4r9hyj7 3615210 3615209 2026-06-10T09:30:17Z Салиха 17167 3615210 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Рисалат Бибі Османқызы Каримова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 27.07.1952 |Туған жері = қазіргі [[Жетісу облысы]], {{туғанжері|Панфилов ауданы|Панфилов ауданында}}, [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Шығыстану институты]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Рисалат Бибі Османқызы Каримова''' — тарих ғылымының докторы ([[2008 жыл|2008]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1952 жыл|1952]] жылы 27 шілдеде қазіргі [[Жетісу облысы]], [[Панфилов ауданы]], [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1976 жыл|1976]]).<br> 1976-[[1984 жыл|84]] жылдары Мемлекеттік өнер музейінде аға ғылыми қызметкер, 1984-[[1986 жыл|86]] жылдары Тіл білімі институтының (қазіргі [[Ахмет Байтұрсынұлы атындағы тіл білімі институты]]) ұйғыртану бөлімінде кіші ғылыми қызметкер, 1986-[[1996 жыл|96]] жылдары Ұйғыртану институтында кіші, аға ғылыми қызметкер, 1996 жылдан [[Шығыстану институты]]нда аға, жетекші ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі, Ұйғыртану орталығының жетекшісі, 2010 жылдан бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Средневековые города Восточного Туркестана в цивилизационных процессах Центральной Азии" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: этнология, сəндік қолданбалы өнер, жалпы тарих, Орталық Азия мен Шығыс Түркістан тарихы, Шығыс Түркістанның ортағасырлық қалаларының тарихы мен мəдениеті.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монография мен 1 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.invost.kz/persons/science/226/ Каримова Рисалат Биби Усмановна.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] otpgimq7skgtkveai6iqv2asq2qpacu 3615213 3615210 2026-06-10T09:31:47Z Салиха 17167 «[[Санат:Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты қызметкерлері|Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты қызметкерлері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3615213 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Рисалат Бибі Османқызы Каримова |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 27.07.1952 |Туған жері = қазіргі [[Жетісу облысы]], {{туғанжері|Панфилов ауданы|Панфилов ауданында}}, [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Тарих |Жұмыс орны = [[Шығыстану институты]] |Ғылыми дәрежесі = Тарих ғылымдарының докторы |Ғылыми атағы = доктор |Альма-матер = [[Қазақ ұлттық университеті]]. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = |Commons = }} '''Рисалат Бибі Османқызы Каримова''' — тарих ғылымының докторы ([[2008 жыл|2008]]). == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1952 жыл|1952]] жылы 27 шілдеде қазіргі [[Жетісу облысы]], [[Панфилов ауданы]], [[Көктал (Панфилов ауданы)|Көктал]] ауылында туған.<br> [[Қазақ ұлттық университеті]]н бітірген ([[1976 жыл|1976]]).<br> 1976-[[1984 жыл|84]] жылдары Мемлекеттік өнер музейінде аға ғылыми қызметкер, 1984-[[1986 жыл|86]] жылдары Тіл білімі институтының (қазіргі [[Ахмет Байтұрсынұлы атындағы тіл білімі институты]]) ұйғыртану бөлімінде кіші ғылыми қызметкер, 1986-[[1996 жыл|96]] жылдары Ұйғыртану институтында кіші, аға ғылыми қызметкер, 1996 жылдан [[Шығыстану институты]]нда аға, жетекші ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі, Ұйғыртану орталығының жетекшісі, 2010 жылдан бас ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Средневековые города Восточного Туркестана в цивилизационных процессах Центральной Азии" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Негізгі ғылыми бағыты: этнология, сəндік қолданбалы өнер, жалпы тарих, Орталық Азия мен Шығыс Түркістан тарихы, Шығыс Түркістанның ортағасырлық қалаларының тарихы мен мəдениеті.