Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic 0 16530 3633868 3633408 2026-07-23T18:47:42Z Мағыпар 100137 толықтыру 3633868 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1sqztvufu8c2zkez9ui5n8fh5lvqzqe 3633874 3633868 2026-07-23T18:49:06Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз 3633874 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3uqs1b0lywmk9twl20cxdm2ktnscnye 3633876 3633874 2026-07-23T18:52:31Z Мағыпар 100137 толықтыру 3633876 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] bw9uimm7xxym8jf2nnj2t9oic3a39e7 3633877 3633876 2026-07-23T18:53:53Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633877 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] gb0sajre59plwu947wwwr54nxap3qrg 3633879 3633877 2026-07-23T18:55:05Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633879 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] nys04mtikh1iqji9n4pwonup228gt9a 3633881 3633879 2026-07-23T18:56:19Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633881 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] rr08ch1qfwo8hp0mltn1kr4b9zpe7e8 3633884 3633881 2026-07-23T18:58:22Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633884 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0s6u8yeianpegx2z9d3pa4s3b4mc0gy 3633890 3633884 2026-07-23T19:05:26Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633890 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] q34bak3qezql56gwefsm2557tmrqsze 3633893 3633890 2026-07-23T19:09:23Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633893 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0vx9pwmlakqcyk6tu0dui809y5fsdwd 3633894 3633893 2026-07-23T19:11:05Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3633894 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 6z8cku1wax2ifyjtfkscj1xznpp2vv9 3633896 3633894 2026-07-23T19:12:36Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3633896 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 9p3ymeou1vc2f74azt1qs93hdf208cc 3633899 3633896 2026-07-23T19:15:46Z Мағыпар 100137 сурет қою 3633899 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Пляж в Jurmala.jpg|Юрмала жағажайы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1fakgw2gpkd8xlbgapvxl2a9r90zntb 3633902 3633899 2026-07-23T19:17:17Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3633902 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Beach in Jurmala.jpg|Юрмала жағажайы Līvu Akvaparks.jpg|"Ливу" аквопаркі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 28y312ectu0dcps77tweeuyovdjncju 3633903 3633902 2026-07-23T19:18:41Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3633903 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Beach in Jurmala.jpg|Юрмала жағажайы Līvu Akvaparks.jpg|"Ливу" аквопаркі Jūrmala 2.jpg|Йомас көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] fdh6ti1f03uxlj4iev8pfgqre633as5 3633905 3633903 2026-07-23T19:21:05Z Мағыпар 100137 сурет қою 3633905 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="125"> Beach in Jurmala.jpg|Юрмала жағажайы Līvu Akvaparks.jpg|"Ливу" аквопаркі Jūrmala 2.jpg|Йомас көшесі Kemeri Bog.jpg|Кемери ұлттық саябағы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] nz4wy58bpvt7b84vqdzv4c0cdm7lb8z 3633908 3633905 2026-07-23T19:23:34Z Мағыпар 100137 3633908 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = Қала |қазақша атауы = Юрмала |шынайы атауы = {{lang-lv|Jūrmala}} |сурет = Jūrmala, Latvia - panoramio (45).jpg |сурет атауы = |жағдайы = Респубикалық маңызы бар қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Jūrmala.svg |ту = Flag of Jurmala.svg |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N |lat_deg = 56 |lat_min = 58 |lat_sec = 20 |lon_dir = E |lon_deg = 23 |lon_min = 47 |lon_sec = 49 |CoordScale = |CoordScale = |аймақ түрі = Латвия аймақтары{{!}}Аймақ |аймағы = Видземе |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр |басшысы = |құрылған уақыты = 1785 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1920 |жер аумағы = 100 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 49 305 |санақ жылы = 2025 |тығыздығы = 502,5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = [[латыштар]] 52,82 %, [[орыстар]] 32,65 %, [[беларустар]] 3,52 %, [[украиндар]] 2,49, [[поляктар]] 1,50 %, %, [[литвандар]] 0,83 %, басқалары 6,15 %<ref>{{cite web|author = |url = http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic2021.htm |title = Ethnic composition of Latvia 2021 |lang = |website = pop-stat.mashke.org |date = |accessdate = 2021-03-01 |deadlink = no}}</ref> |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 67 |пошта индексі = |пошта индекстері = LV-2008, LV-2010, LV-2011, LV-2015, LV-2016<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Латвия почта индекстері]{{ref-lv}}</ref> |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ATVK |сандық идентификаторы = 0130000<ref>{{cite web |url = http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |title = Латвияның әкімшілік бөлінуі және аймақтық бірліктері |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101115115730/http://www.csb.gov.lv/node/29893/list/0/0 |archivedate = 2010-11-15 |lang = lv }} - 16 ақпан 2011</ref> |сайт = http://www.jurmala.lv |ортаққордағы санаты = Jūrmala |сайты = https://www.jurmala.lv/lv |сайт тілі = }} '''Юрмала''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Jūrmala.ogg|Jūrmala}}}}) — [[Рига]]дан 25 км қашықтықта орналасқан Латвия мен Балтық жағалауындағы ең ірі курорттық қала. Юрмала халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 49 305 адамды құрады. Юрмала Латвияда халық саны бойынша бесінші қала.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-jurmala-11439.html|title=Население Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Бұл әйгілі курорттық қала Рига шығанағы бойымен 33 шақырымға созылып жатыр. Қала шығанақ пен Лиелупе өзенінің арасында орналасқан, ол шығанақпен параллель ағып, бұрылып, оған құйылады. Ең кең нүктесінде Юрмаланың ені үш шақырымға жетеді. Юрмала өзінің ерекше климатымен және көркем, таза табиғатымен, көптеген минералды және күкіртті бұлақтарымен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/yurmala-dostoprimechatelnosti|title=Юрмала - достопримечательности|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Тарихы == Алғашқы жүзу орындары Дубултиде құрылды. Юрмаланың тағы бір ескі бөлігі — Слока, ол 1785 жылы елді мекен, ал 1878 жылы қала мәртебесін алды. Слока 1896 жылдан 1990 жылдарға дейін жұмыс істеген қағаз фабрикасының арқылы дамыды. ХІХ ғасырда Дубулт, және Юрмаланың қазіргі аумағындағы басқа балық аулайтын ауылдар шипажайға айналды. Кемери 1838 жылы балшық пен минералды бұлақтар ашылғаннан кейін Ресей империясының мемлекеттік шипажайына айналды. 1833 жылы Ригадан Лиелупеге дейін тұрақты паром желісі, ал 1843 жылы Рига-Дубулти теміржол желісі ашылды. Бұл 1848 жылы Дзинтари, Майори, Меллузи және Асариде жаңа шомылу орындарын ашуға мүмкіндік берді. 1877 жылы Рига-Тукумс теміржолы мен 1905 жылы Рига-Юрмала тас жолының ашылуымен бұл жерлерге бару қолжетімді болды. 1920 жылы 2 наурызда Латвия үкіметі курорттық ауылдардан Рига теңіз жағалауы (Rīgas Jurmala) қаласын құрды. 1946 жылдың басында Юрмала Ригаға жеке аудан ретінде қосылды, оған 1949 жылы Приедайн кірді. 1959 жылы 11 қарашада Латвия КСР Жоғарғы Кеңесі Риганың Юрмала ауданын, сондай-ақ Слока мен Кемериді қамтитын Юрмала қаласын құру туралы шешім қабылдады.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-lv-jurmala|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-22|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындар бар, олар негізінен курорт қызметтеріне қатысты (құрылыс материалдарын өндіруден бастап спорттық қайықтар мен басқа да жабдықтарды өндіруге дейін). Бүгінде Юрмаланың санаторийлері мен қонақ үйлері емдеудің, оңалтудың және сауықтырудың заманауи әдістерімен танымал.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/jurmala/|title=Юрмала|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Көрікті орындары == Юрмала ақ құмды жағажайларымен, көркем қарағайлы ормандарымен және минералдарға бай термалды бұлақтарымен танымал. Қалада бірнеше көркемсурет галереялары, мұражайлар және музыкалық фестивальдердің мекені болып табылады. Юрмала — танымал туристік орын, әсіресе жаз айларында, мұнда келушілер велосипед тебу, жаяу серуендеу және су спорты сияқты әртүрлі ашық ауадағы іс-шаралармен айналыса алады. Юрмаладағы ең көрікті жерлер: *'''Йомас көшесі''' — Юрмаладағы танымал жаяу жүргіншілер көшесі, онда көптеген кафелер, мейрамханалар және кәдесыйлар мен жергілікті өнімдерді сататын дүкендер орналасқан. *'''Дзинтари орман саябағы''' — жаяу жүру жолдары, пикник алаңдары және ойын алаңдары бар кең саябақ. Сондай-ақ, онда жаз бойы көптеген музыкалық фестивальдер өткізілетін ашық аспан астындағы концерт алаңы бар. *'''Юрмала жағажайы''' — мөлдір суы бар 26 шақырымдық құмды жағажай. *'''«Ливу» аквапаркі''' — Юрмаладағы танымал аквапарк, онда көптеген қызықты су аттракциондары, бассейндер және сауналар бар. Бұл балалы отбасылар немесе кез келген адам үшін өте қолайлы. *'''Дубулти лютеран шіркеуі''' — Юрмаланың Дубулти ауданында орналасқан 19 ғасырдағы ағаш шіркеу. *'''Кемери ұлттық саябағы''' — Юрмаланың шетінде орналасқан, көптеген жаяу және велосипед жолдары бар табиғи қорық. Саябақ минералды бұлақтарымен, батпақтарымен және ормандарымен танымал, сонымен қатар әртүрлі флора мен фаунаның мекені. *'''Юрмала ашық аспан астындағы мұражайы''' — Юрмаладағы дәстүрлі өмір салты туралы түсінік беретін тарих мұражайы.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-jurmala.htm|title=Карта Юрмалы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-23|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="125"> Beach in Jurmala.jpg|Юрмала жағажайы Līvu Akvaparks.jpg|"Ливу" аквопаркі Jūrmala 2.jpg|Йомас көшесі Kemeri Bog.jpg|Кемери ұлттық саябағы </gallery> [[Сурет:Pano20.jpg|нобай|орта|1200px|Юрмаладағы жағажайдың панорамалық көрінісі]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] otpmstmx5r6b9di5agqtc1z1znqooek 0 25140 3633679 2205774 2026-07-23T14:26:21Z Sagzhan 29953 Sagzhan [[Айбалта]] бетін [[Балта (құрал)]] бетіне жылжытты 2205774 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — соғыс қаруы. Айбалтаны көшпелі халықтар өте ерте заманнан қолдана бастаған.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[Қазақтар]] бұл қару түрін 20 ғасырға дейін пайдаланып келді. Айбалтаның басы [[метал|металдан]] соғылады, пішіні әртүрлі болып келеді. Балта басының — жалманының жарты Ай сияқты болып дөңгелене соғылуы ай атауына негіз болған. Көне көшпелі халықтардың Айбалталары екі басты немесе балта басының шүйдесі ұзынша келген балға пішінді, әйтпесе істік түрінде болып келген. Шүйдесі балға түрінде, бірақ қысқа жасалған айбалта бастары қазақтарда да кездеседі. Қазақ айбалтасының басына күмістен ою-өрнек салынады. Ерте замандарда айбалта басына салынған ою-өрнек магиялық рөл атқарған. Айбалтаның сабы ағаштан жасалып, кейде терімен қапталады, [[металл]] жапсырмалармен әшекейленеді. Кейбір балта саптары түгелдей терімен, күміспен қапталуы да мүмкін. Қолға ұстау үшін саптың төменгі жағына қайыстан бүлдіргі тағылады. Қазақтар ұстанған айбалта саптарының ұзындығы негізінен 70-90 см аралығында. [[Мұражай]] қорларындағы кейбір қазақ айбалтасының сабы бұдан да қысқа, ал ұзын сапты айбалтаның үлгілері сақталмаған. [[Жауынгер|Жауынгерлер]] айбалтаны белге байлап, жорыққа шыққанда тебінгінің астына қыстырып алып жүрген.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Әскери іс. Алматы:"Мектеп" ААҚ , 2001 </ref> ==Дереккөздер== <references/> {{stub:Әскери іс}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Әскери іс]] [[Санат:Қарулар]] 9xkdjb32q2eh4fb9ka5hig8mmh0brzm 0 26481 3633915 3409297 2026-07-24T00:37:18Z ~2026-41204-06 183771 /* Тарихы */ 3633915 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Ауыл |атауы = Бородулиха |сурет = |әкімшілік күйі = Аудан орталығы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =50 |lat_min =43|lat_sec =16 |lon_deg =80|lon_min =55|lon_sec =45 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Абай облысы |кестедегі облыс = Абай облысы{{!}}Абай |ауданы = Бородулиха ауданы |кестедегі аудан = Бородулиха ауданы{{!}}Бородулиха |мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі |мекені = Бородулиха ауылдық округі{{!}}Бородулиха |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны =5 965<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бородулиха''' — [[Абай облысы]] [[Бородулиха ауданы]]ндағы ауыл, аудан және [[Бородулиха ауылдық округі]] орталығы. == Географиялық орны == Облыс орталығы - [[Семей]] қаласының солтүстік-шығысында 52 км-дей, [[Белағаш (Абай облысы)|Белағаш]] темір жолы станциясының шығысында 25 км жерде, [[Большое (көл, Абай облысы)|Үлкен тұзды көлі]]нің жағалауында, құрғақ далалық белдемде орналасқан. {| class="wikitable" |+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||5226 ||{{өсім}}5912 || 113,1||2465 || {{өсім}}2760 ||112 || 2761 || {{өсім}} 3152 || 114,2 |} == Тарихы == Бородулиха селосының іргесі ХІХ-шы ғасырдың екінші жартысында қаланған. 1917 жылдарға дейін Бородулиха Уралдан Шығысқа дейін созылып жатқан көптеген селолардан айырмашылығы жоқ үлкен село болған. Әкімшілік орналасуы жағынан Бородулиха Томск губерниясына, Змеиногорск уезіне қатысты болған және болыс орталығы болған. Сондай ақ, егер [[Сібір]] түгелімен хандық [[Ресей]]дің шеті болса, Бородулиха одан да шеткері орналасқан. Экономикалық жағынан село Змеиногорск, Томск қалаларына қарағанда [[Семей]] қаласына жақын болған. Ол кездері Змеиногорск шаруалар қатынамайтын шағын уезд болған. Сібірдің барлық шаруалары сияқты Бородулиха селосының тұрғындары жерді жеке меншікке алуды білмеген. Жер жеке қолданыста болғанымен қоғамдық ұйғарымда табылған. [[1950 жыл|1950]]-[[1995 жыл|1995]] жылдары астық шаруашылығымен айналысатын “Заветы Ильича” ұжымшарының орталығы болған. == Кәсіпорындары == Ауылда орман шаруашылығының мекемесі, “Кең дала”, “РУТ”, “Асыл”, “ШОС” ауыл шаруашылығы акциондік қоғамдары мен шаруа қожалықтары, май зауыты, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, т.б. мекемелер жұмыс істейді. == Инфрақұрылымы == Баспахана, орта мектептер, кітапхана, мәдениет үйі және аудандық емдеу орталықтары бар. Тұрғындары Өскемен және [[Семей]] қалаларымен, басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Бородулиха ауданы елді мекендері}} [[Санат:Бородулиха ауданы елді мекендері]] od8fcrlh3mj3ect4a7e44e18jkuu0gj 3633943 3633915 2026-07-24T05:33:44Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-41204-06|~2026-41204-06]] ([[User talk:~2026-41204-06|т]]) өңдемелерінен [[User:Kaiyr|Kaiyr]] соңғы нұсқасына қайтарды 3409297 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Ауыл |атауы = Бородулиха |сурет = |әкімшілік күйі = Аудан орталығы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =50 |lat_min =43|lat_sec =16 |lon_deg =80|lon_min =55|lon_sec =45 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Абай облысы |кестедегі облыс = Абай облысы{{!}}Абай |ауданы = Бородулиха ауданы |кестедегі аудан = Бородулиха ауданы{{!}}Бородулиха |мекен түрі = ауылдық округ{{!}}Ауылдық округі |мекені = Бородулиха ауылдық округі{{!}}Бородулиха |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны =5 965<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Бородулиха''' — [[Абай облысы]] [[Бородулиха ауданы]]ндағы ауыл, аудан және [[Бородулиха ауылдық округі]] орталығы. == Географиялық орны == Облыс орталығы - [[Семей]] қаласының солтүстік-шығысында 52 км-дей, [[Белағаш (Абай облысы)|Белағаш]] темір жолы станциясының шығысында 25 км жерде, [[Большое (көл, Абай облысы)|Үлкен тұзды көлі]]нің жағалауында, құрғақ далалық белдемде орналасқан. {| class="wikitable" |+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||5226 ||{{өсім}}5912 || 113,1||2465 || {{өсім}}2760 ||112 || 2761 || {{өсім}} 3152 || 114,2 |} == Тарихы == Бұрыңғы атауы Ойағаш.<ref>https://abai.kz/post/164151</ref> Бородулиха селосының іргесі ХІХ-шы ғасырдың екінші жартысында қаланған. 1917 жылдарға дейін Бородулиха Уралдан Шығысқа дейін созылып жатқан көптеген селолардан айырмашылығы жоқ үлкен село болған. Әкімшілік орналасуы жағынан Бородулиха Томск губерниясына, Змеиногорск уезіне қатысты болған және болыс орталығы болған. Сондай ақ, егер [[Сібір]] түгелімен хандық [[Ресей]]дің шеті болса, Бородулиха одан да шеткері орналасқан. Экономикалық жағынан село Змеиногорск, Томск қалаларына қарағанда [[Семей]] қаласына жақын болған. Ол кездері Змеиногорск шаруалар қатынамайтын шағын уезд болған. Сібірдің барлық шаруалары сияқты Бородулиха селосының тұрғындары жерді жеке меншікке алуды білмеген. Жер жеке қолданыста болғанымен қоғамдық ұйғарымда табылған. [[1950 жыл|1950]]-[[1995 жыл|1995]] жылдары астық шаруашылығымен айналысатын “Заветы Ильича” ұжымшарының орталығы болған. == Кәсіпорындары == Ауылда орман шаруашылығының мекемесі, “Кең дала”, “РУТ”, “Асыл”, “ШОС” ауыл шаруашылығы акциондік қоғамдары мен шаруа қожалықтары, май зауыты, тұрмыс қажетін өтеу комбинаты, т.б. мекемелер жұмыс істейді. == Инфрақұрылымы == Баспахана, орта мектептер, кітапхана, мәдениет үйі және аудандық емдеу орталықтары бар. Тұрғындары Өскемен және [[Семей]] қалаларымен, басқа елді мекендермен автомобиль жолдары арқылы қатынасады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Бородулиха ауданы елді мекендері}} [[Санат:Бородулиха ауданы елді мекендері]] 2rhzu1p0b47q5677o4gcbd0kmnbpirt 0 27523 3633912 3282197 2026-07-23T23:13:40Z Schekinov Alexey Victorovich 2408 /* Жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар */ 3633912 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Shoplifting sign cuffs1.jpg|нобай|200px|]] [[Сурет:Newgate Prison Door .jpg|нобай|200px|]] '''Жаза''' — [[сот]] үкімі бойынша [[қылмыс]] жасады деп танылған азаматтарға қатысты әр елдің [[қылмыстық заң]]дарында көрсетілген баптарға сәйкес қолданылатын мәжбүрлеу шарасы. [[Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі]] бойынша, жаза белгілеу кезінде қылмыстың сипаты мен [[қоғам]]ға қатер төндіру дәрежесі, айыпкердің жеке басы, оның мінез-құлқы, жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар ескеріледі. Сондай-ақ, жазаның айыпты адамның түзелуіне және оның отбасы мен асырауындағы адамдардың тіршілік жағдайына ықпалы да есепке алынады. Қылмыс жасады деп танылған адамдарға мынадай негізгі жазалар қолданылады: [[айыппұл]] салу; белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыру; қоғамдық жұмыстарға тарту; әскери қызмет бойынша шектеу; бас бостандығын шектеу; қамау; тәртіптік әскери бөлімде ұстау; бас бостандығынан айыру. Негізгі жазадан басқа мынадай қосымша жазалар бар: арнаулы, әскери немесе құрметті атағынан, сыныптық шенінен, дипломатиялық дәрежесінен, біліктілік сыныбынан және мемлекеттік марапаттарынан айыру; мүлкін тәркілеу т.б. == Жазаның белгілері == Жазаның белгілері: * жаза — бұл мемлекеттік мәжбүрлеудің ерекше шарасы, * жаза жеке сипатта болады. Ол тек қылмыскерге ғана қолданылады және ешқандай жағдайда да басқа адамдарға жүктелмейді (мысалы, кәмелеттік жасқа толмаған қылмыскердің ата-анасына); * жаза әрқашан қылмыс жасаған адамның құқықтары мен бостандықтарын шектеуге байланысты оған белгілі бір моральдық қасірет әкеледі және белгілі бір құндылықтардан айырады. ==Жазаның мақсаты== Жазаның мақсаты деп түпкілікті әлеуметтік нәтижелерді айтады, оған жазаны қолдану мен жүзеге асыру арқылы қол жеткізуге болады. Жазаның мақсаттары мынадай: *а) [[әлеуметтік әділеттілік]]ті қалпына келтіру. Ол кінәлі адамға жазаны қолдану қылмыстық әрекет жасау нәтижерінде бұзылған жеке және қоғамдық мүдделерді қалпына келтіруді және қол сұғу объектісіне келтірілген зиянды өтеуді білдіреді; *ә) [[сотталушы]]ны түзеу. Бұл мақсат кінәлінің теріс бағдарын өзгертуге бағытталған. Егер адам басқа жаңа қылмыстаp жасамаса және қылмыстық заңның сақталуының қажеттілігін сезіне бастаса, түзеуге қол жеткізеді; *б) жаңа қылмыстардың жасалуының [[Қылмыстардың алдын алу|алдын алу]]. Бұл мақсатты әрбір нақты қылмыс үшін қылмыстың жауапты бекітуді және жаза тағайындау мен оның орындалуын бұлтартпауды қамтамасыз ету арқылы қол жеткізіледі. Жазамен сескендіру адамдардың санасы мен әрекетіне әсер етеді. == Жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар == [[File:Cazin 1905 Rudolf Bruner Dvorak.jpg|thumb|{{PAGENAME}} (1905)]] Бұрын қылмыс жасамаған азаматтарға жаза белгілеу кезінде жазаны жеңілдететін мән-жайлар ескеріледі. Ол мән-жайларға мыналар жатады: [[Абайсыздық|байқаусыз]] жеңіл қылмыс жасау; айыпкердің [[Кәмелеттік жас|кәмелетке]] толмауы; айыпкердің жас балалары болуы; зардап шегушіге тікелей медициналық және өзге де көмек көрсетуі; қылмыспен келтірілген шығынды толтыруға көмектесуі; ауыр мән-жайлардың тоғысуынан; қылмыс жасауға жәбірленушінің заңға қайшы, адамгершілікке жатпайтын қылығының түрткі болуы; шын ниетпен өкіну, айыбын мойындап келу; қылмысты ашуға, қылмысқа басқа да қатысушыларды әшкерелеуге, қылмыс жасау арқылы қымқырылған мүлікті іздеуге көмектесу, т.б. Сонымен бірге айыпкер үшін ''қылмыстық жауаптылық'' пен жазаны ауырлататын мән-жайлар да ескерілген. Оған мыналар жатады: бірнеше қылмыс жасау; қылмыс арқылы ауыр зардаптар келтіру; ұйымдасқан топтың құрамында қылмыс жасау; қылмыс жасағанда айрықша белсенді рөл атқару; жасы кәмелетке толмаған адамдарды қылмысқа тарту; аса қатыгездікпен жәбірленушіні қинап қылмыс жасау; қару, оқ-дәрі, жарылғыш заттар пайдаланып қылмыс жасау; адамның өзі қабылдаған антын немесе кәсіби антын бұза отырып қылмыс жасауы; өкімет өкілінің нысанды киімін немесе құжатын пайдаланып қылмыс жасау, т.б. == Жазадан босату == Қылмыстық жауаптылықты жеңілдететін жағдайларды ескеріп, сот орындарының айыпкерді жазадан босатуы да мүмкін. Бірінші рет жеңіл немесе орташа ауыр қылмыс жасаған адам, егер өз айыбын мойындап, өз еркімен заң орнына келсе, қылмысты ашуға жәрдемдесіп, келтірген зиянды өтеуге көмектессе, қылмыстық жауаптылықтан босатылуы мүмкін. Сондай-ақ, жеңіл қылмыс жасағаннан кейін екі жыл, орташа ауыр қылмыс жасағаннан кейін бес жыл, ауыр қылмыс жасағаннан кейін он бес жыл өтсе, ескіру мерзімінің өтуіне байланысты айыпкер жазадан босатылады. Айыпты азаматтарды ауруға шалдығуына, төтенше жағдайларға, айыптау үкімінің ескіру мерзімі өтуіне байланысты, ''рақымшылық'' немесе ''кешірім жасау'' актісі негізінде жазадан босату жағдайлары да кездеседі. Егер айыптау үкімі заңды күшіне енген күнінен бастап есептегенде: әр түрлі себеппен ол үкімді жеңіл қылмысы үшін [[Сотталушы|сотталғандар]] үш жыл; орташа ауыр қылмысы үшін сотталғандар алты жыл; ауыр қылмысы үшін сотталғандар он жыл, аса ауыр қылмысы үшін сотталғандар он бес жыл мерзім ішінде өтемеген болса, қылмысы үшін сотталған адам жазаны өтеуден босатылады. == Басқа да мән-жайлар == Жаза тағайындау кезінде қылмыстардың қайталануы, бұрын жасалған қылмыстардың саны, сипаты және қоғамға қауіптілік дәрежесі, алдыңғы жазаның тәрбиелік ықпалының жеткіліксіздігіне себеп болған мән-жайлар, сондай-ақ, жаңадан жасалған қылмыстың сипаты ескеріледі. Егер айыпкер үкім шығарғаннан кейін, жазаны толық өтемей жатып жаңадан қылмыс жасаса, сот соңғы үкім бойынша тағайындаған жазаға алдыңғы үкім бойынша жазаның өтелмеген бөлігін толық немесе ішінара қосады. Қылмыстардың жиынтығы бойынша жаза тағайындау кезінде сот әрбір қылмыс үшін бөлек жаза тағайындап, түпкілікті жазаны тағайындалған жазалармен толық немесе ішінара біріктіру жолымен белгілейді. Ал әкімшілік жауапкершілікке тартылған немесе әкімшілік қадағалауға жататын адамдарға қатысты қолданылатын жазалар ''әкімшілік шара'' деп аталады.<ref>Орысша-қазақша заңдық түсіндірме сөздік-анықтамалық. — Алматы: «Жеті жарғы» баспасы, 2008 жыл. ISBN 9965-11-274-6</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Қылмыстық Кодекс}} [[Санат:Заң]] [[Санат:Жазалар]] sfie7b0xaxf5qzz06ta4fesv7qaxi2b 0 30870 3633939 2061333 2026-07-24T05:26:49Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633939 wikitext text/x-wiki [[File:Uk-паритет.ogg|thumb| alt=A.| '''''Паритет'''''.]] '''ПАРИТЕТ'''<ref name="source1">[[Қазақ Энциклопедиясы]]</ref>, Бара-барлық ({{lang-la| parіtas}} – тепе-теңдік) – * Екі немесе бірнеше тараптардың, мақсаттардың, факторлардың, қаражаттардың бірдейлігі, бара-барлығы, рыноктағы түрлі субъектілер құқықтарының міндеттерінің, төлемдерінің, жағдайының тепе-теңдігі; * Түрлі елдердің ақша бірліктерінің не осы ақша құрамындағы алтын мөлшері бойынша не олардың сатып алуға жарамдылығы бойынша арақатынасы; * Бағалы қағаздың атаулы құнына бара-бар құны. Облигациялар бойынша операциялар жүргізілген жағдайда оның маңызы зор, өйткені ол өтеу тәуекелдігінің көрсеткіші болып табылады; * Экономикалық даулар мен еңбек дауларын қарау кезінде тараптардың тең болуы қағидаты. Түрлері: валюталық паритет – үкімет аралық деңгейде заңнамалық тәртіппен белгіленетін валюталардың арақатынасы; алтын паритеті: а) елдің ақша бірлігіндегі таза алтын құрамы (салмағы), оны үкімет белгілеп, заң жүзінде тиянақтайды. Мысалы, АҚШ [http://www.dollar-usd.ru/ долларның] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722130226/http://www.dollar-usd.ru/ |date=2011-07-22 }} құрамында 0,818513 грамм таза [[алтын]] бар; ә) екі ақша бірлігінің құрамындағы алтын ретінде белгіленген алтынның салмағы бойынша арақатынасы; мәнет паритеті: *а) екі тараптың ақша бірліктерінің құрамындағы алтынның немесе [[күмістің]] арақатынасы; *ә) ақша жүйесі әр түрлі екі елдің ақша бірліктерінің құрамындағы алтынның не күмістің нарықтық құнының арақатынасы; атаулы паритет – ақша бірлігі мен эталон ретінде қабылданған металл не басқадай валюта арасындағы қатынас; опциондар паритеті – колл-опцион үшін өткізу бағасы плюс сыйлықақы тиісті фьючерстік келісімшарт бағасына тең болатын, ал пут-опцион үшін өткізу бағасы минус сыйлықақыға тең болатын опцион жағдайы; сатып алуға жарамдылық паритеті – екі (немесе бірнеше) валютаның арасындағы олардың белгілі бір тауарлар мен көрсетілетін қызметтер жиынын сатып алуға жарамдылығы бойынша қатынасы. Тауарлар жиынының номенклатурасына қарай сатып алуға жарамдылық паритеті жекеше (белгілі бір тауарлар тобы бойынша) немесе ортақ (барлық қоғамдық өнім бойынша) болуы мүмкін; валюталардың [[Ласпейрес]] формуласы бойынша сатып алуға жарамдылық паритеті – ұлттық экономиканың қалыптасқан құрылымын ескере отырып, екі елдегі баға деңгейінің арақатынасын көрсететін халықар. индекс; [[Пааше]] формуласы бойынша сатып алуға жарамдылық паритеті – бірыңғай тауарлар жиыны – өз елі мен шет мемлекет өкілдері бағасы деңгейінің арақатынасы, бұл қатынас өлшемдеуші-шетел экономикасы құрылымының көрсеткіштері арқылы валюталардың паритеті түрінде жалпыланады; пайыздық паритет – пайыздық ставкалардағы айырма валютаның форвардтық бағамының дисконты немесе сыйлықақысы мөлшерінде тікелей көрсетілетін жағдайда екі валюта арасындағы қатынас; пайыздық ставкалар паритеті – форвардтық айырбас бағамы мен “спот” бағам арасындағы айырма тиісті шет елдегі пайыздық ставка мен ішкі пайыздық ставка арасындағы айырмаға тең екенін білдіретін теориялық қағида; бағалар паритеті – ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілер өткізетін өнімнің бағасы мен олар сатып алатын өнеркәсіптік тауарлар және осы тектес көрсетілетін қызметтер бағасының арасындағы қатынас. <ref>Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Саясат]] {{Stub}} [[uk:Паритет]] lra8zblhej5w6s9xwgaukhpm9tkv6ih 0 32237 3633673 3196618 2026-07-23T12:34:03Z 1nter pares 146705 3633673 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Джанлуиджи Буффон |сурет = Gianluigi Buffon (31784615942) (cropped).jpg |сурет ені = 250px |толық аты = Джанлуиджи Буффон Масокко |лақап аты = ''Джиджи'' ({{lang-it|Gigi}})<ref name="premio-Scirea">{{cw|url=http://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/Juventus/26-07-2016/a-gigi-buffon-premio-scirea-podio-barzagli-abbiati-160483136491.shtml|title=A Gigi Buffon il premio Scirea: sul podio Barzagli e Abbiati|publisher=La Gazzetta dello Sport|first=Andrea|last=Guerra|date=2016-07-26|accessdate=2021-01-29}}{{ref-it}}</ref>,<br> Супермен<br>({{lang-it|Superman}})<ref name="superman">{{cw|url=http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2009/10/04-41555/Buffon%3A+%C2%ABSuperman%3F+E%27+nato+cos%C3%AC...%C2%BB|title=Buffon: «Superman? E' nato così...»|publisher=Tuttosport|date=2009-10-04|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304073024/http://www.tuttosport.com/calcio/serie_a/juventus/2009/10/04-41555/Buffon:+%C2%ABSuperman%3F+E'+nato+cos%C3%AC...%C2%BB|archivedate=4 March 2016}}</ref>'' |туған күні = 28.01.1978 |туған жері = Каррара, [[Италия]] |азаматтығы = {{байрақ|Италия}} |бойы = 192 [[сантиметр|см]]<ref name="psg">{{cw |url=https://www.psg.fr/equipes/equipe-premiere/effectif/gianluigi-buffon|title=Gianluigi Buffon |publisher=Paris Saint-Germain FC |accessdate=2021-01-25|lang=fr}}</ref> |салмағы = 92 [[килограмм|кг]]<ref name="psg"/> |позиция = [[қақпашы]] |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1984—1986|{{ту|Италия}} Каналетто Сепор| |1986—1990|{{ту|Италия}} Пертиката| |1990—1991|{{Flagicon|Италия|20px}} Бонаскола| |1991—1995|{{ту|Италия}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|}} | клубтары = {{футбол карьерасы |1995—2001|{{ту|Италия}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|168 (-159) |2001—2018|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|470 (-357) |2018—2019|{{ту|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]|17 (-17) |2019—2021|{{ту|Италия}} [[Ювентус]]|17 (-15) |2021—2023|{{ту|Италия}} [[Парма (футбол клубы)|Парма]]|44 (-46)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1993—1994|{{ту|Италия}} Италия-16|3 (-2) |1993—1994|{{ту|Италия}} Италия-17| 3 (-1) |1994—1995|{{ту|Италия}} Италия-18|3 (-1) |1995—1997|{{ту|Италия}} Италия-21|11 (-7) |1997|{{ту|Италия}} Италия-23|4 (-1) |1996|{{ту|Италия}} Италия (олимп.)|0 (0) |1997—2018|{{футбол|Италия}}|176 (-140)}} }} '''Джанлуиджи Буффон''' ([[28 қаңтар]] [[1978 жыл]], [[Каррара]], [[Италия]]) — италиялық футболшы, қақпашы. 2006 жылғы әлем чемпионы. Барлық уақыттағы ең жақсы қақпашылардың бірі ретінде танылған<ref>{{cw|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/feb/29/leonardo-bonucci-spotlight-inter-juventus-serie-a|title=Leonardo Bonucci in the spotlight as Inter cannot stop remarkable Juventus|publisher=[[The Guardian]]|first=Nicky|last=Bandini|date=29 February 2016|accessdate=2021-01-24|lang=en}}</ref><ref name="Buffon goes from OAP to VIP in Bayern's esteem">{{cw|url=https://www.eurosport.com/football/buffon-goes-from-oap-to-vip-in-bayern-s-esteem_sto3704011/story.shtml|title=Buffon goes from OAP to VIP in Bayern's esteem|publisher=[[Eurosport]]|date=9 April 2013|accessdate=2021-01-24|lang=en}}</ref><ref>{{cw|url=http://www.cnn.com/2009/SPORT/football/02/05/best.goalkeepers/index.html?eref=rss_latest|title=The best goalkeepers of all time|publisher=[[CNN]]|first=Neale|last=Graham|date=9 February 2009|accessdate=2021-01-24|lang=en}}</ref>. == Мансабы == === Клубтық === Буффон А Сериясында алғашқы ойнын 17 жасында «[[Парма (футбол клубы)|Парма]]<nowiki/>» сапында 1995 жылы «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» қарсы өткізеді. «Пармадағы» шағында ол үшін ең жарқын 1998/99 маусымын есептеуге болады. Сол уақытта Джиджи командасына [[Футболдан Италия кубогы|Италия Кубогы]], ұлттық [[Футболдан Италия суперкубогы|Суперкубок]] пен [[УЕФА Еуропа Лигасы|УЕФА Кубогы]] бағынады. Осы командада намысын 168 рет қорғап, 2001 жылы туриндік «Ювентуске» ауысады. Қақпашылар үшін рекордтық 52 млн. еуроны құраған бұл трансфер дүниені дүр сілкіндірген еді. Өзінің «Делле Альпидегі» тұңғыш маусымында «[[Ювентус]]<nowiki/>» чемпион атанып, Буффон 34 кездесуде 23 қана гол жіберіп, Италия біріншілігіндегі үздік көрсеткішке қол жеткізді. Келесі маусымда «Юве» кезекті «скудеттосын» ұтып, Чемпиондар Лигасының финалында туриндіктерге тек «ескі достары» - «Милан» ғана шешуші бөгет болады. 2005 жылдың тамызында дәл сол «Миланмен» болған кездесуде Какамен соқтысудан соң, Буффон иығынан жарақаттанады. Күрделі операциядан кейін ойынға оралған Джанлуиджи екі ойын өткізіп, қайтадан жарақатқа душар болады да, тек маусымның аяғына таман негізгі құрамға оралады. Буффон ұзақ жылдар бойы "Ювентуста" ойнады. Туриндің клубта өткен 17 жылдық карьерасында 11 рет Италия чемпиондығына қол жеткізді, үш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] финалына шықты. Бірақ Еуропадағы басты турнирде топ жару Буффонға бұйырмапты, үшеуінде де ұтылды. 2006 жылы жазда "Ювентус" жемқорлыққа араласты деген себеппен А сериясынан түсіп қалғанда көптеген футболшылар төменгі лигада ойнағысы келмей, командадан кетті. Буффон болса, "команданы қиын сәтте тастап кетуге болмайды" деп, не де болса барлығын клубпен көруге шешім қабылдады да, клуб жанкүйерлерінің сүйіктісіне айналды. 2018 жылы 19 мамырда "Ювентус" өз алаңында "[[Эллас Верона|Веронаны]]" қабылдады. Буффон өз ғұмырында соңғы рет кәсіпқой футболшы ретінде алаңға шықты да, 60-минутта стадион толы көрермендердің қошаметімен алмастырылды. 2018 жылы 6 шілдеде [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] клубымен бір жылдық келісім шарт жасасты. Париждіктердің қақпашысы [[Кевин Трапп]] Буффонға 1-нөмірді сыйға тартты. 2018/19 жылғы маусымнан соң командадан кетті. 2019 жылы 4 шілдеде араға бір маусым салып, "[[Ювентус|Ювентусқа]]" оралды. "Ювенің" негізгі қақпашысы [[Войцех Щенсный|Войцех Щенсны]] 1-нөмірлі футболканы ұсынғанына қарамастан, Буффон 77-нөмірді таңдады. 2021 жылы "Пармаға" қайта оралды. === Ұлттық === Буффонның [[Италия Ұлттық футбол құрамасы|Италия құрамасындағы]] мансабы 1998 жылғы Франциядағы [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі|Әлем чемпионатына]] іріктеу кезеңінен бастау алады. 1997 жылы [[Ресей Ұлттық футбол құрамасы|Ресеймен]] өткен плей-офф кездесуінде «скуадра адзурра» сапында тұңғыш шыққан ол келесі жылы құрамасымен бірге Францияға аттанады. Бірақ, ардагер [[Джанлука Пальюка]] қорғаған итальяндықтар қақпасында оған орын табылмады. Келесі ірі турнир – [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|Еуро-2000]] додасына дейін ол апенниндіктердің №1 қақпашы орнында беки түседі. Алайда, өкінішке орай жарақат алауына байланысты Голландия мен Бельгияға бармайды. 2002 жылы тұңғыш рет ірі жарысқа қатысып, әлем чемпионатына қатысты. Содан бастап 2016 жылға дейін ірі турнирлердің барлығына негізгі қақпашы боп барды. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Парма» * Италия кубогы: 1998/99 * Италия суперкубогы: 1999 * УЕФА кубогы: 1998/99 ; «Ювентус» * Италия чемпионы ('''11'''): 2001/02, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * B сериясының чемпионы: 2006/07 * Италия кубогы ('''4'''): 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18 * Италия суперкубогы ('''5'''): 2002, 2003, 2012, 2013, 2015 * УЕФА чемпиондар Лигасының финалисі ('''3'''): 2002/03, 2014/15, 2016/17 ; «Пари Сен-Жермен» * Франция чемпионы: 2018/19 * Франция суперкубогы: 2018 '''Италия құрамасы''' * Әлем чемпионы: 2006 * Еуропа вице-чемпионы: 2012 * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2013 * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 1996 === Жеке === * Италияның жыл қақпашысы (Оскар дель Кальчо) ('''12'''): 1999, 2001, 2002, 2003, 2005, 2006, 2008, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017 * Италиядағы жыл футболшысы ('''1'''): 2017 * Әлемнің үздік қақпашысы ('''5'''): 2003, 2004, 2006, 2007, 2017 * УЕФА версиясы бойынша Еуропаның үздік қақпашысы ('''3'''): 2003, 2016, 2017 * Чемпиондар Лигасының үздік қақпашысы ('''3'''): 2003, 2006, 2017 * Әлем чемпионатының үздік қақпашысы: 2006 * ФИФА 100 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.figc.it/it/nazionali/nazionali-in-cifre/dettaglio-convocato/?calciatoreId=43176&squadraId=12 Джанлуиджи Буффонның Италия футбол федерациясының ресми сайтындағы профилі]{{ref-it}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Парма ФК ойыншылары]] [[Санат:Ювентус ФК ойыншылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:ФИФА 100]] hjfndw6lahvqua8stu2ry9enye8uw3y 0 39245 3634140 2344330 2026-07-24T09:25:05Z ~2026-41314-69 183781 3634140 wikitext text/x-wiki '''Бақтияр''' –лох парсының «бәхт» (бақыт) және «иар» (жар) сөздерінің бірігуінен құралған есім. [[Мұсылман]] жамағаты арасында қазақтар мен [[иран]]дықтар арасында көптеп кездесетін ат. Парсы шығанағына [[Орталық Азия]]дан ауып барған тайпаның бірі бахтиярлар деп аталады. Бұл есімнің түп-төркіні бақытты болсын деген тілекпен астасады. {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақ есімдері]] la2igw9wksuvjqpfvb9lry3665igu5k 3634146 3634140 2026-07-24T09:26:18Z Kvazimodo 124458 [[Арнайы:Үлесі/~2026-41314-69|~2026-41314-69]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-41314-69|талқылауы]]) істеген нөмір 3634140 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]], Vandalizm 3634146 wikitext text/x-wiki '''Бақтияр''' – парсының «бәхт» (бақыт) және «иар» (жар) сөздерінің бірігуінен құралған есім. [[Мұсылман]] жамағаты арасында қазақтар мен [[иран]]дықтар арасында көптеп кездесетін ат. Парсы шығанағына [[Орталық Азия]]дан ауып барған тайпаның бірі бахтиярлар деп аталады. Бұл есімнің түп-төркіні бақытты болсын деген тілекпен астасады. {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақ есімдері]] fv8xuigouik61f6t9kg8sh5ti449bp5 3634198 3634146 2026-07-24T10:21:16Z ~2026-41241-34 183786 3634198 wikitext text/x-wiki '''Бақтияр''' – лох парсының «бәхт» (бақыт) және «иар» (жар) сөздерінің бірігуінен құралған есім. [[Мұсылман]] жамағаты арасында қазақтар мен [[иран]]дықтар арасында көптеп кездесетін ат. Парсы шығанағына [[Орталық Азия]]дан ауып барған тайпаның бірі бахтиярлар деп аталады. Бұл есімнің түп-төркіні бақытты болсын деген тілекпен астасады. {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақ есімдері]] cjflhugtas8z1et2dncn3v4sk0bhnn0 3634201 3634198 2026-07-24T11:30:02Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-41241-34|~2026-41241-34]] ([[User talk:~2026-41241-34|т]]) өңдемелерінен [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] соңғы нұсқасына қайтарды 3634146 wikitext text/x-wiki '''Бақтияр''' – парсының «бәхт» (бақыт) және «иар» (жар) сөздерінің бірігуінен құралған есім. [[Мұсылман]] жамағаты арасында қазақтар мен [[иран]]дықтар арасында көптеп кездесетін ат. Парсы шығанағына [[Орталық Азия]]дан ауып барған тайпаның бірі бахтиярлар деп аталады. Бұл есімнің түп-төркіні бақытты болсын деген тілекпен астасады. {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақ есімдері]] fv8xuigouik61f6t9kg8sh5ti449bp5 3634202 3634201 2026-07-24T11:31:11Z 1nter pares 146705 "[[Бақтияр]]" бетін қорғады ([Өңдеу=Тек администраторларға рұқсат ету] (аяқталу мерзімі — 11:31, 2026 ж. шілденің 31 (UTC)) [Жылжыту=Тек администраторларға рұқсат ету] (аяқталу мерзімі — 11:31, 2026 ж. шілденің 31 (UTC))) 3634146 wikitext text/x-wiki '''Бақтияр''' – парсының «бәхт» (бақыт) және «иар» (жар) сөздерінің бірігуінен құралған есім. [[Мұсылман]] жамағаты арасында қазақтар мен [[иран]]дықтар арасында көптеп кездесетін ат. Парсы шығанағына [[Орталық Азия]]дан ауып барған тайпаның бірі бахтиярлар деп аталады. Бұл есімнің түп-төркіні бақытты болсын деген тілекпен астасады. {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақ есімдері]] fv8xuigouik61f6t9kg8sh5ti449bp5 0 40676 3633930 2031282 2026-07-24T04:41:46Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633930 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Chalcocite | category = [[Sulfide minerals]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Chalcocite.jpg | caption = | symmetry = Monoclinic 2/m - Prismatic | unit cell = a = 15.246(4) Å, b = 11.884(2) Å, c = 13.494(3) Å; β = 116.35(1)°; Z = 96 | formula = [[copper]](I) [[sulfide]]: Cu₂S | molweight = | strunz = 02.BA.05a | color = Dark gray to black | habit = Tabular to prismatic crystals also massive to granular | system = [[Monoclinic]], pseudo-orthorhombic | twinning = Common on {110} yielding pseudohexagonal stellate forms | cleavage = Indistinct on {110} | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle to sectile | mohs = 2.5 - 3 | luster = Metallic | refractive = | opticalprop = | birefringence = | pleochroism = | streak = Shiny black to lead gray | gravity = 5.5 - 5.8 | melt = | fusibility = 2-2.5 | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Opaque | other = | references = <ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-962.html Mindat.org]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Chalcocite.shtml Webmineral.com]</ref><ref name=HBM>[http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/chalcocite.pdf Handbook of Mineralogy]</ref> }} '''Халькозин''' (''грекше'' chalkos — [[мыс]]), [[мыс]] жылтыры — [[сульфид]]тер класына жататын минерал. [[Химия]]лық формуласы: Cu₂S, мұндағы [[мыс]]тың мөлшері 79,86%, қоспалары: [[Темір|Fe]], [[Күміс|Ag]], [[Кобальт|Co]], [[Никель|Nі]], [[Алтын|Au]], [[Күшән|As]]. Төменгі температурада ромбылық, жоғарғы температурада гексагондық сингонияларда кристалданып, призма, қалақ, дипирамида тәрізді кристалдар түзеді.Сингониясы — ромбылық (төмен температуралы) және гексагондық пен текшелік (жоғары температуралы модификациялары). Кристалдары — тақта, призма, агрегаттары тұтас майда түйірлі масса не сеппе. Агрегаттары ұсақ түйірлі сеппе түрінде болып келеді, түсі сұр, қара, металл тәрізді жылтыр, қаттылығы [[Моос]] шкаласы бойынша 2,5 — 3, тығыздығы 5,5 — 5,8 г/см³, электр тогын өткізеді. [[Мыс]] және [[полиметалл]] кендерінің [[сульфид]]термен қайта баю белдемдерінде кездеседі. [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]], [[Қоңырат]] кендерінде кездеседі. Халькозин — бағалы [[мыс]] кентасы. Жаратылысы — гидротермалық және экзогендік; мыстың кені.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2 </ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Мыс минералдары]] [[Санат:Сульфид минералдар]] {{Geology-stub}} lg9fanx0a605ahpdi547ro3otb9p9z8 3633931 3633930 2026-07-24T04:41:53Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633931 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Chalcocite | category = [[Sulfide minerals]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Chalcocite.jpg | caption = | symmetry = Monoclinic 2/m - Prismatic | unit cell = a = 15.246(4) Å, b = 11.884(2) Å, c = 13.494(3) Å; β = 116.35(1)°; Z = 96 | formula = [[copper]](I) [[sulfide]]: Cu₂S | molweight = | strunz = 02.BA.05a | color = Dark gray to black | habit = Tabular to prismatic crystals also massive to granular | system = [[Monoclinic]], pseudo-orthorhombic | twinning = Common on {110} yielding pseudohexagonal stellate forms | cleavage = Indistinct on {110} | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle to sectile | mohs = 2.5 - 3 | luster = Metallic | refractive = | opticalprop = | birefringence = | pleochroism = | streak = Shiny black to lead gray | gravity = 5.5 - 5.8 | melt = | fusibility = 2-2.5 | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Opaque | other = | references = <ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-962.html Mindat.org]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Chalcocite.shtml Webmineral.com]</ref><ref name=HBM>[http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/chalcocite.pdf Handbook of Mineralogy]</ref> }} '''Халькозин''' (''грекше'' chalkos — [[мыс]]), [[мыс]] жылтыры — [[сульфид]]тер класына жататын минерал. [[Химия]]лық формуласы: Cu2S, мұндағы [[мыс]]тың мөлшері 79,86%, қоспалары: [[Fe]], [[Ag]], [[Co]], [[Nі]], [[Au]], [[As]]. Төменгі температурада ромбылық, жоғарғы температурада гексагондық сингонияларда кристалданып, призма, қалақ, дипирамида тәрізді кристалдар түзеді.Сингониясы — ромбылық (төмен температуралы) және гексагондық пен текшелік (жоғары температуралы модификациялары). Кристалдары — тақта, призма, агрегаттары тұтас майда түйірлі масса не сеппе. Агрегаттары ұсақ түйірлі сеппе түрінде болып келеді, түсі сұр, қара, металл тәрізді жылтыр, қаттылығы [[Моос]] шкаласы бойынша 2,5 — 3, тығыздығы 5,5 — 5,8 г/см3, электр тогын өткізеді. [[Мыс]] және [[полиметалл]] кендерінің [[сульфид]]термен қайта баю белдемдерінде кездеседі. [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]], [[Қоңырат]] кендерінде кездеседі. Халькозин — бағалы [[мыс]] кентасы. Жаратылысы — гидротермалық және экзогендік; мыстың кені.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2 </ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Мыс минералдары]] [[Санат:Сульфид минералдар]] {{Geology-stub}} asobtv1v746detnoudapf57g5fztpmq 3633932 3633931 2026-07-24T04:42:36Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633932 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Chalcocite | category = [[Sulfide minerals]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Chalcocite.jpg | caption = | symmetry = Monoclinic 2/m - Prismatic | unit cell = a = 15.246(4) Å, b = 11.884(2) Å, c = 13.494(3) Å; β = 116.35(1)°; Z = 96 | formula = [[copper]](I) [[sulfide]]: Cu₂S | molweight = | strunz = 02.BA.05a | color = Dark gray to black | habit = Tabular to prismatic crystals also massive to granular | system = [[Monoclinic]], pseudo-orthorhombic | twinning = Common on {110} yielding pseudohexagonal stellate forms | cleavage = Indistinct on {110} | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle to sectile | mohs = 2.5 - 3 | luster = Metallic | refractive = | opticalprop = | birefringence = | pleochroism = | streak = Shiny black to lead gray | gravity = 5.5 - 5.8 | melt = | fusibility = 2-2.5 | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Opaque | other = | references = <ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-962.html Mindat.org]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Chalcocite.shtml Webmineral.com]</ref><ref name=HBM>[http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/chalcocite.pdf Handbook of Mineralogy]</ref> }} '''Халькозин''' (''грекше'' chalkos — [[мыс]]), [[мыс]] жылтыры — [[сульфид]]тер класына жататын минерал. [[Химия]]лық формуласы: Cu₂S, мұндағы [[мыс]]тың мөлшері 79,86%, қоспалары: [[Fe]], [[Ag]], [[Co]], [[Nі]], [[Алтын|Au]], [[Күшән|As]]. Төменгі температурада ромбылық, жоғарғы температурада гексагондық сингонияларда кристалданып, призма, қалақ, дипирамида тәрізді кристалдар түзеді.Сингониясы — ромбылық (төмен температуралы) және гексагондық пен текшелік (жоғары температуралы модификациялары). Кристалдары — тақта, призма, агрегаттары тұтас майда түйірлі масса не сеппе. Агрегаттары ұсақ түйірлі сеппе түрінде болып келеді, түсі сұр, қара, металл тәрізді жылтыр, қаттылығы [[Моос]] шкаласы бойынша 2,5 — 3, тығыздығы 5,5 — 5,8 г/см3, электр тогын өткізеді. [[Мыс]] және [[полиметалл]] кендерінің [[сульфид]]термен қайта баю белдемдерінде кездеседі. [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]], [[Қоңырат]] кендерінде кездеседі. Халькозин — бағалы [[мыс]] кентасы. Жаратылысы — гидротермалық және экзогендік; мыстың кені.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2 </ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Мыс минералдары]] [[Санат:Сульфид минералдар]] {{Geology-stub}} 0xwrxhiagob2sckmqw2bcqz4yz6351d 3633933 3633932 2026-07-24T04:43:49Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633933 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = Chalcocite | category = [[Sulfide minerals]] | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Chalcocite.jpg | caption = | symmetry = Monoclinic 2/m - Prismatic | unit cell = a = 15.246(4) Å, b = 11.884(2) Å, c = 13.494(3) Å; β = 116.35(1)°; Z = 96 | formula = [[copper]](I) [[sulfide]]: Cu₂S | molweight = | strunz = 02.BA.05a | color = Dark gray to black | habit = Tabular to prismatic crystals also massive to granular | system = [[Monoclinic]], pseudo-orthorhombic | twinning = Common on {110} yielding pseudohexagonal stellate forms | cleavage = Indistinct on {110} | fracture = Conchoidal | tenacity = Brittle to sectile | mohs = 2.5 - 3 | luster = Metallic | refractive = | opticalprop = | birefringence = | pleochroism = | streak = Shiny black to lead gray | gravity = 5.5 - 5.8 | melt = | fusibility = 2-2.5 | diagnostic = | solubility = | diaphaneity = Opaque | other = | references = <ref name=Mindat>[http://www.mindat.org/min-962.html Mindat.org]</ref><ref name=Webmin>[http://webmineral.com/data/Chalcocite.shtml Webmineral.com]</ref><ref name=HBM>[http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/chalcocite.pdf Handbook of Mineralogy]</ref> }} '''Халькозин''' (''грекше'' chalkos — [[мыс]]), [[мыс]] жылтыры — [[сульфид]]тер класына жататын минерал. [[Химия]]лық формуласы: Cu₂S, мұндағы [[мыс]]тың мөлшері 79,86%, қоспалары: [[Темір|Fe]], [[Күміс|Ag]], [[Кобальт|Co]], [[Никель|Nі]], [[Алтын|Au]], [[Күшән|As]]. Төменгі температурада ромбылық, жоғарғы температурада гексагондық сингонияларда кристалданып, призма, қалақ, дипирамида тәрізді кристалдар түзеді.Сингониясы — ромбылық (төмен температуралы) және гексагондық пен текшелік (жоғары температуралы модификациялары). Кристалдары — тақта, призма, агрегаттары тұтас майда түйірлі масса не сеппе. Агрегаттары ұсақ түйірлі сеппе түрінде болып келеді, түсі сұр, қара, металл тәрізді жылтыр, қаттылығы [[Моос]] шкаласы бойынша 2,5 — 3, тығыздығы 5,5 — 5,8 г/см³, электр тогын өткізеді. [[Мыс]] және [[полиметалл]] кендерінің [[сульфид]]термен қайта баю белдемдерінде кездеседі. [[Қазақстан]]да [[Жезқазған]], [[Қоңырат]] кендерінде кездеседі. Халькозин — бағалы [[мыс]] кентасы. Жаратылысы — гидротермалық және экзогендік; мыстың кені.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайышов — Алматы: "Мектеп" баспасы" ЖАҚ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2 </ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Мыс минералдары]] [[Санат:Сульфид минералдар]] {{Geology-stub}} lg9fanx0a605ahpdi547ro3otb9p9z8 0 41737 3633937 2684764 2026-07-24T05:19:43Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633937 wikitext text/x-wiki '''Бірнегізді қышқылдар''' — құрамында [[металл]] [[атом]]дарына ауыса алатын бір [[сутек]] атомы бар [[қышқылдар]] (мысалы, НСl, НВr, НJ, НF, Н[АuCl₄], HNO₃, HClO₃, HMnO₄, CH₃COOH және т.б.). Қышқыл [[молекула]]сының құрамындағы cутек атомдарының саны мен оның негіздігі әрқашан сәйкес келе бермейді. Мысалы, этан (сірке) қышқылының (СН₃—СООН) құрамында төрт сутек атомы болатынына қарамастан, бір сутек атомы ғана қышқылдық реакцияға қатысады. Қышқылдың күшіне қарай Б. қ. күшті және әлсіз қышқылдар болып бөлінеді. Күшті қышқылдар қатарына тұз қышқылы (НСl), азот қышқылы (НNО₃), йодты сутек қышқылы (НJ), хлор қышқылы (НClO₄), т.б. қышқылдар жатады. Әлсіз қышқылдар қатарына — цианды сутек қышқылы (НСN), этан қышқылы (СН₃—СOOН), т.б. органик. қышқылдар жатады. Құрамына қарай Б. қ. (жалпы қышқылдар сияқты) оттекті (оксоқышқылдар) және оттексіз болып бөлінеді. Көптеген оттекті қышқылдар күшті тотықтырғыштар. Мысалы, [[азот қышқылы]] (НNO₃), [[маргaнец қышқылы]] (НМnО₄). Кейбір бірнегізді оттекті қышқылдар тек сулы ерітінділерде ғана болады, оларды жеке бөліп алу қиын. Оттексіз қышқылдарда сутек атомдары қышқыл түзетін элемент атомдарымен тікелей байланысқан. Көптеген кешенді қышқылдардың қатарында бір негізді қышқылдар (мысалы, Н[АuСl4] бар. Б. қ-дың ішінде азот және [[тұз қышқылдары]] көп қолданылады.<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref>Бірнегізді қышқылдар құрамына ұшқыш қышқылдарда кіреді Мысалы:бромды сутек(HBr↑),йодты сутек қышқылы(HI↑),хлорлы сутек(HCl↑). ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Химия]] {{stub}} 8a5fb2nxbe3r6l0n0nmp7vp3fik3zx9 3633938 3633937 2026-07-24T05:20:14Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633938 wikitext text/x-wiki '''Бірнегізді қышқылдар''' — құрамында [[металл]] [[атом]]дарына ауыса алатын бір [[сутек]] атомы бар [[қышқылдар]] (мысалы, НСl, НВr, НJ, НF, Н[АuCl₄], HNO₃, HClO₃, HMnO₄, CH₃COOH және т.б.). Қышқыл [[молекула]]сының құрамындағы cутек атомдарының саны мен оның негіздігі әрқашан сәйкес келе бермейді. Мысалы, этан (сірке) қышқылының (СН₃—СООН) құрамында төрт сутек атомы болатынына қарамастан, бір сутек атомы ғана қышқылдық реакцияға қатысады. Қышқылдың күшіне қарай Б. қ. күшті және әлсіз қышқылдар болып бөлінеді. Күшті қышқылдар қатарына тұз қышқылы (НСl), азот қышқылы (НNО₃), йодты сутек қышқылы (НJ), хлор қышқылы (НClO₄), т.б. қышқылдар жатады. Әлсіз қышқылдар қатарына — цианды сутек қышқылы (НСN), этан қышқылы (СН₃—СOOН), т.б. органик. қышқылдар жатады. Құрамына қарай Б. қ. (жалпы қышқылдар сияқты) оттекті (оксоқышқылдар) және оттексіз болып бөлінеді. Көптеген оттекті қышқылдар күшті тотықтырғыштар. Мысалы, [[азот қышқылы]] (НNO₃), [[маргaнец қышқылы]] (НМnО₄). Кейбір бірнегізді оттекті қышқылдар тек сулы ерітінділерде ғана болады, оларды жеке бөліп алу қиын. Оттексіз қышқылдарда сутек атомдары қышқыл түзетін элемент атомдарымен тікелей байланысқан. Көптеген кешенді қышқылдардың қатарында бір негізді қышқылдар (мысалы, Н[АuСl₄] бар. Б. қ-дың ішінде азот және [[тұз қышқылдары]] көп қолданылады.<ref name="source1">«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том</ref>Бірнегізді қышқылдар құрамына ұшқыш қышқылдарда кіреді Мысалы:бромды сутек(HBr↑),йодты сутек қышқылы(HI↑),хлорлы сутек(HCl↑). ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Химия]] {{stub}} iyizvwk05upowuazoglc03zm8r257iz 0 75020 3633652 3633630 2026-07-23T12:13:56Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-41069-64|~2026-41069-64]] ([[User talk:~2026-41069-64|т]]) өңдемелерінен [[User:~2026-28530-65|~2026-28530-65]] соңғы нұсқасына қайтарды 3603343 wikitext text/x-wiki '''Баужанова Ақмоншақ''' ([[24 қыркүйек]] [[1948 жыл|1948]], [[Ақтөбе облысы]], Шалқар ауданы – [[10 ақпан]] [[2026 жыл|2026, Ақтау қаласы]]) — қоғам қайраткері. Гурьев педагогика институтын ([[1969]] ), Қазақстанның менеджмент, экономика және болжау институтын ([[1992]] ) бітірген. [[1969]] – [[1973|73]] ж. [[Маңғыстау ауданы]] комсомол к-тінде хатшы, ауданы партия к-ті саяси-ағарту кабинетінің меңгерушісі, [[1973]] – 90 ж. ауданы партия к-тінде хатшы, [[1990]] – [[1992|92]] ж. облысы халық депутаттары кеңесінде жетекші маман, [[1992]] – [[1999|99]] ж. облысы әкімшіліктің әлеуметті қоршаған орта мен ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі, [[1999]] жылдан облысы тұрғындарды әлеуметті қамсыздандыру Бас басқармасының басшысы. «[[Құрмет ордені|Құрмет]]» ([[2006]]) орденімен марапатталған.<ref>«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002; </ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{Stub}} [[Санат:1948 жылы туғандар]] 1ssjyka6e3j9mnjf6nnerymrl7qhe4y 3633759 3633652 2026-07-23T15:36:33Z ~2026-41327-95 183758 /* */ 3633759 wikitext text/x-wiki '''Баужанова Ақмоншақ''' ([[24 қыркүйек]] [[1948 жыл|1948]], [[Ақтөбе облысы]], Шалқар ауданы – [[10 ақпан]] [[2026 жыл|2026, Ақтау қаласы]]) — қоғам қайраткері,мемлекеттік қызмет саласының ардагері.Маңғыстау облысының құрметті азаматы. Гурьев педагогика институтын ([[1969]] ), Қазақстанның менеджмент, экономика және болжау институтын ([[1992]] ) бітірген. [[1969]] – [[1973|73]] ж. [[Маңғыстау ауданы]] комсомол к-тінде хатшы, ауданы партия к-ті саяси-ағарту кабинетінің меңгерушісі, [[1973]] – 90 ж. ауданы партия к-тінде хатшы, [[1990]] – [[1992|92]] ж. облысы халық депутаттары кеңесінде жетекші маман, [[1992]] – [[1999|99]] ж. облысы әкімшіліктің әлеуметті қоршаған орта мен ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі, [[1999]] жылдан облысы тұрғындарды әлеуметті қамсыздандыру Бас басқармасының басшысы. «[[Құрмет ордені|Құрмет]]» ([[2006]]) орденімен марапатталған.<ref>«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002; </ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{Stub}} [[Санат:1948 жылы туғандар]] g0j0thd97lo2mf50beesu7f99h3hz8g 3633775 3633759 2026-07-23T15:46:26Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-41327-95|~2026-41327-95]] ([[User talk:~2026-41327-95|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3603343 wikitext text/x-wiki '''Баужанова Ақмоншақ''' ([[24 қыркүйек]] [[1948 жыл|1948]], [[Ақтөбе облысы]], Шалқар ауданы – [[10 ақпан]] [[2026 жыл|2026, Ақтау қаласы]]) — қоғам қайраткері. Гурьев педагогика институтын ([[1969]] ), Қазақстанның менеджмент, экономика және болжау институтын ([[1992]] ) бітірген. [[1969]] – [[1973|73]] ж. [[Маңғыстау ауданы]] комсомол к-тінде хатшы, ауданы партия к-ті саяси-ағарту кабинетінің меңгерушісі, [[1973]] – 90 ж. ауданы партия к-тінде хатшы, [[1990]] – [[1992|92]] ж. облысы халық депутаттары кеңесінде жетекші маман, [[1992]] – [[1999|99]] ж. облысы әкімшіліктің әлеуметті қоршаған орта мен ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі, [[1999]] жылдан облысы тұрғындарды әлеуметті қамсыздандыру Бас басқармасының басшысы. «[[Құрмет ордені|Құрмет]]» ([[2006]]) орденімен марапатталған.<ref>«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002; </ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} {{Stub}} [[Санат:1948 жылы туғандар]] 1ssjyka6e3j9mnjf6nnerymrl7qhe4y 0 84923 3633816 3530684 2026-07-23T16:26:13Z ~2026-40642-33 183642 3633816 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Gevulde koeken en kano-s met detail.jpg|нобай|230 px|Печенье]] '''Пішінә''' — [[ұн]]нан жасалған [[Кондитер өнімдері|кондитер өнімі]]. Печенье өндіру үшін жоғары, бірінші және екінші сортты ұн, міндетті түрде май мен қант қолданылады. Пішіні тік төртбұрышты, домалақ немесе [[фигура]]лы болуы мүмкін. Рецептурасына және дайындау ерекшелігіне байланысты печенье қантты (пластикалы, үзілгіш қамырдан пісірілген), созылмалы (эластикалы- серпімді қамырдан пісірілген) және май-қоспалы болады. [[Сурет:Různé druhy cukroví (2).jpg|нобай|солға|250 px|Әртүрлі печенье]] [[Қант]]ты печенье — тәтті, қою түсті, нәзік, үгілгіш консистенциялы суда жақсы ісінеді, өзіне тән суреті бар. Созылмалы печенье эластикалы — серпімді, созылмалы қамырдан жасалады, сондықтан қалыптау кезінде өнімдерді теседі, ол [[қамыр]]дан газ тәрізді затгардың бөлінуіне ықпал жасайды және деформациялардың алдын алады. Созылмалы печенье құрамында қант мөлшері аз болғандықтан ақшыл түске ие. Ол беріктеу, анық көрінетін қатпарлы құрылымды, ісінуі төмен.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Нан}} {{stub}} [[Санат:Тағамдар]] 6or8wjpvwumuziokzju5r8noju4txia 3633820 3633816 2026-07-23T16:36:15Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-40642-33|~2026-40642-33]] ([[User talk:~2026-40642-33|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 2786930 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Gevulde koeken en kano-s met detail.jpg|нобай|230 px|Печенье]] '''Печенье''' — [[ұн]]нан жасалған [[Кондитер өнімдері|кондитер өнімі]]. Печенье өндіру үшін жоғары, бірінші және екінші сортты ұн, міндетті түрде май мен қант қолданылады. Пішіні тік төртбұрышты, домалақ немесе [[фигура]]лы болуы мүмкін. Рецептурасына және дайындау ерекшелігіне байланысты печенье қантты (пластикалы, үзілгіш қамырдан пісірілген), созылмалы (эластикалы- серпімді қамырдан пісірілген) және май-қоспалы болады. [[Сурет:Různé druhy cukroví (2).jpg|нобай|солға|250 px|Әртүрлі печенье]] [[Қант]]ты печенье — тәтті, қою түсті, нәзік, үгілгіш консистенциялы суда жақсы ісінеді, өзіне тән суреті бар. Созылмалы печенье эластикалы — серпімді, созылмалы қамырдан жасалады, сондықтан қалыптау кезінде өнімдерді теседі, ол [[қамыр]]дан газ тәрізді затгардың бөлінуіне ықпал жасайды және деформациялардың алдын алады. Созылмалы печенье құрамында қант мөлшері аз болғандықтан ақшыл түске ие. Ол беріктеу, анық көрінетін қатпарлы құрылымды, ісінуі төмен.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Нан}} {{stub}} [[Санат:Тағамдар]] qijbgpkq80qmmpxwy1nefcjyp9byxdl 0 108450 3634223 3046297 2026-07-24T11:52:32Z Орын Толғанай 183532 3634223 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Лұт {{ҒС}}|Шынайы есімі={{Lang-ar|إِبْرَاهِيْمُ}}|Сурет=Lut, prophet (calligraphic, transparent background).png|ені=177px|Туған күні=Б. з. д. XIX ғасыр|Қайтыс болған күні=Б. з. д. XVII ғасыр|Туған жері=Қосөзен|Әкесі=Һаран|Балалары=Лұттың қыздары|Қайтыс болған жері=Хиджаз|Мансабы=Пайғамбар}} '''Лұт''' ({{Lang-ar|لوط}}) — ислам пайғамбары. [[Ибраһим|Ибраһиммен]] ({{ҒС}}) бір уақытта өмір сүрді және оның туысы, Һаранның ұлы болды. Лұт пайғамбар (а.с.) – Араб түбегінде жайлап кеткен пұтқа табынушылықпен жан аямай күрескен, халықты бір ғана Жаратушыға иман келтіруге шақырған, осы бір қасиетті жолда өмірінің соңына дейін асқан сабырлылық пен төзімділік таныта білген. Оның пайғамбарлығы мен бүкіл өмірі Иордания мемлекетінің аймағында орналасқан Лұт көлінің маңайында өткен. Бүгінгі күні алақандай ғана жерге ие бұл тұзды көл кезінде ұлан-ғайыр алқапты алып жатқан, жағалай ірі қалалар қоныс тепкен, өте шұрайлы мекен болған. Сол қалалардың екеуінің аты күні бүгінге дейін әлі ұмытылмай, тіпті ғылыми қазба жұмыстары мұндай қалалардың тарихта расында да болғандығын дәлелдеуде. Бұлар: Шезум (Содом) және Оморе (Гомор) қалалары еді.<ref>{{cite web|url=https://asyldin.kz/article/view/id/15795.html|title=Содом мен Гомор|author=|date=|website=https://asyldin.kz/article/view/id/15795.html|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> Ибраһиммен ұзақ жыл қарым-қатынаста болған адам. Аллаһ Тағала Лұтты [[Иордания]]дағы Содум қауымына Пайғамбар етіп жіберген. Ол бір бұзылған ел еді. Жолаушыларды тонап, қарақшылық жасайтын, әйелдері бола тұрса да еркектермен әуейі болатын күнәһар әдеттері болған. Лұт (а.с.) оларға насихат айтып, жақсы жолға жетеледі. [[Тәубе]] үйіріңдер, бұзықтықты тастаңдар деді. Ондай қылықтардың ақыры жақсы болмайтынын ескертті. Бірақ, райларынан қайтара алмады. Керісінше, Пайғамбардың өзін «таспен атып өлтіреміз, ел ішінен аластаймыз» деп, әрекет жасады. Осылары үшін Аллаһтың каһарына ілікті. Жазаны орындау үшін Аллаһ Тағала сұлу жігіттер бейнесінде [[Періште (Ислам)|періштелер]] жіберді. {{Ислам пайғамбарлары}} Лұт (а.с.) оларды адам екен деп біліп, қауымының оларға бұзықтық жасайтыныңан қауіптенді. Айтқандай-ақ, олар бұзықтық жасамаққа кірісті. Лұт Пайғамбар (а.с.) оларға, «Керек болса, қызымды алыңдар, әйелдерің де бар ғой. Меймандарымнан аулақ жүріңдер», – деп жалынды. Меймандар өздерінің періште екенін, бұзықтар ештеңе істей алмайтының, керісінше олардың көздерін жойғалы келгенін айтты. «Үй-ішіңді ал да бұл жерден тез кет», – деді Пайғамбарға. Бірақ, сенің бұзық әйелің күнаһармен бірге жаза тартады деді». Құдірет бұл қауымға аспаннан тас жаудырып, жайратып тастады. Лұт Пайғамбардың есімі [[Құран]]да 27 жерде кезігеді.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Пайғамбарлар]] [[Санат:Дін]] [[Санат:Ислам]] {{Islam-stub}} ayvslk96mhdflneu53jdrrr8az1rv0f 3634224 3634223 2026-07-24T11:54:16Z Орын Толғанай 183532 3634224 wikitext text/x-wiki {{Тұлға|Есімі=Лұт {{ҒС}}|Шынайы есімі={{Lang-ar|إِبْرَاهِيْمُ}}|Сурет=Lut, prophet (calligraphic, transparent background).png|ені=177px|Туған күні=Б. з. д. XIX ғасыр|Қайтыс болған күні=Б. з. д. XVII ғасыр|Туған жері=Қосөзен|Әкесі=Һаран|Балалары=Лұттың қыздары|Қайтыс болған жері=Хиджаз|Мансабы=Пайғамбар}} '''Лұт''' ({{Lang-ar|لوط}}) — ислам пайғамбары. [[Ибраһим|Ибраһиммен]] ({{ҒС}}) бір уақытта өмір сүрді және оның туысы, Һаранның ұлы болды. Лұт пайғамбар (а.с.) – Араб түбегінде жайлап кеткен пұтқа табынушылықпен жан аямай күрескен, халықты бір ғана Жаратушыға иман келтіруге шақырған, осы бір қасиетті жолда өмірінің соңына дейін асқан сабырлылық пен төзімділік таныта білген. Оның пайғамбарлығы мен бүкіл өмірі Иордания мемлекетінің аймағында орналасқан Лұт көлінің маңайында өткен. Бүгінгі күні алақандай ғана жерге ие бұл тұзды көл кезінде ұлан-ғайыр алқапты алып жатқан, жағалай ірі қалалар қоныс тепкен, өте шұрайлы мекен болған. Сол қалалардың екеуінің аты күні бүгінге дейін әлі ұмытылмай, тіпті ғылыми қазба жұмыстары мұндай қалалардың тарихта расында да болғандығын дәлелдеуде. Бұлар: Шезум (Содом) және Оморе (Гомор) қалалары еді.<ref>{{cite web|url=https://asyldin.kz/article/view/id/15795.html|title=Содом мен Гомор|author=|date=|website=https://asyldin.kz/article/view/id/15795.html|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> Ибраһиммен ұзақ жыл қарым-қатынаста болған адам. Аллаһ Тағала Лұтты [[Иордания]]дағы Содум қауымына Пайғамбар етіп жіберген. Ол бір бұзылған ел еді. Жолаушыларды тонап, қарақшылық жасайтын, әйелдері бола тұрса да еркектермен әуейі болатын күнәһар әдеттері болған. Лұт (а.с.) оларға насихат айтып, жақсы жолға жетеледі. [[Тәубе]] үйіріңдер, бұзықтықты тастаңдар деді. Ондай қылықтардың ақыры жақсы болмайтынын ескертті. Бірақ, райларынан қайтара алмады. Керісінше, Пайғамбардың өзін «таспен атып өлтіреміз, ел ішінен аластаймыз» деп, әрекет жасады. Осылары үшін Аллаһтың каһарына ілікті. Жазаны орындау үшін Аллаһ Тағала сұлу жігіттер бейнесінде [[Періште (Ислам)|періштелер]] жіберді. {{Ислам пайғамбарлары}} Лұт (а.с.) оларды адам екен деп біліп, қауымының оларға бұзықтық жасайтыныңан қауіптенді. Айтқандай-ақ, олар бұзықтық жасамаққа кірісті. Лұт Пайғамбар (а.с.) оларға, «Керек болса, қызымды алыңдар, әйелдерің де бар ғой. Меймандарымнан аулақ жүріңдер», – деп жалынды. Меймандар өздерінің періште екенін, бұзықтар ештеңе істей алмайтының, керісінше олардың көздерін жойғалы келгенін айтты. «Үй-ішіңді ал да бұл жерден тез кет», – деді Пайғамбарға. Бірақ, сенің бұзық әйелің күнаһармен бірге жаза тартады деді». Құдірет бұл қауымға аспаннан тас жаудырып, жайратып тастады. Лұт Пайғамбардың есімі [[Құран]]да 27 жерде кезігеді.<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Пайғамбарлар]] [[Санат:Дін]] [[Санат:Ислам]] {{Islam-stub}} 696uc2kfn56ke0f5v6ir5lznnhbv5nq 0 110126 3634137 2228521 2026-07-24T09:13:09Z Almatrkh 172335 3634137 wikitext text/x-wiki Көшеге өзбек ақыны, ойшыл, мемлекет қайраткері [[Әлішер Науаи|Низамаддин Мир Алишер Науаи]]дің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 21.08.1974 №332Б шешімі) берілген. Низамаддин Мир Алишер Науаи (1441-1501) Гератта дүниеге келген. Ол Хусейн Байкара сұлтанның уәзірі бола жүріп, ғалымдар мен өнер адамдарына қамқорлық еткен. Науаи шығармашылықтың шыңы - «Ләйлі мен Мәжнүн», «Фархад пен Шырын», «Жеті ғаламшар», «Ескендір қамалы» поэмаларынан тұратын «Пятерица» («Хамса», 1483-85) еңбегі. Ол «Қос тілдің шайқасы» (1499) кітабында әдеби түркі тілін қорғайды. Өзбек және басқа да түркі тілді әдебиеттің дамуына оң ықпал еткен.Көше [[Әуезов]], [[Бостандық]] аудандарында орналасқан. [[Жандосов көшесі (Алматы)|Жандосов]] көшесінен басталып, [[Әл-Фараби атындағы даңғыл (Алматы)|әл-Фараби]] даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Вишневская көшесі. Көшенің ұзындығы - 2350 метр<ref>Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0</ref> [[Сурет:Науаи атындағы көше (Алматы 2026).jpg|нобай]] ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Алматы көшелері]] efj7ciu9r5hzdhpjgz3wintu4rfmbib 3634139 3634137 2026-07-24T09:22:18Z Kvazimodo 124458 қате 3634139 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Науаи атындағы көше (Алматы 2026).jpg|нобай]] Көшеге өзбек ақыны, ойшыл, мемлекет қайраткері [[Әлішер Науаи|Низамаддин Мир Алишер Науаи]]дің есімі (Алматы қаласы атқару комитетінің 21.08.1974 №332Б шешімі) берілген. Низамаддин Мир Алишер Науаи (1441-1501) Гератта дүниеге келген. Ол Хусейн Байкара сұлтанның уәзірі бола жүріп, ғалымдар мен өнер адамдарына қамқорлық еткен. Науаи шығармашылықтың шыңы - «Ләйлі мен Мәжнүн», «Фархад пен Шырын», «Жеті ғаламшар», «Ескендір қамалы» поэмаларынан тұратын «Пятерица» («Хамса», 1483-85) еңбегі. Ол «Қос тілдің шайқасы» (1499) кітабында әдеби түркі тілін қорғайды. Өзбек және басқа да түркі тілді әдебиеттің дамуына оң ықпал еткен.Көше [[Әуезов]], [[Бостандық]] аудандарында орналасқан. [[Жандосов көшесі (Алматы)|Жандосов]] көшесінен басталып, [[Әл-Фараби атындағы даңғыл (Алматы)|әл-Фараби]] даңғылына дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Вишневская көшесі. Көшенің ұзындығы - 2350 метр<ref>Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Алматы көшелері]] dy7jbmzi75wkodnyojofykre7ragcjh 4 119722 3634013 1907271 2026-07-24T07:30:40Z Гулмира Исатай 179201 «[[Санат:Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар|Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3634013 wikitext text/x-wiki {{Уикипедияның ережелері}} [[fr:Aide:Boîte de résumé#Modification mineure]] eqep9jb5q2blg43fblzyhppifasbci9 3634021 3634013 2026-07-24T08:16:43Z Kvazimodo 124458 [[Арнайы:Үлесі/Гулмира Исатай|Гулмира Исатай]] ([[Қатысушы талқылауы:Гулмира Исатай|талқылауы]]) істеген нөмір 3634013 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]] 3634021 wikitext text/x-wiki {{Уикипедияның ережелері}} [[Санат:Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар|{{PAGENAME}}]] [[fr:Aide:Boîte de résumé#Modification mineure]] kz979se3i29cnqcu1tfqh3x4j5lede5 3634022 3634021 2026-07-24T08:17:58Z Kvazimodo 124458 бұрынғы уикитіл стилі алып тасталды 3634022 wikitext text/x-wiki {{Уикипедияның ережелері}} [[Санат:Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар|{{PAGENAME}}]] lc79uwt1pksqxpi9vvtfz3234xrtqz4 0 201353 3634194 2966057 2026-07-24T10:09:55Z Орын Толғанай 183532 3634194 wikitext text/x-wiki {{Islam}} '''Қасас әл-Анбия''' ({{lang-ar|قصص الأنبياء}}) [[Ибн Касир]]дің [[Құран|Құран Кәрім]] негізінде жинақтаған '''Пайғамбарлар қиссалары''' жинағы. Кітапта Жер бетіне алғаш қадам басқан [[Адам]] пайғамбардан бастап Жер бетіндегі ең соңғы пайғамбар Мұхаммед {{Салауат}} ға дейінгі пайғамбарлардың адам балаларын Жер мен Көктің жалғыз жаратұшысы [[Аллаһ]] тағалаға құлшылық етуге шақыру оқиғалары айқын сүреттеледі. == Пайғамбарлар қиссалары кітабында есімі аталған пайғамбарлар есімдері == * '''[[Адам ата|Адам]]''' {{ҒС}} * '''[[Шис]]''' {{ҒС}} * '''[[Идрис пайғамбар|Ыдырыс]]''' {{ҒС}} * '''[[Нұх пайғамбар|Нұх]]''' {{ҒС}} * '''[[Һұд пайғамбар|Һұд]]''' {{ҒС}} * '''[[Салих]]''' {{ҒС}} * '''[[Ибраһим]]''' {{ҒС}} * '''[[Лұт]]''' {{ҒС}} * '''[[Шұғайб]]''' {{ҒС}} * '''[[Яғқұб|Жақып]]''' {{ҒС}} * '''[[Юсуф пайғамбар|Жүсіп]]''' {{ҒС}} * '''[[Әйюб]]''' {{ҒС}} * '''[[Зул-Кифл|Зүлкепіл]]''' {{ҒС}} * '''[[Юнус пайғамбар|Жүніс]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұса пайғамбар|Мұса]]''' {{ҒС}} * '''[[Юша]]''' {{ҒС}} * '''[[Ілияс пайғамбар|Ілияс]]''' {{ҒС}} * '''[[Әл-Йаса]]''' {{ҒС}} * '''[[Самуил]]''' {{ҒС}} * '''[[Дәуіт Пайғамбар|Дәуіт]]''' {{ҒС}} * '''[[Сүлеймен пайғамбар|Сүлеймен]]''' {{ҒС}} * '''[[Ғұзайыр]]''' {{ҒС}} * '''[[Зәкәрия]]''' {{ҒС}} * '''[[Йахйа|Жақия]]''' {{ҒС}} * '''[[Иса Мәсих|Иса]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұхаммед]]''' {{Салауат}} == Таға қара == * [[Ислам пайғамбарлары]] ==Сыртқы сілттемелер== *[http://kausar-sayahat.kz/kitaptar/PDF/islamtrihi/26.Paygambarlar.pdf Пайғамбарлар қиссалары]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Пайғамбарлар]] peogmlm7xydc66ao91iodz905kamob1 3634195 3634194 2026-07-24T10:13:31Z Орын Толғанай 183532 3634195 wikitext text/x-wiki {{Islam}} '''Қасас әл-Анбия''' ({{lang-ar|قصص الأنبياء}}) [[Ибн Касир]]дің [[Құран|Құран Кәрім]] негізінде жинақтаған '''Пайғамбарлар қиссалары''' жинағы. Кітапта Жер бетіне алғаш қадам басқан [[Адам ата]] пайғамбардан бастап Жер бетіндегі ең соңғы пайғамбар Мұхаммед {{Салауат}} ға дейінгі пайғамбарлардың адам балаларын Жер мен Көктің жалғыз жаратұшысы [[Аллаһ]] тағалаға құлшылық етуге шақыру оқиғалары айқын сүреттеледі. == Пайғамбарлар қиссалары кітабында есімі аталған пайғамбарлар есімдері == * '''[[Адам ата|Адам]]''' {{ҒС}} * '''[[Шис]]''' {{ҒС}} * '''[[Идрис пайғамбар|Ыдырыс]]''' {{ҒС}} * '''[[Нұх пайғамбар|Нұх]]''' {{ҒС}} * '''[[Һұд пайғамбар|Һұд]]''' {{ҒС}} * '''[[Салих]]''' {{ҒС}} * '''[[Ибраһим]]''' {{ҒС}} * '''[[Лұт]]''' {{ҒС}} * '''[[Шұғайб]]''' {{ҒС}} * '''[[Яғқұб|Жақып]]''' {{ҒС}} * '''[[Юсуф пайғамбар|Жүсіп]]''' {{ҒС}} * '''[[Әйюб]]''' {{ҒС}} * '''[[Зул-Кифл|Зүлкепіл]]''' {{ҒС}} * '''[[Юнус пайғамбар|Жүніс]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұса пайғамбар|Мұса]]''' {{ҒС}} * '''[[Юша]]''' {{ҒС}} * '''[[Ілияс пайғамбар|Ілияс]]''' {{ҒС}} * '''[[Әл-Йаса]]''' {{ҒС}} * '''[[Самуил]]''' {{ҒС}} * '''[[Дәуіт Пайғамбар|Дәуіт]]''' {{ҒС}} * '''[[Сүлеймен пайғамбар|Сүлеймен]]''' {{ҒС}} * '''[[Ғұзайыр]]''' {{ҒС}} * '''[[Зәкәрия]]''' {{ҒС}} * '''[[Йахйа|Жақия]]''' {{ҒС}} * '''[[Иса Мәсих|Иса]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұхаммед]]''' {{Салауат}} == Таға қара == * [[Ислам пайғамбарлары]] ==Сыртқы сілттемелер== *[http://kausar-sayahat.kz/kitaptar/PDF/islamtrihi/26.Paygambarlar.pdf Пайғамбарлар қиссалары]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Пайғамбарлар]] r2tmzpu6kca5d1w15a08yb3182d1het 3634196 3634195 2026-07-24T10:20:33Z Орын Толғанай 183532 3634196 wikitext text/x-wiki {{Islam}} '''Қасас әл-Анбия''' ({{lang-ar|قصص الأنبياء}}) [[Ибн Касир]]дің [[Құран|Құран Кәрім]] негізінде жинақтаған '''Пайғамбарлар қиссалары''' жинағы. Кітапта Жер бетіне алғаш қадам басқан [[Адам ата]] пайғамбардан бастап Жер бетіндегі ең соңғы пайғамбар [[Мұхаммед]] {{Салауат}} ға дейінгі пайғамбарлардың адам балаларын Жер мен Көктің жалғыз жаратұшысы [[Аллаһ]] тағалаға құлшылық етуге шақыру оқиғалары айқын сүреттеледі. == Пайғамбарлар қиссалары кітабында есімі аталған пайғамбарлар есімдері == * '''[[Адам ата|Адам]]''' {{ҒС}} * '''[[Шис]]''' {{ҒС}} * '''[[Идрис пайғамбар|Ыдырыс]]''' {{ҒС}} * '''[[Нұх пайғамбар|Нұх]]''' {{ҒС}} * '''[[Һұд пайғамбар|Һұд]]''' {{ҒС}} * '''[[Салих]]''' {{ҒС}} * '''[[Ибраһим]]''' {{ҒС}} * '''[[Лұт]]''' {{ҒС}} * '''[[Шұғайб]]''' {{ҒС}} * '''[[Яғқұб|Жақып]]''' {{ҒС}} * '''[[Юсуф пайғамбар|Жүсіп]]''' {{ҒС}} * '''[[Әйюб]]''' {{ҒС}} * '''[[Зул-Кифл|Зүлкепіл]]''' {{ҒС}} * '''[[Юнус пайғамбар|Жүніс]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұса пайғамбар|Мұса]]''' {{ҒС}} * '''[[Юша]]''' {{ҒС}} * '''[[Ілияс пайғамбар|Ілияс]]''' {{ҒС}} * '''[[Әл-Йаса]]''' {{ҒС}} * '''[[Самуил]]''' {{ҒС}} * '''[[Дәуіт Пайғамбар|Дәуіт]]''' {{ҒС}} * '''[[Сүлеймен пайғамбар|Сүлеймен]]''' {{ҒС}} * '''[[Ғұзайыр]]''' {{ҒС}} * '''[[Зәкәрия]]''' {{ҒС}} * '''[[Йахйа|Жақия]]''' {{ҒС}} * '''[[Иса Мәсих|Иса]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұхаммед]]''' {{Салауат}} == Таға қара == * [[Ислам пайғамбарлары]] ==Сыртқы сілттемелер== *[http://kausar-sayahat.kz/kitaptar/PDF/islamtrihi/26.Paygambarlar.pdf Пайғамбарлар қиссалары]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Пайғамбарлар]] s3rzidll2lstq0t71znqt3uqkhk84rt 3634197 3634196 2026-07-24T10:21:06Z Орын Толғанай 183532 3634197 wikitext text/x-wiki {{Islam}} '''Қасас әл-Анбия''' ({{lang-ar|قصص الأنبياء}}) [[Ибн Касир]]дің [[Құран|Құран Кәрім]] негізінде жинақтаған '''Пайғамбарлар қиссалары''' жинағы. Кітапта Жер бетіне алғаш қадам басқан [[Адам ата]] пайғамбардан бастап Жер бетіндегі ең соңғы пайғамбар [[Мұхаммед]] {{Салауат}} ға дейінгі пайғамбарлардың адам балаларын Жер мен Көктің жалғыз жаратушысы [[Аллаһ]] тағалаға құлшылық етуге шақыру оқиғалары айқын сүреттеледі. == Пайғамбарлар қиссалары кітабында есімі аталған пайғамбарлар есімдері == * '''[[Адам ата|Адам]]''' {{ҒС}} * '''[[Шис]]''' {{ҒС}} * '''[[Идрис пайғамбар|Ыдырыс]]''' {{ҒС}} * '''[[Нұх пайғамбар|Нұх]]''' {{ҒС}} * '''[[Һұд пайғамбар|Һұд]]''' {{ҒС}} * '''[[Салих]]''' {{ҒС}} * '''[[Ибраһим]]''' {{ҒС}} * '''[[Лұт]]''' {{ҒС}} * '''[[Шұғайб]]''' {{ҒС}} * '''[[Яғқұб|Жақып]]''' {{ҒС}} * '''[[Юсуф пайғамбар|Жүсіп]]''' {{ҒС}} * '''[[Әйюб]]''' {{ҒС}} * '''[[Зул-Кифл|Зүлкепіл]]''' {{ҒС}} * '''[[Юнус пайғамбар|Жүніс]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұса пайғамбар|Мұса]]''' {{ҒС}} * '''[[Юша]]''' {{ҒС}} * '''[[Ілияс пайғамбар|Ілияс]]''' {{ҒС}} * '''[[Әл-Йаса]]''' {{ҒС}} * '''[[Самуил]]''' {{ҒС}} * '''[[Дәуіт Пайғамбар|Дәуіт]]''' {{ҒС}} * '''[[Сүлеймен пайғамбар|Сүлеймен]]''' {{ҒС}} * '''[[Ғұзайыр]]''' {{ҒС}} * '''[[Зәкәрия]]''' {{ҒС}} * '''[[Йахйа|Жақия]]''' {{ҒС}} * '''[[Иса Мәсих|Иса]]''' {{ҒС}} * '''[[Мұхаммед]]''' {{Салауат}} == Таға қара == * [[Ислам пайғамбарлары]] ==Сыртқы сілттемелер== *[http://kausar-sayahat.kz/kitaptar/PDF/islamtrihi/26.Paygambarlar.pdf Пайғамбарлар қиссалары]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Пайғамбарлар]] cd0vlknwsayftnjys88lqb4i71uypwn 0 203704 3633864 3446406 2026-07-23T18:36:41Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633864 wikitext text/x-wiki {{Германия ауданы |Қазақша атауы = Орталық Кенді Таулар |Шынайы атауы =Mittlerer Erzgebirgskreis |Таңбасы = DEU Mittlerer Erzgebirgskreis COA.svg |Орналасуы = Lage des Mittleren Erzgebirgskreises in Deutschland.png |Ел = [[Германия]] |Жері = [[Саксония еркін мемлекеті|Саксония]] |Әкімшілік округі = [[Хемниц әкімшілік округі|Кемниц]] |Басшысы =[[Albrecht Kohlsdorf]] ([[Христианды-демократиялық одақ (Германия)|ХДС]]) |Басшының түрi = [[Ландрат]] |Жер аумағы = 595,37 |Тілі = [[неміс тілі|немісше]] |Тілдері = |Тұрғыны = 88 805 |Тығыздығы = 149 |Карта = Saxony mek.png |Ресми коды = 14 1 81 |Автомобиль коды = MEK |Сайты = http://www.lra-mek.de/ www.lra-mek.de |Мекен-жайы = Markt 7<br />09496 Marienberg |Орталығы = [[Мариенберг (Германиядағы қала)|Мариенберг]] }} '''Орталық Кенді Таулар''' ({{lang-de|Mittlerer Erzgebirgskreis}}) — бұрынғы [[Германия]] [[Германия ауданы|ауданы]]. Аудан [[Саксония еркін мемлекеті|Саксония]] [[Германия әкімшілік бөлінісі|жерінде]] орналасқан. [[Хемниц әкімшілік округі|Кемниц]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. Жер аумағы 595,37кв. км. шамасында. Тұрғыны 88 805 мың адамды құрайды. Халық тығыздығы 149 адам/км². Ауданның ресми коды — ''14 1 81''. Аудан 22 елді мекенге бөлінеді. == Қалалар мен қауымдар == ;Қалалар # [[Мариенберг (город в Германии)|Мариенберг]] (14 229) # [[Чопау]] (11 568) # [[Ольбернхау]] (10 952) # [[Ленгефельд]] (4 842) # [[Волькенштайн (Рудные горы)|Волькенштайн]] (4 325) # [[Цеблиц|Цёблиц]] (3 072) ;Қауымдар # [[Амтсберг]] (4 293) # [[Поккау]] (4 267) # [[Горнау (Рудные горы)|Горнау]] (4 062) # [[Гросрюкерсвальде]] (3 968) # [[Дребах]] (3 613) # [[Гроссольберсдорф]] (3 174) # [[Пфафрода]] (3 086) # [[Зайффен (Рудные горы)|Зайффен]] (2 677) # [[Фенусберг (Рудные горы)|Фенусберг]] (2 370) # [[Поберсхау]] (2 079) # [[Борстендорф]] (1 471) # [[Грюнхайнихен]] (1 374) # [[Вальдкирхен (Рудные горы)|Вальдкирхен]] (1 200) # [[Дойчнойдорф]] (1 177) # [[Бёрнихен (Рудные горы)|Бёрнихен]] (1 101) # [[Хайдерсдорф]] (945) ;Қауым бірлестіктері ;Мариенберг басқармасы [[Зайффен (Рудные горы)]] басқармасы [[Чопау]] басқармасы == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.lra-mek.de/ www.lra-mek.de Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203003231/http://www.lra-mek.de/ |date=2013-12-03 }} {{Саксония аудандары}} {{Германия:Орталық Кенді Таулар ауданы:Қалалар}} {{germany-geo-stub}} [[Санат:Саксония аудандары]] t7d7qyfi7qr2pjbgwfae7qlzdb8q5h4 0 210043 3634141 3429408 2026-07-24T09:25:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634141 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = муниципалитет |қазақша атауы = Фрайштадт |шынайы атауы = Freystadt |сурет = |жағдайы = |ел = Германия |елтаңба = DEU Freystadt COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=12 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=19 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Германия жерлері{{!}}Жер |аймағы = Бавария |кестедегі аймақ = Бавария |аудан түрі = Германия ауданы{{!}}Ауданы |ауданы = Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц |кестедегі аудан = Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц (аудан){{!}}Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = |басшысы = Виллибальд Гайллер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 80,53 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 410 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 8523 |санақ жылы = 2010 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = 09179 |пошта индексі = 92342 |пошта индекстері = |автомобиль коды = NM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 09 3 73 126 |ортаққордағы санаты = Freystadt |сайты = http://www.freystadt.de/ |сайт тілі = de }} '''Фрайштадт''' ({{lang-de|Freystadt}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Бавария]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]]. [[Жоғарғы Пфальц (округ)|Жоғарғы Пфальц]] [[Әкімшілік округ (Германия)|әкімшілік округіне]] бағынады. [[Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц (аудан)|Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц]] ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 8523 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл).<ref>[https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)]</ref> Алып жатқан жер аумағы 80,53 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''09 3 73 126''. Муниципалитеттің басшысы — Виллибальд Гайллер. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.freystadt.de/ Ресми сайты] {{Германия:Ноймаркт-Жоғарғы-Пфальц ауданы:Қалалар}} {{Bavaria-geo-stub}} [[Санат:Бавария елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 3c7kjet5ksp77xsgnffbkeuduy7co6c 0 231443 3633910 1834900 2026-07-23T22:22:41Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633910 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Оттоне  |шынайы атауы = Ottone |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=37 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=20 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Эмилия-Романья |кестедегі аймақ = Эмилия-Романья |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Пьяченца (провинция){{!}}Пьяченца |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Mirco Carbone |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 98 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 510 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 613 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 523 |пошта индексі = 29026 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 33030 |ортаққордағы санаты = Ottone |сайты = http://www.comune.ottone.pc.it |сайт тілі = it }} '''Оттоне ''' ({{lang-it|Ottone}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Эмилия-Романья]] әкімшілік аймағына қарасты [[Пьяченца (провинция)|Пьяченца]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 613 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 6 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 98 км² шамасында. Пошта индексі — 29026. Елді мекеннің қамқоршысы — San Bartolomeo.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 0523 930122 - 0523 930212 * Электронды поштасы: comune.ottone@sintranet.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.ottone.pc.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506201228/http://www.comune.ottone.pc.it/ |date=2009-05-06 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Пьяченца провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Эмилия-Романья елді мекендері]] r2tl3v4zguwq3mdsurl714lv757kukt 0 232944 3633888 1836086 2026-07-23T19:03:43Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633888 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Орчано-ди-Пезаро |шынайы атауы = Orciano di Pesaro |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=43 |lat_min=41 |lat_sec=19 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=57 |lon_sec=55 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Марке |кестедегі аймақ = Марке |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Пезаро-э-Урбино (провинция){{!}}Пезаро-э-Урбино |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Guerrino Paupini |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 24 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 264 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 2210 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 93 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 722 |пошта индексі = 61038 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 41040 |ортаққордағы санаты =  Orciano di Pesaro |сайты = http://www.comune.orciano.pu.it |сайт тілі = it }} '''Орчано-ди-Пезаро''' ({{lang-it|Orciano di Pesaro}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Марке]] әкімшілік аймағына қарасты [[Пезаро-э-Урбино (провинция)|Пезаро-э-Урбино]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2210 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 93 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Пошта индексі — 61038. Елді мекеннің қамқоршысы — Santa Caterina.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 72 197 424 * Электронды поштасы: comune.orciano@provincia.ps.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.orciano.pu.it Ресми сайты]{{Deadlink|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Пезаро-э-Урбино провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Марке елді мекендері]] lxaxr9h7rr4t2qfjha6z742agghts6z 0 234111 3634023 1837636 2026-07-24T08:36:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634023 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гамперн |шынайы атауы = Gampern |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at gampern.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=59 |lat_sec=21 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=33 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херман Штоккингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 26 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 509 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2560 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7682 |пошта индексі = 4851 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 11 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gampern.at |сайт тілі = de }} '''Гамперн''' ({{lang-de|Gampern}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2560 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 11''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Штоккингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gampern.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ql35gauk9kouqi6sccntczttn864vxl 0 234124 3634074 1837758 2026-07-24T08:48:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634074 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Геретсберг |шынайы атауы = Geretsberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at geretsberg.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=56 |lon_sec=5 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Лехнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 37.52 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 491 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1154 |санақ жылы = 2007 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5132 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 09 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.geretsberg.at |сайт тілі = de }} '''Геретсберг''' ({{lang-de|Geretsberg}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1154 адамды құрайды (1 қаңтар 2007). Алып жатқан жер аумағы 37.52 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 09''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Лехнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.geretsberg.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ljoujf4plhh679nv5bhznmvz4u6dwfi 0 234126 3634075 1837760 2026-07-24T08:48:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634075 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гильгенберг-на-Вайльхарте |шынайы атауы = Gilgenberg am Weilhart |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at gilgenberg am weilhart.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=54 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=56 |lon_sec=21 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Пемвизер (FWP) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 466 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1233 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7728 |пошта индексі = 5133 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 10 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gilgenberg.at |сайт тілі = de }} '''Гильгенберг-на-Вайльхарте''' ({{lang-de|Gilgenberg am Weilhart}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1233 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 10''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Пемвизер (FWP) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gilgenberg.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] q7awpm4btuqjzvocoz7m74h7apyjqw8 0 234128 3634173 2953346 2026-07-24T09:34:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634173 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Гмунден |шынайы атауы = Gmжәнеen |сурет = [[Сурет:Gmunden traunsee001.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen Gmжәнеen.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=55 |lat_sec=5 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=47 |lon_sec=58 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Хайнц Йозеф Кёппль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 63.49 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 425 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 13262 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7612 |пошта индексі = 4810 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 05 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gmжәнеen.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Гмунден''' ({{lang-de|Gmжәнеen}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 13262 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 63.49 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 05''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хайнц Йозеф Кёппль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gmжәнеen.ooe.gv.at Ресми сайты]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] c3orirsqo0e1b7uqow0albvikuh3ze2 0 234132 3634174 2733071 2026-07-24T09:34:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634174 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гозау |шынайы атауы = Gosau |сурет = [[File:Gosau pohled 2.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at gosau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=35 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=32 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Герхард Гамзегер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 113.4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 767 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1906 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6136 |пошта индексі = 4824 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 06 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gosau.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Гозау''' ({{lang-de|Gosau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1906 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 113.4 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 06''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Гамзегер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gosau.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2dr3pnfhsl4mx3caszqyn9yhqxh56j8 0 234142 3634175 2765771 2026-07-24T09:34:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634175 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = община  |қазақша атауы = Грюнау (Альмталь) |шынайы атауы = Grünau im Almtal |сурет = [[Сурет:Grünau im Almtal - Südostansicht.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms Grünau im Almtal.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=51 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=57 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Вайдингер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 230 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 528 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2077 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7616 |пошта индексі = 4645 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 07 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gruenau.at |сайт тілі = de }} '''Грюнау (Альмталь)''' ({{lang-de|Grünau im Almtal}}) — [[Аустрия]]дағы община . [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2077 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 230 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 07''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Вайдингер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gruenau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] n2uqckfsy5zch5svgyfnep2fq347kuo 0 234146 3634177 1837587 2026-07-24T09:34:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634177 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гшвандт |шынайы атауы = Gschwandt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at gschwandt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=37 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=37 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Вампль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16.78 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 523 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2501 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7612 |пошта индексі = 4816 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 08 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/gschwandt |сайт тілі = de }} '''Гшвандт''' ({{lang-de|Gschwandt}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2501 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.78 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 08''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Вампль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/gschwandt Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] o2xe47xso2tn8ygfoknwvolg5m571xb 0 234150 3634142 1837682 2026-07-24T09:25:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634142 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Грюнбах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Grünbach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at gruenbach bei freistadt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=32 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=32 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эрвин Халупар ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 36.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 721 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1851 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7942 |пошта индексі = 4264 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 02 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gruenbach.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Грюнбах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Grünbach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1851 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 36.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 02''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрвин Халупар ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gruenbach.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] jl9t9xe4m92qvpu5pmfosgzs6jw26wm 0 234152 3634143 3401643 2026-07-24T09:25:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634143 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Гутау |шынайы атауы = Gutau |сурет = [[Сурет:Gutau von Osten 03.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at gutau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=25 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=36 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Линднер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 45.44 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 589 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2704 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7946 |пошта индексі = 4293 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 03 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gutau.at |сайт тілі = de }} '''Гутау''' ({{lang-de|Gutau}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2704 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45.44 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 03''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Линднер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gutau.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090924085903/http://www.gutau.at/ |date=2009-09-24 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] bmtr0c99wr8ky0x10ezcm72ej6er6h3 0 234156 3634144 3409473 2026-07-24T09:26:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634144 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хагенберг (Мюлькрайс) |шынайы атауы = Hagenberg im Mühlkreis |сурет = [[Сурет:Hagenberg im Mühlkreis Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=21 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=31 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Рудольф Фишерленер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 444 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2534 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7236 |пошта индексі = 4232 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 04 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hagenberg.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Хагенберг (Мюлькрайс)''' ({{lang-de|Hagenberg im Mühlkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2534 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 04''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Фишерленер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hagenberg.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929145557/http://www.hagenberg.ooe.gv.at/ |date=2007-09-29 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] gctkcdhqr17zbc63q9k03lbqk649ikw 0 234160 3634125 1837385 2026-07-24T09:04:35Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634125 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хайбах (Дунай) |шынайы атауы = Haibach ob der Donau |сурет = [[Сурет:Haibach Donauschlinge.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at haibach ob der donau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=25 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=55 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Эккер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 528 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1293 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7279 |пошта индексі = 4083 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 05 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.haibach-donau.at |сайт тілі = de }} '''Хайбах (Дунай)''' ({{lang-de|Haibach ob der Donau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1293 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 05''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Эккер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.haibach-donau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 3va8uo40oxezc75ls5mnmxra6mp6byd 0 234162 3634076 3436503 2026-07-24T08:48:58Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634076 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хайгермос |шынайы атауы = Haigermoos |сурет = Haigermoos.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Haigermoos COA.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=41 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=52 |lon_sec=58 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Швайгер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7.44 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 470 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 561 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6277 |пошта индексі = 5120 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 11 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.haigermoos.at |сайт тілі = de }} '''Хайгермос''' ({{lang-de|Haigermoos}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 561 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 7.44 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 11''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Швайгер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.haigermoos.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ps7440yc1adrchfz98w06npka2y0k3f 0 234164 3634178 2624261 2026-07-24T09:34:58Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634178 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Гальштат |шынайы атауы = Hallstatt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Hallstatt Coat of Arms.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=33 |lat_sec=21 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=38 |lon_sec=48 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Петер Шойц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 59,8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 511 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 923 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6134 |пошта индексі = 4830 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 09 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hallstatt.at |сайт тілі = de }} '''Гальштат''' ({{lang-de|Hallstatt}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 923 адамды құрайды (2005). Алып жатқан жер аумағы 59,8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 09''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Шойц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hallstatt.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] qxkpqgbc5nn88r8w14wl4bqb333en5k 0 234166 3634077 1837383 2026-07-24T08:49:09Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634077 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ханденберг |шынайы атауы = Handenberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at handenberg.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=8 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=0 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Готтфрид Ноймайер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27.66 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 497 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1366 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5144 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 12 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.handenberg.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Ханденберг''' ({{lang-de|Handenberg}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1366 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27.66 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 12''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Готтфрид Ноймайер саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.handenberg.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] iy5s2o1pbetp563m2krjfnkkc4uv57s 0 234171 3634126 3363715 2026-07-24T09:04:45Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634126 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Харткирхен |шынайы атауы = Hartkirchen |сурет = [[Сурет:Hartkirchen (OÖ) - Kirche.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=21 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=0 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вольфганг Шёппль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 39 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 273 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4172 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7273 |пошта индексі = 4081 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 06 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hartkirchen.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Харткирхен''' ({{lang-de|Hartkirchen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4172 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 06''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вольфганг Шёппль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hartkirchen.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] eskcnmfretmufh19ux6k8ocpvx0zd65 0 234179 3634078 1837535 2026-07-24T08:49:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634078 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Хельпфау-Уттендорф |шынайы атауы = Helpfau-Uttendorf |сурет = [[Сурет:Markt Uttendorf 1779.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at helpfau-uttendorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=9 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=7 |lon_sec=5 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Йохан Лаймер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 419 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3312 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724 |пошта индексі = 5261 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 13 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.helpfau-uttendorf.at |сайт тілі = de }} '''Хельпфау-Уттендорф''' ({{lang-de|Helpfau-Uttendorf}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3312 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 13''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Йохан Лаймер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.helpfau-uttendorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 07ln90scm9wvjzvtv0h2uyvcrv5n36j 0 234185 3634127 1837647 2026-07-24T09:04:55Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634127 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хинценбах |шынайы атауы = Hinzenbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at hinzenbach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=18 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=0 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Арнольд Юнграйтмайер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14.6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 270 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1933 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7272 |пошта индексі = 4070 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 07 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hinzenbach.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Хинценбах''' ({{lang-de|Hinzenbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1933 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14.6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 07''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Арнольд Юнграйтмайер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hinzenbach.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] tepidlgxqhz0nfbox6kmbmke26dkk55 0 234187 3634145 2908172 2026-07-24T09:26:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634145 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хиршбах (Мюлькрайс) |шынайы атауы = Hirschbach im Mühlkreis |сурет = [[Сурет:Hirschbach Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_hirschbach_im_muehlkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=29 |lat_sec=19 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=24 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Штефан Визингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 23.6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 640 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1153 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7948 |пошта индексі = 4242 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 05 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hirschbach.at |сайт тілі = de }} '''Хиршбах (Мюлькрайс)''' ({{lang-de|Hirschbach im Mühlkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1153 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23.6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 05''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Штефан Визингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hirschbach.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120703074146/http://www.hirschbach.at/ |date=2012-07-03 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 21y55a3s03fx00b37979od7awetvoui 0 234189 3634079 1837643 2026-07-24T08:49:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634079 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хохбург-Ах |шынайы атауы = Hochburg-Ach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms Hochburg-Ach.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=52 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Карл Лугмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 40 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 462 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3080 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7727 |пошта индексі = 5122 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 14 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hochburg-ach.at |сайт тілі = de }} '''Хохбург-Ах''' ({{lang-de|Hochburg-Ach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3080 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 40 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 14''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Лугмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hochburg-ach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] m6h7kb4ep5vgs230whl1f5x1eul3ott 0 234202 3634081 3179448 2026-07-24T08:49:39Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634081 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Хёнхарт |шынайы атауы = Höhnhart |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at hoehnhart.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=9 |lat_sec=52 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=16 |lon_sec=11 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эрих Привассер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 22 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 480 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1366 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7755 |пошта индексі = 5251 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 15 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.hoehnhart.at |сайт тілі = de }} '''Хёнхарт''' ({{lang-de|Höhnhart}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1366 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 22 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 15''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Привассер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.hoehnhart.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425013559/http://www.hoehnhart.at/ |date=2012-04-25 }} {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] c7edkbqear27a5puwcg9jgf0svfkw0n 0 234208 3634024 3344793 2026-07-24T08:36:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634024 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Иннершванд |шынайы атауы = Innerschwand am Mondsee |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at innerschwand.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=49 |lat_sec=54 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=24 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Драшвандтнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 19 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 493 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1053 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6232 |пошта индексі = 5311 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 12 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.innerschwand.at |сайт тілі = de }} '''Иннершванд''' ({{lang-de|Innerschwand am Mondsee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1053 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 12''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Драшвандтнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.innerschwand.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] rz678auo3m3gmx587k1rjc8e13h269k 0 234212 3634082 1837430 2026-07-24T08:49:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634082 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Йегинг |шынайы атауы = Jeging |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at jeging.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=9 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херберт Эдер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6.55 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 486 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 632 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7744 |пошта индексі = 5222 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 16 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/jeging |сайт тілі = de }} '''Йегинг''' ({{lang-de|Jeging}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 632 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6.55 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 16''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Эдер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/jeging Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 80vxi95dpjxk00k3uor2wor47fmnt09 0 234218 3634147 3606535 2026-07-24T09:26:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634147 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кальтенберг (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Kaltenberg (Oberösterreich) |сурет = [[Сурет:Wallfahrtskirche Kaltenberg.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at kaltenberg.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=27 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=46 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херберт Вурц ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 17.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 842 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 643 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7956 |пошта индексі = 4273 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 06 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.riskommunal.at/kaltenberg |сайт тілі = de }} '''Кальтенберг (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Kaltenberg (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 643 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 06''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Вурц ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.riskommunal.at/kaltenberg Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417223323/http://www.riskommunal.at/kaltenberg/ |date=2009-04-17 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4t1zmni4evvq1l7dw0siw9zqh9veest 0 234222 3634148 2924402 2026-07-24T09:26:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634148 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Кефермаркт |шынайы атауы = Kefermarkt |сурет = [[Сурет:Kefermarkt.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = wappen at kefermarkt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=26 |lat_sec=37 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=31 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херберт Леонхардсбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 516 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2095 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7947 |пошта индексі = 4292 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 07 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.kefermarkt.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Кефермаркт''' ({{lang-de|Kefermarkt}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2095 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 07''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Леонхардсбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. <br><gallery class=center caption="Кефермаркт - Kefermarkt"> Kefermarkt-04-Kirche-2006-gje.jpg Kefermarkter Altar-04-2006-gje.jpg Kefermarkter Altar-08-2006-gje.jpg Kefermarkter Altar-14-Mittelteil-2006-gje.jpg Kefermarkter Altar-18-Gesprenge-2006-gje.jpg </gallery> == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kefermarkt.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] toy3izcm8m73psm86d49pq0k5gzee0r 0 234226 3634083 1837805 2026-07-24T08:49:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634083 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кирхберг-Маттигхофен |шынайы атауы = Kirchberg bei Mattighofen |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = wappen at kirchberg bei mattighofen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=6 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Цеэнтнер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15.79 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 560 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1014 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7747 |пошта индексі = 5232 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 17 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at |сайт тілі = de }} '''Кирхберг-Маттигхофен''' ({{lang-de|Kirchberg bei Mattighofen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1014 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.79 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 17''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Цеэнтнер саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] kn1u6ypyfdduhb3ipsgpw69oyzn93h5 0 234235 3634179 1885657 2026-07-24T09:35:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634179 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кирхгам |шынайы атауы = Kirchham |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Kirchham_Wappen_(Oberösterreich).svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=58 |lat_sec=16 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=54 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Биреггер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 28.4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 470 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1905 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7619 |пошта индексі = 4656 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 10 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.kirchham.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Кирхгам''' ({{lang-de|Kirchham}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1905 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.4 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 10''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Биреггер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.kirchham.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 9qqgm7qdclfhts117jnrrtqp9d4loel 0 234259 3634150 3607014 2026-07-24T09:26:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634150 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Кёнигсвизен |шынайы атауы = Königswiesen |сурет = [[Сурет:Kw1oö.png|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = wappen at koenigswiesen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=24 |lat_sec=28 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=50 |lon_sec=29 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Хольцман ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 73.39 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 614 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3169 |санақ жылы = 2007 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7955 |пошта индексі = 4280 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 08 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.riskommunal.at/koenigswiesen |сайт тілі = de }} '''Кёнигсвизен''' ({{lang-de|Königswiesen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3169 адамды құрайды (30 қараша 2007). Алып жатқан жер аумағы 73.39 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 08''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хольцман ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.riskommunal.at/koenigswiesen Ресми сайты]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] oyp8xiz5ufruvz2ogjjus30iubh9c1f 0 234261 3634180 3188588 2026-07-24T09:35:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634180 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Лакирхен |шынайы атауы = Laakirchen |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT-Laakirchen-COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=58 |lat_sec=58 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=49 |lon_sec=27 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Клаус Зильбермайр ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 32.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 441 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 9454 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7613 |пошта индексі = 4663 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 11 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.laakirchen.at |сайт тілі = de }} '''Лакирхен''' ({{lang-de|Laakirchen}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9454 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 32.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 11''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Клаус Зильбермайр ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.laakirchen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 5qwdewnl2wrdlevxuq2czvhdhy4kuo3 0 234267 3634151 1837397 2026-07-24T09:26:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634151 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Ласберг |шынайы атауы = Lasberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at lasberg.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=28 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=32 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Брандстеттер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 43.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 574 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2852 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7947 |пошта индексі = 4291 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 09 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.lasberg.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Ласберг''' ({{lang-de|Lasberg}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2852 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 43.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 09''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Брандстеттер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.lasberg.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6l878gm9fgzjv4p3vmrw6j3eo7blicl 0 234273 3634085 1837726 2026-07-24T08:50:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634085 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ленгау |шынайы атауы = Lengau |сурет = [[Сурет:Lengau.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = wappen at lengau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=13 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эрих Риппль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 58.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 530 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4292 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7746 |пошта индексі = 5211 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 18 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.gemeindelengau.at |сайт тілі = de }} '''Ленгау''' ({{lang-de|Lengau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4292 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 58.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 18''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Риппль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.gemeindelengau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2dv446orx4fs6fv4na87nw10fg8bdip 0 234276 3634025 1837721 2026-07-24T08:36:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634025 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Ленцинг |шынайы атауы = Lenzing |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at lenzing.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=58 |lat_sec=34 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=35 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вальтер Франц Гайсбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8.89 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 485 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 5179 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672 |пошта индексі = 4860 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 13 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.lenzing.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Ленцинг''' ({{lang-de|Lenzing}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5179 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 8.89 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 13''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вальтер Франц Гайсбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.lenzing.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] tbw1si9w4m3pmmru3apmc3mh8tfgows 0 234278 3634152 2902643 2026-07-24T09:27:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634152 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Леопольдшлаг |шынайы атауы = Leopoldschlag |сурет = [[Сурет:Leopoldschlag - Ortsteil Mardetschlag 30798.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at leopoldschlag.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=37 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=30 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Бём ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25.67 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 630 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1054 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7949 |пошта индексі = 4262 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 10 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.leopoldschlag.at |сайт тілі = de }} '''Леопольдшлаг''' ({{lang-de|Leopoldschlag}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1054 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25.67 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 10''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Бём ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.leopoldschlag.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111003032425/http://www.leopoldschlag.at/ |date=2011-10-03 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] emxpsoqk0y0c1eqk7v375633zkyu818 0 234284 3634153 1837412 2026-07-24T09:27:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634153 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Либенау (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Liebenau (Oberösterreich) |сурет = [[Сурет:Liebenau Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at liebenau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=31 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=48 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эрих Пунц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 76.3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 970 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1802 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7953 |пошта индексі = 4252 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 11 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.liebenau.at |сайт тілі = de }} '''Либенау (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Liebenau (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1802 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 76.3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 11''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Пунц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.liebenau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 7hy5i0m8tv9fgz060pnke5eklkn0zgk 0 234292 3634026 1837739 2026-07-24T08:36:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634026 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Маннинг (Фёклабрук) |шынайы атауы = Manning |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at manning.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=13 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=40 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Брандмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 10 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 510 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 833 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 76 76 |пошта индексі = 4901 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 14 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Маннинг (Фёклабрук)''' ({{lang-de|Manning}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 833 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 14''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Брандмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] e97zr9c4g38262voyvlitspdqzfx9dn 0 234298 3634086 1837749 2026-07-24T08:50:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634086 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мариа-Шмольн |шынайы атауы = Maria Schmolln |сурет = [[Сурет:Mariaschmolln.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at maria schmolln.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=8 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=13 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вильфрид Гернер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 34.49 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 557 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1351 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7743 |пошта индексі = 5241 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 20 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.maria-schmolln.at |сайт тілі = de }} '''Мариа-Шмольн''' ({{lang-de|Maria Schmolln}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1351 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 34.49 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 20''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильфрид Гернер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.maria-schmolln.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 7eo17gmlh8rrx06i7it87wju9kcpb94 0 234300 3634087 1837695 2026-07-24T08:50:29Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634087 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Маттигхофен |шынайы атауы = Mattighofen |сурет = [[Сурет:Mattighofen.png|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at mattighofen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=6 |lat_sec=24 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=8 |lon_sec=58 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Фридрих Шварценхофер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 454 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 5357 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7742 |пошта индексі = 5230 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 21 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.mattighofen.at |сайт тілі = de }} '''Маттигхофен''' ({{lang-de|Mattighofen}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5357 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 21''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Шварценхофер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mattighofen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] phlud9rb38ajyu70fz0jcuwezehy9o4 0 234302 3634088 2963352 2026-07-24T08:50:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634088 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Мауэркирхен |шынайы атауы = Mauerkirchen |сурет = [[Сурет:Mauerkirchen kirche hi res edit.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at mauerkirchen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=11 |lat_sec=27 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=8 |lon_sec=7 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Дитмар Флах ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 407 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2260 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724 |пошта индексі = 5270 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 22 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.mauerkirchen.info |сайт тілі = de }} '''Мауэркирхен''' ({{lang-de|Mauerkirchen}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2260 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 22''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Дитмар Флах ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mauerkirchen.info Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181230120954/https://www.mauerkirchen.info/ |date=2018-12-30 }} {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] e2ra26aqhwzvwdbaaxvan1k0kr4ep6x 0 234316 3634089 1837841 2026-07-24T08:50:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634089 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мининг |шынайы атауы = Mining |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at mining.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=16 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=9 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Инг. Гюнтер Хазиведер |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16.56 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 346 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1151 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7723 |пошта индексі = 4962 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 23 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.mining.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Мининг''' ({{lang-de|Mining}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1151 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.56 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 23''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Инг. Гюнтер Хазиведер саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mining.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 7ynbutv2vb3q0fhasa23yc00vy780ci 0 234323 3634027 1837419 2026-07-24T08:37:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634027 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Мондзее |шынайы атауы = Mondsee |сурет = [[Сурет:Mondsee cut.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = wappen at mondsee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=51 |lat_sec=24 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=21 |lon_sec=6 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Отто Мирль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16.62 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 493 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3307 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6232 |пошта индексі = 5310 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 15 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Мондзее''' ({{lang-de|Mondsee}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3307 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16.62 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 15''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Отто Мирль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] m51qqdr5vr96t49gp5rcqapkln91at4 0 234325 3634090 1837423 2026-07-24T08:50:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634090 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мосбах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Moosbach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at moosbach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=12 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=9 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Шарф ([[Аустрия азаттық партиясы|ААП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 19.09 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 403 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 918 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724 |пошта индексі = 5271 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 24 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.moosbach.at |сайт тілі = de }} '''Мосбах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Moosbach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 918 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.09 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 24''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Шарф ([[Аустрия азаттық партиясы|ААП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.moosbach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] s1tih4sn7ok5vzb3hm0gdd4lii1o7v3 0 234327 3634091 1837421 2026-07-24T08:51:09Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634091 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мосдорф |шынайы атауы = Moosdorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_moosdorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=59 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Манфред Эмерсбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15.67 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1442 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5141 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 25 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.moosdorf.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Мосдорф''' ({{lang-de|Moosdorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1442 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.67 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 25''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Эмерсбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.moosdorf.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] nn2rh845vuspyi3q97hcmn9c04l7a4c 0 234329 3634092 3344426 2026-07-24T08:51:19Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634092 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Мундерфинг |шынайы атауы = Mжәнеerfing |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at mжәнеerfing.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=11 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Мартин Фоггенбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 31 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 468 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2682 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7744 |пошта индексі = 5222 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 26 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.mжәнеerfing.at |сайт тілі = de }} [[File:Munderfing Ort, OÖ — Luftansicht von Nordwesten (2018).jpg|thumb|Мундерфинг]] '''Мундерфинг''' ({{lang-de|Mжәнеerfing}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2682 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 26''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Мартин Фоггенбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.mжәнеerfing.at Ресми сайты]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] d2v5lozvvxcrqv0i45v3ka6pbilc53f 0 234353 3634093 1837747 2026-07-24T08:51:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634093 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Нойкирхен-ан-дер-Энкнах |шынайы атауы = Neukirchen an der Enknach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms Neukirchen an der Enknach.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=10 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=2 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 33 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 411 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2083 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7729 |пошта индексі = 5145 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 27 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.neukirchen.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Нойкирхен-ан-дер-Энкнах''' ({{lang-de|Neukirchen an der Enknach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2083 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 27''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.neukirchen.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] el3q6o4zxeqrv0zh3b89u0g3v6zmiir 0 234355 3634028 3317563 2026-07-24T08:37:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634028 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Нойкирхен-ан-дер-Фёкла |шынайы атауы = Neukirchen an der Vöckla |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at neukirchen an der voeckla.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=28 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=32 |lon_sec=18 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Цайлингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 24 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 516 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2476 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7682 |пошта индексі = 4872 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 16 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.neukirchen-voeckla.at |сайт тілі = de }} '''Нойкирхен-ан-дер-Фёкла''' ({{lang-de|Neukirchen an der Vöckla}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2476 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 16''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Цайлингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.neukirchen-voeckla.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 9kddlo2khp3sd9cqw4mqfodjuuyw22p 0 234361 3634154 1837753 2026-07-24T09:27:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634154 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Ноймаркт (Мюлькрайс) |шынайы атауы = Neumarkt im Mühlkreis |сурет = [[Сурет:Neumarkt im Mühlkreis.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=25 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=29 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Христиан Денкмайер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 46.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 632 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3019 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7941 |пошта индексі = 4212 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 12 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.neumarkt-muehlkreis.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Ноймаркт (Мюлькрайс)''' ({{lang-de|Neumarkt im Mühlkreis}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3019 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 46.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 12''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Христиан Денкмайер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.neumarkt-muehlkreis.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] s2ckxq5h9xzn3oeez9tmu7vx3wxffpd 0 234369 3634029 1837765 2026-07-24T08:37:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634029 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Нидертальхайм |шынайы атауы = Niederthalheim |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=6 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=6 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Элингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 431 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1007 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4692 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 17 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.niederthalheim.at |сайт тілі = de }} '''Нидертальхайм''' ({{lang-de|Niederthalheim}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1007 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 17''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Элингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.niederthalheim.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4m0s7iidwwsm5iaupp3o327ezdc21tb 0 234375 3634030 1837493 2026-07-24T08:37:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634030 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Нусдорф-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Nußdorf am Attersee |сурет = [[Сурет:Attersee at Nussdorf.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=53 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=31 |lon_sec=29 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Гебетсбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 500 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1099 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7666 |пошта индексі = 4865 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 18 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Нусдорф-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Nußdorf am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1099 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 18''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Гебетсбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] dsnrafrzpks76uj79ndlk9oism0n0tt 0 234377 3634031 1837599 2026-07-24T08:37:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634031 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Оберхофен-ам-Иррзее |шынайы атауы = Oberhofen am Irrsee |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at oberhofen am irrsee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=57 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=18 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Элизабет Хёльварт-Кайзер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 573 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1395 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6213 |пошта индексі = 4894 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 19 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Оберхофен-ам-Иррзее''' ({{lang-de|Oberhofen am Irrsee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1395 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 19''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Элизабет Хёльварт-Кайзер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] tc8dkki5s5ldwf72q4skg8n9jftxxax 0 234383 3634032 3521225 2026-07-24T08:37:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634032 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Оберндорф-Шваненштадт |шынайы атауы = Oberndorf bei Schwanenstadt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Oberndorf bei Schwanenstadt COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=24 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=45 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Руперт Имлингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 390 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1410 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 20 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://members.aon.at/oberndorf |сайт тілі = de }} '''Оберндорф-Шваненштадт''' ({{lang-de|Oberndorf bei Schwanenstadt}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1410 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 20''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Руперт Имлингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://members.aon.at/oberndorf Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ilsop6gfnoim5ps78ywtzy7sn6n5kck 0 234389 3634181 3140898 2026-07-24T09:35:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634181 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Обертраун |шынайы атауы = Obertraun |сурет = IMG 0900 - Obertraun from Hoher Dachstein.JPG |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Obertraun COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=33 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=41 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эгон Хёлль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 88.3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 511 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 745 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6131 |пошта индексі = 4831 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 12 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.obertraun.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Обертраун''' ({{lang-de|Obertraun}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 745 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 88.3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 12''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эгон Хёлль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.obertraun.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] n9gv513xr8krk65c2x6ciy17t37qkd8 0 234391 3634034 1837582 2026-07-24T08:38:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634034 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Оберванг |шынайы атауы = Oberwang |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at oberwang.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=52 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=26 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вильхельм Вальдль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 39 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 573 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1593 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6233 |пошта индексі = 4882 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 21 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Оберванг''' ({{lang-de|Oberwang}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1593 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 21''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Вальдль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] crxh23aavartylq34cnsc2wkda7x70f 0 234399 3634182 1837689 2026-07-24T09:35:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634182 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ольсдорф (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Ohlsdorf (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at ohlsdorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=57 |lat_sec=41 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=47 |lon_sec=34 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вольфганг Шпицбарт ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27.9 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 538 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4703 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7612 |пошта индексі = 4694 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 13 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ohlsdorf.at |сайт тілі = de }} '''Ольсдорф (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Ohlsdorf (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4703 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27.9 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 13''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вольфганг Шпицбарт ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ohlsdorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] l0znbo8rtpgyoaqay9soibz4ubmmuth 0 234403 3634094 1837707 2026-07-24T08:51:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634094 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Остермитинг |шынайы атауы = Ostermiething |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at ostermiething.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=49 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Герхард Хольцнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21.71 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 423 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3048 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6278 |пошта индексі = 5121 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 28 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ostermiething.at |сайт тілі = de }} '''Остермитинг''' ({{lang-de|Ostermiething}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3048 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21.71 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 28''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Хольцнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ostermiething.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] cfrogz45f8tl1v8gg8tsfawohoc2fh0 0 234409 3634035 1837705 2026-07-24T08:38:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634035 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Отнанг-на-Хаусруке |шынайы атауы = Ottnang am Hausruck |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at ottnang am hausruck.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=44 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=39 |lon_sec=41 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Зенценбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 30 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 554 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3830 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7676 |пошта индексі = 4901 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 22 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ottnang.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Отнанг-на-Хаусруке''' ({{lang-de|Ottnang am Hausruck}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3830 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 30 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 22''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Зенценбергер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ottnang.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] f5p5vnrpmmotzc6g4rb1ahvw9elw8bc 0 234413 3634095 1837598 2026-07-24T08:51:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634095 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пальтинг |шынайы атауы = Palting |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at palting.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=7 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Ройдер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 11 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 514 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 877 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6217 |пошта индексі = 5163 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 29 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/palting |сайт тілі = de }} '''Пальтинг''' ({{lang-de|Palting}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 877 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 29''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Ройдер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/palting Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6cpnask8cfc1ri853wkdkfl7w7h6xsk 0 234425 3634096 3496032 2026-07-24T08:51:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634096 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Перванг-ам-Грабензее |шынайы атауы = Perwang am Grabensee |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at perwang am grabensee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=5 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Зульцбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 531 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 744 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6217 |пошта индексі = 5163 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 30 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.netvillage.at |сайт тілі = de }} '''Перванг-ам-Грабензее''' ({{lang-de|Perwang am Grabensee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 744 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 30''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Зульцбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.netvillage.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029080537/http://www.netvillage.at/ |date=2013-10-29 }} {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ob4j45mchvos0suzkxs40qz1ssj7af7 0 234434 3634097 1837800 2026-07-24T08:52:09Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634097 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пфаффстет |шынайы атауы = Pfaffstätt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at pfaffstaett.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=8 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Зузанне Ланцер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 9 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 471 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 944 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7742 |пошта индексі = 5222 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 31 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pfaffstaett.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Пфаффстет''' ({{lang-de|Pfaffstätt}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 944 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 9 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 31''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Зузанне Ланцер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pfaffstaett.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] jqctiu0bhvly8gvifvtdm9q0387z139 0 234446 3634155 1837656 2026-07-24T09:27:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634155 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пирбах |шынайы атауы = Pierbach |сурет = [[Сурет:Pierbach 01.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=20 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=45 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Изидор Бауэрнфайнд ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 22.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 494 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 989 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7267 |пошта индексі = 4282 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 13 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pierbach.at |сайт тілі = de }} '''Пирбах''' ({{lang-de|Pierbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 989 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 22.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 13''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Изидор Бауэрнфайнд ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pierbach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] d6w9kdtypvxigcz3ekljez468b9avpf 0 234448 3634036 1837664 2026-07-24T08:38:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634036 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пильсбах |шынайы атауы = Pilsbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at pilsbach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=23 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=40 |lon_sec=6 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Грубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 10 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 475 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 631 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672, (+43) 7676 |пошта индексі = 4840 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 24 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pilsbach.at |сайт тілі = de }} '''Пильсбах''' ({{lang-de|Pilsbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 631 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 24''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Грубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pilsbach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] rzcoqikd0w5nnuurmxw0ffzp4ulot8m 0 234450 3634183 1837539 2026-07-24T09:35:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634183 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пинсдорф |шынайы атауы = Pinsdorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_pinsdorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=55 |lat_sec=49 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Дитер Хельмс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 12.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 493 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3602 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7612 |пошта индексі = 4812 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 14 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pinsdorf.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Пинсдорф''' ({{lang-de|Pinsdorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3602 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 12.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 14''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Дитер Хельмс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pinsdorf.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] butgkq50ef825kj5nifk9e1w64yp5xt 0 234452 3634098 1837541 2026-07-24T08:52:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634098 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пишельсдорф-на-Энгельбахе |шынайы атауы = Pischelsdorf am Engelbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen der Gemeinde Pischelsdorf am Engelbach.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=5 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Зенгталер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 33 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 433 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1644 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7742 |пошта индексі = 5233 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 32 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pischelsdorf.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Пишельсдорф-на-Энгельбахе''' ({{lang-de|Pischelsdorf am Engelbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1644 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 33 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 32''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Зенгталер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pischelsdorf.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] b8ikjjszbi5v2yvcve4fgbc6jxciaxo 0 234454 3634037 1837543 2026-07-24T08:38:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634037 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Питценберг |шынайы атауы = Pitzenberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at pitzenberg.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=26 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=43 |lon_sec=36 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Густаф Хёксман ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 445 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 516 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 25 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Питценберг''' ({{lang-de|Pitzenberg}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 516 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 25''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Густаф Хёксман ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] omgtwjysh96jpeefsuykjwod8l7qy2l 0 234458 3634099 1837537 2026-07-24T08:52:29Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634099 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Поллинг (Инкрайс) |шынайы атауы = Polling im Innkreis |сурет = [[Сурет:Polling i.I., Pfarrkirche St. Andreas.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at polling im innkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=13 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=16 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Карл Райтер-Штранцингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 385 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 893 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7723 |пошта индексі = 4951 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 33 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.polling-innkreis.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Поллинг (Инкрайс)''' ({{lang-de|Polling im Innkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 893 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 33''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Райтер-Штранцингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.polling-innkreis.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ig5te7ce0r99it20a6aot6c6udr6yp0 0 234463 3634129 1837409 2026-07-24T09:05:05Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634129 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Прамбахкирхен |шынайы атауы = Prambachkirchen |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms Prambachkirchen.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=19 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=54 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Таубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 28.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 374 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2815 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7277 |пошта индексі = 4731 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 08 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.prambachkirchen.at |сайт тілі = de }} '''Прамбахкирхен''' ({{lang-de|Prambachkirchen}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2815 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 08''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Таубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.prambachkirchen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] q6huhjw2trylcwmdhy2bj1ge47ylal0 0 234467 3634156 3132446 2026-07-24T09:27:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634156 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прегартен |шынайы атауы = Pregarten |сурет = [[Сурет:Pregarten Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Pregarten COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=21 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=31 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Антон Шойвиммер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 425 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4875 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7236 |пошта индексі = 4230 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 14 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pregarten.at |сайт тілі = de }} '''Прегартен''' ({{lang-de|Pregarten}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4875 адамды құрайды (1 сәуір 2009). Алып жатқан жер аумағы 27.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 14''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Антон Шойвиммер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pregarten.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] a97diy1gp468gbaxhxm9j4batd94g57 0 234468 3634038 1837402 2026-07-24T08:38:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634038 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пухкирхен-на-Тратберге |шынайы атауы = Puchkirchen am Trattberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=41 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=34 |lon_sec=27 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Антон Хюттмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 557 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 963 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7682 |пошта индексі = 4850 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 27 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.puchkirchen.at |сайт тілі = de }} '''Пухкирхен-на-Тратберге''' ({{lang-de|Puchkirchen am Trattberg}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 963 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 27''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Антон Хюттмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.puchkirchen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 8137edzv1lv8x86biadaz2kbo68og3f 0 234472 3634130 1837732 2026-07-24T09:05:15Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634130 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пуппинг |шынайы атауы = Pupping |сурет = [[Сурет:Pupping Klosterkirche 2005.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=20 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=0 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Леонхард Венцельхюмер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 13.2 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 270 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1918 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7272 |пошта индексі = 4070 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 09 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.pupping.at |сайт тілі = de }} '''Пуппинг''' ({{lang-de|Pupping}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1918 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 13.2 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 09''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Леонхард Венцельхюмер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.pupping.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] l39r5iqh9f155ltfadak2rdtxrm6r41 0 234477 3634039 3397896 2026-07-24T08:38:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634039 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пёндорф |шынайы атауы = Pöndorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at poendorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=59 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=22 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Кнолль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 51 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 574 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2269 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7684 |пошта индексі = 4891 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 26 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.poendorf.at |сайт тілі = de }} '''Пёндорф''' ({{lang-de|Pöndorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2269 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 51 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 26''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Кнолль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.poendorf.at Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220627212443/https://www.poendorf.at/ |date=2022-06-27 }} {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] i2mls8yvice928vpkybquup0gg1epjf 0 234481 3634040 1837613 2026-07-24T08:39:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634040 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Пюрет |шынайы атауы = Pühret |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at puehret.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=49 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=42 |lon_sec=25 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Шлахтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 440 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 580 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 28 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Пюрет''' ({{lang-de|Pühret}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 580 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 28''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Шлахтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] r0476p3m98j8ewcgkq46lr4mqsly9tq 0 234487 3634157 1838063 2026-07-24T09:27:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634157 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Райнбах (Мюлькрайс) |шынайы атауы = Rainbach im Mühlkreis |сурет = [[Сурет:Bahnhof Summerau.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_rainbach im muehlkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=33 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=28 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Фридрих Штоккингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 49.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 719 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2901 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7949 |пошта индексі = 4261 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 15 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.rainbach-mkr.at |сайт тілі = de }} '''Райнбах (Мюлькрайс)''' ({{lang-de|Rainbach im Mühlkreis}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2901 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 49.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 15''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Штоккингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.rainbach-mkr.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2lxuc2kcsvoqfx841ecm8nmfg84eoh6 0 234491 3634041 1837947 2026-07-24T08:39:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634041 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Редлайтен |шынайы атауы = Redleiten |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_redleiten.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=28 |lon_sec=23 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йоханнес Веннингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 555 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 482 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7683 |пошта индексі = 4873 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 29 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Редлайтен''' ({{lang-de|Redleiten}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 482 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 29''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йоханнес Веннингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] l70g0jqwng0lpr2o5pjl0l2nvfv90kc 0 234493 3634042 1837949 2026-07-24T08:39:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634042 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Редльхам |шынайы атауы = Redlham |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at redlham.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=27 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=44 |lon_sec=41 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Форстингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 403 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1401 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7674 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 30 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.redlham.at |сайт тілі = de }} '''Редльхам''' ({{lang-de|Redlham}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1401 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 30''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Форстингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.redlham.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] d63jjnsnnd22k2hpgi7x4k0plnub4i2 0 234495 3634043 1837943 2026-07-24T08:39:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634043 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Регау |шынайы атауы = Regau |сурет = [[Сурет:Regauermarktplatz.gif|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_regau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=59 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=41 |lon_sec=17 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Петер Харрингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 34 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 429 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 6077 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672 |пошта индексі = 4844 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 31 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.regau.at |сайт тілі = de }} '''Регау''' ({{lang-de|Regau}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 6077 адамды құрайды (1 сәуір 2009). Алып жатқан жер аумағы 34 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 31''. [[2005]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Харрингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.regau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] pjjgezooc3gkkm7rmrn6ewy0lnpxpol 0 234517 3634184 3345244 2026-07-24T09:35:58Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634184 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ройтам |шынайы атауы = Roitham am Traunfall |сурет = Roitham - Schloss.JPG |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at roitham.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=49 |lon_sec=21 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Альфред Грубер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21.1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 424 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2107 |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7613 |пошта индексі = 4661 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 15 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.roitham.at |сайт тілі = de }} '''Ройтам''' ({{lang-de|Roitham am Traunfall}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2019 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21.1 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 15''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Грубер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.roitham.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] d1ejq86vdcmm3jkr4ntfxman7zhmtc2 0 234523 3634100 1838135 2026-07-24T08:52:39Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634100 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Росбах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Roßbach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at rossbach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=12 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=15 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Хартвагнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 442 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 955 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724, (+43) 7723, (+43) 7755 |пошта индексі = 5273 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 34 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.rossbach.at |сайт тілі = de }} '''Росбах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Roßbach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 955 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 34''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Хартвагнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.rossbach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 7vfpopgob45i7iyg9rn2n48xi83ceef 0 234528 3634044 2993724 2026-07-24T08:39:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634044 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Рутценхам |шынайы атауы = Rutzenham |сурет = Landschaft001.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at rutzenham.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=15 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=42 |lon_sec=21 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Фельнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 4.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 421 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 238 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 33 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.schwanenstadt.at |сайт тілі = de }} '''Рутценхам''' ({{lang-de|Rutzenham}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 238 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 4.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 33''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Фельнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.schwanenstadt.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 1kj5a0887s8un91h9zlaowzkabr6b4a 0 234530 3634045 1838279 2026-07-24T08:39:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634045 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Рюсторф |шынайы атауы = Rüstorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=42 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=47 |lon_sec=33 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Паулине Штеррер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 387 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1952 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 32 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ruestorf.at |сайт тілі = de }} '''Рюсторф''' ({{lang-de|Rüstorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1952 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 32''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Паулине Штеррер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ruestorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] j16yyz0djaottnnpt19p83e61uid1w0 0 234532 3634158 1837897 2026-07-24T09:28:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634158 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Зандль |шынайы атауы = Sandl |сурет = [[Сурет:Sandl Ort.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_sandl.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=33 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=38 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Пильс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 58.4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 927 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1496 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7944 |пошта индексі = 4251 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 16 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.sandl.at |сайт тілі = de }} '''Зандль''' ({{lang-de|Sandl}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1496 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 58.4 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 16''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Пильс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.sandl.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] btkiofojwx947ubmvoawzdd02at36zt 0 234542 3634101 1838307 2026-07-24T08:52:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634101 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Георген-на-Фильманнсбахе |шынайы атауы = Sankt Georgen am Fillmannsbach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st georgen am fillmannsbach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=1 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Кастингер ([[Аустрия азаттық партиясы|ААП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 410 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5144 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 35 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Георген-на-Фильманнсбахе''' ({{lang-de|Sankt Georgen am Fillmannsbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 410 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 35''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кастингер ([[Аустрия азаттық партиясы|ААП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] bg9rojqbwosdhlvdqi3zaew3vgxtddo 0 234552 3634046 1837957 2026-07-24T08:40:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634046 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Санкт-Георген (Аттергау) |шынайы атауы = Sankt Georgen im Attergau |сурет = [[Сурет:Sankt Georgen Attergau.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=56 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=29 |lon_sec=32 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вильхельм Ауцингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 15.40 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 540 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4166 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7667 |пошта индексі = 4880 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 34 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.st-georgen-attergau.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Георген (Аттергау)''' ({{lang-de|Sankt Georgen im Attergau}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4166 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 15.40 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 34''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Ауцингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.st-georgen-attergau.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4vee4y5o47c3hicbpsqn0cx03fx7i3v 0 234556 3634102 1837953 2026-07-24T08:52:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634102 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Йохан-на-Вальде |шынайы атауы = Sankt Johann am Walde |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=16 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Райхингер Фердинанд ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 39.99 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 623 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2064 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7743 |пошта индексі = 5242 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 36 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.saigahans.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Йохан-на-Вальде''' ({{lang-de|Sankt Johann am Walde}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2064 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.99 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 36''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райхингер Фердинанд ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.saigahans.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] t6h9ezu5jig9ye7w9u7p3m0kenp193y 0 234561 3634185 1838066 2026-07-24T09:36:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634185 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Конрад |шынайы атауы = Sankt Konrad |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms St Konrad.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=49 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=53 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Кронбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 19.3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 584 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1066 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7615 |пошта индексі = 4817 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 16 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Санкт-Конрад''' ({{lang-de|Sankt Konrad}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1066 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 16''. [[2007]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кронбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] re628uqh8vycyqqeh34xeudamwevhf8 0 234563 3634160 3609581 2026-07-24T09:28:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634160 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Санкт-Леонхард-Фрайштадт |шынайы атауы = Sankt Leonhard bei Freistadt |сурет = [[Сурет:Blick vom Herzogreitherfelsen auf St. Leonhard bei Freistadt.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st leonhard bei freistadt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=26 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=40 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Лангталер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 35 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 810 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1442 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7952 |пошта индексі = 4294 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 17 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.riskommunal.at/stleonhardfreistadt |сайт тілі = de }} '''Санкт-Леонхард-Фрайштадт''' ({{lang-de|Sankt Leonhard bei Freistadt}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1442 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 17''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Лангталер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.riskommunal.at/stleonhardfreistadt Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090414053056/http://www.riskommunal.at/stleonhardfreistadt/ |date=2009-04-14 }} {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] f55k5l36c1ubquogj9gbg6ub01vyz6b 0 234565 3634047 1838070 2026-07-24T08:40:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634047 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Лоренц |шынайы атауы = Sankt Lorenz |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st lorenz.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=49 |lat_sec=24 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=21 |lon_sec=24 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Райнхольд Хумер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 23 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 490 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2117 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6232 |пошта индексі = 5310 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 35 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.stlorenz.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Лоренц''' ({{lang-de|Sankt Lorenz}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2117 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 35''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Райнхольд Хумер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.stlorenz.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] b89hu7e43apl1bcx44rvz9n5qljt12i 0 234579 3634161 1838217 2026-07-24T09:28:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634161 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Санкт-Освальд-Фрайштадт |шынайы атауы = Sankt Oswald bei Freistadt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st oswald bei freistadt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=30 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=35 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Пункенхофер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 40.9 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 608 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2725 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7945 |пошта индексі = 4271 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 18 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.stoswald.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Освальд-Фрайштадт''' ({{lang-de|Sankt Oswald bei Freistadt}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2725 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 40.9 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 18''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Пункенхофер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.stoswald.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] fmwy3y9bcijgxhgc5jtxdw7w4kglkeb 0 234584 3634103 1838200 2026-07-24T08:53:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634103 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Панталеон |шынайы атауы = Sankt Pantaleon |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st pantaleon.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=26 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=53 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херберт Хубер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 436 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3040 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6277 |пошта индексі = 5120 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 37 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.stpantaleon.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Панталеон''' ({{lang-de|Sankt Pantaleon}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3040 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 37''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Хубер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.stpantaleon.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4qxkm6jkelaohamfjoa19tlwpyrwae7 0 234586 3634104 1838198 2026-07-24T08:53:19Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634104 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Петер-на-Харте |шынайы атауы = Sankt Peter am Hart |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st peter am hart.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=15 |lat_sec=15 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=5 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Рюдигер Бухгольц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 23 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 372 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2405 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7722 |пошта индексі = 4963 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 38 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.st-peter-hart.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Петер-на-Харте''' ({{lang-de|Sankt Peter am Hart}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2405 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 38''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рюдигер Бухгольц ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.st-peter-hart.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 1b7o4jwbxefntfxqcr737cenfjkqfvh 0 234590 3634105 1837866 2026-07-24T08:53:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634105 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Радегунд |шынайы атауы = Sankt Radegжәне |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st radegжәне.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=48 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=45 |lon_sec=43 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Зимон Зигль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 480 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 582 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6278 |пошта индексі = 5121 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 39 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/st-radegжәне |сайт тілі = de }} '''Санкт-Радегунд''' ({{lang-de|Sankt Radegжәне}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 582 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 39''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Зимон Зигль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/st-radegжәне Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] rzb3sk0hhi1ci1xvve41op76v43b80h 0 234605 3634106 1837904 2026-07-24T08:53:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634106 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Санкт-Файт (Инкрайс) |шынайы атауы = Sankt Veit im Innkreis |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st veit im innkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=12 |lat_sec=33 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=16 |lon_sec=32 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Кнайсль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 411 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 381 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7723 |пошта индексі = 5273 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 40 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.st-veit-innkreis.at |сайт тілі = de }} '''Санкт-Файт (Инкрайс)''' ({{lang-de|Sankt Veit im Innkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 381 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 40''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кнайсль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.st-veit-innkreis.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] pxl8qisrquqh8mnsowfp6tsxuukfbj4 0 234611 3634186 1838235 2026-07-24T09:36:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634186 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Санкт-Вольфганг-им-Зальцкаммергут |шынайы атауы = Sankt Wolfgang im Salzkammergut |сурет = [[Сурет:Volfgangsee.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at st wolfgang im salzkammergut.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=44 |lat_sec=18 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=26 |lon_sec=53 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йоханнес Пайнштайнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 56.6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 548 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2794 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6138 |пошта индексі = 5360 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 17 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Санкт-Вольфганг-им-Зальцкаммергут''' ({{lang-de|Sankt Wolfgang im Salzkammergut}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2794 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 56.6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 17''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йоханнес Пайнштайнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] byewt3izrhldz83bo9rrs1z9avujd04 0 234621 3634107 1838141 2026-07-24T08:53:49Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634107 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Шальхен |шынайы атауы = Schalchen |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_schalchen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=7 |lat_sec=8 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=9 |lon_sec=25 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Штефан Фукс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 41 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 438 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3585 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7742 |пошта индексі = 5231 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 41 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.schalchen.at |сайт тілі = de }} '''Шальхен''' ({{lang-de|Schalchen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3585 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 41 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 41''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Штефан Фукс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.schalchen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 8d94dmeey48ico4xoihhqkbp39qne7j 0 234625 3634187 1838145 2026-07-24T09:36:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634187 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Шарнштайн |шынайы атауы = Scharnstein |сурет = [[Сурет:Scharnstein.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_scharnstein.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=57 |lon_sec=39 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Шпиледер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 47.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4757 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7615 |пошта индексі = 4644 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 19 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.scharnstein.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Шарнштайн''' ({{lang-de|Scharnstein}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4757 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 47.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 19''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Шпиледер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.scharnstein.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 5am440u0dviel14p692r5xzwtg6fw5j 0 234627 3634131 1838143 2026-07-24T09:05:25Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634131 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Шартен |шынайы атауы = Scharten |сурет = [[Сурет:Scharten Ansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_scharten.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=15 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=2 |lon_sec=10 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Майр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 17.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 397 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2157 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7272 |пошта индексі = 4612 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 11 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.scharten.at |сайт тілі = de }} '''Шартен''' ({{lang-de|Scharten}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2157 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 11''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Майр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.scharten.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6f6d3axpyujlxycqz3au3ynlqjdhsz9 0 234632 3634048 1838021 2026-07-24T08:40:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634048 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Шлат (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Schlatt (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_schlatt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=21 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=47 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Алойс Штайнхубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 11 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 409 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1366 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4691 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 36 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.schlatt.at |сайт тілі = de }} '''Шлат (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Schlatt (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1366 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 36''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Алойс Штайнхубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.schlatt.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2zcg32a4mcvoqdr2mxikbxteigx81bw 0 234642 3634108 1838319 2026-07-24T08:53:58Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634108 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Шванд (Инкрайс) |шынайы атауы = Schwand im Innkreis |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at schwand im innkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=10 |lat_sec=42 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=58 |lon_sec=5 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Прильхофер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 17 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 423 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 850 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7728 |пошта индексі = 5134 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 42 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/schwand |сайт тілі = de }} '''Шванд (Инкрайс)''' ({{lang-de|Schwand im Innkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 850 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 42''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Прильхофер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/schwand Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 416cs56ykw4ot2m2smkuemmzpuv2q78 0 234644 3634049 1838314 2026-07-24T08:40:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634049 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Шваненштадт |шынайы атауы = Schwanenstadt |сурет = [[Сурет:Schwanenstadt Kirche.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=19 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=33 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Карл Штаудингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 3 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 389 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4238 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4690 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 38 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.schwanenstadt.at |сайт тілі = de }} '''Шваненштадт''' ({{lang-de|Schwanenstadt}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4238 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 3 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 38''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Штаудингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.schwanenstadt.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 29tdmrly9xig3xib4lhj2v7flj1i1xb 0 234652 3634162 1838161 2026-07-24T09:28:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634162 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Шёнау (Мюлькрайс) |шынайы атауы = Schönau im Mühlkreis |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at schoenau im muehlkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=23 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=0 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эфрем Крихбаумер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 38.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 635 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1872 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7261 |пошта индексі = 4274 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 19 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.schoenau-im.at |сайт тілі = de }} '''Шёнау (Мюлькрайс)''' ({{lang-de|Schönau im Mühlkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1872 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 38.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 19''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эфрем Крихбаумер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.schoenau-im.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2dxchjnrdelemlhicz5s48nsh4v1o1k 0 234656 3634050 1838157 2026-07-24T08:40:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634050 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Шёрфлинг-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Schörfling am Attersee |сурет = [[Сурет:Schörfling am Attersee.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at schoerfling am attersee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=56 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=36 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Герхард Грюндль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 23 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 512 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3165 |санақ жылы = 2001 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7662 |пошта индексі = 4861 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 37 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Шёрфлинг-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Schörfling am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3165 адамды құрайды (15 мамыр 2001). Алып жатқан жер аумағы 23 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 37''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Герхард Грюндль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ahbqbdzeqtr23to2uxttx21rkqkbx5m 0 234658 3634051 2543245 2026-07-24T08:40:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634051 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Зеевальхен-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Seewalchen am Attersee |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at seewalchen am attersee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=57 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=35 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Райтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 24 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 498 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4997 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7662 |пошта индексі = 4863 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 39 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.seewalchen.eu |сайт тілі = de }} '''Зеевальхен-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Seewalchen am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4997 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 39''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Райтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.seewalchen.eu Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ni3julf3wjycaq6vgthck5d64cjrmfa 0 234676 3634052 3317462 2026-07-24T08:41:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634052 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Штайнбах-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Steinbach am Attersee |сурет = Steinbach am Attersee Seeleiten Straße 20210605.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at steinbach am attersee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=49 |lat_sec=55 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=33 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Кнайсль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 62 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 509 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 845 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7663 |пошта индексі = 4853 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 40 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.steinbach-attersee.at |сайт тілі = de }} '''Штайнбах-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Steinbach am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 845 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 62 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 40''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Кнайсль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.steinbach-attersee.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6om3lxb54l402mvlt5v5lp5r7gvnm1z 0 234689 3634053 1837999 2026-07-24T08:41:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634053 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Штрас-им-Аттергау |шынайы атауы = Straß im Attergau |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at strass im attergau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=34 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=27 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Маркус Брадлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 31 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 570 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1492 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7667 |пошта индексі = 4881 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 41 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/strass.attergau |сайт тілі = de }} '''Штрас-им-Аттергау''' ({{lang-de|Straß im Attergau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1492 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 31 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 41''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маркус Брадлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/strass.attergau Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 7d511iy8rcrf4vx4umh1zfe1ilxkefc 0 234690 3634132 1837875 2026-07-24T09:05:35Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634132 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Штрохайм |шынайы атауы = Stroheim |сурет = [[Сурет:Stroheim Pfarrkirche 2006-07-26 7013.