<br> 70-тен астам ғылыми еңбектің, оның ішінде 2 монография мен 1 оқу құралының авторы.<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2012.1-том. – 616 бет. ISBN 9965-893-92-6.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://www.invost.kz/persons/science/226/ Каримова Рисалат Биби Усмановна.] [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Тарих ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты қызметкерлері]] hv2du0elf9j90fm0ldu4041strubyrs Қатысушы талқылауы:Gulchynsky 3 782375 3615220 2026-06-10T09:39:45Z Malarz pl 17534 Malarz pl [[Қатысушы талқылауы:Gulchynsky]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Rafał Gulczyński]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Gulchynsky|Gulchynsky]]" to "[[Special:CentralAuth/Rafał Gulczyński|Rafał Gulczyński]]" 3615220 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Rafał Gulczyński]] 25oi1p1g7tue7aizr4yqosxkca7kw2r Санат:Скарсдейл кәсіпкерлері 14 782376 3615223 2026-06-10T09:45:26Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Кәсібі бойынша Скарсдейл тұлғалары]] [[Санат:Елді мекендері бойынша Нью-Йорк штаты кәсіпкерлері]] 3615223 wikitext text/x-wiki [[Санат:Кәсібі бойынша Скарсдейл тұлғалары]] [[Санат:Елді мекендері бойынша Нью-Йорк штаты кәсіпкерлері]] 7vui90uonziy4jei9uq4102ajpethiy Санат:Дирфилд академиясы түлектері 14 782377 3615225 2026-06-10T09:48:47Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Массачусетс штаты Франклин округіндегі орта мектептер түлектері]] 3615225 wikitext text/x-wiki [[Санат:Массачусетс штаты Франклин округіндегі орта мектептер түлектері]] ov3oqnyph76kd258e78d3it0btkg6cm Санат:Гарвард бизнес мектебі түлектері 14 782378 3615227 2026-06-10T09:51:03Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:АҚШ бизнес мектептері түлектері]] [[Санат:Гарвард бизнес мектебі тұлғалары]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] 3615227 wikitext text/x-wiki [[Санат:АҚШ бизнес мектептері түлектері]] [[Санат:Гарвард бизнес мектебі тұлғалары]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] 8fdwcwf93lup0r4rrlt4kux2n33psfm Санат:АҚШ бизнес мектептері түлектері 14 782379 3615228 2026-06-10T09:52:32Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:АҚШ бизнес-мектептері]] [[Санат:Бизнес мектептері бойынша түлектер]] 3615228 wikitext text/x-wiki [[Санат:АҚШ жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:АҚШ бизнес-мектептері]] [[Санат:Бизнес мектептері бойынша түлектер]] 4z6mt90v1fteem4by0nt7vt8dbxgkcj Санат:Америкалық компания директорлары 14 782380 3615229 2026-06-10T09:54:42Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Америкалық бизнес жетекшілері]] [[Санат:Ұлты бойынша компания директорлары]] [[Санат:АҚШ-тағы корпоративтік басқару]] 3615229 wikitext text/x-wiki [[Санат:Америкалық бизнес жетекшілері]] [[Санат:Ұлты бойынша компания директорлары]] [[Санат:АҚШ-тағы корпоративтік басқару]] 6nzbq29gwztaixj0otn8w039rluczki Санат:Америкалық инвестициялық банкирлер 14 782381 3615230 2026-06-10T09:56:25Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Ұлты бойынша инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық банкирлер]] [[Санат:Америкалық инвесторлар]] 3615230 wikitext text/x-wiki [[Санат:Ұлты бойынша инвестициялық банкирлер]] [[Санат:Америкалық банкирлер]] [[Санат:Америкалық инвесторлар]] 1iu7tyr8nfo52ev3ocxj4coh69akeqw Қатысушы талқылауы:Гульнар Абаева 3 782382 3615240 2026-06-10T11:39:14Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3615240 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Гульнар Абаева}} -- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 16:39, 2026 ж. маусымның 10 (+05) bdj19g4m93kl2ax5pcua0nrobnx36j0 Қатысушы:Гульнар Абаева 2 782383 3615241 2026-06-10T11:43:05Z Гульнар Абаева 182329 Бос бет бастады 3615241 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1