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of arms Stroheim.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=20 |lat_sec=20 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=57 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 28.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 489 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1556 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7272 |пошта индексі = 4074 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 12 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.stroheim.at |сайт тілі = de }} '''Штрохайм''' ({{lang-de|Stroheim}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1556 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 28.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 12''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Бройер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.stroheim.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] axp1r4n5jm1b2es50tpu7vkoi2s2wy7 0 235067 3634109 1838342 2026-07-24T08:54:09Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634109 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Тарсдорф |шынайы атауы = Tarsdorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_tarsdorf.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=48 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=49 |lon_sec=33 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Майндль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 32.34 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 429 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1980 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6278 |пошта индексі = 5121 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 43 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.tarsdorf.at |сайт тілі = de }} '''Тарсдорф''' ({{lang-de|Tarsdorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1980 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 32.34 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 43''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Майндль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.tarsdorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] awc4uyv0oe4mpob0mz8xrh2d9govcul 0 235077 3634054 1838462 2026-07-24T08:41:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634054 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Тифграбен |шынайы атауы = Tiefgraben |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_tiefgraben.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=51 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=21 |lon_sec=46 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Маттиас Райндль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 38 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 740 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3352 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6232 |пошта индексі = 5310 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 42 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.tiefgraben.at |сайт тілі = de }} '''Тифграбен''' ({{lang-de|Tiefgraben}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3352 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 38 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 42''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маттиас Райндль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.tiefgraben.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6rz7uu71hdiuqkim7p2ela9wkyj8793 0 235079 3634055 1838464 2026-07-24T08:41:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634055 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Тимелькам |шынайы атауы = Timelkam |сурет = [[Сурет:Timelkam-trainstation.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_timelkam.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=5 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=36 |lon_sec=45 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Рицингер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 454 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 5978 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672 |пошта индексі = 4850 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 43 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.timelkam.at |сайт тілі = de }} '''Тимелькам''' ({{lang-de|Timelkam}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5978 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 43''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Рицингер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.timelkam.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 60oo6m95kdgvxmlqlxgq91wpdcmokru 0 235083 3634163 1838423 2026-07-24T09:28:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634163 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Трагвайн |шынайы атауы = Tragwein |сурет = [[Сурет:Kirche Tragwein.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_tragwein.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=19 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=37 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Надерер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 39.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 491 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3078 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7263 |пошта индексі = 4284 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 20 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.tragwein.at |сайт тілі = de }} '''Трагвайн''' ({{lang-de|Tragwein}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3078 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 39.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 20''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Надерер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.tragwein.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] iooxvquvdtpf1er0hs27s6377yjok8a 0 235087 3634188 1838427 2026-07-24T09:36:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634188 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Траункирхен |шынайы атауы = Traunkirchen |сурет = [[Сурет:Traunkirchen.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_traunkirchen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=50 |lat_sec=45 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=47 |lon_sec=39 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = ШтР. Дипль.-Пед. Инг. Петер Ашенбреннер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18.37 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 422 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1714 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7617 |пошта индексі = 4801 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 18 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.traunkirchen.at |сайт тілі = de }} '''Траункирхен''' ({{lang-de|Traunkirchen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1714 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18.37 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 18''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып ШтР. Дипль.-Пед. Инг. Петер Ашенбреннер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.traunkirchen.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] misjt0rtyuhuxy1j5fzexu0m16nf5dr 0 235089 3634110 1838530 2026-07-24T08:54:19Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634110 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Тройбах |шынайы атауы = Treubach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_treubach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=11 |lat_sec=42 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=12 |lon_sec=47 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Брукбауэр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 13.02 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 417 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 749 |санақ жылы = 2001 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724 |пошта индексі = 5272 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 44 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.treubach.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Тройбах''' ({{lang-de|Treubach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 749 адамды құрайды (15 мамыр 2001). Алып жатқан жер аумағы 13.02 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 44''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Брукбауэр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.treubach.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] dglyykxhyyb1hslh0wivskj97v5lt72 0 235095 3634056 1838564 2026-07-24T08:41:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634056 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Унгенах |шынайы атауы = Ungenach |сурет = [[Сурет:Ulrichsberg Panorama.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_ungenach.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=51 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=36 |lon_sec=48 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Хиппмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 486 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1366 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672 |пошта индексі = 4841 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 44 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ungenach.at |сайт тілі = de }} '''Унгенах''' ({{lang-de|Ungenach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1366 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 44''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Хиппмайр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ungenach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] dyp27wkbaxko5bp7y5xl8eptzpaj7nw 0 235097 3634057 2991117 2026-07-24T08:41:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634057 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Унтерах-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Unterach am Attersee |сурет = Schafberg drachenwand.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at Unterach am Attersee.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=48 |lat_sec=25 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=29 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Энгльберт Гниглер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 26.02 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 477 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1529 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 76 65 |пошта индексі = 4866 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 45 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Унтерах-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Unterach am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1529 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26.02 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 45''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Энгльберт Гниглер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 0m595ky58bu563em5kzyj7lko87k20o 0 235099 3634164 2815465 2026-07-24T09:28:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634164 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Унтервайтерсдорф |шынайы атауы = Unterweitersdorf |сурет = [[Сурет:Unterweitersdorf.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_Unterweitersdorf.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=22 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=28 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вильхельм Вурм ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 11.4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 333 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1849 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7235 |пошта индексі = 4210 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 22 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.unterweitersdorf.at |сайт тілі = de }} '''Унтервайтерсдорф''' ({{lang-de|Unterweitersdorf}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1849 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 11.4 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 22''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Вурм ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.unterweitersdorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] fxjms7c44le5pca7lr61d9bx4hzgbp5 0 235101 3634165 1838393 2026-07-24T09:29:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634165 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Унтервайсенбах |шынайы атауы = Unterweißenbach |сурет = [[Сурет:Unterweißenbach in Oberösterreich.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=26 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=46 |lon_sec=55 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йоханнес Хинтеррайтер-Керн ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 48.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 640 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2249 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7956 |пошта индексі = 4273 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 21 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.unterweissenbach.at |сайт тілі = de }} '''Унтервайсенбах''' ({{lang-de|Unterweißenbach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2249 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 48.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 21''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йоханнес Хинтеррайтер-Керн ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.unterweissenbach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] lc95ij3vzurrstgeneg2jd8eajve013 0 235107 3634189 1838399 2026-07-24T09:36:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634189 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Форхдорф |шынайы атауы = Vorchdorf |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_vorchdorf.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=15 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=55 |lon_sec=27 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Гунтер Шимпль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 47,7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 413 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 7 670 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7614 |пошта индексі = 4655 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 20 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.vorchdorf.at |сайт тілі = de }} '''Форхдорф''' ({{lang-de|Vorchdorf}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7 670 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 47,7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 20''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Гунтер Шимпль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.vorchdorf.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] q1h5mh5ua6yfy3fsriens9fxt31qso2 0 235112 3634058 2463097 2026-07-24T08:42:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634058 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна  |қазақша атауы = Фёклабрук |шынайы атауы = Vöcklabruck |сурет = [[Сурет:Vöcklabruck horizontal-for-infobox.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Voecklabruck COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=39 |lon_sec=21 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херберт Вальтер Брунштайнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 433 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 11 928 |санақ жылы = 2007 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7672 |пошта индексі = 4840 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 46 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.voecklabruck.at |сайт тілі = de }} '''Фёклабрук''' ({{lang-de|Vöcklabruck}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна . [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 11 928 адамды құрайды (31 шілде 2007). Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 46''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херберт Вальтер Брунштайнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.voecklabruck.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] {{austria-geo-stub}} [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 93s1id4z0lim51otn3bsancg9x7bzcv 0 235114 3634059 1838729 2026-07-24T08:42:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634059 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Фёкламаркт |шынайы атауы = Vöcklamarkt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_voecklamarkt.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=0 |lat_sec=11 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=29 |lon_sec=7 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Зикс ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27.35 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4757 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7682 |пошта индексі = 4870 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 47 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.voecklamarkt.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Фёкламаркт''' ({{lang-de|Vöcklamarkt}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4757 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27.35 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 47''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Зикс ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.voecklamarkt.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 05crftlqklbjki45gup7tk85s7ibx6e 0 235118 3634166 1838733 2026-07-24T09:29:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634166 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Вальдбург (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Waldburg (Oberösterreich) |сурет = [[Сурет:Waldburg OÖ Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_waldburg.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=30 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=26 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Михель Хиртль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 26.6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 685 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1376 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7942 |пошта индексі = 4240 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 23 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at/waldburg |сайт тілі = de }} '''Вальдбург (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Waldburg (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1376 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 26.6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 23''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Михель Хиртль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at/waldburg Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] asba18iw54pnyokk6tj3fnkq4mlxwoo 0 235132 3634167 1838525 2026-07-24T09:29:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634167 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Вартберг-об-дер-Айст |шынайы атауы = Wartberg ob der Aist |сурет = [[Сурет:Wartberg ob der Aist Ortsansicht.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at wartberg ob der aist.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=20 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=30 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эрих Хакль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 19.4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 477 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3894 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7236 |пошта индексі = 4224 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 24 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.wartberg-aist.at |сайт тілі = de }} '''Вартберг-об-дер-Айст''' ({{lang-de|Wartberg ob der Aist}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3894 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 19.4 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 24''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эрих Хакль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.wartberg-aist.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 2vxfnhrwxfcdefwz6ju78kaweznv6gn 0 235139 3634168 3139276 2026-07-24T09:29:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634168 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Вайтерсфельден |шынайы атауы = Weitersfelden |сурет = Weitersfelden Ortsansicht.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_weitersfelden.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=28 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=43 |lon_sec=40 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Митманнсгрубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 43.7 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 733 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1112 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7952 |пошта индексі = 4272 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 25 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.weitersfelden.at |сайт тілі = de }} '''Вайтерсфельден''' ({{lang-de|Weitersfelden}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1112 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 43.7 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 25''. == Саяси жағдай == [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Митманнсгрубер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. Коммуна Өкілдер Кеңесі ([[Неміс тілі|нем]]. Gemeinderat) 19 орыннан тұрады. ANP 13 орынға ие. SDPA 6 орынды алады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.weitersfelden.at Ресми сайты] {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] get5ptcjs0286dy96i2g1rj7rjmud3e 0 235140 3634060 1838361 2026-07-24T08:42:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634060 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Вайсенкирхен (Аттергау) |шынайы атауы = Weißenkirchen im Attergau |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at weissenkirchen im attergau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=56 |lat_sec=52 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=25 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Маттеус Лонингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 650 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 944 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7684 |пошта индексі = 4890 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 48 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.oberoesterreich.at |сайт тілі = de }} '''Вайсенкирхен (Аттергау)''' ({{lang-de|Weißenkirchen im Attergau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 944 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 48''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Маттеус Лонингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oberoesterreich.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] p4bipo29c1pcizkarpp7ja62070fvnf 0 235146 3634111 1838359 2026-07-24T08:54:29Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634111 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Венг (Инкрайс) |шынайы атауы = Weng im Innkreis |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at weng im innkreis.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=14 |lat_sec=9 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=10 |lon_sec=47 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йозеф Мозер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 370 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1393 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7723 |пошта индексі = 4952 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 46 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.weng-innkreis.at |сайт тілі = de }} '''Венг (Инкрайс)''' ({{lang-de|Weng im Innkreis}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1393 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 46''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йозеф Мозер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.weng-innkreis.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 24suo9q491odx7c75ovpt2x0i7q5lke 0 235150 3634061 1838697 2026-07-24T08:42:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634061 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Вайрег-ам-Аттерзее |шынайы атауы = Weyregg am Attersee |сурет = [[Сурет:Weyregg panorama.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=34 |lon_sec=29 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херман Штаудингер (WBF) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 55 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 482 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1493 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7664 |пошта индексі = 4852 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 49 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.weyregg.at |сайт тілі = de }} '''Вайрег-ам-Аттерзее''' ({{lang-de|Weyregg am Attersee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1493 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 55 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 49''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херман Штаудингер (WBF) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.weyregg.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] csg7ts4j16yhrrve4tbqiz8535a8zln 0 235153 3634169 1838696 2026-07-24T09:29:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634169 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Виндхаг-Фрайштадт |шынайы атауы = Windhaag bei Freistadt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at windhaag bei freistadt.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=35 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=33 |lon_sec=50 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Альфред Клепач ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 42.9 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 723 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1676 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7943 |пошта индексі = 4263 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 26 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.windhaag.at |сайт тілі = de }} '''Виндхаг-Фрайштадт''' ({{lang-de|Windhaag bei Freistadt}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1676 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 42.9 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 26''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Альфред Клепач ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.windhaag.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 8x4798bnro3jo7n2vw51gic1l869qwb 0 235163 3634062 1838611 2026-07-24T08:42:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634062 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Вольфзег-на-Хаусруке |шынайы атауы = Wolfsegg am Hausruck |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at wolfsegg am hausruck.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=6 |lat_sec=27 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=40 |lon_sec=28 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Эмиль Зёзер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 12 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 638 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2035 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7676 |пошта индексі = 4902 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 50 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.wolfsegg.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Вольфзег-на-Хаусруке''' ({{lang-de|Wolfsegg am Hausruck}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2035 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 12 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 50''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Эмиль Зёзер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.wolfsegg.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 9i8h3oo8543weuqoqsjvyzfe135zw2w 0 235165 3634063 3451680 2026-07-24T08:42:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634063 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Целль-на-Мосе |шынайы атауы = Zell am Moos |сурет = [[Сурет:Zell am Moos, kerk en Gasthof foto2 2011-07-29 16.04.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_zell_am_moos.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=19 |lon_sec=1 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вильхельм Лангвальнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 573 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1498 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6234 |пошта индексі = 4893 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 51 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.zell-moos.at |сайт тілі = de }} '''Целль-на-Мосе''' ({{lang-de|Zell am Moos}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1498 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 51''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вильхельм Лангвальнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.zell-moos.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 0z7kqa8fl8l8dxhiiqq2x25m0nkfsca 0 235166 3634064 1959878 2026-07-24T08:43:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634064 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Целль-на-Петтенфирсте |шынайы атауы = Zell am Pettenfirst |сурет = [[Сурет:Zell am Pettenfirst - Kirche.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_zell_am_pettenfirst.jpg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=42 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=36 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Максимилиан Дольбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 550 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1209 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7675 |пошта индексі = 4842 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 52 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.zellampettenfirst.at |сайт тілі = de }} '''Целль-на-Петтенфирсте''' ({{lang-de|Zell am Pettenfirst}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1209 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 52''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Максимилиан Дольбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.zellampettenfirst.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] qau5a66o0ktvlz3dgvlko3fbu5gimcq 0 235172 3634112 2380977 2026-07-24T08:54:39Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634112 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ибераккерн |шынайы атауы = Überackern |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen Überackern.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=11 |lat_sec=35 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=52 |lon_sec=36 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Хорст Пач ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 27 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 356 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 648 |санақ жылы = 2007 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7727 |пошта индексі = 5122 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 45 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ueberackern.at |сайт тілі = de }} '''Ибераккерн''' ({{lang-de|Überackern}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. [[Сурет:Überackern Ortsansicht.png|нобай|солға|Ибераккерн]] Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 648 адамды құрайды (1 қаңтар 2007). Алып жатқан жер аумағы 27 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 45''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хорст Пач ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ueberackern.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] b3tpfuc95yriy2m805q2vd6tlera3em 0 235906 3634133 1839110 2026-07-24T09:05:45Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634133 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Алькофен (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Alkoven (Oberösterreich) |сурет = [[Сурет:Blick auf Alkoven.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=17 |lat_sec=14 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=6 |lon_sec=25 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Габриль Шуман ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 43 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 268 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 5287 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7274 |пошта индексі = 4072 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 01 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.alkoven.at |сайт тілі = de }} '''Алькофен (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Alkoven (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 5287 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 43 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 01''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Габриль Шуман ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.alkoven.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4b85rcde0mfogyg5psp934ysccsy53d 0 235914 3634113 1838960 2026-07-24T08:54:48Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634113 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Альтхайм |шынайы атауы = Altheim |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=15 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=14 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Вайнбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 22,62 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 363 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4810 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7723 |пошта индексі = 4950 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 01 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.altheim.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Альтхайм''' ({{lang-de|Altheim}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4810 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 22,62 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 01''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Вайнбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.altheim.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] awr7kjr96nh8j2ficn8ou0zmjq5a8kb 0 235916 3634190 1838926 2026-07-24T09:36:58Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634190 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Альтмюнстер |шынайы атауы = Altmünster |сурет = [[Сурет:Altmünster.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=54 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Ханнес Шобесбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 79 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 442 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 9624 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7612 |пошта индексі = 4813 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 01 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.altmuenster.at |сайт тілі = de }} '''Альтмюнстер''' ({{lang-de|Altmünster}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9624 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 79 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 01''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Ханнес Шобесбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.altmuenster.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] caspfjx74ajgtawpzpht5k3d8zo11tx 0 235921 3634065 1839099 2026-07-24T08:43:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634065 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Ампфльванг-им-Хаусруквальд |шынайы атауы = Ampflwang im Hausruckwald |сурет = [[Сурет:Ampflwang.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=34 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=34 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Роземари Шёнпас ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 566 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3539 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7675 |пошта индексі = 4843 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 01 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ampflwang.at |сайт тілі = de }} '''Ампфльванг-им-Хаусруквальд''' ({{lang-de|Ampflwang im Hausruckwald}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3539 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 21 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 01''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Роземари Шёнпас ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ampflwang.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] tde45w6x0b27zt4r400g3a9vxgewft0 0 235936 3634134 3603878 2026-07-24T09:05:55Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634134 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Ашах-на-Дунае |шынайы атауы = Aschach an der Donau |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=22 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=1 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Рудольф Ахлайтнер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 268 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2151 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7273 |пошта индексі = 4082 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 02 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.riskommunal.at/aschachdonau |сайт тілі = de }} '''Ашах-на-Дунае''' ({{lang-de|Aschach an der Donau}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2151 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 02''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Рудольф Ахлайтнер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.riskommunal.at/aschachdonau Ресми сайты]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 19xcuo3pfpvur43p93mgmjkghvakt0t 0 235940 3634114 1839046 2026-07-24T08:54:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634114 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Аспах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Aspach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=11 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=18 |lon_sec=20 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Карл Мандль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 31.45 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 443 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2340 |санақ жылы = 2007 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7755 |пошта индексі = 5252 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 02 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.aspach.at |сайт тілі = de }} '''Аспах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Aspach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2340 адамды құрайды (1 қаңтар 2007). Алып жатқан жер аумағы 31.45 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 02''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Карл Мандль ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.aspach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] o2s787mimc211jvsf5ts1eyjkqtt2lv 0 235944 3634066 3367631 2026-07-24T08:43:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634066 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Атнанг-Пуххайм |шынайы атауы = Attnang-Puchheim |сурет = Attnang-Puchheim - Basilika Maria Puchheim.JPG |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=43 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Петер Гройс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 12.32 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 416 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 9266 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7674 |пошта индексі = 4800 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 03 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.attnang-puchheim.at |сайт тілі = de }} '''Атнанг-Пуххайм''' ({{lang-de|Attnang-Puchheim}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 9266 адамды құрайды (7 ақпан 2006). Алып жатқан жер аумағы 12.32 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 03''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Гройс ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.attnang-puchheim.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] lu22s1o9bqvh3drvlonf6y0q5qu3d6t 0 235946 3634067 1838863 2026-07-24T08:43:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634067 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ацбах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Atzbach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=5 |lat_sec=6 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=42 |lon_sec=13 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Бертольд Райтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 14 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 464 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1157 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7676 |пошта индексі = 4904 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 04 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.atzbach.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Ацбах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Atzbach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1157 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 04''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Бертольд Райтер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.atzbach.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 6fx9usmsemzg0y63xxv8ubxdlx4mj9o 0 235954 3634115 3237650 2026-07-24T08:55:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634115 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ауэрбах (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Auerbach (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=3 |lat_sec=54 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=6 |lon_sec=33 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Фридрих Поммер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 11 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 583 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7747 |пошта индексі = 5222 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 03 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Ауэрбах (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Auerbach (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2018 ж. 583 адамды құрады. Алып жатқан жер аумағы 11 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 03''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Фридрих Поммер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 07ubjan9hv8h4wnx0pjjm9z2d5pv4wz 0 235956 3634068 1838894 2026-07-24T08:43:47Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634068 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Аурах-ам-Хонгар |шынайы атауы = Aurach am Hongar |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=57 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=40 |lon_sec=2 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Феллингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 25 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 488 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1573 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7662 |пошта индексі = 4861 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 05 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.aurach.at |сайт тілі = de }} '''Аурах-ам-Хонгар''' ({{lang-de|Aurach am Hongar}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1573 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 25 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 05''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Феллингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.aurach.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 9kgkur1yjs5fwpg4o72fgvtt4mfbwzy 0 235962 3634191 3345278 2026-07-24T09:37:08Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634191 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Бад-Гойзерн |шынайы атауы = Bad Goisern am Hallstättersee |сурет = BadGoisern.JPG |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Coat of Arms of Bad Goisern.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=38 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=37 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Петер Эльмер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 112.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 500 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 7578 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6135 |пошта индексі = 4822 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 02 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.bad-goisern.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Бад-Гойзерн''' ({{lang-de|Bad Goisern am Hallstättersee}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7578 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 112.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 02''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Петер Эльмер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.bad-goisern.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] iyee5n3jjttg1kkht0pivpyp1sfsiuc 0 235974 3634170 3155343 2026-07-24T09:29:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634170 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Бад-Целль |шынайы атауы = Bad Zell |сурет = Pfarrkirche Bad Zell.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_bad_zell.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=21 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=40 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фрайштадт (округ){{!}}Фрайштадт |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Хуберт Тишлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 45.5 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 515 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2769 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7263 |пошта индексі = 4283 |пошта индекстері = |автомобиль коды = FR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 06 27 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.badzell.at |сайт тілі = de }} '''Бад-Целль''' ({{lang-de|Bad Zell}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фрайштадт (округ)|Фрайштадт]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2769 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 45.5 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — FR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 06 27''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Хуберт Тишлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.badzell.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фрайштадт округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фрайштадт ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 5yws26qgkrqx866gk411q3u0rkkynfr 0 235980 3634069 1839238 2026-07-24T08:43:57Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634069 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Берг-им-Аттергау |шынайы атауы = Berg im Attergau |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_berg im attergau.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=56 |lat_sec=31 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=31 |lon_sec=32 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Штайнбихлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 20 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 654 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 987 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7667 |пошта индексі = 4880 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 06 |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = de }} '''Берг-им-Аттергау''' ({{lang-de|Berg im Attergau}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 987 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 20 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 06''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Штайнбихлер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 5ofnlh5okjvwqg3kj9d9cjaf8e8xq0k 0 235982 3634116 3142518 2026-07-24T08:55:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634116 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Браунау-ам-Инн |шынайы атауы = {{lang-de|Braunau am Inn}} |сурет = Braunau am Inn.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Braunau am Inn COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=15 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=2 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йоханнес Вайдбахер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 24.8 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 351 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 17 332 |санақ жылы = 2006 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7722 |пошта индексі = 5280 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 04 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.braunau.at |сайт тілі = de }} '''Браунау-ам-Инн''' ({{lang-de|Braunau am Inn}}) — [[Аустрия]]дағы қала. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 17 332 адамды құрайды (18 желтоқсан 2006). Алып жатқан жер аумағы 24.8 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 04''. [[2011]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йоханнес Вайдбахер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.braunau.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] c8hp7sjl47zd3u60gh0s2z5ar7or02k 0 235989 3634117 1839662 2026-07-24T08:55:28Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634117 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Бургирхен (Жоғарғы Аустрия) |шынайы атауы = Burgkirchen (Oberösterreich) |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_burgkirchen.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=12 |lat_sec=16 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=6 |lon_sec=5 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Георг Хофстеттер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 46 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 393 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2579 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7724 |пошта индексі = 5274 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 05 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.burgkirchen.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Бургирхен (Жоғарғы Аустрия)''' ({{lang-de|Burgkirchen (Oberösterreich)}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2579 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 46 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 05''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Георг Хофстеттер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.burgkirchen.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 3sfq4ssif54i45ccchrg5snnm6zsua7 0 235992 3634070 1839290 2026-07-24T08:44:07Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634070 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Дессельбрун |шынайы атауы = Desselbrunn |сурет = [[Сурет:Desselbrunn Kirche.JPG|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at desselbrunn.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=22 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=25 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Антон Штиглер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 17 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 421 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1528 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7673 |пошта индексі = 4693 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 07 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.desselbrunn.at |сайт тілі = de }} '''Дессельбрун''' ({{lang-de|Desselbrunn}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1528 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 07''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Антон Штиглер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.desselbrunn.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 0dn8h4py9mlxlqyivei5jznymu2haj4 0 236002 3634192 3345245 2026-07-24T09:37:18Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634192 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Эбензее |шынайы атауы = Ebensee am Traunsee |сурет = Ebensee am Traunsee.jpg |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at_ebensee.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=48 |lat_sec=30 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=46 |lon_sec=30 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Гмунден (округ){{!}}Гмунден |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Херварт Лойдль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 194.69 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 443 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 7501 |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6133 |пошта индексі = 4802 |пошта индекстері = |автомобиль коды = GM |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 07 04 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.ebensee.at |сайт тілі = de }} '''Эбензее''' ({{lang-de|Ebensee am Traunsee}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Гмунден (округ)|Гмунден]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 7501 адамды құрайды (2023). Алып жатқан жер аумағы 194.69 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — GM, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 07 04''. 2003 жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Херварт Лойдль ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.ebensee.at Ресми сайты] {{Аустрия:Гмунден округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Гмунден ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] h89uuf455l1t6g4r8lgetezzx1j8yth 0 236012 3634135 1839523 2026-07-24T09:06:05Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634135 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Эфердинг |шынайы атауы = Eferding |сурет = [[Сурет:Eferding Mai08.jpg|330px]] |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=19 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=14 |lon_min=2 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Эфердинг (округ){{!}}Эфердинг |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Йохан Штадельмайер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 2.81 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 271 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3543 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7272 |пошта индексі = 4070 |пошта индекстері = |автомобиль коды = EF |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 05 03 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.eferding.at |сайт тілі = de }} '''Эфердинг''' ({{lang-de|Eferding}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Эфердинг (округ)|Эфердинг]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3543 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 2.81 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — EF, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 05 03''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Йохан Штадельмайер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.eferding.at Ресми сайты] {{Аустрия:Эфердинг округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Эфердинг ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 39gja3neif1th6uuxn1d35zmd7ul799 0 236013 3634118 2111027 2026-07-24T08:55:38Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634118 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Эггельсберг |шынайы атауы = Eggelsberg |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen Eggelsberg.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=40 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=59 |lon_sec=34 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Христиан Кагер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 24 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 531 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 2112 |санақ жылы = 2002 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5142 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 06 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.eggelsberg.at |сайт тілі = de }} '''Эггельсберг''' ({{lang-de|Eggelsberg}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 2112 адамды құрайды (31 желтоқсан 2002). Алып жатқан жер аумағы 24 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 06''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Христиан Кагер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.eggelsberg.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] pqbv6yj3rl7eyr7nc0zv7ehokofd4ec 0 236037 3634119 2603202 2026-07-24T08:55:49Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634119 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Фельдкирхен-Маттигхофен |шынайы атауы = Feldkirchen bei Mattighofen |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=10 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=2 |lon_sec=44 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Харнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 35 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 509 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 1876 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7748 |пошта индексі = 5143 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 07 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.feldkirchen-mattighofen.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Фельдкирхен-Маттигхофен''' ({{lang-de|Feldkirchen bei Mattighofen}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1876 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 35 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 07''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Харнер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.feldkirchen-mattighofen.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 1ex87dd2dnb091kvtho5w06z7nrwxwj 0 236040 3634071 1839283 2026-07-24T08:44:17Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634071 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Форнах |шынайы атауы = Fornach |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen at fornach.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=1 |lat_sec=25 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=25 |lon_sec=53 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Вольфганг Циэр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 565 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 938 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7682 |пошта индексі = 4892 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 08 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.fornach.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Форнах''' ({{lang-de|Fornach}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 938 адамды құрайды (1 қаңтар 2008). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 08''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Вольфганг Циэр ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.fornach.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] ghq54zzfws3x6tpfkqdii66c20ih8ui 0 236043 3634072 1839284 2026-07-24T08:44:27Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634072 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Франкенбург-на-Хаусруке |шынайы атауы = Frankenburg am Hausruck |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=4 |lat_sec=6 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=29 |lon_sec=31 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Зиберер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 49 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 519 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 4947 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7683 |пошта индексі = 4873 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 09 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.frankenburg.info |сайт тілі = de }} '''Франкенбург-на-Хаусруке''' ({{lang-de|Frankenburg am Hausruck}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 4947 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 49 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 09''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Зиберер ([[Аустрия социал-демократиялық партиясы|АСДП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.frankenburg.info Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 3az36lqf8saae3b3dzp5uc1ims74kmz 0 236045 3634073 3611658 2026-07-24T08:44:37Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634073 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = жәрмеңкелік коммуна |қазақша атауы = Франкенмаркт |шынайы атауы = Frankenmarkt |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = AUT Frankenmarkt COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=47 |lat_min=59 |lat_sec=1 |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=25 |lon_sec=24 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Фёклабрук (округ){{!}}Фёклабрук |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Манфред Хадингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 18 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 536 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 3581 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 7684 |пошта индексі = 4890 |пошта индекстері = |автомобиль коды = VB |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 17 10 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.frankenmarkt.net |сайт тілі = de }} '''Франкенмаркт''' ({{lang-de|Frankenmarkt}}) — [[Аустрия]]дағы жәрмеңкелік коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Фёклабрук (округ)|Фёклабрук]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3581 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 18 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — VB, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 17 10''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Манфред Хадингер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.frankenmarkt.net Ресми сайты] {{Аустрия:Фёклабрук округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Фёклабрук ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] 4o8jxqxvep1t37sfn1hyyqy9vconj2v 0 236047 3634120 1839288 2026-07-24T08:55:59Z JigildikBot 169690 Бот: Санат қосылды 3634120 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Франкинг |шынайы атауы = Franking |сурет = |жағдайы = |ел = Аустрия |елтаңба = Wappen_at franking.png |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=48 |lat_min=2 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=12 |lon_min=55 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Аустрия әкімшілік бөлінісі{{!}}Федералды жері |аймағы = Жоғарғы Аустрия |кестедегі аймақ = Жоғарғы Аустрия |аудан түрі = Аустрия округтерінің тізімі{{!}}Округі |ауданы = Браунау-на-Инне (округ){{!}}Браунау-на-Инне |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Бургомистрі |басшысы = Франц Мангльбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 10.44 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 457 |климаты = |ресми тілі = неміс тілі{{!}}немісше |тұрғыны = 968 |санақ жылы = 2005 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+43) 6277 |пошта индексі = 5131 |пошта индекстері = |автомобиль коды = BR |идентификатор түрі = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды |сандық идентификаторы = 4 04 08 |ортаққордағы санаты = |сайты = http://www.franking.ooe.gv.at |сайт тілі = de }} '''Франкинг''' ({{lang-de|Franking}}) — [[Аустрия]]дағы коммуна. [[Жоғарғы Аустрия]] [[Аустрия әкімшілік бөлінісі|федералды жеріне]] қарасты [[Браунау-на-Инне (округ)|Браунау-на-Инне]] округінің құрамына енеді. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 968 адамды құрайды (31 желтоқсан 2005). Алып жатқан жер аумағы 10.44 км² шамасында. Елді мекеннің [[Автомобиль нөмірлері|автомобиль коды]] — BR, [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми идентификациялық коды]] — ''4 04 08''. [[2003]] жылғы сайлау нәтижесі бойынша коммунаның бургомистрі болып Франц Мангльбергер ([[Аустрия ұлттық партиясы|АҰП]]) саналады. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.franking.ooe.gv.at Ресми сайты] {{Аустрия:Браунау-на-Инне округі:Қалалар}} {{austria-geo-stub}} [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері]] [[Санат:Браунау-на-Инне ауданындағы қалалар мен елді мекендер]] fap5pujlcduart7znciiz2pzncny3iy 0 237715 3633678 1840922 2026-07-23T13:39:52Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633678 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Ольтре-иль-Колле |шынайы атауы = Oltre il Colle |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=53 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=46 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Бергамо (провинция){{!}}Бергамо |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Rosanna Manenti |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 89 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 1030 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1081 |санақ жылы = |тығыздығы = 12 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 12 |пошта индексі = 24013 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 16146 |ортаққордағы санаты = Oltre il Colle |сайты = http://www.comune.oltreilcolle.bg.it |сайт тілі = it }} '''Ольтре-иль-Колле''' ({{lang-it|Oltre il Colle}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Бергамо (провинция)|Бергамо]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1081 адамды құрайды. Халық тығыздығы 12 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 89 км² шамасында. Пошта индексі — 24013. Елді мекеннің қамқоршысы — San Bartolomeo.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 34 595 015 * Электронды поштасы: info@comune.oltreilcolle.bg.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.oltreilcolle.bg.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725044119/http://www.comune.oltreilcolle.bg.it/ |date=2008-07-25 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Бергамо провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] ffd431wc9b2z4in7ee2cwo99dluotrq 0 238665 3633667 1841518 2026-07-23T12:31:26Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633667 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Оливето-Ларио |шынайы атауы = Oliveto Lario |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=57 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Лекко (провинция){{!}}Лекко |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Claudio Rivolta |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 16 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 208 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1164 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 69 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 31 |пошта индексі = 23865 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 97060 |ортаққордағы санаты = Oliveto Lario |сайты = http://www.comune.olivetolario.lc.it |сайт тілі = it }} '''Оливето-Ларио''' ({{lang-it|Oliveto Lario}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Лекко (провинция)|Лекко]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 1164 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 69 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 16 км² шамасында. Пошта индексі — 23865. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 031 969778 * Электронды поштасы: segreteria@comune.olivetolario.lc.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.olivetolario.lc.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120122939/http://www.comune.olivetolario.lc.it/ |date=2008-11-20 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Лекко провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] 2n0sctjxlbaofza3ho50x80at5sw4x6 0 238677 3633947 1841866 2026-07-24T05:39:55Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633947 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Парласко |шынайы атауы = Parlasco |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=01 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=21 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Лекко (провинция){{!}}Лекко |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Alberto Mario Denti |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 2 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 146 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 73 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 341 |пошта индексі = 22040 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 22040 |ортаққордағы санаты = Parlasco |сайты = http://www.comune.parlasco.lc.it |сайт тілі = it }} '''Парласко''' ({{lang-it|Parlasco}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Лекко (провинция)|Лекко]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 146 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 73 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 2 км² шамасында. Пошта индексі — 22040. Елді мекеннің қамқоршысы — Антоний Великий.&nbsp; == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 0341 880202 * Электронды поштасы: info@comune.parlasco.lc.it == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.parlasco.lc.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170522180842/http://www.comune.parlasco.lc.it/ |date=2017-05-22 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Лекко провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] 8t7meihdtpjyo9po461xl2b4dlp1dqm 0 239351 3634020 1842332 2026-07-24T07:38:04Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3634020 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = коммуна |қазақша атауы = Педезина |шынайы атауы = Pedesina |сурет = |жағдайы = |ел = Италия |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=5 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=33 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |шекара түрі = |кестедегі шекара = |ел картасының өлшемi = |аймақ картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |аймақ түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы |аймағы = Ломбардия |кестедегі аймақ = Ломбардия |аудан түрі = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы |ауданы = Павия (провинция){{!}}Павия |кестедегі аудан = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |басшының түрi = Мэр{{!}}Мэрі |басшысы = Teodoro Tarabini |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = 6 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 1032 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 33 |санақ жылы = 2008 |тығыздығы = 5 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +1 |DST = бар |телефон коды = (+39) 342 |пошта индексі = 23010 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = ISTAT коды |сандық идентификаторы = 14047 |ортаққордағы санаты = Pedesina |сайты = http://www.comune.pedesina.so.it |сайт тілі = it }} '''Педезина''' ({{lang-it|Pedesina}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Павия (провинция)|Павия]] провинциясында орналасқан. Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 33 адамды құрайды&nbsp;(2008). Халық тығыздығы 5 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 6 км² шамасында. Пошта индексі — 23010. == Демографиясы == == Коммуна әкімшілігі == * Телефоны: 342 651 767 * Электронды поштасы:  acpedesina@provincia.so.it. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.comune.pedesina.so.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319045633/http://www.comune.pedesina.so.it/ |date=2015-03-19 }} {{ref-it}} * [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}] {{Павия провинциясы}} {{italy-geo-stub}} [[Санат:Ломбардия елді мекендері]] 5itlpiqruv7ya2qbbz8wbxgapezuulo 0 490623 3633675 3082399 2026-07-23T13:04:05Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633675 wikitext text/x-wiki {{География | позиция = right | Атауы = Aalborg | Қазақша = Ольборг | Санат = қала | Сурет = Aalborg NyTorv 2004 ubt.jpeg | Сурет сипаттамасы = Лим-фьордтің маңындағы Нюторв алаңы. | Ел = [[Дания]] | ту = Flag_of_Denmark.svg | Аймақ = [[Солтүстік Ютландия (облыс)|Солтүстік Ютландия]] | ег = 57 | ем = 2 | ес = | со = N | ұг = 9 | ұм = 55 | ұс = | шб = E | түрі = isle | region = DK | Орналасуы = | Аумағы = 139 | Халқы = 104 885 | Мағлұмат уақыты = 2012 | Тығыздығы = | Карта = Map DK Ålborg.PNG | Орын = Дания }} '''Ольборг''' ({{lang-da|Aalborg}} {{IPA|[ˈʌlb̥ɒːˀ]}}) — [[Дания]]да орналасқан [[Солтүстік Ютландия (облыс)|Солтүстік Ютландия]] аймағының астанасы, ең ірі қаласы және теңіз порты. [[Копенгаген]], [[Орхус]] және [[Оденсе]] қалаларынан кейін Ольборг елдегі төртінші ірі қаласы болып табылады. Халық саны 104 885 мың адам ([[2012]]). == Ауа райы == {{Қаланың ауа райы | Ені = | Жағдайы = | Жер_ілік = Ольборг | Дерекнама = [http://www.weatheronline.co.uk/weather/maps/city?LANG=en&PLZ=_____&PLZN=_____&WMO=06030&CONT=euro&R=0&LEVEL=162&REGION=0004&LAND=FA&MOD=tab&ART=TEM&NOREGION=1&FMM=1&FYY=2001&LMM=12&LYY=2012 weatheronline.uk] | Қаң_ор =1.3 | Қаң_ор_ж-ш = 32 | Ақп_ор =0.9 | Ақп_ор_ж-ш = 28 | Нау_ор =3.5 | Нау_ор_ж-ш =21 | Сәу_ор =8.0 | Сәу_ор_ж-ш =22 | Мам_ор = 11.9 | Мам_ор_ж-ш = 27 | Мау_ор = 15.0 | Мау_ор_ж-ш = 33 | Шіл_ор = 17.8 | Шіл_ор_ж-ш = 45 | Там_ор = 17.6 | Там_ор_ж-ш =36 | Қыр_ор = 14.1 | Қыр_ор_ж-ш = 34 | Қаз_ор = 9.4 | Қаз_ор_ж-ш =40 | Қар_ор =5.8 | Қар_ор_ж-ш = 35 | Жел_ор =2.0 | Жел_ор_ж-ш =32 | Жыл_ор =8.9 | Жыл_ор_ж-ш = 358 | Қаң_ор_мин =-0.6 | Қаң_ор_макс =3.1 | Ақп_ор_мин = -1.3 | Ақп_ор_макс = 3.1 | Нау_ор_мин = 0.2 | Нау_ор_макс = 6.8 | Сәу_ор_мин =3.8 | Сәу_ор_макс = 12.3 | Мам_ор_мин =7.7 | Мам_ор_макс = 16.2 | Мау_ор_мин =10.9 | Мау_ор_макс = 19.1 | Шіл_ор_мин =13.8 | Шіл_ор_макс = 21.8 | Там_ор_мин =13.7 | Там_ор_макс = 21.5 | Қыр_ор_мин =10.5 | Қыр_ор_макс = 17.7 | Қаз_ор_мин =6.5 | Қаз_ор_макс = 12.4 | Қар_ор_мин =3.7 | Қар_ор_макс = 7.9 | Жел_ор_мин = 0.1 | Жел_ор_макс = 3.8 | Жыл_ор_мин = 5.8 | Жыл_ор_макс = 12.1 | Қаң_а_мин = | Қаң_а_макс = | Ақп_а_мин = | Ақп_а_макс = | Нау_а_мин = | Нау_а_макс = | Сәу_а_мин = | Сәу_а_макс = | Мам_а_мин = | Мам_а_макс = | Мау_а_мин = | Мау_а_макс = | Шіл_а_мин = | Шіл_а_макс = | Там_а_мин = | Там_а_макс = | Қыр_а_мин = | Қыр_а_макс = | Қаз_а_мин = | Қаз_а_макс = | Қар_а_мин = | Қар_а_макс = | Жел_а_мин = | Жел_а_макс = | Жыл_а_мин = | Жыл_а_макс = }} == Өнеркәсіп == [[Сурет:DK Aalborg, Jomfru Ane Gade, August 2006 (ubt).jpg|thumb|right|Йомфру Ане (Jomfru Ane Gade) көшесінеде жаяу жүру жолдарына шығатын үлкен залдары және шағын террасалары бар көптеген мейрамханалар орналасқан.]] Ольборг Даниядағы [[бидай]], [[цемент]] және балық өнімдерін экспорттайтын өнеркәсіптік және коммерциялық орталығы болып саналады, бірақ соңғы жылдарда көптеген кәсіпорындар [[банкрот]]тықтан немесе басқа елдерге көшкендіктен жабылып қалды. Ольборгте De Danske Spritfabrikker’s («Дат спирт өңдеуші зауыт») зауыты жұмыс істейді. Бұл зауыт [[аквавит]] алкагольді ішімдікті шығаратын әлемдегі ең ірі кәсіпорын. 140-тан аса елге жеткізіледі. Ольборгтегі Aalborg Industries компаниясы кемелерге арналған бу жіберетін қазандарды шығарады. Ольборгте [[Siemens|Siemens AG]] құрамына кіретін ''Siemens Wind Power A/S'' (бұрын Bonus A/S) компаниясының [[Жел энергетикасы қондырғысы|жел энергетикалық қондырғыларға]] арналған қалақтарды шығару өндірісі орналасқан. Сонымен қатар Ольборг [[телекоммуникация]]лық өнеркәсібінің орталығы болып табылады. == Бауырлас қалалар == [[Сурет:A_bus_stop_in_Aalborg,_Denmark_2004_ubt.jpg|right|thumb|Ольборгтегі автобус аялдамасы.]] {| |-valign="top" | * {{flagicon|NED}} — '''[[Алмере]]''', [[Нидерланд]] * {{flagicon|FIN}} — '''[[Антиб]]''', [[Франция]] * {{flagicon|GER}} — '''[[Бюдельсдорф]]''', [[Германия]] * {{flagicon|GBR}} — '''[[Эдинбург]]''', [[Шотландия]], [[Ұлыбритания]] * {{flagicon|NOR}} — '''[[Фредрикстад]]''', [[Норвегия]] * {{flagicon|Faroe Islands}}{{flagicon|DEN}} — '''[[Фуглафьордур]]''', [[Фарер аралдары]] * {{flagicon|Ireland}} — '''[[Голуэй]]''', [[Ирландия]] * {{flagicon|POL}} — '''[[Гдыня]]''', [[Польша]] * {{flagicon|ISR}} — '''[[Хайфа]]''', [[Израиль]] * {{flagicon|CHN}} — '''[[Хэфэй]]''', [[Қытай]] * {{flagicon|Iceland}} — '''[[Хусавик]]''', [[Исландия]] * {{flagicon|AUT}} — '''[[Инсбрук]]''', [[Австрия]] * {{flagicon|RUS}} — '''[[Калининград]]''', [[Ресей]] * {{flagicon|SWE}} — '''[[Карлскуга]]''', [[Швеция]] | * {{flagicon|GBR}} — '''[[Ланкастер]]''', [[Англия]], [[Ұлыбритания]] * {{flagicon|Greenland}} — '''[[Нуук]]''', [[Гренландия]] * {{flagicon|RUS}} — '''[[Пушкин (қала)|Пушкин]]''', [[Ресей]] * {{flagicon|USA}} — '''[[Расин (Висконсин)|Расин]]''', [[АҚШ]] * {{flagicon|SUI}} — '''[[Рапперсвиль-Йона]]''', [[Швейцария]] * {{flagicon|GER}} — '''[[Рендсбург]]''', [[Германия]] * {{flagicon|Latvia}} — '''[[Рига]]''', [[Латвия]] * {{flagicon|FIN}} — '''[[Рийхимяки]]''', [[Финляндия]] * {{flagicon|Greenland}}{{flagicon|DEN}} — '''[[Иллоккортоормиут|Скорсбисунн]]''', [[Гренландия]] * {{flagicon|USA}} — '''[[Солванг]]''', [[АҚШ]] * {{flagicon|Romania}} — '''[[Тулча]]''', [[Румыния]] * {{flagicon|Bulgaria}} — '''[[Варна]]''', [[Болгария]] * {{flagicon|Lithuania}} — '''[[Вильнюс]]''', [[Литва]] * {{flagicon|GER}} — '''[[Висмар]]''', [[Германия]] |} == Қала фотосуреттері == <gallery> Image:Aalborg church.JPG|Ольборгтегі лютеран шіркеуі Image:Aalborg Stenhus01.jpg|Йенс Банг үйі Image:2004 02 27 Aalborg baanegaard.JPG|Темір жол вокзалы Image:Aalborghus Slot, 29 april 2008, billede 6.jpg|Ольборгтегі помещиктің үйі Image:Aalborg Zoo - Det gode kup - 3.JPG|Зообақтағы мүсін Image:AAUNI05 ubt.jpg|Ольборг университеті Image:The World in Aalborg.jpg|Ольборгтегі Лим-фьорд </gallery> == Сыртқы сілтемелер == {{Commonscat|Aalborg}} * [http://aalborg.dk/ Коммунаның ресми сайты] * [http://www.visitaalborg.com/ Туристтік орталық ] * [http://www.auc.dk/ Ольборг университеті] * [http://www.musikkenshus.dk 'Musikkens Hus' (Musikbühne)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130720033047/http://www.musikkenshus.dk/ |date=2013-07-20 }} {{Denmark-geo-stub}} [[Санат:Дания қалалары]] 8sq19564k7xzb38pd78gxkc1xoia4oj 14 490644 3634121 1915938 2026-07-24T09:00:29Z Kvazimodo 124458 үлгі 3634121 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Populated places in Upper Austria|Жоғарғы Аустрия елді мекендері}} [[Санат:Аустрия елді мекендері]] qspcq2houhyvizke7wg6zw1vbtv4wpp 4 491233 3634122 3633623 2026-07-24T09:00:33Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3634122 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35500]||623||26||18||263||28||3||34355||8||0||176||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28572]||275||6||9||1309||42||7||26222||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2881]||272||7||6||376||8||15||2183||0||4||10||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1180]||37||0||0||11||17||0||1104||0||0||11||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 470]||15||0||7||36||6||1||388||0||0||17||0||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] rauimln7gcxyo5g3qom7v0171d16w2u 4 492279 3633651 3633323 2026-07-23T12:01:40Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3633651 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2870}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1654}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1289}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:364}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 5 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 6 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:273}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 7 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 8 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:188}}]] || {{Permissions|Almatrkh}} |- | 9 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:149}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 10 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:139}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}} |- | 11 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}} |- | 12 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} |- | 13 || [[User:Зилола Садирханова|Зилола Садирханова]] || [[Special:Contributions/Зилола Садирханова|{{formatnum:108}}]] || {{Permissions|Зилола Садирханова}} |- | 14 || [[User:Жайсанкүл|Жайсанкүл]] || [[Special:Contributions/Жайсанкүл|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Жайсанкүл}} |- | 15 || [[User:Акмарал Абдрашидовна|Акмарал Абдрашидовна]] || [[Special:Contributions/Акмарал Абдрашидовна|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|Акмарал Абдрашидовна}} |- | 16 || [[User:Тілдер бөлімі|Тілдер бөлімі]] || [[Special:Contributions/Тілдер бөлімі|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Тілдер бөлімі}} |- | 17 || [[User:Туғанай Сламгазина|Туғанай Сламгазина]] || [[Special:Contributions/Туғанай Сламгазина|{{formatnum:97}}]] || {{Permissions|Туғанай Сламгазина}} |- | 18 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:94}}]] || {{Permissions|ShadZ01}} |- | 19 || [[User:KoishibaevaA|KoishibaevaA]] || [[Special:Contributions/KoishibaevaA|{{formatnum:92}}]] || {{Permissions|KoishibaevaA}} |- | 20 || [[User:Омарбек Мөлдір|Омарбек Мөлдір]] || [[Special:Contributions/Омарбек Мөлдір|{{formatnum:67}}]] || {{Permissions|Омарбек Мөлдір}} |- | 21 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:63}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 22 || [[User:Uzsport|Uzsport]] || [[Special:Contributions/Uzsport|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Uzsport}} |- | 23 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:55}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 24 || [[User:Айжан Утепбаева|Айжан Утепбаева]] || [[Special:Contributions/Айжан Утепбаева|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Айжан Утепбаева}} |- | 25 || [[User:Aigerim Tlepova|Aigerim Tlepova]] || [[Special:Contributions/Aigerim Tlepova|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Aigerim Tlepova}} |- | 26 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 27 || [[User:Алмас Нурмаш|Алмас Нурмаш]] || [[Special:Contributions/Алмас Нурмаш|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Алмас Нурмаш}} |- | 28 || [[User:Lucky2704|Lucky2704]] || [[Special:Contributions/Lucky2704|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Lucky2704}} |- | 29 || [[User:Dostoevskykz|Dostoevskykz]] || [[Special:Contributions/Dostoevskykz|{{formatnum:46}}]] || {{Permissions|Dostoevskykz}} |- | 30 || [[User:Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] || [[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Мейрамггүл Жүманбетова}} |- | 31 || [[User:Нұржанар Хатимуллақызы|Нұржанар Хатимуллақызы]] || [[Special:Contributions/Нұржанар Хатимуллақызы|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Нұржанар Хатимуллақызы}} |- | 32 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:42}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 33 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Wikuiser}} |- | 34 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:28}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 35 || [[User:Aiman Tauman|Aiman Tauman]] || [[Special:Contributions/Aiman Tauman|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Aiman Tauman}} |- | 36 || [[User:Kas77777|Kas77777]] || [[Special:Contributions/Kas77777|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Kas77777}} |- | 37 || [[User:Ольга Муравьева|Ольга Муравьева]] || [[Special:Contributions/Ольга Муравьева|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Ольга Муравьева}} |- | 38 || [[User:Qanattan|Qanattan]] || [[Special:Contributions/Qanattan|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Qanattan}} |- | 39 || [[User:Еркежан Сейтқазы|Еркежан Сейтқазы]] || [[Special:Contributions/Еркежан Сейтқазы|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Еркежан Сейтқазы}} |- | 40 || [[User:Kazman322|Kazman322]] || [[Special:Contributions/Kazman322|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Kazman322}} |- | 41 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:18}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 42 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Madi Dos}} |- | 43 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 44 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 45 || [[User:Орын Толғанай|Орын Толғанай]] || [[Special:Contributions/Орын Толғанай|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Орын Толғанай}} |- | 46 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}} |- | 47 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Aldogarov}} |- | 48 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}} |- | 49 || [[User:Nos9877|Nos9877]] || [[Special:Contributions/Nos9877|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Nos9877}} |- | 50 || [[User:Малика Назарова|Малика Назарова]] || [[Special:Contributions/Малика Назарова|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Малика Назарова}} |- | 51 || [[User:Yessentaikyzy|Yessentaikyzy]] || [[Special:Contributions/Yessentaikyzy|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Yessentaikyzy}} |- | 52 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}} |- | 53 || [[User:~2026-33897-00|~2026-33897-00]] || [[Special:Contributions/~2026-33897-00|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|~2026-33897-00}} {{/end}} is0qrkcte5hoiimdbffiavz6rui9mzm 5 493559 3634136 3611483 2026-07-24T09:12:40Z Kvazimodo 124458 /* Рұқсат сұрау 2 */ Жауап беру 3634136 wikitext text/x-wiki == Рұқсат сұрау == Сәлем! AWB құралын қолдануға рұқсат сұраймын. Онымен, мысалы: [[Үлгі:футбол AUS]], сияқты үлгілер жасап, футбол туралы мақалаларды жазу оңайрақ болады. Алдын-ала рахмет! --[[Қатысушы:Әлинұр|Сәбиттің Әлинұры]] ([[Қатысушы талқылауы:Әлинұр|талқ]]) 02:13, 2013 ж. тамыздың 2 (ALMT) ==Бізге де рұқсат берсеңіз== Сәлем! Уикипедиядағы жұмыстарымды шыңдау үшін, атқарып отырған әрекеттер сапасын арттыру мақсатында AWB құралын қолдануға рұқсат сұраймын. --[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 00:51, 2013 ж. желтоқсанның 1 (ALMT)]] == Рұқсат == Ассалаумағалейкүм!!! AutoWikiBrowser құралын қолдануға рұқсат сұраймын. . --[[Қатысушы:Amankel&#39;dy|Amankel&#39;dy]] ([[Қатысушы талқылауы:Amankel&#39;dy|талқ]]) 20:48, 2014 ж. қаңтардың 8 (ALMT) : Рұқсат берілді. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 16:53, 2014 ж. қаңтардың 11 (ALMT) == AWB == Ассалаумағалейкүм! AutoWikiBrowser құралын қолдануға рұқсат сұраймын.--[[Қатысушы:Zhaksilik|Zhaksilik]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhaksilik|талқылауы]]) 14:36, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) :{{@|Zhaksilik}} [[Арнайы:Diff/2254144|рұқсат берілді!]]. Енді бақылауда боласыз. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 14:40, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Ботыма рұқсат == [[Қатысушы:Batyrbekbot]] ботыма рұқсат берсеңіздер деген тілек. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 18:07, 2016 ж. қаңтардың 24 (ALMT) :{{@|Batyrbek.kz}} [[Арнайы:Diff/2397175|рұқсат берілді!]]. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:23, 2016 ж. қаңтардың 26 (ALMT) == AmanBot == {{u|AmanBot}} ботыма рұқсат сұраймын --<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 22:31, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) :{{@|Мұхамеджан Амангелді}} сенде админсің біреудің рұқсатынсыз, ол бетті сенде өңдей аласың. Бірақ өте абай бол ботпен AWB қолдану көп беттерді әп сәтте бұзып шығады. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:49, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) ::Ботқа рұқсат қажет деп тұр ғой--<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 23:51, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) :::{{Дәйексөз|Мұндағы қатысушылар жартылай-автоматты түрде, ал боттар автоматты түрде өңдеу жасай алады. Сондықтан бот иелеріне мұқият болған абзал.}} деп тұр. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 00:01, 2016 ж. тамыздың 27 (+06) == AutoWikiBrowser пайдалану құқығы == Қайырлы күн! Қазақша Уикипедиядағы жасап жатқан жұмыстарымды жеңілдету мақсатында маған AutoWikiBrowser пайдалану құқығын берулеріңізді сұраймын. Рақмет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:50, 2024 ж. маусымның 15 (+05) :Бот бар ма? Болса соған рұқсат берейін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:56, 2024 ж. маусымның 15 (+05) ::[[Қатысушы:Chandlerriggs5]] деген бот құқығы жоқ болып табылатын екінші аккаунтым бар, соған бот құқығын беріп, сосын AutoWikiBrowser пайдалану құқығын да берсеңіз -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:37, 2024 ж. маусымның 17 (+05) :::{{@|Kasymov}} жауабыңызды күтемін. [[Уикипедия:Бот дәрежесіне сұраныс#Chandlerriggs5|Осы жерде]] бот дәрежесіне сұраныс жасадым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 14:44, 2024 ж. маусымның 22 (+05) :{{@|Nurtenge}} Ботты Нұрлан мен Батырбек мырзалар береді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:12, 2024 ж. маусымның 23 (+05) ::{{@|Kasymov}} дайын, [[Қатысушы:Chandlerriggs5]] боттар қатарында -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:31, 2024 ж. маусымның 24 (+05) :::Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:06, 2024 ж. маусымның 25 (+05) == AutoWikiBrowser пайдалануға рұқсат сұрау == Бот жүргізбеймін [[Қатысушы:Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат сұраймын [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:28, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) :@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қостым, бірақ абайлап қолданыңыз, бүлдіріп бастасаңыз қайтадан алып тасаймын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 14:51, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] мені CheckPage ке қостыңыз, бірақ CheckPageJSON-де атым жоқ. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:58, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) <s>:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қостым <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:44, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)</s> == Рұқсат сұрау == [[User:Kvazimodo|Маған]] және менің [[User:JigildikBot|ботыма]] рұқсат беруіңізді сұраймын. Сенімді қатысушымын. Көп болған жағдайда бот арқылы жасаймын. Қазірге санаттарға мақалаларды біріктіріп шығайын деп отырмын. Рақмет! --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 19:39, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]], @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]. --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 19:40, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) ::Кеш жарық! Ботпен тіркеліңіз, сосын Батырбек мырзаға шықсаңыз болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 21:30, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]], [[User:JigildikBot|JigildikBot]]-қа ([[Арнайы:Үлесі/JigildikBot|үлесі]]) AWB қолдануға рұқсат беріп қоймайсыз ба, мақалаларға категорияларға жинап жатырмын. Қазір Toolforge арқылы жасап жатырмын, бірақ ол AWB-ға қарағанда көбірек уақыт алып тұр. Алдағы уақытта бот туы үшін де сұраныс берем. --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 14:12, 2026 ж. шілденің 24 (+05) sxtnzkm2v8yy02nfu6b7win18fpjgai 3634138 3634136 2026-07-24T09:15:41Z Kvazimodo 124458 /* Рұқсат сұрау 2 */ Жауап беру 3634138 wikitext text/x-wiki == Рұқсат сұрау == Сәлем! AWB құралын қолдануға рұқсат сұраймын. Онымен, мысалы: [[Үлгі:футбол AUS]], сияқты үлгілер жасап, футбол туралы мақалаларды жазу оңайрақ болады. Алдын-ала рахмет! --[[Қатысушы:Әлинұр|Сәбиттің Әлинұры]] ([[Қатысушы талқылауы:Әлинұр|талқ]]) 02:13, 2013 ж. тамыздың 2 (ALMT) ==Бізге де рұқсат берсеңіз== Сәлем! Уикипедиядағы жұмыстарымды шыңдау үшін, атқарып отырған әрекеттер сапасын арттыру мақсатында AWB құралын қолдануға рұқсат сұраймын. --[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов 00:51, 2013 ж. желтоқсанның 1 (ALMT)]] == Рұқсат == Ассалаумағалейкүм!!! AutoWikiBrowser құралын қолдануға рұқсат сұраймын. . --[[Қатысушы:Amankel&#39;dy|Amankel&#39;dy]] ([[Қатысушы талқылауы:Amankel&#39;dy|талқ]]) 20:48, 2014 ж. қаңтардың 8 (ALMT) : Рұқсат берілді. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>]][[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|Tan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' 16:53, 2014 ж. қаңтардың 11 (ALMT) == AWB == Ассалаумағалейкүм! AutoWikiBrowser құралын қолдануға рұқсат сұраймын.--[[Қатысушы:Zhaksilik|Zhaksilik]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhaksilik|талқылауы]]) 14:36, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) :{{@|Zhaksilik}} [[Арнайы:Diff/2254144|рұқсат берілді!]]. Енді бақылауда боласыз. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 14:40, 2015 ж. наурыздың 29 (ALMT) == Ботыма рұқсат == [[Қатысушы:Batyrbekbot]] ботыма рұқсат берсеңіздер деген тілек. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 18:07, 2016 ж. қаңтардың 24 (ALMT) :{{@|Batyrbek.kz}} [[Арнайы:Diff/2397175|рұқсат берілді!]]. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 17:23, 2016 ж. қаңтардың 26 (ALMT) == AmanBot == {{u|AmanBot}} ботыма рұқсат сұраймын --<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 22:31, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) :{{@|Мұхамеджан Амангелді}} сенде админсің біреудің рұқсатынсыз, ол бетті сенде өңдей аласың. Бірақ өте абай бол ботпен AWB қолдану көп беттерді әп сәтте бұзып шығады. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:49, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) ::Ботқа рұқсат қажет деп тұр ғой--<font color="#009900">[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-family:Georgia;"><i>Мұхамеджан А.А.</i></span>]]</font> [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|<span style="font-size:90%"><font color="#0000FF">(талқылау)</font></span>]] 23:51, 2016 ж. тамыздың 26 (+06) :::{{Дәйексөз|Мұндағы қатысушылар жартылай-автоматты түрде, ал боттар автоматты түрде өңдеу жасай алады. Сондықтан бот иелеріне мұқият болған абзал.}} деп тұр. --''<span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span>'' ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 00:01, 2016 ж. тамыздың 27 (+06) == AutoWikiBrowser пайдалану құқығы == Қайырлы күн! Қазақша Уикипедиядағы жасап жатқан жұмыстарымды жеңілдету мақсатында маған AutoWikiBrowser пайдалану құқығын берулеріңізді сұраймын. Рақмет -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 15:50, 2024 ж. маусымның 15 (+05) :Бот бар ма? Болса соған рұқсат берейін --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:56, 2024 ж. маусымның 15 (+05) ::[[Қатысушы:Chandlerriggs5]] деген бот құқығы жоқ болып табылатын екінші аккаунтым бар, соған бот құқығын беріп, сосын AutoWikiBrowser пайдалану құқығын да берсеңіз -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:37, 2024 ж. маусымның 17 (+05) :::{{@|Kasymov}} жауабыңызды күтемін. [[Уикипедия:Бот дәрежесіне сұраныс#Chandlerriggs5|Осы жерде]] бот дәрежесіне сұраныс жасадым -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 14:44, 2024 ж. маусымның 22 (+05) :{{@|Nurtenge}} Ботты Нұрлан мен Батырбек мырзалар береді --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:12, 2024 ж. маусымның 23 (+05) ::{{@|Kasymov}} дайын, [[Қатысушы:Chandlerriggs5]] боттар қатарында -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 17:31, 2024 ж. маусымның 24 (+05) :::Дайын --[[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 23:06, 2024 ж. маусымның 25 (+05) == AutoWikiBrowser пайдалануға рұқсат сұрау == Бот жүргізбеймін [[Қатысушы:Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат сұраймын [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 21:28, 2026 ж. наурыздың 26 (+05) :@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қостым, бірақ абайлап қолданыңыз, бүлдіріп бастасаңыз қайтадан алып тасаймын. <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 14:51, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) ::@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]] мені CheckPage ке қостыңыз, бірақ CheckPageJSON-де атым жоқ. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 15:58, 2026 ж. наурыздың 27 (+05) <s>:::@[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] қостым <em><span style="text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;">[[Қатысушы:Arystanbek |А<font color="#DA500B">rys</font>тan<font color="#10AD00">bek</font>]]</span></em> ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 18:44, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)</s> == Рұқсат сұрау == [[User:Kvazimodo|Маған]] және менің [[User:JigildikBot|ботыма]] рұқсат беруіңізді сұраймын. Сенімді қатысушымын. Көп болған жағдайда бот арқылы жасаймын. Қазірге санаттарға мақалаларды біріктіріп шығайын деп отырмын. Рақмет! --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 19:39, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]], @[[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]. --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 19:40, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) ::Кеш жарық! Ботпен тіркеліңіз, сосын Батырбек мырзаға шықсаңыз болады [[Қатысушы:Kasymov|<span style="color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%">Kasymov</span>]]^{<big>[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|<span style="color:#FF4500; font-family:Hobo Std;">Т</span>]]</big>} 21:30, 2026 ж. мамырдың 30 (+05) :@[[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]], [[User:JigildikBot|JigildikBot]]-қа ([[Арнайы:Үлесі/JigildikBot|үлесі]]) AWB қолдануға рұқсат беріп қоймайсыз ба, мақалаларға категорияларға жинап жатырмын. Қазір Toolforge арқылы жасап жатырмын, бірақ ол AWB-ға қарағанда көбірек уақыт алып тұр. Алдағы уақытта бот туы үшін де сұраныс берем. --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 14:12, 2026 ж. шілденің 24 (+05) ::@[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]. --[[Қатысушы:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Қатысушы талқылауы:Kvazimodo|талқылау]]) 14:15, 2026 ж. шілденің 24 (+05) 95yolg02yycc7j4hz7jgenct7ctpit3 0 517260 3633723 3603105 2026-07-23T14:50:14Z Sagzhan 29953 /* IMDb нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер */ 3633723 wikitext text/x-wiki {{Сайт | атауы = The Internet Movie Database | логотипі = IMDB Logo 2016.svg | ені = | URL = {{URL|http://www.imdb.com/}} | скриншоты = | скриншот ені = | тақырыбы = | коммерциялық = иә | түрі = Фильмдер, телебағдарламалар және компьютерлік ойындар туралы деректер базасы | ұраны = | тіркелу = Ақпаратпен танысу үшін міндетті емес, бірақ ақпарат қосу, өңдеу, пікірлер мен бағалар үшін міндетті | тілдері = [[ағылшын тілі|ағылшынша]] | кірішулер саны = | орналасқан жері = | иесі = [[Amazon.com]] | авторы = [[Нидхэм, Кол|Кол Нидхэм]] | ашылды = [[1990 жыл]]дың [[17 қазан]]ы | жабылды = | қазіргі статусы = белсенді | айналымы = | таза табысы = | телефоны = }} '''Internet Movie Database''' ('''IMDb''', {{Tr|Интернеттегі фильмдер дерекқоры|lang=en}}) — әлемде кинематограф туралы ең ірі дерекқор және веб-сайт. Сайтта фильмдер, телехикаялар, подкасттар, бейнеойындар мен стримингтік контент туралы ақпарат жинақталған. Мұнда актерлік құрам мен түсірілім тобы, өмірбаяндар, сюжет мазмұны, қызықты деректер, рейтингтер, сондай-ақ көрермендер мен сыншылардың пікірлері қамтылған. 2025 жылдың қыркүйегіндегі мәлімет бойынша, дерекқорда шамамен 25,9 миллион туынды және 14,8 миллион адам туралы жазба жинақталған.<ref name="stats 2022.12">{{cite web |title=Press Room |url=https://www.imdb.com/pressroom/stats |access-date=May 11, 2022 |publisher=IMDb |archive-date=April 29, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220429162254/https://www.imdb.com/pressroom/stats/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Advanced search |url=https://www.imdb.com/search/ |access-date=2025-10-18 |website=IMDb |language=en-US}}</ref> == Дауыс беру == IMDb ең танымал мүмкіндіктерінің бірі — онлайн дауыс беру. Сайттың кез келген тіркелген қолданушысы фильмдерге 1 («ең нашар») мен 10 («жауһар») балл аралығында баға беріп, олардың рейтингіне әсер ете алады. Осы дауыстардың негізінде IMDb келушілерінің пікірі бойынша «Барлық уақыттағы ең үздік 250 фильм» және «100 нашар фильм» тізімдері түзіледі. Үздік 250 фильм рейтингін жасау кезінде барлық қолданушының дауысы ескеріле бермейді. Бұл — дауыс санын қолдан көбейту әрекеттерінің алдын алу үшін жасалған шара. Атап айтқанда, мұнда тек сайтта тұрақты түрде дауыс беріп жүрген белсенді қатысушылардың таңдауы ғана есепке алынады. Сондай-ақ, сайтта фильмдердің жанры, шыққан онжылдығы және басқа да санаттары бойынша бөлек рейтингтер бар. === IMDb нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер === {{Негізгі мақала|IMDb нұсқасы бойынша 250 үздік фильм}} 2026 жылғы 10 мамырдағы жағдай бойынша ең үздік 25 фильмнің тізімі: # [[Шоушенктегі ақталу]] ([[Фрэнк Дарабонт]], 1994) {{рейтинг-10|9.2}} # [[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] ([[Фрэнсис Форд Коппола]], 1972) {{рейтинг-10|9.2}} # [[Қара сері]] ([[Кристофер Нолан]], 2008) {{рейтинг-10|9.0}} # [[Өкіл әке 2]] ([[Фрэнсис Форд Коппола]], 1974) {{рейтинг-10|9.0}} # [[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]] ([[Сидни Люмет]], 1957) {{рейтинг-10|9.0}} # [[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]] ([[Питер Джексон]], 2003) {{рейтинг-10|9.0}} # [[Шиндлердің тізімі]] ([[Стивен Спилберг]], 1993) {{рейтинг-10|9.0}} # [[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]] ([[Питер Джексон]], 2001) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Қойыртпақ шығарма]] ([[Квентин Тарантино]], 1994) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Жақсы, жаман, жауыз]] ([[Серджо Леоне]], 1966) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]] ([[Питер Джексон]], 2002) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Форрест Гамп]] ([[Роберт Земекис]], 1994) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Төбелес клубы]] ([[Дэвид Финчер]], 1999) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]] ([[Кристофер Нолан]], 2010) {{рейтинг-10|8.8}} # [[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]] ([[Ирвин Кершнер]], 1980) {{рейтинг-10|8.7}} # [[Матрица (фильм)|Матрица]] ([[Лана және Лилли Вачовски]], 1999) {{рейтинг-10|8.7}} # [[Жақсы жігіттер]] ([[Мартин Скорсезе]], 1990) {{рейтинг-10|8.7}} # [[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]] ([[Кристофер Нолан]], 2014) {{рейтинг-10|8.7}} # [[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] ([[Милош Форман]], 1975) {{рейтинг-10|8.7}} # [[Жеті (фильм)|Жеті]] ([[Дэвид Финчер]], 1995) {{рейтинг-10|8.6}} # [[Бұл ғажайып өмір]] ([[Фрэнк Капра]], 1946) {{рейтинг-10|8.6}} # [[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]] ([[Джонатан Демми]], 1991) {{рейтинг-10|8.6}} # [[Жеті самурай (фильм, 1954)|Жеті самурай]] ([[Акира Куросава]], 1954) {{рейтинг-10|8.6}} # [[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] ([[Стивен Спилберг]], 1998) {{рейтинг-10|8.6}} # [[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]] ([[Фрэнк Дарабонт]], 1999) {{рейтинг-10|8.6}} == Статистика == 2026 жылғы 13 наурызындағы жағдай бойынша, жағдай бойынша, IMDb 13 санатты бақылайды:<ref name="stats 2022.12"/> {| class="wikitable sortable" border="1" |- ! Түрі !! Аталымдар саны |- | Фильм | align="right" | 731,089 |- | Телесериал | align="right" | 292,960 |- | Қысқаметражды фильм | align="right" | 1,115,960 |- | Телесериал бөлімі (эпизод) | align="right" | 9,269,259 |- | Шағын сериал (мини-сериал) | align="right" | 68,361 |- | Телефильм | align="right" | 154,110 |- | Телекөрсетілім (арнайы шығарылым) | align="right" | 57,261 |- | Қысқаметражды телетуынды | align="right" | 10,938 |- | Бейнеойын | align="right" | 46,122 |- | Бейне (видео) | align="right" | 208,642 |- | Музыкалық бейнебаян | align="right" | 211,726 |- | Подкасттар сериясы | align="right" | 93,218 |- | Подкаст бөлімі (эпизод) | align="right" | 14,800,235 |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.imdb.com/ Ресми сайт] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Киносайттар]] [[Санат:АҚШ сайттары]] 6z2n53fm1qjddwkablwczwufurxj5tx 0 522411 3633663 2954019 2026-07-23T12:30:29Z 1nter pares 146705 3633663 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Давид Луис |толық аты = Давид Луис Морейра Мариньо |азаматтығы = [[Бразилия]] |сурет = David Luiz ConfedCup2013Champions17.jpg | сурет ені=300px |туған күні = 22.04.1987 |туған жері = {{туғанжері|Диадема|Диадемада (Бразилия)}}, штат [[Сан-Паулу (штат)|Сан-Паулу]], [[Бразилия]] |бойы = 189 |салмағы = 84 |позициясы = қорғаушы |қазіргі клуб = |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1999-2001|{{flagicon|Brazil}} [[Сан-Паулу]]| |2001-2005|{{flagicon|Brazil}} [[Витория Салвадор]] | }} | клубтары = {{футбол карьерасы |2006—2007|{{flagicon|Brazil}} [[Витория (футбол клубы, Салвадор)|Витория Салвадор]]|26 (1) |2007—2011|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Бенфика]]|82 (4) |2011—2014|{{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|81 (6) |2014—2016|{{flagicon|Франция|20px}} [[Пари Сен-Жермен]]|56 (3) |2016—2019|{{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|79 (5) |2019—2021|{{flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|53 (3)|}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2007|{{flagicon|Brazil}} Бразилия-21|2 (0) |2010—|{{Футбол|Бразилия}} |57 (3)}} }} '''Давид Луис Морейра Мариньо''' ([[Португал тілі|порт.]]-браз. ''David Luiz Moreira Marinho''; [[1987 жыл]]ы [[22 сәуір]]де [[Бразилия]]ның Диадема қаласында [[Сан-Паулу]] штатында туылды) — бразилиялық футболшы, қорғаушы. Давид Ладислау Мориньо мен Режина Селиидің отбасысында туылды. 14 жасында үйін тастап, әке-шешесіне «жақсы өмір» әкелем деп уәде берді. Мансабын «Витория Салвадор» клубында бастады. 16 жасында алғаш матчын өткізіп, дереу негізгі құрамға ілігіп алды. [[2006 жыл]]ы клубына А сериясына шығуына көмектесіп, көптеген клубтардың назарың аударды. == Мансабы == === Клубтық === [[2007 жыл]]ы [[31 қаңтар]]да Луис аренда бойынша, португалиялық «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубына көшіп кетті. Алғаш матчың [[УЕФА Еуропа Лигасы|УЕФА Кубогінің]] 1/16 финалында, жарақат алған Луизоны ауыстырып шықты. [[2007 жыл]]ы [[12 наурыз]]да [[Футболдан Португалия чемпионаты|Португалия чемпионатындағы]] алғаш матчын Униан Лейрия клубына қарсы өткізді. Маусым біткеннен кейін 5 жылдық контракка қол қойып, 500 мың еуро алып отырды. [[5 тамыз]]да алғаш голын [[Спортинг Лиссабон|Спортинг]] клубына қарсы өткізгенде тықты. Бірақ басқа қорғаушылармен конкуренцияға түсіп,тек 13 ойынды ғана ойнады. 2008/09 маусымда Давид Луис көбінесе жарақаттанған Жорже Рибейруді ауыстырып, өзіне тән емес сол қапталдағы қорғаушының жұмысын атқарды. [[2009 жыл]]ы [[11 қаңтар]]да алғаш ресми голын Браго клубына қарсы соқты, ойын 1:0 есебімен аяқталды. Сол айда италияндық [[Фиорентина|Фиорентина клубы]] Луиспен қызықты , бірақ келісімге келе алмады. [[2009 жыл]]ы қазан айында Бенфикамен 2015-ке дейін контракты созды. 2010 жылы қыста Давидпен көптеген «[[Реал Мадрид|Реал Мадрид»]], «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» және «Фиорентина» сияқты топ клубтар қызықты. Бірақ футболист клубта қалуды жөн көрді. Маусым біткеннен кейін, Луис клубпен чемпионатты, Кубокті және Португалияның Кубок Лигасын жеңді. [[2010 жыл]]ы күзде италияндық «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» қызығып, 20 млн. қойды. Желтоқсанда лондондық [[Челси (футбол клубы)|Челси]] 17 млн. фунт қойды, бірақ «[[Бенфика]]<nowiki/>» Луисты бұл тым аз ақша деп сатпай қойды. [[2011 жыл]]ы [[1 ақпан]]да Давид Луис «Челси» клубымен 5 жылдық контракка қол қойды. [[2011 жыл]]ы [[6 ақпан]]да алғаш матчын 73 минутта алаңға [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульға]] қарсы ойынында шығып өткізіді. [[2011 жыл]]ы [[14 ақпан]]да алғаш рет бастапқы құрамамен «Фулхэмге» қарсы ойынды өткізді.90 минутта Фулхэмнің шабуылдаушысына фол жасап,төреші командасына пенальти қойған еді. Бірақ команда қақпашысы [[Петр Чех]] қақпаны голдан аман алып қалды, ойын 0:0 есебімен аяқталды. Алғашқы голын «[[Манчестер Сити]]<nowiki/>» клубына 55 минутта 1 наурызда соқты. 20 наурызда тағы да осы «[[Манчестер Сити]]ға<nowiki/>» гол тығып,командасына маңызды 3 ұпай әкелді. [[Челси (футбол клубы)|Челси]] үшін барлығы 5 гол соғып, «Манкуниалық баскесер» лақап атын алды. [[2014 жыл]]ы [[23 мамыр]]да «[[Пари Сен-Жермен|Пари Сен-Жерме]]<nowiki/>н» клубының ресми сайтында Давид Луистің көшкені жарияланды. Трансфер құны 40 тан 50 млн.фунтқа дейн жетіп, тарихтағы ең қымбат қорғаушы аттанды. [[7 тамыз]]да өзіне 32 нөмірді алды. === Ұлттық құрама === Алғаш матчын 2010 жылы 10 тамызда жолдастық ойынды АҚШ құрамасына қарсы өткізді. [[Тиаго Силва|Тиаго Сильвамен]] жақсы дуэт ойының көрсетіп, негізгі құрамға ілігіп кетті. 2013 жылы 1 шілдеде Бразилиямен Конфедерация Кубогін ұтып алды. == Жетістіктері == === Командалық === «'''Витория'''» * Баия штатының жеңімпазы: 2005 «'''Бенфика'''» * Португалия чемпионы: 2009/10 * Португалия лига кубогы '''(2)''': 2008/09, 2009/10 «'''Челси'''» * Англия чемпионы: 2016/17 * Англия кубогы ('''2'''): 2011/2012, 2017/2018 * УЕФА Чемпионар Лигасы: 2011/12 * УЕФА Еуропа Лигасы ('''2'''): 2012/13, 2018/19 «'''Пари Сен-Жермен'''» * Франция чемпионы '''(2)''': 2014/15, 2015/16 * Франция Лига кубогы '''(2)''': 2014/15, 2015/16 * Франция кубогы '''(2)''': 2014/15, 2015/16 * Франция суперкубогы '''(2)''': 2015, 2016 '''Бразилия құрамасы''' * Конфедерациялар кубогының жеңімпазы: 2013 === Жеке === * Португалиядағы жыл футболшысы: 2010 == Сілтемелер == * [http://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=48228 soccerbase.com сайтында профилі] * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=271043/index.html ФИФА ресми сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524082258/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=271043/index.html |date=2012-05-24 }} * [http://www.worldfootball.net/player_summary/david-luiz/ worldfootball сайтында профилі] [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Пари Сен-Жермен ФК ойыншылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Бенфика ФК ойыншылары]] [[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]] rr8rfbsrq6xh41fwqnscayug4afgkxr 0 523617 3633657 3533048 2026-07-23T12:27:24Z 1nter pares 146705 3633657 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Диего Форлан | сурет = U10 Diego Forlán 7524.jpg | сурет ені= 200px | туған күні = 19.05.1979 | азаматтығы = {{URY}} | лақап аты = ''Cachavacha'' | бойы = 180 | позиция = шабуылшы | қазіргі клуб = карьерасын аяқтады | клубтары = {{футбол карьерасы |1997—2002|{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Индепендьенте]]|80 (37) |2002—2004|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|63 (10) |2004—2007|{{flagicon|Испания|20px}} [[Вильярреал (футбол клубы)|Вильярреал]]|106 (54) |2007—2011|{{flagicon|Испания|20px}} [[Атлетико Мадрид]]|134 (74) |2011—2012|{{flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|18 (2) |2012—2014|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Интернасьонал]]|47 (19) |2014—2015|{{flagicon|Жапония|20px}} [[Серезо Осака]]|42 (17) |2015—2016|{{flagicon|Уругвай|20px}} [[Пеньяроль]]|31 (8) |2016|{{flagicon|Үндістан|20px}} [[Мумбаи Сити]]|12 (5) |2018|{{flagicon|Гонконг|20px}} [[Китчи (футбол клубы)|Китчи]]|7 (5) }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1999|{{flagicon|Уругвай|20px}} Уругвай-21|4 (1) |2002—2014|{{футбол|Уругвай}}|112 (36)}} }} '''Диего Мартин Форлан Корасо''' ({{lang-es|Diego Martín Forlán Corazo}}; [[19 мамыр]] [[1979 жыл|1979]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3408</ref>, [[Монтевидео]]) — уругвайлық футболшы, жартылай қорғаушы. [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы]]нда бірнеше [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионаты]] мен [[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогына]] қатысқан. [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|2010 жылғы әлем чемпионатында]] бес гол соқты, бес төртеуі чемпионаттың әдемі 20 голының тізіміне енді, Форланның өзі турнирдің үздік футболшысы атанды. [[Футболдан Америка кубогы 2011|2011 жылғы Америка кубогының]] жеңімпазы. Уругвай құрамасы сапында 100-ден аса ойын өткізген бірінші футболшы. == Отбасы == Диегоның әкесі Пабло Форлан, Уругвай құрама командасының ойыншысы, 1966 жылғы [[Англия]]да өткен және 1974 жылы [[Германия]]да өткен әлем чемпионаттарында ойнаған. Оның нағашы атасы Хуан Карлос Корасо "Индепендьенте" футбол клубының әйгілі ойыншысы, одан кейін Уругвай құрама командасының бас бапкері болды. == Мансабы == Карьерасын 1997 жылы "Индепендьенте" сапында бастады. 2002 жылы қаңтарда "[[Манчестер Юнайтед]]ке" ауысқанымен, [[Дуайт Йорк]], [[Руд ван Нистелрой|Руд Ван Нистелрой]] секілді футболшылармен негізгі құрам үшін күресуге тура келді. Екі жарым маусымда бар-жоға 10 рет қана гол соқты. 2004 жылы клубқа [[Уэйн Руни]] келген соң командадан өз еркімен кетіп, [[Вильярреал (футбол клубы)|"Вильярреалға]]" қосылды. Форлан өзінің талантын "[[Атлетико Мадрид]]" командасының құрамында ойнаған кезде толық көрсетті. 2007 жылдың жазында Диего "Атлетико Мадридтің" командасына 21 млн. еуро ақысымен клубқа қосылды. 2008/09 маусымының қорытындысы бойынша Форлан Пичичи жүлдесінің иегері атанды. Ол Испания лигасында 33 ойында 32 гол соқты. Бұл жетістіктен басқа, "Алтын бутсы" сыйлығын иеленді. 2009-10 маусымның басында "Атлетико Мадрид" клубымен келісім шартты тағы 2 жылға ұзартты. 2011 жылы "[[Интернационале]]ге" ауысты. Бірақ 2011/12 жылғы маусымның басым бөлігін жарақатпен өткізді де, ешқандай турнирде жарқырай алмады. Бұл маусым клуб үшін де ауыр соқты, маусым барысында үш рет бапкер ауыстырды да, қорытындыда ешқандай жүлдеге ілікпеді. 2012 жылы жазда "Интернасьонал" клубымен келісім шарт жасасты. 2013 жылы клубтастарымен бірге Риу-Гранди-ду-Сул штатының чемпионы атанды. Бұл турнирде Форлан 9 гол соғып, үздік мерген атанды. 2014 жылы "Серезо Осакаға" ауысты. 2015 жылы мамыр айында отанына оралып, "Пеньяроль" клубына ауысты. {{Толықтыру}} == Жетістіктері == === Командалық === '''Манчестер Юнайтед:''' * Англия чемпионы: 2002/03 * Англия кубогы: 2003/04 * Англия суперкубогы: 2003 '''Вильярреал:''' * Интертото кубогы: 2003/04 '''Атлетико Мадрид:''' * УЕФА Еуропа Лигасы: 2009/10 * УЕФА суперкубогы: 2010 '''Интернасьонал:''' * Гаушу лигасы: 2013 '''Пеньяроль:''' * Уругвай чемпионы: 2015/16 '''Уругвай құрамасы:''' * Америка кубогының жеңімпазы: 2011 * Америка кубогының қола жүлдегері: 2004 * Әлем чемпионатының жартылай финалисі: 2010 === Жеке === * Әлем чемпионатының үздік футболшысы: 2010 * Әлем чемпионатының үздік мергені: 2010 * «Алтын бутсы» иегері (2): 2005, 2009 * Испания чемпионатының үздік мергені (2): 2005, 2009 * Гаушу лигасының үздік мергені: 2013 * Уругвайдағы жыл футболшысы (7): 2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2009, 2010 * Уругвайдағы жыл футболшысы: 2009, 2010 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[http://www.worldfootball.net/spieler_profil/diego-forlan Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130703235025/http://www.worldfootball.net/spieler_profil/diego-forlan/ |date=2013-07-03 }} *[http://www.national-football-teams.com/player/7025.html Профилі] [[Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:Индепендьенте ФК ойыншылары]] [[Санат:Вильярреал ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары]] [[Санат:Сересо Осака ФК ойыншылары]] [[Санат:Мумбаи Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Уругвай футболшылары]] [[Санат:Китчи ФК ойыншылары]] gfabrcbafkst5hcoef9buni38ymb39b 0 523662 3633660 3600533 2026-07-23T12:29:33Z 1nter pares 146705 3633660 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Филиппе Коутиньо |толық аты = Филиппе Коутиньо Коррея |лақап аты = Кішкентай сиқыршы, Филипиньо (Philippinho) |сурет = 20180610 FIFA Friendly Match Austria vs. Brazil Philippe Coutinho 850 1692.jpg |сурет ені = 200px |туған күні = 12.06.1992 |туған жері = [[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]] |азаматтығы = {{байрақ|Бразилия}} |бойы = 172 [[сантиметр|см]] |салмағы = 68 [[килограмм|кг]] |позиция = [[жартылай қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Катар}} [[Әл-Духаиль]] |номері = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1999—2008|{{ту|Бразилия}} [[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2008—2013|{{ту|Италия}} [[Интернационале]]|28 (3) |2008—2010|{{аренда}} {{ту|Бразилия}} [[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]|19 (1) |2012|{{аренда}} {{ту|Испания}} [[Эспаньол]]|16 (5) |2013—2018|{{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|152 (41) |2018—2022|{{ту|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|108 (25) |2019—2020|{{аренда}} {{ту|Германия}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|23 (8) |2022|{{аренда}} {{ту|Англия}} [[Астон Вилла]]|19 (5) |2022—|{{ту|Англия}} [[Астон Вилла]]|22 (1) |2023—|{{аренда}}{{ту|Катар}} [[Әл-Духаиль]]|3 (1) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2009—2010|{{ту|Бразилия}} Бразилия U17|5 (3) |2011—2013|{{ту|Бразилия}} Бразилия U20|7 (3) |2010—|{{футбол|Бразилия}}|68 (21)}} |медальдары = {{турнир|[[Футболдан Америка кубогы|Америка Кубогы]]}} {{медаль|Алтын|[[Футболдан Америка кубогы 2019|Бразилия 2019]]}} }} '''Филиппе Коутиньо Коррея''' ({{lang-pt|Philippe Coutinho Correia}}; [[12 маусым]] [[1992 жыл|1992]], [[Рио-де-Жанейро]], [[Бразилия]]) — бразилиялық футболшы, "[[Әл-Духаиль]]" клубы мен [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия құрамасы]]ның жартылай қорғаушысы. == Мансабы == === Клубтағы мансабы === [[Сурет:Philippe Coutinho Inter.jpg|нобай|солға|Интер сапында]] Филиппе Коутиньо жалпы «[[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]<nowiki/>» клубының тәрбиленушісі, 1999-2008 жылдар ішінде жастар клубында плеймейкер позициясында өнер көрсетті. 2008 жылы 16 жасында Коутиньоны миландық «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» клубы 3,8 миллион еуроға сатып алды, алайда [[ФИФА]] заңдары бойынша 18 жасқа дейін миландық клуб үшін өнер көрсете алмады, сондықтан 2 жыл ішінде [[Футболдан Бразилия чемпионаты (А сериясы)|Бразилия чемпионатында]] жалға беру бойынша қалды. 15 шілдеде кәмелеттік жасқа толғанына 3 күннен соң, Коутиньо «Интердің» құрамына енді, ал 19 шілдеде Коутиньо ресми түрде миландық клубтың ойыншысы ретінде саналды. 2011 жылы 8 мамырда «[[Фиорентина]]<nowiki/>» клубына қарсы ойында «Интер» үшін алғашқы голды айып соққыдан соқты. [[Сурет:Phillipe Coutinho 2013-08-27.jpg|нобай|солға|Ливерпуль сапында]] 2013 жылы 30 қаңтарда «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» хавбекпен көп жылдық контраққа қол қойды. Англиялық прессаның мәлімдеуі бойынша, трансфер құны шамамен 10 миллион фунтқа дейін жетті. 2018 жылы қаңтарда "[[Барселона (футбол клубы)|Барселонаға]]" ауысты. Ол командадан кеткен [[Хавьер Маскерано|Хавьер Маскераноның]] номерін (14) алды. Каталондық клубтағы алғашқы кездесуін 25 қаңтар күні [[Футболдан Испания Кубогы|Испания кубогының]] 1/4 финалында "[[Эспаньол|Эспаньолға]]" қарсы өткізді. 68-минутта [[Андрес Иньеста|Иньестаның]] орнына алаңға шықты. === Ұлттық құрамадағы мансабы === 2009 жылы сәуірде Бразилияның 17 жасқа дейінгі [[Футболдан Америка кубогы|Оңтүстік Америка турниріне]] шақырылды. Турнирда 5 матч өткізіп, 3 голмен ерекшеленді. 2011 жылы Коутиньо Нэйем Франко бапкерімен Колумбияда өткен 20 жасқа дейінгі әлем чемионатына шақырылды. Екінші кездесуде [[Аустрия Ұлттық футбол құрамасы|Аустрияға]] қарсы ойында пенальтимен соққан голымен ерекшеленді. Келесі ойында [[Панама Ұлттық футбол құрамасы|Панама құрамасына]] қарсы ойнап, дубльмен көзге түсті. Алғаш рет [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия құрамасында]] Коутиньо алаңға 2010 жылы 7 қазанда негізгі құраммен шығып, командасы 3:0 есебімен жеңіске жетті. Осы сәтте Филиппе тек 18 жаста еді. == Жетістіктері == === Командалық === ; «[[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]<nowiki/>» * Бразилия B сериясының жеңімпазы: 2009 ; «[[Интернационале]]<nowiki/>» * Италия кубогы: 2010/11 * Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2010 ; «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» * Испания чемпионы ('''2'''): 2017/18, 2018/19 * Испания кубогы: 2017/18 * Испания суперкубогы: 2018 ; «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» * Германия чемпионы: 2019/20 * УЕФА Чемпиондар лигасы: 2019/20 * Германия кубогы: 2019/20 ; {{футбол|Бразилия}} * Америка кубогының жеңімпазы: 2019 == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.philipecoutinho.com/site/it/ Футболшының ресми сайты]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=308366/index.html ФИФА сайтында статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206100824/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=308366/index.html |date=2012-02-06 }} * [http://it.soccerway.com/players/philippe-coutinho-correia/82507/ ''Soccerway'' сайтында статистикасы] * [http://www.inter.it/aas/squadra/player4?codgioc=G0865&STAG=2010/11 «Интердің» ресми сайтында статистикасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100720220009/http://www.inter.it/aas/squadra/player4?codgioc=G0865&STAG=2010%2F11 |date=2010-07-20 }} [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Эспаньол ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] [[Санат:Васко да Гама ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Астон Вилла ФК ойыншылары]] hbnkg3cqzkaly9xzufowya0zgnphq2s 0 523765 3633659 2793189 2026-07-23T12:29:14Z 1nter pares 146705 3633659 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |Есімі =Райан Гиггз |Толық аты-жөні =Райан Джозеф Гиггз |туған күні = 29.11.1973 |туған жері = Кардифф [[Уэльс]] |азаматтығы = [[Уэльс]] |қазіргі клуб = {{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]] |мамандығы = бапкер ассистенті |бойы = 180 см |салмағы = 68 кг |позициясы = жартылай қорғаушы |сурет = Ryan_Giggs_vs_MLS_All_Stars_2010.jpg | жастар клубы = {{футбол карьерасы ||{{flagicon|England}} Динс<ref name="Meet the milkman who launched Giggs' career">[https://www.manchestereveningnews.co.uk/sport/football/football-news/how-milkman-launched-ryan-giggs-6351096 Meet the milkman who launched Giggs' career]</ref>| |1985—1987|{{flagicon|England}} [[Манчестер Сити]]| |1987—1990| {{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]| }} | клубтары = {{футбол карьерасы |1990—2014| {{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|672 (114) }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1989|{{flagicon|England}} Англия-16|1 (1) |1989|{{flagicon|Уэльс}} Уэльс-18|3 (0) |1991|{{flagicon|Уэльс}} Уэльс-21|1 (0) |1991—2007|{{Футбол|Уэльс}} |64 (12) }} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2014|{{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|м.а |2014—2016|{{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|Асс |2018—|{{Футбол|Уэльс}} | }} }} '''Райан Джозеф Гиггз''' ({{lang-en|Ryan Joseph Giggs}}; [[29 қараша]] [[1973 жыл]], [[Кардифф]], [[Уэльс]]) — уэльстік футболшы, жартылай қорғаушы, футбол жаттықтырушысы. 2018 жылдан бері [[Уэльс Ұлттық футбол құрамасы]]н жаттықтырады. == Мансабы == Бүкіл карьерасында тек "Манчестер Юнайтедте" ойнаған. 24 жыл бойы (1990-2014) манчестерлік клубтың намысын қорғап, клубтық деңгейдегі барлық жүлдеге қол жеткізді. 2014 жылы карьерасын аяқтаған соң "[[Манчестер Юнайтед]]тің" уақытша бапкері болды, 2014-16 жылдар аралығында бапкер көмекшісі боп қызмет атқарды. 2018 жылы Уэльс құрамасының бас бапкері боп тағайындалды. 1991 жылы 5 маусымда [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германияға]] қарсы жолдастық кездесуде тұңғыш рет Уэльс құрамасы сапында алаңға шықты. Алаңға шыққан сәттегі жасы 17 жыл 321 күн болды да, құрама тарихындағы ең жас футболшы атанды. 2007 жылға дейін 64 кездесуде алаңға шықты. 2012 жылы Ұлыбритания құрамында [[2012 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары|жазғы Олимпиада ойындарына]] қатысты. {{толықтыру}} == Жетістіктері == ===Клубтық жетістіктері=== * Англия чемпионы(13): 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13 * Англия кубогының иегері(4): 1994, 1996, 1999, 2004 * Футбол лига кубогының иегері (3): 1992, 2006, 2009 * УЕФА чемпиондар лигасының жеңімпазы (2): 1999, 2008 * Англия суперкубогының иегері (9): 1993, 1994, 1996, 1997, 2003, 2007, 2008, 2010, 2013 * УЕФА суперкубогының иегері: 1991 === Жеке === *Англияның үздік футболшысы (2): 1992, 1993 *Мэтт Басби жүлдесі: 1997/98 *Англия чемпионатының үздігі: 2009 *Golden Foot жүлдесі: 2011 *Уэльс жыл футболшысы (2): 1996, 2006 *Уэльстегі жыл спортшысы (2): 1996, 2009 *Ұлыбританиядағы жыл спортшысы: 2009 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.national-football-teams.com/player/7293.html Профилі] [[Санат:Уэльс футболшылары]] [[Санат:Уэльс Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары‎]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Уэльс футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Уэльс Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК жаттықтырушылары]] 2rviw4f5q19s1hkcmvozm59gsdr8zb0 0 523768 3633668 2797687 2026-07-23T12:32:22Z 1nter pares 146705 3633668 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |Есімі = Пол Арон Скоулз |туған күні = 16.11.1979 |туған жері = Солфорд [[Англия]] |азаматтығы = {{flagicon|England}} [[Англия]] |қазіргі клуб = карьерасын аяқтады |бойы = 168 |салмағы = 70 |позициясы = [[жартылай қорғаушы]] |сурет =P_Scholes.jpg | клубтары = {{футбол карьерасы |1993—2011|{{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|466 (102) |2012—2013|{{flagicon|England}} [[Манчестер Юнайтед]]|33 (5) |'''1993—2013'''|'''Барлығы'''|'''499 (107)'''}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1997—2004|{{Футбол|Англия}} |66 (14)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2019|{{flagicon|England}} [[Олдем Атлетик]]| }}}} '''Пол Арон Скоулз''' ({{lang-en|Paul Aaron Scholes}}; [[16 қараша]] [[1974 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3397</ref>, [[Солфорд]], [[Үлкен Манчестер]], [[Англия]]) — англиялық футболшы, жартылай қоғраушы, футбол жаттықтырушысы. == Мансабы == === Клубтық === Скоулз 14 жасынан бастап "Манчестер Юнайтед" академиясында жаттыға бастады. 1993 жылы клубпен тұңғыш келісім шартын жасасқанымен, ресми ойындарға 1994/95 жылғы маусымда ғана қатысты. [[Эрик Кантона|Эрик Кантонаның]] дисквалификациясы мен Марк Хьюздің жарақаты Скоулзға жол ашты, 1994 жылы 21 қыркүйекте тұңғыш ойынын өткізді. Бұл лига кубогы матчы болатын. Үш күннен соң Премьер лигадағы тұңғыш ойынын "[[Ипсвич Таун|Ипсвич Таунға]]" қарсы өткізіп, екі гол соқты. 1998/99 жылғы маусым қорытындысында "[[Манчестер Юнайтед]]" Премьер-лигада, Англия кубогында, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 1998/99|УЕФА Чемпиондар лигасында]] топ жарды. Осы жетістіктерге Пол өлшеусіз үлес қосты. 1999 жылы 17 наурызда Миланда "[[Интернационале|Интер]]" қақпасына гол соқты, "Манчестер Юнайтед" "[[Джузеппе Меацца (стадион)|Сан-Сирода]]" соңғы рет 1984 жылы гол соққан екен, Пол Скоулз сол жағымсыз серияны бұзды. 1999 жылғы табысты маусымнан соң клуб жетекшілігі Скоулзды әлемдік деңгейдегі футболшы ретінде мойындады. Пол ұзақ жылдар бойы ортаңғы шепте Рой Кинмен тізе қосып ойнады. Ұзақ жылдар бойы клубтың негізгі құрамында ойнаған Скоулз 2011 жылы жазда карьерасын аяқтады. 2012 жылы қаңтарда сегіз айлық үзілістен соң карьерасын қайта жаңғыртатынын мәлімдеді де, 8 қаңтарда "[[Манчестер Сити|Манчестер Ситиге]]" қарсы кубок ойынында алаңға шықты. 14 қаңтарда Англия чемпионатындағы "[[Болтон Уондерерс|Болтонға]]" қарсы ойында гол да соқты. "''Бұл керемет болды. Атақты ойыншылардың футболмен қоштасқанын көру өте аауыр тиеді, әсіресе олар өте жоғары деңгейде ойнап жүрсе. Скоулздың футболдан кеткені жаныма қатты батқан, өйткені ол әлі командаға керемет пайдасын тигізе алатын еді. Қайта оралғанына шексіз қуаныштымын''" деп ағынан жарылды "Манчестердің" бапкері [[Алекс Фергюсон|Алекс Фергюсон.]] 2012/13 жылғы маусым қорытындысында "Манчестер Юнайтед" тағы да Англия чемпионы атанды. Осы маусымнан соң команда бапкері [[Алекс Фергюсон]] да, Пол Скоулз да клубтан біржола кетті. === Ұлттық құрама === Скоулз 1998, 2002 жылдары әлем чемпионатына, 2000, 2004 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. 2004 жылғы Еуропа чемпионатынан соң отабсына көбірек уақыт бөлу мақсатында құрамамен қоштасты. ==Клубтық жетістіктері== === Манчестер Юнайтед === * Англия чемпионы (11): 1995/96, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13 * Англия кубогы (3): 1995/96, 1998/99, 2003/04 * Лига кубогы (2): 2008/09, 2009/10 * Англия суперкубогы (5): 1996, 1997, 2003, 2008, 2010 * Чемпиондар лигасы (2): 1998/99, 2007/08 * Құрлықаралық кубок: 1999 * Клубтар әлем чемпионаты: 2008 == Жеке жетістіктері == * Англия футболының құрмет залы: 2008 * Премьер лиганың үздігі (4): қаңтар 2003, желтоқсан 2003, ақпан 2006, тамыз 2010 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.manutd.com/en/players-and-staff/detail/paul-scholes Профилі] [[Санат:Англия футболшылары]] [[Санат:1979 жылы туғандар]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Англия футбол жаттықтырушыллары]] [[Санат:Англия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] p7jt1c6zb19uqqu7ztxd0cavbo3cf5y 0 523800 3633654 3544354 2026-07-23T12:25:22Z 1nter pares 146705 3633654 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Нани |туған күні = 17.11.1986 |туған жері = [[Прая |Прая]], [[Кабо-Верде]] [[Португалия]] |азаматтығы = [[Португалия]] |қазіргі клуб = |номері = |бойы = 175 см<ref>https://www.soccerbase.com/players/player.sd?player_id=44631</ref> |салмағы = 73 кг |позициясы = [[жартылай қорғаушы]] |сурет = New Zealand-Portugal (26) (cropped).jpg |сурет ені = 300px |клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2007|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Спортинг Лиссабон]]|58 (9) |2007—2015|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|147 (25) |2014—2015|{{аренда}}{{flagicon|Португалия|20px}} [[Спортинг Лиссабон]]|27 (7) |2015—2016|{{flagicon|Түркия|20px}} [[Фенербахче (футбол клубы)|Фенербахче]]|28 (8) |2016—2018|{{flagicon|Испания|20px}} [[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]|25 (5) |2017—2018|{{аренда}}{{flagicon|Италия|20px}} [[Лацио (футбол клубы)|Лацио]]|18 (3) |2018—2019|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Спортинг Лиссабон]]|18 (7) |2019—2021|{{flagicon|АҚШ|20px}} [[Орландо Сити]]|84 (31) |2022|{{flagicon|Италия|20px}} [[Венеция (футбол клубы)|Венеция]]|10 (0) |2022-2023|{{flagicon|Аустралия|20px}} [[Мельбурн Виктори]]|10 (0) |2023—2024|{{ту|Түркия}} [[Адана Демирспор]]|28 (4) |2024|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Эштрела (футбол клубы, Амадора)|Эштрела]]|9 (1) |2026—|{{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]|}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2006—2017|{{Футбол|Португалия}} |112 (24)}}}} '''Луиш Карлуш Алмейда да Кунья''' ([[Португал тілі|порт]]. ''Luís Carlos Almeida da Cunha''; 17 қараша 1986 жыл, [[Прая]], [[Кабо-Верде]]), '''Нани''' атымен көбірек әйгілі (порт. ''Nani'') — португалиялық футболшы, жартылай қорғаушы. 2016 жылғы Еуропа чемпионы. == Мансабы == === Клубтық === [[Сурет:Nani in October 2008.jpg|thumb|left|Нани "[[Манчестер Юнайтед]]" сапында, 2008 жыл]] Карьерасында Португалия, Англия, Түркия, АҚШ, Италия және Аустралия клубтарында ойнады. Әсіресе, "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедте]]" ойнаған жылдары Еуропаға кеңінен танымал болды. 2007-15 жылдары манчестерлік клубтың футболшысы атанды, бұл аралықта 4 рет Англия чемпионы атанды. Ал 2008 жылы Еуропа чемпиондар кубогының иегері болды. 2014 жылы Португалияның "[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]" клубына жалға берілді. 2015 жылы Манчестерден түпкілікті кетті де, [[Фенербахче (футбол клубы)|"Фенербахчеге"]] барды. 2016 жылы "[[Валенсия (футбол клубы)|Валенсия]]" сапына қосылды<ref>[http://int.soccerway.com/matches/2016/09/25/spain/primera-division/club-deportivo-leganes-sad/valencia-club-de-futbol/2282963/?ICID=HP_MS_03_01 LEGANÉS VS. VALENCIA]</ref>. Бір маусымнан соң "[[Лацио (футбол клубы)|Лациоға]]" жалға берілді. 2018 жылдың 11 шілдесінде Нани "[[Спортинг Лиссабон|Спортингке]]" толыққанды түрде қайта оралды<ref>{{cite web|url=https://www.si.com/soccer/2018/07/11/sporting-cp-officially-confirm-signing-former-manchester-united-star-nani|title=Sporting CP Officially Confirm the Signing of Former Manchester United Star Nani|date=2018-07-11|website=Sports Illustrated|accessdate=2024-12-23|lang=en|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712002841/https://www.si.com/soccer/2018/07/11/sporting-cp-officially-confirm-signing-former-manchester-united-star-nani|deadlink=no}}</ref> және команданың капитаны болып тағайындалды. Кезекті қайта оралуынан кейінгі алғашқы матчын 12 тамызда "[[Морейренсе]]" командасына қарсы өткізді (3:1). 2018/19 маусымында екі рет дубль авторы атанды: бұл "[[Витория Сетубал]]" (2:1) және "[[Боавишта]]" (3:0) командаларына қарсы ойындарда болды. Команда құрамында [[УЕФА Еуропа лигасы 2018/19|Еуропа Лигасының]] топтық кезеңінде бес матчқа қатысты. Барлығы чемпионатта 18 матч ойнап, жеті гол соқты, бұл командадағы төртінші нәтижелі көрсеткіш болды<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/sporting-cp/leistungsdaten/verein/336/plus/0?reldata=PO1%262018 |title=Sporting CP |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213181057/https://www.transfermarkt.com/sporting-cp/leistungsdaten/verein/336/plus/0?reldata=PO1%262018 |deadlink=no }}</ref>. 2019 жылдың 18 ақпанында Нани [[MLS]] клубы "[[Орландо Сити]]ге" еркін агент ретінде ауысып, үш жылдық келісімшартқа қол қойды<ref>{{cite web|url=https://www.orlandocitysc.com/post/2019/02/18/orlando-city-sc-signs-four-time-premier-league-champion-uefa-euros-champion-nani|title=Orlando City SC Signs Four-Time Premier League Champion, UEFA Euros Champion Nani|date=2019-02-18|website=Orlando City Soccer Club|accessdate=2024-12-23|lang=en|archive-date=2019-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219020154/https://www.orlandocitysc.com/post/2019/02/18/orlando-city-sc-signs-four-time-premier-league-champion-uefa-euros-champion-nani|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/02/18/official-orlando-city-sign-portuguese-star-nani-designated-player-deal|title=Official: Orlando City sign Portuguese star Nani to Designated Player deal|author=Charles Boehm|date=2019-02-18|website=MLSsoccer.com|accessdate=2024-12-23|lang=en|archive-date=2019-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219072841/https://www.mlssoccer.com/post/2019/02/18/official-orlando-city-sign-portuguese-star-nani-designated-player-deal|deadlink=no}}</ref>. АҚШ-тың басты лигасындағы алғашқы ойынын 2019 жылғы маусымның ашылу турында "[[Нью-Йорк Сити]]" командасына қарсы өткізді (2:2)<ref>{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/03/02/orlando-city-sc-2-new-york-city-fc-2-2019-mls-match-recap|title=Orlando City SC 2, New York City FC 2 {{!}} 2019 MLS Match Recap|author=Ian Quillen|date=2019-03-02|website=MLSsoccer.com|accessdate=2024-12-23|lang=en|archive-date=2020-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703043352/https://www.mlssoccer.com/post/2019/03/02/orlando-city-sc-2-new-york-city-fc-2-2019-mls-match-recap|deadlink=no}}</ref>. 6 сәуірде "[[Колорадо Рэпидз]]ге" қарсы ойында (4:3) MLS-тегі алғашқы екі голын соғып, оның ішінде пенальтиден жеңіс голын соқты<ref>{{cite web|url=https://www.mlssoccer.com/post/2019/04/06/orlando-city-sc-4-colorado-rapids-3-2019-mls-match-recap|title=Orlando City SC 4, Colorado Rapids 3 {{!}} 2019 MLS Match Recap|author=Jonathan Sigal|date=2019-04-06|website=MLSsoccer.com|accessdate=2024-12-23|lang=en|archive-date=2020-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815204211/https://www.mlssoccer.com/post/2019/04/06/orlando-city-sc-4-colorado-rapids-3-2019-mls-match-recap|deadlink=no}}</ref>. Кейін [[Цинциннати (футбол клубы)|"Цинциннати"]] (5:1) және "[[Нью-Инглэнд Революшн]]" (3:3) командаларының қақпаларына дубль жасады. Өзінің алғашқы маусымында барлық турнирлерде 33 матчта 12 гол соғып, команданың үздік сұрмергені атанды<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262018 |title=Orlando City SC |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316221249/https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262018 |deadlink=no }}</ref>. 2020 және 2021 жылдары командада ең нәтижелі ойыншылардың бірі болып, сәйкесінше Крис Мюллер мен Дэрил Дике есімді ойыншылардан кейін екінші орынды иеленді<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262019 |title=Orlando City SC |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213192629/https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262019 |deadlink=no }}</ref><ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262020 |title=Orlando City SC |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230213185617/https://www.transfermarkt.com/orlando-city-sc/leistungsdaten/verein/45604/plus/0?reldata=%262020 |deadlink=no }}</ref>. 2021 жылдың желтоқсанында [[Фабрицио Романо]]ның мәліметі бойынша, ойыншыға бразилиялық "[[Флуминенсе]]" қызығушылық танытқан<ref>{{cite web |author=Максим Хрущ |url=https://www.championat.com/football/news-4546023-luish-nani-mozhet-prodolzhit-kareru-v-brazilii.html |title=Луиш Нани может продолжить карьеру в Бразилии |lang=ru |website= |publisher=Чемпионат |date=2021-12-15 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206173905/https://www.championat.com/football/news-4546023-luish-nani-mozhet-prodolzhit-kareru-v-brazilii.html |deadlink=no }}</ref>. 2021 маусымы аяқталғаннан кейін "Орландо Сити" Нанидің келісімшартын ұзарту опциясынан бас тартқан соң, ол клубтан кетті<ref>{{cite web |url=https://www.orlandocitysc.com/news/orlando-city-sc-declines-to-exercise-option-on-forward-nani |title=Orlando City SC Declines to Exercise Option on Forward Nani |lang=en |website=Orlando City SC|date=2021-11-27 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2022-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221006233531/https://www.orlandocitysc.com/news/orlando-city-sc-declines-to-exercise-option-on-forward-nani |deadlink=no }}</ref>. 2022 жылдың қаңтарында Нани "[[Дженоа]]" және "[[Болонья (футбол клубы)|Болонья]]" клубтарына ұсынылғанымен, трансфер жүзеге аспады. Сол айда ол еркін агент ретінде италиялық "[[Венеция (футбол клубы)|Венеция]]" клубына ауысты<ref>{{cite web |author= |url=https://www.veneziafc.it/en/news/nani-joins-venezia-fc |title=Nani joins Venezia FC |lang=en |website= |publisher=«[[Венеция (футбольный клуб)|Венеция]]» |date=2022-01-14 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206165301/https://www.veneziafc.it/en/news/nani-joins-venezia-fc |deadlink=no }}</ref>. 16 қаңтарда "[[Эмполи (футбол клубы)|Эмполи]]" командасына қарсы матчта дебют жасап, 72-минутта алаңға шығып, Давид Окерекеге нәтижелі пас берді<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/venezia-fc_fc-empoli/index/spielbericht/3614747 |title=Venezia FC (1:1) FC Empoli |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230206162539/https://www.transfermarkt.com/venezia-fc_fc-empoli/index/spielbericht/3614747 |deadlink=no }}</ref>. Негізінен алмастырушы ойыншы ретінде ойнап, маусымның соңына қарай қосалқы құрамда қалды. [[Футболдан Италия чемпионаты 2021/22|Италия чемпионатында]] тек 10 матчқа қатысты<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/nani/leistungsdatendetails/spieler/33706/plus/0/verein/607 |title=#17 Nani |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316221246/https://www.transfermarkt.com/nani/leistungsdatendetails/spieler/33706/plus/0/verein/607 |deadlink=no }}</ref>. 2022 жылдың шілдесінде Нани аустралиялық "[[Мельбурн Виктори]]" клубымен екі жылдық келісімшарт жасасты<ref>{{cite web |author=Marco Monteverde |url=https://www.foxsports.com.au/football/a-league/melbourne-victory-confirm-the-signing-of-former-manchester-united-star-nani/news-story/8110952f6bbc7873c3ccefae2a7e5a6b |title=Melbourne Victory confirm the signing of former Manchester United star Nani |lang=en |website= |publisher={{iw|Fox Sports (Австралия)|Fox Sports|en|Fox Sports (Australia)}} |date=2022-07-12 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2022-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221102023745/https://www.foxsports.com.au/football/a-league/melbourne-victory-confirm-the-signing-of-former-manchester-united-star-nani/news-story/8110952f6bbc7873c3ccefae2a7e5a6b |deadlink=no }}</ref>. 8 қазанда "[[Сидней (футбол клубы)|Сиднейге]]" қарсы матчта (3:2) дебют жасап, 67-минутта Кристофер Оикономидиске нәтижелі пас берді<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/sydney-fc_melbourne-victory/index/spielbericht/3890751 |title=Sydney FC (2:3) Melbourne Victory |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2022-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221122162658/https://www.transfermarkt.com/sydney-fc_melbourne-victory/index/spielbericht/3890751 |deadlink=no }}</ref>. 2023 жылдың 6 қаңтарында "[[Брисбен Роар]]ға" қарсы матчта (0:1) алдыңғы крест тәрізді байламды үзіп алып<ref>{{cite web |author= |url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/injury-blow-victorys-nani-acl-rupture-confirmed-2023-01-08/ |title=Injury blow for Victory’s Nani as ACL rupture confirmed |lang=en |website= |publisher=Reuters |date=2023-01-08 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116031646/https://www.reuters.com/lifestyle/sports/injury-blow-victorys-nani-acl-rupture-confirmed-2023-01-08/ |deadlink=no }}</ref>, маусымның қалған бөлігін жіберіп алды. 31 мамырда аустралиялық клубтан кетті<ref>{{cite web |author= |url=https://melbournevictory.com.au/news/luis-nani-departs-melbourne-victory |title=Luis Nani departs Melbourne Victory |lang=en |website= |publisher=Мельбурн Виктори |date=2023-05-31 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230607222000/https://melbournevictory.com.au/news/luis-nani-departs-melbourne-victory |deadlink=no }}</ref>. 2023 жылдың 13 шілдесінде Нани [[Футболдан Түркия чемпионаты|Түркия Суперлигасының]] "[[Адана Демирспор]]" клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды<ref>{{cite web |author= |url=https://www.record.pt/internacional/detalhe/nani-oficializado-como-reforco-do-adana-demirspor |title=Nani oficializado como reforço do Adana Demirspor |lang=pt |website=record.pt |publisher= |date=2023-07-13 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2023-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717054057/https://www.record.pt/internacional/detalhe/nani-oficializado-como-reforco-do-adana-demirspor |deadlink=no }}</ref>. 27 шілдеде [[УЕФА Конференция Лигасы 2023/24|УЕФА Конференциялар Лигасының]] іріктеу кезеңінде румындық "[[ЧФР (футбол клубы, Клуж)|ЧФР-ға]]" қарсы матчта (1:1) дебют жасап, 72-минутта Юнес Беланденің орнына алаңға шықты<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/cfr-cluj_adana-demirspor/index/spielbericht/4093511 |title=CFR Cluj (1:1) Adana Demirspor |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 }}</ref>. 2023/24 маусымында Түркия чемпионатында 28 матчта ойнап, көбінесе шабуылдың сол қапталында ойнаған Юсуф Сарының орнына алмастырушы ретінде шығып тұрды<ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/gaziantep-fk_adana-demirspor/index/spielbericht/4129577 |title=Gaziantep FK (2:2) Adana Demirspor |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2024-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614191904/https://www.transfermarkt.com/gaziantep-fk_adana-demirspor/index/spielbericht/4129577 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author= |url=https://www.transfermarkt.com/adana-demirspor_pendikspor/index/spielbericht/4129457 |title=Adana Demirspor (3:0) Pendikspor |lang=en |website= |publisher=Transfermarkt |date= |access-date=2024-12-23 |archive-date=2024-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240614194859/https://www.transfermarkt.com/adana-demirspor_pendikspor/index/spielbericht/4129457 |url-status=live }}</ref>. 2024 жылдың 13 мамырында Нанидің түркиялық командадан кеткені белгілі болды<ref>{{cite web |author= |url=https://beinsports.com.tr/haber/yukatel-adana-demirspor-ayriligi-duyurdu |title=Yukatel Adana Demirspor ayrılığı duyurdu |lang=tr |website=beinsports.com.tr |publisher= |date=2024-05-13 |access-date=2024-12-23 |archive-date=2024-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240513085357/https://beinsports.com.tr/haber/yukatel-adana-demirspor-ayriligi-duyurdu |url-status=live }}</ref>. === Ұлттық құрама === Құрама сапында 2006 жылы 1 қыркүйекте [[Дания Ұлттық футбол құрамасы|Данияға]] қарсы жолдастық кездесуде алаңға шықты. 2002, 2012, 2016 жылдары Еуропа чемпионатына, 2014 жылы әлем чемпионатына қатысты. == Жетістіктері == <big>'''Командалық'''</big> '''Спортинг''' * Португалия кубогы ('''2'''): 2007, 2015 * Португалия лига кубогы: 2019 '''Манчестер Юнайтед''' * Англия чемпионы ('''4'''): 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13 * Лига кубогы ('''2'''): 2009, 2010 * Чемпиондар лигасы: 2008 * Англия суперкубогы ('''4'''): 2007, 2008, 2010, 2011 * Клубтар арасындағы әлем чемпионаты: 2008 Португалия құрамасы * Еуропа чемпионаты: 2016 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Португалия футболшылары]] [[Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Спортинг Лиссабон ФК ойыншылары]] [[Санат:Фенербахче ФК ойыншылары]] [[Санат:Валенсия ФК ойыншылары]] [[Санат:Лацио ФК ойыншылары]] [[Санат:Адана Демирспор ФК ойыншылары]] [[Санат:Мельбурн Виктори ФК ойыншылары]] [[Санат:Орландо Сити ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]] ksjzsgnjjlm8zawwrtbxs95lrqqgd1i 0 523833 3633656 3632063 2026-07-23T12:26:06Z 1nter pares 146705 3633656 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |Есімі = Лукаш Юзеф Подольский |туған күні = 4.07.1985 |туған жері = [[Гливице]], [[Польша]] |азаматтығы = {{flagicon|Germany}} [[Германия]] |бойы = 182 см |салмағы = 81 кг |қазіргі клуб = {{flagicon|POL|20px}} [[Гурник (футбол клубы, Забже)|Гурник Забже]] |номері = 10 |позиция = [[шабуылшы]] |сурет = Lukas_Podolski%2C_2012-08-18.jpg |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1991—1995|{{flagicon| Германия|20px}} Бергхайм| |1995—2003|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2006|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|81 (46) |2003|{{flagicon|Германия|20px}} Кёльн II|2 (0) |2006—2009|{{flagicon|Германия|20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария (Мюнхен)]]|71 (15) |2006—2009|{{flagicon|Германия|20px}} Бавария II|2 (0) |2009—2012|{{flagicon|Германия|20px}} [[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]|88 (33) |2012—2015|{{flagicon|Англия|20px}} [[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]|60 (19) |2015|{{аренда}}{{flagicon|Италия|20px}} [[Интернационале]]|17 (1) |2015—2017|{{flagicon|Түркия|20px}} [[Галатасарай|Галатасарай]]|47 (18) |2017—2020|{{flagicon|Жапония|20px}} [[Виссел Кобе]]|52 (15) |2020—2021|{{flagicon|TUR|20px}} [[Антальяспор]]|40 (6) |2021—|{{flagicon|POL|20px}} [[Гурник (футбол клубы, Забже)|Гурник Забже]]|28 (9)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2004—2017|{{футбол|Германия}}|130 (49)}} }} '''Лукас Подольски''' ([[Неміс тілі|нем]]. ''Lukas Podolski''; [[Польша]]да [[1985 жыл]]ы [[4 шілде]]де дүниеге келген<ref>http://www.transfermarkt.co.uk/lukas-podolski/profil/spieler/15185</ref>), Лукаш Юзеф Подольский ([[Поляк тілі|пол]]. ''Łukasz Józef Podolsk''i) — неміс шабуылшысы, [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|Германия Ұлттық құрамасында]] ойнаған. ==Балалық шағы== Лукас Подольски баяғы жоғарғы Силеза аумағында дүниеге келген.Ол спорттық отбасыда дүниеге келген.Оның анасы гандболдан әйелдер құрама сапында өнер көрсеткен,әкесі футболшы болған. == Клубтық мансабы == "Бергхайм" және "Кельн" клубтарының түлегі. Клубтық карьерасын 2003 жылы жазда "[[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]" клубынан бастаған болатын. Кельдік клуб сапында үш маусым ойнап, 81 кездесуде алаңға шықты. 2006 жылдың 1 маусымында ол [[Бавария (футбол клубы)|"Бавария]]" клубына аусады. 2009 жылдың жазында ол "[[Кёльн (футбол клубы)|Кёльн]]" клубына қайта оралады. Ол өзінің керемет ойынымен көзге түсіп, 2012 жылдың 30 сәуірінде "[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]" сапына ауысады. 2015 жылдың басында "[[Интернационале|Интернационалеге]]" жалға берілді. 2015 жылы жазда "[[Галатасарай|Галатасарайға]]" ауысты. 2017 жылы "Виссель Кобе" футболшысы атанды. Екі маусымнан соң Түркияға оралып, "Антальяспорға" ауысты. == Ұлттық құрама сапындағы мансабы == Ұлттық құрама сапында 2004–2017 жылдар аралығында ойнады. Бұл аралықта екі рет әлем чемпионатының қола жүлдегері, бір рет әлем чемпионы, бір рет Еуропаның вице*чемпионы атанды. == Жетістіктері == <big>'''Командалық'''</big> '''Германия''' * Конфедерациялар кубогының қола жүлдегері: 2005 * Әлем чемпионатының қола жүлдегері: 2006, 2010 * Еуропаның күміс жүлдегері: 2008 * Еуропаның қола жүлдегері: 2012 * Әлем чемпионы: 2014 '''Бавария''' * Германия чемпионы: 2007/08 * Германия кубогы: 2008 '''Арсенал''' * Англия кубогы: 2013/14 '''Галатасарай''' * Түркия суперкубогы: 2015 * Түркия кубогы: 2015/16 <big>'''Жеке'''</big> * Екінші Бундеслиганың үздік мергені: 2004/05 (24 гола) * Әлем чемпионатының үздік жас ойыншысы: 2006 == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.lukas-podolski.com/ lukas-podolski.com] * [http://www.90minut.pl/kariera.php?id=7386 Лукас Подольски] (90MINUT.PL) [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Арсенал Лондон ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Кельн ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернационале ФК ойыншылары]][[Санат:Антальяспор ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Галатасарай ФК ойыншылары]] 9hrymfvgontoryni77owr8ivzt0dy5w 0 526425 3633669 3535618 2026-07-23T12:32:40Z 1nter pares 146705 3633669 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Тьяго Алькантара | туған күні = 11.01.1991 | сурет = Thiago Training 2017-03 FC Bayern Muenchen-2.jpg | азаматтығы = {{ESP}} | лақап аты = ''кіші [[Мазиньо]]'' ({{lang-es|Mazinho Jr.}}) Маэстро<ref>[http://www.elperiodico.com/default.asp?idpublicacio_PK=46&idioma=CAS&idnoticia_PK=438231&idseccio_PK=1011 Mazinho jr, otra perla que cultivar]{{ref-es}}</ref> | туған жері = Бари, [[Италия]] | бойы = 174 | салмағы = 70 | позиция =жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = | номері = | клубтары = {{футбол карьерасы |2008—2013|{{flagicon|Испания||20px}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]|68 (7) |2007—2011|{{flagicon|Испания||20px}} Барселона Б|59 (3) |2013—2020|{{flagicon|Германия||20px}} [[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]|150 (17) |2020—2024|{{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|68 (2) }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011—2021|{{Футбол|Испания}}|46 (2)}} }} '''Тьяго Алькантара ду Насименту''' ({{lang-pt|Thiago Alcântara do Nascimiento}}; {{lang-es|Thiago Alcántara do Nascimento (del Nascimento)}}; [[11 сәуір]] [[1991 жыл]], [[Бари]], [[Италия]]) — испаниялық футболшы, клубының жартылай қорғаушы. [[Мазиньо|Мазиньоның]] ұлы, [[Рафинья (футболшы, 1993)|Рафиньяның]] ағасы. == Мансабы == 14 жасында "[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]" академиясына қабылданды. Негізгі құрамға 2008/09 жылғы маусымда ілікті. 2009 жылы 17 мамырда "[[Мальорка (футбол клубы)|Мальоркаға]]" қарсы тұңғыш рет кәсіби футболшы ретінде алаңға шықты. 2009/10 жылғы маусымда негізгі құрамда екі ойын өткізді. Соның бірінде (2010 жылы 20 ақпанда "[[Расинг (футбол клубы, Сантандер)|Расингтің]]" қақпасына) гол соқты. 2011/12 жылғы маусымда клубтың негізгі ойыншысы болды. 2013 жылы шілдеде "[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]" ауысты. Ойыншыға "[[Реал Мадрид]]", "[[Манчестер Юнайтед]]" секілді клубтар қызығушылық танытты, бірақ Тьягоның өзі бұрынғы бапкері [[Хосеп Гвардиола]] жаттықтыратын "Баварияны" таңдады. Испания құрамасы сапында 2016 жылы Еуропа чемпионатына, 2018 жылы әлем чемпионатына қатысты. == Жетістіктері == '''«Барселона»''' * Испания чемпионы (4): 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13 * Испания кубогы (2): 2008/09, 2011/12 * Испания суперкубогы (3): 2009, 2010, 2011 * Чемпиондар лигасы (2): 2008/09, 2010/11 * УЕФА суперкубогы: 2011 * Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2011 '''«Бавария»''' * '''Германия чемпионы''' (6): 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19 * Германия кубогы (3): 2013/14, 2015/16, 2018/19 * Германия суперкубогы (3): 2016, 2017, 2018 * УЕФА Суперкубогы: 2013 * Клубтар арасындағы әлем чемпионы: 2013 '''Испания''' * Еуропа чемпионы: (17 жас) 2008 * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2011, 2013 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.thiagoalcantara.com/ Ресми сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110427100404/http://www.thiagoalcantara.com/ |date=2011-04-27 }}{{ref-es}} * [http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/135293/thiago-alc%C3%A1ntara-do-nascimiento?cc=5739 Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110623163605/http://soccernet.espn.go.com/player/_/id/135293/thiago-alc%C3%A1ntara-do-nascimiento?cc=5739 |date=2011-06-23 }}{{ref-en}} [[Санат:1991 жылы туғандар]] [[Санат:Испания футболшылары]] [[Санат:Испания Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Барселона ФК ойыншылары]] [[Санат:Бавария ФК ойыншылары]] [[Санат:Алфавит бойынша футболшылар]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] ekqgjug6syvtw42pktxgjgvkqd0d5fg 0 527811 3633664 3534741 2026-07-23T12:30:47Z 1nter pares 146705 3633664 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дмитрий Андреевич Шомко |лақап аты = Шама |туған күні = 19.03.1990 |туған жері = {{туғанжері|Екібастұз|Екібастұзда}}, [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] |азаматтығы = {{flagicon|Kazakhstan}} [[Қазақстан]] |қазіргі клуб = {{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]] |номері = |бойы = 185 |салмағы = 80 кг |позициясы = қорғаушы |сурет =Dmitri Shomko (2014, cropped).jpg |сурет ені = 300px | клубтары = {{футбол карьерасы |2005—2006|{{ту|Қазақстан}} [[Батыр (футбол клубы, Екібастұз)|Батыр]]|13 (0) |2007|{{ту|Қазақстан}} [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|Екібастұз-2003]]|3 (0) |2007|{{ту|Қазақстан}} [[Батыр (футбол клубы, Екібастұз)|Батыр-2]]|18 (1) |2008|{{ту|Қазақстан}} [[Екібастұз (футбол клубы, 2003)|Энергетик-2]]|6 (0) |2009—2013|{{ту|Қазақстан}} [[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертіс]]|101 (7) |2011|{{аренда}}{{ту|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|11 (0) |2014—2020|{{ту|Қазақстан}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]|183 (7) |2021|{{ту|Ресей}} [[Ротор (футбол клубы)|Ротор]]|4 (0) |2021—|{{ту|Қазақстан}} [[Ақтөбе (футбол клубы)|Ақтөбе]]| }} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011—|{{Футбол|Қазақстан}}|46 (2) }} }} '''Дмитрий Андреевич Шомко''' (19 наурыз 1990<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/117989</ref>, [[Екібастұз]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) — қазақстандық футболшы, "Ақтөбе" клубының қорғаушысы. [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан Ұлттық футбол құрамасында]] ойнаған. Қазақстанның алты дүркін чемпионы. 2015 жылы Қазақстаның үздік футболшысы атанды. == Мансабы == === Клубтық === Шомко мансабын 2006 жылы «[[Батыр (футбол клубы, Екібастұз)|Батыр Екібастұз]]<nowiki/>» футбол клубында бастады. 2009 жылы "[[Ертіс (футбол клубы, Павлодар)|Ертісте]]" ойнай бастады. Клуб сапында Қазақстан чемпионатының қола жүлдегері атанды. 2011 жылы Астананың «[[Астана (футбол клубы)|Локомотивіне]]<nowiki/>» жалға берілді, ол жақта Қазақстан Суперкубогын жеңіп алды. 2012 жылы «Ертіс» футбол клубына оралды және онымен бірге ел вице-чемпионы және Қазақстан кубогының финалисті болды. 2014 жылы елордалық «[[Астана (футбол клубы)|Астана]]<nowiki/>» клубына ауысып, қатарынан Қазақстанның алты дүркін чемпионы атанды, тағы төрт рет Қазақстан Суперкубогын және бір Қазақстан Кубогын жеңіп алды. 2021 жылдың 12 қаңтарында келісімшарт мерзімі аяқталғаннан кейін клубтан кетті. 2021 жылдың басында "Роторға" ауысты. Жазға дейін ойнады да, Қазақстанға қайта оралып, "Ақтөбе" футболшысы атанды. === Ұлттық құрама === 2011 жылы тұңғыш рет ұлттық құрама сапында ойнады. 2013 жылы 4 маусымда Алматыда [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы|Болгариямен]] жолдастық кездесуде тұңғыш голын соқты. 2013 жылы 16 қазанда сырт алаңда [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)|ӘЧ-2014 іріктеуінде]] [[Ирландия Ұлттық футбол құрамасы|Ирландия]] қақпасына екінші голды соқты, бұл ойында Қазақстан 1:3 есебімен ұтылды. 2020 жылы [[Михал Билек]] құрама бапкерлігінен кеткен соң құрамаға сирек шақырылатын болды. == Жетістіктері == === Командалық === ; «Ертіс» * Қазақстан чемпионатың қола жүлдегері (1): 2010 * Қазақстан чемпионатының күміс жүлдегері (1): 2012 * Қазақстан кубогының финалисі (1): 2012 ; «Астана» * Қазақстан чемпионы (6): 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 * Қазақстан суперкубогы (4): 2011, 2015, 2018, 2019 * Қазақстан кубогы (1): 2016 === Жеке === * Қазақстанның үздік футбошысы: 2015 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.national-football-teams.com/player/36553.html Нэшнл футбол тим сайтындағы профилі] * [https://www.worldfootball.net/player_summary/dmitriy-shomko/ Уорлдфутболнет сайтындағы профилі] * [https://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=107398/profile/index.html УЕФА сайтындағы профилі] {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Батыр ФК ойыншылары]] [[Санат:Екібастұз-2003 ФК ойыншылары]] [[Санат:Ертіс ФК ойыншылары]] [[Санат:Астана ФК ойыншылары]] [[Санат:Ротор ФК ойыншылары]] [[Санат:Ақтөбе ФК ойыншылары]] cf56vxlwny3y8hee5brd9z69h7i8se0 0 532423 3633670 2918347 2026-07-23T12:32:54Z 1nter pares 146705 3633670 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Нүркен Мазбаев |толық аты = |лақап аты = Мерген(Снайпер) |сурет = |сурет ені = |атауы = |туған күні = 4.06.1972 |туған жері = {{туғанжері|Тараз|Таразда}} |азаматтығы = {{KAZ}} |бойы = 170 см |салмағы = |позиция = шабуылшы , бапкер |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1992—1997|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]| }} |клубтары = {{футбол карьерасы |1998—1999|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Қайсар (футбол клубы)|Қызылорда]]| |2000—2001|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|ФК Синтез]]| |2001—2003|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Ордабасы (футбол клубы)|ФК Достық ]]| |2003—2007|{{flagicon|Kazakhstan}} [[Тараз (футбол клубы)|Тараз]]| }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1995—2000|{{футбол|Қазақстан}}|5 (0) }} |ағымдағы клуб туралы мағлұматтарын жаңарту = |ағымдағы құрама туралы мағлұматтарын жаңарту = }} '''Нүркен Мазбаев''' – Қазақстан футболшысы (шабуылшы). Қазақстан футболының тарихындағы ең үздік ойыншы. Нүркен Мазбаев 4 маусымда 1972 жылы [[Тараз]] қаласында дүниеге келген. == Мансабы == ===Клубтық карьера=== *Нүркен Мазбаев 1992 жылы 20 жасында «Тараз» сапында ойнап, футболдағы алғашқы табысты карьерасын бастайды. *Нүркен 1992-1997 жылдар аралығында «Тараз» сапында 159 рет алаңға шығып, 59 гол салған. Алты маусым қатарынан клубтың үздік шабуылшысы болды. *1995 жылы алғаш рет күміс жүлдеге қол жеткізеді. Келер мауысыда алтын жүлдеге ие болды. Клубтың алғашқы чемпиондық атағына мерген шабуылшы Нүркеннің қосқан үлесі орасан зор. *1997 жылы «Таразбен» тағы да жүлделі екінші орынды иеленеді. Сол жылы облыс әкімі ауысып, команданың жағдайы қиындай бастады. Клубтың біраз ойыншылары әр түрлі себептермен команда ауыстырады. Нүркен де клуб ауыстырып, «Қайсар» клубының сапына өтеді. Қайсар клубында 1998-1999 жылғы маусымда 33 ойын өткізіп, 25 рет гол соқты. Әрі еліміздің ең үздік шабуылшысы атанады. *Нүркен «Тараз», «Қайсар» сияқты командаларда доп тепкен соң, 1999 жылы оңтүстіктің тағы бір командасы «Синтез» клубына ауысады. *«Синтез» клубында бар жоғы 14 рет қана алаңға шығады. Ал 2000 жылдардың басына Астананың «Жеңісінен» ұсыныс түсіп, Астана клубының құрамынақосылады. *«Жеңістің» сапында 27 рет алаңға шығып, тоғыз рет теңбіл допты қақапа торында тулатады. 2001 жылы қайтадан оңтүстік өңірге оралып, «Достық» клубымен келісім-шартқа отырады.Достық клубында 1999 жылда 14 ойын өткізіп, 4 гол салды. ===Ұлттық құрама карьерасы=== 13 ойын өткізіп 2 гол салды. Жарақат алып ұлттық құрамадағы ойынын тоқтатты. ==Жетістіктері== *2000, 1996 жылы Қазақстан Чемпионы *1995, 1997 жылы Қазақстанның вице чемпионы *2000 Қазақстан Кубогының иегері ==Сыртқы сілтемелер== *http://www.national-football-teams.com/player/15595/Nurken_Mazbaev.html *http://sport.gazeta.kz/art/?aid=40310 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150205184446/http://sport.gazeta.kz/art/?aid=40310 |date=2015-02-05 }} *http://ffk.kz/rus/clubs/26/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120623224737/http://www.ffk.kz/rus/clubs/26 |date=2012-06-23 }} [[Санат:Қазақстан футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Қайсар ФК ойыншылары]] [[Санат:Ордабасы ФК ойыншылары]] [[Санат:Тараз ФК ойыншылары]] [[Санат:Қазақстан футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Тараз ФК жаттықтырушылары]] danz6302v1zrdf46k9xa62rmy718y6b 4 537752 3633934 3633594 2026-07-24T05:00:15Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3633934 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="96444" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 444] | data-sort-value="1101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1101] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86567" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="85552" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 85 552] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84039" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 039] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55562" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 562] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="48883" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 883] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="31712" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 31 712] | data-sort-value="52" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 52] |2023-12-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="22681" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 681] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="21655" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 21 655] | data-sort-value="184" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 184] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="19625" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 625] | data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="17235" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 235] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16072" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13765" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11325" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 325] | data-sort-value="59" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="10144" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 144] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8336" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8251" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8251] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="8185" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8185] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7952" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7952] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7488" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7488] | data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="7420" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420] | data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6703" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4515" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4515] | data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4429" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4429] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3746" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3746] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3398" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3398] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="3285" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3285] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3136" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3136] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2912" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2912] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2470" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2470] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="2414" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2414] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="2105" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2105] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1609" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1609] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1540" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1540] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1533" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1533] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1173" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1173] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="1079" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1079] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="888" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 888] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="727" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 727] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="640" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="619" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="617" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}} | data-sort-value="592" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 592] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2025-11-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="558" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="516" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 516] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |231 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] kpc7q6zl6vc08mx61sicbxg93qteiyd 0 540556 3633989 3633453 2026-07-24T06:34:53Z 1nter pares 146705 /* Жалпы активтері бойынша */ 3633989 wikitext text/x-wiki {{Details|Жүйелік маңызды банктер тізімі | Ірі банктер}} Бұл әлемдегі жалпы [[актив]]терінің саны<ref name="by-assets">{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets |title=Top Banks in the World 2014 |publisher=relbanks.com |date=2014}}</ref> және [[нарықтық капиталдандыру]]бойынша ең ірі [[банк]]тер тізімі <ref name="by-marketcap">{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/market-cap |title=Әлемдік нарықтық капиталдандыру бойынша ең ірі банктер тізімі |publisher=relbanks.com |date=2015}}</ref> == Жалпы активтері бойынша == Жалпы активтерінің көлемі бойынша әлемдегі ең ірі [[банк]]тердің Relbanks 2014 статистикалық деректері: <ref name="by-assets" /> Тек, бухгалтерлік өңдеулер активтерге әсер ететінін ескеріңіз. Мысалы, [[Америка Құрама Штаттары]]нда ПБУ (ҚЕХС-қарсы) ақпараты пайдаланады, ол салыстырмалы түрде АҚШ-қа жатпайтын банктерге қарағанда активтері аз туынды көп жағдайларда таза туынды ұстанымдағы АҚШ-тың жетекші банктеріне орын береді. <ref>{{cite web |url=http://www.forbes.com/sites/halahtouryalai/2014/02/12/worlds-100-biggest-banks-chinas-icbc-1-no-u-s-banks-in-top-5/ |title=World's 100 Biggest Banks: China's ICBC #1 |date=February 12, 2014 |publisher=Forbes}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! data-sort-type="number" | Дәрежесі ! | Банк атауы ! | Жалпы активтері<br>($АҚШ долл.) |- | 1 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі|Industrial & Commercial Bank of China (ICBC)]] | 3,328.48 |- | 2 {{increase|+1}} | {{flagicon|China}} [[Agricultural Bank of China]] | 2,704.16 |- | 3 {{decrease|-1}} | {{flagicon|China}} [[China Construction Bank]] | 2,634.14 |- | 4 {{increase|+3}} | {{flagicon|China}} [[Bank of China]] | 2,579.81 |- | 5 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[JPMorgan Chase]] | 2,573.13 |- | 6{{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 2,526.98 |- | 7 {{increase|+2}} | {{flagicon|China}} [[Bank of China]] | 2,463.08 |- | 8 {{decrease|-3}} | {{flagicon|Japan}} [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] | 2,337.04 |- | 9 {{decrease|-1}} | {{flagicon|France}} [[Crédit Agricole|Crédit Agricole Group]] | 2,143.88 |- | 10 {{increase|+1}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Barclays PLC]] | 2,114.13 |- | 11 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 2,104.53 |- | 12 {{decrease|-2}} | {{flagicon|Germany}} [[Deutsche Bank]] | 2,078.13 |- | 13 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Citigroup|Citigroup Inc]] | 1,842.53 |- | 14 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Japan}} [[Japan Post Bank]] | 1,736.34 |- | 15 {{increase|+5}} | {{flagicon|United States}} [[Wells Fargo]] | 1,687.16 |- | 16 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Japan}} [[Mizuho Financial Group]] | 1,640.41 |- | 17 {{steady}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Royal Bank of Scotland Group]] | 1,635.93 |- | 18 {{increase|+5}} | {{flagicon|China}} [[China Development Bank]] | 1,614.99 |- | 19 {{decrease|-3}} | {{flagicon|France}} [[Société Générale]] | 1,591.00 |- | 20 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Spain}} [[Banco Santander]] | 1,540.08 |- |} === Елдер бойынша === {| class="wikitable sortable" |- !Дәрежесі||Ел||Жалпы активтері бойынша ТОП 50 банктердің саны (2014)<ref>{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets |title=Әлемдік ТОП 50 банктердің саны (2014)|publisher=relbanks.com |date=2014}}</ref> |- |1||{{Байрақ|Қытай}}||11 |- |2||{{Байрақ|АҚШ}}||6 |- |3||{{Байрақ|Ұлыбритания}}||5 |- |3||{{Байрақ|Франция}}||5 |- |3||{{Байрақ|Жапония}}||5 |- |6||{{Байрақ|Аустралия}}||4 |- |7||{{Байрақ|Канада}}||3 |- |8||{{Байрақ|Германия}}||2 |- |} == Нарықтық капиталдандыру бойынша == Relbanks-тің нарықтық капиталдандыру бойынша әлемдегі ең ірі банктердің 2015 жылғы статистикалық деректері: <ref name="by-marketcap" /> {| class="wikitable sortable" |- ! data-sort-type="number" | Дәрежесі ! | Банк атауы ! | Нарықтық капиталдандыру<br>($АҚШ долл.) |- | 1 {{increase|+1}} | {{flagicon|China}} [[Industrial and Commercial Bank of China|ICBC]] | 302 |- | 2 {{decrease|-1}} | {{flagicon|United States}} [[Wells Fargo| Wells Fargo & Co]] | 281 |- | 3 {{steady}} | {{flagicon|United States}} [[JPMorgan Chase|JP Morgan Chase & Co]] | 230.60 |- | 4 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[China Construction Bank]] | 208.04 |- | 5 {{increase|+3}} | {{flagicon|China}} [[Bank of China]] | 188.84 |- | 6 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[Agricultural Bank of China]] | 176.03 |- | 7 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 169.68 |- | 8 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Citigroup|Citigroup Inc]] | 162.89 |- | 9 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[HSBC Holdings]] | 160.47 |- | 10 {{steady}} | {{flagicon|Australia}} [[Commonwealth Bank|Commonwealth Bank of Australia]] | 114.75 |- | 11 {{steady}} | {{flagicon|Spain}} [[Santander Group|Banco Santander]] | 95.69 |- | 12 {{increase|+6}} | {{flagicon|Japan}} [[Mitsubishi UFJ Financial Group|Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG)]] | 92.66 |- | 13 {{increase|+2}} | {{flagicon|Australia}} [[Westpac]] | 91.39 |- | 14 {{decrease|-2}} | {{flagicon|Canada}} [[Royal Bank of Canada]] | 86.20 |- | 15 {{increase|+1}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Lloyds Banking Group]] | 84.85 |- | 16 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Goldman Sachs Group]] | 83.60 |- | 17 {{steady}} | {{flagicon|United States}} [[US Bancorp]] | 80.08 |- | 18 {{decrease|-5}} | {{flagicon|Canada}} [[Toronto-Dominion Bank]] | 78.09 |- | 19 {{increase|+3}} | {{flagicon|Australia}} [[Australia and New Zealand Banking Group|Australia and New Zealand Banking (ANZ)]] | 75.51 |- | 20 {{decrease|-1}} | {{flagicon|United States}} [[Morgan Stanley]] | 72.60 |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қаржы институттары]] [[Санат:Банктер| Банктер]] [[Санат:Заңды тұлғалар]] [[Санат:Банктер тізімі]] 8pg1ucas55uychqh5t9zdfjptbmzr1t 3633990 3633989 2026-07-24T06:35:23Z 1nter pares 146705 3633990 wikitext text/x-wiki {{Details|Жүйелік маңызды банктер тізімі | Ірі банктер}} Бұл әлемдегі жалпы [[актив]]терінің саны<ref name="by-assets">{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets |title=Top Banks in the World 2014 |publisher=relbanks.com |date=2014}}</ref> және [[нарықтық капиталдандыру]]бойынша ең ірі [[банк]]тер тізімі <ref name="by-marketcap">{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/market-cap |title=Әлемдік нарықтық капиталдандыру бойынша ең ірі банктер тізімі |publisher=relbanks.com |date=2015}}</ref> == Жалпы активтері бойынша == Жалпы активтерінің көлемі бойынша әлемдегі ең ірі [[банк]]тердің Relbanks 2014 статистикалық деректері: <ref name="by-assets" /> Тек, бухгалтерлік өңдеулер активтерге әсер ететінін ескеріңіз. Мысалы, [[Америка Құрама Штаттары]]нда ПБУ (ҚЕХС-қарсы) ақпараты пайдаланады, ол салыстырмалы түрде АҚШ-қа жатпайтын банктерге қарағанда активтері аз туынды көп жағдайларда таза туынды ұстанымдағы АҚШ-тың жетекші банктеріне орын береді. <ref>{{cite web |url=http://www.forbes.com/sites/halahtouryalai/2014/02/12/worlds-100-biggest-banks-chinas-icbc-1-no-u-s-banks-in-top-5/ |title=World's 100 Biggest Banks: China's ICBC #1 |date=February 12, 2014 |publisher=Forbes}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! data-sort-type="number" | Дәрежесі ! | Банк атауы ! | Жалпы активтері<br>($АҚШ долл.) |- | 1 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі|Industrial & Commercial Bank of China (ICBC)]] | 3,328.48 |- | 2 {{increase|+1}} | {{flagicon|China}} [[Agricultural Bank of China]] | 2,704.16 |- | 3 {{decrease|-1}} | {{flagicon|China}} [[China Construction Bank]] | 2,634.14 |- | 4 {{increase|+3}} | {{flagicon|China}} [[Bank of China]] | 2,579.81 |- | 5 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[JPMorgan Chase]] | 2,573.13 |- | 6{{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 2,526.98 |- | 7 {{increase|+2}} | {{flagicon|France}} [[BNP Paribas]] | 2,463.08 |- | 8 {{decrease|-3}} | {{flagicon|Japan}} [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] | 2,337.04 |- | 9 {{decrease|-1}} | {{flagicon|France}} [[Crédit Agricole|Crédit Agricole Group]] | 2,143.88 |- | 10 {{increase|+1}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Barclays PLC]] | 2,114.13 |- | 11 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 2,104.53 |- | 12 {{decrease|-2}} | {{flagicon|Germany}} [[Deutsche Bank]] | 2,078.13 |- | 13 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Citigroup|Citigroup Inc]] | 1,842.53 |- | 14 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Japan}} [[Japan Post Bank]] | 1,736.34 |- | 15 {{increase|+5}} | {{flagicon|United States}} [[Wells Fargo]] | 1,687.16 |- | 16 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Japan}} [[Mizuho Financial Group]] | 1,640.41 |- | 17 {{steady}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Royal Bank of Scotland Group]] | 1,635.93 |- | 18 {{increase|+5}} | {{flagicon|China}} [[China Development Bank]] | 1,614.99 |- | 19 {{decrease|-3}} | {{flagicon|France}} [[Société Générale]] | 1,591.00 |- | 20 {{decrease|-1}} | {{flagicon|Spain}} [[Banco Santander]] | 1,540.08 |- |} === Елдер бойынша === {| class="wikitable sortable" |- !Дәрежесі||Ел||Жалпы активтері бойынша ТОП 50 банктердің саны (2014)<ref>{{cite web |url=http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets |title=Әлемдік ТОП 50 банктердің саны (2014)|publisher=relbanks.com |date=2014}}</ref> |- |1||{{Байрақ|Қытай}}||11 |- |2||{{Байрақ|АҚШ}}||6 |- |3||{{Байрақ|Ұлыбритания}}||5 |- |3||{{Байрақ|Франция}}||5 |- |3||{{Байрақ|Жапония}}||5 |- |6||{{Байрақ|Аустралия}}||4 |- |7||{{Байрақ|Канада}}||3 |- |8||{{Байрақ|Германия}}||2 |- |} == Нарықтық капиталдандыру бойынша == Relbanks-тің нарықтық капиталдандыру бойынша әлемдегі ең ірі банктердің 2015 жылғы статистикалық деректері: <ref name="by-marketcap" /> {| class="wikitable sortable" |- ! data-sort-type="number" | Дәрежесі ! | Банк атауы ! | Нарықтық капиталдандыру<br>($АҚШ долл.) |- | 1 {{increase|+1}} | {{flagicon|China}} [[Industrial and Commercial Bank of China|ICBC]] | 302 |- | 2 {{decrease|-1}} | {{flagicon|United States}} [[Wells Fargo| Wells Fargo & Co]] | 281 |- | 3 {{steady}} | {{flagicon|United States}} [[JPMorgan Chase|JP Morgan Chase & Co]] | 230.60 |- | 4 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[China Construction Bank]] | 208.04 |- | 5 {{increase|+3}} | {{flagicon|China}} [[Bank of China]] | 188.84 |- | 6 {{steady}} | {{flagicon|China}} [[Agricultural Bank of China]] | 176.03 |- | 7 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Bank of America]] | 169.68 |- | 8 {{increase|+1}} | {{flagicon|United States}} [[Citigroup|Citigroup Inc]] | 162.89 |- | 9 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[HSBC Holdings]] | 160.47 |- | 10 {{steady}} | {{flagicon|Australia}} [[Commonwealth Bank|Commonwealth Bank of Australia]] | 114.75 |- | 11 {{steady}} | {{flagicon|Spain}} [[Santander Group|Banco Santander]] | 95.69 |- | 12 {{increase|+6}} | {{flagicon|Japan}} [[Mitsubishi UFJ Financial Group|Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG)]] | 92.66 |- | 13 {{increase|+2}} | {{flagicon|Australia}} [[Westpac]] | 91.39 |- | 14 {{decrease|-2}} | {{flagicon|Canada}} [[Royal Bank of Canada]] | 86.20 |- | 15 {{increase|+1}} | {{flagicon|United Kingdom}} [[Lloyds Banking Group]] | 84.85 |- | 16 {{decrease|-2}} | {{flagicon|United States}} [[Goldman Sachs Group]] | 83.60 |- | 17 {{steady}} | {{flagicon|United States}} [[US Bancorp]] | 80.08 |- | 18 {{decrease|-5}} | {{flagicon|Canada}} [[Toronto-Dominion Bank]] | 78.09 |- | 19 {{increase|+3}} | {{flagicon|Australia}} [[Australia and New Zealand Banking Group|Australia and New Zealand Banking (ANZ)]] | 75.51 |- | 20 {{decrease|-1}} | {{flagicon|United States}} [[Morgan Stanley]] | 72.60 |- |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қаржы институттары]] [[Санат:Банктер| Банктер]] [[Санат:Заңды тұлғалар]] [[Санат:Банктер тізімі]] ek7817llg7ht7ze3burs6v5nyy6n51u 0 543793 3633882 2914699 2026-07-23T18:56:28Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_1.JPG]]» деген «[[:File:Roma_San_Paolo_fuori_le_mura_BW_2021-09-29_14-02-11_v2.jpg]]» дегенмен алмастырылды. 3633882 wikitext text/x-wiki [[Әлемдік мұра|ЮНЕСКО Әлемдік мұра]] тізімінде [[Ватикан]]ның 2 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысанның екеуі де тізімге мәдени критерийлар бойынша іліккен<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/criteria/|title=Критерии|archiveurl=http://www.webcitation.org/6BlVTLwk6|archivedate=2012-10-29}}</ref>. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Ватикан аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 38 нысан үміткер ретінде тіркелген.<ref name="france-tentative">{{cite web|url=http://whc.unesco.org/en/tentativelists/state=fr|title=Tentative|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=25 шілде 2011|lang=en|description=Франциядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізіміне үміткерлер|archiveurl=http://www.webcitation.org/61Fhw5Y5o|archivedate=2011-08-27}}</ref>. == Тізім == Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- bgcolor="#cccccc" ! class="unsortable" width=3%| # ! class="unsortable" width=15%|Сурет ! width=37%|Аты ! width=19%|Мекені ! class="unsortable" width=9%|Жасалған кезі ! width=5%|Тізімге кірген жылы ! class="unsortable" width=6%|№ ! class="unsortable" width=6%|Талаптар |- |- |- | '''1''' | [[Сурет:Roma San Paolo fuori le mura BW 2021-09-29 14-02-11 v2.jpg|150px]] | [[Рим]]нің тарихи орталығы және Ватиканның меншігіндегі мүліктер, сонымен бірге [[Сан-Паоло-Фуори-ле-Мура]]шіркеуі <br /> ({{lang-it|Centro storico di Roma, le proprietà extraterritoriali della Santa Sede nella città e la Basilica di San Paolo fuori le mura Estensione del patrimonio di Roma ai beni compresi entro le mura di Urbano VIII}}) | [[Рим]] <br /> ( [[Италия]]мен бірге [[Сурет:Flag of Italy.svg|20px]]) | б.з.б. 753 ж. | [[1980 жыл]] | [http://whc.unesco.org/en/list/91 91] | i, ii, iii, iv, vi |- | | [[Сурет:Petersdom von Engelsburg gesehen.jpg|150px]] | [[Ватикан]] - Римнің аймағы <br /> ({{lang-it|Città del Vaticano}}) | [[Ватикан]] | VIII ғ. | [[1984 жыл]] | [http://whc.unesco.org/en/list/286 286] | i, ii, iv, vi |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ==Тағы қараңыз== * [[Әлемдік мұра]] * [[Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары]] * [[ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері]] * [[ЮНЕСКО]] == Сыртқы сілтемелер == * [http://whc.unesco.org/en/statesparties/va Ватикандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі] {{ref-en}} * [http://heritage.unesco.ru Всемирное наследие ЮНЕСКО на русском языке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110114080735/http://heritage.unesco.ru/ |date=2011-01-14 }} {{ref-ru}} {{Әлемдік мұралардың тізімі}} [[Санат:Әлемдік мұра нысандары тізімі]] [[Санат:Ватикан]] 6tvl9yk4bilo71qw35v66lp0fulye8m 0 552346 3634159 3560128 2026-07-24T09:28:16Z ~2026-41314-69 183781 /* */ 3634159 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = EN | status_system = iucn3.1 | trend = down | image = HansomeLion 002.jpg | image_caption = (''P. tigris tigris'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] | classis = [[Сүтқоректілер]] | ordo = [[Жыртқыштар]] | familia = [[Мысықтәрізділер]] | genus = ''[[Panthera]]'' | species = '''''Felidae''''' | binomial = ''Panthera tigris'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | range_map = Lion distribution.png | range_map_width = 250px | range legend = {{легенда|red| Тарихи ауданы }} {{легенда|#1e90ff|Қазіргі аумағы }} }} [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Финда қорығында арыстан мен оның балаларының бейнесі]] '''Арыстан''' красавчик ал Бахти лох ({{lang-la|Panthera leo}}) – [[Жыртқыштар|жыртқыш]] сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқымының (Felidae) қатарына кіретін, үлкен мысықтар тұқым тармағына (Pantherinae) жататын төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Жолбарыспен қатар қазіргі мысық тектес аңдардың ең ірісі және кейбір еркектерінің салмағы 250кг-нан асады. Арыстанның ең ірі түрі жолбарыстың ең ірі түрінен үлкен не кіші деп нақты айту қиын. Амур жолбарысының салмағы өте үлкен екендігі де нақты емес. Ең ірі арыстан түрі(мысалы барбариялық) туралы мәлімет тарихта және ғылымда жоқ. Ал қолда өскен арыстанды алатын болсақ,олар әртүрлі тұқым түрлерімен жиі шағылысып жатады. Қолда өскен арыстан жолбарыстан өлшемі мен салмағы жағынан ірілеу болады деген пікір бар, алайда бұл ғылыми дәлелденген факт емес. Арыстанның тарихи мекен ету аймағы қазіргіден әлдеқайда кеңірек болған: ерте орта ғасырда арыстан Африканың шөлді далалары мен тропикалық ормандарынан басқа барлық жерінде бар еді, сонымен қоса [[Таяу Шығыс]], [[Иран]], тіпті кейбір [[Оңтүстік Еуропа]]да (мысалы, қазіргі Ресейдің оңтүстігінде, 45-інші солтүстік параллель бойымен көтеріле бере, мекен еткен) да кездесетін. Солтүстік және Солтүстік-Батыс Үндістанда арыстан әдеттегі жыртқыш болатұғын. Алайда адамдардың арыстанның артына түсуі және мекен ету аймағының құртылуы арыстандардың Африкада, тек Сахараның Оңтүстігі тарапында ғана сақталуына әкеліп соқты, қазір олардың мекен ету аймағы қатты қысқарды. Азияда кішкене популяция (бірлестік) Гир орманында ғана бар (Үндістанның Гужарат штатында). Кейінгі плейстоценге дейін, шамамен 10 000 жыл бұрын, арыстан сүтқоректілер ішінде саны бойынша жер бетінде адамдардан кейінгі екінші орынды алатын. Олардың қазба қалдықтары [[Африка]]ның көп бөлігінде, [[Еуразия]] территориясында, [[Батыс Еуропа]]дан [[Үндістан]]ға дейін және [[Солтүстік Америка]]да [[Юкон]]нан [[Перу]]ге дейінгі аймақтарда табылған. Үңгір жазуларымен танымал еуропалық үңгір арыстаны қазіргі арыстанның тұқымдас түрі болса керек. Арыстанның сыртқы көрінісі әртүрлі. Олар жыныстық диформизм анық байқалатын сирек жыртқыштардың бірі. Еркектері ұрғашыларынан үлкен болып қана қоймай, сонымен қатар кейбір тұқымдарда едәуір дамып, иықтарын, арқасының кейбір жерлерін және кеудесін жауып тұратын жалдары да болады. Түсінде сары-сұр түстердің түрлі реңктері болады, жалы әдетте терімен бір түстес болады, бірақ қанық тіпті қара да болуы мүмкін. Арыстанның түрлері көп жағдайда жалының түсімен анықталады. Жалынан басқа, денесіндегі жүні қысқа болады, тек құйрығының ұшында бір шоқ ұзын жүн болады. Арыстан әдетте саваннаны мекендейді, бірақ кейде бұталы-ағашты аймаққа немесе орманға да өтуі мүмкін. Басқа мысық тектес аңдармен салыстырғанда арыстандар жеке-жеке емес ерекше топтарда – прайдтарда өмір сүреді. Прайд әдетте туыстас ұрғашылардан, бірнеше ірі аталықтар мен жас күшіктерден тұрады. Ұрғашылары бірігіп азық іздейді, көбіне ірі тұяқты аңдарға шабуыл жасайды. Арыстандар адамдарға әдейі шабуылдамайды, бірақ ондай жағдайлар да көп кездеседі. Арыстандар ерекше мықты жыртқыш, яғни азық тізбегі жоғары деңгейді алады. Табиғатта арыстан он-он төрт жыл арасында өмір сүреді, қолда өссе жиырма жылдан астам өмір сүру мүмкіндігі бар. Әдетте еркектерінің он жылдан астам уақыт өмір сүруі сирек кездеседі. Басқа арыстандармен арпалыстары өмір ұзақтықтарын қатты төмендетеді. Арыстандар популяция санының қайта қалпына келмейтіндей қысқаруынан қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп түрлерге жатады. Соңғы екі онжылдықта [[Африка]]дағы арыстан саны 30-50%-ға қысқарды. Арыстанның популяциясы әсіресе қорғалатын территориялардан тыс жерлерде қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп болып келеді. Санының азаюының себебі толық зерттелмеген, алайда ең ірі қауіптеріне мекен ету аймағының жоғалуы мен адамдар тарапынан браконьерлік жатады. Арыстандар сонау [[Рим империясы]]ның кезінен торда ұсталған,ал XVIII ғасыр соңынан бастап зообақтардағы негізгі аңдарға айналды. Бүкіл әлемнің зообақтары жоғалып бара жатқан азиаттық түрін барлау бағдарламасына қатысады. Арыстандар адам мәдениетінде басты рөлдердің бірін алады. Бұл аңдардың суреттері палеолиттен бері атақты, оған Ласко және [[Шове үңгірлері]]ндегі қабырға жазулары дәлел. Арыстан антикалық кезеңде және [[Орта ғасыр]]да танымал болған, олар өз орындарын мүсін өнері, сурет өнері, ұлттық туларда, елтаңбаларда, әдебиетте және фильмдерден тапты. == Этимологиясы == Көптеген роман және латын тілдес елдерде арыстан атауы латын тілідегі “leo” немесе көне грек тіліндегі “λέων” сөзінен шыққан. Алғаш болып арыстан туралы ғылыми сипаттама швед ғалымы Карл Линнеяның “Systema naturae” атты жұмысында жариялады. Өз зерттеу жұмысында автор жыртқыш аңды «Felis Лео» ретінде қарастырды. Panthera тектес ғылыми атауы ежелгі грек тілінен “ πάνθηρ”, ал бұл сөздің түп тамыры шығыс тілінен, нақтырақ айтқанда көне үнді тіліндегі жолбарыс сөзінен, “ पुण्डरीकः” бастау адады. == Систематикасы және Эволюциясы == Арыстан жыртқыш сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқым (Felidae) қатарына кіретін төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Бұл топқа арыстанмен қоса жолбарыс, теңбілшер (ягуар) және де барыс (леопард) жатады. Тарихи деректерге сүйенсек, арыстан бастапқыда, нақтырақ айтақанда 800 000 – 1 млн жыл бұрын, Африканы мекен еткен. Уақыт өте, Голарктиа аумағына толықтай тараған. Тарихшылар қазба жұмыстарының нәтежесінде Еуропада, [[Италия]] қаласы [[Изерния]] маңында Пантера лео фоссилис түріне жататын жыртқыш аң сүйектері табылған болатын. Ғалымдар бұл жыртқыш шамамен 700 000 жыл бұрын өмір сүрген деген тұжырымға тоқтады. Шамамен осыдан 300 000 бұрын Еуропаның барлық аумағында және Сібірде өте ірі үңгір арыстаны өмір сүрген. Чукотка мен Алясканың байланыстыратын жоғарғы Плейстоценде арқылы арыстандар Солтүстік және Оңтүстік Америка аумағына да тараған. Осылайша америкалық арыстан (Panthera Leo atrox) қалыптасты. Алайда шамамен 10 000 жыл бұрын арыстаның бұл түрі соңғы мұз басу кезінде жойылып кетті. == Түрлері == Бұрынғы дәстүрлі классификацияға байланысты арыстандарды 12 түрге бөліп қарастыруға болады. Олардың ішінде ең үлкені барбариялық арыстан болады. Дәстүрлі классификацияға байланысты жануарлардың негізгі ерекшеліктері: олардың дене бітімі мен жал бейнесінде деп саналады. Алайда бұл сипаттамаларға байланысты айтарлық айырмашылықтар ерекшеленбегендіктен және арыстанның әр түрінің мекен ету аймағына байланысты өзгермелілігін ескере отырып, соңғы уақытта кейбір ғалымдар, дәстүрлі классификацияның жарты бөлігін жарамсыз деп санайды. Сол себепті, қазіргі уақытта арыстандарды тек сегіз түрге бөліп қарастыру қалыптасқан. Ескере кететін мәселе, олардың ішінде Сары арыстан (Panthera leo melanochaita) есепке алынбаған. Африкада өмір сүретін арыстандардың митохронды өзгерісі өте төмен болуына байланысты, Сахараның оңтүстік аумағын мекен ететін арыстандар бір түр болып табылады. Ал Кенияның шығыс бөлігіндегі, Цаво аймағындағы арыстандары генетикалық ұқсастықтарға қарай, Кенияның батыс аумағындағы арыстандарға қарағанда, Трансвааля арыстандарына жақын болып келеді. ===Қазіргі заманғы=== Қазіргі уақытта (Голоценовая дәуірі) арыстанның 8 түрлі түрі қарастырылады: * Panthera Leo persica - азиялық, парсы немесе үнді арыстаны. Бұрын ол бүкіл Түркия, Оңтүстік-Батыс Азия, Пәкістан, Үндістан және Бангладеште таралған болатын. Олардың мекен аумағы ыңғайлығына, көп таралуы және арыстанның қымбат бағалылығы браконьерлер үшін оларды оңай нысанаға айналдырды. Осының салдарынан жыртқыштың бұл түрі тек Үндістан елінде, Гир орманында сақталған. Соңғы деректерге сүйенсек, қазігі уақытта арыстанның бұл түрінен шамамен 300 қалды. *Panthera Leo Leo – бербериялық арыстан. Шамадан тыс аң аулау салдарынан, жабайы табиғаттан жоғалған. Дегенмен кейбір араларында аман қалғандарда бар болуы әбден мүмкін. Олар арыстантардың ішіндегі ең үлкен түрілерінің бірі – ер арыстанның дене ұзындығы 3-3.3 м дейін жетеді, ал салмағы - 200 кг асады. Бербериялық арыстандар Мароккодан Египетке дейінгі аумақта таралған болатын. Соңғы жабайы бербериялық арыстан 1922 жылы Мороккода атып алынған. * Panthera Leo senegalensis - Сенегал немесе Батыс Африкалық арыстан. Батыс Африка аумағында, Сенегалдан Нигерия дейінгі аралықта тараған. *Panthera Leo azandica – Солтүстік Конго арыстаны. Конго Демократиялық Республикасының солтүстік-шығыс бөлігінде мекен етеді. *Panthera Leo nubica - Шығыс Африкалық немесе масаи арыстаны. Мекен ету аймағы Шығыс Африканы, Эфиопия мен Кениядан Танзания және Мозамбикке дейінгі жерлерді қамтиды. *Panthera Leo bleyenberghi –Оңтүстік батыс Африкалық немесе Катангиялық арыстан. Оңтүстік-Батыс Африкада елдерінде: Намибия, Ботсвана, Ангола, Заир, Замбия және Зимбабведе кең таралған. *Panthera Leo krugeri - Оңтүстік-шығыс Африка немесе Трансвааль арыстаны. Таралу аймағы Оңтүстік Африка Республикасының Трансвааль аймағын қамтиды. Әсіресе Крюгер Ұлттық паркінде кең тараған. *Panthera Leo melanochaita – Кап арыстаны. 1860 жылдан бері арыстаннаң бұл түрі жабайы табиғатта жоғалған деп саналады. Митохондриальды ДНК зерттеу нәтижелері бойынша ғалымдар оны кейде бөлек түрге жатқызады. Кейбір ғалымдардың сенуінше Кап арыстаны оңтүстік Трансваль арыстанының бір бөлігі болуы мүмкін. ===Плейстоцендік=== *Panthera Leo atrox - американлық үңгір арыстаны. Арыстаның бұл түрі плейстоцен дәуірінде, Солтүстік Америкада Канададан Перуге дейінгі аумақта мекен еткен. Зертеу нәтижелеріне сүйенсек, 10000 жыл бұрын бұл арыстанның түрі жоғалған. Кейде америкалық және үңгір арыстандарын жеке-жеке бөліп қарайды. Бірақ соңғы филогенетикалық зерттеулер, бұл екеуінің де арыстандар санатына жататынын көрсетті. Олар арыстандар арасындағы ең үлкен түрлерінің бірі – дене ұзындығы1,6- 2,5 м, ал салмағы 250-300 кг дейін жететін болған. Әсіресе, оның ерекшелігі ретінде ірі көлемді басы, тығыз келген дене бітімі, қуатты аяғы және ұзын құйрығын айта аламыз. Жалының бар болғандығы жайында нақты дерек жоқ. *Panthera Leo fossilis - еуропалық үңгір арыстаны ретінде белгілі. 500,000 жыл бұрын өмір сүрген. Германия және Италияда табылған сүйектерге қарап, ғалымдар олардың дене бітімі америкалық арыстанға ұқсас болған деген тұжырымға тоқтаған. *Panthera Leo spelaea – еуропалық және еуразиялық [[үңгір арыстаны]] ретінде белгілі. Осыдан 3000-10 000 жыл бұрын Еуразияда аумағанда кеңінен тараған. Арыстанның бұл түрі тарихта палеолит кезеңінде піл сүйегінен салынған суретімен және саздан жасалған мүсінімен белгілі. Сақталған суреттер бізге үңгір арыстанының құлағы шығыңқы, шыбықты құйрығы және жолбарыстікіндей жолағы бар болғанын жеткізеді. Аталық арыстандардың мойын айналасында кіші көлемде жалы болған. ===Күмәнді түршелер=== * Panthera leo sinhaleyus — [[Шри-Ланка арыстаны]]. Шамамен 39 000 жыл бұрын арыстанның бұл түрі жойылып кеткен. Шри-Ланканың Курувита атты қаласында табылған екі тісімен ғана тарихта әйгілі. Осы дерекке негізделе отырып, 1939 жылы Поль Пиерис арыстанның бұл түрінің өмір сүргені жайлы жариялады. * Panthera leo europaea — еуропа арыстаны. Тарихшылардың мәлімдеуінше, азия және үңгір арыстанымен ұқсас болған. Алайда деректердің аздығына байланысты еуропа арыстаны күмәнді түршелер қатарына жатады. Шамамен 100 жыл бұрын адамдар тарапынан шектен тыс браконьерлікке байланысты толықтай құрып кеткен. Балкандарда (қазіргі Планина), Францияның оңтүстігінде және Пиреней аралындарында көп тараған. Гректер мен римдіктер арасында аң аулауда жиі кездесетін жануар болып есептелетін. * Panthera leo youngi, немесе Panthera youngi — қытай үңгір арыстаны. 350 000 жыл бұрын Қытайдың солтүстік-шығысында мекен еткен. Бұл түршенің заманауи түршелерге қатысы дәлелденбеген, бәлкім, ол өз басына бөлек түр болған деген пікір де қалыптасқан. * Panthera leo maculates – дақты арыстан немесе марози. Жергілікті тұрғындардың мәлімдемелеріне сүйенетін болсақ, бұл түршені Абердар жотасынан кездестіруге болады. Шығыс Африкалық арыстаннан айырмашылығы кішіректігі және дақты терісінде. Марозидің ізіне түсу үшін сол аймаққа экспедиция жөнелтілген. Алайда экспедиция құрамы белгісіз бір жыртқыштың ізін табады, бірақ ол жануарды не қолға түсіру, тым болмаса суретке түсіру де мүмкін болмады. == Гибридтер == Арыстан жолбарыспен жұптаса алады (амур және бенгал түршелерімен жиірек), бұл жағдайларда – Лигр және Тигролев гибридтері пайда болды. Арыстанды барыспен жұптастырғанда леопон пайда болады, ал арыстан мен теңбілшер (ягуар) гибриді ягулев деп аталады. Марози (дақты арыстан), кейбір ғалымдардың болжамынша – табиғи леопон болып табылады. Конголезиялық дақты арыстан, арыстан, теңбілшер және барысты жұптастырғандағы пайда болатын, үш түрше гибриді болып саналады. Бұрында гибрид хайуанаттар бағында жиі өсірілетін еді; ал қазір арыстан түрлері мен түршелерін сақтап қалу мақсатын ерекше бақылауға алынуына байланысты бұл әрекет қолданылмайды. Лигр – арыстан мен өлекшін (жолбарыстың ұрғашысы)арасындағы гибриді. Дене бітіміне жауап беретін ген тек әкеден өтетін болғандықтан, лигрлер үлкендігі жағынан әрқашан өз ата-аналарынан ірі болады. Оларда екі ата-анасынан да өтетін физикалық сипаттама сақталады (денесінің құм түстес бояуындағы дақтар мен жолақтар). Лигр аталықтары әрқашан ұрықсыз, ал аналықтары болса, көп жағдайда, төлдеуге қабілетті. Лигрдің тек жартысында ғана шынайы арыстан жалы өсіп шығады. Дене ұзындығы – 3-3,5 м, салмағы – 360-450 кг немесе одан көп. Тигролев – жолбарыс пен арыстанның қаншығының гибриді. Лигр аналығы бастапқы түр аталықтарынан төлдете алады, соның нәтижесінде екінші ұрпақ гибридтерін береді. Лигр аналығын арыстанмен жұптастырғанда лилигр пайда болады, ал жолбарыспен болса - талигр болады.Талигр жолбарыстың кейбір белгілері бар және өте үлкен жолбарысқа ұқсайды. == Дене Бітімі және Сипаты == Арыстан – барлық мысық тұқымдастар ішінде иығының биіктігімен ең үлкені болып саналады. Ал салмағы жағынан арыстан мен жолбарыстың түршелері салыстырмалы келеді. Арыстандардың аяқтары мықты, жақтары күшті, ал азу тістерінің ұзындығы 8 см, сондықтан да бұл жыртқыштар жеткілікті үлкен жануарларды өлтіре алады. Арыстанның бас қаңқасы жолбарыстікіне өте ұқсайды, әдеттегідей маңдай ауданы жалпақ және төмендеу. Мұрын тесіктері жолбарыстыкіне қарағанда кеңдеу. Осыған қарамастан, бұл екі түрдің бас қаңқа пішіндері өте ұқсас, айырмашылықтар тек төменгі жақтың құрылысында. Ал түстері болса енеке (сиыр тұқымдас күйіс қайыратын жануар) терісінің түсінен бастап, сарғыш, қызғылт немесе қою қоңыр түстері арасында ауыса береді. Арыстанның денесінің төменгі жағы жоғарғы жағына қарағанда ашықтау, ал құйрығының ұшы қара болып келеді. Арыстанның күшіктері туғанында денелерінде барыстікіне ұқсас қоңыр дақтары болады. Уақыт өте жыныстық жетілістерге байланысты бұл дақтар жоқ болады, бірақ кейбір ересектерде, әсіресе аналықтарда, олар қарын мен аяқтарында сақталуы мүмкін. Арыстандар – жыныстық деморфизмі (қаншырлары (львица) кішілеу және жалы жоқ) жақсы көрсетілген сирек кездесетін жыртқыштардың бірі және мысық тектестілер арасындағы жалғыз өкілі. Аналықтары жиірек аң аулаумен, топқа қорек табумен айналысады. Сондықтан да жалы, аң аулау барысында өзге жануарлардан тығылуға бөгет жасайтындықтан, оларда жал өспейді. Жал түсі ақтан қараға ауысады, ал уақыт өте келе қоюлана түседі. Ересек арыстандардың салмағы аталықтарда 150-250 кг, ал аналықтарда 120-182 кг болады. Ноуэлл мен Джексонның есептеулеріне қарағанда, аталықтардың орташа салмағы 181, ал аналықтардың орташа салмағы 126 кг. Тіпті Кения тауларында атылған арыстанның бірінің салмағы 272 кг дейін жеткені тіркелген [25]. Жалпы арыстандардың дене бітімі қоршаған орта мен таралу аймағына қарай өзгереді. Мысалы, Оңтүстік Африка арыстандары, жалпы алғанда, континенттің шығысындағы арыстандардан 5% ірі әрі ауыр болып келеді. Арыстандардың денесінің ұзындығы басын қосқанда аталықтарда 170-250 см, ал аналықтарда 140-175 см болады. Иық биіктігі аталықтарында 123 см шамасы және аналықтарында 107 см. Арыстанның құйрығының ұзындығына тоқталатын болсақ, аталығында 90 см-ден 105 см дейін жетеді, ал аналықта салыстырмалы түрде қысқа, 70-100 см аралығында. Дене ұзындығы жағынан ең ұзын арыстан 1973 жылдың қазан айында Анголаның оңтүстік бөлігінде атылған қара жалды аталық 3,3 м болып тіркелген. Тарихтағы ең ауыр арыстантардың бірі адам жегіштігімен де танымал. Ол Оңтүстік Африкадағы Шығыс Трансваалде 1936 жылы атылған болатын. Сол уақытта оның салмағы 313 кг тартатын [43]. Қолда өсірілетін арыстандар, заңды түрде, жабайы табиғатты мекендейтін жыртқыштардан салмағы жағынан әлде қайда ауыр болып келеді. 1970 жылы Ұлыбританияның Колчестер жануарлар бағында тіркелген Симба атты арыстанның салмағы 375 кг еді [44]. Ал тарихи кезеңдерде құрып кеткен арыстан түршелеріне келер болсақ, олардың салмағы мен бойы жайлы мағлұматтар жалпы алғанда жеткіліксіз және нақты деректер жоқ. Бірақ, солардың ішіндегі кейбіреуінің, мысалы барбариялық түрше, салмағы жағынын қазіргі ең ірі деген арыстандардан үлкен болуы ғажап емес. Атақты арыстан аңшысы Жюль Жерар 19 ғасыр ортасында былай деп жазған – Ересек аталық арыстанның дене салмағы 600 фунттан (~272 кг) кем емес. Егер бұл деректер рас болса, онда барбариялық арыстан салмағы жағынан орташа алғанда қазіргі таңдағы арыстан түршелерінен де, жолбарыс түршелерінен де ауыр деген тұжырымға келеміз. Одан қосса, Жюль Жерар аталықтардың ізінің үлкендігі жайлы – Саусақтарды ашып тұрғандағы алақанның ауданынан үлкен, өлтірілген арыстанның басын бір адамның көтеруі қиын және топтарының ең күшті деген мүшесіне өлтірілген арыстанның басы мен терісін кигізгенде әлгінің отырып қалғанын жазған. Бұл да осы түршенің үлкендігі жайлы және дене бітімі туралы жанама мағлұмат береді. Әрине, бұл мағлұматтарды дәлелденген деп айта алмаймыз және бұл мағлұматтардың түрше жайлы нақты шешім шығару үшін жеткіліксіз. Аталық арыстан болсын, аналық арыстан болсын, бір ерекше өзгешелігі болып ақ-ұлпа түйін – құйрығының ұшындағы "шашақ" саналады. Ол түйіннің ұзындығы – 5 см шамасында. Жаңа туғанда шашақ болмайды, уақыт өте ол тек арыстанның балаларының 5 айлылығынан бастап дами бастайды. Ал жеті айлық кезінде ол анық байқалады. Кейбір түршелердің шашағынының ішінде "өкшелік" болады. Ол құйрық омыртқасының ұшындағы бөлшектердің бір-біріне жабысқанынан құралады. == Аң аулауы және қоректенуі == Арыстандар – өз құрбанын үйлескен топ болып аулайтын мықты жыртқыш. Арыстан қысқа қашықтықта тез жүгіреді және сол себепті өзінің құрбанына қысқа арақашықтықтан шабуылдайды. Өз құрбанына жақындау үшін көптеген айла-тәсіл қолданады, мысалыға түнгі уақытта шабуылдайды. Арыстан құрбанына 30 метр арақашық қалғанға дейін білдірмей жақындап, топты жан-жағынан қоршайды. Құрбандар қоршауға түскен кезде ең жақын жануарға тап береді. Арыстандар бар күшін салып, өз құрбанына шапшаң секіріп ұстауға тырысады. Қолға түскен жануар көп жағдайда тұншығып жан тапсырады. Ұсақ жануарлар арыстанның табанының соққысынан лезде мерт болады. Африкада арыстанның басты олжасы ретінде гну, ала құлан, енеке саналса, Үндістанда нильгау, жабайы қабан және бұғының кей түрі сияқты ірі сүтқоректілер жатады. Арыстанның басқа жануарларға да шабуылдауы сирек кездесетін жағдай емес. Кейде арыстандар Томпсонның газелі немесе спрингбок сияқты ұсақ жануар, киіктерді азық етеді. Арыстандар топ болып шабуыл жасайтындықтан олар көптеген ірі сүтқоректіні аулай алады. Алайда көп жағдайда олар ересек керіктерге өзі жарақаттанып қалмауы үшін тиіспейді. Жалпы статистикаға жүгінетін болсақ, арыстандар салмағы 190 – 550 кг аралығындағы сүтқоректілерді азық қылады. Африкадағы арыстанның басты олжасы гну және ала құлан. Ересек пілдер, сусиыры, мүйізтұмсық және шапшаң антилопа арыстандарды аса қызықтырмайды. Соған қарамастан, керік және енеке кейбір жерлерде арыстандардың қорегі болады, мысалы, Крюгер Ұлттық саябағында. Маньяра саябағында енеке көп болғандықтан олар арыстандардың ас үлесінің 62% құрайды. Арыстандардың сусиырға шабуылы сирек кездесетін оқиға. Жыртқыштар ересек мүйізтұмсықтан алшақ жүреді. “Chobe” саябағында арыстандардың пілдерге шабуыл жасағаны тіркелген. Саябақ әкімшілігінің айтуы бойынша, аш арыстандар басында кішкентай пілге шабуыл жасаған, ал түнде пілдің көзі көрмейтіндіктен ересек пілдерге де шабуылдаған. Сондай-ақ арыстандар жергілікті мал шаруашылығына да шабуылдайды. Үндістанда бұл жағдай жиі кездеседі. Олар гепард, қабылан, қорқау және ауру жыртқыштарды да қорек етеді. Арыстан бір жегенде 30 кг ет жей алады, егер ұстаған олжасы таусылмаса келесі қоректенуге дейін бірнеше сағат демалады. Ересек арыстанның қаншығына шамамен тәулігіне 5 кг ет қажет, ал еркек арыстанға шамамен 7 кг. Арыстанның қаншығы ашық кеңістікте аң аулайтын болғандықтан, келісілген іс-әрекеттері неғұрлым табысты аң аулауға әкеледі. Бұл әсіресе ірі сүтқоректілерге шабуылда қолданылады. Сонымен қатар, олар топ болып өз олжасын басқа жыртқыштардан қорғайды. Арыстанның қаншығы аң аулауда басты рөл ойнайды. Ал аталық арыстан тек қана ірі жануарларға шабуыл жасайды. Жас арыстандар ересек арыстандардың шабуылын бақылайды. Бірақ, өздері бір жасқа толғанда шабуылдарға қосыла бастайды. Ал, екі жасқа келгенде өздері толықтай аң аулайды. == Көбеюі және өмірлік циклі == Төрт жастағы арыстан қаншығының көбісі ұрпақ жаңғырта алады. Басқа да мысық тұқымдастар сияқты арыстанның жыныстық мүшесінде қарсы бағытта бағытталған тікенектер орналасқан. Бұл тікенектер шағылысу кезінде қаншық арыстанда овуляция тудырады. Арыстанның қаншығы овуляция кезінде бірнеше еркек арыстандармен шағылыса алады. Арыстандар «mating bout» кезінде күніне 20-40 рет шағылыса алады. Арыстандар жабайы табиғат жағдайында өте жақсы көбейеді. Буаздылықтың орташа ұзақтығы 110 күнге дейін созылады. Содан кейін, қаншық арыстан төрт күшікке дейін туады және күшіктерін оңаша жерге тығып қояды. Ол күшіктерін тыққан жерге жақын аумақта ғана аң аулайды. Күшіктер соқыр және әлсіз болып туады. Олардың көздері туғаннан соң бір апта көлемінде ашылады. Жаңа туған күшіктің салмағы орта есеппен 1,2 – 2,1 кг болады. Олар үш аптадан кейін жүре бастайды. Сақтық үшін арыстанның қаншығы күшіктерін айына бірнеше рет басқа жерге тасып, орын ауыстырады. Әдетте, арыстанның қаншығы күшіктері 6 – 8 апта болған кезде ғана қайта топқа оралады. Арыстан күшіктеріне аштықтан өлуден басқа көптеген қауіп төнеді. Мысалы, қорқау, шибөрі, қабылан, бүркіт және жыландар арыстан күшіктеріне қауіпті болып есептеледі. Тіпті енекелер де арыстан күшіктерінің иісін сезіп, оларды қаншық арыстанның тыққан жерінен тауып алып, сүзіп өлтіруі мүмкін. Жалпы алғанда, осындай себептерге байланысты кем дегенде арыстан күшіктерінің 80% екі жасқа жетпей көз жұмады. Арыстан күшіктері топтың басқа мүшелерімен кездескенде қорқады. Алайда, уақыт өте келе олар бір-бірімен және ересек арыстандармен де ойнай бастайды. Арыстан қаншығы басқа қаншықтардың күшіктеріне қарағанда өз күшіктеріне өте шыдамды болады. Еркек арыстан күшіктерге түрлі көзқараста болуы мүмкін, олармен кейде ойнап, кейде маңына да жолатпайды. Арыстан қаншығында лактация 6-7 айға созылады. Еркек арыстанда жыныстық жетілу мерзімі 3 жыл, ал 4-5 жыл болған кезде топтағы басқа еркек арыстанды ығыстыра алады. Арыстандар 10-15 жасында әлсірейді. Бірақ, көбісі бұл жасқа дейін өмір сүрмейді. Еркек арыстандар басқа топты қайта басып ала алмайды. Көп жағдайларда, қаншық арыстан өз күшіктерін басқа арыстандардан қорғайды. Кеңінен таралған пікірге қарамастан, топтан қаншық арыстандар да қуылуы мүмкін. Топ тым үлкен болғанда, жас қаншық арыстандар өз аймағынан кетуге мәжбүр болады. Сонымен қатар, билікті басқа арыстан алғанда жыныстық жағынан жетілмеген ұрғашы арыстан қуылады. Көшпелі арыстан үшін әрі қарай өмір сүру өте қиын. Кейде көшпелі арыстан қаншықтары бір-бірімен қызтекелік қарым-қатынаста болуы мүмкін. == Табиғи жаулары, аурулар және паразиттер == Өздерінің көлемі және күшінің арқасында ересек арыстандардың табиғи жаулары жоқ. Алайда, арыстандар басқа арыстандардың құрбаны болуы мүмкін және бұл жағдай өте көп кездеседі. Екі топ кездескеде арыстандар бір-біріне ауыр жарақат жасайды. Ауру, ересек арыстандар және олардың күшіктері басқа жыртқыштардың құрбаны болу мүмкіндігі жоғары. Сондай-ақ, арыстандар аң аулау кезінде мерт болуы да мүмкін. Арыстандар паразиттерден көп зардап шегеді. Кенелер арыстанның тісі және табаны жетпейтін, құлақ, мойын, шап секілді терісі жұқа жерлерде орналасады. Арыстандар құрттардан зардап шегеді. Олардың басым бөлігі Taenia ленталы құрттары. Құртпен ауыру антилопа етімен қоректенгенде болады. 1962 жылы, Нгоронгоро кратерінде арыстандарды “Stomoxys calcitrans” атты шыбын шағып, олардың саны 70-тен 15-ке дейін азайғаны тіркелген. Осымен қатар арыстан ит обасы мен мысық вирусын жергілікті жануарлардан жұқтыруы мұмкін. 1994 жылы Серенгетидегі ауру өршуінен арыстандарда тырыспа сияқты неврологиялық симптом кездесті. Өршу кезінде энцефалит және пневмониядан бірнеше арыстан қырылды. АҚТҚ-ға ұқсас мысық имуннотапшылық вирусынан Азия мен Намибия арыстандары зардап шегеді. == Арыстан әдебиет және кино саласында == Арыстан бейнесін кинематографияда кездестіруге болады. Ақырып тұрған арыстан американдық кино түсіру және кино өнімдерін жалға берумен айналысатын «Metro Goldwyn Mayer» серіктестігінің ресми логотипі. Логотипте арыстан бейнесін қолдануды суретші Ховард Дитц ұсынған. Эмблемада бейнеленген арыстан Колумбия университетінің спорт коммандасының бойтұмарынан алынған. Осы уақытқа дейін «Metro Goldwyn Mayer» серіктестігінің логотипі үшін бес арыстан суретке түсірілген. Сондай-ақ, арыстан бейнесі Венециялық кинофестивальдің басты сыйы ретінде Алтын және Күміс арыстан мүсініне берілген. Арыстан – балалардың анимациялық қойылымдарының танымал бейнесі. Олардың бірі Дисней студиясының «Король Лев» атты мультипликациялық фильмі және одан кейін артына жылдар салып шыққан екінші және үшінші бөлімдері. Антропоморфты арыстан жапон-американдық «Вокруг света с Вилли Фогом» және 1983 жылы Жюль Верн романы негізінде түсірілген «Вокруг света за 80 дней» мультсериалында басты кейіпкер болып табылады. Бұған қоса антроморфты арыстан 1973 жылғы Дисней студиясының «Робин Гуд» атты анимациялық фильмінде Джон ханзада кейіпінде суреттелген. Бонифация атты цирк арыстаны және оның Африкаға демалысы туралы «Каникулы Бонифация» атты кеңестік мультипликациялық фильмінде баяндалған. (1965 жыл, режиссёр Фёдор Хитрук). Осы мультиплекациялық фильм Чехия жазушысы Милош Мацоурек ертегісі негізінде тусірілген. Алекс атты арыстан «DreamWorks Pictures» студиясының «Мадагаскар», «Мадагаскар 2» және «Мадагаскар 3» мультипликациялық фильмдерінде басты рольде болып табылады. Арыстан және оның күшігі «Большое путешествие» атты мультиплекациялық фильмнің басты кейіпкерлері. Және де арыстанның күшігі «Как Львёнок и Черепаха пели песню» анимациялық фильмінің басты кейіпкері болып табылады. 1996 жылы Стивен Хопкинспен түсірілген «Призрак и Тьма» (ағл. The Ghost and the Darkness) атты тарихи-шытырман оқиғалы фильмінде 1898 жылы Цаво өзені маңындағы темір жол құрылысына кедергі келтірген адам жегіш арыстандар туралы шынайы оқиға суреттелген. Бұл фильмді түсіру барысында темір жол құрылысы басында болған және осы оқиғаларды көрген Джон Генри Паттерсон қолбасшының кітабынан алынған жәйіттер бейнеленеді. Джой Адамсон — табиғаттанушы, жазушы, жануарлар әлемін қорғаушы арыстандар туралы өзінің «Рождённая свободной», «Живущая свободной», «Свободная навсегда» атты кітаптарымен белгілі. Бұл кітаптар 1966 – 1972 жылдар аралығында жарық көрген. Арыстан туралы жазушылар да қарап қалған емес. Ойдан шығарылған Аслан атты арыстан «Нарния күнтізбесі» кітабы және осы кітап негізінде түсірілген фильмнің басты кейіпкері болып табылады. Мұнда, арыстан Нарния әлемінің жасаушысы, апат кезінде көмектесетін Ұлы арыстан ретінде суреттелген. Сондай-ақ, арыстан Конан және Аквилон патшасының символы болып табылады. Бұрын Конан қарақшы болған кезінде, оны Амра деп атаған. Бұл Р.И.Ховардтың аудармасы бойынша «арыстан» дегенді білдіреді екен. Батыл арыстан Сиқыр елі және Зүбаржат қаласы атты ертегінің басты кейіпкерлерінің бірі болып табылады (авторы Александр Волков, құрылтайшысы Лаймен Фрэнк Баум). Джой Адамсон — табиғаттанушы, жазушы, жануарлар әлемін қорғаушы, арыстан туралы өзінің «Рождённая свободной», «Живущая свободной», «Свободная навсегда» атты кітаптарымен белгілі. Бұл кітаптар 1966 – 1972 жылдар аралығында жарық көрген. == Қазіргі заманғы мәдениетте == Арыстандар - спорт түрлерінің танымал бойтұмарлары болып табылады. Арыстан 1966 және 2006 жылдары футболдан Әлем Чемпионатының бойтұмары ретінде бейнеленді. Арыстан - көптеген ұйымдар мен заң фирмаларының эмблемаларының танымал бейнесі. Геральдикалық арыстан Француз автокөлік компаниясы «Peugeot» және Австралиялық «Holden» автокөліктерінің эмблемасы болып табылады. Арыстан мен Күн бейнесі Иранның ресми эмблемасы болып саналады. Бұл бейне 1846 – 1979 жылдары Иранның ұлттық туында бейнеленді. Алдыңғы табанында семсерді көтеріп ұстаған арыстан Шри-Ланканың туында және елтаңбасында орын тапқан. Неміс автокөлік компаниясы «MAN» логотипінде де арыстан бейнеленген. {{уики}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Арыстандар]] [[Санат:Африка сүтқоректілері]] 7ycrqlg6e731nk29hr7l25t1uoa7qmi 3634171 3634159 2026-07-24T09:30:00Z Kvazimodo 124458 [[Арнайы:Үлесі/~2026-41314-69|~2026-41314-69]] ([[Қатысушы талқылауы:~2026-41314-69|талқылауы]]) істеген нөмір 3634159 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]], Vandalizm 3634171 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = EN | status_system = iucn3.1 | trend = down | image = HansomeLion 002.jpg | image_caption = (''P. tigris tigris'') | image_width = 250px | regnum = [[Жануарлар]] | classis = [[Сүтқоректілер]] | ordo = [[Жыртқыштар]] | familia = [[Мысықтәрізділер]] | genus = ''[[Panthera]]'' | species = '''''Felidae''''' | binomial = ''Panthera tigris'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | range_map = Lion distribution.png | range_map_width = 250px | range legend = {{легенда|red| Тарихи ауданы }} {{легенда|#1e90ff|Қазіргі аумағы }} }} [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Финда қорығында арыстан мен оның балаларының бейнесі]] '''Арыстан''' ({{lang-la|Panthera leo}}) – [[Жыртқыштар|жыртқыш]] сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқымының (Felidae) қатарына кіретін, үлкен мысықтар тұқым тармағына (Pantherinae) жататын төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Жолбарыспен қатар қазіргі мысық тектес аңдардың ең ірісі және кейбір еркектерінің салмағы 250кг-нан асады. Арыстанның ең ірі түрі жолбарыстың ең ірі түрінен үлкен не кіші деп нақты айту қиын. Амур жолбарысының салмағы өте үлкен екендігі де нақты емес. Ең ірі арыстан түрі(мысалы барбариялық) туралы мәлімет тарихта және ғылымда жоқ. Ал қолда өскен арыстанды алатын болсақ,олар әртүрлі тұқым түрлерімен жиі шағылысып жатады. Қолда өскен арыстан жолбарыстан өлшемі мен салмағы жағынан ірілеу болады деген пікір бар, алайда бұл ғылыми дәлелденген факт емес. Арыстанның тарихи мекен ету аймағы қазіргіден әлдеқайда кеңірек болған: ерте орта ғасырда арыстан Африканың шөлді далалары мен тропикалық ормандарынан басқа барлық жерінде бар еді, сонымен қоса [[Таяу Шығыс]], [[Иран]], тіпті кейбір [[Оңтүстік Еуропа]]да (мысалы, қазіргі Ресейдің оңтүстігінде, 45-інші солтүстік параллель бойымен көтеріле бере, мекен еткен) да кездесетін. Солтүстік және Солтүстік-Батыс Үндістанда арыстан әдеттегі жыртқыш болатұғын. Алайда адамдардың арыстанның артына түсуі және мекен ету аймағының құртылуы арыстандардың Африкада, тек Сахараның Оңтүстігі тарапында ғана сақталуына әкеліп соқты, қазір олардың мекен ету аймағы қатты қысқарды. Азияда кішкене популяция (бірлестік) Гир орманында ғана бар (Үндістанның Гужарат штатында). Кейінгі плейстоценге дейін, шамамен 10 000 жыл бұрын, арыстан сүтқоректілер ішінде саны бойынша жер бетінде адамдардан кейінгі екінші орынды алатын. Олардың қазба қалдықтары [[Африка]]ның көп бөлігінде, [[Еуразия]] территориясында, [[Батыс Еуропа]]дан [[Үндістан]]ға дейін және [[Солтүстік Америка]]да [[Юкон]]нан [[Перу]]ге дейінгі аймақтарда табылған. Үңгір жазуларымен танымал еуропалық үңгір арыстаны қазіргі арыстанның тұқымдас түрі болса керек. Арыстанның сыртқы көрінісі әртүрлі. Олар жыныстық диформизм анық байқалатын сирек жыртқыштардың бірі. Еркектері ұрғашыларынан үлкен болып қана қоймай, сонымен қатар кейбір тұқымдарда едәуір дамып, иықтарын, арқасының кейбір жерлерін және кеудесін жауып тұратын жалдары да болады. Түсінде сары-сұр түстердің түрлі реңктері болады, жалы әдетте терімен бір түстес болады, бірақ қанық тіпті қара да болуы мүмкін. Арыстанның түрлері көп жағдайда жалының түсімен анықталады. Жалынан басқа, денесіндегі жүні қысқа болады, тек құйрығының ұшында бір шоқ ұзын жүн болады. Арыстан әдетте саваннаны мекендейді, бірақ кейде бұталы-ағашты аймаққа немесе орманға да өтуі мүмкін. Басқа мысық тектес аңдармен салыстырғанда арыстандар жеке-жеке емес ерекше топтарда – прайдтарда өмір сүреді. Прайд әдетте туыстас ұрғашылардан, бірнеше ірі аталықтар мен жас күшіктерден тұрады. Ұрғашылары бірігіп азық іздейді, көбіне ірі тұяқты аңдарға шабуыл жасайды. Арыстандар адамдарға әдейі шабуылдамайды, бірақ ондай жағдайлар да көп кездеседі. Арыстандар ерекше мықты жыртқыш, яғни азық тізбегі жоғары деңгейді алады. Табиғатта арыстан он-он төрт жыл арасында өмір сүреді, қолда өссе жиырма жылдан астам өмір сүру мүмкіндігі бар. Әдетте еркектерінің он жылдан астам уақыт өмір сүруі сирек кездеседі. Басқа арыстандармен арпалыстары өмір ұзақтықтарын қатты төмендетеді. Арыстандар популяция санының қайта қалпына келмейтіндей қысқаруынан қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп түрлерге жатады. Соңғы екі онжылдықта [[Африка]]дағы арыстан саны 30-50%-ға қысқарды. Арыстанның популяциясы әсіресе қорғалатын территориялардан тыс жерлерде қауіпке ұшырау мүмкіндігі көп болып келеді. Санының азаюының себебі толық зерттелмеген, алайда ең ірі қауіптеріне мекен ету аймағының жоғалуы мен адамдар тарапынан браконьерлік жатады. Арыстандар сонау [[Рим империясы]]ның кезінен торда ұсталған,ал XVIII ғасыр соңынан бастап зообақтардағы негізгі аңдарға айналды. Бүкіл әлемнің зообақтары жоғалып бара жатқан азиаттық түрін барлау бағдарламасына қатысады. Арыстандар адам мәдениетінде басты рөлдердің бірін алады. Бұл аңдардың суреттері палеолиттен бері атақты, оған Ласко және [[Шове үңгірлері]]ндегі қабырға жазулары дәлел. Арыстан антикалық кезеңде және [[Орта ғасыр]]да танымал болған, олар өз орындарын мүсін өнері, сурет өнері, ұлттық туларда, елтаңбаларда, әдебиетте және фильмдерден тапты. == Этимологиясы == Көптеген роман және латын тілдес елдерде арыстан атауы латын тілідегі “leo” немесе көне грек тіліндегі “λέων” сөзінен шыққан. Алғаш болып арыстан туралы ғылыми сипаттама швед ғалымы Карл Линнеяның “Systema naturae” атты жұмысында жариялады. Өз зерттеу жұмысында автор жыртқыш аңды «Felis Лео» ретінде қарастырды. Panthera тектес ғылыми атауы ежелгі грек тілінен “ πάνθηρ”, ал бұл сөздің түп тамыры шығыс тілінен, нақтырақ айтқанда көне үнді тіліндегі жолбарыс сөзінен, “ पुण्डरीकः” бастау адады. == Систематикасы және Эволюциясы == Арыстан жыртқыш сүтқоректілер түрінің мысық тектес тұқым (Felidae) қатарына кіретін төрт пантер (Panthera) тұқымының бірі. Бұл топқа арыстанмен қоса жолбарыс, теңбілшер (ягуар) және де барыс (леопард) жатады. Тарихи деректерге сүйенсек, арыстан бастапқыда, нақтырақ айтақанда 800 000 – 1 млн жыл бұрын, Африканы мекен еткен. Уақыт өте, Голарктиа аумағына толықтай тараған. Тарихшылар қазба жұмыстарының нәтежесінде Еуропада, [[Италия]] қаласы [[Изерния]] маңында Пантера лео фоссилис түріне жататын жыртқыш аң сүйектері табылған болатын. Ғалымдар бұл жыртқыш шамамен 700 000 жыл бұрын өмір сүрген деген тұжырымға тоқтады. Шамамен осыдан 300 000 бұрын Еуропаның барлық аумағында және Сібірде өте ірі үңгір арыстаны өмір сүрген. Чукотка мен Алясканың байланыстыратын жоғарғы Плейстоценде арқылы арыстандар Солтүстік және Оңтүстік Америка аумағына да тараған. Осылайша америкалық арыстан (Panthera Leo atrox) қалыптасты. Алайда шамамен 10 000 жыл бұрын арыстаның бұл түрі соңғы мұз басу кезінде жойылып кетті. == Түрлері == Бұрынғы дәстүрлі классификацияға байланысты арыстандарды 12 түрге бөліп қарастыруға болады. Олардың ішінде ең үлкені барбариялық арыстан болады. Дәстүрлі классификацияға байланысты жануарлардың негізгі ерекшеліктері: олардың дене бітімі мен жал бейнесінде деп саналады. Алайда бұл сипаттамаларға байланысты айтарлық айырмашылықтар ерекшеленбегендіктен және арыстанның әр түрінің мекен ету аймағына байланысты өзгермелілігін ескере отырып, соңғы уақытта кейбір ғалымдар, дәстүрлі классификацияның жарты бөлігін жарамсыз деп санайды. Сол себепті, қазіргі уақытта арыстандарды тек сегіз түрге бөліп қарастыру қалыптасқан. Ескере кететін мәселе, олардың ішінде Сары арыстан (Panthera leo melanochaita) есепке алынбаған. Африкада өмір сүретін арыстандардың митохронды өзгерісі өте төмен болуына байланысты, Сахараның оңтүстік аумағын мекен ететін арыстандар бір түр болып табылады. Ал Кенияның шығыс бөлігіндегі, Цаво аймағындағы арыстандары генетикалық ұқсастықтарға қарай, Кенияның батыс аумағындағы арыстандарға қарағанда, Трансвааля арыстандарына жақын болып келеді. ===Қазіргі заманғы=== Қазіргі уақытта (Голоценовая дәуірі) арыстанның 8 түрлі түрі қарастырылады: * Panthera Leo persica - азиялық, парсы немесе үнді арыстаны. Бұрын ол бүкіл Түркия, Оңтүстік-Батыс Азия, Пәкістан, Үндістан және Бангладеште таралған болатын. Олардың мекен аумағы ыңғайлығына, көп таралуы және арыстанның қымбат бағалылығы браконьерлер үшін оларды оңай нысанаға айналдырды. Осының салдарынан жыртқыштың бұл түрі тек Үндістан елінде, Гир орманында сақталған. Соңғы деректерге сүйенсек, қазігі уақытта арыстанның бұл түрінен шамамен 300 қалды. *Panthera Leo Leo – бербериялық арыстан. Шамадан тыс аң аулау салдарынан, жабайы табиғаттан жоғалған. Дегенмен кейбір араларында аман қалғандарда бар болуы әбден мүмкін. Олар арыстантардың ішіндегі ең үлкен түрілерінің бірі – ер арыстанның дене ұзындығы 3-3.3 м дейін жетеді, ал салмағы - 200 кг асады. Бербериялық арыстандар Мароккодан Египетке дейінгі аумақта таралған болатын. Соңғы жабайы бербериялық арыстан 1922 жылы Мороккода атып алынған. * Panthera Leo senegalensis - Сенегал немесе Батыс Африкалық арыстан. Батыс Африка аумағында, Сенегалдан Нигерия дейінгі аралықта тараған. *Panthera Leo azandica – Солтүстік Конго арыстаны. Конго Демократиялық Республикасының солтүстік-шығыс бөлігінде мекен етеді. *Panthera Leo nubica - Шығыс Африкалық немесе масаи арыстаны. Мекен ету аймағы Шығыс Африканы, Эфиопия мен Кениядан Танзания және Мозамбикке дейінгі жерлерді қамтиды. *Panthera Leo bleyenberghi –Оңтүстік батыс Африкалық немесе Катангиялық арыстан. Оңтүстік-Батыс Африкада елдерінде: Намибия, Ботсвана, Ангола, Заир, Замбия және Зимбабведе кең таралған. *Panthera Leo krugeri - Оңтүстік-шығыс Африка немесе Трансвааль арыстаны. Таралу аймағы Оңтүстік Африка Республикасының Трансвааль аймағын қамтиды. Әсіресе Крюгер Ұлттық паркінде кең тараған. *Panthera Leo melanochaita – Кап арыстаны. 1860 жылдан бері арыстаннаң бұл түрі жабайы табиғатта жоғалған деп саналады. Митохондриальды ДНК зерттеу нәтижелері бойынша ғалымдар оны кейде бөлек түрге жатқызады. Кейбір ғалымдардың сенуінше Кап арыстаны оңтүстік Трансваль арыстанының бір бөлігі болуы мүмкін. ===Плейстоцендік=== *Panthera Leo atrox - американлық үңгір арыстаны. Арыстаның бұл түрі плейстоцен дәуірінде, Солтүстік Америкада Канададан Перуге дейінгі аумақта мекен еткен. Зертеу нәтижелеріне сүйенсек, 10000 жыл бұрын бұл арыстанның түрі жоғалған. Кейде америкалық және үңгір арыстандарын жеке-жеке бөліп қарайды. Бірақ соңғы филогенетикалық зерттеулер, бұл екеуінің де арыстандар санатына жататынын көрсетті. Олар арыстандар арасындағы ең үлкен түрлерінің бірі – дене ұзындығы1,6- 2,5 м, ал салмағы 250-300 кг дейін жететін болған. Әсіресе, оның ерекшелігі ретінде ірі көлемді басы, тығыз келген дене бітімі, қуатты аяғы және ұзын құйрығын айта аламыз. Жалының бар болғандығы жайында нақты дерек жоқ. *Panthera Leo fossilis - еуропалық үңгір арыстаны ретінде белгілі. 500,000 жыл бұрын өмір сүрген. Германия және Италияда табылған сүйектерге қарап, ғалымдар олардың дене бітімі америкалық арыстанға ұқсас болған деген тұжырымға тоқтаған. *Panthera Leo spelaea – еуропалық және еуразиялық [[үңгір арыстаны]] ретінде белгілі. Осыдан 3000-10 000 жыл бұрын Еуразияда аумағанда кеңінен тараған. Арыстанның бұл түрі тарихта палеолит кезеңінде піл сүйегінен салынған суретімен және саздан жасалған мүсінімен белгілі. Сақталған суреттер бізге үңгір арыстанының құлағы шығыңқы, шыбықты құйрығы және жолбарыстікіндей жолағы бар болғанын жеткізеді. Аталық арыстандардың мойын айналасында кіші көлемде жалы болған. ===Күмәнді түршелер=== * Panthera leo sinhaleyus — [[Шри-Ланка арыстаны]]. Шамамен 39 000 жыл бұрын арыстанның бұл түрі жойылып кеткен. Шри-Ланканың Курувита атты қаласында табылған екі тісімен ғана тарихта әйгілі. Осы дерекке негізделе отырып, 1939 жылы Поль Пиерис арыстанның бұл түрінің өмір сүргені жайлы жариялады. * Panthera leo europaea — еуропа арыстаны. Тарихшылардың мәлімдеуінше, азия және үңгір арыстанымен ұқсас болған. Алайда деректердің аздығына байланысты еуропа арыстаны күмәнді түршелер қатарына жатады. Шамамен 100 жыл бұрын адамдар тарапынан шектен тыс браконьерлікке байланысты толықтай құрып кеткен. Балкандарда (қазіргі Планина), Францияның оңтүстігінде және Пиреней аралындарында көп тараған. Гректер мен римдіктер арасында аң аулауда жиі кездесетін жануар болып есептелетін. * Panthera leo youngi, немесе Panthera youngi — қытай үңгір арыстаны. 350 000 жыл бұрын Қытайдың солтүстік-шығысында мекен еткен. Бұл түршенің заманауи түршелерге қатысы дәлелденбеген, бәлкім, ол өз басына бөлек түр болған деген пікір де қалыптасқан. * Panthera leo maculates – дақты арыстан немесе марози. Жергілікті тұрғындардың мәлімдемелеріне сүйенетін болсақ, бұл түршені Абердар жотасынан кездестіруге болады. Шығыс Африкалық арыстаннан айырмашылығы кішіректігі және дақты терісінде. Марозидің ізіне түсу үшін сол аймаққа экспедиция жөнелтілген. Алайда экспедиция құрамы белгісіз бір жыртқыштың ізін табады, бірақ ол жануарды не қолға түсіру, тым болмаса суретке түсіру де мүмкін болмады. == Гибридтер == Арыстан жолбарыспен жұптаса алады (амур және бенгал түршелерімен жиірек), бұл жағдайларда – Лигр және Тигролев гибридтері пайда болды. Арыстанды барыспен жұптастырғанда леопон пайда болады, ал арыстан мен теңбілшер (ягуар) гибриді ягулев деп аталады. Марози (дақты арыстан), кейбір ғалымдардың болжамынша – табиғи леопон болып табылады. Конголезиялық дақты арыстан, арыстан, теңбілшер және барысты жұптастырғандағы пайда болатын, үш түрше гибриді болып саналады. Бұрында гибрид хайуанаттар бағында жиі өсірілетін еді; ал қазір арыстан түрлері мен түршелерін сақтап қалу мақсатын ерекше бақылауға алынуына байланысты бұл әрекет қолданылмайды. Лигр – арыстан мен өлекшін (жолбарыстың ұрғашысы)арасындағы гибриді. Дене бітіміне жауап беретін ген тек әкеден өтетін болғандықтан, лигрлер үлкендігі жағынан әрқашан өз ата-аналарынан ірі болады. Оларда екі ата-анасынан да өтетін физикалық сипаттама сақталады (денесінің құм түстес бояуындағы дақтар мен жолақтар). Лигр аталықтары әрқашан ұрықсыз, ал аналықтары болса, көп жағдайда, төлдеуге қабілетті. Лигрдің тек жартысында ғана шынайы арыстан жалы өсіп шығады. Дене ұзындығы – 3-3,5 м, салмағы – 360-450 кг немесе одан көп. Тигролев – жолбарыс пен арыстанның қаншығының гибриді. Лигр аналығы бастапқы түр аталықтарынан төлдете алады, соның нәтижесінде екінші ұрпақ гибридтерін береді. Лигр аналығын арыстанмен жұптастырғанда лилигр пайда болады, ал жолбарыспен болса - талигр болады.Талигр жолбарыстың кейбір белгілері бар және өте үлкен жолбарысқа ұқсайды. == Дене Бітімі және Сипаты == Арыстан – барлық мысық тұқымдастар ішінде иығының биіктігімен ең үлкені болып саналады. Ал салмағы жағынан арыстан мен жолбарыстың түршелері салыстырмалы келеді. Арыстандардың аяқтары мықты, жақтары күшті, ал азу тістерінің ұзындығы 8 см, сондықтан да бұл жыртқыштар жеткілікті үлкен жануарларды өлтіре алады. Арыстанның бас қаңқасы жолбарыстікіне өте ұқсайды, әдеттегідей маңдай ауданы жалпақ және төмендеу. Мұрын тесіктері жолбарыстыкіне қарағанда кеңдеу. Осыған қарамастан, бұл екі түрдің бас қаңқа пішіндері өте ұқсас, айырмашылықтар тек төменгі жақтың құрылысында. Ал түстері болса енеке (сиыр тұқымдас күйіс қайыратын жануар) терісінің түсінен бастап, сарғыш, қызғылт немесе қою қоңыр түстері арасында ауыса береді. Арыстанның денесінің төменгі жағы жоғарғы жағына қарағанда ашықтау, ал құйрығының ұшы қара болып келеді. Арыстанның күшіктері туғанында денелерінде барыстікіне ұқсас қоңыр дақтары болады. Уақыт өте жыныстық жетілістерге байланысты бұл дақтар жоқ болады, бірақ кейбір ересектерде, әсіресе аналықтарда, олар қарын мен аяқтарында сақталуы мүмкін. Арыстандар – жыныстық деморфизмі (қаншырлары (львица) кішілеу және жалы жоқ) жақсы көрсетілген сирек кездесетін жыртқыштардың бірі және мысық тектестілер арасындағы жалғыз өкілі. Аналықтары жиірек аң аулаумен, топқа қорек табумен айналысады. Сондықтан да жалы, аң аулау барысында өзге жануарлардан тығылуға бөгет жасайтындықтан, оларда жал өспейді. Жал түсі ақтан қараға ауысады, ал уақыт өте келе қоюлана түседі. Ересек арыстандардың салмағы аталықтарда 150-250 кг, ал аналықтарда 120-182 кг болады. Ноуэлл мен Джексонның есептеулеріне қарағанда, аталықтардың орташа салмағы 181, ал аналықтардың орташа салмағы 126 кг. Тіпті Кения тауларында атылған арыстанның бірінің салмағы 272 кг дейін жеткені тіркелген [25]. Жалпы арыстандардың дене бітімі қоршаған орта мен таралу аймағына қарай өзгереді. Мысалы, Оңтүстік Африка арыстандары, жалпы алғанда, континенттің шығысындағы арыстандардан 5% ірі әрі ауыр болып келеді. Арыстандардың денесінің ұзындығы басын қосқанда аталықтарда 170-250 см, ал аналықтарда 140-175 см болады. Иық биіктігі аталықтарында 123 см шамасы және аналықтарында 107 см. Арыстанның құйрығының ұзындығына тоқталатын болсақ, аталығында 90 см-ден 105 см дейін жетеді, ал аналықта салыстырмалы түрде қысқа, 70-100 см аралығында. Дене ұзындығы жағынан ең ұзын арыстан 1973 жылдың қазан айында Анголаның оңтүстік бөлігінде атылған қара жалды аталық 3,3 м болып тіркелген. Тарихтағы ең ауыр арыстантардың бірі адам жегіштігімен де танымал. Ол Оңтүстік Африкадағы Шығыс Трансваалде 1936 жылы атылған болатын. Сол уақытта оның салмағы 313 кг тартатын [43]. Қолда өсірілетін арыстандар, заңды түрде, жабайы табиғатты мекендейтін жыртқыштардан салмағы жағынан әлде қайда ауыр болып келеді. 1970 жылы Ұлыбританияның Колчестер жануарлар бағында тіркелген Симба атты арыстанның салмағы 375 кг еді [44]. Ал тарихи кезеңдерде құрып кеткен арыстан түршелеріне келер болсақ, олардың салмағы мен бойы жайлы мағлұматтар жалпы алғанда жеткіліксіз және нақты деректер жоқ. Бірақ, солардың ішіндегі кейбіреуінің, мысалы барбариялық түрше, салмағы жағынын қазіргі ең ірі деген арыстандардан үлкен болуы ғажап емес. Атақты арыстан аңшысы Жюль Жерар 19 ғасыр ортасында былай деп жазған – Ересек аталық арыстанның дене салмағы 600 фунттан (~272 кг) кем емес. Егер бұл деректер рас болса, онда барбариялық арыстан салмағы жағынан орташа алғанда қазіргі таңдағы арыстан түршелерінен де, жолбарыс түршелерінен де ауыр деген тұжырымға келеміз. Одан қосса, Жюль Жерар аталықтардың ізінің үлкендігі жайлы – Саусақтарды ашып тұрғандағы алақанның ауданынан үлкен, өлтірілген арыстанның басын бір адамның көтеруі қиын және топтарының ең күшті деген мүшесіне өлтірілген арыстанның басы мен терісін кигізгенде әлгінің отырып қалғанын жазған. Бұл да осы түршенің үлкендігі жайлы және дене бітімі туралы жанама мағлұмат береді. Әрине, бұл мағлұматтарды дәлелденген деп айта алмаймыз және бұл мағлұматтардың түрше жайлы нақты шешім шығару үшін жеткіліксіз. Аталық арыстан болсын, аналық арыстан болсын, бір ерекше өзгешелігі болып ақ-ұлпа түйін – құйрығының ұшындағы "шашақ" саналады. Ол түйіннің ұзындығы – 5 см шамасында. Жаңа туғанда шашақ болмайды, уақыт өте ол тек арыстанның балаларының 5 айлылығынан бастап дами бастайды. Ал жеті айлық кезінде ол анық байқалады. Кейбір түршелердің шашағынының ішінде "өкшелік" болады. Ол құйрық омыртқасының ұшындағы бөлшектердің бір-біріне жабысқанынан құралады. == Аң аулауы және қоректенуі == Арыстандар – өз құрбанын үйлескен топ болып аулайтын мықты жыртқыш. Арыстан қысқа қашықтықта тез жүгіреді және сол себепті өзінің құрбанына қысқа арақашықтықтан шабуылдайды. Өз құрбанына жақындау үшін көптеген айла-тәсіл қолданады, мысалыға түнгі уақытта шабуылдайды. Арыстан құрбанына 30 метр арақашық қалғанға дейін білдірмей жақындап, топты жан-жағынан қоршайды. Құрбандар қоршауға түскен кезде ең жақын жануарға тап береді. Арыстандар бар күшін салып, өз құрбанына шапшаң секіріп ұстауға тырысады. Қолға түскен жануар көп жағдайда тұншығып жан тапсырады. Ұсақ жануарлар арыстанның табанының соққысынан лезде мерт болады. Африкада арыстанның басты олжасы ретінде гну, ала құлан, енеке саналса, Үндістанда нильгау, жабайы қабан және бұғының кей түрі сияқты ірі сүтқоректілер жатады. Арыстанның басқа жануарларға да шабуылдауы сирек кездесетін жағдай емес. Кейде арыстандар Томпсонның газелі немесе спрингбок сияқты ұсақ жануар, киіктерді азық етеді. Арыстандар топ болып шабуыл жасайтындықтан олар көптеген ірі сүтқоректіні аулай алады. Алайда көп жағдайда олар ересек керіктерге өзі жарақаттанып қалмауы үшін тиіспейді. Жалпы статистикаға жүгінетін болсақ, арыстандар салмағы 190 – 550 кг аралығындағы сүтқоректілерді азық қылады. Африкадағы арыстанның басты олжасы гну және ала құлан. Ересек пілдер, сусиыры, мүйізтұмсық және шапшаң антилопа арыстандарды аса қызықтырмайды. Соған қарамастан, керік және енеке кейбір жерлерде арыстандардың қорегі болады, мысалы, Крюгер Ұлттық саябағында. Маньяра саябағында енеке көп болғандықтан олар арыстандардың ас үлесінің 62% құрайды. Арыстандардың сусиырға шабуылы сирек кездесетін оқиға. Жыртқыштар ересек мүйізтұмсықтан алшақ жүреді. “Chobe” саябағында арыстандардың пілдерге шабуыл жасағаны тіркелген. Саябақ әкімшілігінің айтуы бойынша, аш арыстандар басында кішкентай пілге шабуыл жасаған, ал түнде пілдің көзі көрмейтіндіктен ересек пілдерге де шабуылдаған. Сондай-ақ арыстандар жергілікті мал шаруашылығына да шабуылдайды. Үндістанда бұл жағдай жиі кездеседі. Олар гепард, қабылан, қорқау және ауру жыртқыштарды да қорек етеді. Арыстан бір жегенде 30 кг ет жей алады, егер ұстаған олжасы таусылмаса келесі қоректенуге дейін бірнеше сағат демалады. Ересек арыстанның қаншығына шамамен тәулігіне 5 кг ет қажет, ал еркек арыстанға шамамен 7 кг. Арыстанның қаншығы ашық кеңістікте аң аулайтын болғандықтан, келісілген іс-әрекеттері неғұрлым табысты аң аулауға әкеледі. Бұл әсіресе ірі сүтқоректілерге шабуылда қолданылады. Сонымен қатар, олар топ болып өз олжасын басқа жыртқыштардан қорғайды. Арыстанның қаншығы аң аулауда басты рөл ойнайды. Ал аталық арыстан тек қана ірі жануарларға шабуыл жасайды. Жас арыстандар ересек арыстандардың шабуылын бақылайды. Бірақ, өздері бір жасқа толғанда шабуылдарға қосыла бастайды. Ал, екі жасқа келгенде өздері толықтай аң аулайды. == Көбеюі және өмірлік циклі == Төрт жастағы арыстан қаншығының көбісі ұрпақ жаңғырта алады. Басқа да мысық тұқымдастар сияқты арыстанның жыныстық мүшесінде қарсы бағытта бағытталған тікенектер орналасқан. Бұл тікенектер шағылысу кезінде қаншық арыстанда овуляция тудырады. Арыстанның қаншығы овуляция кезінде бірнеше еркек арыстандармен шағылыса алады. Арыстандар «mating bout» кезінде күніне 20-40 рет шағылыса алады. Арыстандар жабайы табиғат жағдайында өте жақсы көбейеді. Буаздылықтың орташа ұзақтығы 110 күнге дейін созылады. Содан кейін, қаншық арыстан төрт күшікке дейін туады және күшіктерін оңаша жерге тығып қояды. Ол күшіктерін тыққан жерге жақын аумақта ғана аң аулайды. Күшіктер соқыр және әлсіз болып туады. Олардың көздері туғаннан соң бір апта көлемінде ашылады. Жаңа туған күшіктің салмағы орта есеппен 1,2 – 2,1 кг болады. Олар үш аптадан кейін жүре бастайды. Сақтық үшін арыстанның қаншығы күшіктерін айына бірнеше рет басқа жерге тасып, орын ауыстырады. Әдетте, арыстанның қаншығы күшіктері 6 – 8 апта болған кезде ғана қайта топқа оралады. Арыстан күшіктеріне аштықтан өлуден басқа көптеген қауіп төнеді. Мысалы, қорқау, шибөрі, қабылан, бүркіт және жыландар арыстан күшіктеріне қауіпті болып есептеледі. Тіпті енекелер де арыстан күшіктерінің иісін сезіп, оларды қаншық арыстанның тыққан жерінен тауып алып, сүзіп өлтіруі мүмкін. Жалпы алғанда, осындай себептерге байланысты кем дегенде арыстан күшіктерінің 80% екі жасқа жетпей көз жұмады. Арыстан күшіктері топтың басқа мүшелерімен кездескенде қорқады. Алайда, уақыт өте келе олар бір-бірімен және ересек арыстандармен де ойнай бастайды. Арыстан қаншығы басқа қаншықтардың күшіктеріне қарағанда өз күшіктеріне өте шыдамды болады. Еркек арыстан күшіктерге түрлі көзқараста болуы мүмкін, олармен кейде ойнап, кейде маңына да жолатпайды. Арыстан қаншығында лактация 6-7 айға созылады. Еркек арыстанда жыныстық жетілу мерзімі 3 жыл, ал 4-5 жыл болған кезде топтағы басқа еркек арыстанды ығыстыра алады. Арыстандар 10-15 жасында әлсірейді. Бірақ, көбісі бұл жасқа дейін өмір сүрмейді. Еркек арыстандар басқа топты қайта басып ала алмайды. Көп жағдайларда, қаншық арыстан өз күшіктерін басқа арыстандардан қорғайды. Кеңінен таралған пікірге қарамастан, топтан қаншық арыстандар да қуылуы мүмкін. Топ тым үлкен болғанда, жас қаншық арыстандар өз аймағынан кетуге мәжбүр болады. Сонымен қатар, билікті басқа арыстан алғанда жыныстық жағынан жетілмеген ұрғашы арыстан қуылады. Көшпелі арыстан үшін әрі қарай өмір сүру өте қиын. Кейде көшпелі арыстан қаншықтары бір-бірімен қызтекелік қарым-қатынаста болуы мүмкін. == Табиғи жаулары, аурулар және паразиттер == Өздерінің көлемі және күшінің арқасында ересек арыстандардың табиғи жаулары жоқ. Алайда, арыстандар басқа арыстандардың құрбаны болуы мүмкін және бұл жағдай өте көп кездеседі. Екі топ кездескеде арыстандар бір-біріне ауыр жарақат жасайды. Ауру, ересек арыстандар және олардың күшіктері басқа жыртқыштардың құрбаны болу мүмкіндігі жоғары. Сондай-ақ, арыстандар аң аулау кезінде мерт болуы да мүмкін. Арыстандар паразиттерден көп зардап шегеді. Кенелер арыстанның тісі және табаны жетпейтін, құлақ, мойын, шап секілді терісі жұқа жерлерде орналасады. Арыстандар құрттардан зардап шегеді. Олардың басым бөлігі Taenia ленталы құрттары. Құртпен ауыру антилопа етімен қоректенгенде болады. 1962 жылы, Нгоронгоро кратерінде арыстандарды “Stomoxys calcitrans” атты шыбын шағып, олардың саны 70-тен 15-ке дейін азайғаны тіркелген. Осымен қатар арыстан ит обасы мен мысық вирусын жергілікті жануарлардан жұқтыруы мұмкін. 1994 жылы Серенгетидегі ауру өршуінен арыстандарда тырыспа сияқты неврологиялық симптом кездесті. Өршу кезінде энцефалит және пневмониядан бірнеше арыстан қырылды. АҚТҚ-ға ұқсас мысық имуннотапшылық вирусынан Азия мен Намибия арыстандары зардап шегеді. == Арыстан әдебиет және кино саласында == Арыстан бейнесін кинематографияда кездестіруге болады. Ақырып тұрған арыстан американдық кино түсіру және кино өнімдерін жалға берумен айналысатын «Metro Goldwyn Mayer» серіктестігінің ресми логотипі. Логотипте арыстан бейнесін қолдануды суретші Ховард Дитц ұсынған. Эмблемада бейнеленген арыстан Колумбия университетінің спорт коммандасының бойтұмарынан алынған. Осы уақытқа дейін «Metro Goldwyn Mayer» серіктестігінің логотипі үшін бес арыстан суретке түсірілген. Сондай-ақ, арыстан бейнесі Венециялық кинофестивальдің басты сыйы ретінде Алтын және Күміс арыстан мүсініне берілген. Арыстан – балалардың анимациялық қойылымдарының танымал бейнесі. Олардың бірі Дисней студиясының «Король Лев» атты мультипликациялық фильмі және одан кейін артына жылдар салып шыққан екінші және үшінші бөлімдері. Антропоморфты арыстан жапон-американдық «Вокруг света с Вилли Фогом» және 1983 жылы Жюль Верн романы негізінде түсірілген «Вокруг света за 80 дней» мультсериалында басты кейіпкер болып табылады. Бұған қоса антроморфты арыстан 1973 жылғы Дисней студиясының «Робин Гуд» атты анимациялық фильмінде Джон ханзада кейіпінде суреттелген. Бонифация атты цирк арыстаны және оның Африкаға демалысы туралы «Каникулы Бонифация» атты кеңестік мультипликациялық фильмінде баяндалған. (1965 жыл, режиссёр Фёдор Хитрук). Осы мультиплекациялық фильм Чехия жазушысы Милош Мацоурек ертегісі негізінде тусірілген. Алекс атты арыстан «DreamWorks Pictures» студиясының «Мадагаскар», «Мадагаскар 2» және «Мадагаскар 3» мультипликациялық фильмдерінде басты рольде болып табылады. Арыстан және оның күшігі «Большое путешествие» атты мультиплекациялық фильмнің басты кейіпкерлері. Және де арыстанның күшігі «Как Львёнок и Черепаха пели песню» анимациялық фильмінің басты кейіпкері болып табылады. 1996 жылы Стивен Хопкинспен түсірілген «Призрак и Тьма» (ағл. The Ghost and the Darkness) атты тарихи-шытырман оқиғалы фильмінде 1898 жылы Цаво өзені маңындағы темір жол құрылысына кедергі келтірген адам жегіш арыстандар туралы шынайы оқиға суреттелген. Бұл фильмді түсіру барысында темір жол құрылысы басында болған және осы оқиғаларды көрген Джон Генри Паттерсон қолбасшының кітабынан алынған жәйіттер бейнеленеді. Джой Адамсон — табиғаттанушы, жазушы, жануарлар әлемін қорғаушы арыстандар туралы өзінің «Рождённая свободной», «Живущая свободной», «Свободная навсегда» атты кітаптарымен белгілі. Бұл кітаптар 1966 – 1972 жылдар аралығында жарық көрген. Арыстан туралы жазушылар да қарап қалған емес. Ойдан шығарылған Аслан атты арыстан «Нарния күнтізбесі» кітабы және осы кітап негізінде түсірілген фильмнің басты кейіпкері болып табылады. Мұнда, арыстан Нарния әлемінің жасаушысы, апат кезінде көмектесетін Ұлы арыстан ретінде суреттелген. Сондай-ақ, арыстан Конан және Аквилон патшасының символы болып табылады. Бұрын Конан қарақшы болған кезінде, оны Амра деп атаған. Бұл Р.И.Ховардтың аудармасы бойынша «арыстан» дегенді білдіреді екен. Батыл арыстан Сиқыр елі және Зүбаржат қаласы атты ертегінің басты кейіпкерлерінің бірі болып табылады (авторы Александр Волков, құрылтайшысы Лаймен Фрэнк Баум). Джой Адамсон — табиғаттанушы, жазушы, жануарлар әлемін қорғаушы, арыстан туралы өзінің «Рождённая свободной», «Живущая свободной», «Свободная навсегда» атты кітаптарымен белгілі. Бұл кітаптар 1966 – 1972 жылдар аралығында жарық көрген. == Қазіргі заманғы мәдениетте == Арыстандар - спорт түрлерінің танымал бойтұмарлары болып табылады. Арыстан 1966 және 2006 жылдары футболдан Әлем Чемпионатының бойтұмары ретінде бейнеленді. Арыстан - көптеген ұйымдар мен заң фирмаларының эмблемаларының танымал бейнесі. Геральдикалық арыстан Француз автокөлік компаниясы «Peugeot» және Австралиялық «Holden» автокөліктерінің эмблемасы болып табылады. Арыстан мен Күн бейнесі Иранның ресми эмблемасы болып саналады. Бұл бейне 1846 – 1979 жылдары Иранның ұлттық туында бейнеленді. Алдыңғы табанында семсерді көтеріп ұстаған арыстан Шри-Ланканың туында және елтаңбасында орын тапқан. Неміс автокөлік компаниясы «MAN» логотипінде де арыстан бейнеленген. {{уики}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Арыстандар]] [[Санат:Африка сүтқоректілері]] g2lnwrjx934nft7ptryzpehmlmrcapz 0 558570 3634193 3633077 2026-07-24T10:07:05Z Орын Толғанай 183532 3634193 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> == Ашылуы == Халықтың көптен күткен арманы орындалып, 2008 жылы Павлодар қаласының 2-Павлодар мөлтек ауданында [[Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы]] және Орта Азия мүфтилер кеңесінің төрағасы Бас Мүфти Шейх Әбсаттар қажы Дербісәлінің қолдау көрсетуімен жаңа мешіт пен медресе бой көтерді. == Толықтай мәлімет == Жасыл күмбез жадырап, алыстан көз жауһарын өзіне тартатындай әсем де шағын мешіт пен өскелең ұрпақтың көзін ашып, көкірегін оятатын білім ордасы болған медресені жаңадан салып, халық арманының жүзеге асуына барша ынта-ықыласымен қаржылай демеушілік етіп атсалысқан Железинка ауданына қарасты Озерный ауылының тумасы Сапаров Абай ағамыз болатын. Әбу Бәкір Сыддық мешіті екі қабаттан тұрады. Үстінгі қабатта ер кісілер намаз оқитын үлкен зал мен Бас Имамның басқару бөлмесі де орналасқан. Астынғы қабатта әйел кісілердің намаз оқитын оңаша залы мен Құран оқытам деушілерге арнайы Құран оқытатын жеке бөлмемен жабдықталған. Сонымен қатар астынғы қабатта Құран, тәжуид, Фиқһ пәндері бойынша діни сауатын ашам деушілерге арнайы бөлмелер мен кітап оқып санасына саңылақ ұялатам деушілерге кітапханамен де қамтылған. Оған қоса есепшінің бөлмесі де қарастырылған. Мешіттің жалпы ауданы 408,6 ш.м. Ғимараттың көлемі 2745. Мешіт Крылов көшесі мен Салтыков-Щедрин көшелерінің арасында, Мүткенов 52 көшесінің бойында орналасқан. Сондай-ақ, Павлодар медресесі «Әбу Бәкір Сыддық» мешітінің жанында орналасқандықтан медресенің атын да мешіттің атымен сәйкестендіріп, «Әбу Бәкір Сыддық» деп аталуымен қатар 2 жыл 10 айлық білім беру ордасы болып бекітілді. == Сілтемелер == * http://e-islam.kz/qazaqstan-musylmandary-dini-basqarmasy/item/796-eislam{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Санат:Қазақстан мешіттері]] 4htgfb5yu7r3gjd8qhzym7k3fi8s8w1 0 570152 3633962 3595745 2026-07-24T06:00:38Z Орын Толғанай 183532 3633962 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Бұлар тропиктік теңіздерде мекендейді. 2 арқа жүзбе қанаттары, көптеген түрлерінің созбағында мұрты болады. Отрядтың екі тұқымдасы бар, олар: мұртты акулалар тек қана жиектік белдеме мекендейді, китпішінді акулалар нектондық ортада тіршілік етеді. === Мұртты акулалар тұқымдасы === Бұл акулаларға арқа жүзбе қанаттардың құрсақ жүзбе қанаттарының соңында арқаның артқы бөлігінде болу тән қасиет. Екі бүйірінде ауыз бен жүлге арқылы қосылған мұртшалары болады. Тістері көп ұшты, ұсақ. Бұл тұқымдастың бірнеше ондаған түрлері бар. Мұртты акулалар арасында ашық реңді түрлер көп, олардың көпшілігінде басты екі бүйірінде балдырлар арасында тасалануға бейімделген шашақтары болады. Бұл акулалардың денесі әдетте ұсақ және орташа мөлшерлі болып келеді. Дегенмен, кейбір түрлерінің тұрқы 3-4 метрге дейін жетеді. Мұртты акулалар - су түбінде тіршілік ететін жануарлар, олардың жемі – су түбіндегі омыртқасыз жәндіктер мен балықтар. Тірілей жұмыртқа шабақтайды немесе жұмыртқа салады. Атлантикада және Тынық мұхитта мәпелек акула мекендейді. Бұл ірі балық, реңі сары, қоңырқай реңкті, тропиктік суды ұнатады. Тірілей жұмыртқалағыш, отызға жуық ұрық көтереді. Таяз суларда жұптасады, яғни, шағылысады. Аталығы аналықты көкірек жүзбе қанатына тістеп тоқтатады да, бірлесіп айналып жүріп аз уақыт күйттік құйқылжумен аяқталады. Бұл акулалар баяу қозғалады, бас-аяқты ұлулармен, таңқышаяндармен, асшаяндармен, теңіз кірпілерімен және балықтармен қоректенеді. Мәселен, мәпелек акулалар адам үшін қауіпсіз деп саналады. Дегенмен, шомылушыларды әжептәуір жарақаттайтын жағдайлары да болып тұрады. Осы тұқымдасқа сақалы акулалар немесе воббенгонглар да жатады, олар Тынық мұхиттың батыс бөлігінде мекендейді. Олардың денесіндегі қоңыр түсті әр алуан теңбілдер және жолақтар безендірген, ал бастың алдыңғы бөлігінде қою, етті шашақтары болады, шашақтар оларды мекендеген жеріндегі балдырлардың ортасында жасырынуға бейімдейді. Сақалды акулалардың тұрқы кейде 3 метрге дейін жетеді. Жолақ реңді жолақ акулада осы тұқымдасқа жатады, олар жұмыртқа салады, мүйізденген өскіні бар сопақ жұмыртқаларды су түбіне салады. Тынық және Үнді мұхиттарында таралған, адам үшін қауіпсіз. ==== Кит пішінді акулалар тұқымдасы ==== Бұл тұқымдаста бір ғана түр кит пішінді акула бар, оның тұрқы 15-20 метр. Орташа салмақты акуланың тұрқы 11-12 метр, салмағы 11-14 тоннаға дейін жетеді. Ол суы жылы мұхиттардың барлығында кездеседі және кең таралған , алайда қоңыр салқын суларда сирек ұшырасады. Бұл күшті тұлғалы және тұмсық ұшында болатын үлкен аузымен қомақты майда жемді қарқып алуға бейімделген. Олардың көзі кішкене, ал желбезек саңылаулары үлкен. Құйрық жүзбе қанатының үстіңгі қалағы үлкен. Қошқыл денесінде сансыз ақтаңдақтар болады. Планктондық ұсақ - түйектер, шаянтәріздестер, ұсақ балықтар, кальмарлар түсіп, желбезек ендірмелерінің тор түзетін желбезек саңылаулары арқылы да ауыз қуысында да түскен олжаны тұтып қала алатын бірнеше мыңдаған ұсақ тісшелері бар жақ сүйектерден де шығып кете алмай, кең ашылған аранға тап болады. Кит пішінді акула момын мінезді және аквалангистерге қауіп келтірмейді. Алайда сүңгімен жарақаттаса, құйрығымен соғып, балықшының кішкене қайығын күл-талқан ете алады немесе жүзушіні қатты жарақаттайды. ==== Дереккөздер ==== <ref>«Балықтар. Қосмекенділер. Жорғалаушылар». Атамұра баспасы 2004 ISBN 978- 601-306-053-8</ref> <references /> [[Санат:Акулалар]] [[Санат:Тұқымдар]] t5uhelz21pr66rxhunib5e4d43u78k5 3633964 3633962 2026-07-24T06:04:15Z Орын Толғанай 183532 3633964 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> Бұлар тропиктік теңіздерде мекендейді. 2 арқа жүзбе қанаттары, көптеген түрлерінің созбағында мұрты болады. Отрядтың екі тұқымдасы бар, олар: мұртты акулалар тек қана жиектік белдеме мекендейді, кит пішінді акулалар нектондық ортада тіршілік етеді. === Мұртты акулалар тұқымдасы === Бұл акулаларға арқа жүзбе қанаттардың құрсақ жүзбе қанаттарының соңында арқаның артқы бөлігінде болу тән қасиет. Екі бүйірінде ауыз бен жүлге арқылы қосылған мұртшалары болады. Тістері көп ұшты, ұсақ. Бұл тұқымдастың бірнеше ондаған түрлері бар. Мұртты акулалар арасында ашық реңді түрлер көп, олардың көпшілігінде басты екі бүйірінде балдырлар арасында тасалануға бейімделген шашақтары болады. Бұл акулалардың денесі әдетте ұсақ және орташа мөлшерлі болып келеді. Дегенмен, кейбір түрлерінің тұрқы 3-4 метрге дейін жетеді. Мұртты акулалар - су түбінде тіршілік ететін жануарлар, олардың жемі – су түбіндегі омыртқасыз жәндіктер мен балықтар. Тірілей жұмыртқа шабақтайды немесе жұмыртқа салады. Атлантикада және Тынық мұхитта мәпелек акула мекендейді. Бұл ірі балық, реңі сары, қоңырқай реңкті, тропиктік суды ұнатады. Тірілей жұмыртқалағыш, отызға жуық ұрық көтереді. Таяз суларда жұптасады, яғни, шағылысады. Аталығы аналықты көкірек жүзбе қанатына тістеп тоқтатады да, бірлесіп айналып жүріп аз уақыт күйттік құйқылжумен аяқталады. Бұл акулалар баяу қозғалады, бас-аяқты ұлулармен, таңқышаяндармен, асшаяндармен, теңіз кірпілерімен және балықтармен қоректенеді. Мәселен, мәпелек акулалар адам үшін қауіпсіз деп саналады. Дегенмен, шомылушыларды әжептәуір жарақаттайтын жағдайлары да болып тұрады. Осы тұқымдасқа сақалы акулалар немесе воббенгонглар да жатады, олар Тынық мұхиттың батыс бөлігінде мекендейді. Олардың денесіндегі қоңыр түсті әр алуан теңбілдер және жолақтар безендірген, ал бастың алдыңғы бөлігінде қою, етті шашақтары болады, шашақтар оларды мекендеген жеріндегі балдырлардың ортасында жасырынуға бейімдейді. Сақалды акулалардың тұрқы кейде 3 метрге дейін жетеді. Жолақ реңді жолақ акулада осы тұқымдасқа жатады, олар жұмыртқа салады, мүйізденген өскіні бар сопақ жұмыртқаларды су түбіне салады. Тынық және Үнді мұхиттарында таралған, адам үшін қауіпсіз. ==== Кит пішінді акулалар тұқымдасы ==== Бұл тұқымдаста бір ғана түр кит пішінді акула бар, оның тұрқы 15-20 метр. Орташа салмақты акуланың тұрқы 11-12 метр, салмағы 11-14 тоннаға дейін жетеді. Ол суы жылы мұхиттардың барлығында кездеседі және кең таралған , алайда қоңыр салқын суларда сирек ұшырасады. Бұл күшті тұлғалы және тұмсық ұшында болатын үлкен аузымен қомақты майда жемді қарқып алуға бейімделген. Олардың көзі кішкене, ал желбезек саңылаулары үлкен. Құйрық жүзбе қанатының үстіңгі қалағы үлкен. Қошқыл денесінде сансыз ақтаңдақтар болады. Планктондық ұсақ - түйектер, шаянтәріздестер, ұсақ балықтар, кальмарлар түсіп, желбезек ендірмелерінің тор түзетін желбезек саңылаулары арқылы да ауыз қуысында да түскен олжаны тұтып қала алатын бірнеше мыңдаған ұсақ тісшелері бар жақ сүйектерден де шығып кете алмай, кең ашылған аранға тап болады. Кит пішінді акула момын мінезді және аквалангистерге қауіп келтірмейді. Алайда сүңгімен жарақаттаса, құйрығымен соғып, балықшының кішкене қайығын күл-талқан ете алады немесе жүзушіні қатты жарақаттайды. ==== Дереккөздер ==== <ref>«Балықтар. Қосмекенділер. Жорғалаушылар». Атамұра баспасы 2004 ISBN 978- 601-306-053-8</ref> <references /> [[Санат:Акулалар]] [[Санат:Тұқымдар]] 3ljlfu6ita3zdhde9r1dz9fbug1kazx 0 599459 3633655 3080692 2026-07-23T12:25:39Z 1nter pares 146705 3633655 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Станимир Стоилов |толық аты = |лақап аты = ''Мери'' |сурет = St. stoilov.jpg |сурет ені= |туған күні = 13.02.1967 |туған жері = Хасково, [[Болгария]] |азаматтығы = {{Байрақ|Болгария}} |бойы = |салмағы = |позиция =жартылай қорғаушы |қазіргі клуб =[[Левски (футбол клубы)|Левски]] (менеджер) |міндеті = бас бапкер |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1977—1985|{{Flagicon|Болгария}} [[Хасково 2009|Хасково]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1985—1990|{{Flagicon|Болгария}} [[Хасково 2009|Хасково]]|100 (62) |1990—1992|{{Flagicon|Болгария}} [[Левски (футбол клубы)|Левски]]|74 (27) |1992—1993|{{Flagicon|Түркия}} [[Фенербахче (футбол клубы)|Фенербахче]]|27 (0) |1993—1994|{{Flagicon|Болгария}} [[ЦСКА (футбол клубы, София)|ЦСКА (София)]]|19 (4) |1994—1996|{{Flagicon|Болгария}} [[Левски (футбол клубы)|Левски]]|38 (15) |1996—1997|{{Flagicon|Португалия}} [[Кампумайоренси]]|52 (19) |1997—1998|{{Flagicon|Болгария}} [[Славия (футбол клубы, София)|Славия]]|29 (12) |1998—2003|{{Flagicon|Болгария}} [[Левски (футбол клубы)|Левски]]|153 (9)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1992—2000|{{Футбол|Болгария}} |14 (3)}} |бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2003—2008|{{Flagicon|Болгария}} [[Левски (футбол клубы)|Левски]]| |2007|{{Футбол|Болгария}} | |2008—2009|{{Flagicon|Болгария}} [[Литекс (футбол клубы)|Литекс]]| |2009—2010|{{Футбол|Болгария}} | |2011|{{Flagicon|Кипр}} [[Анортосис (футбол клубы)|Анортосис]]| |2013—2014|{{Flagicon|Болгария}} [[Ботев (футбол клубы, Пловдив)|Ботев (Пловдив)]]| |2014—2017|{{Flagicon|KAZ}} [[Астана (футбол клубы)|Астана]]| |2018–2019|{{Футбол|Қазақстан}}| |2021–| {{ту|Болгария}} [[Левски (футбол клубы)|Левски]]}} }} '''Станимир Стоилов''' ({{Lang-bg|Станимир Стоилов}}; [[13 ақпан]] [[1967 жыл|1967]], [[Хасково]]) — бұрынғы [[Болгарлар|болгар]] футболшысы, [[Левски (футбол клубы)|Левски]] клубының қазіргі менеджеры. [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы|Болгария құрамасы]], [[Астана (футбол клубы)|Астана ФК]] және [[Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы|Қазақстан құрамысының]] бұрыңғы менеджері. == Мансабы == === Футболшы === [[Болгария]], [[Түркия]], [[Португалия]] клубтарында өнер көрсеткен. Болгария чемпионатында 295 ойын өткізіп, 75 гол соққан (Жоғары топтағы көрсеткіші 234 матч, 53 гол). [[Болгария Ұлттық футбол құрамасы|Болгария құрамасында]] 1992-2000 жылдары ойнап, 14 ойында алаңға шықты. === Бапкер === Бапкерлік карьерасында көбіне болгар клубтарын жаттықтырды. [[2013 жыл]]ға дейін шетелдік клубтардан тек [[Кипр]]дің [[АПОЭЛ (футбол клубы)|АПОЭЛ]]-ін ғана жаттықтырды. Болгарияның "Левски", "Литекс", "Ботев" командаларын және екі рет Болгария Ұлттық футбол құрамасының тізгінін ұстап, 2014 жылы Қазақстанға келіп, сонда тұрақтап қалды. Әуелі [[Астана (футбол клубы)|"Астана" клубы]] оның басқаруымен [[Қазақстан Премьер Лигасы|Қазақстан клубтары]] арасында тұңғыш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның топтық турниріне жолдама алды. Одан кейін екі маусым қатарынан (2016/17, 2017/18) [[УЕФА Еуропа Лигасы]]ның топтық турнирінде өнер көрсетті де, 2017/18 маусымда көктемгі плей-офф ойындарына дейін жетті. Осы жетістіктерден соң [[Қазақстан футбол федерациясы|Қазақстанның Футбол Федерациясы]] оны Қазақстан құрамасына бапкерлікке шақырды. 2018 жылы 1 наурызда Ұлттық құраманың тізгінін ұстады. Алғашқы кездесуін 2018 жылы 23 наурызда [[Будапешт]]те [[Мажарстан Ұлттық футбол құрамасы|Мажарстан құрамасымен]] өткізіп, 3:2 есебімен жеңіске жетті. [[2018 жыл]]ғы [[24 наурыз]]ға дейін бапкерлік карьерасында 456 ойын өткізіп, 272 кездесуде жеңіске жетті. 100 ойынды тең аяқтаса, 87 кездесуде оның баптаған клубтары жеңіліп қалған. 2018/19 жылғы УЕФА Еуропа Лигасында Қазақстан құрамасы 6 ойынның біреуінде ғана жеңіске жетті. 2019 жылдық басында Стоилов құрама бапкерлігінен кетті. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === *Болгария чемпионы (4): 1994/95, 1999/00 *Болгария кубогы (5): 1991, 1992, 2000, 2002, 2003 === Бапкер ретінде === *Қазақстан чемпионы (4): 2014, 2015, 2016, 2017 *Қазақстан кубогы: 2016 *Қазақстан суперкубогы: 2015, 2018 *Қазақстан Премьер Лигасындағы үздік жаттықтырушы: 2015, 2016, 2017 == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.national-football-teams.com/player/26909.html ''National Football Teams'' сайтындағы профилі] [[Санат:Болгария футболшылары]] [[Санат:Қазақстан Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Болгария футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Астана ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Болгария Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] [[Санат:Литекс ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Анортосис ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Ботев Пловдив ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Левски ФК ойыншылары]] [[Санат:Левски ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Фенербахче ФК ойыншылары]] [[Санат:ЦСКА София ФК ойыншылары]] 4i9tgm8pd8cpdgp0msne0upy7war2t1 0 599780 3633672 2821958 2026-07-23T12:33:34Z 1nter pares 146705 3633672 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Хосе Мария Хименес |толық аты = Хосе Мария Хименес де Варгас |сурет = 20171114 AUT URU 4522.jpg |сурет ені = 250px |туған күні=20. 01. 1995 |азаматтығы={{ту|Уругвай}} |туған жері = Канелонес, [[Уругвай]] |бойы = 185 |салмағы = 80 |позиция = қорғаушы |қазіргі клуб = {{Flagicon|Испания|20px}} [[Атлетико Мадрид]] |номері = 24 |жастар клубы = {{футбол карьерасы ||{{Flagicon|Уругвай|20px}} Толедо Хуниор| ||{{Flagicon|Уругвай|20px}} [[Данубио]]}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2012—2013|{{Flagicon|Уругвай|20px}} [[Данубио]]|16 (0) |2013—|{{Flagicon|Испания|20px}} [[Атлетико Мадрид]]|77 (3) }} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2013|{{Flagicon|Уругвай|20px}} Уругвай-20|7 (0) |2013—|{{Футбол|Уругвай}} |28 (3)}} }} '''Хосе Мария Хименес де Варгас''' ([[Испан тілі|исп]]. ''Jose Maria Gimenez de Vargas''; 20 қаңтар 1995, [[Канелонес]], [[Уругвай]]) — уругвайлық футболшы, [[Уругвай Ұлттық футбол құрамасы]]ның қорғаушысы. «[[Атлетико Мадрид]]» клубында өнер көрсетеді. == Мансабы == Кәсіпқой карьерасын 2012 жылы Уругвайдың "Данобио" клубында бастаған. Бір жылдан соң "Атлетико Мадрид" 1 миллион Еуро төлеп, 18 жасар футболшыны сатып алды. 14 қыркүйек күні "Альмерияға" қарсы ойында тұңғыш рет "Атлетико" сапында алаңға шықты. Алғашқы голын 2014 жылы 6 желтоқсанда "Эльченің" қақпасына соқты. Уругвай ұлттық құрамасы сапында бірінші рет 2013 жылы [[Колумбия Ұлттық футбол құрамасы|Колумбияға]] қарсы матчта алаңға шықты. Келесі жылы [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|Бразилияда өткен әлем чемпионатына]] қатысты. [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі|2018 жылғы әлем біріншілігінде]] топтық турнирде [[Мысыр Ұлттық футбол құрамасы|Мысырдың]] қақпасына соңғы минуттарда гол соғып, құрамаға жеңіс әперді - 1:0 ==Жетістіктері== ===Командалық=== {{Flagicon|Испания}} «Атлетико Мадрид» *Испания чемпионы: 2013/14 *Испания суперкубогы: 2014 ===Жекелей=== Уругвайдың "Жыл футболшысы": 2014 [[Санат:Алфавит бойынша футболшылар]] [[Санат:Уругвай футболшылары]] [[Санат:1995 жылы туғандар]] [[Санат:20 қаңтарда туғандар]] [[Санат:Атлетико Мадрид ФК ойыншылары]] [[Санат:Уругвай Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] 0r9f4sii9sja0y9kbe8zih4av16gsck 0 601395 3633666 3506152 2026-07-23T12:31:26Z 1nter pares 146705 3633666 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Йоахим Лев |сурет = Joachim Löw 2017.jpg |сурет ені = 220px |сурет атауы = |лақап аты = «Йоги» |туған күні=3.02.1960 |туған жері = Баден-Вюртемберг, ГФР |азаматтығы={{байрақ|Германия}} |бойы = 178 |салмағы = |позиция = жартылай қорғаушы |қазіргі клуб = |қызметі = | клубтары = {{футбол карьерасы |1978—1980|{{ту|Германия}} [[Фрайбург (футбол клубы)|Фрайбург]]|71 (18) |1980—1981|{{ту|Германия}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]|4 (0) |1981—1982|{{ту|Германия}} [[Айнтрахт (футбол клубы, Майндағы Франкфурт)|Айнтрахт (Франкфурт)]]|24 (5) |1982—1984|{{ту|Германия}} [[Фрайбург (футбол клубы)|Фрайбург]]|65 (25) |1984—1985|{{ту|Германия}} [[Карлсруэ (футбол клубы)|Карлсруэ]]|24 (2) |1985—1989|{{ту|Германия}} [[Фрайбург (футбол клубы)|Фрайбург]]|116 (28) |1989—1992|{{ту|Швейцария}} [[Шаффхаузен (футбол клубы)|Шаффхаузен]]| |1992—1994|{{ту|Швейцария}} [[Винтертур (футбол клубы)|Винтертур]]| |1994—1995|{{ту|Швейцария}} [[Фрауэнфельд (футбол клубы)|Фрауэнфельд]]|}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1978|{{ту|Германия}} ГФР-18|1 (0)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |1994|{{ту|Швейцария}} [[Винтертур (футбол клубы)|Винтертур]]| |1994—1995|{{ту|Швейцария}} [[Фрауэнфельд (футбол клубы)|Фрауэнфельд]]| |1995—1996|{{ту|Германия}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]|асс |1996—1998|{{ту|Германия}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]]| |1998—1999|{{ту|Түркия}} [[Фенербахче (футбол клубы)|Фенербахче]]| |1999—2000|{{ту|Германия}} [[Карлсруэ (футбол клубы)|Карлсруэ]]| |2000—2001|{{ту|Түркия}} [[Аданаспор]]| |2001—2002|{{ту|Аустрия}} [[Тироль (футбол клубы)|Тироль]]| |2003—2004|{{ту|Аустрия}} [[Аустрия (футбол клубы, Вена)|Аустрия (Вена)]]| |2004—2006|{{Футбол|Германия||20px}}|асс |2006—2021|{{Футбол|Германия||20px}}| }} }} '''Йоахим Лев''' ({{lang-de|Joachim Löw}}; [[3 ақпан]] [[1960 жыл]], Баден-Вюртемберг, ГФР) — [[Германия|неміс]] футболшысы, жартылай қорғаныста ойнаған. 2006-2021 жылдары [[Германия Ұлттық футбол құрамасы]]ның бас бапкері болды. Оған дейін Юрген Клинсманның көмекшісі болған. == Мансабы == Жартылай қорғаушы ретінде «Фрайбург», «Штутгарт», «Айнтрахт» (Франкфурт), «Карлсруэ» клубтарында ойнаған. [[Германия Ұлттық футбол құрамасы|ГФР]] құрамасы сапында 4 матч өткізген. 1990 жылдардың басында карьерасын аяқтады. Бапкерлік ғұмырын Швейцария клубтарының бірін жаттықтырудан бастаған. 2004 жылға дейін "[[Боруссия Дортмунд]]" және "Тироль" (Аустрия) клубтарымен бірге біраз жетістіктерге жетті. 2004 жылы Германия құрамасының тізгінін [[Юрген Клинсманн]] ұстаған соң, Лев ассисент ретінде қызмет атқарды да, 2006 жылғы әлем чемпионатынан соң оның орнына өзі бапкер болды. Құрама бапкері ретінде өзі қатысқан турнирлерінің көбінен жүлдесіз қайтпаған, мәселен, [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|2008 жылы Еуропаның]] күміс жүлдегері атанса, [[Футболдан 2010 жылғы әлем біріншілігі|ӘЧ-2010]], [[Футболдан 2012 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2012]], [[Футболдан 2008 жылғы Еуропа біріншілігі|ЕУРО-2016]] турнирлерінде қола жүлдені иемденген. Ал 2014 жылғы әлем чемпионаты мен [[Конфедерациялар кубогы 2017]] турнирлерінде чемпион атанған. 2020 жылғы Еуропа чемпионатынан кейін қызметтен кететінін мәлімдеді. ==Жетістіктері== === Командалық === {{Flagicon|GER}} [[Штутгарт (футбол клубы)|Штутгарт]] *Германия кубогы: 1996/97 *Кубок иелері кубогының финалисі: 1997/98 {{Flagicon|Түркия}} [[Фенербахче (футбол клубы)|Фенербахче]] *Түркияның қола жүлдегері: 1998/99 {{Flagicon|Аустрия}} [[Тироль (футбол клубы)|Тироль]] *Аустрия чемпионы: 2001/02 {{футбол|Германия}} *Еуропаның күміс жүлдегері 2008 *Әлемнің қола жүлдегері 2010 *Еуропаның қола жүлдегері 2012 *Әлем чемпионы 2014 *Еуропаның қола жүлдегері 2016 *Конфедерациялар кубогының жеңімпазы 2017 ===Жекелей=== *Германиядағы "жыл бапкері": 2014 *ФИФА жыл бапкері: 2014 ==Сілтемелер== *[http://www.dfb.de/index.php?id=127&action=showPlayer&player=loew_joachim&lang=D&cHash=7a60da278d Неміс футбол одағында Йоахим Лев жайлы] [[Санат:Германия футболшылары]] [[Санат:Штутгарт ФК ойыншылары]] [[Санат:Айнтрахт Майндағы Франкфурт ФК ойыншылары]] [[Санат:Фрайбург ФК ойыншылары]] [[Санат:Германия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Штутгарт ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Фенербахче ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Тироль ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Аустрия Вена ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Аданаспор ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Германия Ұлттық футбол құрамасының жаттықтырушылары]] 9b2g2i134kqefu4t8gaj31vgbpu3xzk 0 602914 3633671 3544687 2026-07-23T12:33:15Z 1nter pares 146705 3633671 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Вирджил Ван Дейк |сурет = 20160604 AUT NED 8876 2.jpg |туған күні = 08.07.1991 |туған жері = [[Бреда]], [[Нидерланд]] |азаматтығы = {{байрақ|Нидерланд}}<br>{{байрақ|Суринам}} |бойы = 195 [[сантиметр|см]] |салмағы = 92 [[килограмм|кг]] |позиция = [[қорғаушы]] |қазіргі клуб = {{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |номері = 4 |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1997—2001|{{ту|Нидерланд}} ВДС '19 (Бреда)| |2001—2010|{{ту|Нидерланд}} Виллем II| |2010—2011|{{ту|Нидерланд}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |2011—2013|{{ту|Нидерланд}} [[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]|62 (7) |2013—2015|{{ту|Шотландия}} [[Селтик]]|76 (9) |2015—2018|{{ту|Англия}} [[Саутгемптон (футбол клубы)|Саутгемптон]]|67 (4) |2018—|{{ту|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]|234 (21)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2011|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U19|1 (0) |2011—2013|{{ту|Нидерланд}} Нидерланд U21|3 (0) |2015—|{{футбол|Нидерланд}}|82 (10)}} }} '''Вирджил ван Дейк''' ({{lang-nl|Virgil van Dijk}}; [[8 шілде]] [[1991 жыл|1991]], [[Бреда]]) — [[нидерланд]] футболшысы, тегі [[Суринам|суринамдық]]. "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]" футбол клубы мен [[Нидерланд Ұлттық футбол құрамасы|Нидерланд құрамасының]] қорғаушысы. "[[Гронинген (футбол клубы)|Гронинген]]" футбол клубының түлегі. == Мансабы == Карьерасын 2011 жылы өзінің туған клубы "[[Гронинген (футбол клубы)|Гронингенде]]" бастады. Сол жылы 30 қараша күні "[[Фейеноорд|Фейеноордтың]]" қақпасына командадағы алғашқы голын енгізді. 2013-15 жылдары "[[Селтик]]" сапында ойнап, [[Футболдан Шотландия чемпионаты|Шотландия чемпионы]] атанды. 2015-18 жылдары Англияның "[[Саутгемптон (футбол клубы)|Саутгемптон]]" клубында өнер көрсетіп, 70-ке жуық ойында алаңға шықты. 2018 жылы 1 қаңтар күні "[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульге]]" ауысты. 2018 жылғы [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2018|УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында]] "[[Реал Мадрид|Реалға]]" қарсы ойында негізгі құрамда алаңға шықты. == Жетістіктері == === Командалық === '''Селтик''' * Шотландия чемпионы (2): 2013/14, 2014/15 * Шотландия Лига кубогы: 2015 '''Ливерпуль''' * Англия чемпионы (2): 2019/20, 2024/25 * Англия кубогы: 2021/22 * Англия футбол лигасының кубогы: 2021/22, 2023/24 * Англия суперкубогы: 2022 * УЕФА Чемпиондар лигасы: 2018/19 * УЕФА Суперкубогы: 2019 * Клубтар әлем чемпионаты: 2019 === Жеке === * УЕФА версиясы бойынша жылдың үздік қорғаушысы: 2018/19 * «Селтиктегі» жыл ойыншысы: 2013/14 * «Саутгемптондағы» жыл ойыншысы: 2015/16 * Премьер-лиганың үздігі: желтоқсан 2018 * УЕФА Чемпиондар лигасының үздік қорғаушысы: 2018/19 * Премьер-лиганың үздігі: 2018/19 * «Ливерпулдің» үздік ойыншысы: 2018/19 * УЕФА версиясы бойынша Еуропаның үздік ойыншысы: 2019 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.liverpoolfc.com/team/mens/player/virgil-van-dijk ''liverpoolfc.com'' сайтындағы Профилі] {{бастама}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ливерпуль ФК құрамы}} [[Санат:Нидерланд футболшылары]] [[Санат:Нидерланд Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Гронинген ФК ойыншылары]] [[Санат:Селтик ФК ойыншылары]] [[Санат:Саутгемптон ФК ойыншылары]] [[Санат:Ливерпуль ФК ойыншылары]] 3whz9pzs8pni0z9a8olbl1d0qfxe0tx 0 610505 3633805 3586533 2026-07-23T16:14:57Z Sagzhan 29953 3633805 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; 1958 жылғы 25 қазан) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен [[Шығыс Германия]] құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> '''Корнелия Груммт-Эндер''' (нем. Kornelia Grummt-Ender; жынысы. 25 қазан 1958 ж. Плауэн, Карл-Маркс-Штадт) - Шығыс германдық жүзуші, жүзудің түрлі тәртіптерінде өнер көрсеткен, төрт дүркін Олимпиада чемпионы және 8 дүркін әлем чемпионы, бірнеше дүркін әлем және Олимпиада ойындарының рекордсмені. 2 Олимпиада ойындарында (1972 және 1976) өнер көрсетті, және де 1972 жылғы ойындар кезінде ол 14 жасқа толмады. 1972 жылы Мюнхенде үш пән бойынша 3 күміс, ал 1976 жылы Монреалда 5 пән бойынша 4 алтын және 1 күміс жеңіп алды. Осылайша, Олимпиада ойындарында мансабы үшін 8 пәнге қатысып, 4 алтын мен 4 күмісті жеңіп алды. Шығыс германдық жүзуші 4 дүркін Олимпиада чемпионы Роланд Маттеске үйленді. Маттеспен ажырасқаннан кейін ондық пен бобслеист Штеффен Груммтке үйленді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} he4vpvlm1ybjgrepj63b4xnxdmjgawu 3633806 3633805 2026-07-23T16:15:25Z Sagzhan 29953 3633806 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; 1958 жылғы 25 қазан) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен [[Шығыс Германия]] құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} blhe5me39022s51kzgxc7ds7nqise8j 3633807 3633806 2026-07-23T16:16:04Z Sagzhan 29953 3633807 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен [[Шығыс Германия]] құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 3dran6mjr50cf0hspwuj0w4kvv3lnlu 3633808 3633807 2026-07-23T16:16:28Z Sagzhan 29953 3633808 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mm18tvaxltay1xxy5d5w29t823u5ur5 3633809 3633808 2026-07-23T16:16:59Z Sagzhan 29953 3633809 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 9fyz6hnarhk6aqnphu0yvfct9lyb4dl 3633810 3633809 2026-07-23T16:17:12Z Sagzhan 29953 3633810 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} fuhcluo1bnyy3na2llbnzxh9jq8vdof 3633811 3633810 2026-07-23T16:18:45Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Жүзуден әлем чемпиондары|Жүзуден әлем чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633811 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Жүзуден әлем чемпиондары]] icsiv87ba6kqwu8milikduybv9h2i28 3633812 3633811 2026-07-23T16:19:44Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Жүзуден Еуропа чемпиондары|Жүзуден Еуропа чемпиондары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633812 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Жүзуден әлем чемпиондары]] [[Санат:Жүзуден Еуропа чемпиондары]] hgyxuvl2ewc1luw5ip8je9d9nvwko31 3633814 3633812 2026-07-23T16:23:25Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Әлемдік жүзудің Даңқ Залына енгендер|Әлемдік жүзудің Даңқ Залына енгендер]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633814 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Жүзуден әлем чемпиондары]] [[Санат:Жүзуден Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Әлемдік жүзудің Даңқ Залына енгендер]] qhfkoybhczpjjei8aglz9wdu0h8kghu 3633817 3633814 2026-07-23T16:26:24Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Плауэнде туғандар|Плауэнде туғандар]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633817 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Корнелия Эндер |шынайы есімі = Корнелия Груммт-Эндер |суреті = Kornelia Ender 1973.jpg |сурет ені = |сурет тақырыбы = |жынысы = |толық есімі = |туған кездегі есімі = |лақап аты = |азаматтығы = |мамандандыру = Жүзуші |клубы = |туған күні = 25.11.1958 |туған жері = Плауэн, Карл-Маркс-Штадт |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |карьера жылдары = |бапкерлері = |бойы = |салмағы = |атақтары = |медальдары = |ортаққор = }} '''Корнелия Эндер''' (кейін Маттес, қазіргі тегі — Груммт; {{lang-de|Kornelia Ender}}; [[1958 жыл]]ғы [[25 қазан]]) — бұрынғы шығысгерманиялық жүзуші. 1976 жылғы [[Жазғы Олимпиада ойындары]]нда ол бір Олимпиадада төрт алтын медаль жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші атанды және барлық жарыста әлемдік рекорд орнатты.<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/athletes/kornelia-ender |title=Kornelia Ender |website=Olympics.com |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейіннен Шығыс Германия құрамасының дәрігерлері спортшыларға жүйелі түрде анаболикалық стероидтар бергені дәлелденді, алайда спортшылардың өздері бұл туралы хабарсыз болған.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Kornelia-Ender |title=Kornelia Ender |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> 1976 жылы Эндерде стероид қолданудың белгілері байқалғандықтан (дауысының жуандауы, бұлшық ет массасының шамадан тыс дамуы), оның спорттық жетістіктерінің әділдігіне күмән келтірілді.<ref>{{cite web |url=https://www.wada-ama.org/ |title=History of Doping in Sport |website=World Anti-Doping Agency |access-date=2026-07-23}}</ref> Эндер жүзумен жастайынан айналысты және алғашқы Олимпиада жүлделерін 13 жасында, 1972 жылғы [[Мюнхен]] Олимпиадасында жеңіп алды.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/athletes/47728 |title=Kornelia Ender |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол үш күміс медаль иеленді, соның ішінде 200 метрге кешенді жүзуде австралиялық [[Шейн Гулд]]тан кейін екінші орын алды.<ref>{{cite web |url=https://www.worldaquatics.com/ |title=Kornelia Ender Results |website=World Aquatics |access-date=2026-07-23}}</ref> Кейінгі жылдары Эндер жеке жарыстарда 32 әлемдік рекорд жаңартты, оның төртеуі 1976 жылғы [[Монреаль]] Олимпиадасында тіркелді.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1991 жылы Эндер 1976 жылғы Олимпиада кезіндегі физикалық жағдайына қатысты көптен бері айтылып келген күдіктерге түсініктеме берді.<ref>{{cite book |last=Spitzer |first=Giselher |title=Doping in the GDR |publisher=Meyer & Meyer Sport |year=2006}}</ref> Ол бірнеше ай бойы команда дәрігерлері мен бапкерлері өзіне түрлі дәрілік препараттарды еккенін растады.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Эндердің айтуынша, ол сол кезде де, кейін де нақты қандай препараттар қолданылғанын білмеген.<ref>{{cite book |last=Franke |first=Werner |title=Doping: From Research to Deceit |publisher=Springer |year=1997}}</ref> Дәрігерлер оған бұл препараттар тек ағзаның қалпына келуін жеделдететінін айтқан. Сондықтан бұлшық ет көлемінің айтарлықтай өскеніне таңданғанымен, оны ауыр жаттығулардың нәтижесі деп санаған.<ref>{{cite book |last=Hoberman |first=John |title=Mortal Engines: The Science of Performance and the Dehumanization of Sport |publisher=Free Press |year=1992}}</ref> 1977 жылы Эндер хлородегидрометилтестостерон препаратын қабылдаудан бас тартқаннан кейін, [[Манфред Эвальд]]тың шешімімен Шығыс Германия құрамасынан шығарылды.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/doping-in-east-germany/a-16389569 |title=Doping in East Germany |website=Deutsche Welle |access-date=2026-07-23}}</ref> Корнелия Эндер төрт жыл бойы шығысгерманиялық арқамен жүзуші әрі бірнеше дүркін Олимпиада чемпионы [[Роланд Маттес]]ке тұрмысқа шыққан.<ref>{{cite book |last=Dennis |first=Mike |title=State, Society and Sport in East Germany |publisher=Routledge |year=2012}}</ref> Қазіргі таңда ол бұрынғы шығысгерманиялық жеңіл атлет әрі бобслейші Штеффен Груммтпен некеде.<ref>{{cite web |url=https://www.olympedia.org/ |title=Steffen Grummt |website=Olympedia |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Жүзуден әлем чемпиондары]] [[Санат:Жүзуден Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Әлемдік жүзудің Даңқ Залына енгендер]] [[Санат:Плауэнде туғандар]] om85mw5iyp8ug8fkefdu5x8dwz9qck4 0 610506 3633776 3625782 2026-07-23T15:47:10Z Sagzhan 29953 3633776 wikitext text/x-wiki {{қайта жазу}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] '''Дональд Джордж Брэдмен''' (ағылш. Donald Bradman) (27 тамыз 1908, Кутамундра (ағылш.)орыс. — 25 ақпан 2001, Кенсингтон паркі (ағылш.)орыс.) — австралиялық крикетші. Өзінің рыцарьлық қызметі үшін көптеген рекордтардың иесі. Брэдменнің ойыны көрермендерді өз командаларының матчтарына қызықтырды. Ол команда бойынша кейбір жолдастарымен, басшылармен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды. Екінші дүниежүзілік соғыспен байланысты мәжбүрлі үзілістен кейін, австралиялық команда капитаны Дональд Джордж Брэдмен болған, "Жеңілмес"деп белгілі болды. Ойыншының мансабын аяқтағаннан кейін, Брэдмен админ, селекционер және жазушы болып жұмыс істеді. 2001 жылы Австралияның премьер-министрі Джон Говард оны "ең үлкен австралиялық" деп атады. Брэдмен бейнесі пошта маркалары мен монеталарда пайда болды. Брэдмен өмір сүргенде оның өміріне арналған мұражай ашылды. Брэдменнің туғанына жүз жыл толуына орай Корольдік австралиялық монета сарайы оның бейнесін 5 долларлық алтын монетаға ескерткіш ретінде шығарды[4]. == Дебют == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсетуін жалғастырды.<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20080206122400/http://www.bradman.org.au/html/s02_article/article_view.asp?id=112&nav_cat_id=131&nav_top_id=56&view=&history=1&gback=home&dsa=0|title=Donald George Bradman|author=|date=|website=Donald George Bradman|publisher=|accessdate=2026-07-03|lang=eng}}</ref> Брэдмен тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, оны [[Жаңа Зеландия|Жаңа Зеландияға]] сапарға аттанған Австралияның екінші құрамасына шақырмады. Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым алдында Сиднейге көшті. Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырды, кейіннен Mick Simmons Ltd. компаниясына қызметке орналасты. Маусымдағы алғашқы матчында ол Квинсленд құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетті. Ал Австралияға турнемен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде Брэдмен 87 ұпай жинап, Брисбенде өтетін келесі матчқа қатысу құқығына ие болды.<ref>{{cite web|url=https://www.webcitation.org/6EPiaSDyt?url=http://www.slsa.sa.gov.au/bradman/bio-page.htm|title=Biographical|author=|date=|website=|publisher=|accessdate=2026-07-03|lang=eng}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ljwxyp4zufgb4bxq2mwgdikjn51o2si 3633777 3633776 2026-07-23T15:48:11Z Sagzhan 29953 3633777 wikitext text/x-wiki {{қайта жазу}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 3haxeihoqt8tnl76bzr72r1tz1gtd9q 3633780 3633777 2026-07-23T15:56:02Z Sagzhan 29953 3633780 wikitext text/x-wiki {{қайта жазу}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = {{туған күні|1908|8|27}} |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = {{қайтыс болған күні және жасы|2001|2|25|1908|8|27}} |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bhsgi6o26d0l508lxmmev261r0lr2pv 3633781 3633780 2026-07-23T15:56:44Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633781 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = {{туған күні|1908|8|27}} |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = {{қайтыс болған күні және жасы|2001|2|25|1908|8|27}} |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jedlmvpq0czks6ep18dc75uu4bmhc49 3633782 3633781 2026-07-23T15:57:16Z Sagzhan 29953 3633782 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = {{қайтыс болған күні және жасы|2001|2|25|1908|8|27}} |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6sgswkledav3lbzwt0xxx4voy83kymk 3633783 3633782 2026-07-23T15:58:07Z Sagzhan 29953 3633783 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Австралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} rtqtr09zxk6816gtu4robahsx3kp3m0 3633784 3633783 2026-07-23T15:58:27Z Sagzhan 29953 3633784 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} e4p4irxcr5r2usmchfpwzj752eu54or 3633785 3633784 2026-07-23T15:58:48Z Sagzhan 29953 3633785 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Австралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} aaef1uuu6d79eu9gm51hnwapox2h7sk 3633786 3633785 2026-07-23T15:59:10Z Sagzhan 29953 3633786 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — австралиялық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} j06wll1q58v0qhirjt1hmb9bzwfnryk 3633787 3633786 2026-07-23T15:59:39Z Sagzhan 29953 3633787 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Австралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — [[аустралия]]лық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} gbqcak5d4g0yhm5eo4vdut3wymp7x3o 3633788 3633787 2026-07-23T16:00:27Z Sagzhan 29953 3633788 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Аустралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{MedalGold|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — [[аустралия]]лық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} d1ztnqlqn3fg3xupx4dfny9eumd10f5 3633789 3633788 2026-07-23T16:00:49Z Sagzhan 29953 3633789 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Аустралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер крикеті}} {{Алтын медаль|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — [[аустралия]]лық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 8eku2qjukh33uenjf77d212we4f0k7c 3633790 3633789 2026-07-23T16:01:11Z Sagzhan 29953 3633790 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Аустралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{Алтын медаль|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — [[аустралия]]лық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Donald Bradman Sam Hood 1932.tif|нобай]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} cnmw99lq7ozwop1a71fzdlcdnvqtdzb 3633791 3633790 2026-07-23T16:01:41Z Sagzhan 29953 /* Дебюті */ 3633791 wikitext text/x-wiki {{Крикетші |Есімі = Дон Брэдмен |Шынайы есімі = Дональд Джордж Брэдмен |Суреті = Don Bradman 1930.jpg |Сурет тақырыбы = Дон Брэдмен, шамамен 1930 жыл |Туған күні = 27.08.1908 |Туған жері = [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], {{AUS}} |Қайтыс болған күні = 25.02.2001 |Қайтыс болған жері = [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Австралия]], {{AUS}} |Азаматтығы = {{AUS}} |Бойы = |Соққы беру тәсілі = Оң қолмен |Доп лақтыру тәсілі = Оң қолмен лег-брейк |Рөлі = Батсмен |Халықаралық дебюті = 1928 жылғы 30 қараша, [[Англия крикет құрамасы|Англияға]] қарсы |Соңғы халықаралық матчы = 1948 жылғы 18 тамыз, Англияға қарсы |Клубтары = [[Жаңа Оңтүстік Уэльс крикет құрамасы|Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Оңтүстік Аустралия крикет құрамасы|Оңтүстік Австралия]] |Мансабының басталуы = 1927 |Мансабының аяқталуы = 1949 |Сынақ матчтары = 52 |ODI матчтары = — |T20I матчтары = — |Жүгірістері = 6 996 |Орташа көрсеткіші = 99,94 |Ғасырлары = 29 |Жарты ғасырлары = 13 |Ең жоғары ұпайы = 334 |Уикеттері = 36 |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = 37,97 |Иннингтегі үздік нәтижесі = 3/35 |Матчтағы үздік нәтижесі = 4/31 |Ұстап алулары = 32 |Стампингтері = — |Медальдары = {{Алтын медаль|1948|Англия туры («Жеңілместер» құрамасы)|}} |Ортаққор = Don Bradman |Соңғы жаңартулар = 2026 }} '''Дональд Джордж Брэдмен''' ({{lang-en|Donald George Bradman}}; 1908 жылғы 27 тамыз, [[Кутамундра]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]], [[Аустралия]] — 2001 жылғы 25 ақпан, [[Кенсингтон-Парк]], [[Оңтүстік Аустралия]], Аустралия) — [[аустралия]]лық [[крикет]]ші, барлық уақыттағы ең үздік батсмендердің бірі саналады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Don-Bradman |title=Don Bradman |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол халықаралық крикет тарихындағы көптеген рекордтардың иесі ретінде танылды.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/players/don-bradman |title=Sir Donald Bradman |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> 1949 жылы спортқа сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағына ие болып, бұл мәртебеге ие болған алғашқы австралиялық крикетші атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.adb.online.anu.edu.au/biography/bradman-sir-donald-george-1517 |title=Bradman, Sir Donald George |website=Australian Dictionary of Biography |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің шебер ойыны көрермендердің крикетке деген қызығушылығын едәуір арттырды.<ref>{{cite book |last=Haigh |first=Gideon |title=The Art of Bradman |publisher=Scribe |year=2013}}</ref> Ол командадағы әріптестерімен, басшылықпен және журналистермен тығыз қарым-қатынаста болды.<ref>{{cite book |last=Whitington |first=Richard |title=The Bradman Years |publisher=Hodder & Stoughton |year=1974}}</ref> [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін Дональд Брэдмен капитан болған Австралия құрамасы бірде-бір матчта жеңілмегендіктен «Жеңілместер» (''The Invincibles'') деген атқа ие болды.<ref>{{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/ |title=The Invincibles of 1948 |website=International Cricket Council |access-date=2026-07-23}}</ref> Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін Брэдмен әкімші, селекционер және жазушы ретінде қызмет атқарды.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> 2001 жылы Австралияның премьер-министрі [[Джон Говард]] оны «Австралия тарихындағы ең ұлы австралиялық» деп атады.<ref>{{cite web |url=https://pmtranscripts.pmc.gov.au/ |title=Prime Minister John Howard tribute to Sir Donald Bradman |website=Australian Government |access-date=2026-07-23}}</ref> Брэдменнің бейнесі пошта маркалары мен естелік монеталарда бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Оның көзі тірісінде өмірі мен спорттық жетістіктеріне арналған мұражай ашылды.<ref>{{cite web |url=https://www.bradman.com.au/ |title=Bradman Museum & International Cricket Hall of Fame |website=Bradman Museum |access-date=2026-07-23}}</ref> Туғанына 100 жыл толуына орай Австралияның Корольдік монета сарайы оның бейнесі бейнеленген 5 австралиялық долларлық алтын ескерткіш монетаны шығарды.<ref>{{cite web |url=https://www.ramint.gov.au/ |title=Sir Donald Bradman commemorative coin |website=Royal Australian Mint |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дебюті == Келесі маусымда «Боуралдан шыққан бала» атанған Брэдмен өз шеберлігін одан әрі шыңдап, жоғары деңгейде өнер көрсете бастады.<ref>{{cite book |last=Fingleton |first=Jack |title=Brightly Fades the Don |publisher=Collins |year=1978}}</ref> Тамаша нәтижелер көрсеткеніне қарамастан, ол Жаңа Зеландияға барған Австралияның екінші құрамасына шақырылмады.<ref>{{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Bradman: A Biography |publisher=HarperCollins |year=1995}}</ref> Австралия құрамасына қабылдану мүмкіндігін арттыру үшін Брэдмен 1928–1929 жылғы маусым қарсаңында [[Сидней]] қаласына көшті.<ref>{{cite web |url=https://www.cricket.com.au/ |title=Bradman's early career |website=Cricket Australia |access-date=2026-07-23}}</ref> Алғашында ол жылжымайтын мүлік агенті болып жұмысын жалғастырып, кейіннен ''Mick Simmons Ltd.'' компаниясына қызметке орналасты.<ref>{{cite book |last=Bradman |first=Donald |title=Farewell to Cricket |publisher=Cassell |year=1950}}</ref> Маусымдағы алғашқы матчында [[Квинсленд]] құрамасына қарсы өте сәтті ойын көрсетіп, кейін Австралияға гастрольдік сапармен келген Англия құрамасына қарсы кездесуде 87 ұпай жинады.<ref>{{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/ |title=Don Bradman profile |website=ESPN Cricinfo |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы ойыннан кейін оған [[Брисбен]] қаласында өтетін келесі матчқа қатысу мүмкіндігі берілді.<ref>{{cite web |url=https://www.cricketarchive.com/ |title=Donald Bradman match records |website=CricketArchive |access-date=2026-07-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} sjg5mmqo138g4flisiv42kpfe4ofzem 0 610507 3633819 3586532 2026-07-23T16:33:42Z Sagzhan 29953 3633819 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары gsd1om8nxzw2baivfkg45mg0xmogogt 3633821 3633819 2026-07-23T16:36:28Z Sagzhan 29953 /* Дереккөздер */ 3633821 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} == WTA турнирлерінің финалдары == === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары 7gqtxncl8dkqkjoj6mh9bntrc91t55k 3633822 3633821 2026-07-23T16:37:52Z Sagzhan 29953 /* WTA турнирлерінің финалдары */ 3633822 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары pya5p9bugkdg31178tayf3i9vtqrfpl 3633823 3633822 2026-07-23T16:38:39Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633823 wikitext text/x-wiki '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары dhb89imwpdk5m3nj4hdphhv95a1wmkz 3633826 3633823 2026-07-23T16:41:16Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633826 wikitext text/x-wiki {{Теннисші |Есімі = Лори Макнил |Шынайы есімі = Лори Макнил |Суреті = Lori McNeil.jpg |Сурет тақырыбы = Лори Макнил |Туған күні = {{туған күні және жасы|1963|12|18}} |Туған жері = [[Сан-Диего]], [[Калифорния]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Тұрғылықты жері = [[Хьюстон]], [[Техас]], {{USA}} |Бойы = 170 см |Салмағы = 61 кг |Мансабының басталуы = 1983 |Мансабының аяқталуы = 2002 |Жұмыс қолы = Оң қолмен |Бэкхенд = Екі қолмен |Бапкері = |Ақшалай сыйлық = 3 779 458 АҚШ доллары |Жеке нәтижелері = 524–300 |Жеке атақтары = 10 |Үздік рейтингісі = №9 (1988 жылғы 4 шілде) |Қазіргі позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Франциядағы рейтингі = 4-айналым (1988) |Уимблдондағы рейтингі = Жартылай финал (1994) |АҚШ-тағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Жұп нәтижелері = 570–223 |Жұп атақтары = 33 |Үздік жұп позициясы = №4 (1987 жылғы 21 қыркүйек) |Қазіргі жұп позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі 2 = Финал (1987) |Франциядағы рейтингі 2 = Чемпион (аралас жұп, 1988) |Уимблдондағы рейтингі 2 = Ширек финал |АҚШ-тағы рейтингі 2 = Жартылай финал |Ортаққор = Lori McNeil |Соңғы жаңартулар = 2026 жылғы 23 шілде }} '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары 6xw93f6ff5259bpa6ye22hglg0aoelh 3633827 3633826 2026-07-23T16:41:31Z Sagzhan 29953 3633827 wikitext text/x-wiki {{Теннисші |Есімі = Лори Макнил |Шынайы есімі = Лори Макнил |Суреті = |Сурет тақырыбы = Лори Макнил |Туған күні = {{туған күні және жасы|1963|12|18}} |Туған жері = [[Сан-Диего]], [[Калифорния]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Тұрғылықты жері = [[Хьюстон]], [[Техас]], {{USA}} |Бойы = 170 см |Салмағы = 61 кг |Мансабының басталуы = 1983 |Мансабының аяқталуы = 2002 |Жұмыс қолы = Оң қолмен |Бэкхенд = Екі қолмен |Бапкері = |Ақшалай сыйлық = 3 779 458 АҚШ доллары |Жеке нәтижелері = 524–300 |Жеке атақтары = 10 |Үздік рейтингісі = №9 (1988 жылғы 4 шілде) |Қазіргі позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Франциядағы рейтингі = 4-айналым (1988) |Уимблдондағы рейтингі = Жартылай финал (1994) |АҚШ-тағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Жұп нәтижелері = 570–223 |Жұп атақтары = 33 |Үздік жұп позициясы = №4 (1987 жылғы 21 қыркүйек) |Қазіргі жұп позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі 2 = Финал (1987) |Франциядағы рейтингі 2 = Чемпион (аралас жұп, 1988) |Уимблдондағы рейтингі 2 = Ширек финал |АҚШ-тағы рейтингі 2 = Жартылай финал |Ортаққор = Lori McNeil |Соңғы жаңартулар = 2026 жылғы 23 шілде }} '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары elal2qakapdp4y9opmgnv21wv6vnynf 3633828 3633827 2026-07-23T16:42:00Z Sagzhan 29953 3633828 wikitext text/x-wiki {{Теннисші |Есімі = Лори Макнил |Шынайы есімі = Лори Макнил |Суреті = |Сурет тақырыбы = Лори Макнил |Туған күні = 18.12.1963 |Туған жері = [[Сан-Диего]], [[Калифорния]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Тұрғылықты жері = [[Хьюстон]], [[Техас]], {{USA}} |Бойы = 170 см |Салмағы = 61 кг |Мансабының басталуы = 1983 |Мансабының аяқталуы = 2002 |Жұмыс қолы = Оң қолмен |Бэкхенд = Екі қолмен |Бапкері = |Ақшалай сыйлық = 3 779 458 АҚШ доллары |Жеке нәтижелері = 524–300 |Жеке атақтары = 10 |Үздік рейтингісі = №9 (1988 жылғы 4 шілде) |Қазіргі позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Франциядағы рейтингі = 4-айналым (1988) |Уимблдондағы рейтингі = Жартылай финал (1994) |АҚШ-тағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Жұп нәтижелері = 570–223 |Жұп атақтары = 33 |Үздік жұп позициясы = №4 (1987 жылғы 21 қыркүйек) |Қазіргі жұп позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі 2 = Финал (1987) |Франциядағы рейтингі 2 = Чемпион (аралас жұп, 1988) |Уимблдондағы рейтингі 2 = Ширек финал |АҚШ-тағы рейтингі 2 = Жартылай финал |Ортаққор = Lori McNeil |Соңғы жаңартулар = 2026 жылғы 23 шілде }} '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; 1963 жылғы 18 желтоқсан) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары n2dqjh1u5z9gm19ft0sy2whr62rquf0 3633829 3633828 2026-07-23T16:42:24Z Sagzhan 29953 3633829 wikitext text/x-wiki {{Теннисші |Есімі = Лори Макнил |Шынайы есімі = Лори Макнил |Суреті = |Сурет тақырыбы = Лори Макнил |Туған күні = 18.12.1963 |Туған жері = [[Сан-Диего]], [[Калифорния]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Тұрғылықты жері = [[Хьюстон]], [[Техас]], {{USA}} |Бойы = 170 см |Салмағы = 61 кг |Мансабының басталуы = 1983 |Мансабының аяқталуы = 2002 |Жұмыс қолы = Оң қолмен |Бэкхенд = Екі қолмен |Бапкері = |Ақшалай сыйлық = 3 779 458 АҚШ доллары |Жеке нәтижелері = 524–300 |Жеке атақтары = 10 |Үздік рейтингісі = №9 (1988 жылғы 4 шілде) |Қазіргі позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Франциядағы рейтингі = 4-айналым (1988) |Уимблдондағы рейтингі = Жартылай финал (1994) |АҚШ-тағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Жұп нәтижелері = 570–223 |Жұп атақтары = 33 |Үздік жұп позициясы = №4 (1987 жылғы 21 қыркүйек) |Қазіргі жұп позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі 2 = Финал (1987) |Франциядағы рейтингі 2 = Чемпион (аралас жұп, 1988) |Уимблдондағы рейтингі 2 = Ширек финал |АҚШ-тағы рейтингі 2 = Жартылай финал |Ортаққор = Lori McNeil |Соңғы жаңартулар = 2026 жылғы 23 шілде }} '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; [[1963 жыл]]ғы [[18 желтоқсан]]) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы [[Уимблдон турнирі]]нің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы [[Аустралия ашық чемпионаты]]нда Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары kmt1xi726452pjd0fuu44qrrnjkpo8v 3633830 3633829 2026-07-23T16:42:59Z Sagzhan 29953 3633830 wikitext text/x-wiki {{Теннисші |Есімі = Лори Макнил |Шынайы есімі = Лори Макнил |Суреті = |Сурет тақырыбы = Лори Макнил |Туған күні = 18.12.1963 |Туған жері = [[Сан-Диего]], [[Калифорния]], {{USA}} |Азаматтығы = {{USA}} |Тұрғылықты жері = [[Хьюстон]], [[Техас]], {{USA}} |Бойы = 170 см |Салмағы = 61 кг |Мансабының басталуы = 1983 |Мансабының аяқталуы = 2002 |Жұмыс қолы = Оң қолмен |Бэкхенд = Екі қолмен |Бапкері = |Ақшалай сыйлық = 3 779 458 АҚШ доллары |Жеке нәтижелері = 524–300 |Жеке атақтары = 10 |Үздік рейтингісі = №9 (1988 жылғы 4 шілде) |Қазіргі позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Франциядағы рейтингі = 4-айналым (1988) |Уимблдондағы рейтингі = Жартылай финал (1994) |АҚШ-тағы рейтингі = Жартылай финал (1987) |Жұп нәтижелері = 570–223 |Жұп атақтары = 33 |Үздік жұп позициясы = №4 (1987 жылғы 21 қыркүйек) |Қазіргі жұп позициясы = Мансабын аяқтаған |Аустралиядағы рейтингі 2 = Финал (1987) |Франциядағы рейтингі 2 = Чемпион (аралас жұп, 1988) |Уимблдондағы рейтингі 2 = Ширек финал |АҚШ-тағы рейтингі 2 = Жартылай финал |Ортаққор = Lori McNeil |Соңғы жаңартулар = 2026 жылғы 23 шілде }} '''Лори Макнил''' ({{lang-en|Lori McNeil}}; [[1963 жыл]]ғы [[18 желтоқсан]]) — америкалық теннис жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіпқой теннисші.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Ол 1987 жылғы [[АҚШ ашық чемпионаты]]ның және 1994 жылғы Уимблдон турнирінің жекелей сындағы жартылай финалисі болды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/en/players/lori-mcneil/800179190/usa/wt/s/overview/ |title=Lori McNeil |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар 1987 жылғы Аустралия ашық чемпионатында Зина Гаррисонмен бірге әйелдер арасындағы жұптық сында финалға шықты және 1988 жылғы [[Франция ашық чемпионаты]]нда Хорхе Лосаномен бірге аралас жұптық сында чемпион атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennisfame.com/hall-of-famers/inductees/lori-mcneil |title=Lori McNeil |website=International Tennis Hall of Fame |access-date=2026-07-23}}</ref> == Жеке өмірі == Макнил анасы Дороти мен әкесі Чарли Макнилдің төрт баласының кенжесі болып дүниеге келген.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Әкесі Чарли Макнил 1960 жылдары [[San Diego Chargers]] клубының құрамында америкалық футболдан кәсіпқой ойыншы болған.<ref>{{cite web |url=https://www.pro-football-reference.com/ |title=Charlie McNeil |website=Pro Football Reference |access-date=2026-07-23}}</ref> Отбасы [[Сан-Диего]]дан [[Хьюстон]]ға көшкеннен кейін, Лори Макнил қаланың Үшінші ауданындағы MacGregor Park қоғамдық спорт алаңында тенниспен айналыса бастады.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Сол жерде ол болашақ кәсіпқой теннисші [[Зина Гаррисон]]мен жақын дос болды.<ref>{{cite web |url=https://www.tennis.com/ |title=Lori McNeil profile |website=Tennis.com |access-date=2026-07-23}}</ref> == Мансабы == Лори Макнил екі жыл бойы [[Оклахома мемлекеттік университеті]]нде оқып, университеттің ''Cowgirls'' командасы сапында өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://okstate.com/ |title=Oklahoma State Cowgirls Tennis History |website=Oklahoma State University |access-date=2026-07-23}}</ref> 1983 жылы NCAA чемпионатының ширек финалына дейін жетіп, кейін турнир жеңімпазы атанған USC университетінің өкілі Бет Херрден жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил 1983–2002 жылдар аралығында 19 маусым бойы [[Әйелдер теннисі қауымдастығы|WTA турнирлерінде]] өнер көрсетті.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil Statistics |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> Осы уақыт ішінде ол жекелей сында 10, ал жұптық сында 33 турнирдің жеңімпазы атанды.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=Lori McNeil Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Оның мансаптағы ең жоғары рейтингі жекелей сында әлемнің 9-ракеткасы (1988), ал жұптық сында 4-ракеткасы (1987) болды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/140003/lori-mcneil |title=Lori McNeil Rankings |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1987 жылы Макнил WTA нұсқасы бойынша «Жылдың ең көп прогреске қол жеткізген ойыншысы» атанды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Макнил көбіне [[Штеффи Граф]]қа қарсы жеңістерімен есте қалды.<ref>{{cite web |url=https://www.wtatennis.com/ |title=Lori McNeil vs. Steffi Graf |website=WTA Tour |access-date=2026-07-23}}</ref> 1992 жылы ол WTA турының қорытынды чемпионатының алғашқы айналымында Графты 7:6, 6:4 есебімен жеңіп, Графтың 1985 жылдан бері алғаш рет турнирдің алғашқы матчында жеңілуіне себепкер болды.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> 1994 жылғы Уимблдон турнирінің бірінші айналымында Макнил қазіргі чемпион Штеффи Графты 7:5, 7:6 (7:5) есебімен жеңді.<ref>{{cite web |url=https://www.wimbledon.com/ |title=1994 Wimbledon Championships |website=The Championships, Wimbledon |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл Үлкен дулыға турнирлері тарихында әйелдер арасындағы жекелей сында қазіргі чемпионның алғашқы айналымда алғаш рет жеңілуі болды және теннис тарихындағы ең ірі сенсациялардың бірі ретінде бағаланады.<ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/sports/Wimbledon-tennis-tournament |title=Wimbledon Championships |website=Encyclopædia Britannica |access-date=2026-07-23}}</ref> Сол жылы Макнил Уимблдонның жартылай финалына дейін жетіп, кейін чемпион атанған [[Кончита Мартинес]]ке 3:6, 6:2, 10:8 есебімен жол берді.<ref>{{cite web |url=https://www.itftennis.com/ |title=1994 Wimbledon Results |website=International Tennis Federation |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл оның «Үлкен дулыға» турнирлеріндегі ең үздік нәтижесін қайталады. Бұған дейін ол 1987 жылғы АҚШ ашық чемпионатының жартылай финалына дейін жетіп, ширек финалда алты дүркін чемпион [[Крис Эверт]]ті жеңген болатын. Алайда жартылай финалда Штеффи Графтан 4:6, 6:2, 6:4 есебімен жеңілді.<ref>{{cite book |last=Collins |first=Bud |title=The Bud Collins History of Tennis |publisher=New Chapter Press |year=2010}}</ref> Лори Макнил[2] (ағылш. Lori McNeil; туған. 18 желтоқсан 1963, Сан-Диего, АҚШ) - американдық теннисші және теннис жаттықтырушысы, бұрынғы 9-шы әлем ракеткасы жеке және 4-ші жұптық разрядта; миксте Үлкен шлем турнирінің бір жеңімпазы (Roland Garros-1988), Үлкен Шлем турнирлерінің төрт дүркін финалисті (бір рет — әйелдер жұбы, үш рет — миксте); WTA Кубогының 42 турнирінің жеңімпазы (9 — жеке разрядта); Федерацияда және Уайтмен Кубогында АҚШ құрамасының мүшесі. == «Үлкен дулыға» турнирлерінің финалдары == === Жұптық разряд: 1 (1 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Аустралия ашық чемпионаты]] | Шөп | [[Зина Гаррисон]] | [[Мартина Навратилова]] / [[Пэм Шрайвер]] | 6–1, 6–0 |} === Аралас жұптық разряд: 4 (1 чемпион, 3 финалист) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Жылы ! Турнир ! Жабыны ! Серіктесі ! Қарсыластары ! Есеп |- | Финалист | 1987 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Шервуд Стюарт]] | [[Пэм Шрайвер]] / [[Эмилио Санчес]] | 6–3, 7–6^(7–4) |- | '''Чемпион''' | 1988 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Хорхе Лосано]] | [[Бренда Шульц]] / [[Михил Схаперс]] | 7–5, 6–2 |- | Финалист | 1992 | [[Франция ашық чемпионаты]] | Топырақ | [[Брайан Шелтон]] | [[Аранча Санчес Викарио]] / [[Марк Вудфорд]] | 6–2, 6–3 |- | Финалист | 1994 | [[Уимблдон]] | Шөп | [[Т. Дж. Миддлтон]] | [[Хелена Сукова]] / [[Тодд Вудбридж]] | 3–6, 7–5, 6–3 |} === Жекелей разряд: 21 (10 чемпиондық, 11 финал) === {| class="wikitable sortable" ! Нәтиже ! Ж/Ж ! Күні ! Турнир ! Жабыны ! Қарсыласы ! Есеп |- | Финалист | 0–1 | 1986 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Марселла Мескер | 4–6, 6–4, 3–6 |- | Финалист | 0–2 | 1986 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Пэм Шрайвер | 4–6, 2–6 |- | '''Чемпион''' | 1–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Тампа, АҚШ | Қатты жабын | Зина Гаррисон | 2–6, 7–5, 6–2 |- | '''Чемпион''' | 2–2 | 1986 жылғы қыркүйек | Талса, АҚШ | Қатты жабын | Бет Херр | 6–0, 6–1 |- | Финалист | 2–3 | 1987 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын | Элизабет Смайли | 6–4, 3–6, 5–7 |- | Финалист | 2–4 | 1987 жылғы наурыз | Пискатавей, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Хелена Сукова | 0–6, 3–6 |- | Финалист | 2–5 | 1987 жылғы қыркүйек | Нью-Орлеан, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Крис Эверт | 3–6, 5–7 |- | '''Чемпион''' | 3–5 | 1988 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Бренда Шульц | 6–3, 6–2 |- | Финалист | 3–6 | 1988 жылғы мамыр | Женева, Швейцария | Топырақ | Барбара Паулюс | 4–6, 7–5, 1–6 |- | '''Чемпион''' | 4–6 | 1988 жылғы шілде | Ньюпорт, АҚШ | Шөп | Барбара Поттер | 6–4, 4–6, 6–3 |- | Финалист | 4–7 | 1989 жылғы қаңтар | Токио, Жапония | Кілем (ғимарат ішінде) | Мартина Навратилова | 7–6^(7–3), 3–6, 6–7^(5–7) |- | '''Чемпион''' | 5–7 | 1989 жылғы тамыз | Альбукерке, АҚШ | Қатты жабын | Эльна Райнах | 6–1, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 6–7 | 1991 жылғы ақпан | Денвер, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Манон Боллеграф | 6–3, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 7–7 | 1991 жылғы сәуір | Токио, Жапония | Қатты жабын | Сабина Аппельманс | 2–6, 6–2, 6–1 |- | Финалист | 7–8 | 1991 жылғы шілде | Уэстчестер, АҚШ | Қатты жабын | Изабель Демонжо | 4–6, 4–6 |- | Финалист | 7–9 | 1992 жылғы ақпан | Оклахома-Сити, АҚШ | Қатты жабын (ғимарат ішінде) | Зина Гаррисон | 5–7, 6–3, 5–7⁽¹⁰⁾ |- | '''Чемпион''' | 8–9 | 1992 жылғы маусым | Истборн, Ұлыбритания | Шөп | Линда Уайлд | 6–4, 6–4 |- | '''Чемпион''' | 9–9 | 1993 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–4, 2–6, 6–3 |- | '''Чемпион''' | 10–9 | 1994 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 6–2, 6–2 |- | Финалист | 10–10 | 1995 жылғы маусым | Бирмингем, Ұлыбритания | Шөп | Зина Гаррисон | 3–6, 3–6 |- | Финалист | 10–11 | 1995 жылғы қараша | Филадельфия, АҚШ | Кілем (ғимарат ішінде) | Штеффи Граф | 1–6, 6–4, 3–6 |} == Дереккөздер == Әлемдік және ұлттық спорт ойындары hos16ae4qyupuzwbvxpzuqnwi0r0vbc 0 611459 3633757 3607844 2026-07-23T15:35:29Z Sagzhan 29953 /* Жетістіктері */ 3633757 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы ''' (2-ші шілде, 1993 жыл, Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Сәбит Мұқанов ауылы) – қазақстандық кәсіби балуаны. Жабық түрдегі Азия ойындарының Чемпионы (2017), Европа және әлем Чемпионы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–ден 5-ші сыныпқа дейін Сәбит Мұқанов ауылында оқыған. Кейін, күрделі түрде спортпен айналысуды шешіп, Петропавл қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсті.Спорт мектебінде ол 6-шыдан 11-ші сыныпқа дейін білім алды. Мектеп бітірген соң университетке дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті. Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алады. == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында туған. Анасы – Каленова Айнагүл Жақсылыққызы (19.10.1964ж) үй шаруасымен айналысады. Әкесі – Каленов Рамазан Қапарұлы (15.04.1963ж) жөндеуші жұмысымен айналысады. == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- == Дереккөздер == {{дереккөздер}} rkocevzk3f67wauui8ox11f0aiyg22a 3633758 3633757 2026-07-23T15:36:01Z Sagzhan 29953 /* Жетістіктері */ 3633758 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы ''' (2-ші шілде, 1993 жыл, Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Сәбит Мұқанов ауылы) – қазақстандық кәсіби балуаны. Жабық түрдегі Азия ойындарының Чемпионы (2017), Европа және әлем Чемпионы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–ден 5-ші сыныпқа дейін Сәбит Мұқанов ауылында оқыған. Кейін, күрделі түрде спортпен айналысуды шешіп, Петропавл қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсті.Спорт мектебінде ол 6-шыдан 11-ші сыныпқа дейін білім алды. Мектеп бітірген соң университетке дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті. Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алады. == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында туған. Анасы – Каленова Айнагүл Жақсылыққызы (19.10.1964ж) үй шаруасымен айналысады. Әкесі – Каленов Рамазан Қапарұлы (15.04.1963ж) жөндеуші жұмысымен айналысады. == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} nji0wkdpzfbhcecw5oiaaq9nhk50wwa 3633760 3633758 2026-07-23T15:37:06Z Sagzhan 29953 3633760 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — қазақстандық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> '''Каленов Данияр Рамазанұлы ''' (2-ші шілде, 1993 жыл, Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Сәбит Мұқанов ауылы) – қазақстандық кәсіби балуаны. Жабық түрдегі Азия ойындарының Чемпионы (2017), Европа және әлем Чемпионы. Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері. == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–ден 5-ші сыныпқа дейін Сәбит Мұқанов ауылында оқыған. Кейін, күрделі түрде спортпен айналысуды шешіп, Петропавл қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсті.Спорт мектебінде ол 6-шыдан 11-ші сыныпқа дейін білім алды. Мектеп бітірген соң университетке дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті. Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алады. == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында туған. Анасы – Каленова Айнагүл Жақсылыққызы (19.10.1964ж) үй шаруасымен айналысады. Әкесі – Каленов Рамазан Қапарұлы (15.04.1963ж) жөндеуші жұмысымен айналысады. == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} qlc7ezndh8nks53plto5smmb7ccf8t2 3633761 3633760 2026-07-23T15:37:36Z Sagzhan 29953 3633761 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — қазақстандық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 1usgvl2vtuheuqtqmfvfmjzkbc4k1mi 3633762 3633761 2026-07-23T15:37:59Z Sagzhan 29953 3633762 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — қазақстандық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4d9onaqplijmp49ejy20zbx4oqjtcq7 3633763 3633762 2026-07-23T15:39:01Z Sagzhan 29953 3633763 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — қазақстандық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} a04yzutggzwkm0ijigzgriivv44se9v 3633764 3633763 2026-07-23T15:39:22Z Sagzhan 29953 3633764 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} pjbzy3hd572aeqilg5sfs2xs4813ocf 3633765 3633764 2026-07-23T15:41:00Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633765 wikitext text/x-wiki {{}} {{Тексерілмеген мақала|date=қараша 2018}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер күресі}} {{MedalGold|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{MedalGold|Әлем чемпионаты|}} {{MedalGold|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} fui1gfxf6g039yygi3pnv4vtvd73mqy 3633766 3633765 2026-07-23T15:41:25Z Sagzhan 29953 3633766 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер күресі}} {{MedalGold|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{MedalGold|Әлем чемпионаты|}} {{MedalGold|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} t02v1l9ahpaqw6kmk64bapw6m58bk9s 3633767 3633766 2026-07-23T15:41:46Z Sagzhan 29953 3633767 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер күресі}} {{MedalGold|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{MedalGold|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 25nalgwl120avoees4s6798lstz4gn1 3633768 3633767 2026-07-23T15:42:08Z Sagzhan 29953 3633768 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер күресі}} {{MedalGold|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} nw238f0ci6wtr6x3vo4hulblosh9l21 3633769 3633768 2026-07-23T15:42:29Z Sagzhan 29953 3633769 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{MedalCompetition|Ерлер күресі}} {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4oznafkot0lgyvoa0mld887m9vgofmc 3633770 3633769 2026-07-23T15:42:57Z Sagzhan 29953 3633770 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{Медаль жинағы|Ерлер күресі}} {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 7ipt6i1gqrh2ubx0frwyzoat1dytokx 3633771 3633770 2026-07-23T15:43:15Z Sagzhan 29953 3633771 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = {{туған күні және жасы|1993|7|2}} |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} qzy6fss7jzrjepp37j6110ss1i0ep1b 3633772 3633771 2026-07-23T15:43:54Z Sagzhan 29953 3633772 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = 2.07.1993 |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Каленов Данияр Рамазанұлы''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} kry85h2pv4sauzroph338oatwx135ve 3633773 3633772 2026-07-23T15:44:15Z Sagzhan 29953 3633773 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = 2.07.1993 |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Данияр Рамазанұлы Каленов''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} c9wwdljpwweq2vy2gddftgdwv13l5qp 3633774 3633773 2026-07-23T15:44:50Z Sagzhan 29953 3633774 wikitext text/x-wiki {{Спортшы |есімі = Данияр Каленов |шынайы есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |жынысы = ер |толық есімі = Каленов Данияр Рамазанұлы |азаматтығы = {{KAZ}} |мамандандыру = Күрес |туған күні = 2.07.1993 |туған жері = [[Сәбит Мұқанов ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], {{KAZ}} |атақтары = [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]] |медальдары = {{Алтын медаль|2017|[[Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындары]]|}} {{Алтын медаль|Әлем чемпионаты|}} {{Алтын медаль|Еуропа чемпионаты|}} |ортаққор = }} '''Данияр Рамазанұлы Каленов''' (1993 жылғы 2 шілде, [[Қазақстан]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Сәбит Мұқанов ауылы]]) — [[қазақстан]]дық кәсіби балуан.<ref>{{cite web |url=https://olympic.kz/ |title=Қазақстан Ұлттық Олимпиадалық комитеті |website=Olympic.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> 2017 жылғы Жабық ғимараттағы және жекпе-жек өнері бойынша Азия ойындарының чемпионы,<ref>{{cite web |url=https://oca.asia/ |title=Olympic Council of Asia |website=Olympic Council of Asia |access-date=2026-07-23}}</ref> Еуропа және әлем чемпионы.<ref>{{cite web |url=https://uww.org/ |title=United World Wrestling |website=United World Wrestling |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген спорт шебері]].<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының ресми порталы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Білімі == Данияр Рамазанұлы 1–5-сыныптар аралығында Сәбит Мұқанов ауылындағы мектепте білім алған.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім беру жүйесі |publisher=Атамұра |year=2018}}</ref> Кейін кәсіби түрде спортпен шұғылдану мақсатында [[Петропавл]] қаласындағы спорт мектебіне оқуға түсіп, 6–11-сыныптар аралығында сонда білім алған.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/memleket/entities/sko-sport |title=Солтүстік Қазақстан облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Мектепті аяқтағаннан кейін жоғары оқу орнының дене шынықтыру факультетіне сырттай бөлімге оқуға түсті.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасындағы жоғары білім |publisher=Білім |year=2019}}</ref> Қазіргі уақытта заңгер мамандығы бойынша білім алуда.<ref>{{cite book |title=Қазақстан Республикасының білім туралы заңы |publisher=Әділет |year=2023}}</ref> == Отбасы == Каленов Данияр Рамазанұлы қарапайым отбасында дүниеге келген.<ref>{{cite book |title=Қазақстан отбасы энциклопедиясы |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2016}}</ref> Анасы — '''Каленова Айнагүл Жақсылыққызы''' (1964 жылғы 19 қазан), үй шаруасымен айналысады.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=Әділет ақпараттық-құқықтық жүйесі |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> Әкесі — '''Каленов Рамазан Қапарұлы''' (1963 жылғы 15 сәуір), жөндеу жұмыстарымен айналысады.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның қазіргі қоғамы |publisher=Қазақ университеті |year=2020}}</ref> == Сілтеме == http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} http://wrestling.kz/news/view/1553 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203080042/http://wrestling.kz/news/view/1553 |date=2018-12-03 }} https://prosports.kz/news/247705 http://petropavltv.kz/ru/news/society/daniyar-kalenov-chempion-aziatskih-igr{{Deadlink|date=July 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Жетістіктері == {| class="wikitable" |- ! Жарыстар !! Жылы !! Өткен жері !! Марапаттары |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2012 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионаты || 2013|| Тайланд, Пхукет қ. || Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Латвия, Рига қ. і || Қатысу |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2013 || Әзербайжан, Баку қ.|| Қола |- | Жасөспірімдер арасындағы халықаралық турнир чемпионаты || 2017 || Грузия, Тбилиси қ.|| Алтын |- | Президент кубогы || 2013|| Қазақстан, Астана қ.||Қола |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2017 || Қзақстан, Алматы қ. || Алтын |- | Жабық түрдегі Азия ойындарының чемпионаты || 2017 ||Түркіменстан, Ашхабат қ. ||Алтын, СҚО әкімінен пәтер |- | Болат Тұрлыханов кубогы|| 2018 || Қазақстан, Алматы қ. || Қола. |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 84xieerr9q60wwjm5z0x3dwb09k9w1a 0 613712 3633674 3543999 2026-07-23T12:38:52Z 1nter pares 146705 3633674 wikitext text/x-wiki {{Футболшы | есімі = Уле Гуннар Сульшер | сурет = Ole Gunnar Solskjaer Trondheim2011-1.jpg | туған күні = 26.2.1973 | туған жері={{туғанжері|Кристиансунн|Кристиансуннда}}, [[Норвегия]] | азаматтығы={{байрақ|Норвегия}} | бойы = 178 | позиция = шабуылшы | қазіргі клуб = | қызметі = | жастар клубтары = {{футбол карьерасы |1989—1990|{{flagicon|Норвегия|20px}} [[|Клаусененген (футбол клубы)|Клаусененген]]}} | клубтары = {{футбол карьерасы |1990—1994|{{flagicon|Норвегия|20px}} [[Клаусененген (футбол клубы)|Клаусененген]]|109 (115) |1994—1996|{{flagicon|Норвегия|20px}} [[Мольде (футбол клубы)|Молде]]|42 (31) |1996—2007|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]|235 (91) |1990—2007|'''Барлығы''' |'''386 (237)'''}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1994—1995|{{flagicon|Норвегия|20px}} Норвегия-21|19 (9) |1995—2007|{{футбол|Норвегия}}|67 (23)}} | бапкер клубтары = {{футбол карьерасы |2008—2011|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]-2| |2011—2014|{{flagicon|Норвегия|20px}} [[Мольде (футбол клубы)|Молде]]| |2014|{{flagicon|Англия|20px}} [[Кардифф Сити]]| |2015—2018|{{flagicon|Норвегия|20px}} [[Мольде (футбол клубы)|Молде]]| |2018—2021|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Юнайтед]]| |2025|{{Ту|Түркия}} [[Бешикташ]] }} }} '''Уле Гуннар Сульшер'''<ref>кей ақпарат көздерінде Уле Гуннар Солскьяр деп те жазылып жүр</ref> ({{lang-no|Ole Gunnar Solskjær}}; [[26 ақпан]] [[1973 жыл|1973]], [[Кристиансунн]], [[Мёре-ог-Ромсдал]]) — норвег футболшысы, шабуылшы. Қазір бапкерлікпен айналысады. 1997-2007 жылдары [[Норвегия Ұлттық футбол құрамасы|Норвегия Ұлттық құрамасында]] ойнады. "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедтің]]" аңызға айналған футбошыларының бірі, 11 маусым бойы ешқайда ауыспай, осы клубта өнер көрсетті. Бапкерлік карьерасын норвегиялық клубтарды баптаудан бастады да, 2018 жылдың соңында "Манчестер Юнайтедке" уақытша бапкер болып тағайындалды. Бұл қыызметті 2021 жылдың 21 қарашасына дейін атқарды. == Мансабы == === Футболшы карьерасы === Карьерасын Норвегияның үшінші дивизионында ойнайтын "Клаусененген" клубында бастады. Бұл клубта нәтижелігігі тым жоғары болды, 109 кездесуде 115 гол соқты. 1994 жылы жоғары дивизион өкілі "Мольде" футболшыны өз қатарына шақырды. "Мольде" сапында да жиі гол соғып, ұлттық құрамаға шақыртылды. 1996 жылы жазда "[[Манчестер Юнайтед|Манчестер Юнайтедке]]" ауысты. Манчестерлік клубтың [[Алан Ширер|Алан Ширермен]] жасаған сәтсіз трансфері нәтиже бермеді, Сульшер келген соң Ширер "[[Ньюкасл Юнайтед|Ньюкаслға]]" ауысып кетті. Сульшер "Манчестер Юнайтед" сапындағы алғашқы ойынында-ақ гол соқты. 1996 жылы 25 тамызда "[[Блэкберн Роверс|Блэкберн Роверспен]]" ойында матч барысында алаңға шығып, алты минуттан соң нәтижелі соққы жасады. Бір қызығы, 2007 жылы 31 наурызда "Манчестер" сапындағы соңғы голын да осы "Блэкберннің" қақпасына соқты, тағы да ойынға тыңнан қосылып, алты минуттан соң. Алғашқы маусымда Англия чемпионатында 18 гол соқты. 1998/99 жылғы маусым Сульшер үшін табысты болды, "Манчестер Юнайтед" Англия чемпионы атанды, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 1998/99|УЕФА Чемпиондар кубогын]], Англия кубогын ұтты. Әсіресе 1999 жылы 26 мамырдағы Чемпиондар Лигасының [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 1999|финалы]] Сульшердің есінде мәіңгі қалды: "[[Бавария (футбол клубы)|Бавариядан]]" 0:1 есебімен ұтылып тұрғанда [[Тедди Шерингем]] екеуі ойынға қосылып, бір-бір голдан соқты да, "Манчестер Юнайтед" 2:1 есебімен жеңіске жетті. "Манчестер Юнайтедтің" бапкері [[Алекс Фергюсон|Сэр Алекс Фергюсон]] Сульшерді көбінен ойын ортасында матчқа қосып отырды да, Сульшер көбінде гол соғып жатты. Сонысына қарап оны "супер алмасушы" деп атап кетті. Карьерасының соңғы жылдарында жиі жарақаттанумен болды да, көзге түспей қойды. 2006 жылы клубпен жаңа келісім шарт жасасқанына қарамастан, 2007 жылы тамыз айында жарақатының кесірінен амалсыз футболмен қоштасты. === Бапкерлік карьерасы === 2007 жылы "Манчестер Юнайтедтің" жасөспірімдер клубын жаттықтырды. 2010 жылы "[[Мольде (футбол клубы)|Мольде]]" клубында бас жаттықтырушы болды. Бапкер ретінде де табыссыз болмады, 2011, 2012 жылдары Норвегия чемпионы атанды. 2014 жылы қаңтар айында "Кардифф Ситидің" бас жаттықтырушысы болды, бірақ нәтиже көрсете алмай, сол жылы қыркүйекте ол қызметтен босады. 2015-18 жылдары тағы да "Мольде" клубының бас жаттықтырушысы болды. 2018 жылдың соңына қарай "Манчестер Юнайтед" тым нашарлап кетті де, бас бапкер [[Жозе Моуриньо]] қызметтен босады. Орнына Сульшер уақытша бапкер міндетін атқарушы боп тағайындалды. Алғашқы ойында-ақ "Манчестер" 5:1 есебімен "Кардифф Ситиді" ұтты. Алғашқы сегіз ойында Сульшердің командасы сегіз жеңіске қол жеткізді, бұрын-соңды Манчестерлік клубтың ешқандай бапкері мұндай сәтті дебют жасаған емес. 2019 жылы наурыз айында ресми түрде "Манчестер Юнайтедтің" бапкері боп тағайындалды. == Жетістіктері == === Ойыншы ретінде === ; Манчестер Юнайтед * Англия чемпионы ('''6'''): 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2006/07 * Англия кубогы ('''2'''): 1999, 2004 * Чемпиондар Лигасы: 1999 * Англия суперкубогы ('''2'''): 1996, 2003 * Құрлықаралық кубок: 1999 === Бапкер ретінде === ; Манчестер Юнайтед (21) * Ланкашир үлкен кубогы: 2009 * Манчестер үлкен кубогы: 2009 ; Молде * Норвегия чемпионы ('''2'''): 2011, 2012 * Норвегия кубогы: 2013 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.manutd.com/en/Home/Players%20And%20Staff/Legends/Ole%20Gunnar%20Solskjaer.aspx Биографиясы]{{ref-en}} * [http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/s/solskjaer_27363.stm Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626173105/http://news.bbc.co.uk/sport2/shared/bsp/hi/football/statistics/players/s/solskjaer_27363.stm |date=2007-06-26 }}{{ref-en}} [[Санат:26 ақпанда туғандар]] [[Санат:Норвегия футболшылары]] [[Санат:Норвегия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Мольде ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Юнайтед ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Норвегия футбол жаттықтырушылары]] [[Санат:Мольде ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Кардифф Сити ФК жаттықтырушылары]] [[Санат:Бешикташ ФК жаттықтырушылары]] 73in04hw63219eb924wko4jyhd3tvxt 0 619195 3633658 3204403 2026-07-23T12:27:51Z 1nter pares 146705 3633658 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Дида |сурет = Dida-wikipedia (cropped 2).png |толық аты = Нелсон де Жезус Силва |лақап аты = ''Лорд Нельсон'' ''Дида магальский'' "Пантера" "Ұлы" |туған күні = 7.10.1973 |туған жері = {{туғанжері|Ирара|Баияда}}, [[Баия]], [[Бразилия]] |азаматтығы = {{flagicon|Бразилия|20px}} [[Бразилия]]<br> {{flagicon|Италия|20px}} [[Италия]] |бойы = 195 |позиция = қақпашы |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1991|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[АСА Арапирака]]| |1992|{{flagicon|Бразилия|20px}} Крузейро (Арапирака)}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1992—1993|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Витория Салвадор (футбол клубы)|Витория]]|24 (−27) |1994—1998|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Крузейро (футбол клубы)|Крузейро]]|120 (−135) |1998—1999|{{flagicon|Швейцария|15px}} [[Лугано (футбол клубы)|Лугано]]|0 (0) |1999—2000|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Коринтианс]]|25 (−35) |2000—2010|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|206 (−163) |2012|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Португеза Деспортос]]|32 (−31) |2013|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Гремио]]|37 (−32) |2014—2016|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Интернасьонал]]|43 (-28)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |1996|{{flagicon|Бразилия|20px}} Бразилия (олимп.)|17 (−16) |1995—2006|{{футбол|Бразилия}}|91 (−67)}} }} '''Нелсон де Жезус Силва''' ({{lang-pt|Nelson de Jesus Silva}}; [[7 қазан]] [[1973 жыл]], [[Ирара]], [[Баия]]), '''Дида''' ({{lang-pt|Dida}} ретінде танымал) — бразилиялық футболшы, қақпашы. Кейін жағажай футболында да ойнады<ref>http://www.sovsport.ru/news/text-item/525586</ref>. [[Бразилия Ұлттық футбол құрамасы|Бразилия Ұлттық футбол құрамасының]] экс-қақпашысы. == Мансабы == 1998, 2002, 2006 жылдары [[Футболдан әлем чемпионаты|әлем чемпионатына]] барды. 1998 жылы Таффарел, 2002 жылы Маркос негізгі қақпашы болды да, ол екі турнирде Дида бір ойында да алаңға шыққан жоқ. Тек [[Футболдан 2006 жылғы әлем біріншілігі|2006 жылғы әлем чемпионатына]] негізгі қақпашы ретінде барды. Ол чемпионатта Бразилия 1/4 финалда Франциядан ұтылып қалды. [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002 жылғы]] әлем чемпионы, екі дүркін Конфедерациялар кубогының жеңімпазы. Клубтық және Ұлттық құрама деңгейіндегі барлық жүлдеге қол жеткізген. Карьерасында Италия және Бразилия клубтарында ойнады. 1999 жылы Швейцариялың "Лугано" клубына қосылғанымен, бір кездесуде де алаңға шыққан жоқ. == Жетістіктері == === Ұлттық құрама === *[[Футболдан әлем чемпионаты|Әлем чемпионы]]: [[Футболдан 2002 жылғы әлем біріншілігі|2002]] * Жастар арасындағы әлем чемпионы: 1993 *[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]]: [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2000|2000]], [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2007|2007]] *[[Конфедерациялар кубогы]]: 1997, 2005 *[[Футболдан Америка кубогы|Америка кубогы]]: [[Футболдан Америка кубогы 1999|1999]] * Бразилия чемпионы: 1999 === Клубтық === * Италия чемпионы: 2003/04 * Чемпиондар лигасы: 2002/03, 2006/07 * Бразилия кубогы: 1996 * Италия кубогы: 2003 * Италия суперкубогы 2004 * Либертадорес кубогы: 1997 * УЕФА Суперкубогы: 2003, 2007 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.goal.com/en/people/brazil/40/dida Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707154434/http://www.goal.com/en/people/brazil/40/dida |date=2017-07-07 }} [[Санат:Бразилия футболшылары]] [[Санат:Бразилия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Витория Сальвадор ФК ойыншылары]] [[Санат:Крузейро ФК ойыншылары]] [[Санат:Лугано ФК ойыншылары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Гремио ФК ойыншылары]] [[Санат:Интернасьонал ФК ойыншылары]] [[Санат:Португеза Деспортос ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Оңтүстік Америка чемпиондары]] j4xk503319u2xkz84xrnsckkplrcpsz 0 622306 3633662 2736192 2026-07-23T12:30:13Z 1nter pares 146705 3633662 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Марсель Десайи |сурет = MarcelDesailly.JPG |туған күні = 7.09.1968 |азаматтығы = {{байрақ|Франция}} |туған жері = {{туғанжері|Аккра|Акррада}}, [[Гана]] |бойы = 188 |позиция = қорғаушы |қазіргі клуб = |жастар клубы = {{футбол карьерасы |1980—1986|{{flagicon|Франция|20px}} [[Нант (футбол клубы)|Нант]]|}} |клубтары = {{футбол карьерасы |1986—1992|{{flagicon|Франция|20px}} [[Нант (футбол клубы)|Нант]]|164 (5) |1992—1993|{{flagicon|Франция|20px}} [[Олимпик Марсель]]|57 (2) |1993—1998|{{flagicon|Италия|20px}} [[Милан (футбол клубы)|Милан]]|164 (7) |1998—2004|{{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]]|156 (7) |2004—2005|{{flagicon|Катар|20px}} [[Әл-Гарафа]]|28 (15) |2005—2006|{{flagicon|Катар|20px}} [[Катар СК]]|7 (0)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы ||{{flagicon|Франция|20px}} Франция-21|9 (0) ||{{flagicon|Франция|20px}} Франция (B)|2 (0) |1993—2004|{{Футбол|Франция}}|116 (3)}} }} '''Марсель Десайи''' ({{lang-fr|Marcel Desailly}}; [[7 қыркүйек]] [[1968 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/3154</ref>, [[Аккра]]) — франциялық футболшы, қорғаушы, Әлем және Еуропа чемпионы. == Өмірбаяны == === Клубтық мансабы === Дүниеге келген кездегі есімі — '''Оденке Аббей''' ([[Ағылшын тілі|ағыл]]. ''Odenke Abbey''). Анасы француз дипломатына тұрмысқа шыққан соң қазіргі есіміне ауысты. Францияға келген кезде Марсель 4 жаста ғана еді. Балалық шағында "Нант" клубының академиясында ойнады. Кәсіпқой карьерасын да 1986 жылы осы клубта бастады. 1992 жылы "[[Олимпик Марсель|Марсельге]]" ауысып, алғашқы маусымының қорытындысында [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 1992/93|Чемпиондар Лигасын]] жеңіп алды. Финалда "Марсель" "[[Милан (футбол клубы)|Миланды]]" ұтты да, франциялық қорғаушының ойыны ұнаған миландық клуб дереу оны сол жазда-ақ өздреріне шақырды. Миландықтар сапында да 1994 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы 1993/94|Чемпиондар Лигасын]]ның жеңімпазы атанды. Кейін сегіз маусым бойы "[[Челси (футбол клубы)|Челсиде]]" ойнап, 2001-2004 дылдар аралығында капитаны болды. 2004 жылы "Челсиден" кетіп, Катар клубтарында бірер жыл ойнады да, 2006 жылы футболмен қоштасты. === Ұлттық құрама === Ұлттық құрамада тұңғыш рет 1993 жылы алаңға шықты. [[Футболдан 1998 жылғы әлем біріншілігі (командалар құрамы)|1998 жылғы әлем чемпионаты]] мен [[Футболдан 2000 жылғы Еуропа біріншілігі|2000 жылғы Еуропа чемпионатында]] Франция құрамасы чемпион атанды да, Марсель құраманың белді мүшелерінің бірі болды. Кейін 2002 жылғы әлем чемпионаты мен 2004 жылы Еуропа чемпионатына да қатысты. 2004 жылы құрамадағы карьерасын аяқтады. == Жетістіктері == === <big>Командалық</big> === «'''Марсель'''» * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1993 «'''Милан'''» * Италия чемпионы ('''2'''): 1993/94, 1995/96 * УЕФА Чемпиондар Лигасы: 1994 * УЕФА Суперкубогы: 1994 «'''Челси'''» * Англия кубогы: 2000 * Англия суперкубогы: 2000 * УЕФА Суперкубогы: 1998 «'''Әл-Гаррафа'''» * Катар чемпионы: 2004/05 «'''Франция құрамасы'''» * Әлем чемпионы: 1998 * Еуропа чемпионы: 2000 * Конфедерациялар кубогы ('''2'''): 2001, 2003 === <big>Жеке</big> === * ЕУРО-1996 символикалық құрамы * ЕУРО-2000 символикалық құрамы * [[ФИФА 100]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.marcel-desailly.com/ Ресми сайты]{{ref-fr}}{{ref-en}} [[Санат:Франция футболшылары]] [[Санат:Франция Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Нант ФК ойыншылары]] [[Санат:Олимпик Марсель ФК ойыншылары]] [[Санат:Милан ФК ойыншылары]] [[Санат:Челси ФК ойыншылары]] [[Санат:Әл-Гарафа ФК ойыншылары]] [[Санат:Катар СК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан әлем чемпиондары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:ФИФА 100]] 275uckxgotwbbctclm8pu5x3wjgonng 0 623430 3633665 3608753 2026-07-23T12:31:05Z 1nter pares 146705 3633665 wikitext text/x-wiki {{Футболшы|есімі=Бернарду Силва|сурет=|сурет ені=|толық аты=Бернарду Мота Вейга де Карвалью-и-Силва|туған күні=10.08.1994|туған жері={{туғанжері|Лиссабон|Лиссабонда}}, [[Португалия]]|азаматтығы={{flagicon|Португалия|20px}} [[Португалия]]|бойы=173|салмағы=64|позиция=жартылай қорғаушы|қазіргі клуб={{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Сити]]|номері=20|клубтары={{футбол карьерасы |2013—2015|{{flagicon|Португалия|20px}} [[Бенфика]]|1 (0) |2014|{{аренда}}{{flagicon|Франция|20px}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]]|15 (2) |2015—2017|{{flagicon|Франция|20px}} [[Монако (футбол клубы)|Монако]]|86 (22) |2017—2026|{{flagicon|Англия|20px}} [[Манчестер Сити]]|82 (18) }}|ұлттық құрамы={{футбол карьерасы |2015—|{{Футбол|Португалия}} |42 (6) }}}}'''Бернарду Мота Вейга де Карвалью-и-Силва''' ({{lang-pt|Bernardo Mota Veiga de Carvalho e Silva}}; [[10 тамыз]] [[1994 жыл]]<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/241641</ref>, [[Лиссабон]], [[Португалия]]) — португалиялық футболшы, [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]] мен "[[Манчестер Сити]]" клубының жартылай қорғаушысы. == Мансабы == === Клубтық === Карьерасында "[[Бенфика]]", "[[Монако (футбол клубы)|Монако]]", "[[Манчестер Сити]]" клубтарында ойнады. Бір қызығы, осы үш клуб сапында да ұлттық чемпионаттардың жеңімпазы атанды. Қазіргі клубына ("Манчестер Сити") 2017 жылы "Монако" сапынан ауысып келді. {{толықтыру}} === Халықаралық === 2013 жылы Силва 19 жасқа дейінгі Португалия құрамасында Литвада өткен жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде ол Испания, Нидерланды, Литва және Сербия командаларына қарсы матчтарда ойнады. Сербтерге қарсы жекпе-жекте Бернарду гол соқты. 2015 жылдың 31 наурызында Кабо-Верде командасына қарсы жолдастық кездесуде Силва Португалия құрамасында дебют жасады<ref>https://int.soccerway.com/matches/2015/03/31/world/friendlies/portugal/cape-verde-islands/2013996/</ref>. Сол жылы Португалия жастар құрамасында Бернарду Чехияда өткен Еуропа жастар чемпионатында күміс медаль жеңіп алды. Турнирде ол Англия, Италия, Германия және Швеция командаларына қарсы матчтарда ойнады. Немістерге қарсы жекпе-жекте Силва гол соқты. 2017 жылы Силва Ресейдегі Конфедерациялар Кубогына қатысты. Турнирде ол Ресей, Жаңа Зеландия және Чили командаларына қарсы матчтарда ойнады. Жаңа Зеландиялықтарға қарсы жекпе-жекте Бернарду гол соқты<ref>https://int.soccerway.com/matches/2017/06/24/world/confederations-cup/new-zealand/portugal/2166015/</ref>. 2018 жылы Силва Ресейдегі әлем чемпионатына қатысты. Турнирде ол Испания, Марокко, Иран және Уругвай командаларына қарсы матчтарда ойнады. 2021 жылы Силва 2020 жылғы Еуропа чемпионатына қатысты. Турнирде ол Венгрия, Германия, Франция және Бельгия командаларына қарсы матчтарда ойнады. 2022 жылы Силва Катарда өткен әлем чемпионатына екінші рет қатысты. Турнирде ол Швейцария, Марокко, Гана, Уругвай және Оңтүстік Корея командаларына қарсы матчтарда ойнады. 2024 жылы Бернарду Германияда өткен [[Футболдан 2024 жылғы Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионатына]] қатысты. Осы турнир аясында Түркия құрамасына қарсы матчта алғаш рет гол соқты. == Жетістіктері == === Клубтық === * Португалия чемпионы: 2013/14 * Португалия кубогы: 2013/14 * Португалия суперкубогы: 2013/14 * Франция чемпионы: 2016/17 * Англия чемпионы: 2017/18, 2018/19 * Англия кубогы: 2018/19 * Англия суперкубогы: 2018 * Англия Лига кубогы: 2017/18, 2018/19 === Халықаралық === * Жастар арасындағы Еуропа чемпионы: 2015 * УЕФА Ұлттар Лигасының жеңімпазы: 2019 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.foradejogo.net/player.php?player=199408100001 Профилі] *[http://www.national-football-teams.com/player/59002.html Профилі] {{Сыртқы сілтемелер}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} [[Санат:Португалия футболшылары]] [[Санат:Португалия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Бенфика ФК ойыншылары]] [[Санат:Монако ФК ойыншылары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК ойыншылары]] hw13jguz9j5y2o956q14n5qvbrykxtf 0 632891 3633751 2734829 2026-07-23T15:25:35Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633751 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Өлі аймақ |Шынайы атауы = The Dead Zone |Сурет = The Dead Zone (Stephen King novel).jpg |Сурет сипаттамасы = Романның алғашқы басылымының мұқабасы |Жанр = Қорқынышты әдебиет, психологиялық триллер, фантастика |Авторы = Стивен Кинг |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = 1976–1979 |Жариялануы = 1979 жыл |Жеке басылым = 1979 |Баспа = Viking Press |isbn = 978-0-670-26077-7 |Аударма = Көптеген тілдерге аударылған |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = The Dead Zone |Уикикітап = }} '''«Өлі аймақ»''' ({{lang-en|The Dead Zone}}) — америкалық жазушы [[Стивен Кинг]]тің детектив және қорқыныш элементі бар саяси триллер жанрында жазылған романы. Алғаш рет [[1979 жыл]]ы Viking Press баспасы басып шығарды. Бұл Кингтің басылған бесінші романы еді, әрі Кингтің [[The New York Times]] газетіндегі бестселлерлер тізімінде көш бастаған тұңғыш шығармасы болды. Оқиға желісі бойынша, басты кейіпкер Джонни Смит көлік апатынан кейін бес жылға комаға түседі. Оянғаннан кейін ол болашақты болжай алатын қасиеті бар екендігін байқады. Ол саясаткер Грег Стилсонмен кездесіп, оның Үшінші дүниежүзілік соғысты бастайтынын болжаған. «Өлі аймақтың» идеясы саяси кісі өлтірушінің дұрыс жасауы мүмкін екендігін ойлағаннан кейін пайда болды. Жазушы Джон Кеннедидің өлімінен кейін халықтың «мылтық ұстаған адамға» деген көзқарасын өзгерткісі келгені білінеді. Шығарманың түпкі ойы бір қарағанда өлтірушіні ақтауға тырысады. Автор бұл жұмысын мақтан тұтып, өзінің ең алғашқы нағыз романы деп есептеген. Кингтің ойынша басты кейіпкердің бейнесі «халықтан шыққан адамға» жақын болуы керек еді. Сол кездері негізгі антогонист қорқынышты, жиіркенішті болу керек болатын. Соңғының саяси образы Ричард Никсонге келеді. Шығарма үздік фэнтези роман номинациясында «Локус» жүлдесіне ұсынылды. Әдеби сыншылар «Өлі аймақты» жазушының ең үздік шығармаларының бірі деп есептеді. Романның жақсы жақтары деп антагонистті, сюжетті жалған нотасыз және тежеусіз баяндауды, кішігірім көлемі мен кинематографтығын атады. Шығарманың ең басты тақырыптарының бірі — туындап жатқан саяси катастрофа. Кітаптың табысқа жетуі автордың абыройын бекітті. Роман екі рет экранизацияланған: бірінші рет 1983 жылы кинофильм форматында режиссёр Дэвид Кроненбергпен, екінші рет — USA Network-те 2002-2007 жылдары көрсетілген аттас сериалда<ref name="tor">{{cite web |url=http://www.tor.com/2012/12/06/the-great-stephen-king-re-read-the-dead-zone/|title=The Great Stephen King Reread: The Dead Zone|author=Grady Hendrix.|date=2012-12-06|publisher=Tor.com|accessdate=2015-08-30|lang=en}}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Романдар]] [[Санат:Америкалық романдар]] [[Санат:Стивен Кинг романдары]] nbwocr3k88qspyo98bez6gpzpd1q313 3633752 3633751 2026-07-23T15:26:01Z Sagzhan 29953 3633752 wikitext text/x-wiki {{Әдеби шығарма |Атауы = Өлі аймақ |Шынайы атауы = The Dead Zone |Сурет = |Сурет сипаттамасы = Романның алғашқы басылымының мұқабасы |Жанр = Қорқынышты әдебиет, психологиялық триллер, фантастика |Авторы = Стивен Кинг |Түпнұсқа тілі = ағылшын тілі |Жазылды = 1976–1979 |Жариялануы = 1979 жыл |Жеке басылым = 1979 |Баспа = Viking Press |isbn = 978-0-670-26077-7 |Аударма = Көптеген тілдерге аударылған |Цикл = |Алдыңғысы = |Келесі = |Lib = The Dead Zone |Уикикітап = }} '''«Өлі аймақ»''' ({{lang-en|The Dead Zone}}) — америкалық жазушы [[Стивен Кинг]]тің детектив және қорқыныш элементі бар саяси триллер жанрында жазылған романы. Алғаш рет [[1979 жыл]]ы Viking Press баспасы басып шығарды. Бұл Кингтің басылған бесінші романы еді, әрі Кингтің [[The New York Times]] газетіндегі бестселлерлер тізімінде көш бастаған тұңғыш шығармасы болды. Оқиға желісі бойынша, басты кейіпкер Джонни Смит көлік апатынан кейін бес жылға комаға түседі. Оянғаннан кейін ол болашақты болжай алатын қасиеті бар екендігін байқады. Ол саясаткер Грег Стилсонмен кездесіп, оның Үшінші дүниежүзілік соғысты бастайтынын болжаған. «Өлі аймақтың» идеясы саяси кісі өлтірушінің дұрыс жасауы мүмкін екендігін ойлағаннан кейін пайда болды. Жазушы Джон Кеннедидің өлімінен кейін халықтың «мылтық ұстаған адамға» деген көзқарасын өзгерткісі келгені білінеді. Шығарманың түпкі ойы бір қарағанда өлтірушіні ақтауға тырысады. Автор бұл жұмысын мақтан тұтып, өзінің ең алғашқы нағыз романы деп есептеген. Кингтің ойынша басты кейіпкердің бейнесі «халықтан шыққан адамға» жақын болуы керек еді. Сол кездері негізгі антогонист қорқынышты, жиіркенішті болу керек болатын. Соңғының саяси образы Ричард Никсонге келеді. Шығарма үздік фэнтези роман номинациясында «Локус» жүлдесіне ұсынылды. Әдеби сыншылар «Өлі аймақты» жазушының ең үздік шығармаларының бірі деп есептеді. Романның жақсы жақтары деп антагонистті, сюжетті жалған нотасыз және тежеусіз баяндауды, кішігірім көлемі мен кинематографтығын атады. Шығарманың ең басты тақырыптарының бірі — туындап жатқан саяси катастрофа. Кітаптың табысқа жетуі автордың абыройын бекітті. Роман екі рет экранизацияланған: бірінші рет 1983 жылы кинофильм форматында режиссёр Дэвид Кроненбергпен, екінші рет — USA Network-те 2002-2007 жылдары көрсетілген аттас сериалда<ref name="tor">{{cite web |url=http://www.tor.com/2012/12/06/the-great-stephen-king-re-read-the-dead-zone/|title=The Great Stephen King Reread: The Dead Zone|author=Grady Hendrix.|date=2012-12-06|publisher=Tor.com|accessdate=2015-08-30|lang=en}}</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Романдар]] [[Санат:Америкалық романдар]] [[Санат:Стивен Кинг романдары]] qc1j7lu4vnowbs5urv58psygifkb0lb 0 633871 3633923 3086344 2026-07-24T01:16:16Z Nurken 111493 Nurken [[Донбастағы соғыс]] бетін [[Донбасстағы соғыс]] бетіне жылжытты 3072886 wikitext text/x-wiki {{Мәліметті жаңалау керек}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Донбастағы соғыс |бөлім = [[Орыс-украин соғысы]] |сурет = Map of the war in Donbass.svg |сурет атауы = Донбастағы соғыстың картасы. Қызыл түспен көтерілісшілердің қолындағы аймақтар көрсетілген. |дата = 2014 жылдың сәуірі — қазіргі күнге дейін |орын = {{байрақ|Украина}}, [[Донецк облысы|Донецк]] және [[Луганск облысы|Луганск]] облыстары |себеп = [[Украин революциясы (2014)]] |нәтиже = 13 мың адам қаза тапты<br>(оның ішінде 3 мың бейбіт тұрғын) |өзгерістер = |қарсылас1 =⠀{{байрақ|Украина}} |қарсылас2 ={{байрақ|Ресей}} <br>[[Сурет:Flag of Donetsk People's Republic.svg|23px]] [[Донецк Халық Республикасы|ДХР]] <br>[[Сурет:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|23px]] [[Луганск Халық Республикасы|ЛХР]] |күштер1 = |күштер2 = |жалпы шығындар = |ескерту = }} '''Донбастағы соғыс''' ({{lang-uk|Війна на Донбасі}}) немесе '''Украинаның шығысындағы соғыс''' ({{lang-uk|Війна на сході України}}) — [[Украина]]ның шығысындағы [[Донбас]] өңірінде, [[Донецк облысы|Донецк]] және [[Луганск облысы|Луганск]] облыстарының аумағында 2014 жылдың сәуірінде басталған қарулы қақтығыс<ref name="bbc1">{{Cite web |title=Ukraine conflict: Can peace plan in east finally bring peace?|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-49986007|publisher=BBC|date=|accessdate=2020-01-25}}</ref>. 2013 жылдың қарашасында Украина астанасы Киевте басталған [[Еуромайдан]] 2014 жылдың ақпанында ел президенті [[Виктор Янукович]]ті тақтан тайдырған [[Украин революциясы (2014)|революцияға]] әкеп соқтырды. Артынша Ресей қолдаған қарулы құрылымдар [[Қырым]]ды басып алып, кейінірек [[Қырым аннексиясы|ол Ресей Федерациясының құрамына енді (аннексияланды)]]. Революциядан кейін Украинада орнаған жаңа үкіметтің қарсыластары мен Ресейдің жақтастары елдің оңтүстігі мен шығысында наразылық шараларын ұйымдастырды. Бұл оқиғалардың нәтижесінде Украинадан бөлінуді қалайтын [[Сепаратизм|сепаратистер]] Донецк және Луганск облыстарында «халық республикалары» құрылғанын жариялады. [[Әскери қимылдар|Әскери іс-қимылдарға]] бір жағынан [[Украина қарулы күштері]] мен басқа да күштік құрылымдар (оның ішінде еріктілерден құралған тұрақты емес қарулы құрылымдар), екінші жағынан көтерілісшілердің қарулы құрылымдары (өз егемендігін жариялаған Донецк және Луганск Халық Республикаларының жақтастары) қатысып жатыр. Батыс елдерінің барлау қызметтерінің мәліметтеріне сәйкес, көтерілісшілердің жағында ресейлік әскерилер соғысып жүр. Ресей бұл айыптарды жоққа шығарып, мойындаудан бас тартты, бірақ көтерілісшілердің қатарында «ресейлік еріктілер» болуы мүмкін деді<ref name="bbc1" />. 2014 жылдың 7 сәуірінде [[Украина президенті]] қызметін атқарушы [[Александр Турчинов]] [[Харьков]], [[Донецк]] және [[Луганск]] қалаларындағы әкімшілік ғимараттардың көтерілісшілердің қолына өтуіне байланысты дағдарысқа қарсы штаб құрылатынын және «қолына қару алғандарға қарсы [[терроризм]]ге қарсы шаралар жүргізілетінін» жариялады. 11 мамыр күні Донецк пен Луганск облыстарында өзін-өзі билеу туралы референдум өтіп, 12 мамыр күні [[Донецк Халық Республикасы]] (ДХР) және [[Луганск Халық Республикасы]] (ЛХР) өз егемендігін жариялады. Жаңадан пайда болған «[[республика]]лар» украин билігінен ДХР және ЛХР аумағы деп жарияланған жерлерден әскерилерін шегіндіруді талап етті. Бұған жауап ретінде Украин әскерлерінің қатары құрышты техникалармен және [[тікұшақ]]тармен күшейтіліп, олар қарсыластарына [[зеңбірек]]пен оқ жаудыра бастады. Әуе соққыларына көтерілісшілер зенитті-зымыранды кешендердің оғымен жауап беріп, тікұшақтар мен ұшақтарды құлата бастады. Киевтегі [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның адам құқықтары бойынша Мониторинг миссиясының мәліметтері бойынша, 2019 жылдың қаңтарына дейін Украинадағы қарулы қақтығыстың салдарынан 13 мыңға жуық адам қаза тапқан. БҰҰ-ның гуманитарлық сұрақтарды координациялау Басқармасының есебі бойынша, 2019 жылдың қарашасына дейін Донбастағы алты жылға созылған соғыста 3,3 мың бейбіт азамат қаза тапқан, 9 мың адам жарақаттанған, 1,3 миллион адам ел ішінде қонысын ауыстыруға мәжбүр болған, 3,5 миллион адам көмекке зәру екен. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Украина тарихы]] [[Санат:Соғыстар]] [[Санат:2014 жыл]] 8katxgi3h0ygrfp8fsnqjsydp6ardk6 3633942 3633923 2026-07-24T05:31:58Z 1nter pares 146705 /* */ 3633942 wikitext text/x-wiki {{Мәліметті жаңалау керек}} {{Қарулы қақтығыс |қақтығыс = Донбасстағы соғыс |бөлім = [[Орыс-украин соғысы]] |сурет = Map of the war in Donbass.svg |сурет атауы = Донбастағы соғыстың картасы. Қызыл түспен көтерілісшілердің қолындағы аймақтар көрсетілген. |дата = 2014 жылдың сәуірі — қазіргі күнге дейін |орын = {{байрақ|Украина}}, [[Донецк облысы|Донецк]] және [[Луганск облысы|Луганск]] облыстары |себеп = [[Украин революциясы (2014)]] |нәтиже = 13 мың адам қаза тапты<br>(оның ішінде 3 мың бейбіт тұрғын) |өзгерістер = |қарсылас1 =⠀{{байрақ|Украина}} |қарсылас2 ={{байрақ|Ресей}} <br>[[Сурет:Flag of Donetsk People's Republic.svg|23px]] [[Донецк Халық Республикасы|ДХР]] <br>[[Сурет:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|23px]] [[Луганск Халық Республикасы|ЛХР]] |күштер1 = |күштер2 = |жалпы шығындар = |ескерту = }} '''Донбасстағы соғыс''' ({{lang-uk|Війна на Донбасі}}) немесе '''Украинаның шығысындағы соғыс''' ({{lang-uk|Війна на сході України}}) — [[Украина]]ның шығысындағы [[Донбас]] өңірінде, [[Донецк облысы|Донецк]] және [[Луганск облысы|Луганск]] облыстарының аумағында 2014 жылдың сәуірінде басталған қарулы қақтығыс<ref name="bbc1">{{Cite web |title=Ukraine conflict: Can peace plan in east finally bring peace?|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-49986007|publisher=BBC|date=|accessdate=2020-01-25}}</ref>. 2013 жылдың қарашасында Украина астанасы Киевте басталған [[Еуромайдан]] 2014 жылдың ақпанында ел президенті [[Виктор Янукович]]ті тақтан тайдырған [[Украин революциясы (2014)|революцияға]] әкеп соқтырды. Артынша Ресей қолдаған қарулы құрылымдар [[Қырым]]ды басып алып, кейінірек [[Қырым аннексиясы|ол Ресей Федерациясының құрамына енді (аннексияланды)]]. Революциядан кейін Украинада орнаған жаңа үкіметтің қарсыластары мен Ресейдің жақтастары елдің оңтүстігі мен шығысында наразылық шараларын ұйымдастырды. Бұл оқиғалардың нәтижесінде Украинадан бөлінуді қалайтын [[Сепаратизм|сепаратистер]] Донецк және Луганск облыстарында «халық республикалары» құрылғанын жариялады. [[Әскери қимылдар|Әскери іс-қимылдарға]] бір жағынан [[Украина қарулы күштері]] мен басқа да күштік құрылымдар (оның ішінде еріктілерден құралған тұрақты емес қарулы құрылымдар), екінші жағынан көтерілісшілердің қарулы құрылымдары (өз егемендігін жариялаған Донецк және Луганск Халық Республикаларының жақтастары) қатысып жатыр. Батыс елдерінің барлау қызметтерінің мәліметтеріне сәйкес, көтерілісшілердің жағында ресейлік әскерилер соғысып жүр. Ресей бұл айыптарды жоққа шығарып, мойындаудан бас тартты, бірақ көтерілісшілердің қатарында «ресейлік еріктілер» болуы мүмкін деді<ref name="bbc1" />. 2014 жылдың 7 сәуірінде [[Украина президенті]] қызметін атқарушы [[Александр Турчинов]] [[Харьков]], [[Донецк]] және [[Луганск]] қалаларындағы әкімшілік ғимараттардың көтерілісшілердің қолына өтуіне байланысты дағдарысқа қарсы штаб құрылатынын және «қолына қару алғандарға қарсы [[терроризм]]ге қарсы шаралар жүргізілетінін» жариялады. 11 мамыр күні Донецк пен Луганск облыстарында өзін-өзі билеу туралы референдум өтіп, 12 мамыр күні [[Донецк Халық Республикасы]] (ДХР) және [[Луганск Халық Республикасы]] (ЛХР) өз егемендігін жариялады. Жаңадан пайда болған «[[республика]]лар» украин билігінен ДХР және ЛХР аумағы деп жарияланған жерлерден әскерилерін шегіндіруді талап етті. Бұған жауап ретінде Украин әскерлерінің қатары құрышты техникалармен және [[тікұшақ]]тармен күшейтіліп, олар қарсыластарына [[зеңбірек]]пен оқ жаудыра бастады. Әуе соққыларына көтерілісшілер зенитті-зымыранды кешендердің оғымен жауап беріп, тікұшақтар мен ұшақтарды құлата бастады. Киевтегі [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]ның адам құқықтары бойынша Мониторинг миссиясының мәліметтері бойынша, 2019 жылдың қаңтарына дейін Украинадағы қарулы қақтығыстың салдарынан 13 мыңға жуық адам қаза тапқан. БҰҰ-ның гуманитарлық сұрақтарды координациялау Басқармасының есебі бойынша, 2019 жылдың қарашасына дейін Донбастағы алты жылға созылған соғыста 3,3 мың бейбіт азамат қаза тапқан, 9 мың адам жарақаттанған, 1,3 миллион адам ел ішінде қонысын ауыстыруға мәжбүр болған, 3,5 миллион адам көмекке зәру екен. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Украина тарихы]] [[Санат:Соғыстар]] [[Санат:2014 жыл]] jg4wow743rubqn3mpy1z5k0zjabxuso 0 635492 3633944 3574482 2026-07-24T05:33:49Z Бақтыгүл 181563 3633944 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Өкілдік демократия''' — [[демократия]] типіндегі [[саяси режим]], онда [[халық]] [[билік]]<nowiki/>тің негізгі көзі ретінде танылады, бірақ мемлекетті басқару мүшелерін азаматтар сайлайтын әртүрлі өкілді органдарға беріледі. Қазіргі демократиялық қоғамда осы екі түр өзара бірін-бірі толықтырады. Заңды күші тұрғысынан басымдыққа тікелей демократия жолымен қабылданған шешімдер ие болады.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9</ref> Өкілдік демократияда халықтың еркі [[депутат]]тарға және биліктің өкілетті органдарына беріледі. Азаматтар өздерінің көзқарастарының, мақсаттарының, бағдарламаларының ниеттестігіне байланысты депутаттарды сайлайды, оларға өз мүдделерін қорғауды сеніп тапсырады. [[Негізгі ерекшеліктері: Сайлау: Азаматтар өз мүдделерін қорғау үшін өкілдерін дауыс беру арқылы сайлайды. Жауапкершілік: Сайланған адамдар халық алдында есеп береді және заң шығарады. Тиімділік: Үлкен мемлекеттерде халықтың бәрі жиналып шешім қабылдай алмайтындықтан, бұл жүйе басқаруды жеңілдетеді. Артықшылықтары мен кемшіліктері: Артықшылығы: Мемлекетті кәсіби саясаткерлер басқарады, тұрақтылық сақталады. Кемшілігі: Кейде депутаттар халықтың шынайы тілегін ұмытып кетіп, өз мүддесін ойлап кетуі мүмкін.]] Қазіргі [[Қазақстан Республикасы]]нда демократиялық белгілер бар, қазір соны жүзеге асыру үшін көптенген жұмыстар жүргізілуде. Қазақстан Республикасы өзін егеменді, зайырлы, демократиялық, құқықтық мемлекет ретінде деп жариялады. Қабылданып жатқан заңдарда адамдардың негізгі [[құқық]]тары мен бостандықтары көрсетіліп, заң мен сот алдында теңдестірілген. Әркім өзінің жанына жақын саяси мұраттарды ұстануға ерікті. [[Сөз бостандығы|Сөз және баспасөз бостандығы]], соның ішінде сынау құқығы да [[заң]] жүзінде бекітілген. Экономика саласында жеке мешікке үлкен жол ашылды. Халық демократиялық жағдайда өмір сүруге үйренуде. Дамыған батыс Еуропа елдеріндегі тарихи тәжірибелерін демократия орнату жолындағы рәсімдерін, тәртіп, қағидаларын енгізіп, тиімді және нысаналы пайдаланған абзал.<ref>https://kitaphana.kz/refkaz/238-sayasattanu/3272-demokratia.html</ref> == Дереккөздер == [[Санат:Саясаттану]] k5j5e8cekunzmzsp7ch5d2q4f7chvyg 3633945 3633944 2026-07-24T05:34:18Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:~2026-20225-59|~2026-20225-59]] соңғы нұсқасына қайтарды 3574482 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Өкілдік демократия''' — [[демократия]] типіндегі [[саяси режим]], онда [[халық]] [[билік]]<nowiki/>тің негізгі көзі ретінде танылады, бірақ мемлекетті басқару мүшелерін азаматтар сайлайтын әртүрлі өкілді органдарға беріледі. Қазіргі демократиялық қоғамда осы екі түр өзара бірін-бірі толықтырады. Заңды күші тұрғысынан басымдыққа тікелей демократия жолымен қабылданған шешімдер ие болады.<ref>Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Әлеуметтану және саясаттану бойынша / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2006. – 569 б. ISBN 9965-808-89-9</ref> Өкілдік демократияда халықтың еркі [[депутат]]тарға және биліктің өкілетті органдарына беріледі. Азаматтар өздерінің көзқарастарының, мақсаттарының, бағдарламаларының ниеттестігіне байланысты депутаттарды сайлайды, оларға өз мүдделерін қорғауды сеніп тапсырады. Қазіргі [[Қазақстан Республикасы]]нда демократиялық белгілер бар, қазір соны жүзеге асыру үшін көптенген жұмыстар жүргізілуде. Қазақстан Республикасы өзін егеменді, зайырлы, демократиялық, құқықтық мемлекет ретінде деп жариялады. Қабылданып жатқан заңдарда адамдардың негізгі [[құқық]]тары мен бостандықтары көрсетіліп, заң мен сот алдында теңдестірілген. Әркім өзінің жанына жақын саяси мұраттарды ұстануға ерікті. [[Сөз бостандығы|Сөз және баспасөз бостандығы]], соның ішінде сынау құқығы да [[заң]] жүзінде бекітілген. Экономика саласында жеке мешікке үлкен жол ашылды. Халық демократиялық жағдайда өмір сүруге үйренуде. Дамыған батыс Еуропа елдеріндегі тарихи тәжірибелерін демократия орнату жолындағы рәсімдерін, тәртіп, қағидаларын енгізіп, тиімді және нысаналы пайдаланған абзал.<ref>https://kitaphana.kz/refkaz/238-sayasattanu/3272-demokratia.html</ref> == Дереккөздер == [[Санат:Саясаттану]] 6opf121iqbr6eiyt8gvubrbg31uu9jj 0 644211 3633661 3543824 2026-07-23T12:29:51Z 1nter pares 146705 3633661 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Лоренцо Инсинье |сурет = Barça - Napoli - 20140806 - 16 (cropped).jpg |сурет ені = 250px |туған күні = 04.06.1991 |азаматтығы = {{байрақ|Италия}} |туған жері = {{туғанжері|Неаполь|Неапольде}}, [[Италия]] |бойы = 163 [[сантиметр|см]] |салмағы = 59 [[килограмм|кг]] |позиция = [[шабуылшы]] |қазіргі клуб = |клубтары = {{футбол карьерасы |2009—2022|{{ту|Италия}} [[Наполи]]|337 (96) |2010|{{аренда}}{{ту|Италия}} [[Кавезе]]|10 (0) |2010—2011|{{аренда}}{{ту|Италия}} [[Фоджа (футбол клубы)|Фоджа]]|33 (19) |2011—2012|{{аренда}}{{ту|Италия}} [[Пескара (футбол клубы)|Пескара]]|37 (18) |2022—2025|{{ту|Канада|}} [[Торонто (футбол клубы)|Торонто]]|66 (15)}} |ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2012—2022|{{футбол|Италия}}|54 (10)}} }} '''Лоренцо Инсинье''' ({{lang-it|Lorenzo Insigne}}; [[1991 жыл]]ы [[4 маусым]]да туған<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/133964</ref>, [[Неаполь]], [[Италия]]) — италиялық футболшы, шабуылшы. == Мансабы == === Клубтық === "[[Наполи]]" клубының түлегі. 2009 жылы негізгі құрамға қабылданды да, бір жылдан соң "Кавезе" клубына жалға беріліп, үшінші дивизионда ойнады. 2012/13 маусымда ғана туған клубына оралды. Содан бері клуб сапында 200-ден астам кездесуде алаңға шықты. === Ұлттық құрама === [[Футболдан 2014 жылғы әлем біріншілігі|2014 жылы әлем чемпионатына]], [[Футболдан 2016 жылғы Еуропа біріншілігі|2016]] және 2021 жылдары Еуропа чемпионатына қатысты. == Жетістіктері == ; "[[Наполи]]" * [[Футболдан Италия кубогы|Италия кубогы]] '''(2)''': 2013/14, 2019/20 * [[Футболдан Италия суперкубогы|Италия суперкубогы]]: 2014 ; "[[Пескара]]" * В Серия чемпионы: 2011/12 * В Сериясының үздік жас ойыншысы: 2011/12 {{футбол|Италия}} * [[Футболдан Еуропа чемпионаты|Еуропа чемпионы]]: 2021 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.national-football-teams.com/player/48707.html Профилі] [[Санат:Италия футболшылары]] [[Санат:Италия Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Наполи ФК ойыншылары]] [[Санат:Пескара ФК ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Еуропа чемпиондары]] [[Санат:Торонто ФК ойыншылары]] 0el4yix2rw9w30vfixymct0hchb5m5m 0 644490 3633677 3580290 2026-07-23T13:13:50Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633677 wikitext text/x-wiki {{тексерілмеген мақала}} {{Тұлға|Есімі=|Шынайы есімі=Ольга Токарчук|Толық есімі=Olga Tokarczuk|Туған күні=29.01.1962|Туған жері=Сулехув, Сулехув, Зелёногурский повят, Любушское воеводство, Польша|Мансабы=жазушы, ақын поэзия, очерк, роман, тарихи роман мен баяндау|Марапаттары=Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы (2018) Нике (2008, 2015) Халықаралық Букер сыйлығы Виленица сыйлығы (2013) Самуил Богумил Линде сыйлығы (2008)|Қолтаңбасы=Olga_Tokarczuk_signature.svg|Сурет атауы=|Сурет=Olga_Tokarczuk-9739.jpg}} '''Ольга Навожа Токарчук''' ({{Lang-pl|Olga Nawoja Tokarczuk}})<ref>{{Cite web|url=https://rejestr.io/krs/243763/stowarzyszenie-kulturalne-gory-babel|title=Stowarzyszenie Kulturalne Góry Babel|work=Krajowy Rejestr Sądowy|accessdate=10 October 2019}}</ref> ([tɔˈkart͡ʂuk] ; 29 қаңтар 1962 ж.т.) - [[Польша|поляк]] жазушысы, белсендісі,<ref>{{Cite web|url=https://style.hnonline.sk/kultura/2021350-nobelove-ceny-za-literaturu-su-zname-laureatom-za-rok-2018-je-olga-tokarczukova-za-rok-2019-peter-handke|title=Nobelove ceny za literatúru sú známe: Laureátom za rok 2018 je Olga Tokarczuková, za rok 2019 Peter Handke|lang=sk|date=10 October 2019|work=style.hnonline.sk}}</ref> және қоғамдық зиялы, ол өзінің буынындағы Польшада ең танымал және коммерциялық сәтті авторлардың бірі ретінде сипатталған<ref>{{Cite web|work=Rzeczpospolita|title=Bestsellery 2009|date=20 February 2010|lang=pl|url=http://www.rp.pl/artykul/436816.html|accessdate=18 June 2011}}</ref><ref name="Nike2008">{{Cite news|work=[[Gazeta Wyborcza]]|title=Nike 2008 dla Olgi Tokarczuk — "Bieguni" książką roku|url=http://wyborcza.pl/1,90497,5770552,Nike_2008_dla_Olgi_Tokarczuk____Bieguni__ksiazka_roku.html}}</ref>. 2018 жылы ол «''Flights» (Рейстер)'' романы үшін Man Booker халықаралық сыйлығына ие болды (аударған Дженнифер Крофт).<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/books/2018/may/22/olga-tokarczuk-flights-wins-man-booker-international-prize-polish|title=Olga Tokarczuk's 'extraordinary' Flights wins Man Booker International prize|work=[[The Guardian]]}}</ref> 2019 жылы ол [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|әдебиет саласындағы]] 2018 жылғы [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығына ие болды]].<ref name="NYT-20191010">{{Cite news|title=Olga Tokarczuk and Peter Handke Awarded Nobel Prizes in Literature|url=https://www.nytimes.com/2019/10/10/books/nobel-literature.html|work=[[The New York Times]]}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Olga Tokarczuk and Peter Handke win Nobel prizes in literature|url=https://www.theguardian.com/books/2019/oct/10/nobel-prizes-in-literature-olga-tokarczuk-peter-handke-2019-2018|work=The Guardian}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://kultura.pravda.sk/kniha/clanok/528786-nobelove-ceny-za-literaturu-budu-vyhlasene-dve/|work=Pravda|title=Nobelove ceny za literatúru získali Olga Tokarczuková a Peter Handke}}</ref> Токарчук оның жазудағы мифтік реңкімен аса ерекшеленеді. [[Варшава университеті|Варшава университетінде]] [[Психология|психолог]] ретінде білім алды және өлеңдер жинағын, бірнеше романдар мен басқа да қысқа [[Проза|прозалық]] шығармаларымен кітаптар шығарды. ''Рейстер'' Нике сыйлығын, Польшаның ең жоғары әдеби сыйлығын 2008 жылы жеңіп алды. Ол 2010 жылы Эдинбург кітап фестиваліне қатысып, өзінің «''Примеваль» және «Басқа уақыттар»'' кітабын және басқа да жұмыстарын талқылады. Токарчук өзінің ''Księgi Jakubowe'' (''Жақыптың кітаптары'' ) ''романымен'' 2015 жылы Нике сыйлығын тағы да жеңіп алды. Сол жылы Токарчук [[Бейбітшілік|бейбітшілікті]], [[Демократия|демократиялық дамуды]] және Еуропа халықтары арасында өзара түсіністікті [[Бейбітшілік|ілгерілетуде]] айрықша жетістікке жеткен адамдарға берілген Герман-Поляк халықаралық көпір сыйлығын алды. <ref name="Goerlitz Zgorzelec">{{Cite web|url=http://welcome-in-goerlitz.jimdo.com/start-page-english/zgorzelec-the-neighbor/|title=Zgorzelec – The Neighbor|publisher=Welcome to Goerlitz/Zgorzelec|accessdate=20 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222155511/http://welcome-in-goerlitz.jimdo.com/start-page-english/zgorzelec-the-neighbor/|archivedate=22 December 2015}}</ref> <ref name="Nagroda Mostu">{{Cite web|url=http://www.zgorzelec.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=1672:nagroda-mostu&catid=275:wyronienia-i-nagrody-miejskie&Itemid=100015/|title=Nagroda Mostu|publisher=Zgorzelec oficjalny serwis miasta|lang=Polish|accessdate=21 December 2015}}</ref> <ref name="Nagroda Mostu Literackie">{{Cite web|url=http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/1238/Miedzynarodowa--Nagroda-Mostu-dla-Olgi-Tokarczuk/|title=Międzynarodowa Nagroda Mostu dla Olgi Tokarczuk|publisher=[[Wydawnictwo Literackie]]|lang=Polish|date=6 December 2015}}</ref> Токарчук - солақай, вегетариан, атеист және феминист.<ref name="Tokarczuk laureatka GW">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75410,18999849,olga-tokarczuk-laureatka-nike-2015-ludzie-nie-bojcie-sie.html|title=Olga Tokarczuk, laureatka Nike 2015: Ludzie, nie bójcie się!|work=[[Gazeta Wyborcza]]|lang=Polish|date=10 October 2015|first=Dorota|author=Wodecka}}</ref><ref name="theguardian.com">[http://www.theguardian.com/books/2019/oct/10/olga-tokarczuk-the-dreadlocked-feminist-winner-the-nobel-needed "Olga Tokarczuk: the dreadlocked feminist winner the Nobel needed"], ''The Guardian''.</ref><ref>Shotter, J. (2020, February 14). Nobel laureate Olga Tokarczuk: why populist nostalgia will pass. Retrieved from https://www.ft.com/content/36cfd978-4c1a-11ea-95a0-43d18ec715f5</ref> Оны патриотизмге қарсы, христиандыққа қарсы және Польшада [[Экологиялық терроризм|эко-терроризм]] насихаттаушы ретінде кейбір топтар сынға алды.<ref>https://www.theguardian.com/film/2017/feb/16/agnieszka-holland-pokot-reflects-divided-nature-of-polish-society</ref> Ол бұл айыптауларды жоққа шығарды, өзін «нағыз патриот» деп сипаттады және оны сынайтын топтарды [[Ксенофобия|ксенофобиялық]] және Польшаның халықаралық беделіне нұқсан келтіреді дейді. <ref name="I am a patriot">{{Cite web|first=Magda|author=Piekarska|url=http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,142076,19325258,olga-tokarczuk-to-ja-jestem-patriotka-a-nie-nacjonalista-palacy.html|title=Olga Tokarczuk: To ja jestem patriotką, a nie nacjonalista palący kukłę Żyda|work=Gazeta Wyborcza|lang=Polish|date=10 December 2015}}</ref> <ref name="polityka historyczna">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75475,19347868,nowa-polityka-historyczna-wg-pis-zadaja-odebrania-tokarczuk.html|title=Nowa polityka historyczna wg PiS. Żądają odebrania Tokarczuk obywatelstwa Nowej Rudy|lang=Polish|first=Magda|author=Piekarska|date=15 December 2015|work=Gazeta Wyborcza}}</ref> <ref name="Czapliński list otwarty">{{Cite web|url=http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/kultura/20151215/czaplinski-list-otwarty-do-senatora-pis-waldemara-bonkowskiego|title=Czapliński: list otwarty do senatora Waldemara Bonkowskiego|first=Przemysław|author=Czapliński|date=15 October 2015|publisher=[[Krytyka Polityczna]]|lang=Polish}}</ref> == Жас кез == Токарчук Зиелона Гораға жақын Сулехувта батыс Польшада дүниеге келген. Оның әжелерінің бірі [[Украина|Украинадан болатын]]<ref>«Всесвіт», 2009, №&nbsp;11–12.&nbsp;— С. 181</ref><ref>{{Cite web|title=Лауреат Нобелівської премії з літератури за 2018: що відомо про українське походження Токарчук – Lifestyle 24|url=https://24tv.ua/lifestyle/laureat_nobelivskoyi_premiyi_z_literaturi_za_2018_shho_vidomo_pro_ukrayinske_pohodzhennya_tokarchuk_n1217520|work=24 Канал}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ольга ТОКАРЧУК: "Коли бачу вулицю Бандери, у мене мороз по шкірі"|url=http://gk-press.if.ua/x5317/|work=Галицький Кореспондент|lang=uk|date=25 September 2011}}</ref> . Өзінің еңбек жолын бастамас бұрын, 1980 жылдан бастап [[Варшава университеті|Варшава университетінде]] психологияны оқыды. Оқу кезінде ол мінез-құлқы проблемалары бар жасөспірімдерге баспана беруге өз еркімен келді<ref name="wiacek">{{Cite journal|title=The Works of Olga Tokarczuk: Postmodern aesthetics, myths, archetypes, and the feminist touch|url=http://womenswriting.fi/files/2009/11/10_wiacek.pdf|accessdate=2 June 2013}}</ref>. 1985 жылы оның бітіргеннен кейін, ол бірінші [[Вроцлав|Вроцлавқа]] көшіп және кейінірек Валбжихте ол терапевт ретінде тәжірибе өтуді бастады. Токарчук өзін [[Карл Густав Юнг|Карл Джунның]] шәкірті деп санайды және оның психологиясын әдеби шығарманың шабытына айналдырады.<ref>{{Cite news|title=Olga Tokarczuk: 'I was very naive. I thought Poland would be able to discuss the dark areas of our history'|url=https://www.theguardian.com/books/2018/apr/20/olga-tokarczuk-interview-flights-man-booker-international|accessdate=10 October 2019}}</ref> 1998 жылдан бастап, Токарчук Краянов ауылында тұрады, ол Польша-Чехия шекарасындағы Нова Рудаға жақын, сондай-ақ осы жерден ''Рута'' жеке баспа компаниясын басқарады. == Мансап == [[Сурет:Olga_Tokarczuk_2.jpg|нобай|200x200 нүкте| Ольга Токарчук, [[Краков]], Польша, 2005 ж ]] Токарчуктың алғашқы кітабы 1989 жылы, «''Miasta w lustrach»'' («''Айнадағы'' қалалар») атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Оның алғашқы романы - «''Podróż ludzi księgi»'' («Кітап-адамдардың саяхаты»), 17 ғ-да Францияда орнатылған «кітаптың құпиясын» (өмірдің мағынасы үшін метафора) тапқысы келген екі ''ғашықтың ізденісі'' туралы [[Діни қиссалар|астарлы әңгіме]] болды. 1993 жылы жарық көрді. <ref>{{Cite news|title="Księgi Jakubowe" z najważniejszym francuskim wyróżnieniem dla przekładu literackiego|url=https://www.tvn24.pl/kultura-styl,8/ksiegi-jakubowe-olgi-tokarczuk-nagrodzone-we-francji,951508.html}}</ref> Келесі ''EE'' романы (1995) оның басты кейіпкері - Эрна Эльцнер атты жас әйелден басталды, ол Бреслаудағы [[Буржуазия|буржуазиялық]] неміс-поляк отбасында өседі (ол кезде неміс қаласы, [[Екінші дүниежүзілік соғыс|Екінші дүниежүзілік соғыстан]] кейінгі поляк [[Вроцлав|Вроклав]] қаласы болатын) ХХ ғасырдың 20-жылдарында психикалық қабілеттерін дамытады. ''Токарчуктың'' үшінші ''шығармасы'' «''Prawiek i inne czasy»'' («''Примеваль және басқа уақыттар''») 1996 жылы жарық көрді және өте сәтті болды. Ол кейбір эксцентриктік, [[Архетип|архетиптік]] кейіпкерлермен қоныстанған Польшаның дәл жүрегінде орналасқан Прииек (Примеваль) ауылында орнатылған. Роман 1914 жылы басталған сексенінші онжылдықтың ішінде Приек тұрғындарының өмірін баяндайды. <ref>{{Cite web|url=https://tskymag.com/2010/11/olga-tokarczuks-primeval-and-other-times-reviewed-by-katie-eberhart/|title=Primeval and Other Times: Olga Tokarczuk|author=Eberhart|first=Katie|publisher=TS}}</ref> ''Praiek ...'' көптеген тілдерге аударылды (2009 жылы Антониа Ллойд-Джонстың ағылшын тілінде ''Twisted Spoon Press'' баспасының аударуымен шыққан) және Токарчуктың өз буынында поляк әдебиетінің маңызды өкілдерінің бірі ретінде халықаралық беделін орнатты. <ref>{{Cite web|url=https://www.twistedspoon.com/primeval.html|title=Primeval and Other Times|publisher=Twisted Spoon Press|accessdate=11 October 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/05/olga-tokarczuks-novels-against-nationalism|title=Olga Tokarczuk's Novels Against Nationalism|author=Franklin|first=Ruth|work=The New Yorker|date=29 July 2019|accessdate=11 October 2019}}</ref> ''Prawiek-ден'' кейін ''.'' ''.'' ''.'' , Токарчуктың жұмысы роман жанрынан қысқа прозалық мәтіндер мен эсселерге ауысты. Оның келесі кітабы ''Szafa'' («Гардероб», 1997) үш роман түріндегі әңгімелер жинағы болды. ''Dom dzienny, dom nocny'' («Күн үйі, түнгі үй», 1998), номиналды түрде роман болса да, бұл автордың үйінде өткен және қазіргі өмір туралы бір-бірімен байланысты бір-бірімен байланысты емес әңгімелер, эскиздер мен очерктердің туындысы. жылы жылы Краянов ауыл [[Судет таулары|Судеттер]] Польша-Чехия шекарасына жақын. Токарчуктың ең «қиын» екендігіне қарамастан, кем дегенде Орталық Еуропа тарихымен таныс емес адамдар үшін бұл оның ағылшын тілінде шыққан алғашқы кітабы болды. [[Сурет:A.Holland_w_Nowej_Rudzie_(2).jpg|нобай|200x200 нүкте| Токарчук және Агниеска Голландия, 2017 жыл ]] ''Күн үйі, Түнгі үй'' қысқа әңгімелер жинағы болды - ''Gra na wielu bębenkach'' («Көптеген барабандарда ойнау», 2001) - сонымен қатар ''Lalka i perła'' («Қуыршақ пен інжу») фантастикалық емес эссе. Болеслав Прустың «''Қуыршақ''» классикалық романы ''тақырыбында''.<ref>{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/books/polish-author-olga-tokarczuk-wins-man-booker-prize-2018-flights-other-books-5187800/|title=Olga Tokarczuk wins Man Booker Prize 2018: Other novels by the Polish author|date=10 October 2019}}</ref> Ол сонымен бірге үш заманауи Рождестволық ертегілерімен бірге, оның басқа жазушылары Ежи Пилч пен Анджей Стасюкпен бірге бір ''том шығарды'' (''Opowieści wigilijne'', 2000). <ref>{{Cite web|url=https://vilenica.si/en/vilenica-2008-prize-winner/|title=Vilenica 2008 Prize Winner|publisher=[[Vilenica International Literary Festival]]|date=22 May 2008|accessdate=11 October 2019}}</ref> 2004 ж. «''Ostatnie historie»'' («Соңғы әңгімелер») - бұл өлімді үш ұрпақтың көзқарасы бойынша зерттеу, ал ''Катакомбалардағы Анна'' романы (2006) поляк баспасы Знактың миф сериясына қосқан үлесі болды. ''Токарчуктың'' «''Биегуни»'' («Рейстер») кітабы қазіргі заманғы көшпенділердің негізгі тақырыбы болатын эссе мен көркем әдебиеттің ''ойдағыдай тәсіліне'' оралады. Ол оқырман сыйлығын да, 2008 жылғы Нике қазылар алқасы сыйлығын да жеңіп алды. 2009 жылы ''«Өлгендер сүйектерінің үстіне соқаныңды айдау»'' романы жарық көрді. Ол детективтік сюжетте жазылған, басты кейіпкер оқиғаны өз көзқарасы бойынша айтып береді. Янина Душейко арқылы басқа адамдардың оның қабылдаудағы эксцентрик ескі әйел, [[астрология]], жанында ауылдық жерлерде өлім сериясын қатысты Клодзко, Польша. Ол жабайы аңдардың өлімін аңшылардан кек алу себепті түсіндіреді. <ref>{{Cite web|url=https://www.publishersweekly.com/978-0-525-54133-2|title=Fiction Book Review: Drive Your Plow over the Bones of the Dead by Olga Tokarczuk, trans. from the Polish by Antonia Lloyd-Jones|date=14 May 2019|work=[[Publishers Weekly]]|accessdate=24 September 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2018/sep/21/drive-your-plow-over-the-bones-of-the-dead-review|title=Drive Your Plow Over the Bones of the Dead by Olga Tokarczuk – the entire cosmic catastrophe|author=Perry|first=Sarah|authorlink=Sarah Perry|date=21 September 2018|work=[[The Guardian]]|accessdate=24 September 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://bookmarks.reviews/reviews/drive-your-plow-over-the-bones-of-the-dead/|title=Drive Your Plow Over the Bones of the Dead|publisher=Book Marks|date=13 August 2019|accessdate=11 October 2019}}</ref> 2014 жылы ''Токарчук'' «''Księgi Jakubowe»'' (Дженнифер Крофттың алдын-ала аудармасындағы «Жақыптың кітаптары») романын ''шығарды''. Кітап оған тағы бір Нике сыйлығын алды.<ref name="Tokarczuk laureatka GW">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75410,18999849,olga-tokarczuk-laureatka-nike-2015-ludzie-nie-bojcie-sie.html|title=Olga Tokarczuk, laureatka Nike 2015: Ludzie, nie bójcie się!|work=[[Gazeta Wyborcza]]|lang=Polish|date=10 October 2015|first=Dorota|author=Wodecka}}</ref> Оның тарихи жағдайы - XVIII ғасыр Польша және шығыс-орталық Еуропа және еврей тарихындағы маңызды эпизодпен айналысады. Поляк әдебиетінің тарихи және идеялық айырмашылығына қатысты бұл кітап Сиенкевичке қарсы сипатталды. Көп ұзамай оны сыншылар да, оқырмандар да қабылдады, бірақ оны қабылдау поляк [[Ұлтшылдық|ұлтшыл]] топтарының бір-біріне қарсы тұрды және Ольга Токарчук интернет жеккөрушілігі мен қысым көрсету науқанының нысанасына айналды. <ref name="Nike Award GW">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75475,18965980,nagroda-nike-2015-dla-olgi-tokarczuk-ksiegi-jakubowe-ksiazka.html|title=Nagroda Nike 2015 dla Olgi Tokarczuk. ''Księgi Jakubowe'' książką roku!|work=Gazeta Wyborcza|date=4 October 2015|first=Milena|author=Rachid Chehab}}</ref> <ref name="Internet lynch GW">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75478,19024992,internetowy-lincz-na-oldze-tokarczuk-zabic-pisarke.html|title=Internetowy lincz na Oldze Tokarczuk. Zabić pisarkę|work=Gazeta Wyborcza|date=15 October 2015|first=Mariusz|author=Jałoszewski}}</ref> 2015 жылы Токарчукты Ново Руда патриоттары қауымдастығы сынға алды, ол қалалық кеңестің жазушы Нова Руданың құрметті азаматтығын алып тастауын талап етті, өйткені қауымдастықтың мәлімдеуінше, ол [[Поляктар|поляк ұлтының]] жақсы атына кір келтірді. Қауымдастықтың постулатын Заң және әділеттілік партиясының сенаторы Вальдемар Бонковски қолдады, оған сәйкес Токарчуктың әдеби шығарылымы мен көпшілік алдында айтылған пікірлері «поляк тарихи саясатының болжамдарына мүлдем қайшы келеді». Токарчук оны сынайтын адамдар мен топтар емес, [[Ксенофобия|ксенофобиялық]] және нәсілшіл көзқарастар мен әрекеттер Польша мен Польшадағы шетелдің имиджіне зиян келтіретін адамдар мен нағыз патриот деп сендірді. <ref name="I am a patriot">{{Cite web|first=Magda|author=Piekarska|url=http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,142076,19325258,olga-tokarczuk-to-ja-jestem-patriotka-a-nie-nacjonalista-palacy.html|title=Olga Tokarczuk: To ja jestem patriotką, a nie nacjonalista palący kukłę Żyda|work=Gazeta Wyborcza|lang=Polish|date=10 December 2015}}</ref> <ref name="polityka historyczna">{{Cite web|url=http://wyborcza.pl/1,75475,19347868,nowa-polityka-historyczna-wg-pis-zadaja-odebrania-tokarczuk.html|title=Nowa polityka historyczna wg PiS. Żądają odebrania Tokarczuk obywatelstwa Nowej Rudy|lang=Polish|first=Magda|author=Piekarska|date=15 December 2015|work=Gazeta Wyborcza}}</ref> <ref name="Czapliński list otwarty">{{Cite web|url=http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/kultura/20151215/czaplinski-list-otwarty-do-senatora-pis-waldemara-bonkowskiego|title=Czapliński: list otwarty do senatora Waldemara Bonkowskiego|first=Przemysław|author=Czapliński|date=15 October 2015|publisher=[[Krytyka Polityczna]]|lang=Polish}}</ref> 2017 жылы, оның роман ''Prowadź swój Plug ЧаВо kości umarłych'' (''Өлі сүйектер қалдықтары арасынан сіздің соқаңызбен айдау'') негізі болды қылмыс фильм ''Spoor'' режиссер Агнешка Голландия жеңіп, Альфред Бауэр сыйлығының кезінде (Күміс аю) 67 Берлин Халықаралық Кинофестиваль.<ref name="awards">{{Cite web|url=https://www.berlinale.de/en/das_festival/preise_und_juries/preise_internationale_jury/index.html|title=Prizes of the International Jury|work=Berlinale|date=18 February 2017|accessdate=18 February 2017}}</ref> 2020 жылы ол Маргарет Атвуд, Джон Банвилл және Джон Максвелл Коэтзи сынды әйгілі жазушылармен бірге Еуропалық Комиссияның Предйденті Урсула фон дер Лейенге жолдаған ашық хатқа қол қойып, «Еуропалық Одақтан еуропалық құндылықтарды - теңдікті, кемсітпеушілікті қабылдауға шақырды, Польшада өрескел бұзылатын азшылықтарды құрметтеу үшін дереу қадамдар жасауды» сұрайды.<ref>{{Cite news|url=https://wyborcza.pl/7,173236,26217113,lgbt-community-in-poland-a-letter-of-solidarity-and-protest.html|title=LGBT+ Community in Poland: a Letter of Solidarity and Protest}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.euronews.com/2020/08/18/stop-targeting-sexual-minorities-stars-sign-letter-supporting-poland-s-lgbt-rights|title='Stop targeting sexual minorities': Stars sign letter supporting Poland's LGBT+ rights}}</ref> == Марапаттары == [[Сурет:Olga_Tokarczuk1.jpg|нобай|299x299 нүкте| Ольга Токарчук әдеби биіктіктер фестивалі Нова Руда, 2017 ]] [[Сурет:MJK32706_Olga_Tokarczuk_(Pokot,_Berlinale_2017).jpg|нобай|300x300 нүкте| Ольга Токарчук, Berlinale 2017 ]] Токарчук - Польшадағы және одан тыс жерлерде көптеген әдеби сыйлықтардың лауреаты. Нике сыйлығынан басқа, ең маңызды поляк әдеби жетістіктері, ол көрермендер сыйлығын бірнеше рет жеңіп алды, ''Prawiek i inne czasy'' бұл сыйлықтың алғашқы алушысы болды. 2010 жылы ол мәдениетке сіңірген еңбегі үшін күміс медалін алды - Глория Артис.<ref>{{Cite news|url=http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/gloria_artis_dla_olgi_tokarczuk-448.php|title=Gloria Artis dla Olgi Tokarczuk}}</ref> 2013 жылы Токарчук Виленица сыйлығына ие болды . <ref>{{Cite web|url=https://vilenica.si/en/1052-2/participants-2/prize-winner/|title=Vilenica Prize Winner 2013: Olga Tokarczuk|publisher=Vilenica International Literary Festival|accessdate=11 October 2019}}</ref> Ольга Токарчук - «Еуропа-Сити Згорцелец/[[Гёрлиц|Гёрлитц]]<nowiki/>» сыйлығының 20-шы шығарылымы - 2015 жылғы Брюкепрейдің иегері. Сыйлық өзара және аймақтық және еуропалық бейбітшілікті, әр түрлі ұлттардың, мәдениеттер мен көзқарастардың арасындағы түсіністік пен ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған неміс және поляк шекаралас егіз қалалардың бірлескен іс-әрекеті болып табылады. Қазылар алқасы әсіресе Токарчуктың адамдар, ұрпақтар мен мәдениеттерді байланыстыратын әдеби көпірлер құруы, әсіресе Польша, Германия және Чехия шекаралас территорияларының тұрғындары, олар әр түрлі экзистенциалды және тарихи тәжірибені бастан кешірді. Токарчуктың «қайта жаңғыртылуы» және Төменгі Силезия аймағының күрделі көп ұлтты және көп мәдениетті өткенін, үлкен саяси қақтығыстар аймағын түсіндіру туралы айтылды. Гөрлицтегі марапаттау рәсіміне қатысқан Токарчук Германиядағы қала әкімінің босқындар мен мигранттар дағдарысына қатысты көрсеткен позитивті және прагматикалық көзқарастарымен таң қалдырды, ол Польшадағы мәселенің төңірегіндегі идеологиялық толқулармен салыстырды. <ref name="Nagroda Mostu Literackie">{{Cite web|url=http://www.wydawnictwoliterackie.pl/aktualnosci/1238/Miedzynarodowa--Nagroda-Mostu-dla-Olgi-Tokarczuk/|title=Międzynarodowa Nagroda Mostu dla Olgi Tokarczuk|publisher=[[Wydawnictwo Literackie]]|lang=Polish|date=6 December 2015}}</ref> <ref name="Tokarczuk laureatką Zgorzelec">{{Cite web|url=http://www.zgorzelec.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=4009:olga-tokarczuk-laureatk-midzynarodowej-nagrody-mostu-europa-miasta-zgorzelecgoerlitz-2015&catid=202:kultura&Itemid=100037/|title=Olga Tokarczuk laureatką Międzynarodowej Nagrody Mostu Europa-Miasta Zgorzelec/Görlitz 2015|publisher=Zgorzelec oficjalny serwis miasta|lang=Polish|accessdate=21 December 2015}}</ref> <ref name="I am a patriot">{{Cite web|first=Magda|author=Piekarska|url=http://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/1,142076,19325258,olga-tokarczuk-to-ja-jestem-patriotka-a-nie-nacjonalista-palacy.html|title=Olga Tokarczuk: To ja jestem patriotką, a nie nacjonalista palący kukłę Żyda|work=Gazeta Wyborcza|lang=Polish|date=10 December 2015}}</ref> <ref name="Nagroda Mostu Zinfo">{{Cite web|url=http://www.zinfo.pl/artykuly/19474|title=Nagroda Mostu dla Olgi Tokarczuk|publisher=ZINFO|lang=Polish|date=3 December 2015}}</ref> 2018 жылы ол Дженнифер Крофт аударған Man Booker халықаралық ''рейстер'' сыйлығына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/05/22/books/booker-international-winner-olga-tokarczuk.html|title=Olga Tokarczuk of Poland Wins Man Booker International Prize|work=The New York Times}}</ref> Кітап адамның уақыт пен кеңістікте қалай қозғалатынын зерттейді. Токарчук сонымен қатар [[Стокгольм|Стокгольмдағы]] «Культурхусет» халықаралық әдеби сыйлығын 2015 жылы [[Швед тілі|швед]] тіліне аударылған ''«Джейкобтың кітаптары» атты'' еңбегі үшін жеңіп алды. <ref>{{Cite news|url=http://kulturhusetstadsteatern.se/Litteratur/Internationell-forfattarscens-litteraturpris/Pristagare-2016/|title=Kulturhuset Stadsteaterns första internationella litteraturpris tilldelas romanen Jakobsböckerna|accessdate=27 May 2018}}</ref> 2019 жылы Ольга Токарчуктан Мэрайла Лоран аударған ''«Джейкобтың кітаптары»'' өткен жылы француз тіліне аударылған ең жақсы шетел тіліндегі кітабы үшін Прик Лаур Бататаон сыйлығын жеңіп алды. <ref>{{Cite news|url=https://instytutksiazki.pl/en/news,2,prestigious-award-for-olga-tokarczuk-and-her-translator-into-french,3863.html|title=Prestigious award for Olga Tokarczuk and her translator into French}}</ref> 2019 жылы оның Антония Ллойд-Джонстың ағылшын тіліне аударған және 2018 жылы жарық көрген 2009 жылы ''«Өлгендер сүйектерінің үстіндегі жерін айдау»'' атты романы Man Booker халықаралық сыйлығына ұсынылды. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/04/09/books/man-booker-international-prize-shortlist.html|title=Women Dominate Shortlist for Booker International Prize}}</ref> Токарчук «энциклопедиялық құмарлықпен өмірдің формасы ретінде шекаралардың өтуін бейнелейтін әңгімелік қиялы үшін» 2019 жылы [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|әдебиет]] бойынша 2018 [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|Нобель сыйлығына ие болды]]. 2018 жылғы марапат [[Әдебиет саласындағы Нобель сыйлығы|Нобель комитетіндегі дау-дамайға байланысты]] кейінге қалдырылды. <ref name="NYT-20191010">{{Cite news|title=Olga Tokarczuk and Peter Handke Awarded Nobel Prizes in Literature|url=https://www.nytimes.com/2019/10/10/books/nobel-literature.html|work=[[The New York Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature|title=All Nobel Prizes in Literature|publisher=Nobel Foundation}}</ref> Ол әдеби жетістіктерін мойындау ретінде 2020 жылы Варшаваның Құрметті азаматы атағын алды. <ref>{{Cite news|url=https://kultura.onet.pl/ksiazki/olga-tokarczuk-honorowa-obywatelka-stolicy/dttkc41|title=Olga Tokarczuk honorową obywatelką stolicy}}</ref> == Краянов == [[Сурет:Olga_Tokarczuk,_Karol_Maliszewski.jpg|оңға|нобай|228x228 нүкте| Ольга Токарчук пен Карол Малисцевски 2018 жылы Әдеби биіктік фестивалінде ]] 1998 жылдан бастап, Токарчук Краяновта ауылында тұрады, ол Польша-Чехия шекарасына жақын Нова Роданың қасында, сол жерден жеке баспа компаниясын ''Рута-ны'' басқарады. Токарчук - бұл жыл сайынғы Әдеби биіктік фестивалінің ұйымдастырушысы, ол ауылдағы оқиғаларды қамтыған. Жергілікті жер Токарчуктың әдеби шығармасына әсер етті. <ref>{{Cite news|title=Sąsiedzi Olgi Tokarczuk: Jesteśmy dumni|url=https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/wroclaw/sasiedzi-olgi-tokarczuk-jej-gratuluja/l6hbxdz#slajd-12}}</ref> Оның «''Дом дзюни''» '','' «''Дом ноки''» романы («Күн үйі, түнгі үй», 1998) - бұл [[Судет таулары|Судете тауларында]] көп мәдени шекарада орналасқан автордың үйінде өткен және қазіргі өмір туралы бір-бірімен байланысты бөлек әңгімелер, эскиздер мен очерктер. Кейбіреулер оны Токарчуктың ең «қиын» шығармасы деп атады, бірақ, кем дегенде, [[Орталық Еуропа|Орталық Еуропа тарихымен]] таныс емес адамдар үшін бұл оның ағылшын тілінде жарық көрген алғашқы кітабы болды. == Ольга Токарчук атындағы қор == 2019 жылы поляк ақыны Тимотеуш Карповичтің [[Вроцлав|Вроцлавтағы]] вилласы Ольга Токарчук қорының болашақ үйі болатындығы айтылды.<ref>{{Cite news|last=Talik|first=Magdalena|title=The Olga Tokarczuk Foundation in the Karpowicz Villa|url=https://www.wroclaw.pl/en/the-olga-tokarczuk-foundation-in-the-karpowicz-villa}}</ref> Токарчуктан басқа, Агниешка Холланд пен Иренюш Грин қордың директорлар кеңесіне кіреді. Жазушы Нобель сыйлығын жеңіп алғаннан кейін оған берілген 350,000 злотыйды бөледі. <ref>{{Cite news|title=Olga Tokarczuk powoła do życia fundację. Wrocław oddał pod ten cel Willę Karpowiczów|url=https://www.wprost.pl/kultura/10276814/olga-tokarczuk-powola-do-zycia-fundacje-wroclaw-oddal-pod-ten-cel-wille-karpowiczow.html|date=2 December 2019}}</ref> == Отбасы == Роман Фингас Токарчуктың алғашқы күйеуі болған. Олар 23 жасында үйленіп, кейін ажырасқан. Олардың ұлы Збигнев 1986 жылы туған. Гжегож Зыгадло Ольга Токарчуктың екінші күйеуі.<ref>{{Cite web|url=https://viva.pl/kultura/rodzina-olga-tokarczuk-dzieci-maz-pochodzenie-121193-r1/|title=Nie uważa się za idealną żonę i matkę. Kim prywatnie jest Olga Tokarczuk?|lang=pl|date=10 December 2019|accessdate=30 March 2020}}</ref> == Кітаптар == '''Қысқаша әңгімелер топтамалары''' * ''Gra na wielu bȩbenkach: 19 opowiadań'' [''Playing on Many Drums: 19 stories''] (in Polish). Wałbrzych: Ruta. 2001. <nowiki>ISBN 9788391286593</nowiki>. * ''Ostatnie historie'' [''Final Stories''] (in Polish). Kraków: Wydawnictwo Literackie. 2017 [Originally published in 2004]. <nowiki>ISBN 9788308060568</nowiki>. OCLC 1038639296. * ''Opowiadania bizarne'' [Bizarre Stories] (in Polish). Kraków: Wydawnictwo Literackie. 2018. <nowiki>ISBN 9788308064986</nowiki>. '''Поэзия''' * ''Miasto w lustrach'' [''The City in Mirrors''] (in Polish). Warszawa: Zarząd Główny Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. 1989. OCLC 958216951. '''Басқа''' * Szafa [The Wardrobe]. Kraków: Wydawnictwo Literackie. 2005 [Originally published in 1997]. <nowiki>ISBN 8308037461</nowiki>. OCLC 69459712. * with Pilch, Jerzy; Stasiuk, Andrzej (2000). Opowieści wigilijne [Christmas Tales] (in Polish). Wałbrzych: Czarna Ruta. <nowiki>ISBN 9788391286579</nowiki>. * Lalka i perła [The Doll and the Pearl] (in Polish). Translated by Miłosz, Czesław. Kraków: Wydawnictwo Literackie. 2018 [Originally published in 2001]. <nowiki>ISBN 9788308060926</nowiki>. OCLC 1084594348. * Moment niedźwiedzia [The Moment of the Bear] (in Polish). Warszawa: Krytyki Politycznej. 2012. <nowiki>ISBN 9788362467365</nowiki>. OCLC 819279097. == Ағылшынша аудармалары == * ''Күн үйі, Түнгі үй'' . Аударған Антониа Ллойд-Джонс. Эванстон, IL: Солтүстік-батыс UP, 2003 ж.   [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/978-0-8101-1892-8|978-0-8101-1892-8]] * ''Primeval & Басқа Times'' . Аударған Антониа Ллойд-Джонс. Прага: Айналмалы қасық пресс, 2010 жыл.   [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/9788086264356|9788086264356]] * ''Рейстер'' . Аударған Дженнифер Крофт . Нью-Йорк: Пингвин, 2018 жыл.   [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/978-0525534204|978-0525534204]] * ''Өлгендер сүйектерінің үстіне соқа салыңыз'' . Аударған Антониа Ллойд-Джонс. Нью-Йорк: Пингвин кездейсоқ үй / Riverhead кітаптары, 2019 жыл.   [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/9780525541332|9780525541332]] . == Сондай-ақ қараңыз == * Поляк тілді авторлардың тізімі * Поляк әдебиеті == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әрі қарай оқу == * Рут Франклин, «Өткен шебер: эксперименталды жазушы және Польшаның ұлттық әңгімесі үшін күрес», ''Зе Нью-Йоркер'', 5 және 12 тамыз 2019, бет. &nbsp; 20–26. Оның айтуынша, оның рөлі - оқырмандарын тарихтың аспектілерін - өздері немесе өз ұлттары - зерттемеуге тырысуға мәжбүрлеу. Ол «өткеннің психотерапевті» болды, дейді ол. (26 бет) == Сыртқы сілтемелер == * Ольга Токарчук оның ішінде Нобель дәрісі, 2019 жылғы 7 желтоқсан ''. Тендер дикторы'' * [https://lithub.com/nobel-prize-winner-olga-tokarczuk-in-conversation-with-john-freeman/ Нобель сыйлығының лауреаты Ольга Токарчук Джон Фриманмен] Әдеби хабта сөйлескенде, 10 қазан 2019 жыл. * [http://books.guardian.co.uk/impac/story/0,14959,1285756,00.html ''Күні үйінің, түн үйінің'' шолу] жылы [[The Guardian|Guardian]] * [https://web.archive.org/web/20120920101958/http://www.polishwriting.net/?s=author&c=tokarczuk Қысқаша өмірбаяны] : www.polishwriting.net * [http://noblib.internet-box.ch/NLEW.php?authorid=145 Шығармалар тізімі] * [https://web.archive.org/web/20100217153042/http://www.salon.eu.sk/article.php?article=1386-travel-files Саяхат файлдары, Ольга Токарчуктың мақаласы,] қаңтар 2010 ж., Ағылшын, бастапқыда Политякта жарияланған * [http://www.twistedspoon.com/tokarczuk.html Ольга Токарчук Twisted Spoon Press баспасөзінде] * [https://culture.pl/en/artist/olga-tokarczuk Ольга Токарчук] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191017100300/https://culture.pl/en/artist/olga-tokarczuk |date=2019-10-17 }} Culture.pl-де * Екінші Booker сыйлығының 4/2019 қысқа аталған [https://www.seattletimes.com/entertainment/polish-novelist-nominated-for-back-to-back-booker-prize/ back-to-back] [https://www.seattletimes.com/entertainment/polish-novelist-nominated-for-back-to-back-booker-prize/ Booker сыйлығына поляк жазушы] * [http://www.fondation-janmichalski.com/en/prix-jan-michalski/ Ян Михальскийдің әдебиет саласындағы сыйлығы], ресми сайт [[Санат:Әдебиеттен Нобель сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Тірі тұлғалар]] [[Санат:1962 жылы туғандар]] [[Санат:Pages with unreviewed translations]] huyenfy9yrvxzldoqkzk3ch0dbg48bm 0 660507 3633728 3612777 2026-07-23T14:54:22Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633728 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы | суреті = | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Cinematography}} | мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = | негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1929 | алғашқы иегері = Чарльз Рошер және Карл Страсс | соңғы иегері = Отем Дюральд («[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]») | барынша ұсынылған = | жоғары марапаты = | төменгі марапаты = | сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}} | Commons = Winners of Academy Award for Best Cinematographer }} '''Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы''' ({{Lang-en|Academy Award for Best Cinematography}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл сыйлық біраз уақыт алдын ала номинацияларсыз берілді. 1940 пен 1967 жылдар арасында (1958 жылды санамай) сыйлық екеу болатын: ақ-қара түсті фильмдер үшін және түрлі-түсті фильмдер үшін. 1937—1939 жылдары түрлі-түсті фильмдердегі операторлық жұмысы үшін '''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы марапаттар]]''' (естелік тақтайшалар) табысталатын. <br>{{swatch-inline|#F5DEB3|'''Арнайы марапаттар лауреаттары''' осы түспен белгіленген.}} {{swatch-inline|#EEDD82|• Жүлде иегерлері осы түспен белгіленген.}} == Лауреаттар және номинанттар тізімі == === 1929—1930 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=2|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Рошер]], Карл Страсс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күннің шығуы (фильм, 1927)|Күннің шығуы]] |- |• [[Джордж Барнс]] ||[[Жыны бар билеуші]]<br>[[Сиқырлы алау]]<br>[[Сэди Томпсон]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930-I)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Клайд Де Винна ||style="background:#EEDD82"|'''[[Оңтүстік теңіздердің ақ көлеңкелері]] |- |• [[Джордж Барнс]] ||[[Біздің билеген қыздарымыз]] |- |• Артур Эдисон ||[[Ескі Аризонада]] |- |• Эрнест Палмер ||[[Төрт шайтан]] және [[Дала періштесі]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Тәңірлік ханым]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930-II)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джозеф Т. Ракер, Уиллард Ван дер Вер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бёрдпен бірге Оңтүстік полюске қарай]]''' (д/ф) |- |• Артур Эдисон ||[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]] |- |• Уильям Дэниелс ||[[Анна Кристи (фильм, 1930)|Анна Кристи]] |- |• Тони Гаудио, Гарри Перри ||[[Тамұқ періштелері (фильм, 1930)|Тамұқ періштелері]] |- |• Виктор Мильнер ||[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]] |- |} === 1931—1940 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Флойд Кросби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Табу (фильм, 1931)|Табу]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]] |- |• Ли Гармс ||[[Марокко (фильм)|Марокко]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Сүю құқығы]] |- |• Барни Макгилл ||[[Свенгали]] |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ли Гармс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шанхайлық экспресс (фильм, 1932)|Шанхайлық экспресс]] |- |• Рэй Джун ||[[Эрроусмит]] |- |• Карл Страсс ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]] |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Лэнг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қош бол, майдан! (фильм, 1932)|Қош бол, майдан!]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Венадағы қауысу]] |- |• Карл Страсс ||[[Крест белгісі (фильм)|Крест белгісі]] |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Виктор Мильнер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]] |- |• [[Чарльз Рошер]] ||[[Челлинидің қатынастары]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Оператор 13]] |- | rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Мор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаз түніндегі түс (фильм, 1935)|Жаз түніндегі түс]] |- |• Рэй Джун ||[[Варварлық жағалау]] |- |• Виктор Мильнер ||[[Крест жорықтары (фильм, 1935)|Крест жорықтары]] |- |• Грегг Толанд ||[[Жапа шеккендер (фильм, 1935)|Жапа шеккендер]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Тони Гаудио ||style="background:#EEDD82"|'''[[Энтони Бақытсыз]] |- |• Виктор Мильнер ||[[Таң атысымен өлген генерал]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||The Gorgeous Hussy |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]] |- |colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''[[Уильям Говард Грин]]''' пен '''Гарольд Россон''' — ''Selznick International Production студиясының '''[[Аллаһ бақтары (фильм, 1936)|Аллаһ бақтары]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін'' |- | rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]] |-style="border-top:2px solid white;" |style="background:#EEDD82"|• '''Карл Фройнд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Берекелі жер (фильм)|Берекелі жер]] |- |• Грегг Толанд ||[[Тұйыққа тірелу (фильм)|Тұйыққа тірелу]] |- |• Джозеф А. Валентайн ||[[Гонолулу үстінен көрінген қанаттар]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]] |- |colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''[[Уильям Говард Грин]]''' — '''''[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін'' |- | rowspan=14|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]] |-style="border-top:2px solid white;" |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үлкен вальс]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]] |- |• Эрнест Миллер, Гарри Дж. Уайлд ||[[Армиялық қыз]] |- |• Виктор Мильнер ||[[Флибустьер (фильм, 1938)|Флибустьер]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Иезавель (фильм)|Иезавель]] |- |• Джозеф А. Валентайн ||[[Сазға құлай берілген]] |- |• Норберт Бродин |||[[Көңілді өмір сүреміз]] |- |• Дж. Певерелл Марли ||[[Суэц (фильм)|Суэц]] |- |• Роберт Де Грасс ||[[Жанданған леди]] |- |• Джозеф Уолкер ||[[Өзіңмен алып кетуге болмайды]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Жүрегімен жас болған]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''[[Құрметті Оскар сыйлығы|Арнайы мапапат]] |- |colspan=2 style="background:#F5DEB3"|• '''Оливер Марш''' пен '''Аллен М. Дэвей''' — ''MGM студиясының '''[[Сүйіктілер (фильм, 1938)|Сүйіктілер]]''' фильміндегі түрлі-түсті түсірілімдер үшін'' |- | rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Грегг Толанд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] |- |• Берт Гленнон ||[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Эрнест Хэллер, [[Рей Реннахан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] |- |• Сол Полито, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Елизавета және Эссекстің жеке өмірлері]] |- |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Барнс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Иллинойстағы Линкольн]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Мұның бәрі, аспанмен бірге]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Тіріл, махаббатым]] |- |• Гарольд Россон ||[[Шулы қала]] |- |• Рудольф Мате ||[[Шетелдік тілші (фильм)|Шетелдік тілші]] |- |• Тони Гаудио ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]] |- |• Грегг Толанд ||[[Үйге қарай алыс сапар]] |- |• Джозеф А. Валентайн ||[[Көктем вальсы]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Ватерлоо көпірі (фильм)|Ватерлоо көпірі]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Жорж Периналь ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бағдад ұрысы (фильм, 1940)|Бағдад ұрысы]] |- |• Оливер Т. Марш, Аллен М. Дэвей ||[[Ащы да тәтті]] |- |• [[Артур Чарльз Миллер]], [[Рей Реннахан]] ||[[Көк құс (фильм, 1940)|Көк құс]] |- |• [[Леон Шамрой]], [[Рей Реннахан]] ||[[Аргентинше түсу]] |- |• Виктор Мильнер, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Солтүстік-батыстың атты полициясы]] |- |• Сидни Вагнер, [[Уильям Сколл]] ||[[Солтүстік-батыстағы асу]] |- | rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аңғарым қандай жасыл еді]] |- |• Карл Фройнд ||[[Шоколадты солдат]] |- |• Грегг Толанд ||[[Азамат Кейн]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд]] |- |• Джозеф Уолкер ||[[Мистер Джордан келе жатыр]] |- |• Лео Товер ||[[Таңның атуын бөгеңдер]] |- |• Сол Полито ||[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Күнгей алқаптың серенадасы]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Күннің батуы (фильм, 1941)|Күннің батуы]] |- |• Рудольф Мате ||[[Леди Гамильтон (фильм)|Леди Гамильтон]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Эрнест Палмер, [[Рей Реннахан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қан мен құм]] |- |• Уилфред М. Клайн, Карл Страсс, Уильям Э. Снайдер ||[[Оңтүстік теңіздердің Аломасы]] |- |• [[Уильям Сколл]], Леонард Смит ||[[Билли Кид (фильм, 1941)|Билли Кид]] |- |• Карл Фройнд, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Шаң басқан гүлдер]] |- |• Берт Гленнон ||[[Шүйілгіш бомбалаушы ұшақ]] |- |• Гарри Хэлленбергер, [[Рей Реннахан]] ||[[Луизианалық сатып алу]] |- | rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссис Минивер]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Кингс Роу]] |- |• Стэнли Кортес ||[[Керемет Эмберсондар]] |- |• Чарльз Г. Кларк ||[[Толған ай (фильм, 1942)|Толған ай]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Егеуқұйрық ұстағыш (фильм)|Егеуқұйрық ұстағыш]] |- |• Рудольф Мате ||[[Янкилердің мақтанышы]] |- |• Джон Дж. Месколл ||[[Хатты ал, жаным]] |- |• Тед Тецлафф ||[[Қаланың талқысы]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Уэст Пойнттың он джентльмені]] |- |• [[Артур Чарльз Миллер]] ||[[Бүкіл нәрседен де жоғары]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қара аққу (фильм, 1942)|Қара аққу]] |- |• [[Милтон Р. Краснер]], [[Уильям Сколл]], [[Уильям Говард Грин]] ||[[Араб түндері (фильм, 1942)|Араб түндері]] |- |• Сол Полито ||[[Бұлттардың капитандары]] |- |• [[Уильям Говард Грин]] ||[[Джунгли кітабы (фильм, 1942)|Джунгли кітабы]] |- |• Виктор Мильнер, [[Уильям Сколл]] ||[[Дауылды орарсың]] |- |• Эдвард Кронджагер, [[Уильям Сколл]] ||[[Триполи жағаларына]] |- | rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бернадетт әні]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]], Элмер Дайер, Чарльз А. Маршалл ||[[Әскери-әуе күштері (фильм)|Әскери-әуе күштері]] |- |• Артур Эдисон ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] |- |• Тони Гаудио ||[[Корвет K-225 (фильм)|Корвет K-225]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Каирге барар жолдағы бес мазар]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Солтүстік жұлдызы]] |- |• Рудольф Мате ||[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Осылай мақтанышпен сәлем жодлаймыз!]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Мор, [[Уильям Говард Грин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]] |- |• [[Рей Реннахан]] ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1943)|Жұмақ күте тұрады]] |- |• Чарльз Г. Кларк, Аллен М. Дэвей ||[[Сәлем, Фриско, сәлем]] |- |• Леонард Смит ||[[Лесси үйге қайтып келе жатыр]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Мың сәлем]] |- | rowspan=18|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Лашелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лора (фильм, 1944)|Лора]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Қос сақтандыру]] |- |• Сидни Вагнер ||[[Айдаһардың ұрпағы]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Газлайт]] |- |• Лайонел Линдон ||[[Өз жолымен жүрем]] |- |• Глен МакУильямс ||[[Құтқару қайығы (фильм)|Құтқару қайығы]] |- |• Стэнли Кортес, Ли Гармс ||[[Сіз кеткеннен кейін]] |- |• [[Роберт Сёртис]], Гарольд Россон ||[[Отыз секунд Токионың үстінен]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Шақырылмағандар]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Дуврдың ақ құздары]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вильсон (фильм)|Вильсон]] |- |• Рудольф Мате, Аллен М. Дэвей ||[[Мұқабадан шыққан қыз]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Индианадағы үй]] |- |• [[Чарльз Рошер]] ||[[Кисмет (фильм)|Кисмет]] |- |• [[Рей Реннахан]] ||[[Түндегі леди]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Мені Сент-Луисте қарсы ал]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дориан Грей портреті (фильм, 1945)|Дориан Грей портреті]] |- |• [[Артур Чарльз Миллер]] ||[[Көктегі патшалықтың кілттері]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Жоғалған уикэнд]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Милдред Пирс (фильм)|Милдред Пирс]] |- |• [[Джордж Барнс]] ||[[Сиқырланған (фильм)|Сиқырланған]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құдай бұл әйелге жауапты]] |- |• Роберт Х. Плэнк, Чарльз П. Бойл ||[[Зәкірлерді көтеріңдер]] |- |• Леонард Смит ||[[Ұлттық барқыт]] |- |• Тони Гаудио, Аллен М. Дэвей <small>(өлгеннен кейін)</small> ||[[Есте сақтарлық ән]] |- |• [[Джордж Барнс]] ||[[Испандық Мэйн]] |- | rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Артур Чарльз Миллер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Анна және Сиам патшасы (фильм)|Анна және Сиам патшасы]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Жасыл жылдар]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Рошер]], Леонард Смит, Артур Э. Арлинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]] |- |• Джозеф Уолкер ||[[Джолсонның хикаясы]] |- | rowspan=8|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Гай Грин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Елес және миссис Мьюр]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Грин Долфин көшесі]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Джек Кардифф ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қара нәркес (фильм)|Қара нәркес]] |- |• Дж. Певерелл Марли, [[Уильям Сколл]] ||[[Әкемен өмір сүру]] |- |• Гарри Джексон ||[[Мама трикода болды]] |- | rowspan=11|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Дэниелс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалаңаш қала]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Шетелдік қатынас (фильм, 1948)|Шетелдік қатынас]] |- |• Николас Мусурака ||[[Мамам есімде]] |- |• Тед Д. МакКорд ||[[Джонни Белинда]] |- |• Джозеф Х. Огаст <small>(өлгеннен кейін) ||[[Дженни портреті]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Джозеф А. Валентайн, [[Уильям Сколл]], [[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]] |- |• Чарльз Г. Кларк ||[[Вайомингтің жасыл шөптері]] |- |• Уильям Э. Снайдер ||[[Кармен (фильм, 1948)|Кармен]] |- |• Роберт Х. Плэнк ||[[Үш ноян (фильм, 1948)|Үш ноян]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Пол Си Вогел ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұрыс алаңы (фильм, 1949)|Ұрыс алаңы]] |- |• Франц Планер ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Атқораға кел]] |- |• Лео Товер ||[[Мұрагер әйел]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Жымысқы түлкі Борджиа]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ол сары лентаны таққан еді]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||The Barkleys of Broadway |- |• Уильям Э. Снайдер ||[[Джолсон тағы әндетіп жатыр]] |- |• Роберт Х. Плэнк, Чарльз Эдгар Шоенбаум ||[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1949)|Кішкентай әйелдер]] |- |• Чарльз Г. Кларк ||[[Құм (фильм, 1949)|Құм]] |- |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Краскер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үшінші адам]] |- |• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Барлығы Ева туралы]] |- |• Гарольд Россон ||[[Асфальтты джунгли]] |- |• Виктор Мильнер ||[[Фуриялар (фильм)|Фуриялар]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Сансет бульвары]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]] |- |• [[Чарльз Рошер]] ||[[Энни сіздің қаруыңызды иелейді]] |- |• Эрнест Палмер ||[[Сынған жебе]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Алау және жебе]] |- |• [[Джордж Барнс]] ||[[Самсон және Далила]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Меллор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]] |- |• Франц Планер ||[[Коммивояжердің өлімі]] |- |• Норберт Бродин ||[[The Frogmen]] |- |• Роберт Бёркс ||[[Пойыздағы бейтаныс адамдар]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Альфред Гилкс, Джон Олтон''' (балет жағы) ||style="background:#EEDD82"|'''[[Париждегі америкалық]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Давид және Бадшиба]] |- |• [[Роберт Сёртис]], [[Уильям Сколл]] ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]] |- |• [[Чарльз Рошер]] ||[[Кемедегі театр]] |- |• Джон Ф. Зейтц, [[Уильям Говард Грин]] ||[[Дүниелер соқтығысып қалғанда]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Зұлым және әдемі адамдар]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Зор аспан]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Рэйчел әпкем]] |- |• Вирджил Миллер ||[[Навахо (фильм)|Навахо]] (деректі фильм) |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Кенеттен қорқу]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хок, Уинтон|Уинтон Си Хок]], Арчи Стаут ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тыныш адам]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Ганс Кристиан Андерсен (фильм)|Ганс Кристиан Андерсен]] |- |• [[Фредди Янг]] ||[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Су перісі үшін миллион доллар]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Килиманджаро қарлары (фильм, 1952)|Килиманджаро қарлары]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Бёрнетт Гаффи]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]] |- |• Хэл Мор ||[[Төрт постер]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]] ||[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]] |- |• Джозеф Си Брун ||[[Мартин Лютер (фильм, 1953)|Мартин Лютер]] |- |• Франц Планер, Анри Алькан ||[[Римдік демалыс]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Лойал Григгс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шейн (фильм)|Шейн]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Бұл ағайындылардың бәрі батыл болған]] |- |• Эдвард Кронджагер ||[[Маржан жарлауыты (фильм)|Маржан жарлауыты]] |- |• Роберт Х. Плэнк ||[[Лили (фильм, 1953)|Лили]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||The Robe |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Борис Кауфман ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]] |- |• Джон Ф. Уоррен ||The Country Girl |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Әкімшілік билік]] |- |• Джон Ф. Зейтц ||[[Полицей-алаяқ (фильм)|Полицей-алаяқ]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Сабрина (фильм, 1954)|Сабрина]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Милтон Р. Краснер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фонтандағы үш тиын]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Мысырлық (фильм)|Мысырлық]] |- |• Роберт Бёркс ||[[Аулаға шыққан терезе]] |- |• [[Джордж Дж. Фолси]] ||[[Жеті ағайынды үшін жеті келін]] |- |• [[Уильям Сколл]] ||[[Күміс тостаған (фильм)|Күміс тостаған]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Вонг Хоу]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Раушан татуировкасы]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Мектептік джунгли]] |- |• Артур Э. Арлинг ||[[Жылауымды ертеңге қалдырам]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Марти (фильм)|Марти]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Аралардың патшайымы (фильм)|Аралардың патшайымы]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Бёркс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұрыны ұстау]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Жігіттер мен қуыршақтар]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Махаббат деген ең тамаша нәрсе]] |- |• Гарольд Липстайн ||[[Питер есімді адам]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Оклахома!]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үстідегі біреу мені ұнатады]] |- |• Борис Кауфман ||[[Baby Doll]] |- |• Гарольд Россон ||[[Жаман қан (фильм, 1956)|Жаман қан]] |- |• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Құлауы қатты болады]] |- |• Уолтер Стрендж ||[[Долылық дилижансы]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Лайонел Линдон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Эдди Дучиннің хикаясы]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Патша және мен]] |- |• Лойал Григгс ||[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]] |- |• Джек Кардифф ||[[Соғыс және бейбітшілік (фильм, 1956)|Соғыс және бейбітшілік]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джек Хилдьярд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]] |- |• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Ұмытылмас қатынас]] |- |• Рэй Джун ||[[Шырайлы бет]] |- |• [[Уильям Меллор]] ||[[Пэйтон Плейс]] |- |• Эллсворт Фредерикс ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Сэм Ливитт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мойынсұнбағандар]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[Шегіршін көлеңкесіндегі махаббат]] |- |• Лайонел Линдон ||[[Өмір сүргім келеді!]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Бөлек үстелдер]] |- |• Джозеф МакДональд ||[[Жас арыстандар]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джозеф Руттенберг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жижи]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Мэйм тәте]] |- |• Уильям Дэниелс ||[[Қызған шатырдағы мысық]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Шал және теңіз (фильм, 1958)|Шал және теңіз]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Тынық мұхиттың оңтүстігі]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Меллор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Анна Франк күнделігі]] |- |• Сэм Ливитт ||[[Адам өлтіру анатомиясы]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Мансап (фильм)|Мансап]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Джазда тек қана қыздар]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Жас филадельфиялықтар]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Сёртис]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]] |- |• Ли Гармс ||[[Асқан балықшы]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[Бес пенни (фильм)|Бес пенни]] |- |• Франц Планер ||[[Монах әйелдің хикаясы]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Порги мен Бесс]] |- |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Фредди Фрэнсис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Sons and Lovers]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Өмірдің шын тұстары]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Дауылды орарсың]] |- |• Джон Л. Расселл ||[[Психо]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Расселл Метти ||style="background:#EEDD82"|'''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]] |- |• Уильям Х. Клозир ||[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]] |- |• [[Джозеф Руттенберг]], Чарльз Хартен ||[[Баттерфилд, 8]] |- |• Сэм Ливитт ||[[Exodus]] |- |• Джозеф МакДональд ||[[Пепе (фильм)|Пепе]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Эжен Шюффтан ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]] |- |• Эдвард Колман ||[[Есалаң профессор (фильм)|Есалаң профессор]] |- |• Франц Планер ||[[Балалар сағаты (фильм)|Балалар сағаты]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[Бір, екі, үш]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Фапп]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]] |- |• Джек Кардифф ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]] |- |• Расселл Метти ||[[Гүлдер барабанының әні]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Бірдің құдіреті]] |- |• [[Чарльз Лэнг]] ||[[Біркөзді валеттер]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Жан Бургуэн, Вальтер Воттиц ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]] |- |• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Алькатрастың құсшысы]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]] |- |• Тед Д. МакКорд ||[[Алтыбақандағы екеу]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Бэби Джейнге не болды?]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Сыған әйел]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Хатари!]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] |- |• Пол Си Вогел ||[[Гримм ағайындылардың ғажайып әлемі]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Вонг Хоу]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Хад]] |- |• [[Джордж Фолси]] ||[[Балкон (фильм, 1963)|Балкон]] |- |• Люсьен Баллард ||[[Күзетуші (фильм, 1963)|Күзетуші]] |- |• Эрнест Хэллер ||[[Дала лалагүлдері]] |- |• [[Милтон Р. Краснер]] ||Love with the Proper Stranger |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Леон Шамрой]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Кардинал (фильм)|Кардинал]] |- |• Уильям Дэниелс, [[Милтон Р. Краснер]], [[Чарльз Лэнг]], [[Джозеф Лашелл]] ||[[Батыс қалай жауланған еді]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Нәзік Ирма]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз дүние]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''Уолтер Лассали ||style="background:#EEDD82"|'''[[Грек Зорба]] |- |• Филип Х. Лэтроп ||[[Эмилидің америкаландырылуы]] |- |• [[Милтон Р. Краснер]] ||[[Тағдыр-аңшы]] |- |• Джозеф Ф. Байрок ||[[Қоя ғой, Шарлотта, жаным]] |- |• Габриэль Фигероа ||[[Игуананың түні]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сұлу леди]] |- |• [[Джеффри Ансуорт]] ||[[Беккет]] |- |• Уильям Х. Клотье ||[[Шайенндердің күзі]] |- |• Эдвард Колман ||[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[Суға батпас Молли Браун]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Эрнест Ласло]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақымақтар кемесі]] |- |• Лойал Григгс ||[[Харм әдісімен]] |- |• [[Бёрнетт Гаффи]] ||[[Егеуқұйрық патша]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Моритури]] |- |• Роберт Бёркс ||[[Бір тұтам көк]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]] |- |• [[Леон Шамрой]] ||[[Агония және экстаз]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Үлкен автожарыс (фильм)|Үлкен автожарыс]] |- |• [[Уильям Меллор]] <small>(өлгеннен кейін)</small>, Лойал Григгс ||[[Айтылған хикаялардың ішіндегі ең кереметі]] |- |• Тед Д. МакКорд ||[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]] |- | rowspan=12|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]] |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''Ақ-қара түсті фильм |- |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хаскелл Уэкслер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] |- |• [[Джозеф Лашелл]] ||[[Жорамал печеньесі]] |- |• Кеннет Хиггинс ||[[Қыз Джорджи]] |- |• Марсель Гриньон ||[[Париж жанып жатыр ма?]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Екіншілер]] |- |colspan=2 style="background:#DCDCDC"|<center>'''<span style="color:#008000">Түрлі-түсті фильм</span> |- |style="background:#EEDD82"|• '''Тед Мур ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлық заманның адамы]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Фантастикалық саяхат]] |- |• Расселл Хэрлан ||[[Гавайи (фильм)|Гавайи]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Профессионалдар]] |- |• Джозеф МакДональд ||[[Құмды малтатас]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Бёрнетт Гаффи]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] |- |• Ричард Клайн ||[[Камелот (фильм)|Камелот]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Түлек (фильм)|Түлек]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Суық қанмен өлтіру]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Паскуалино Де Сантис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ромео мен Джульетта (фильм, 1968)|Ромео мен Джульетта]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] ||[[Күлкілі қыз]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[«Зебра» поляр станциясы]] |- |• Освальд Моррис ||[[Оливер!]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Жұлдыз!]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Конрад Холл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бутч Кэссиди және Санденс Кид]] |- |• Артур Иббетсон ||[[Аннаның мың түні]] |- |• Чарльз Лэнг ||[[Боб пен Кэрол, Тед бен Элис]] |- |• [[Гарри Стрэдлинг-үлкен]] <small>(өлгеннен кейін)</small> ||[[Хелло, Долли!]] |- |• [[Дэниел Фапп]] ||[[Marooned]] |- |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредди Янг]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Райанның қызы]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Аэропорт (фильм)|Аэропорт]] |- |• Фред Дж. Конекэмп ||[[Паттон (фильм)|Паттон]] |- |• Чарльз Ф. Вилер, Осаму Фуруя, {{s|Синсаку Химеда, Масамичи Сато}} ||[[Тора! Тора! Тора!]] |- |• Билли Уильямс ||[[Ғашық болған әйелдер]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Освальд Моррис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]] |- |• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Француз байланысшысы]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Соңғы киносеанс]] |- |• [[Фредди Янг]] ||[[Николай және Александра]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[42-нің жазы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеффри Ансуорт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]] |- |• Чарльз Лэнг ||[[Еркін көбелектер]] |- |• Харольд Э. Стайн ||[[«Посейдон» хикаясы]] |- |• Гарри Стрэдлинг-кіші ||[[1776 (фильм)|1776]] |- |• Дуглас Слокомб ||[[Тәтеммен бірге саяхат]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Свен Нюквист]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сыбыс пен айқай]] |- |• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]] |- |• Джек Коуффер ||[[Джонатан Ливингстон есімді шағала (фильм)|Джонатан Ливингстон есімді шағала]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Афера]] |- |• Гарри Стрэдлинг-кіші ||[[Осындай болып ек]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Фред Джей Конекэмп, Джозеф Ф. Байрок ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкке ұмтылған тозақ]] |- |• Джон А. Алонсо ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]] |- |• Филип Х. Лэтроп ||[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]] |- |• Брюс Сёртис ||[[Ленни (фильм)|Ленни]] |- |• [[Джеффри Ансуорт]] ||[[«Шығыс экспрессіндегі» қаза]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джон Олкотт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барри Линдон]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Шегіртке күні (фильм)|Шегіртке күні]] |- |• [[Джеймс Вонг Хоу]] ||[[Күлкілі леди]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Гинденбург (фильм)|Гинденбург]] |- |• [[Хаскелл Уэкслер]], Билл Батлер ||[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хаскелл Уэкслер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Даңққа апарар жол үстінде]] |- |• Ричард Клайн ||[[Кинг-Конг (фильм, 1976)|Кинг-Конг]] |- |• [[Эрнест Ласло]] ||[[Логанның қашуы]] |- |• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1976)|Жұлдыз туыпты]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Вилмош Жигмонд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]] |- |• Фред Джей Конекэмп ||[[Мұхиттағы аралдар]] |- |• Дуглас Слокомб ||[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]] |- |• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Мистер Гудбарды іздеу]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Бұрылу пункті]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Нестор Альмендрос]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ору мезгілі]] |- |• Вилмош Жигмонд ||[[Киіктерді қуған аңшы]] |- |• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]] |- |• [[Роберт Сёртис]] ||[[Осы уақытта, келесі жылы]] |- |• Освальд Моррис ||[[Уиз]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Апокалипсис бүгін]] |- |• Джузеппе Ротунно ||[[All That Jazz]] |- |• Фрэнк В. Филлипс ||[[Қара құрдым (фильм, 1979)|Қара құрдым]] |- |• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Крамер Крамерге қарсы]] |- |• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Бір мың тоғыз жүз қырық бірінші (фильм)|Бір мың тоғыз жүз қырық бірінші]] |- |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джеффри Ансуорт]]''' <small>(өлгеннен кейін)</small>, '''Гислен Клоке''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тэсс]] |- |• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Көгілдір лагуна (фильм, 1980)|Көгілдір лагуна]] |- |• Ральф Д. Боде ||[[Шахтёрдің қызы]] |- |• Джеймс Крейб ||[[Формула (фильм)|Формула]] |- |• Майкл Чэпмен ||[[Құтырған бұқа]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] |- |• Алекс Томсон ||[[Экскалибур (фильм)|Экскалибур]] |- |• Билли Уильямс ||[[Алтын көлде]] |- |• Мирослав Ондржичек ||[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]] |- |• Дуглас Слокомб ||[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Билли Уильямс, Ронни Тейлор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]] |- |• Йост Вакано ||[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]] |- |• Аллен Давио ||[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]] |- |• [[Нестор Альмендрос]] ||[[Софидің таңдауы]] |- |• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Свен Нюквист]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фанни мен Александр]] |- |• Дональд Питерман ||[[Жарқ еткен би]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Дұрыс жігіттер]] |- |• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Әскери ойындар (фильм)|Әскери ойындар]] |- |• Гордон Уиллис ||[[Зелиг]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Крис Менгес]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өлім жазықтары]] |- |• Мирослав Ондржичек ||[[Амадей (фильм)|Амадей]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Біртума (фильм)|Біртума]] |- |• Эрнест Дей ||[[Үндістанға сапар]] |- |• Вилмош Жигмонд ||[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Дэвид Уоткин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкадан]] |- |• Аллен Давио ||[[Жазықтардың күлгін гүлдері]] |- |• [[Уильям Фрейкер]] ||[[Мёрфи махаббаты]] |- |• Такао Сайто, Масахару Уэда, Асакадзу Накаи ||[[Ран (фильм)|Ран]] |- |• Джон Сил ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Крис Менгес]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]] |- |• Джордан Кроненвет ||[[Пегги Сью күйеуге тиіпті]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Взвод (фильм)|Взвод]] |- |• Тони Пирс-Робертс ||[[Көрінісі бар бөлме]] |- |• Дональд Питерман ||[[Жұлдызды жол 4]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Витторио Стораро]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы император]] |- |• Михаэль Балльхаус ||[[Broadcast News]] |- |• Аллен Давио ||[[Күн империясы]] |- |• [[Филипп Русло]] ||[[Үміт пен даңқ]] |- |• [[Хаскелл Уэкслер]] ||[[Мэтуон (фильм)|Мэтуон]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Питер Бизиу ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өртке оранған Миссисипи]] |- |• Джон Сил ||[[Жаңбыр адамы]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Мас таң сәрі]] |- |• [[Свен Нюквист]] ||[[Болмыстың төзгісіз жеңілдігі (фильм)|Болмыстың төзгісіз жеңілдігі]] |- |• Дин Канди ||[[Қоян Роджерге ор қазған кім]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Фредди Фрэнсис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]] |- |• Микаэль Саломон ||[[Тұңғиық (фильм)|Тұңғиық]] |- |• [[Хаскелл Уэкслер]] ||[[Блэйз (фильм)|Блэйз]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Төртінші шілдеде туылған]] |- |• Михаэль Балльхаус ||[[Әйгілі Бейкер ағайындылар]] |- |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Дин Семлер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қасқырлармен билеу]] |- |• Аллен Давио ||[[Авалон (фильм, 1990)|Авалон]] |- |• [[Витторио Стораро]] ||[[Дик Трейси (фильм)|Дик Трейси]] |- |• Гордон Уиллис ||[[Өкіл әке 3]] |- |• [[Филипп Русло]] ||[[Генри мен Джун]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[JFK]] |- |• Аллен Давио ||[[Багси]] |- |• Стивен Голдблатт ||[[Су көтерілуінің ханзадасы]] |- |• Адам Гринберг ||[[Терминатор 2: Ғарасат күні]] |- |• Эдриан Биддл ||[[Тельма мен Луиза]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Филипп Русло]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өзен аққан жерде]] |- |• Стивен Г. Барум ||[[Хоффа (фильм)|Хоффа]] |- |• Тони Пирс-Робертс ||[[Говардс Энд]] |- |• Робер Фрэсс ||[[Көңілдес (фильм, 1992)|Көңілдес]] |- |• Джек Н. Грин ||[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Януш Камински]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шиндлердің тізімі]] |- |• Гу Чанвэй ||[[Қош бол, күңім]] |- |• Майкл Чэпмен ||[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]] |- |• Стюарт Драйбёрг ||[[Пианино (фильм)|Пианино]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Бобби Фишерді іздеу]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джон Толл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күз аңыздары]] |- |• Дон Бёрджесс ||[[Форрест Гамп]] |- |• Пётр Собоциньский ||[[Үш түс: Қызыл]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Шоушенктегі ақталу]] |- |• [[Оуэн Ройзман]] ||[[Уайетт Эрп (фильм)|Уайетт Эрп]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Джон Толл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ер жүрек]] |- |• Стивен Голдблатт ||[[Бэтмен әрқашан]] |- |• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Кішкентай ханшайым (фильм, 1995)|Кішкентай ханшайым]] |- |• Майкл Коултер ||[[Ес пен сезімдер]] |- |• Люй Юэ ||[[Шанхай триадасы]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Джон Сил ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ағылшын пациенті]] |- |• Дариус Хонджи ||[[Эвита (фильм)|Эвита]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Фарго (фильм)|Фарго]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Үйге қарай ұшыңдар]] |- |• [[Крис Менгес]] ||[[Майкл Коллинз (фильм)|Майкл Коллинз]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1998)|70-шы (1998)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Расселл Карпентер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]] |- |• [[Януш Камински]] ||[[Амистад (фильм)|Амистад]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Кундун]] |- |• Данте Спинотти ||[[Лос-Анджелес сырлары]] |- |• Эдуарду Серра ||[[Көгершінімнің қанаттары]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Януш Камински]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] |- |• [[Конрад Холл]] ||[[Азаматтық іс (фильм)|Азаматтық іс]] |- |• Реми Адефарасин ||[[Елизавета (фильм)|Елизавета]] |- |• Ричард Грейтрекс ||[[Ғашық болған Шекспир]] |- |• [[Джон Толл]] ||[[Жіңішке қызыл сызық]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Конрад Холл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлу]] |- |• Роджер Прэтт ||[[Қатынасудың соңы]] |- |• Данте Спинотти ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]] |- |• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Ұйқылы ойпат (фильм)|Ұйқылы ойпат]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Қар басқан балқарағайлар]] |- |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Питер Пау ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]] |- |• Джон Мэтисон ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]] |- |• Лайош Кольтаи ||[[Малена (фильм)|Малена]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қайдасың, бауырым?]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (киножүлде, 2002)|74-ші (2002)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Эндрю Лесни ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]] |- |• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Амели]] |- |• Славомир Идзяк ||[[«Қара қаршығаның» құлауы]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Болмаған адам]] |- |• Доналд Макальпин ||[[Мулен Руж!]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Конрад Холл]]''' <small>(өлгеннен кейін) ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қарғыс соққан жол]] |- |• Дион Биби ||[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]] |- |• Эдвард Лэкмен ||[[Жұмақтан алыс жақта]] |- |• Михаэль Балльхаус ||[[Нью-Йорк бандылары]] |- |• Павел Эдельман ||[[Пианист (фильм)|Пианист]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Рассел Бойд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]] |- |• Сесар Чарлоне ||[[Құдай қаласы]] |- |• Джон Сил ||[[Суық тау]] |- |• Эдуарду Серра ||[[Інжу сырға таққан қыз]] |- |• Джон Шварцман ||[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Авиатор (фильм)|Авиатор]] |- |• Чжао Сяодин ||[[Ұшатын қанжарлар үйі]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Христостың азабы]] |- |• Джон Мэтисон ||[[Опера елесі (фильм, 2004)|Опера елесі]] |- |• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Ұзақ атастыру]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Дион Биби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гейшаның естеліктері]] |- |• [[Уолли Пфистер]] ||[[Бэтмен: Бастау]] |- |• Родриго Прието ||[[Күдіс тау]] |- |• Роберт Элсвит ||[[Қайырлы кеш пен сәттілік]] |- |• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Жаңа Дүние (фильм)|Жаңа Дүние]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Гильермо Наварро ||style="background:#EEDD82"|'''[[Фавн лабиринті]] |- |• Вилмош Жигмонд ||[[Қара нарғызгүл]] |- |• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Адам баласы (фильм, 2006)|Адам баласы]] |- |• Дик Поуп ||[[Иллюзионист (фильм)|Иллюзионист]] |- |• [[Уолли Пфистер]] ||[[Бедел (фильм)|Бедел]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Роберт Элсвит ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қорқақ Роберт Фордтың Джесси Джеймсті өлтіргені туралы]] |- |• Шеймас Макгарви ||[[Өтелу (фильм)|Өтелу]] |- |• [[Януш Камински]] ||[[Скафандр және көбелек]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Энтони Дод Мэнтл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лашықтан шыққан миллионер]] |- |• Том Стерн ||[[Алмастыру (фильм, 2008)|Алмастыру]] |- |• Клаудио Миранда ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]] |- |• [[Уолли Пфистер]] ||[[Қара сері]] |- |• [[Крис Менгес]] және [[Роджер Дикинс]] ||[[Дауыстап оқушы]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Мауро Фиоре ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]] |- |• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Хәрри Поттер мен Шалақан ханзада (фильм)|Хәрри Поттер мен Шалақан ханзада]] |- |• Барри Экройд ||[[Дауыл билеушісі]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Атақсыз шаталар]] |- |• Кристиан Бергер ||[[Ақ лента (фильм)|Ақ лента]] |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Уолли Пфистер]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]] |- |• Мэтью Либатик ||[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]] |- |• Дэнни Коэн ||[[Патша сөзі]] |- |• Джефф Кроненвет ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Шынайы қаттылық]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]] | style="background:#EEDD82;" |• '''[[Роберт Ричардсон]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]] |- |• Гийом Шиффман ||[[Әртіс (фильм)|Әртіс]] |- |• Джефф Кроненвет ||[[Айдаһардың татуировкасы бар қыз (фильм)|Айдаһардың татуировкасы бар қыз]] |- |• [[Эммануэль Любецки]] ||[[Өмір ағашы (фильм)|Өмір ағашы]] |- |• [[Януш Камински]] ||[[Соғыс жылқысы]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Клаудио Миранда ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Пи өмірі]] |- | • Шеймас Макгарви ||[[Анна Каренина (фильм, 2012)|Анна Каренина]] |- | • [[Роберт Ричардсон]] ||[[Азат етілген Джанго]] |- | • [[Януш Камински]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]] |- | • [[Роджер Дикинс]] ||[[007: Скайфолл]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]] |- |• Филипп Ле Сурд ||[[Грандмастер]] |- |• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Льюин Дэвистің ішінде]] |- |• Фидон Папамайкл ||[[Небраска (фильм)|Небраска]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Тұтқын қыздар]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Бёрдмэн]] |- |• Роберт Д. Йоумен ||[[Гранд Будапешт қонақ үйі]] |- |• Лукаш Жал және Рышард Ленчевский ||[[Ида (фильм)|Ида]] |- |• Дик Поуп ||[[Уильям Тёрнер (фильм)|Уильям Тёрнер]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Сынбаған]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Эммануэль Любецки]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]] |- |• Эдвард Лэкмен ||[[Кэрол (фильм)|Кэрол]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Жексұрын сегіздік]] |- |• Джон Сил ||[[Ессіз Макс: Долылық жолы]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Сикарио]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Линус Сандгрен ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Ла-Ла Ленд]] |- |• Брэдфорд Янг ||[[Жетті]] |- |• Грег Фрейзер ||[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]] |- |• Джеймс Лэкстон ||[[Айдың жарығы (фильм, 2016)|Айдың жарығы]] |- |• Родриго Прието ||[[Үндемегендік]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роджер Дикинс]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]] |- |• [[Хойте Ван Хойтема]] ||[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]] |- |• [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Қараңғы кезеңдер]] |- |• Рэйчел Моррисон ||[[Ферма «Мадбаунд»]] |- |• Дан Лаустсен ||[[Су кейпі]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Альфонсо Куарон ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Рома (фильм)|Рома]] |- |• Лукаш Жал ||[[Қырғи қабақ соғысы (фильм)|Қырғи қабақ соғысы]] |- |• Робби Райан ||[[Фаворитка (фильм)|Фаворитка]] |- |• [[Калеб Дешанель]] ||[[Авторы жоқ жұмыс]] |- |• Мэттью Либатик ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 2018)|Жұлдыз туыпты]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''[[Роджер Дикинс]] ||style="background:#EEDD82;"|'''[[1917 (фильм)|1917]] |- |• Родриго Прието ||[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]] |- |• Лоуренс Шер ||[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] |- |• Джарин Блашке ||[[Шамшырақ (фильм, 2019)|Шамшырақ]] |- |• [[Роберт Ричардсон]] ||[[Голливудта болған оқиға]] |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]] | style="background:#EEDD82;"|• '''Эрик Мессершмидт ||style="background:#EEDD82;"|'''[[Манк (фильм)|Манк]] |- |• Шон Боббитт ||[[Иуда және қара мессия]] |- |• Джошуа Джеймс Ричардс ||[[Көшпенділер жері]] |- |• Дариуш Вольски ||[[Әлемнің жаңалықтары]] |- |• Фидон Папамайкл ||[[Чикаголық жетіні соттау]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]] | style="background:#EEDD82;"| • '''Грег Фрейзер ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]] |- | • Ари Вегнер ||[[Төбет билігі]] |- | • [[Брюно Дельбоннель]] ||[[Макбет (фильм, 2021)|Макбет]] |- | • [[Януш Каминский]] ||[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]] |- | • Дан Лаустсен ||[[Сұмдықтарға толы саяжол]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]] | style="background:#EEDD82;"| • ''' [[Джеймс Френд]] ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]] |- |• Дариус Хонджи ||[[Бардо (фильм)|Бардо]] |- |• Мэнди Уокер ||[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]] |- |• [[Роджер Дикинс]] ||[[Жарық империясы]] |- |• Флориан Хоффмайстер ||[[Тар (фильм)|Тар]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2024)|96-шы (2024)]] | style="background:#EEDD82;"| • ''' [[Хойте Ван Хойтема]] ||style="background:#EEDD82;"| '''[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]] |- |• Родриго Прието ||[[Гүлді айын өлтіргендер]] |- |• Мэттью Либатик ||[[Маэстро (фильм)|Маэстро]] |- |• Эдвард Лэкмен ||[[Граф (фильм, 2023)|Граф]] |- |• Робби Райан ||[[Байғұс жандар]] |- | rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''Лоль Кроули''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Бруталист]]''' |- |• Грейг Фрейзер || [[Дөң: Екінші бөлім]] |- |• Поль Гийом || [[Эмилия Перес]] |- |• Эдвард Лэкмен || [[Мария (фильм, 2024)|Мария]] |- |• Джарин Блашке || [[Носферату (фильм, 2024)|Носферату]] |- | rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''Отем Дюральд Аркапоу''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]''' |- |• Дан Лаустсен || [[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]] |- |• Дариус Хонджи || [[Марти Суприм]] |- |• Майкл Бауман || [[Шайқас артынан шайқас]] |- |• Адольфо Велозо || [[Пойыз түстері]] |} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.oscars.org/ Кинематографиялық өнер және ғылым академиясының ресми сайты] (ағыл.) * [https://www.oscars.org/oscars/awards-databases Оскар марапатының ресми дерекқоры], барлық номинанттар мен жеңімпаздар тізімі (ағыл.) {{Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] 5kl5idkirw2xutk13fn1rrn2x1tht8u 0 663095 3633724 3612778 2026-07-23T14:52:05Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633724 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы | суреті = | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Film Editing}} | мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} | түрі = | үшін марапатталады = | жағдайы = | негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1935 | алғашқы иегері = Конрад А. Нервиг | соңғы иегері =Энди Юргенсен («[[Шайқас артынан шайқас]]») | барынша ұсынылған = | жоғары марапаты = | төменгі марапаты = | сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}} | Commons = Winners of Academy Award for Best Film Editing }} '''Үздік монтаж үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Film Editing}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1935 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл номинация [[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|үздік фильм]] номинациясымен тығыз байланысты – 1981 жылдан бастап бас сыйлыққа ұсынылған барлық фильмдер де осы сыйлыққа ұсынылып, 2/3-ден астамы оны жеңіп алды.<ref>{{cite news |last=Harris |first=Mark |url=https://www.nytimes.com/2008/01/06/movies/awardsseason/06harr.html |title=Which Editing is a Cut Above? |work=The New York Times |date=2008-01-06 |accessdate=2017-09-30 |archivedate=2017-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170911205330/http://www.nytimes.com/2008/01/06/movies/awardsseason/06harr.html }}</ref> Номинациялар мен марапаттаулар кезінде, әдетте, тек монтаждын бас редакторлар көрсетіледі, қалған барлық редакторлар аталмайды.<ref>{{cite web |url=http://old.oscars.org/79academyawards/rules/rule13.html |title=Rule Thirteen - Special Rules for the Film Editing Award |work=79th Academy Awards Rules for Distinguished Achievements in 2006 |archivedate=2010-07-18 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rJRCScnc?url=http://old.oscars.org/79academyawards/rules/rule13.html |accessdate=2011-03-05 |deadlink=no }}</ref> Номинация тарихында төрт адам үш «Оскардан» жеңіп алған еді: Ральф Доусон, Даниель Манделл, Майкл Кан, Тельма Скунмейкер. == Лауреаттар және номинанттар тізімі == {{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}} === 1935—1940 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Конрад А. Нервиг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Эскимос (фильм)|Эскимос]] |- |• Энн Боченс ||[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]] ''(3-ші орын) |- |• Джин Милфорд ||[[Махабаттың бір түні]] ''(2-ші орын) |- | rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаз түніндегі түс (фильм, 1935)|Жаз түніндегі түс]] |- |• Роберт Дж. Керн ||[[Дэвид Копперфилд (фильм, 1935)|Дэвид Копперфилд]] |- |• Джордж Хайвли ||[[Ақпарат беруші (фильм, 1935)|Ақпарат беруші]] ''(3-ші орын) |- |• Барбара Маклин ||[[Жапа шеккендер (фильм, 1935)|Жапа шеккендер]] |- |• Эллсворт Хоагленд ||[[Бенгалдық уланның өмірі]] |- |• Маргарет Бут ||[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] ''(2-ші орын) |- | rowspan=6|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Энтони Бақытсыз]] |- |• Эдвард Кёртисс ||[[Кел де ал]] |- |• Уильям С. Грэй ||[[Ұлы Зигфелд]] |- |• Барбара Маклин ||[[Лондондық Ллойдс]] |- |• Конрад А. Нервиг ||[[Екі қала туралы хикая (фильм, 1935)|Екі қала туралы хикая]] |- |• Отто Мейер ||[[Теодора есінен айырылуда]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джин Хавлик, Джин Милфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған көкжиек]] |- |• Эл Кларк ||[[Масқара шындық]] |- |• Элмо Верон ||[[Батыл капитандар]] |- |• Бейзил Вронгелл ||[[Берекелі жер (фильм)|Берекелі жер]] |- |• Бернард У. Бёртон ||[[Жүз еркек пен бір келіншек]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (киножүлде, 1939)|11-ші (1939)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Доусон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Робин Гудтың басынан кешкендері]] |- |• Барбара Маклин ||[[Александрдың Рэгтайм Бэнд ұжымы]] |- |• Том Хелд ||[[Үлкен вальс]] |- |• Том Хелд ||[[Сынаушы ұшқыш (фильм)|Сынаушы ұшқыш]] |- |• Джин Хавлик ||[[Өзіңмен алып кетуге болмайды]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Си Керн, Джеймс Э. Ньюком ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] |- |• Чарльз Френд ||[[Қош бол, мистер Чипс]] |- |• Джин Хавлик, Эл Кларк ||[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]] |- |• Барбара Маклин ||[[Жаңбырлар да жетті]] |- |• Ото Ловеринг, Дороти Спенсер ||[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]] |- |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Энн Боченс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Солтүстік-батыстың атты полициясы]] |- |• Роберт Л. Симпсон ||[[Ашу шоқтары (фильм)|Ашу шоқтары]] |- |• Уоррен Лоу ||[[Хат (фильм, 1940)|Хат]] |- |• Шерман Тодд ||[[Үйге қарай алыс сапар]] |- |• Хэл Си Керн ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Холмс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]] |- |• Роберт Уайз ||[[Азамат Кейн]] |- |• Харольд Ф. Кресс ||[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд]] |- |• Джеймс Б. Кларк ||[[Аңғарым қандай жасыл еді]] |- |• Дэниэл Манделл ||[[Кішкентай түлкілер]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Янкилердің мақтанышы]] |- |• Харольд Ф. Кресс ||[[Миссис Минивер]] |- |• Отто Мейер ||[[Қаланың талқысы]] |- |• Уолтер Томпсон ||[[Бүкіл нәрседен де жоғары]] |- |• Джордж Эми ||[[Янки Дудл Денди]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джордж Эми ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әскери-әуе күштері (фильм)|Әскери-әуе күштері]] |- |• Оуэн Маркс ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] |- |• Доан Харрисон ||[[Каирге барар жолдағы бес мазар]] |- |• Шерман Тодд, Джон Ф. Линк ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]] |- |• Барбара Маклин ||[[Бернадетт әні]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Барбара Маклин ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вильсон (фильм)|Вильсон]] |- |• Лерой Стоун ||[[Өз жолымен жүрем]] |- |• Оуэн Маркс ||[[Джени (фильм, 1944)|Джени]] |- |• Роланд Гросс ||[[Жалғыз қалған жүрек]] |- |• Хэл Си Керн, Джеймс Э. Ньюком ||[[Сіз кеткеннен кейін]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Роберт Дж. Керн ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұлттық барқыт]] |- |• Гарри Маркер ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]] |- |• Доан Харрисон ||[[Жоғалған уикэнд]] |- |• Джордж Эми ||[[Мақсат — Бирма]] |- |• Чарльз Нельсон ||[[Есте сақтарлық ән]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]] |- |• Уильям Хорнбек ||[[Бұл ғажайып өмір]] |- |• Уильям А. Лион ||[[Джолсонның хикаясы]] |- |• Артур Хилтон ||[[Кісі өлтірушілер (фильм, 1946)|Кісі өлтірушілер]] |- |• Харольд Ф. Кресс ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Френсис Д. Лион, Роберт Пэрриш ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тән мен жан]] |- |• Моника Коллингвуд ||[[Епископтың әйелі]] |- |• Хэрмон Джонс ||[[Джентльмендік келісім]] |- |• Джордж Уайт ||[[Грин Долфин көшесі]] |- |• Фергус МакДоннел ||[[Ойыннан шығарылған]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Пол Везервакс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалаңаш қала]] |- |• Фрэнк Салливан ||[[Жанна д’Арк (фильм, 1948)|Жанна д’Арк]] |- |• Дэвид Вейсбарт ||[[Джонни Белинда]] |- |• Кристиан Найби ||[[Қызыл өзен (фильм)|Қызыл өзен]] |- |• Реджинальд Миллс ||[[Қызыл кебістер]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Гарри В. Герштад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] |- |• Роберт Пэрриш, Эл Кларк ||[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]] |- |• Джон Д. Даннинг ||[[Ұрыс алаңы (фильм, 1949)|Ұрыс алаңы]] |- |• Ричард Л. Ван Энгер ||[[Иводзима құмдары]] |- |• Фредерик Кнудсон || [[Терезе (фильм)|Терезе]] |- |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Э. Уинтерс, Конрад А. Нервиг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]] |- |• Барбара Маклин ||[[Барлығы Ева туралы]] |- |• Джеймс Э. Ньюком ||[[Энни сіздің қаруыңызды иелейді]] |- |• Артур П. Шмидт, Доан Харрисон ||[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]] |- |• Освальд Хафенрихтер ||[[Үшінші адам]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Хорнбек ||style="background:#EEDD82"|'''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]] |- |• Эдриэнн Фэзан ||[[Париждегі американдық]] |- |• Дороти Спенсер ||[[Таң атқанға дейінгі шешім]] |- |• Ральф Э. Уинтерс ||[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]] |- |• Честер В. Шеффер ||[[Құдық (фильм, 1951)|Құдық]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Эльмо Уильямс, Гарри В. Герштад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]] |- |• Уоррен Лоу ||[[Шеба, кішкентайым, бері қайт]] |- |• Уильям Остин ||[[Ұшақ тасығыш (фильм)|Ұшақ тасығыш]] |- |• Энн Боченс ||[[Әлемдегі ең керемет шоу]] |- |• Ральф Кемплен ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям А. Лион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Осыдан кейін мәңгілікке]] |- |• Коттон Варбертон ||Crazylegs |- |• Отто Людвиг ||[[Көк ай]] |- |• Роберт Свинк ||[[Рим демалысы]] |- |• Эверетт Дуглас ||[[Дүниелер соғысы (фильм, 1953)|Дүниелер соғысы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джин Милфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]] |- |• Уильям А. Лион, Генри Батиста ||[[«Кейндегі» бүлікшілік]] |- |• Ральф Доусон ||[[Ұлы әрі құдіретті]] |- |• Ральф Э. Уинтерс ||[[Жеті ағайынды үшін жеті келін]] |- |• Эльмо Уильямс ||[[20 000 лье су астында (фильм, 1954)|20 000 лье су астында]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Чарльз Нельсон, Уильям А. Лион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пикник (фильм)|Пикник]] |- |• Феррис Уэбстер ||[[Мектептік джунгли]] |- |• Альма Макрори ||[[Токо-Ридағы көпірлер]] |- |• Джин Руджеро, Джордж Бемлер ||[[Оклахома!]] |- |• Уоррен Лоу ||[[Раушан татуировкасы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джин Руджеро, Пол Везервакс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]] |- |• Мэррилл Дж. Уайт ||[[Батыл (фильм)|Батыл]] |- |• Уильям Хорнбек, Филип В. Андерсон, Фред Боханен ||[[Гигант (фильм)|Гигант]] |- |• Альберт Экст ||[[Үстідегі біреу мені ұнатады]] |- |• Энн Боченс ||[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Питер Тейлор ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]] |- |• Уоррен Лоу ||[[О.К. Корралдағы атыс-шабыс]] |- |• Виола Лоуренс, Джером Томс ||[[Джоидың досы]] |- |• Артур П. Шмидт, Филип В. Андерсон ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]] |- |• Дэниэл Манделл ||[[Айыптау куәгері]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Эдриэнн Фэзан ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жижи]] |- |• Уильям Х. Циглер ||[[Мэйм тәте]] |- |• Уильям А. Лион, Эл Кларк ||[[Өжет ковбой]] |- |• Фредерик Кнудсон ||[[Мойынсұнбағандар]] |- |• Уильям Хорнбек ||[[Өмір сүргім келеді!]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ральф Э. Уинтерс, Джон Д. Даннинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]] |- |• Луис Р. Лоффлер ||[[Адам өлтіру анатомиясы]] |- |• Джордж Томазини ||[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]] |- |• Уолтер Томпсон ||[[Монах әйелдің хикаясы]] |- |• Фредерик Кнудсон ||[[Жағада (фильм, 1959)|Жағада]] |- |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дэниэл Манделл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] |- |• Стюарт Гилмор ||[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]] |- |• Фредерик Кнудсон ||[[Дауылды орарсың]] |- |• Виола Лоуренс, Эл Кларк ||[[Пепе (фильм)|Пепе]] |- |• Роберт Лоуренс ||[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Томас Стэнфорд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Вестсайд хикаясы]] |- |• Уильям Рейнольдс ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]] |- |• Алан Осбистон ||[[Наварон аралының зеңбіректері]] |- |• Фредерик Кнудсон ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] |- |• Филип В. Андерсон ||[[Ата-анаға арналған тұзақ]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Энн В. Коутс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] |- |• Сэмюэл Э. Битли ||[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]] |- |• Феррис Уэбстер ||[[Манчжурлық үміткер]] |- |• Уильям Х. Циглер ||[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]] |- |• Джон МакСуини-кіші ||[[«Баунтидегі» бүлікшілік]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Харольд Ф. Кресс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыс қалай жауланған еді]] |- |• Луис Р. Лоффлер ||[[Кардинал (фильм)|Кардинал]] |- |• Дороти Спенсер ||[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]] |- |• Феррис Уэбстер ||[[Үлкен қашу]] |- |• Фредерик Кнудсон <small>(өлгеннен кейін)</small>, Роберт Си Джонс, Джин Фоулер-кіші ||[[Бұл ессіз, ессіз, ессіз, ессіз дүние]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Коттон Варбертон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]] |- |• Энн В. Коутс ||[[Беккет]] |- |• Тед Дж. Кент ||[[Қаз әке]] |- |• Майкл Лучано ||[[Қоя ғой, Шарлотта, жаным]] |- |• Уильям Х. Циглер ||[[Менің сұлу леди]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Рейнольдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]] |- |• Чарльз Нельсон ||[[Кэт Баллу]] |- |• Норман Сэвадж ||[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]] |- |• Майкл Лучано ||[[Феникстің ұшуы (фильм, 1965)|Феникстің ұшуы]] |- |• Ральф Э. Уинтерс ||[[Үлкен автожарыс (фильм)|Үлкен автожарыс]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Фредрик Стайнкамп, Генри Берман, Стью Линдер, Фрэнк Сантильо ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран при]] |- |• Уильям Б. Мерфи ||[[Фантастикалық саяхат]] |- |• Хэл Эшби және Дж. Терри Уильямс ||[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]] |- |• Уильям Рейнольдс ||[[Құмды малтатас]] |- |• Сэм О’Стин ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Хэл Эшби ||style="background:#EEDD82"|'''[[Түннің ыстығында]] |- |• Фрэнк П. Келлер ||[[Қызыл жаға]] |- |• Майкл Лучано ||[[Лас он екілік]] |- |• Сэмюэл Э. Битли, Марджори Фоулер ||[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]] |- |• Роберт Си Джонс ||[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Фрэнк П. Келлер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Буллит (фильм)|Буллит]] |- |• Роберт Свинк, Мори Уайнтроб, Уильям Сэндс ||[[Күлкілі қыз]] |- |• Фрэнк Брэхт ||[[Біртүрлі жұп]] |- |• Ральф Кемплен ||[[Оливер!]] |- |• Фред Р. Фейтшанс-кіші, Ив Ньюман ||[[Көшелерден табылған жабайы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Франсуаза Бонно ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дзета (фильм)|Дзета]] |- |• Уильям Рейнольдс ||[[Хелло, Долли!]] |- |• Хью А. Робертсон ||[[Жарым түннің ковбойы]] |- |• Уильям А. Лион, Эрл Хердан ||[[Санта-Витторияның сыры]] |- |• Фредерик Стайнкамп ||[[Болдырған атты атпақшы еді қайда?]] |- |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Хью С. Фоулер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]] |- |• Стюарт Гилмор ||[[Аэропорт (фильм)|Аэропорт]] |- |• Дэнфорд Б. Грин ||[[Әскери далалық аурухана]] |- |• Джеймс Э. Ньюком, Пемброук Дж. Херринг, Синъя Иноуэ ||[[Тора! Тора! Тора!]] |- |• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Вудсток (фильм)|Вудсток]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джералд Б. Гринберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]] |- |• Стюарт Гилмор <small>(өлімнен кейін)</small>, Джон У. Холмс ||[[Штамм «Андромеда» (фильм)|Штамм «Андромеда»]] |- |• Билл Батлер ||[[Бұрамалы апельсин]] |- |• Ральф Э. Уинтерс ||[[Котч]] |- |• Фольмар Блангстед ||[[42-нің жазы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дэвид Брезертон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]] |- |• Том Пристли ||[[Құтылу (фильм)|Құтылу]] |- |• Уильям Рейнольдс, Питер Циннер ||[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] |- |• Фрэнк П. Келлер, Фред У. Бергер ||[[Ұрланған тас]] |- |• Харольд Ф. Кресс ||[[«Посейдон» хикаясы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Рейнольдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Афера]] |- |• Верна Филдс, Марсия Лукас ||[[Америкалық граффити]] |- |• Ральф Кемплен ||[[Шақал күні]] |- |• Йордан Леондопулос, Бад Смит, Эван А. Лоттман, Норман Гэй ||[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]] |- |• Фрэнк П. Келлер, Джеймс Гэлловэй ||[[Джонатан Ливингстон есімді шағала (фильм)|Джонатан Ливингстон есімді шағала]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Харольд Ф. Кресс, Карл Кресс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкке ұмтылған тозақ]] |- |• Джон Си Ховард, Дэнфорд Б. Грин ||[[Жалтырауық ер-тоқымдар]] |- |• Сэм О’Стин ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]] |- |• Дороти Спенсер ||[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]] |- |• Майкл Лучано ||[[Ең ұзын ярд]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Верна Филдс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жақ сүйектер (фильм)|Жақ сүйектер]] |- |• Диди Аллен ||[[Ит талтүс]] |- |• Расселл Ллойд ||[[Патша болғысы келген адам]] |- |• Ричард Чю, Линзи Клингмэн, Шелдон Кан ||[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] |- |• Фредерик Стайнкамп, Дон Гидиче ||[[Кондордың үш күні]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ричард Халсли, Скотт Конрад ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рокки]] |- |• Роберт Л. Вульф ||[[Президенттің бүкіл жасағы]] |- |• Роберт Си Джонс, Пемброук Дж. Херринг ||[[Даңққа апарар жол үстінде]] |- |• Алан Хайм ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] |- |• Ив Ньюман, Уолтер Ханнеманн ||[[Екі минуттық ескерту]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Пол Хирш, Марсия Лукас, Ричард Чю ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]] |- |• [[Майкл Кан]] ||[[Үшінші деңгейдегі жақын байланысулар]] |- |• Уолтер Мёрч ||[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]] |- |• Уолтер Ханнеманн, Анджело Росс ||[[Полицей және бандит]] |- |• Уильям Рейнольдс ||[[Бұрылу пункті]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Питер Циннер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бұғы аңшысы]] |- |• Роберт Свинк ||[[Бразилияның ұлдары]] |- |• Дон Циммерман ||[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[Түн ортасындағы экспресс]] |- |• Стюарт Бейрд ||[[Супермен (фильм)|Супермен]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Алан Хайм ||style="background:#EEDD82"|'''[[All That Jazz]] |- |• Ричард Маркс, Уолтер Мёрч, Джералд Б. Гринберг, Лиза Фручтман ||[[Апокалипсис бүгін]] |- |• Роберт Далва ||[[Қара арғымақ (фильм)|Қара арғымақ]] |- |• Джералд Б. Гринберг ||[[Крамер Крамерге қарсы]] |- |• Роберт Л. Вульф, Кэрролл Тимоти О’Мира ||[[Роуз (фильм)|Роуз]] |- |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құтырған бұқа]] |- |• Артур Шмидт ||[[Шахтёрдің қызы]] |- |• Дэвид Э. Блюитт ||[[Бәсеке (фильм)|Бәсеке]] |- |• Энн В. Коутс ||[[Піл-адам]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]] |- |• Терри Роулингс ||[[Отты арбалар]] |- |• Джон Блум ||[[Франциялық лейтенанттың әйелі]] |- |• Роберт Л. Вульф <small>(өлімнен кейін)</small> ||[[Алтын көлде]] |- |• Диди Аллен, Крэйг Маккэй ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джон Блум ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]] |- |• Ханнес Никель ||[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]] |- |• Кэрол Литтлтон ||[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]] |- |• Питер Циннер ||[[Офицер және джентльмен]] |- |• Фредерик Стайнкамп, Уильям Стайнкамп ||[[Тутси (фильм)|Тутси]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Гленн Фарр, Лиза Фручтман, Стивен А. Роттер, Дуглас Стюарт, Том Рольф ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дұрыс жігіттер]] |- |• Фрэнк Моррисс, Эдвард М. Абромс ||[[Blue Thunder]] |- |• Бад С. Смит, Уолт Малконери ||[[Жарқ еткен би]] |- |• Сэм О’Стин ||[[Силквуд (фильм)|Силквуд]] |- |• Ричард Маркс ||[[Нәзіктік тілі]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джим Кларк ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өлім жазықтары]] |- |• Нена Даневич, Майкл Чандлер ||[[Амадей (фильм)|Амадей]] |- |• Бэрри Малкин, Роберт К. Ловетт ||[[«Коттон» клубы]] |- |• Дэвид Лин ||[[Үндістанға сапар]] |- |• Донн Кэмберн, Фрэнк Моррисс ||[[Таспен қатынас]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Том Ноубл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]] |- |• Джон Блум ||[[Кордебалет (фильм)|Кордебалет]] |- |• Фредерик Стайнкамп, Уильям Стайнкамп, Пемброук Дж. Херринг, Шелдон Кан ||[[Африкадан]] |- |• Руди Фер, Кайя Фер ||[[Прицци отбасының абыройы]] |- |• Генри Ричардсон ||[[Қашқан пойыз]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Клер Симпсон ||style="background:#EEDD82"|'''[[Взвод (фильм)|Взвод]] |- |• Рэй Лавджой ||[[Бөгделер]] |- |• Сьюзэн Э. Морс ||[[Ханна және қарындастары]] |- |• Джим Кларк ||[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]] |- |• Билли Вебер, Крис Лебензон ||[[Топ Ган]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Габриэлла Кристиани ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соңғы император]] |- |• Ричард Маркс ||[[Broadcast News]] |- |• [[Майкл Кан]] ||[[Күн империясы]] |- |• Майкл Кан, Питер Э. Бергер ||[[Қатерлі әуестік]] |- |• Фрэнк Дж. Уриосте ||[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Артур Шмидт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қоян Роджерге ор қазған кім]] |- |• Фрэнк Дж. Уриосте, Джон Ф. Линк ||[[Қатты жаңғақша]] |- |• Стюарт Бейрд ||[[Тұмандағы гориллалар]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[Өртке оранған Миссисипи]] |- |• Стью Линдер ||[[Жаңбыр адамы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дэвид Бреннер, Джо Хатшинг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Төртінші шілдеде туылған]] |- |• Ноэль Буассон ||[[Аю (фильм, 1988)|Аю]] |- |• Марк Уорнер ||[[Мисс Дэйзидің шопыры]] |- |• Уильям Стайнкамп ||[[Әйгілі Бейкер ағайындылар]] |- |• Стивен Розенблюм ||[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]] |- |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Нил Трэвис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қасқырлармен билеу]] |- |• Уолтер Мёрч ||[[Елес (фильм, 1990)|Елес]] |- |• Бэрри Малкин, Лиза Фручтман, Уолтер Мёрч ||[[Өкіл әке 3]] |- |• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Жақсы жігіттер]] |- |• Дэннис Вирклер, Джон Райт ||[[«Қызыл Октябрьды» аулау]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джо Хатшинг, Пьетро Скалия ||style="background:#EEDD82"|'''[[JFK]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[«Коммитментс» тобы]] |- |• Крэйг МакКэй ||[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]] |- |• Конрад Бафф IV, Марк Голдблатт, Ричард А. Харрис ||[[Терминатор 2: Ғарасат күні]] |- |• Том Ноубл ||[[Тельма мен Луиза]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джоэль Кокс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] |- |• Фрэнк Дж. Уриосте ||[[Негізгі инстинкт]] |- |• Кант Пан ||[[Қатыгез ойын]] |- |• Роберт Лейтон ||[[Бірнеше жақсы кісі]] |- |• Джеральдин Перони ||[[Ойыншы (фильм, 1992)|Ойыншы]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шиндлердің тізімі]] |- |• Дэннис Вирклер, Дэвид Финфер, Дин Гудхилл, Дон Брошу, Ричард Норд, Дов Хениг ||[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]] |- |• Энн В. Коутс ||[[Атыс шебінде]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[Әкенің аты үшін]] |- |• Вероника Женет ||[[Пианино (фильм)|Пианино]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Артур Шмидт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]] |- |• Фредерик Маркс, Стив Джеймс, Уильям Хогс ||[[Баскетбол жайындағы армандар]] |- |• Салли Менке ||[[Қойыртпақ шығарма]] |- |• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Шоушенктегі ақталу]] |- |• Джон Райт ||[[Жылдамдық (фильм)|Жылдамдық]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Майк Хилл, Дэниэл П. Хэнли ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]] |- |• Маркус Д’Арси, Джей Фридкин ||[[Бэйб]] |- |• Стивен Розенблюм ||[[Ер жүрек]] |- |• Крис Лебензон ||[[Қып-қызыл су көтерілуі]] |- |• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Жеті (фильм)|Жеті]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уолтер Мёрч ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ағылшын пациенті]] |- |• Джерри Хэмблинг ||[[Эвита (фильм)|Эвита]] |- |• {{abbr|Итан Коэн және Джоэл Коэн|титрларда екеуі Roderick Jaynes деген лақап атпен көрсетілген|Ағайынды Коэн}} ||[[Фарго (фильм)|Фарго]] |- |• Джо Хатшинг ||[[Джерри Магуайер]] |- |• Пип Кармел ||[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Конрад Бафф IV, [[Джеймс Кэмерон]], Ричард А. Харрис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]] |- |• Ричард Фрэнсис-Брюс ||[[Президент ұшағы]] |- |• Ричард Маркс ||[[Тап-тамаша]] |- |• Пьетро Скалия ||[[Ақылды Уилл Хантинг]] |- |• Питер Хонесс ||[[Лос-Анджелес сырлары]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Кан]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] |- |• Симона Пэгги ||[[Көркем тіршілік]] |- |• Энн В. Коутс ||[[Көз жетпес жерде]] |- |• Дэвид Гэмбл ||[[Ғашық болған Шекспир]] |- |• Билли Вебер, Лесли Джонс, Саар Клейн ||[[Жіңішке қызыл сызық]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Зак Стэнберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Матрица (фильм)|Матрица]] |- |• Тарик Анвар, Кристофер Гринбери ||[[Америкалық сұлу]] |- |• Лиза Зено Чургин ||[[Шарап жасаушылардың қағидалары]] |- |• Уильям Голденберг, Пол Рубелл, Дэвид Розенблюм ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]] |- |• Эндрю Мондшейн ||[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]] |- |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Стивен Миррион ||style="background:#EEDD82"|'''[[Траффик (фильм)|Траффик]] |- |• Джо Хатшинг, Саар Клейн ||[[Сәл-пәл танымал]] |- |• Тим Скуайрес ||[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]] |- |• Пьетро Скалия ||[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]] |- |• Диди Аллен ||[[Ұғымталдар]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Пьетро Скалия ||style="background:#EEDD82"|'''[[«Қара қаршығаның» құлауы]] |- |• Майк Хилл, Дэниэл П. Хэнли ||[[Тамаша ақыл]] |- |• Джон Гилберт ||[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]] |- |• Доди Дорн ||[[Мементо]] |- |• Джилл Билкок ||[[Мулен Руж!]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Мартин Уолш ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]] |- |• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Нью-Йорк бандылары]] |- |• Питер Бойл ||[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]] |- |• Майкл Хортон ||[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]] |- |• Эрве Де Люс ||[[Пианист (фильм)|Пианист]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джэми Селкирк ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]] |- |• Даниэль Резенде ||[[Құдай қаласы]] |- |• Уолтер Мёрч ||[[Суық тау]] |- |• Ли Смит ||[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]] |- |• Уильям Голденберг ||[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Авиатор (фильм)|Авиатор]] |- |• Джим Миллер және Пол Рубелл ||[[Сыбайлас (фильм)|Сыбайлас]] |- |• Мэтт Шесс ||[[Қияли мекен (фильм)|Қияли мекен]] |- |• Джоэль Кокс ||[[Миллион долларлық ару]] |- |• Пол Хирш ||[[Рэй (фильм)|Рэй]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Хьюз Уинборн ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соқтығыс (фильм, 2004)|Соқтығыс]] |- |• Майк Хилл және Дэниэл П. Хэнли ||[[Нокдаун (фильм, 2005)|Нокдаун]] |- |• Клер Симпсон ||[[Берілген бақташы]] |- |• [[Майкл Кан]] ||[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]] |- |• Майкл МакКаскер ||[[Сызықтан басып өту (фильм)|Сызықтан басып өту]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]] |style="background:#EEDD82"|• '''[[Тельма Скунмейкер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолдан жаңылғандар]] |- |• Стивен Миррион және Дуглас Крайс ||[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]] |- |• Стивен Розенблюм ||[[Қанды алмаз]] |- |• Алекс Родригес және Альфонсо Куарон ||[[Адам баласы (фильм, 2006)|Адам баласы]] |- |• Клер Дуглас, Кристофер Раус, Ричард Пирсон ||[[Жоғалған рейс]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Кристофер Раус ||style="background:#EEDD82"|'''[[Борнның ультиматумы]] |- |• Жюльетт Вельфлин ||[[Скафандр және көбелек]] |- |• Джей Кэссиди ||[[Жабайы күйде]] |- |• {{abbr|[[Ағайынды Коэн|Итан Коэн және Джоэл Коэн]]|титрларда екеуі Roderick Jaynes деген лақап атпен көрсетілген|Ағайынды Коэн}} ||[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]] |- |• Дилан Тиченор ||[[Мұнай (фильм)|Мұнай]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Крис Дикенс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лашықтан шыққан миллионер]] |- |• Кирк Бакстер және Энгус Уолл ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]] |- |• Ли Смит ||[[Қара сері]] |- |• Майк Хилл және Дэниэл П. Хэнли ||[[Фрост Никсонға қарсы]] |- |• Эллиот Грэхэм ||[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Боб Муравски және Крис Иннис ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дауыл билеушісі]] |- |• Стивен Э. Ривкин, Джон Рефуа, [[Джеймс Кэмерон]] ||[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]] |- |• Джулиан Кларк ||[[№ 9 аудан]] |- |• Салли Менке ||[[Атақсыз шаталар]] |- |• Джо Клотц ||[[Қымбатты (фильм)|Қымбатты]] |- |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Энгус Уолл және Кирк Бакстер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]] |- |• Эндрю Вайсблум ||[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]] |- |• Памела Мартин ||[[Күрескер (фильм, 2010)|Күрескер]] |- |• Тарик Анвар ||[[Патша сөйлейді!]] |- |• Джон Харрис ||[[127 сағат]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Кирк Бакстер және Энгус Уолл ||style="background:#EEDD82"|'''[[Айдаһардың татуировкасы бар қыз (фильм)|Айдаһардың татуировкасы бар қыз]] |- |• Анна-Софи Бьён және Мишель Хазанавичус ||[[Әртіс (фильм)|Әртіс]] |- |• Кевин Тент ||[[Ұрпақтар]] |- |• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Уақыт сақшысы]] |- |• Кристофер Теллефсен ||[[Бәрін өзгерткен адам]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Уильям Голденберг ||style="background:#EEDD82"|'''[[Арго (фильм)|Арго]] |- |• Тим Скуайрес ||[[Пи өмірі]] |- |• [[Майкл Кан]] ||[[Линкольн (фильм)|Линкольн]] |- |• Джей Кэссиди және Криспин Стразерс ||[[Менің жігітім — есуас]] |- |• Дилан Тиченор және Уильям Голденберг ||[[Номер бірінші нысана]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Альфонсо Куарон және Марк Сэнгер ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]] |- |• Джей Кэссиди, Криспин Стразерс, Алан Баумгартен ||[[Америкаша алаяқтық]] |- |• Кристофер Раус ||[[Капитан Филлипс]] |- |• Жан-Марк Валле және Мартин Пенса ||[[Далластық сатып алушылар клубы]] |- |• Джо Уокер ||[[12 жылдық құлдық]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Том Кросс ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]] |- |• Джоэль Кокс және Гари Роач ||[[Америкалық мерген]] |- |• Сандра Адэр ||[[Бозбалалық (фильм)|Бозбалалық]] |- |• Барни Пиллинг ||[[Гранд Будапешт қонақ үйі]] |- |• Уильям Голденберг ||[[Имитациямен ойнау]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Маргарет Сиксел ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]] |- |• Хэнк Коруин ||[[Үлкен құнсыздану ойыны (фильм)|Үлкен құнсыздану ойыны]] |- |• Стивен Миррион ||[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]] |- |• Том Макардл ||[[Жарыққа шығарылған]] |- |• Марианн Брэндон және Мэри Джо Марки ||[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джон Гилберт ||style="background:#EEDD82"|'''[[Хэксо Ридж]] |- |• Джо Уокер ||[[Жетті]] |- |• Джейк Робертс ||[[Қалай болса да (фильм, 2016)|Қалай болса да]] |- |• Том Кросс ||[[Ла-Ла Ленд]] |- |• Нат Сандерс және Джои Макмиллон ||[[Айдың жарығы (фильм, 2016)|Айдың жарығы]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Ли Смит ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дюнкерк (фильм)|Дюнкерк]] |- |• Пол Мачлисс және Джонатан Амос ||[[Драйвтағы балақай]] |- |• Татьяна С. Ригел ||[[Тоня бәріне қарсы]] |- |• Сидни Волински ||[[Су кейпі]] |- |• Джон Грегори ||[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джон Оттман ||style="background:#EEDD82"|'''[[Богемиялық рапсодия]] |- |• Бэрри Александер Браун ||[[Қара кланшы]] |- |• Йоргос Мавропсаридис ||[[Фаворитка (фильм)|Фаворитка]] |- |• Патрик Дж. Дон Вито ||[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] |- |• Хэнк Коруин ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]] |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Майкл Маккаскер және Эндрю Баклэнд ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ford v Ferrari]] |- |• [[Тельма Скунмейкер]] ||[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]] |- |• Том Иглз ||[[Қоян Джоджо]] |- |• Джефф Грот ||[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] |- |• Ян Джин-мо ||[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]] |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Рәсім ! width="35%" | Номинант(тар) ! width="55%" | Фильм |- |rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Миккель Э. Г. Нильсен ||style="background:#EEDD82"|'''[[Металл дыбысы]] |- |• Йоргос Лампринос ||[[Әке (фильм, 2020)|Әке]] |- |• [[Хлоя Чжао]] ||[[Көшпенділер жері ]] |- |• Фредерик Тораваль ||[[Үміт артарлық келіншек]] |- |• Алан Баумгартен ||[[Чикаголық жетіні соттау]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Джо Уолкер || style="background:#EEDD82"| '''[[Дөң (фильм, 2021)|Дюна]] |- |• Майрон Керштейн және Эндрю Вайсблюм || [[Тик-так, бум!]] |- |• Хэнк Корвин || [[Үстіге қарамаңдар]] |- |• Памела Мартин || [[Патша Ричард]] |- |• Питер Шиберрас || [[Төбет билігі]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Пол Роджерс || style="background:#EEDD82"| '''[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]] |- |• Миккель Э. Г. Нильсен || [[Инишерин баншилері]] |- |• Мэтт Вилла және Джонатан Редмонд || [[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]] |- |• Моника Вилли || [[Тар (фильм)|Тар]] |- |• Эдди Хэмилтон || [[Топ Ган: Мэверик]] |- | rowspan=5 align="center"|'''[[Оскар (2024)|96-шы (2024)]] |style="background:#EEDD82"|• '''Дженнифер Лейм || style="background:#EEDD82"| '''[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]] |- |• Кевин Тент || [[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]] |- |• Тельма Скунмейкер || [[Гүлді айын өлтіргендер]] |- |• Лорен Сенешаль || [[Құлау анатомиясы]] |- |• Йоргос Мавропсаридис || [[Байғұс жандар]] |- | rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''Шон Бейкер''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Анора]]''' |- |• Давид Янчо || [[Бруталист]] |- |• Ник Эмерсон || [[Конклав (фильм)|Конклав]] |- |• Жюльетт Вельфлинг || [[Эмилия Перес]] |- |• Майрон Керштейн || [[Зұлым (фильм)|Зұлым]] |- | rowspan="5" align="center"|'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''Энди Юргенсен''' || style="background:#EEDD82"| '''[[Шайқас артынан шайқас]]''' |- |• Стивен Миррионе || [[F1 (фильм)|F1]] |- |• Рональд Бронштейн және Джош Сафди || [[Марти Суприм]] |- |• Оливье Бугге Coutté || [[Сентименталды құндылық]] |- |• Майкл П. Шовер || [[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] ebfe4whlcimg8y607nd278dsku6knjx 4 675070 3634000 3633621 2026-07-24T07:01:08Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3634000 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88015||2859||391||23673||189||54||4350||1453 |- |2||4||{{u|Kasymov}}||96444||76744||11064||229||3388||234||110||5824||742 |- |3||2||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2243||909||49||0||957||136 |- |4||3||{{u|Мағыпар}}||85561||80408||903||635||37||388||0||2886||49 |- |5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84039||68775||1239||147||11309||15||0||1699||24 |- |6||8||{{u|Arystanbek}}||55562||30518||3588||368||5769||944||2238||4786||5201 |- |7||6||{{u|Casserium}}||48883||40151||1765||102||629||17||11||4487||40 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41112||38488||884||90||357||62||0||786||381 |- |9||9||{{u|1nter pares}}||31755||29508||213||7||770||70||0||1452||148 |- |10||10||{{u|Ulan}}||30436||23962||391||78||4579||14||0||199||209 |- |11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844 |- |12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |13||11||{{u|Орел Карл}}||22681||21375||786||39||137||4||0||121||11 |- |14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13874||4118||203||768||812||373||1111||1007 |- |15||12||{{u|Sagzhan}}||21655||20280||432||44||244||11||0||329||87 |- |16||18||{{u|Nurken}}||19625||10142||1372||41||7040||115||8||429||51 |- |17||17||{{u|Kaiyr}}||17235||12263||224||7||135||162||8||2486||355 |- |18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12988||207||1||183||2||0||224||42 |- |21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183 |- |22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14 |- |23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11325||6857||508||0||102||512||0||615||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||10144||7973||1229||40||4||0||4||333||36 |- |25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32 |- |26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8251||8157||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8185||5756||27||5||1867||204||0||172||52 |- |29||49||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348 |- |30||35||{{u|Nurtenge}}||7952||5419||980||137||628||59||24||532||198 |- |31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6911||0||0||0||0||0||2||0 |- |33||30||{{u|Ashina}}||7488||5986||189||71||63||88||3||385||325 |- |34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5280||468||132||761||0||64||97||72 |- |35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |36||29||{{u|SSE}}||6974||6252||254||108||0||1||0||126||23 |- |37||46||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444 |- |38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||45||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7 |- |42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5043||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4356||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||57||{{u|Madi Dos}}||4515||3077||214||63||55||50||0||637||122 |- |50||44||{{u|Coffee86}}||4429||3886||4||0||11||7||0||418||5 |- |51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21 |- |52||48||{{u|Makenzis}}||3746||3689||5||0||0||0||0||46||5 |- |53||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |55||58||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138 |- |56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0 |- |57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |58||60||{{u|Нурасылл}}||3398||2999||193||0||18||0||0||50||8 |- |59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||68||{{u|ShadZ01}}||3285||2602||363||116||105||0||0||4||0 |- |61||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |62||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |63||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3 |- |65||59||{{u|Qanattan}}||3136||3062||0||0||0||0||0||2||0 |- |66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0 |- |67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2912||1877||317||0||91||55||0||441||4 |- |70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6 |- |71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2 |- |75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30 |- |76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0 |- |79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |80||90||{{u|Balaburgem}}||2470||1754||11||29||31||59||0||182||48 |- |81||76||{{u|G55}}||2468||2295||0||50||0||0||0||0||2 |- |82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2 |- |84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2414||1985||126||0||13||1||0||195||44 |- |85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35 |- |86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75 |- |87||98||{{u|Drift}}||2233||1501||22||2||710||1||0||4||2 |- |88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48 |- |93||88||{{u|RaiymbekZh}}||2105||1789||8||0||20||0||0||81||86 |- |94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5 |- |95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1946||1||0||0||0||0||0||0 |- |96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||256||0||0||0||1||2 |- |99||131||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1 |- |100||89||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29 |- |102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1609||1339||1||0||106||1||0||5||0 |- |107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0 |- |108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1540||1348||0||0||7||0||0||123||9 |- |109||95||{{u|Gliwi}}||1533||1527||3||0||0||0||0||0||0 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||119||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||884||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||113||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||145||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||114||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1198||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1 |- |126||118||{{u|Ziv}}||1173||1100||60||0||0||2||0||9||2 |- |127||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1001||0||61||0||0||0||0||0 |- |129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1 |- |130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3 |- |133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |135||139||{{u|Wikuiser}}||1079||782||142||0||63||0||43||18||4 |- |136||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |137||162||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |138||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |139||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||890||17||1||8||23||0||109||11 |- |142||144||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |145||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11 |- |146||140||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |147||142||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |148||143||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||890||767||15||0||6||0||0||4||0 |- |149||148||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |150||161||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |151||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |152||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||141||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0 |- |154||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |155||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |156||150||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |157||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |158||177||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |159||152||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |160||151||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |161||147||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |162||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |163||154||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6 |- |164||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |165||160||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |166||149||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0 |- |167||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |168||153||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0 |- |169||146||{{u|Mheidegger}}||727||753||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||157||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |171||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |172||175||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |173||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |174||158||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |175||155||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0 |- |176||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |177||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |178||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |179||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |181||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||676||667||0||1||0||0||0||6||1 |- |182||159||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1 |- |183||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |185||220||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17 |- |186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||174||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |189||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0 |- |190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||178||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11 |- |192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |193||216||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13 |- |194||227||{{u|Zhandos02}}||620||261||3||4||11||0||0||247||0 |- |195||180||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0 |- |196||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12 |- |197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1 |- |198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||173||{{u|Tuttiorchestra687}}||592||590||0||0||0||0||0||4||2 |- |204||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |205||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |206||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6 |- |207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0 |- |213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2 |- |214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0 |- |220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1 |- |223||218||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1 |- |224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0 |- |227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8 |- |228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |230||215||{{u|Chingiz Nazbiev}}||516||422||29||0||54||12||0||0||0 |- |231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] q5kpw9tgjk0efc28rrw57y3a3dr5x7x 4 675089 3634200 3633636 2026-07-24T11:00:28Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3634200 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515622||380099||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145869||131247||957||0||13593||6||0||44||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132554||127398||751||15||62||17||10||2859||1417 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119563||112797||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||120||{{u|New user message}}||113660||1||0||0||0||0||0||113659||0 |-style="background-color:#ccf" |6||6||{{u|MerlIwBot}}||105851||88195||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||5||{{u|InternetArchiveBot}}||88397||88397||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79299||79284||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50445||50152||232||3||53||0||0||4||1 |- |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26604||22824||42||0||3648||2||0||66||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14655||13662||441||1||0||84||0||388||41 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13733||13236||240||4||8||22||0||169||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |- |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |- |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9117||9117||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7977||5419||980||137||628||40||24||532||198 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7607||6152||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3737||3676||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |- |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1552||1533||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |- |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |- |59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1 |- |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2 |- |86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |- |88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4 |-style="background-color:#ccf" |89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14 |-style="background-color:#ccf" |91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |94||87||{{u|KiranBOT}}||166||164||0||0||0||0||0||2||0 |- |95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] kxpvw1j7nsv836bqzom0uxyzlto9c2k 4 675116 3633676 3633335 2026-07-23T13:07:14Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3633676 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7808||948||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2150||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2647||42||0||60||33||593||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2329||102||14||200||86||0||57||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2185||97||3||165||0||106||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1342||156||5||0||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Орел Карл}}||1337||314||1||313||91||24||0||0||0 |- |15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78 |- |16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Nurkhan}}||981||101||14||345||4||26||0||1||0 |- |27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||72||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|1nter pares}}||573||308||0||10||588||3||0||0||4 |- |44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1630||168||18||7588||188||0||1||11 |- |46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |47||{{u|Casserium}}||533||186||72||75||331||48||0||7||0 |- |48||{{u|Dauren}}||528||34||1||0||0||14||0||0||0 |- |49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |50||{{u|Nurken}}||516||500||3||646||4803||32||15||3||4 |- |51||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |52||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |53||{{u|Sagzhan}}||505||88||2||21||182||30||0||0||0 |- |54||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||250||0||0||0 |- |57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |62||{{u|TheNomadEditor}}||424||37||0||0||1599||3||0||0||0 |- |63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0 |- |65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |66||{{u|Ashina}}||387||181||3||56||22||38||31||0||21 |- |67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0 |- |77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0 |- |80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0 |- |81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |83||{{u|Alphy Haydar}}||303||197||4||7||17||1||0||0||0 |- |84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |109||{{u|ShadZ01}}||208||23||0||34||81||64||0||0||0 |- |110||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |113||{{u|Coffee86}}||203||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |114||{{u|Aimanber}}||202||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |115||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49 |- |122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21 |- |128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |136||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||157||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308 |- |145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0 |- |152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||142||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2 |- |178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0 |- |206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Aizhok}}||99||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0 |- |241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|MuratbekErkebulan}}||87||21||0||69||83||0||11||0||0 |- |244||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |247||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0 |- |248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0 |- |251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Madi Dos}}||83||22||0||55||30||40||6||0||3 |- |256||{{u|Zamantay}}||83||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2 |- |269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0 |- |278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |279||{{u|RaiymbekZh}}||77||43||5||1||11||0||0||0||1 |- |280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |282||{{u|Amiyeva}}||75||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |285||{{u|Kasymov}}||74||666||7||2977||521||93||0||38||4 |- |286||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |289||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3 |- |290||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |291||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||27||0||0||1||1||9||0||0 |- |299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3 |- |317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0 |- |335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||41||0||1||1||0||0||0||0||0 |- |386||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |392||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |393||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |394||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |395||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |397||{{u|Yessentaikyzy}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |399||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |400||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |401||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |402||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |403||{{u|Mheidegger}}||38||19||0||1||0||2||0||0||0 |- |404||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |405||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |406||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |407||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |408||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |409||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |410||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |411||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |412||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |413||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |414||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |415||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |416||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |419||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||35||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |420||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |421||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |422||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |423||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |428||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |431||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |432||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |433||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |436||{{u|Andir}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |437||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |438||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |439||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |440||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |441||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |442||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |443||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |449||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |450||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |451||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |460||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |461||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |462||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |463||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |464||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |465||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |466||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |467||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0 |- |468||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |469||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |474||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |475||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |476||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |477||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |482||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |483||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1 |- |484||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |485||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |486||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |487||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |488||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |489||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |490||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |492||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |493||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1 |- |494||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |495||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |496||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |499||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |500||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |502||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |504||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |505||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |506||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |507||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |508||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |509||{{u|Unknown Alash}}||22||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |510||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |516||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |517||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |518||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |520||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |527||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |528||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |529||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0 |- |530||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |531||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |532||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |539||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |541||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |542||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |543||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |544||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |545||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |546||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |547||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |548||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |549||{{u|Tuttiorchestra687}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Жанна Ж}}||18||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |552||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |554||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |555||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |557||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |558||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |559||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |560||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |561||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |562||{{u|Бекемгүл}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |563||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |564||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |565||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |567||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |568||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |570||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |571||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |572||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0 |- |573||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |574||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |575||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |577||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |578||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |579||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |580||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |581||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |582||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |584||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |585||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |586||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |587||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |588||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |589||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |591||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |592||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |596||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |597||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |598||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |599||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |600||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |602||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |603||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |604||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |605||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |607||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |608||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |609||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |611||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |624||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |625||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |628||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |629||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |631||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |633||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |634||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |636||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |637||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |639||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |640||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |641||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |642||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |643||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||30||0||0||0||0 |- |644||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |645||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |646||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |648||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |649||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |650||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |651||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |653||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |654||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |655||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |659||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |660||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |661||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |663||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |664||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |665||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |666||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |668||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |669||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |675||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |677||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |678||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |681||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |682||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |683||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |684||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |685||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |686||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |687||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |688||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |689||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |691||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |692||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |702||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |706||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |707||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |709||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |710||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |714||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |715||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |716||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |719||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |720||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |721||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |725||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |727||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Канат Алимбаев}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |733||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |734||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |735||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |736||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |738||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |740||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |741||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |742||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |743||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |744||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |745||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |746||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |748||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |749||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |750||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |752||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |753||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |754||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |756||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |757||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |758||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |763||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |767||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |768||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |770||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |777||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |779||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |780||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |781||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |782||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |783||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |784||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |787||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |790||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |791||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |792||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |793||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |795||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |796||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |797||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |798||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |801||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|92.47.205.125}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |805||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |809||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |810||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |814||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|Ayazhan10}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |819||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |820||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |822||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |823||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |824||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |827||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |828||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |829||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |830||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |831||{{u|Gaukhar1980}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |836||{{u|KAigerim}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |837||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |838||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |839||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |841||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |842||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |845||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |846||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |847||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |848||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |849||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |850||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |851||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |853||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |854||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |855||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |856||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |859||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |860||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |861||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Амина Жанаковна}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |867||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |871||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |876||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |878||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |879||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |880||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |881||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |883||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |884||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |885||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |886||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |887||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |888||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |890||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |893||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |894||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |900||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |901||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |902||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |903||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |905||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |908||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |910||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |912||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |915||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |916||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |918||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |919||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |922||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |924||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |925||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |926||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |928||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |929||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |930||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Semsk-Karaga}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |932||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |934||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |935||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |936||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |937||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |938||{{u|Wikuiser}}||5||11||2||47||30||0||0||23||0 |- |939||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |940||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |942||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |945||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |946||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |948||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |949||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |950||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |954||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |955||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |956||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |957||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |958||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |959||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |966||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |967||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |971||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |977||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |979||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |981||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |983||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |985||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |987||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |989||{{u|Ahan Zere}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |990||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |993||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |995||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |996||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |997||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |998||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |999||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1000||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1001||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1003||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1006||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1007||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1008||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1010||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1011||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1013||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1016||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1017||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1018||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1020||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1021||{{u|Kvazimodo}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1023||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1025||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1028||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1029||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1032||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1036||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1037||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1039||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1042||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1043||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1045||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1047||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1049||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1050||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1054||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1056||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1057||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0 |- |1061||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1065||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1069||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1073||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1074||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1076||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1077||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1079||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1080||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1082||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1083||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1084||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1085||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1086||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1087||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1088||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1090||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1091||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1093||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1094||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1095||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1097||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1098||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1099||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1101||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1102||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1108||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1109||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1112||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1114||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1115||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1116||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1118||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1120||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1121||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1122||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1124||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1125||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1126||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1127||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1129||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1131||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1132||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1135||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1136||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1137||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1138||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1141||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1147||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1159||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1165||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1166||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1168||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1169||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1170||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1172||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1173||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1175||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1176||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1177||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1178||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1179||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1180||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1182||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1184||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1186||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1187||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1188||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1189||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1190||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1192||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1193||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1194||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1195||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1196||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1197||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1198||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1199||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1200||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1201||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1202||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1203||{{u|Omarova. ayagul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1204||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1205||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1206||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1207||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1209||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1210||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1211||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1213||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1218||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1221||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1225||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1227||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1228||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1229||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1232||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Zhibek2003}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1247||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1249||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1252||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1255||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1256||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1264||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1265||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1273||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1276||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1283||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1284||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1285||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1292||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1294||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1295||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1299||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1302||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1304||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1305||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1306||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1308||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1309||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1314||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1318||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1345||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1352||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1354||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1355||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1364||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1378||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1380||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1381||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1385||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1388||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1390||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1394||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1398||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1408||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1413||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1415||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1416||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1423||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1424||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1425||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1426||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1427||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1428||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1429||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1435||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1437||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1438||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1439||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1440||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1441||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1445||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1448||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1450||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1451||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1455||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1456||{{u|Dostoevskykz}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1457||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1458||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1459||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1460||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1467||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1470||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1472||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|Ibrayevan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1483||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1484||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1485||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1486||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1497||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1499||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1513||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1514||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1515||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1516||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1526||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1527||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1531||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1532||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1533||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1534||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1535||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1542||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1544||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1549||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1550||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1551||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1552||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1554||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1557||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1558||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1559||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1562||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1563||{{u|Uzsport}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1570||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Абзал Алия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1661||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1674||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1676||{{u|Садықова Ақгүл}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1677||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1679||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1681||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1682||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1684||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1690||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1693||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1695||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1696||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1697||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1698||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1699||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1700||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1701||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1702||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1703||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1704||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1705||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1706||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1707||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1708||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1709||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1710||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1711||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1712||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1713||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1714||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1715||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1716||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1717||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1718||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||284||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] 52ik92sbmtqk73kw6kv7z1x8hc6axct 0 681987 3633928 3631213 2026-07-24T04:14:12Z Бақтыгүл 181563 3633928 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}} '''Түйе тікен''' — екіжылдық өсімдік, бірінші жылы тікенді жапырақтардың үлкен розеткасын шығарады. Өсімдіктер әдетте бірінші жаңбырдан кейін күзде өніп шығады және бірінші жыл бойы розетка түрінде болады , қоректік қор үшін 30 см (12 дюйм) немесе одан да көп төмен созылуы мүмкін қалың, етті тамырды құрайды. Екінші жылы өсімдік биіктігі 3 м (9,8 фут), ені 1,5 м (4 фут 11 дюйм) дейін өседі. Жапырақтары ені 10–50 см (3,9–19,7 дюйм) кезектесіп орналасады, тікенекті және жиі ақ жүнді түктермен жабылған, төменгі беті жоғарғы жағына қарағанда тығызырақ жабылған. Жапырақтары шеттерінде ұзын, қатты тікендері бар терең лобты. Жіңішке шаштар өсімдікке сұрғылт түс береді. Массивті негізгі сабақтың ені негізінде 10 см (3,9 дюйм) болуы және жоғарғы бөлігінде тармақталған болуы мүмкін. Әрбір сабақта гүл басының түбіне дейін созылатын, әдетте ені 2–3 см (0,79–1,18 дюйм) м болатын кең, тікенекті қанаттары (көрінетін таспа тәрізді жапырақты материал) бар тік қатар. Гүлдері глобус пішінді, диаметрі 2–6 см ( 0,79–2,36 дюйм), қою қызғылттан лавандаға дейін және жазда шығарылады. Гүл бүршіктері алдымен сабақтың ұшында, кейінірек қолтық асты бұтақтарының ұшында пайда болады. Олар бұтақтардың ұштарында жеке немесе екі-үш топта пайда болады. Өсімдіктер андрогиндік, саңырауқұлағы да, аталықтары да бар және көптеген ұзын , қатты, омыртқа ұштары бар , барлығы сыртқа қараған, төменгілері бір-бірінен кеңірек және төмен қарай бағытталған көпіршіктердің үстінде отырады. Гүлденуден кейін аналық без ісініп, әр өсімдікте шамамен 8400-ден 40000-ға дейін тұқым түзеді. [[Халық медицинасында түйе тікеннің жапырағы мен гүл кәрзеңкелерінің тұнбасы ревматизмді және қуық ауруларын емдеу үшін қолданылады. Бұл өсімдіктің нерв жүйесін тыныштандыратын және тырыспаға қарсы әсер ететін қасиеттері де бар. Дене сыртындағы іріңді жараларды, тері ауруларын емдеу үшін де пайдаланылады. Болгар халық медицинасында жөтелді басу үшін, бронх демікпесін, жүректің қалыптан тыс қатты соғуын емдеу үшіп қолданылады.]] p3013jgymo22mxq94noe2j94udwc2sv 3633941 3633928 2026-07-24T05:31:03Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:Kasymov|Kasymov]] соңғы нұсқасына қайтарды 3575465 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=мамыр 2022}} '''Түйе тікен''' — екіжылдық өсімдік, бірінші жылы тікенді жапырақтардың үлкен розеткасын шығарады. Өсімдіктер әдетте бірінші жаңбырдан кейін күзде өніп шығады және бірінші жыл бойы розетка түрінде болады , қоректік қор үшін 30 см (12 дюйм) немесе одан да көп төмен созылуы мүмкін қалың, етті тамырды құрайды. Екінші жылы өсімдік биіктігі 3 м (9,8 фут), ені 1,5 м (4 фут 11 дюйм) дейін өседі. Жапырақтары ені 10–50 см (3,9–19,7 дюйм) кезектесіп орналасады, тікенекті және жиі ақ жүнді түктермен жабылған, төменгі беті жоғарғы жағына қарағанда тығызырақ жабылған. Жапырақтары шеттерінде ұзын, қатты тікендері бар терең лобты. Жіңішке шаштар өсімдікке сұрғылт түс береді. Массивті негізгі сабақтың ені негізінде 10 см (3,9 дюйм) болуы және жоғарғы бөлігінде тармақталған болуы мүмкін. Әрбір сабақта гүл басының түбіне дейін созылатын, әдетте ені 2–3 см (0,79–1,18 дюйм) м болатын кең, тікенекті қанаттары (көрінетін таспа тәрізді жапырақты материал) бар тік қатар. Гүлдері глобус пішінді, диаметрі 2–6 см ( 0,79–2,36 дюйм), қою қызғылттан лавандаға дейін және жазда шығарылады. Гүл бүршіктері алдымен сабақтың ұшында, кейінірек қолтық асты бұтақтарының ұшында пайда болады. Олар бұтақтардың ұштарында жеке немесе екі-үш топта пайда болады. Өсімдіктер андрогиндік, саңырауқұлағы да, аталықтары да бар және көптеген ұзын , қатты, омыртқа ұштары бар , барлығы сыртқа қараған, төменгілері бір-бірінен кеңірек және төмен қарай бағытталған көпіршіктердің үстінде отырады. Гүлденуден кейін аналық без ісініп, әр өсімдікте шамамен 8400-ден 40000-ға дейін тұқым түзеді. mrvmkcdy95uicz9qr36yvcyfis5idy8 0 691338 3633653 3633625 2026-07-23T12:14:59Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/MiraAstana|MiraAstana]] ([[User talk:MiraAstana|т]]) өңдемелерінен [[User:Sagzhan|Sagzhan]] соңғы нұсқасына қайтарды 3618295 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Қарақат Әбден | Шынайы есімі = | Суреті = Qaraqat Abden (2023-10-11).jpg | Сурет ені = | Атауы = Әбден, 2023 жыл | Титулы = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII шақырылымы]]ның депутаты | Ту = Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg | Басқара бастады = 29 наурыз 2023 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Сайлау округі = [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] [[Саяси тізім|тізімі]] | Президент = | Премьер = | Титулы_2 = [[Астана қаласының мәслихаты|Нұр-Сұлтан қалалық мәслихаты]] VI шақырылымының депутаты | Ту_2 = Emblem of Astana (latin).svg | Ту2_2 = Flag of Astana, Kazakhstan (latin).svg | Басқара бастады_2 = 20 наурыз 2016 | Басқаруын аяқтады_2 = 24 желтоқсан 2020 | Сайлау округі_2 = №19 сайлау округі | Ізашары_2 = Қайрат Жауханов | Ізбасары_2 = ''Сайлау округі ыдырады'' | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 07.05.1974 | Туған жері = XXII партсъез ауылы, {{туғанжері|Қорғалжын ауданы|Қорғалжын ауданында}}, [[Ақмола облысы|Целиноград облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = Жақсылық Ыбырайұлы Әбденов<ref name=«resmiy» /> | Анасы = Рысбала Молдашқызы Шалабаева | Жұбайы = | Балалары = 5{{Citation needed}} | Партиясы = [[Аманат (партия)|Нұр Отан]] (2023 дейін)<ref name=«maslihat01» /><br>[[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] (2023 бастап)<ref>{{Cite web|url= https://ru.sputnik.kz/20230204/eks-kandidaty-v-prezidenty-zhiguli-dayrabaev-i-karakat-abden-voshli-v-spisok-partii-auyl-31761208.html |title= Экс-кандидаты в президенты Жигули Дайрабаев и Каракат Абден вошли в список партии «Ауыл» |lang= ru |publisher= Sputnik |date= 2023-02-04 |accessdate= 2023-02-15}}</ref> | Білімі = [[Нархоз университеті|Алматы халық шаруашылығы институты]] | Мамандығы = Маркетинг және коммерция<br>Экономика ғылымдарының кандидаты<ref name=«resmiy» /> | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = Qaraqat Äbden | Марапаттары = {{Қатар |{{Құрмет ордені}} }} }} '''Қарақат Жақсылыққызы Әбден'''<ref name=«abden» /><ref name=«bagdarlama» /> (кейде '''Абден''',<ref name=«resmiy»>{{Cite web|url= https://www.parlam.kz/kk/blogs/abden/Biography |title= АБДЕН ҚАРАҚАТ ЖАҚСЫЛЫҚҚЫЗЫ |lang= kk |publisher= [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тің ресми сайты |accessdate= 2023-05-04}}</ref> [[7 мамыр]] [[1974 жыл]], [[Қорғалжын ауданы]], [[Ақмола облысы]]) — [[қазақстан]]дық саясаткер, экономист және жазушы, 2023 жылдан бері [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII шақырылымы]]ның депутаты,<ref name=«el.kz»>{{Cite web|url= https://el.kz/auyl-partiyasy-mazhilistegi-deputattar-tizimin-zhariyalady_69328/ |title= «Ауыл» партиясы Мәжілістегі депутаттар тізімін жариялады |lang= kk |publisher= el.kz |accessdate= 2023-02-15}}</ref> 2016 жылдан 2021 жылға дейін [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қалалық мәслихаты]]ның мүшесі болған. Әбден көпшілікке «[[#«Сен қазақтың қызысың. Мақтан ет!»|Сен қазақтың қызысың. Мақтан ет!]]<nowiki/>» деген даулы кітаптың авторы ретінде белгілі. [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|2022 жылғы президенттік сайлауда]] «Ұлттық кәсіби әлеуметтік қызметкерлер альянсы» атынан кандидат ретінде ұсынылды, тек 2,6% дауыс жинап, 3-орын алды. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|Келесі жылғы парламент сайлауы]]нда Мәжіліске [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] өтіп, 8 мандатқа ие болды. Сол 8 мандаттың бірі Қарақат Абденге берілді.<ref name=«el.kz» /> == Өмірбаяны == 1974 жылғы 7 мамырда [[Ақмола облысы|Целиноград облысы]]ның [[Қорғалжын ауданы]]ндағы XXII партсъез атындағы ауылда дүниеге келген. Әкесі — Жақсылық Ыбырайұлы Әбден, Қарғалы ауылының тумасы, құрылысшы болған, қазір зейнетте. Анасы — Рысбала Молдашқызы Әбден, Жамбыл облысының тумасы, мұғалім болған, қазір зейнетке шыққан.<ref name=«resmiy» /> 1991 жылы [[Жезқазған облысы]]ның [[Жәйрем]] ауылының №10 орта мектебін алтын белгімен бітірген. Мектеп бітірген соң [[Нархоз университеті|Алматы халық шаруашылығы институтының]] «маркетинг және коммерция» мамандығына оқуға түскен. [[Экономика]] ғылымдарының кандидаты. Кандидаттықты «Жергілікті бюджеттерді өндірістік емес төлемдермен толтыруды қалыптастыру» тақырыбында қорғаған. Негізгі еңбек жолы [[Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі|Қаржы министрлігі]]мен байланысты. 10 жылдан астам Қазақстан Салық Комитетінің Орталық аппаратында қызметте болған. 2006 жылы Президент жанындағы мемлекеттік қызмет Академиясына — Мемлекеттік саясаттың Ұлттық мектебіне жұмысқа шақырылды. Әрі қарай «[[Аманат (партия)|Нұр Отан]]» партиясының Орталық аппаратында жұмыс істеген. «[[Құрмет ордені|Құрмет]]<nowiki/>» орденімен марапатталған.<ref name=«abden»>{{Cite web|url= https://abden.kz/#about |title= Әбден Қарақат Жақсылыққызы |lang= kk |publisher= Қарақат Әбденнің ресми сайты}} {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20221113205154/https://abden.kz/#about |date= 2022-11-13}}</ref> 2016 жылы [[Астана қаласының мәслихаты|Астана мәслихаты]] VI шақырылымының депутаты болып сайланды.<ref name=«maslihat01»>{{Cite web|url= https://maslihat01.kz/kz/news/deputaty-bio/75 |title= Қарақат Жақсылыққызы Абден |lang= kk |date= 2022-10-07 |accessdate= 2023-05-04 |publisher= [[Астана қаласының мәслихаты|Астана қалалық мәслихаты]]ның ресми сайты}}</ref> Астана қаласы мәслихатының депутаттығы кезінде қаланың әлеуметтік-мәдени дамыту мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясының мүшесі болған. Депутаттығын Әбден 2020 жылғы 24 желтоқсанда аяқтады. === 2022 президенттік сайлау === 2022 жылғы 1 қыркүйекте берген Халыққа Жолдауында [[Қазақстан президенті|президент]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] сол жылғы күзде [[Қазақстандағы президент сайлауы (2022)|кезектен тыс президент сайлауы]]ның жүретінін жариялады.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaevtyn-kazakstan-halkyna-zholdauy-181416 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы |lang= kk |publisher= [[Қазақстан президенті]]нің ресми сайты |date= 2022-09-01 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> 21 қыркүйекте сайлаудың 20 қарашада өтетіні бекітілді.<ref>{{Cite web|url= https://kaz.nur.kz/politics/1988942-demokratiyalandyru-zolyndagy-qadam-qazaqstanda-20-qarasa-kuni-prezident-sailauy-otedi/? |title= Қазақстанда кезектен тыс президент сайлауы 20 қараша күні өтеді |lang= kk |publisher= nur.kz |author= Ибраим, Ұлжан |date= 2022-09-21 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> 7 қазанда «Кәсіби әлеуметтік қызметкерлердің ұлттық альянсы» атты ұйым Қарақат Абденді үміткер ретінде ұсынды.<ref>{{Cite web|url= https://egemen.kz/article/325109-qaraqat-abden-prezident-saylauyna-kandidat-retinde-usynyldy |title= Қарақат Әбден Президент сайлауына кандидат ретінде ұсынылды |lang= kk |publisher= [[Егемен Қазақстан]] |date= 2022-10-07 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> Қарақат Әбден «мемлекеттің басты байлығы» адамның өзі деген ұстаныммен қазақстандықтардың өмір сүру деңгейін көтеру және отбасыларға лайықты өмір жасау үшін үгіт жүргізді. Оның жарияланған сайлауалды манифесі өзін «әлеуметтік бағытта», әсіресе отбасыларға, балаларға, жастарға және қарттарға қатысты сипаттады: отбасы институтын нығайтуға, бос уақытты тегін өткізуді кеңейтуге және білім беру нысандарын салуға шақырды. Әбден манифестінде мәдениет пен тәрбие, білім мен ғылым, денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау «кез келген қоғамның табысты дамуының негізі және кепілі» деп тұжырымдады.<ref name=«bagdarlama»>{{Cite web|url= https://web.archive.org/web/20221028025806/https://abden.kz/src/pdf/abden_program.pdf |title= Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидат Қарақат Әбденнің сайлауалды БАҒДАРЛАМАСЫ |lang= kk |publisher= Қарақат Әбденнің ресми сайты |accessdate=2023-05-04}}</ref> Әбден өзінің алғашқы үгіт сапарында 22 қазанда [[Астана]] маңындағы [[Қосшы]] және [[Қоянды (Ақмола облысы)|Қоянды]] жерлерін аралап, сайлаушылармен мәселелерді талқылап, манифестін ұсынды. 1 қарашада Әбден Қазақстанда [[Хэллоуин]]ді өткізуге тыйым салуды ұсынды, оған ол [[Сеулдегі қыспақ|2022 жылы Сеулдегі Хэллоуин мерекесінің аталуы кезінде орын алған қыспақ]]ты еске алды.<ref>{{Cite web|url= https://adyrna.kz/post/135967 |title= Президенттікке үміткер Қарақат Әбден Хэллоуин мерекесін тойламауға шақырады |lang= kk |publisher= адырна.kz |date= 2022-11-02 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> === 2023 парламент сайлауы === 2023 жылғы парламент сайлауынан бұрын Абден мен алдыңғы сайлаудың басқа үміткері [[Жигули Молдақалықұлы Дайрабаев|Жигули Дайрабаев]] екеуі [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] мүшелері болып тіркелді. [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылғы парламент сайлауы]]нда Ауыл ХДПП 8 мандатқа ие болды, сол мандаттың бірі Қарақат Абденге берілді. === Мәжілістегі депутаттығы === Мәжілістегі депутаттығын Әбден 2023 жылғы 29 наурызда бастады. Оның [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] партиялық тізімі бойынша сайланғаны белгілі. == Сын == === «Сен қазақтың қызысың. Мақтан ет!» === 2019 жылғы 5 желтоқсанда Әбден «Сен қазақтың қызысың. Мақтан ет!» атты кітабының тұсаукесерін өткізді, онда ол қазіргі қазақ әйелінің қазақстандық қоғамдағы рөлі туралы баяндайды да, [[феминизм]]ді сынай отырып, «салт-дәстүрді сақтау қажеттілігін» талқылайды.<ref name=«moskovchuk>{{Cite web|url= https://www.zakon.kz/4997862-karakat-abden-sovremennaya-kazahskaya.html |title= Каракат Абден: Современная казахская девушка должна гордиться своей уникальностью |lang= ru |publisher= zakon.kz |author= Московчук, Анастасия |date= 2019-02-06 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> Шектеулі түрде шығарылғаннан кейін олардың көпшілігі ауылдық мектептер мен балалар үйлерінің кітапханаларына сыйға тартылған басылым қоғамда дау тудырды және кейбір [[ұлтшылдық]] пен [[Сексизм|сексистік]] құндылықтарды насихаттайды деп сынға алды.<ref name=»moskovchuk« /><ref>{{Cite web|url= https://esquire.kz/t-v-kazashka-smirisy/ |title= Ты – казашка. Смирись. Или еще раз о книге Каракат Абден |lang= ru |publisher= Esquire Kazakhstan |author= Молдаханова, Малика |date= 2019-12-11 |accessdate= 2023-05-04}}</ref><ref name=»thevillage«>{{Cite web|url= https://www.the-village-kz.com/village/city/qazaqsha/8721-bizge-feminizm-kerek-emes-aza-yzy-institutymen-ne-bolyp-zhatyr |title= «Бізге феминизм керек емес»: «Қазақ қызы» институтымен не болып жатыр? |lang= kk |publisher= The Village Kazakhstan |date= 2019-12-13 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> Басқалары Әбденнің Қазақ қызы қоғамдық бірлестігіне мемлекет тарапынан бөлінген қаржыны пайдалануына күмән келтіріп, оны 17.5 миллион теңгеден астам қаржы бөлінген кітабын шығаруды қаржыландыру үшін салық төлеушілердің ақшасын пайдаланды деп айыптады.<ref name=»thevillage« /><ref>{{Cite web|url= https://kaz.nur.kz/society/1831247-sen-kazakty-kyzysy-maktan-et-deputatty-zaa-kitaby-eldi-asuyna-tidi/? |title= »Сен қазақтың қызысың. Мақтан ет!«: Депутаттың жаңа кітабы қызу талқыға түсті |lang= kk |publisher= kaz.nur.kz |author= Ибраим, Ұлжан |date= 2019-12-10 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> Кең сынға жауап ретінде Әбден көптеген нәрселер контекстен тыс алынып тасталды деп мәлімдеді және ол шын мәнінде феминизмді қолдайтынын айтты.<ref>{{Cite web|url= https://informburo.kz/novosti/kandidat-v-prezidenty-karakat-abden-o-svoei-skandalnoi-knige-kazaski-po-rozdeniyu-feministki |title= Кандидат в президенты Каракат Абден о своей скандальной книге: Казашки – по рождению феминистки |lang= ru |publisher= informburo.kz |date= 2022-10-19 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> === Салық салу ұсынысы === 2022 жылғы президент сайлауындағы үміткер ретінде Абден 11 қарашада шетелдіктерге үйленген қазақстандық әйелдерге ірі салық салуды ұсынды.<ref>{{Cite web|url= https://el.kz/qaraqat-abden-sheteldiktermen-nekeleskenderge-salyq-saludy-usyndy_55537/ |title= Қарақат Әбден шетелдіктермен некелескендерге салық салуды ұсынды |lang= kk |publisher= el.kz |date= 2022-10-07 |accessdate= 2023-05-04}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://stan.kz/karakat-abden-sheteldikterge-tyrmiska-shikkan-kizdarga-373200/ |title= Қарақат Әбден шетелдіктерге тұрмысқа шыққан қыздарға үлкен салық салуды ұсынды |lang= kk |publisher= stan.kz |author= МҰХАДИ, Айнұр |date= 2022-10-07 |accessdate= 2023-05-04}}</ref> 5 сәуір күні өзінің осы даулы ұсынысын ол депутат ретінде Мәжілісте айтып кетті. Нәтижесінде құқыққорғаушы Дина Таңсәрі осы сөзді этникалық кемсітушілік деп атады да, Абден депутаттығының тоқатылуын қалап, петиция бастады. [[Ауыл (партия)|Ауыл ХДПП]] фракциясының басшысы [[Анас Ахатұлы Баққожаев|Анас Баққожаев]] сол петиция және Абденнің көзқарасы жайлы айтқаны:<ref name=»baqqojaev«>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/petitsiyu-lishenii-mandata-deputata-karakat-abden-495792|title=Петицию о лишении мандата депутата Каракат Абден прокомментировали в »Ауыле«|lang=ru|date=2023-04-07|accessdate=2023-05-04|publisher=tengrinews|author=ДӘРІБАЙ, Аружан}}</ref> {{Дәйексөз|Дина Таңсәрі, әрине, азамат ретінде кез келген шешім қабылдауға құқылы. Алайда, егер оның нақты сұрақтары болса, мен оған... еш қиындықсыз кездесуді ұсынамын. Біз оның кез келген сұрағына жауап бере аламыз.}} Баққожаев тағы Абден ұсынысының қалған депутаттары қолдамайтынын айтып кетті.<ref name="»baqqojaev" /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{бастама}} [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] [[Санат:Қазақстан экономистері]] [[Санат:Қазақстан жазушылары]] [[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Саясаттағы Қазақстан әйелдері]] [[Санат:Қазақстан президенттігіне үміткерлер (2022)]] eu754e6iflmsncesa8s1121ahx8c0oc 0 699365 3633922 3560768 2026-07-24T01:05:39Z Nurken 111493 3633922 wikitext text/x-wiki {{Партия | партия атауы = «Respublica» партиясы | шынайы атауы = | логотипі = Logo of the Respublica (Kazakh political party).svg | сурет атауы = | басшысы = [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]] | негіздеуші = [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]]<br>[[Бейбіт Бақытұлы Әлібеков|Бейбіт Әлібеков]] | құрылуы = тамыз 2022<br>18 қаңтар 2023 тіркелді<ref name="vlast1">{{Cite web|url=https://vlast.kz/novosti/53501-ministerstvo-usticii-zaregistrirovalo-partiu-respublica.html|title=Министерство юстиции зарегистрировало партию Respublica|author=ЛОГИНОВА, Ольга|publisher=vlast.kz|lang=ru|date=2023-01-18|access-date=2023-04-13}}</ref> | таратылуы = | штаб-пәтері = | идеологиясы = [[Жемқорлық]]қа қарсылық<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] саясатын қолдау<ref name="vlast1"></ref><ref name="forbes1">{{Cite web|url=https://m.forbes.kz/process/v_kazahstane_poyavitsya_novaya_respublika|title=В Казахстане появится новая «Республика»?|author=АНДРЕЕВА, Дарья|publisher=[[Forbes]]|lang=ru|date=2022-08-29|access-date=2023-04-13}}</ref> | интернационалы = | одақтастар = | мүшелер саны = | жастар ұйымы = | Төменгі палатадағы орындар = {{Партия/Орындар|6|98|#4A77EC|мәтін=([[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланым]])}} | Төменгі палатадағы орындар_параметр = [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]]тегі мандат саны | Жоғарғы палатадағы орындар = | Жоғарғы палатадағы орындар_параметр = | ұраны = «Жаңа Адамдар – Жаңа Қадамдар» | әнұраны = Съездерде [[Қазақстан әнұраны]] ойнайды<ref>[[Асхат Сергеевич Ниязов|Ниязов, Асхат]] {{YouTube|nS4wdssZ8i4|Выборы в Курултай. Часть 1. Respublica, Ақ жол и Ауыл}} 2026-07-14</ref> | партиялық мөр = | тұлғалар = | ресми сайты = [https://respublica-partiyasy.kz/ respublica-partiyasy.kz] }} '''«Respublica» партиясы» қоғамдық бірлестігі'''<ref name="resmiysaytıjargısı">{{Cite web|url=https://drive.google.com/file/d/1aP5he5WkggnFD1ws4NERO-VjbJZ4xrQ1/view|title=«Respublica» партиясы» қоғамдық бірлестігінің ЖАРҒЫСЫ|author=|publisher=Партияның ресми сайты|lang=kk|access-date=2023-04-13}}</ref> (көбінесе қысқартылып '''«Respublica» партиясы'''<ref name="kazinform1">{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/respublica-partiyasy-resmi-turde-tirkeldi_a4025048|title=Respublica партиясы ресми түрде тіркелді|author=ЕРБОЛ, Жанат|publisher=kazinform|lang=kk|date=2023-01-18|access-date=2023-04-13}}</ref><ref name="egemen1">{{Cite web|url=https://egemen.kz/article/334661-baghyty-ayqyn-respublica|title=Бағыты айқын «Respublica»|author=АХМАДИЯ, Оралхан|publisher=Egemen Qazaqstan|lang=kk|date=2023-02-06|access-date=2023-04-13}}</ref> деп те аталады) — [[Қазақстан]]дағы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|президентшіл]]<ref name="vlast1"></ref><ref name="forbes1"></ref><ref name="azattıq1">{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/a/32268564.html|title="Тоқаевты сынаушыларды саяси қабілетсіз етіп көрсетуге талпыныс". Жаңа ереже бойынша өтетін парламент сайлауына саясаттанушы көзқарасы|author=ТРОЦЕНКО, Пётр|publisher=[[Азаттық радиосы]]|lang=kk|date=2023-02-13|access-date=2023-04-13}}</ref>, ресми тіркелген<ref name="kazinform1"></ref> [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партия]]. 2022 жылдың тамызында жарияланып, 2023 жылдың 18 қаңтар­ында тіркелген Respublica партиясының жетекшілері тізімінде бірнеше адам бар, солар қатарында: кәсіпкерлер [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]], [[Сырымбек Тау]], [[Динара Аманжелқызы Шүкіжанова|Динара Шүкіжанова]], [[Руслан Арысбекұлы Берденов|Руслан Берденов]], [[Максим Анатольевич Барышев|Максим Барышев]], [[Бейбіт Бақытұлы Әлібеков|Бейбіт Әлібеков]], [[Қуаныш Шонбай]]; және продюсер, актёр [[Нұрлан Нұғманұлы Қоянбаев|Нұрлан Қоянбаев]].<ref name="resmiysaytıkim">{{Cite web|url=https://respublica-partiyasy.kz/about|title=Біз кімбіз?|publisher=Партияның ресми сайты|lang=kk|date=2023-02-13|access-date=2023-04-13}}</ref> == Тарихы == === Құрылуы және тіркелуі === Партияның құрылу жоспары тұңғыш рет 2022 жылдың 29 тамызында бизнесмен [[Бейбіт Бақытұлы Әлібеков|Бейбіт Әлібеков]]тың [[Telegram]] арнасында жарияланды. Партияның 3 желтоқсанда,<ref name="kazinformtirkeldi">{{Cite web|url=https://www.inform.kz/kz/respublica-partiyasy-resmi-turde-tirkeldi_a4025048|title=Respublica партиясы ресми түрде тіркелді|publisher=kazinform|lang=kk|date=2023-01-18|access-date=2023-04-17}}</ref> [[Алматы]]да өткізілген тұңғыш съезіне, басшысы [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]] сөзі бойынша, мыңнан астам адам қатысты.<ref name="informburoblogeri">{{Cite web|url=https://informburo.kz/stati/partiya-modnyx-blogerov-ili-konkurent-vsem-cto-izvestno-o-partii-respublica|title=Партия модных блогеров или конкурент всем: что известно о партии Respublica|publisher=informburo|lang=ru|date=2023-01-17|access-date=2023-04-17}}</ref> 2023 жылдың 18 қаңтарында партияның ресми түрде тіркелгені Қожаназаровтың [[Facebook]] парақшасында жарияланды. Ол елдегі ресми тіркелген жетінші саяси партия болды.<ref name="kazinformtirkeldi" /> 25 қаңтарда Respublicaның тұңғыш облыстық филиалы [[Қостанай облысы]]нда ашылды.<ref>{{Cite web|url=https://el.kz/respublica-partiyasynyn-sezi-bastaldy_63622|title=Respublica партиясының съезі басталды|publisher=el.kz|lang=kk|date=2023-02-06|access-date=2023-04-18|author=ТІЛЕЙҚЫЗЫ, Амангүл}}</ref> === 2023 жылғы парламент сайлауы === 2023 жылы Respublica партиясы [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023 жылғы Мәжіліс сайлауы]]на қатысатынын мәлімдеді. 21 қаңтар күні оның сол жылғы мәслихаттар сайлауына қатыса алмайтыны айтылған еді, бірақ кейінірек, 27 қаңтар күні Respublicaның оған қатысуға рұқсат берілгені белгілі болды.<ref name="qatısaaladı">{{Cite web|url=https://sputnik.kz/20230127/respublika-partiyasy-maslikhat-deputattaryn-saylauga-qatysady-31514120.html|title="Respublika" партиясы мәслихат депутаттарын сайлауға қатысады|publisher=SPUTNIK.kz|lang=kk|date=2023-01-27|access-date=2023-04-18}}</ref> Партияның сайлауалды «турының» аяғына қарай партия мүшесі болуына 507,287 өтініш жіберілді. Сайлауалды үгіті [[Ұлытау облысы]]нда аяқталды.<ref name="informburoblogeri">{{Cite web|url=https://turkystan.kz/article/217398-respublica-nyn-saylau-aldyndagy-tury-ulytau-oblysynda-ayaktaldy/|title=Respublica-ның сайлау алдындағы туры Ұлытау облысында аяқталды|author=ЖАРЫЛҒАСЫН, Әнел|publisher=ТУРКЫСТАН|lang=kk|date=2023-01-17|access-date=2023-04-17}}</ref> Партия сайлауда жалпы дауыс санының 8.59%-ын (547,154 дауыс) жинап, 6 мандатқа ие болды да, мандат саны бойынша 3-орын алды.<ref name="deputattizimi">{{Cite web|url=https://el.kz/respublica-partiyasynan-mazhilis-mandatyn-ielengender-tizimi_69339/|title=«Respublica» партиясынан Мәжіліс мандатын иеленгендер тізімі|lang=kk|date=2023-03-28|access-date=2023-04-17}}</ref> Respublica атынан 6 адам: Айдарбек Асанұлы Қожаназаров, [[Руслан Арысбекұлы Берденов]], [[Динара Аманжелқызы Шүкіжанова]], [[Динара Рустамқызы Наумова]], [[Нұргүл Тау]] және [[Олжас Хайроллаұлы Құспеков]] депутат болды.<ref name="deputattizimi" /> == Басшылығы == Партияның спикері мен төрағасы — [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]],<ref name="azattıqekskandidat">{{Cite web|url=https://rus.azattyq.org/a/32337349.html|title=Партии обнародовали списки получивших депутатские мандаты. В мажилис направят экс-кандидатов в президенты|publisher=[[Азаттық радиосы]]|lang=ru|date=2023-03-28|access-date=2023-04-17}}</ref> және оның басқа тең төрағалары бар:<ref name="tengritirkeldi">{{Cite web|url=https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/respublica-partiyasyi-resmi-trkelgenn-malmded-347284/|title=Respublica партиясы ресми тіркелгенін мәлімдеді|publisher=tengrinews|lang=kk|date=2023-01-18|access-date=2023-04-17}}</ref> {| class=wikitable style=text-align:center !№ !Суреті !Аты-жөні<br><small>(Туған жылы)</small> !Лауазымы |- |1 |[[Сурет:Qojanazarov portrait, 2023 (blank).jpg|99px]] |[[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]]<br><small>(1983)</small> |«Олжа Агро» агрохолдингінің Бас директоры |- |2 | |[[Сырымбек Тау]]<br><small>(1980)</small> |«Daco Motors Kazakhstan» компаниясының президенті |- |3 |[[Сурет:Dinara Şükijanova (2023-05-24).jpg|99px]] |[[Динара Аманжелқызы Шүкіжанова|Динара Шүкіжанова]]<br><small>(1987)</small> |«АгромашХолдинг KZ» АҚ Президенті |- |4 | |[[Руслан Арысбекұлы Берденов|Руслан Берденов]] |«Akniet Pharmaceuticals» ЖШС бірінші басшысы |- |5 |[[Сурет:Beybit Älibekov (infobox crop).png|99px]] |[[Бейбіт Бақытұлы Әлібеков|Бейбіт Әлібеков]]<br><small>(1984)</small> |[[блогер]], «Blackberry» Медиа холдингi мен баспасының иесі |- |6 | |[[Қуаныш Шонбай]] |жазушы, мұғалім, ресторатор, «Shonbay Inc» компаниялар тобының негізін қалаушы |- |7 |[[Сурет:2011-11-13 Нурлан Коянбаев на юбилейном выпуске передачи КВН-50.jpeg|99px]] |[[Нұрлан Нұғманұлы Қоянбаев|Нұрлан Қоянбаев]]<br><small>(1979)</small> |актёр, продюсер, тележүргізуші |} == Сын == === Партия идеологиясы === Партия құрылуы жайлы тұңғыш бейнеде «Соңғы реформалар мен жаңғыртулар жаңа Қазақстан құрылысының тірегі болады» деп айтылды.<ref name="informburoblogeri" /> == Сайлаудағы нәтижелері == === Мәжіліс сайлаулары === {| class=wikitable style=text-align:center !Сайлау !Партия басшысы !'''Дауыс саны''' !'''%''' !Мандат саны !Орны |- |[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)|2023]] |[[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров|Айдарбек Қожаназаров]] |547,154 |10.9% |{{Партия/Орындар|6|98|#4A77EC}} |3 |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан саяси партиялары]] obfl4i50maealxbeey51h3wqp92x5hk 0 700177 3633748 3630579 2026-07-23T15:17:31Z Kontributor 2K 135972 [[Арнайы:Үлесі/GeniusElephant678|GeniusElephant678]] ([[Қатысушы талқылауы:GeniusElephant678|талқылауы]]) істеген нөмір 3630576 нұсқасын [[Уикипедия:Жоққа шығару|жоққа шығарды]] per other wikis 3633748 wikitext text/x-wiki {{Франция аймағы | Атауы = Шампан — Арден | Өз тілінде = Champagne-Ardenne | Логотип суреті = Arms of the French Region of Champagne-Ardenne.svg | Ту суреті = Flag_of_Champagne-Ardenne.svg | Ту суретінің өлшемі = 150px | Статусы = [[Франция аймақтары|Франция аймағы]] | Астана = [[Шалон-ан-Шампан]] | Ірі қалалары = [[Реймс]]<br>[[Шарлевиль-Мезьер]]<br>[[Труа]]<br>[[Шомон]] | Кеңес президенті = Жан-Поль Баши<br>([[Франциядағы аймақтық сайлау (2010)|2010]]—[[2015 жыл|2015]], Басқа солшылдар) | Департаменттер = [[Об (департамент)|Об]] (10)<br>[[Арденна (департамент)|Арденна]] (08)<br>[[Жоғарғы Марна]] (52)<br>[[Марна (департамент)|Марна]] (51) | Округтер = | Кантондар = | Коммуналар = | Жер аумағы = 25606 | Жер аумағы бойынша орны = | Халық санын бағалау = {{өсім}} 1336053 | Халық саны бойынша аймақ орны = 19 | Бағалау болған жыл = 2011 жыл | Халық санағы болған жыл = | Халық санағы = | Халық тығыздығы = | Тығыздығы = 52 | Карта = Champagne-Ardenne in France.svg | Карта өлшемі = 300px | Уақыт белдеуі = +1; жазда +2 | ISO = FR-G | Сайты = https://www.cr-champagne-ardenne.fr/ }} [[Сурет:Champagne Ardenne flag 2011.png|нобай| Аймақ логотипі]] '''Шампан — Арден''' ({{Lang-fr|Champagne-Ardenne}}) — [[Франция|Францияның]] солтүстік-шығысындағы бұрынғы [[Франция аймақтары|аймақ]]. 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап [[Гранд-Эст]] аймағының құрамына кіреді. Бұл аймақ солтүстігінде [[Бельгия|Бельгиямен]], батысында Пикардия және [[Иль-де-Франс|Иль-де-Франспен]], оңтүстігінде [[Бургундия|Бургундиямен]], шығысында [[Франш-Конте|Франше-Конте]] және [[Лотарингия|Лотарингиямен]] шектеседі. 1 336 053 тұрғыны бар (2011) аймақ Франциядағы халқы ең аз бес аймақтың бірі болды және 1999 және 2006 жылдар аралығында халық санының төмендеуі тіркелген жалғыз аймақ болды. [[Реймс]] (218 000 тұрғын) және Труа (130 000 тұрғын) қалаларының халқы көбірек және маңыздырақ болғанына қарамастан, аймақтың әкімшілік орталығы Шалон-ан-Шампан қаласы болды. Жалпы ауданы 25 606 шаршы шақырым Шампан — Арден аймағының рельефінде әктас топырақты жазық жер бедері бар, ол «шампан крайузы» («Champagne crayeuse») деп аталады, сонымен қатар солтүстіктегі а''рден жотасының'' таулы аймақтары бар. Аймақта атақты шампан жүзімдіктері орналасқан. == География == Аумағы 25606 км². Ол арқылы [[Сена]], Марна және [[Эна (өзен)|Эн]] өзендері ағып өтеді. Ең үлкен қаласы — [[Реймс]]. == Аймақтың тарихы == [[Сурет:Moulin_de_Valmy.jpg|оңға|нобай|282x282 нүкте| Вальмидегі диірмен, 1792]] ''Шампан — Арден'' аймағының атауы оның қалыптасуы кезінде ''тарихи'' Шампан аймағы жерінің көп бөлігін, сондай-ақ [[Арденна]] тау жотасының маңындағы Маас өзенінің аңғарында орналасқан бірнеше шағын аудандарды қамтығанымен түсіндіріледі. Ежелгі заманнан бері Шампан — Арден аймағы көптеген маңызды тарихи оқиғалармен ерекшеленді: * [[Ежелгі Рим|Романдық дәуірде]] [[Реймс]] қаласы (ол кезде ''Durocortorum'') негізгі көлік жолдарының қиылысында болды және [[Рим|Римнің]] солтүстігіндегі халқы ең көп қала болған; * [[Ерте ортағасыр|Ерте орта ғасырларда]] Рождество күні 496 (әртүрлі деректер бойынша 496-дан 506-ға дейін) Меровингтер әулетінен шыққан [[Франктер|франктердің]] ұлы королі I Хловинг Реймстегі ерте христиан кафедралдық соборында Сент Ремигийдің қолымен шомылдыру рәсімінен өтті. Содан бері Реймс X Карлға дейінгі Францияның барлық патшалары тәж киген қала болды; * 999 жылы Реймс архиепископы Герберт Орильяктық II Сильвестр атымен [[Папалық|Рим папасы]] болып сайланды; ол Қасиетті Рим императоры III Оттонның досы болды; * XII—XIV ғасырлардың аяғында Шампан провинциясы өзінің жәрмеңкелерімен танымал болды: [[Ланьи-сюр-Марн]] (қазіргі [[Иль-де-Франс]] [[Франция аймақтары|аймағының]] аумағында), [[Провен (Сена және Марна)|Провен]], Труа және Бар-сюр-Об қалаларында, Римге баратын екі негізгі [[Пилигрим|зиярат ету]] жолында орналасқан; * 1792 жылы 20 қыркүйекте Вальми шайқасы болды; жас Француз Республикасының алғашқы әскери жеңісі; * 1814 жылы Наполеонның алты күндік соғысы; * [[1870 жыл|1870 жылы]] француз-пруссия соғысының ең атақты шайқасы [[Арденне (департамент)|Арденнедегі]] Седан шайқасы болды; * [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[Арденна]] арқылы жау әскерлерінің басып кіруі болды (Пруссия тақ мұрагерінің штаб-пәтері [[Шарлевиль (Арденны)|Шарлевилль]] қаласында орналасқан, бұл біздің уақытта жойылған), ал әскери іс-қимылдар театры Марнадағы бірінші шайқас кезінде (1914 жылы) және [[1918 жыл|1918 жылы]] Марнадағы екінші шайқас кезінде Шампан жері; * [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] кезінде [[Нацизм|фашистік]] әскерлер Арденнаға басып кірді және [[1940 жыл|1940 жылы]] кескілескен шайқастар болды (француздардың жеңілуі); [[1944 жыл|1944 жылы]] бұл жерлерде Арден операциясы өтті; * Реймс соборында Франция мен [[Германия]] арасындағы [[Француз-германдық татуласу|татуласу]] рәсімі өтті, оған Франция президенті [[Шарль де Голль]] мен Германия канцлері [[Конрад Аденауэр]] қатысты; рәсімді кардинал Франсуа Марти дәріптеді; * [[1996 жыл|1996 жылы]] [[Папалық|Рим Папасы]] II Иоанн Павел король I Хловингпен оның әскерлерінің Сент Ремигийдің шомылдыру рәсімінен өткеніне 1500 жыл толуына орай Реймске барды. == Әкімшілік бөлініс == Аймақ төрт [[Франция департаменттері|департаменттен]] тұрады: [[Арденне (департамент)|Арденне]], [[Об (департамент)|Об]], [[Марна (департамент)|Марна]] және [[Жоғарғы Марна]]. == Көлік жүйесі == === Автомобиль жолдары === Аймақтың автомобиль жолдары желісінің жалпы ұзындығы 560 шақырымды құрайды. Бес негізгі бағыт бар: * ''А4'' [[Париж]] — [[Страсбург]] тас жолы [[Реймс]] агломерациясы арқылы өтеді; * ''А5'' Париж — Шомон тас жолы Труа және Шомон арқылы өтеді; * ''A26'' [[Кале (Франция)|Кале]] — Труа тас жолы [[Реймс]] және Шалон-ан-Шампан арқылы өтеді (A4-пен ортақ) және Труа маңындағы A5-ке қосылады; * ''А34'' Шарлевиль-Мезьер — [[Реймс]] ''тас жолы''. Қаланың шетінде Рокруа бағытында және одан әрі Бельгиямен шекараға дейін филиал салынуда. * ''А203'' Шарлевиль-Мезьер — [[Седан (қала)|Седан]] ''тас жолы''. Бұл тегін бағыт A34 автожолының жалғасы болып табылады. === Теміржол көлігі === Теміржол желісі негізінен үш бағыт бойынша қызмет етеді: * ''[[Париж]] — [[Страсбург]]'', Париждегі Гар-де-л'Эсттен бастап, Марна аңғарынан кейін, Эперне, Шалон-ан-Шампан және Витри-ле-Франсуа ''арқылы'' жалғасады. 2007 жылы 10 маусымда осы бағытта екінші желі — жоғары жылдамдықты арнайы LGV бағыты ашылды, оның бағыты солтүстікке бұрылады және [[Реймс]] жолаушыларына қызмет көрсету үшін [[Безанн]] коммунасында жаңа Шампан — Арден вокзалы салынды, Реймс қаласының маңы; * ''Париж — Шарлевиль-Мезьер — [[Седан (қала)|Седан]]'', мұнда TGV жүрдек пойыздары Эперне, [[Реймс]] және Ретель қалаларына қызмет көрсетеді; * ''Париж — [[Базель]]'' [[Сена]] аңғарының бойымен Ромийи-сюр-Сен, Труа, Шомон және Лангр арқылы өтеді. Бұл темір жол желісі SNCF басқарушы компаниясының үнемдеу саясатына байланысты электрлендірілмеген және жаңа TGV Париж-[[Дижон]]-Базель желісіне жол береді немесе жақын арада электрлендіріледі; * ''[[Лилль]] — [[Страсбург]]'' Шарлевиль-Мезьер пен [[Седан (қала)|Седанға]] қызмет көрсетеді. == Мәдениет және туризм == * Аймақта ресми тіркелген 291 туристік қонақ үй (8000 бөлме) * 152 шағын қонақ үйлер B&B принципі бойынша * 19 [[мұражай]], 92 [[кинотеатр]], 16 [[театр]], 10 [[гольф]] алаңы * 650 шақырым су жолы және 8 су қоймасы (соның ішінде Еуропадағы ең үлкен [[Лак дю Дер-Шантекок|Лак ду Дер-Шантекок]] көлі) Туристерді аймаққа негізінен Шампанның бай тарихи өткені, сондай-ақ тамаша жүзімдіктер мен шарап жертөлелері (соның ішінде жарқыраған шампан) тартады. Бұл аймақта мәдени мұраға және гастрономияға назар аударатын әртүрлі туристік маршруттар дамыды: ежелгі үйлері бар Труа, монастырьі мен өзені бар Шалон-ан-Шампан, айбынды бекініс қабырғасы бар Лангрес, шарап жертөлелері бар Эперне, Марна мен Мьюзе, [[Седан (қала)|Седан]] өзендері аңғарлары және оның Еуропадағы ең үлкен [[Седан шатосы|сарайы]], соборы бар Реймс, сондай-ақ Шарль де Голль құрметіне арналған мемориалы бар [[Коломбе-ле-Де-Эглиз|Коломбе-ле-де-Эглиз]]. Табиғат әуесқойлары [[Монтень-де-Реймс табиғи саябағы|Монтень-де-Реймс табиғи саябағына]] барады, мұнда сирек кездесетін буктың ең үлкен популяциясы «[[faux de Verzy]]<nowiki/>» орманында кездеседі. Шарлевиль-Мезьер қаласында Дүниежүзілік [[Марионетка|қуыршақ]] театрларының фестивалі тұрақты түрде өтеді. == Сілтемелер == * [http://www.cr-champagne-ardenne.fr/default.htm Шампан - Арден аймақтық кеңесінің сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060212002314/http://www.cr-champagne-ardenne.fr/default.htm |date=2006-02-12 }} * [http://www.tourisme-champagne-ardenne.com Шампан — Арден аймағындағы туризм]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315213855/http://www.tourisme-champagne-ardenne.com/ |date=2012-03-15 }} * [https://web.archive.org/web/20070310210030/http://www.pnr-foret-orient.fr/ Foret d'Orient табиғи саябағы] [[Санат:Франция тарихи аймақтары]] [[Санат:Шампань-Арденне]] 1j3k1ovswj8vtohfpqn2xhujre097av 0 701310 3633727 3602095 2026-07-23T14:53:28Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633727 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік актер үшін Оскар сыйлығы | суреті = [[Сурет:Michael B Jordan - Sinners (cropped).jpg|270px]] | сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз:[[Майкл Б. Джордан]] | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Actor}} | мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} | түрі = | үшін марапатталады = ер адамның басты рөлін керемет орындау | жағдайы = | негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1929 | алғашқы иегері = Эмиль Яннингс | соңғы иегері = [[Майкл Б. Джордан]] | барынша ұсынылған = | жоғары марапаты = | төменгі марапаты = | сайты = {{URL|oscars.org www.oscars.org}} | Commons = Winners of Academy Award for Best Actor }} '''Үздік актер үшін Оскар сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Actor}}, ресми. {{lang-en|Performance by an Actor in a Leading Role}}<ref name="rule1">{{cite web|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|title=Rule One: Awards Definitions|publisher=The Academy of Motion Picture Arts and Sciences|accessdate=2013-07-14|archive-date=2014-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223045820/http://www.oscars.org/awards/academyawards/rules/85/rule01.html|deadlink=no}}</ref>) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Номинация тарихында тоғыз адам екі «Оскардан» жеңіп алған еді, ал [[Дэниел Дэй-Льюис]] үш рет жеңімпаз атанды. == Лауреаттар және номинанттар тізімі == {{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}} === 1929—1930 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1929)|1-ші (1929)]]''' | rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Emil_Jannings_Bundesarchiv_cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=18|солға=5|жақтау=жоқ}} |height=56 rowspan=2 style="background:#EEDD82"|• '''[[Эмиль Яннингс]] ||height=25 style="background:#EEDD82"| '''[[Соңғы бұйрық]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ұлы кінәз Сергей Александрович''''' |- |height=25 style="background:#EEDD82"|'''[[Әр тәнге түсер несібе]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Август Шиллинг''''' |- |height=56 rowspan=2 |• [[Ричард Бартелмесс]] ||height=25| [[Тұзақ (фильм, 1928)|Тұзақ]]||''Никки Элкинс'' |- |height=25|[[Былғары қолғаптағы жауынгер]] || ''Былғары қолғаптағы жауынгер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1930, сәуір)|2-ші (1930-I)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Warner Baxter promo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Уорнер Бакстер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ескі Аризонада]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Сиско Кид''''' |- |• [[Джордж Банкрофт]] ||Thunderbolt ||''Джим Ланг'' |- |• [[Честер Моррис]] ||[[Алиби (фильм, 1929)|Алиби]] ||''Чик Уильямс'' |- |• [[Пол Муни]] ||[[Айбынды (фильм, 1926)|Айбынды]] ||''Джеймс Дайк'' |- |• [[Льюис Стоун]] ||[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]] ||''граф [[Пётр Пален]]'' |- | rowspan=8|<center>'''[[Оскар (1930, қараша)|3-ші (1930-II)]]''' | rowspan=8 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George Arliss 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=5|солға=23|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Арлисс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дизраэли (фильм)|Дизраэли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Бенджамин Дизраэли]]''''' |- |• [[Джордж Арлисс]] ||[[Жасыл құдай әйел]] ||''Раджа Рух'' |- |• [[Уоллес Бири]] ||[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]] ||''Бутч Шмидт'' |- | rowspan=2|• [[Рональд Колман]] ||[[Бульдог Драммонд]] ||''капитан Хью Драммонд'' |- |[[Сотталған (фильм, 1929)|Сотталған]] ||''Мишель'' |- |• [[Лоуренс Тиббетт]] ||[[Қарақшының әні]] ||''Егор'' |- | rowspan=2|• [[Морис Шевалье]] ||[[Үлкен тоған]] ||''Пьер Миранде'' |- |[[Махаббат парады (фильм)|Махаббат парады]] ||''граф Альфред Рене'' |} === 1931—1940 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1931)|4-ші (1931)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lionel Barrymore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=41|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Лайонел Берримор]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Еркін жан (фильм)|Еркін жан]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Стивен Эш''''' |- |• [[Ричард Дикс]] ||[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]] ||''Янси Крават'' |- |• [[Джеки Купер]] ||[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]] ||''Скиппи Скиннер'' |- |• [[Фредрик Марч]] ||[[Бродвейдің патшалық жанұясы]] ||''Тони Кавендиш'' |- |• [[Адольф Менжу]] ||[[Алдыңғы беті]] ||''Уолтер Бёрнс'' |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1932)|5-ші (1932)]]''' | rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=March Beery.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=105|жоғары=14|оңға=|төмен=9|солға=5|жақтау=жоқ}} |height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]]''' ^{{{comment|ескерту|Уоллес Бириге тек бір ғана дауыс кем берілгендіктен, сол кездегі ережелерге сәйкес сыйлық екеуіне де табысталды}}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''дәрігер Генри Джекилл / мистер Хайд''''' |- |height=36 style="background:#EEDD82"|'''[[Уоллес Бири]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энди Перселл''''' |- |height=36 |• [[Альфред Лант]] ||[[Гвардия адамы (фильм)|Гвардия адамы]] ||''Актёр'' |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1934)|6-шы (1934)]]''' | rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charles Laughton01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=15|жақтау=жоқ}} |height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарльз Лоутон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Генрих VIII-ң жеке өмірі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Генрих VIII]]''''' |- |height=36 |• [[Лесли Говард]] ||[[Беркли-сквер (фильм)|Беркли-сквер]] ||''Питер Стэндиш'' |- |height=36 |• [[Пол Муни]] ||[[Мен кісеннен босап шыққанмын]] ||''Джеймс Аллен'' |- | rowspan=3|<center>'''[[Оскар (1935)|7-ші (1935)]]''' | rowspan=3 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gable, Clark 01.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}} |height=36 style="background:#EEDD82"|• '''[[Кларк Гейбл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бір түнде болған оқиға]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Питер Варн''''' |- |height=36 |• [[Фрэнк Морган]] ||[[Челлинидің қатынастары]] ||''герцог Алессандро'' |- |height=36 |• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Жұқа адам]] ||''Ник Чарльз'' |- | rowspan=4|<center>'''[[Оскар (1936)|8-ші (1936)]]''' | rowspan=4 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Victor McLaglen-Margot Grahame in The Informer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=210|жоғары=30|оңға=|төмен=131|солға=15|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Виктор Маклаглен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақпарат беруші (фильм, 1935)|Ақпарат беруші]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джипо Нолан''''' |- |• [[Кларк Гейбл]] ||rowspan=3|[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]] ||''лейтенант Флетчер Кристиан'' |- |• [[Чарльз Лоутон]] || ''Уильям Блай'' |- |• [[Франшо Тоун]] || ''Роджер Байам'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1937)|9-шы (1937)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Muni - Zola - 1936.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Муни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Луи Пастердің тарихы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Луи Пастер]]''''' |- |• [[Гэри Купер]] ||[[Мистер Дидс қалаға барады]] ||''Лонгфеллоу Дидс'' |- |• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Қызметшім Годфри]] ||''Годфри Парк'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]] ||''әке Тим Маллин'' |- |• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Додсворт]] ||''Сэм Додсворт'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1938)|10-шы (1938)]]''' | rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Spencer tracy sea of grass.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=165|жоғары=|оңға=|төмен=19|солға=39|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Батыл капитандар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мануэль Фиделло''''' |- |• [[Шарль Буайе]] ||[[Мария Валевская (фильм)|Мария Валевская]] ||''[[Наполеон I]]'' |- |• [[Фредрик Марч]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1937)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн'' |- |• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Түн түсер]] ||''Дэнни'' |- |• [[Пол Муни]] ||[[Эмиль Золя өмірі]] ||''[[Эмиль Золя]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1939)|11-ші (1939)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''[[Спенсер Трейси]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ұлдардың шаһары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Флэнаган''''' |- |• [[Шарль Буайе]] ||[[Алжир (фильм)|Алжир]] ||''Пепе ле Мокко'' |- |• [[Лесли Говард]] ||[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]] ||''профессор Генри Хиггинс'' |- |• [[Роберт Донат]] ||[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]] ||''дәрігер Эндрю Мэнсон'' |- |• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Беттері кір болған періштелер]] ||''Рокки Салливан'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1940)|12-ші (1940)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GoodbyeMrChipsTrailer1.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=240|жоғары=|оңға=|төмен=67|солға=80|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Донат]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарльз Эдвард Чиппинг''''' |- |• [[Кларк Гейбл]] ||[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] ||''Ретт Батлер'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]] ||''Хитклифф'' |- |• [[Микки Руни]] ||[[Қаруланған балалар]] ||''Микки Моран'' |- |• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]] ||''Джефферсон Смит'' |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1941)|13-ші (1941)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brig. Gen. James M. Stewart.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=|төмен=93|солға=35|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия хикаясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Макколи Коннор''''' |- |• [[Рэймонд Мэсси]] ||[[Иллинойстағы Линкольн]] ||''[[Авраам Линкольн]]'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]] ||''Джордж Фортескью Максимилиан де Винтер'' |- |• [[Генри Фонда]] ||[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]] ||''Том Джоуд'' |- |• [[Чарли Чаплин]] ||[[Ұлы диктатор]] ||''Аденоид Хинкель / еврейлік шаш алушы'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1942)|14-ші (1942)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary cooper promo image.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элвин К. Йорк''''' |- |• [[Кэри Грант]] ||[[Бір тиындық серенада]] ||''Роджер Адамс'' |- |• [[Роберт Монтгомери (актёр)|Роберт Монтгомери]] ||[[Мистер Джордан келе жатыр]] ||''Джо Пендлтон'' |- |• [[Орсон Уэллс]] ||[[Азамат Кейн]] ||''Чарльз Фостер Кейн'' |- |• [[Уолтер Хьюстон]] ||[[Ібіліс және Дэниэл Уэбстер]] ||''мистер Скрэтч'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1943)|15-ші (1943)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=James cagney promo photo.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=20|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеймс Кэгни]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Янки Дудл Денди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж М. Коэн''''' |- |• [[Монти Вулли]] ||[[Егеуқұйрық ұстағыш (фильм)|Егеуқұйрық ұстағыш]] ||''Говард'' |- |• [[Рональд Колман]] ||[[Кездейсоқ орақ]] ||''Чарльз Рэйньер'' |- |• [[Гэри Купер]] ||[[Янкилердің мақтанышы]] ||''[[Лу Гериг]]'' |- |• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Миссис Минивер]] ||''Клем Минивер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1944)|16-шы (1944)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Lukas in The Casino Murder Case trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=25|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Лукас]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рейндегі шолғын]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Курт Мюллер''''' |- |• [[Хамфри Богарт]] ||[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] ||''Рик Блейн'' |- |• [[Гэри Купер]] ||[[Қоңырау кімді шақырып тұр (фильм)|Қоңырау кімді шақырып тұр]] ||''Роберт Джордан'' |- |• [[Уолтер Пиджон]] ||[[Мадам Кюри]] ||''[[Пьер Кюри]]'' |- |• [[Микки Руни]] ||[[Адами комедия (фильм)|Адами комедия]] ||''Гомер Макколи'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1945)|17-ші (1945)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Bing Crosby Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=33|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Бинг Кросби]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өз жолымен жүрем]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''әке Чак О’Молли''''' |- |• [[Шарль Буайе]] ||[[Газлайт]] ||''Грегори Антон'' |- |• [[Кэри Грант]] ||[[Жалғызсыраған жүректер ғана]] ||''Эрни Мотт'' |- |• [[Александер Нокс]] ||[[Вильсон (фильм)|Вильсон]] ||''[[Вудро Вильсон]]'' |- |• [[Барри Фицджеральд]] ||[[Өз жолымен жүрем]] ||''әке Фицгиббон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1946)|18-ші (1946)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ray Milland Markham 1959.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=|оңға=|төмен=62|солға=25|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Рэй Милланд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жоғалған уикэнд]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дон Бирнам''''' |- |• [[Джин Келли]] ||[[Зәкірлерді көтеріңдер]] ||''Джозеф Брэди'' |- |• [[Бинг Кросби]] ||[[Әулие Марияның қоңыраулары]] ||''әке Чак О’Молли'' |- |• [[Грегори Пек]] ||[[Көктегі патшалықтың кілттері]] ||''әке Фрэнсис Чисхолм'' |- |• [[Корнел Уайлд]] ||[[Есте сақтарлық ән]] ||''[[Фредерик Шопен]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1947)|19-шы (1947)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Fredric March in Best Years of Our Lives trailer.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=|төмен=23|солға=45|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Фредрик Марч]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өміріміздің үздік жылдары]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эл Стивенсон''''' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Генрих V (фильм, 1944)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Ұлыбритания патшасы)|Генрих V]]'' |- |• [[Ларри Паркс]] ||[[Джолсонның хикаясы]] ||''[[Эл Джолсон]]'' |- |• [[Грегори Пек]] ||[[Бұғы бұзауы (фильм, 1946)|Бұғы бұзауы]] ||''Эзра «Пенни» Бакстер'' |- |• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Бұл ғажайып өмір]] ||''Джордж Бэйли'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1948)|20-шы (1948)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ronald Colman - publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Рональд Колман]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қос өмір (фильм, 1947)|Қос өмір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони Джон''''' |- |• [[Джон Гарфилд]] ||[[Тән мен жан]] ||''Чарли Дэвис'' |- |• [[Уильям Пауэлл]] ||[[Әкемен өмір сүру]] ||''Клэрэнс Дэй-үлкен'' |- |• [[Грегори Пек]] ||[[Джентльмендік келісім]] ||''Филип Шуйлер Грин'' |- |• [[Майкл Редгрейв]] ||[[Электраға қара жамылған жарасады]] ||''Орин Мэннон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1949)|21-ші (1949)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Laurence Olivier - portrait.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=3|төмен=16|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Лоуренс Оливье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Гамлет]], Дания ханзадасы''''' |- |• [[Дэн Дэйли]] ||[[Жаным маған жымиып қарағанда]] ||''«Скид» Джонсон'' |- |• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Іздеу (фильм, 1948)|Іздеу]] ||''Ральф «Стив» Стивенсон'' |- |• [[Клифтон Уэбб]] ||[[Жақсы орналысыпты]] ||''Линн Алоизий Бельведер'' |- |• [[Лью Эйрс]] ||[[Джонни Белинда]] ||''дәрігер Роберт Ричардсон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1950)|22-ші (1950)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Broderick Crawford 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Бродерик Кроуфорд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вилли Старк''''' |- |• [[Кирк Дуглас]] ||[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]] ||''Майкл «Мидж» Келли'' |- |• [[Грегори Пек]] ||[[Самғаған бомбалаушы]] ||''генерал Сэвидж'' |- |• [[Ричард Тодд]] ||[[Қызба қанды жүрек]] ||''капрал Лэклан «Лэчи» Маклэклан'' |- |• [[Джон Уэйн]] ||[[Иводзима құмдары]] ||''сержант Джон М. Страйкер'' |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1951)|23-ші (1951)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jose Ferrer face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=23|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хосе Феррер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сирано де Бержерак (фильм, 1950)|Сирано де Бержерак]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Сирано де Бержерак]]''''' |- |• [[Луи Кэлхерн]] ||[[Тамаша янки]] ||''[[Оливер Уэнделл Холмс-кіші]]'' |- |• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Харви (фильм)|Харви]] ||''Элвуд Дауд'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]] ||''Стэнли Бэнкс'' |- |• [[Уильям Холден]] ||[[Сансет бульвары]] ||''Джо Гиллис'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1952)|24-ші (1952)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Humphrey Bogart publicity.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=7|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хамфри Богарт]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Африкалық патшайым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Оллнат''''' |- |• [[Марлон Брандо]] ||[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]] ||''Стэнли Ковальски'' |- |• [[Артур Кеннеди]] ||[[Жарқын жеңіс (фильм)|Жарқын жеңіс]] ||''Ларри Невинс'' |- |• [[Монтгомери Клифт]] ||[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]] ||''Джордж Истмен'' |- |• [[Фредрик Марч]] ||[[Коммивояжердің өлімі]] ||''Вилли Ломен'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1953)|25-ші (1953)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eiganotomo-garycooper-nov1952.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=4|оңға=|төмен=25|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Купер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тапа-тал түсте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Уилл Кейн''''' |- |• [[Марлон Брандо]] ||[[Вива Сапата!]] ||''[[Эмилиано Сапата]]'' |- |• [[Алек Гиннесс]] ||[[Лавендер Хилл бандысы]] ||''Генри «Датч» Холланд'' |- |• [[Кирк Дуглас]] ||[[Зұлым және әдемі адамдар]] ||''Джонатан Шилдс'' |- |• [[Хосе Феррер]] ||[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]] ||''[[Анри де Тулуз-Лотрек]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1954)|26-шы (1954)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Holden-portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Холден]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Соғыс тұтқындарына арналған № 17 лагерь]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дж. Дж. Сефтон''''' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||The Robe ||''Марцелл Галлион'' |- |• [[Марлон Брандо]] ||[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]] ||''[[Марк Антоний]]'' |- |• [[Монтгомери Клифт]] ||rowspan="2"|[[Қазірден бастап мәңгілікке шейін]] ||''қатардағы жауынгер Роберт Ли Прюитт'' |- |• [[Берт Ланкастер]] || ''бірінші сержант Мильтон Уорден'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1955)|27-ші (1955)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Marlon Brando 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=20|оңға=|төмен=52|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Портта]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Терри Маллой''''' |- |• [[Хамфри Богарт]] ||[[«Кейндегі» бүлікшілік]] ||''лейтенант-коммандер Филип Фрэнсис Квиг'' |- |• [[Бинг Кросби]] ||The Country Girl ||''Фрэнк Элджин'' |- |• [[Джеймс Мейсон]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 1954)|Жұлдыз туыпты]] ||''Норман Мэйн'' |- |• [[Дан О’Херлихи]] ||[[Робинзон Крузо (фильм, 1954)|Робинзон Крузо]] ||''Робинзон Крузо'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1956)|28-ші (1956)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ernest Borgnine McHale McHale's Navy 1962.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=10|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Эрнест Боргнайн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Марти (фильм)|Марти]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Марти Пилетти''''' |- |• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Жұмақтан шығысқа қарай (фильм)|Жұмақтан шығысқа қарай]] ||''Кэл Траск'' |- |• [[Джеймс Кэгни]] ||[[Мені сүй не әрі кет]] ||''Мартин Снайдер'' |- |• [[Фрэнк Синатра]] ||[[Алтын қолы бар адам]] ||''Фрэнки Макине'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Блэк Роктағы жаман күн]] ||''Джон Дж. Макриди'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1957)|29-шы (1957)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Yul Brynner Port of New York 04.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=101|төмен=15|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Юл Бриннер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша және мен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Монгкут''''' |- |• [[Джеймс Дин]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джетт Ринк'' |- |• [[Кирк Дуглас]] ||[[Өмірге құштарлық (фильм)|Өмірге құштарлық]] ||''[[Винсент ван Гог]]'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Ричард III (фильм, 1955)|Ричард III]] ||''патша [[Ричард III]]'' |- |• [[Рок Хадсон]] ||[[Гигант (фильм)|Гигант]] ||''Джордан «Бик» Бенедикт'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1958)|30-шы (1958)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Alec Guinness 6 Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=36|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Алек Гиннесс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Квай өзеніндегі көпір]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полковник Николсон''''' |- |• [[Марлон Брандо]] ||[[Сайонара (фильм)|Сайонара]] ||''майор Ллойд «Ас» Грувер'' |- |• [[Энтони Куинн]] ||[[Жабайы жел]] ||''Джино'' |- |• [[Чарльз Лоутон]] ||[[Айыптау куәгері]] ||''сэр Уилфрид Робартс'' |- |• [[Энтони Франчоза]] ||[[Жаңбыр суына толған баскиім]] ||''Поло Поуп'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1959)|31-ші (1959)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=David Niven in The Toast of New Orleans trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэвид Нивен]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бөлек үстелдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэвид Ангус Поллок''''' |- |• [[Тони Кёртис]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Джон «Джокер» Джексон'' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Қызған шатырдағы мысық]] ||''Брик Поллит'' |- |• [[Сидни Пуатье]] ||[[Мойынсұнбағандар]] ||''Ноа Каллен'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Шал және теңіз (фильм)|Шал және теңіз]] ||''шал / баяндаушы'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1960)|32-ші (1960)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Charlton Heston Civil Rights March 1963.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Чарлтон Хестон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Иуда Бен-Гур''''' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Джазда тек қана қыздар]] ||''Джерри / Дафна'' |- |• [[Пол Муни]] ||[[Соңғы ашулы адам]] ||''дәрігер Сэм Абельман'' |- |• [[Джеймс Стюарт (актёр)|Джеймс Стюарт]] ||[[Адам өлтіру анатомиясы]] ||''Пол Биглер'' |- |• [[Лоуренс Харви]] ||[[Жоғарыға жол]] ||''Джо Лэмптон'' |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1961)|33-ші (1961)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Burt Lancaster 2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=12|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Берт Ланкастер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Элмер Гантри''''' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] ||''Си Си «Бад» Бакстер'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Комедиант (фильм)|Комедиант]] ||''Арчи Райс'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Дауылды орарсың (фильм, 1960)|Дауылды орарсың]] ||''адвокат Генри Драммонд'' |- |• [[Тревор Ховард]] ||Sons and Lovers ||''көмір қазушы Уолтер Морел'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1962)|34-ші (1962)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Judgment at Nuremberg-Maximilian Schell2 cropped.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Максимилиан Шелл]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганс Рольф''''' |- |• [[Шарль Буайе]] ||[[Фанни (фильм, 1961)|Фанни]] ||''Сезар'' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]] ||''Эдди Фелсон'' |- |• [[Спенсер Трейси]] ||[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] ||''аға сот Дэн Хейвуд'' |- |• [[Стюарт Уитман]] ||[[Ентаңба (фильм)|Ентаңба]] ||''Джим Фуллер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1963)|35-ші (1963)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gregory Peck 1948.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=13|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Грегори Пек]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Аттикус Финч''''' |- |• [[Берт Ланкастер]] ||[[Алькатрастың құсшысы]] ||''Роберт Франклин Страуд'' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Шарап пен раушандар күндері]] ||''Джо Клэй'' |- |• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Италиялықша ажырасу]] ||''Фердинандо Чефалу'' |- |• [[Питер О’Тул]] || [[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] ||''[[Томас Эдвард Лоуренс]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1964)|36-шы (1964)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Civil Rights March on Washington, D.C. (Actors Sidney Poitier, Harry Belafonte, and Charlton Heston.) - NARA - 542061.tif|позиция=center|ені=95|жалпы=250|жоғары=150|оңға=|төмен=87|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Сидни Пуатье]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Дала лалагүлдері]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гомер Смит''''' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Хад]] ||''Хад Бэннон'' |- |• [[Альберт Финни]] ||[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]] ||''Том Джонс'' |- |• [[Ричард Харрис]] ||[[Осы спорт өмірі]] ||''Фрэнк Мэчин'' |- |• [[Рекс Харрисон]] ||[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]] ||''[[Гай Юлий Цезарь|Юлий Цезарь]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1965)|37-ші (1965)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rex Harrison face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=28|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Рекс Харрисон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сұлу леди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''профессор Генри Хиггинс''''' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||[[Беккет]] ||''[[Томас Беккет]]'' |- |• [[Энтони Куинн]] ||[[Грек Зорба]] ||''Зорба'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Беккет]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]'' |- |• [[Питер Селлерс]] ||[[Доктор Стрейнджлав]] ||''доктор Стрейнджлав / президент Мёркин Маффли / капитан Лайонел Мандрейк '' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1966)|38-ші (1966)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Lee marvin 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=14|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Ли Марвин]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Кэт Баллу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Кид Шелин / Тим Строн''''' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||[[Суық жақтан келген тыңшы]] ||''Алек Лимас'' |- |• [[Оскар Вернер]] ||[[Ақымақтар кемесі]] ||''дәрігер Шуман'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Отелло (фильм, 1965)|Отелло]] ||''Отелло'' |- |• [[Род Стайгер]] ||[[Өсімқор (фильм)|Өсімқор]] ||''Сол Назерман'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1967)|39-шы (1967)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Scofield Allan Warren.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|төмен=29|солға=19|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Скофилд]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Барлық заманның адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Томас Мор]]''''' |- |• [[Алан Аркин]] ||[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]] ||''лейтенант Розанов'' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]] ||''Джордж'' |- |• [[Майкл Кейн]] ||[[Элфи (фильм, 1966)|Элфи]] ||''Альфред «Элфи» Элкинс'' |- |• [[Стив Маккуин]] ||[[Құмды малтатас]] ||''Джейк Холман'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1968)|40-шы (1968)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rod Steiger 1964.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=21|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Род Стайгер]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Түннің ыстығында]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''полиция бастығы Билл Гиллеспи''''' |- |• [[Уоррен Битти]] ||[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]] ||''[[Бонни және Клайд|Клайд Бэрроу]]'' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Суыққанды Люк]] ||''Люк Джексон'' |- |• [[Спенсер Трейси]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]] ||''Мэтт Дрейтон'' |- |• [[Дастин Хоффман]] ||[[Түлек (фильм)|Түлек]] ||''Бен Брэддок'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1969)|41-ші (1969)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cliff Robertson (november 1981) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=8|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Клифф Робертсон]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Чарли (фильм, 1968)|Чарли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли Гордон''''' |- |• [[Алан Аркин]] ||[[Жүрек — жалғыз жүрген аңшы]] ||''Джон Сингер'' |- |• [[Алан Бейтс]] ||The Fixer ||''Яков Бок'' |- |• [[Рон Муди]] ||[[Оливер!]] ||''Феджин'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Қыстағы арыстан]] ||''патша [[Генрих II Плантагенет|Генрих II]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1970)|42-ші (1970)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=John Wayne - still portrait.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=25|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Уэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шынайы ержүректілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рубен Дж. Когберн''''' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||[[Аннаның мың күні]] ||''патша [[Генрих VIII]]'' |- |• [[Джон Войт]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Джо Бак'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1969)|Қош бол, мистер Чипс]] ||''Артур Чиппинг'' |- |• [[Дастин Хоффман]] ||[[Жарым түннің ковбойы]] ||''Энрико Сальваторе «Ратсо» Риццо'' |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1971)|43-ші (1971)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=George C. Scott - publicity.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=9|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джордж Кэмпбелл Скотт]]''' ^{{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''генерал [[Джордж Cмит Паттон]]''''' |- |• [[Джеймс Эрл Джонс]] ||[[Үлкен жарқын үміт]] ||''Джек Джефферсон'' |- |• [[Мелвин Дуглас]] ||[[Әкеме ән айтпаушы ем]] ||''Том Гаррисон'' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Бес жеңіл пьеса]] ||''Роберт Дюпи'' |- |• [[Райан О’Нил]] ||[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]] ||''Оливер Барретт IV'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1972)|44-ші (1972)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gene Hackman - 1972.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|төмен=38|солға=12|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джин Хэкмен]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Француз байланысшысы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Джимми «Попай» Дойл''''' |- |• [[Уолтер Маттау]] ||[[Котч]] ||''Джозеф П. Котчер'' |- |• [[Джордж Кэмпбелл Скотт]] ||[[Аурухана (фильм)|Аурухана]] ||''доктор Герберт Бок'' |- |• [[Хаим Тополь]] ||[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]] ||''Тевье'' |- |• [[Питер Финч]] ||[[Жексенбі, қарғыс соққан жексенбі]] ||''доктор Дэниел Хёрш'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1973)|45-ші (1973)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brando Civil Rights March cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Марлон Брандо]]''' ^{{{comment|ескерту|сыйлықтан бас тартты}}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Вито Корлеоне''''' |- |• [[Майкл Кейн]] ||rowspan="2"|[[Ізші (фильм, 1972)|Ізші]] ||''Майло Тиндл'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||''Эндрю Уайк'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Билейтін тап (фильм)|Билейтін тап]] ||''Джек Гурней'' |- |• [[Пол Уинфилд]] ||[[Саундер (фильм)|Саундер]] ||''Натан Ли Морган'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1974)|46-шы (1974)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Chaplin oscar.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=300|жоғары=15|оңға=|төмен=119|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Леммон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Жолбарысты құтқарыңдар]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Стонер''''' |- |• [[Марлон Брандо]] ||[[Париждегі соңғы танго]] ||''Пол'' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Соңғы күзет]] ||''Билли'' |- |• [[Аль Пачино]] ||[[Серпико]] ||''[[Фрэнк Серпико]]'' |- |• [[Роберт Редфорд]] ||[[Афера (фильм, 1973)|Афера]] ||''Джонни «Келли» Хукер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1975)|47-ші (1975)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Walter Matthau Art Carney The Odd Couple Broadway 1965.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=320|жоғары=30|оңға=|төмен=110|солға=200|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Арт Карни]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Гарри және Тонто]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гарри Кумбс''''' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]] ||''Джейк Гиттс'' |- |• [[Аль Пачино]] ||[[Өкіл әке 2]] ||''[[Майкл Корлеоне]]'' |- |• [[Альберт Финни]] ||[[«Шығыс экспрессіндегі» қаза]] ||''[[Эркюль Пуаро]]'' |- |• [[Дастин Хоффман]] ||[[Ленни (фильм)|Ленни]] ||''[[Ленни Брюс]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1976)|48-ші (1976)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson - 1976 (new).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=97|төмен=30|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэндл Патрик Макмёрфи''''' |- |• [[Уолтер Маттау]] ||[[Жарқыраған бозбалалар]] ||''Вилли Кларк'' |- |• [[Аль Пачино]] ||[[Ит талтүс]] ||''Сонни Вортзик'' |- |• [[Джеймс Уитмор]] ||[[Жандарын шығар, Гарри!]] ||''[[Гарри Трумэн]]'' |- |• [[Максимилиан Шелл]] ||[[Шыны үйшіктегі адам]] ||''Артур Голдман'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1977)|49-шы (1977)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Peter Finch in I Thank a Fool trailer cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=18|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Питер Финч]]''' {{comment|†|өлімнен кейінгі жеңіс}}||style="background:#EEDD82"|'''[[Тележелі (фильм)|Тележелі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Говард Бил''''' |- |• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]] ||''Трэвис Бикл'' |- |• [[Джанкарло Джаннини]] ||[[Жеті сұлу (фильм)|Жеті сұлу]] ||''Паскуалино Фрафузо'' |- |• [[Сильвестр Сталлоне]] ||[[Рокки]] ||''[[Рокки Бальбоа]]'' |- |• [[Уильям Холден]] ||[[Тележелі (фильм)|Тележелі]] ||''Макс Шумахер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1978)|50-ші (1978)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Richard Dreyfuss.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Ричард Дрейфус]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Сау бол, қызым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эллиот Гарфилд''''' |- |• [[Вуди Аллен]] ||[[Энни Холл]] ||''Элви Сингер'' |- |• [[Ричард Бёртон]] ||[[Эквус (фильм)|Эквус]] ||''Мартин Дайсарт'' |- |• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Ерекше күн]] ||''Габриэле'' |- |• [[Джон Траволта]] ||[[Сенбілік кештің безгегі]] ||''Тони Манеро'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1979)|51-ші (1979)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jon Voight 1988.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|төмен=74|солға=22|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джон Войт]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Үйге оралу (фильм, 1978)|Үйге оралу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Люк Мартин''''' |- |• [[Уоррен Битти]] ||[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1978)|Жұмақ күте тұрады]] ||''Джо Пендлтон'' |- |• [[Гэри Бьюзи]] ||[[Бадди Холли хикаясы]] ||''[[Бадди Холли]]'' |- |• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Киіктерді қуған аңшы]] ||''Михаил Вронский'' |- |• [[Лоуренс Оливье]] ||[[Бразилияның ұлдары]] ||''Эзра Либерман'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1980)|52-ші (1980)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman on set of "Lenny" 1974.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=11|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]'''||style="background:#EEDD82"|'''[[Крамер Крамерге қарсы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Тед Крамер''''' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Қытайлық синдром (фильм)|Қытайлық синдром]] ||''Джек Годел'' |- |• [[Аль Пачино]] ||[[Және бәріне бірдей әділеттілік]] ||''Артур Кёркланд'' |- |• [[Питер Селлерс]] ||[[О жақта болған]] ||''бағбан Чэнс'' |- |• [[Рой Шайдер]] ||[[All That Jazz]] ||''Джо Гидеон'' |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1981)|53-ші (1981)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RobertdeNiro26.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=150|жоғары=|оңға=|төмен=100|солға=29|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Де Ниро]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Құтырған бұқа]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Джейк Ламотта]]''''' |- |• [[Роберт Дюваль]] ||[[Ұлы Сантини]] ||''подполковник Уилбур «Бык» Мичум'' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Қошемет (фильм)|Қошемет]] ||''Скотти Темплтон'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Каскадёр (фильм)|Каскадёр]] ||''режиссёр Элай Кросс'' |- |• [[Джон Хёрт]] ||[[Піл-адам]] ||''[[Джон Меррик]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1982)|54-ші (1982)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Janet Blair Henry Fonda Smith Family 1970.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=180|жоғары=|оңға=|төмен=117|солға=82|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Генри Фонда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Алтын көлде]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Норман Тэйер-кіші''''' |- |• [[Уоррен Битти]] ||[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]] ||''[[Рид, Джон|Джон Рид]]'' |- |• [[Берт Ланкастер]] ||[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-сити]] ||''Лу Паскаль'' |- |• [[Дадли Мур]] ||[[Артур (фильм)|Артур]] ||''Артур Бах'' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Еш жаман пиғылсыз]] ||''Майкл Коллин Галлахер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1983)|55-ші (1983)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Ben Kingsley.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=6|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Бен Кингсли]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ганди (фильм)|Ганди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Махатма Ганди]]''''' |- |• [[Джек Леммон]] ||[[Жоғалған (фильм, 1981)|Жоғалған]] ||''Эд Хорман'' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]] ||''Фрэнк Гэлвин'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Менің ең жақсы көретін жылым]] ||''Алан Суонн'' |- |• [[Дастин Хоффман]] ||[[Тутси (фильм)|Тутси]] ||''Майкл Дорси / Дороти Майклз'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1984)|56-шы (1984)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Robert Duvall Diane Lane 1989.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=230|жоғары=7|оңға=65|төмен=245|солға=49|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберт Дюваль]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Нәзік мархабат]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мак Следж''''' |- |• [[Майкл Кейн]] ||[[Ританы оқыту]] ||''профессор Фрэнк Брайант'' |- |• [[Том Конти]] ||[[Рубен, Рубен]] ||''Гоэн Мак-Глэнд'' |- |• [[Том Кортни]] ||rowspan="2"|[[Костюмер (фильм)|Костюмер]] ||''Норман'' |- |• [[Альберт Финни]] ||''«Сэр»'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1985)|57-ші (1985)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=F Murray.Abraham cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=5|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Ф. Мюррей Абрахам]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Антонио Сальери]]''''' |- |• [[Джефф Бриджес]] ||[[Стармэн]] ||''Стармэн'' |- |• [[Сэм Уотерстон]] ||[[Өлім жазықтары]] ||''Сидней Шенберг'' |- |• [[Альберт Финни]] ||[[Жанартаудың баурайында]] ||''Джеффри Фирмин'' |- |• [[Том Халс]] ||[[Амадей (фильм)|Амадей]] ||''[[Волфганг Амадей Моцарт]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1986)|58-ші (1986)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=William Hurt (2005) crop.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=26|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Уильям Хёрт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Өрмекші-әйелдің сүйісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Луис Молина''''' |- |• [[Джон Войт]] ||[[Қашқан пойыз]] ||''Мэнни'' |- |• [[Джеймс Гарнер]] ||[[Мёрфи махаббаты]] ||''Мёрфи Джонс'' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Прицци отбасының абыройы]] ||''Чарли Партанна'' |- |• [[Харрисон Форд]] ||[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]] ||''Джон Бук'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1987)|59-шы (1987)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Paul Newman Once Upon a Wheel 1971.JPG|позиция=center|ені=95|жалпы=140|жоғары=5|оңға=15|төмен=90|солға=10|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Пол Ньюман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ақшаның түсі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эдди Фелсон''''' |- |• [[Джеймс Вудс]] ||[[Сальвадор (фильм, 1986)|Сальвадор]] ||''Ричард Бойл'' |- |• [[Декстер Гордон]] ||[[Жарым түнге қарай]] ||''Дейл Тернер'' |- |• [[Уильям Хёрт]] ||[[Кіші құдайдың балалары]] ||''Джон Лидс'' |- |• [[Боб Хоскинс]] ||[[Мона Лиза (фильм)|Мона Лиза]] ||''Джордж'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1988)|60-шы (1988)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Douglas Michael.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=170|жоғары=|оңға=75|төмен=162|солға=88|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Майкл Дуглас]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Уолл-стрит (фильм)|Уолл-стрит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гордон Гекко''''' |- |• [[Марчелло Мастроянни]] ||[[Қаралау көздер]] ||''сәулетші Романо Патрое'' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Түйетікен (фильм)|Түйетікен]] ||''Фрэнсис Фелан'' |- |• [[Робин Уильямс]] ||[[Қайырлы таң, Вьетнам]] ||''радиожүргізуші Эдриан Кронауэр'' |- |• [[Уильям Хёрт]] ||[[Broadcast News]] ||''Том Груник'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1989)|61-ші (1989)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Dustin Hoffman cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=29|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дастин Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаңбыр адамы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Рэймонд Бэббит''''' |- |• [[Эдвард Джеймс Олмос]] ||[[Төзу және тындыру]] ||''Хайме Эскаланте'' |- |• [[Макс фон Сюдов]] ||[[Пелле-жаулаушы]] ||''Лассе'' |- |• [[Джин Хэкмен]] ||[[Өртке оранған Миссисипи]] ||''агент Руперт Андерсон'' |- |• [[Том Хэнкс]] ||[[Үлкен (фильм, 1988)|Үлкен]] ||''Джош Баскин (үлкен)'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1990)|62-ші (1990)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day Lewis.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=310|жоғары=155|оңға=105|төмен=200|солға=94|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Менің сол аяғым]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Кристи Браун]]''''' |- |• [[Кеннет Брана]] ||[[Генрих V (фильм, 1989)|Генрих V]] ||''патша [[Генрих V (Англия королі)|Генрих V]]'' |- |• [[Том Круз]] ||[[Төртінші шілдеде туылған]] ||''[[Рон Ковик]]'' |- |• [[Робин Уильямс]] ||[[Өлі ақындар қоғамы]] ||''Джон Китинг'' |- |• [[Морган Фримен]] ||[[Мисс Дэйзидің шопыры]] ||''Хоук Колберн'' |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1991)|63-ші (1991)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeremy Irons cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=6|оңға=|төмен=25|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джереми Айронс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тағдырдың теріс жағы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Клаус фон Бюлов]]''''' |- |• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Оянулар]] ||''Леонард Лоу'' |- |• [[Жерар Депардьё]] ||[[Сирано де Бержерак (фильм, 1990)|Сирано де Бержерак]] ||''[[Сирано де Бержерак]]'' |- |• [[Кевин Костнер]] ||[[Қасқырлармен бірге билеу]] ||''Джон Данбар'' |- |• [[Ричард Харрис]] ||[[Алаң (фильм, 1990)|Алаң]] ||''«Бұқа» Мак-Кейб'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1992)|64-ші (1992)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins2.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=7|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ганнибал Лектер''''' |- |• [[Уоррен Битти]] ||[[Багси]] ||''[[Багси Сигел]]'' |- |• [[Роберт Де Ниро]] ||[[Кейп-Фир (фильм, 1991)|Кейп-Фир]] ||''Макс Кейди'' |- |• [[Ник Нолти]] ||[[Су көтерілуінің ханзадасы]] ||''Том Уинго'' |- |• [[Робин Уильямс]] ||[[Балықшы патша]] ||''Пэрри'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1993)|65-ші (1993)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Al Pacino Cannes 1996.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=10|оңға=|төмен=33|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Аль Пачино]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әйелдің иісі (фильм, 1992)|Әйелдің иісі]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''подполковник Фрэнк Слэйд''''' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Малкольм Икс (фильм)|Малкольм Икс]] ||''[[Малколм Икс]]'' |- |• [[Роберт Дауни-кіші]] ||[[Чаплин (фильм)|Чаплин]] ||''[[Чарли Чаплин]]'' |- |• [[Клинт Иствуд]] ||[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] ||''Уильям Манни'' |- |• [[Стивен Ри]] ||[[Қатыгез ойын]] ||''Фергюс'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1994)|66-шы (1994)]]''' | rowspan=10 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TomHanksForrestGump94.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=160|жоғары=|оңға=75|төмен=103|солға=115|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Филадельфия (фильм)|Филадельфия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Эндрю Бекет''''' |- |• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Әкенің аты үшін]] ||''Джерри Конлон'' |- |• [[Лиам Нисон]] ||[[Шиндлердің тізімі]] ||''[[Оскар Шиндлер]]'' |- |• [[Лоренс Фишберн]] ||[[Махаббат бұған қайтпек]] ||''[[Айк Тёрнер]]'' |- |• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Күннің қалдықтары]] ||''Джеймс Стивенс'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1995)|67-ші (1995)]]''' |style="background:#EEDD82"|• '''[[Том Хэнкс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Форрест Гамп]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Форрест Гамп''''' |- |• [[Пол Ньюман]] ||[[Ешкімнің есуасы]] ||''Дональд «Салли» Салливан'' |- |• [[Джон Траволта]] ||[[Қойыртпақ шығарма]] ||''Винсент Вега'' |- |• [[Морган Фримен]] ||[[Шоушенктегі ақталу]] ||''Эллис Бойд «Рэд» Рэддинг'' |- |• [[Найджел Хоторн]] ||[[Георг патшаның есінен адасуы]] ||''патша [[Георг III (Ұлыбритания патшасы)|Георг III]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1996)|68-ші (1996)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=NicolasCage.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=1|оңға=|төмен=4|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Николас Кейдж]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Лас-Вегасты артта қалдырғанда]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Бен Сандерсон''''' |- |• [[Ричард Дрейфус]] ||[[Мистер Холландтың туындысы]] ||''Гленн Холланд'' |- |• [[Шон Пенн]] ||[[Өлік келе жатыр]] ||''Мэтью Понселет'' |- |• [[Массимо Троизи]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]] ||''Марио Руопполо'' |- |• [[Энтони Хопкинс]] ||[[Никсон (фильм)|Никсон]] ||''[[Ричард Никсон]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1997)|69-шы (1997)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=GeoffreyRush08TIFF.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=13|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джеффри Раш]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жалтыр (фильм)|Жалтыр]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Дэвид Хельфготт]] (ересек)''''' |- |• [[Том Круз]] ||[[Джерри Магуайер]] ||''Джерри Магуайер'' |- |• [[Билли Боб Торнтон]] ||[[Қайралған жүз]] ||''Карл Чайлдерс'' |- |• [[Рэйф Файнс]] ||[[Ағылшын пациенті]] ||''граф [[Ласло Алмаши]]'' |- |• [[Вуди Харрельсон]] ||[[Халық Ларри Флинтке қарсы]] ||''[[Ларри Флинт]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1998)|70-ші (1998)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jack Nicholson 2002.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=130|жоғары=1|оңға=|төмен=61|солға=15|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джек Николсон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Тап-тамаша]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Мелвин Юделл''''' |- |• [[Мэтт Деймон]] ||[[Ақылды Уилл Хантинг]] ||''Уилл Хантинг'' |- |• [[Роберт Дюваль]] ||[[Апостол (фильм, 1997)|Апостол]] ||''Юлисс Дьюи'' |- |• [[Питер Фонда]] ||[[Ули алтыны]] ||''Улисс Джексон'' |- |• [[Дастин Хоффман]] ||[[Итті серуендету]] ||''Стэнли Мотсс'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (1999)|71-ші (1999)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Roberto Benigni (1998) cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=7|оңға=|төмен=14|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Роберто Бениньи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Көркем тіршілік]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Гвидо Орефиче''''' |- |• [[Иэн Маккеллен]] ||[[Құдайлар мен құбыжықтар]] ||''[[Джеймс Уэйл]]'' |- |• [[Ник Нолти]] ||[[Қайғы (фильм)|Қайғы]] ||''Уэйд Уайтхаус'' |- |• [[Эдвард Нортон]] ||[[Америкалық Икс-тарих]] ||''Дерек Виньярд'' |- |• [[Том Хэнкс]] ||[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] ||''Джон Миллер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2000)|72-ші (2000)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Kevin Spacey @ San Diego Comic-Con 2008 - b.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Кевин Спейси]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Америкалық сұлу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Лестер Бёрнэм''''' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Дауыл (фильм, 1999)|Дауыл]] ||''Рубин «Ураган» Картер'' |- |• [[Рассел Кроу]] ||[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]] ||''Джеффри С. Уайганд'' |- |• [[Шон Пенн]] ||[[Тәтті һәм жиренішті]] ||''Эммет Рэй'' |- |• [[Ричард Фарнсуорт]] ||[[Стрейттің хикаясы]] ||''Элвин Стрейт'' |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2001)|73-ші (2001)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=RussellCroweOct05.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=118|жоғары=6|оңға=10|төмен=21|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Рассел Кроу]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Максимус''''' |- |• [[Хавьер Бардем]] ||[[Түн батқанша]] ||''[[Рейнальдо Аренас]]'' |- |• [[Джеффри Раш]] ||[[Қауырсындар (фильм)|Қауырсындар]] ||''[[Маркиз де Сад]]'' |- |• [[Эд Харрис]] ||[[Поллок (фильм)|Поллок]] ||''[[Джексон Поллок]]'' |- |• [[Том Хэнкс]] ||[[Аласталған (фильм, 2000)|Аласталған]] ||''Чак Ноланд'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2002)|74-ші (2002)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Denzel Washington.jpeg|позиция=center|ені=95|жалпы=125|жоғары=34|оңға=|төмен=39|солға=19|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дензел Вашингтон]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Жаттығу күні]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''детектив Алонзо Харрис''''' |- |• [[Рассел Кроу]] ||[[Тамаша ақыл]] ||''[[Джон Форбс Нэш]]'' |- |• [[Шон Пенн]] ||[[Мен — Сэм]] ||''Сэм Доусон'' |- |• [[Уилл Смит]] ||[[Али (фильм)|Али]] ||''[[Мұхаммед Әли]]'' |- |• [[Том Уилкинсон]] ||[[Жатын бөлмеде]] ||''Мэтт Фоулер'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2003)|75-ші (2003)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Adrien Brody Cannes 2008.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=15|оңға=|төмен=11|солға=4|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдриен Броуди]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Пианист (фильм)|Пианист]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Владислав Шпильман]]''''' |- |• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Нью-Йорк бандылары]] ||''Билл Каттинг'' |- |• [[Николас Кейдж]] ||[[Адаптация (фильм)|Адаптация]] ||''Чарли Кауфман / Дональд Кауфман'' |- |• [[Майкл Кейн]] ||[[Тыныш америкалық (фильм, 2002)|Тыныш америкалық]] ||''Томас Фаулер'' |- |• [[Джек Николсон]] ||[[Шмидт туралы]] ||''Уоррен Шмидт'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2004)|76-шы (2004)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Sean Penn, 2006.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=120|жоғары=|оңға=25|төмен=95|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Сырлы өзен]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джимми Маркум''''' |- |• [[Джонни Депп]] ||[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]] ||''капитан Джек Торғай'' |- |• [[Бен Кингсли]] ||[[Құм мен тұман үйі]] ||''Масуд Амир Бехрани'' |- |• [[Джуд Лоу]] ||[[Суық тау]] ||''Инман'' |- |• [[Билл Мюррей]] ||[[Аударудың қиыншылықтары]] ||''Боб Харрис'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2005)|77-ші (2005)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jamie Foxx face.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=15|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джейми Фокс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рэй Чарльз]]''''' |- |• [[Джонни Депп]] ||[[Қияли мекен (фильм)|Қияли мекен]] ||''[[Джеймс Мэтью Барри]]'' |- |• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Авиатор (фильм)|Авиатор]] ||''[[Говард Хьюз]]'' |- |• [[Клинт Иствуд]] ||[[Миллион долларлық ботам]] ||''Фрэнки Данн'' |- |• [[Дон Чидл]] ||[[Отель «Руанда»]] ||''[[Пол Русесабагина]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2006)|78-ші (2006)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=PhilipSeymourHoffmanSept2010 cropped.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=9|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Филип Сеймур Хоффман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Капоте (фильм)|Капоте]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Трумен Капоте]]''''' |- |• [[Хит Леджер]] ||[[Күдіс тау]] ||''Эннис Дел Мар'' |- |• [[Дэвид Стрэтэйрн]] ||[[Қайырлы түн және іске сәт]] ||''[[Эдвард Мэроу]]'' |- |• [[Хоакин Феникс]] ||[[Сызықтан басып өту (фильм)|Сызықтан басып өту]] ||''[[Джонни Кэш]]'' |- |• [[Терренс Ховард]] ||[[Әбігерлік пен ағын]] ||''Диджей'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2007)|79-шы (2007)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Forest Whitaker.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=38|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Форест Уитакер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Шотландияның соңғы патшасы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Иди Амин]]''''' |- |• [[Райан Гослинг]] ||[[Жарты-Нельсон]] ||''Дэн Данн'' |- |• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Қанды алмаз]] ||''Дэнни Арчер'' |- |• [[Питер О’Тул]] ||[[Венера (фильм)|Венера]] ||''Морис'' |- |• [[Уилл Смит]] ||[[Бақытты қуу]] ||''[[Крис Гарднер]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2008)|80-ші (2008)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis 2007 (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=30|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Дэниел Плэйнвью''''' |- |• [[Джонни Депп]] ||[[Суини Тодд, Флит-стриттің жынды шаш алушысы]] ||''Суини Тодд'' |- |• [[Томми Ли Джонс]] ||[[Эла алқабында]] ||''Хэнк Дирфилд'' |- |• [[Джордж Клуни]] ||[[Майкл Клейтон]] ||''Майкл Клейтон'' |- |• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Шығыс уәделері]] ||''Николай Лужин'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2009)|81-ші (2009)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=SeanPennAAFeb09.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=43|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Шон Пенн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Харви Милк (фильм)|Харви Милк]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Харви Милк]]''''' |- |• [[Ричард Дженкинс]] ||[[Келуші (фильм)|Келуші]] ||''Уолтер Вэйл'' |- |• [[Фрэнк Ланджелла]] ||[[Фрост Никсонға қарсы]] ||''[[Ричард Никсон]]'' |- |• [[Брэд Питт]] ||[[Бенджамин Баттонның сырлы хикаясы]] ||''Бенджамин Баттон'' |- |• [[Микки Рурк]] ||[[Рестлер (фильм)|Рестлер]] ||''Рэнди Робинсон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2010)|82-ші (2010)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jeff Bridges cropped 2010.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=11|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Джефф Бриджес]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Ессіз жүрек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Отис «Бэд» Блэйк''''' |- |• [[Джордж Клуни]] ||[[Аспанға ғой]] ||''Райан Бингэм'' |- |• [[Джереми Реннер]] ||[[Дауыл билеушісі]] ||''сержант Уильям Джеймс'' |- |• [[Колин Ферт]] ||[[Жалғыз басты ер (фильм)|Жалғыз басты ер]] ||''Джордж Фальконер'' |- |• [[Морган Фримен]] ||[[Invictus]] ||''[[Нельсон Мандела]]'' |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2011)|83-ші (2011)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Flickr - nicogenin - 66ème Festival de Venise (Mostra) (56) Colin Firth.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=19|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Колин Ферт]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Патша сөйлейді!]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''патша [[Георг VI]]''''' |- |• [[Джесси Айзенберг]] ||[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]] ||''[[Марк Цукерберг]]'' |- |• [[Хавьер Бардем]] ||[[Бьютифул]] ||''Узбаль'' |- |• [[Джефф Бриджес]] ||[[Шынайы қаттылық]] ||''Рубен Когберн'' |- |• [[Джеймс Франко]] ||[[127 сағат]] ||''Арон Ралстон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2012)|84-ші (2012)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Jean Dujardin Cannes 2011.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=27|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Жан Дюжарден]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Джордж Валентин''''' |- |• [[Демиан Бичир]] ||[[Жақсырақ өмір]] ||''Карлос Галиндо'' |- |• [[Джордж Клуни]] ||[[Ұрпақтар]] ||''Мэтт Кинг'' |- |• [[Гэри Олдман]] ||[[Тыңшы, шық әрі!]] ||''Джордж Смайли'' |- |• [[Брэд Питт]] ||[[Бәрін өзгерткен адам]] ||''Билли Бин'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2013)|85-ші (2013)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Daniel Day-Lewis2 Berlinale 2008 (2).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=15|солға=3|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Дэниел Дэй-Льюис]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Авраам Линкольн]]''''' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Экипаж (фильм, 2012)|Экипаж]] ||''капитан Уильям «Уип» Уитакер'' |- |• [[Хью Джекман]] ||[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]] ||''Жан Вальжан'' |- |• [[Брэдли Купер]] ||[[Менің жігітім — есуас]] ||''Пэт Солитано'' |- |• [[Хоакин Феникс]] ||[[Шебер (фильм, 2012)|Шебер]] ||''Фредди Куэлл'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2014)|86-шы (2014)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Matthew McConaughey 2011 AA.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=3|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Мэттью Макконахи]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Далластық сатып алушылар клубы]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Рон Вудруф]]''''' |- |• [[Кристиан Бейл]] ||[[Америкаша алаяқтық]] ||''Ирвинг Розенфельд'' |- |• [[Брюс Дерн]] ||[[Небраска (фильм)|Небраска]] ||''Вуди Грант'' |- |• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Уолл-стрит қасқыры]] ||''[[Джордан Белфорт]]'' |- |• [[Чиветел Эджиофор]] ||[[12 жылдық құлдық]] ||''[[Соломон Нортап]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2015)|87-ші (2015)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Eddie Redmayne at TIFF 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=135|жоғары=3|оңға=|төмен=37|солға=20|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Эдди Редмэйн]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Бәрін қамтитын теория]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Стивен Хокинг]] |- |• [[Стив Карелл]] ||[[Түлкі аңшысы]] ||''[[Джон Дюпон]]'' |- |• [[Брэдли Купер]] ||[[Америкалық мерген]] ||''Крис Кайл'' |- |• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Имитациямен ойнау]] ||''[[Алан Тьюринг]]'' |- |• [[Майкл Китон]] ||[[Бёрдмэн]] ||''Ригган Томсон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2016)|88-ші (2016)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Leonardo DiCaprio 2014.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=100|төмен=35|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82" |• '''[[Леонардо Ди Каприо]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Аман қалған (фильм)|Аман қалған]] ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Хью Гласс]]'' |- |• [[Брайан Крэнстон]] ||[[Трамбо (фильм, 2015)|Трамбо]] ||''[[Далтон Трамбо]]'' |- |• [[Мэтт Деймон]] ||[[Марстық (фильм)|Марстық]] ||''Марк Уотни'' |- |• [[Майкл Фассбендер]] ||[[Стив Джобс (фильм)|Стив Джобс]] ||''[[Стив Джобс]]'' |- |• [[Эдди Редмэйн]] ||[[Даниялық қыз]] ||''Эйнар Вегенер / Лили Эльбе'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2017)|89-шы (2017)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Casey_Affleck_at_the_Manchester_by_the_Sea_premiere_(30199719155)_(cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=3|оңға=|төмен=17|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Кейси Аффлек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Теңізге жақын Манчестер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ли Чендлер''''' |- |• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Хэксо Ридж]] ||''[[Десмонд Досс]]'' |- |• [[Райан Гослинг]] ||[[Ла-Ла Ленд]] ||''Себастьян Уайлдер'' |- |• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Капитан Фантастик]] ||''Бен Кэш'' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Қоршаулар (фильм)|Қоршаулар]] ||''Трой Максон'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2018)|90-шы (2018)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Gary Oldman by Gage Skidmore.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=43|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Гэри Олдман]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Қараңғы кезеңдер]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Уинстон Черчилль]]''''' |- |• [[Тимоти Шаламе]] ||[[Өз есіміңмен мені ата]] ||''Элио Перлман'' |- |• [[Дэниел Дэй-Льюис]] ||[[Елес жіп]] ||''Рейнольдс Джеремайя Вудкок'' |- |• [[Дэниел Калуя]] ||[[Әрірек]] ||''Крис Вашингтон'' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Роман Израэл, Esq.]] ||''Роман Дж. Израэл'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2019)|91-ші (2019)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Rami Malek in 2015 (2) (cropped).jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=115|төмен=35|солға=10|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Рами Малек]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Богемиялық рапсодия (фильм)|Богемиялық рапсодия]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Фредди Меркьюри]]''''' |- |• [[Кристиан Бейл]] ||[[Билік (фильм, 2018)|Билік]] ||''[[Дик Чейни]] |- |• [[Брэдли Купер]] ||[[Жұлдыз туыпты (фильм, 2018)|Жұлдыз туыпты]] ||''Джексон Мэйн |- |• [[Уиллем Дефо]] ||[[Ван Гог. Мәңгіліктің табалдырығы]] ||''[[Винсент ван Гог]] |- |• [[Вигго Мортенсен]] ||[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] ||''[[Тони Лип]] |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2020)|92-ші (2020)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Joaquin Phoenix at the 2018 Berlin Film Festival.jpg|позиция=center|ені=95|жалпы=95|жоғары=3|оңға=|төмен=12|солға=|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|• '''[[Хоакин Феникс]] ||style="background:#EEDD82"|'''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] ||style="background:#EEDD82"|'''''Артур Флек / Джокер |- |• [[Антонио Бандерас]] ||[[Ауырсыну және даңқ]] ||''Сальвадор Майо |- |• [[Леонардо Ди Каприо]] ||[[Голливудта болған оқиға]] ||''Рик Далтон |- |• [[Адам Драйвер]] ||[[Бір отау]] ||''Чарли Барбер |- |• [[Джонатан Прайс]] ||[[Екі Папа]] ||''[[Франциск (рим папасы)|кардинал Хорхе Марио Бергольо]] |- |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" style="width: 100%;" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |- ! width="5%" | Рәсім ! width="10%" | Сурет ! width="25%" | Актёр ! width="25%" | Фильм ! width="25%" | Рөлі |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2021)|93-ші (2021)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=AnthonyHopkins10TIFF.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|★ '''[[Энтони Хопкинс]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Энтони''''' |- |• [[Риз Ахмед]] ||[[Металл дыбысы]] ||''Рубен Стоун'' |- |• [[Чедвик Боузман]] {{comment|†|өлімнен кейінгі номинация}}||[[Ма Рейни: блюздің анасы]] ||''Ливи Грин'' |- |• [[Стивен Ён]] ||[[Минари (фильм)|Минари]] ||''Джейкоб Ли'' |- |• [[Гэри Олдман]] ||[[Манк (фильм)|Манк]] ||''[[Херман Манкевич]]'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2022)|94-ші (2022)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=TechCrunch Disrupt 2019 (48834434641) (cropped).jpg|100px|позиция=center|ені=95|жалпы=100|жоғары=|оңға=|төмен=35|солға=2|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|★ '''[[Уилл Смит]]''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Патша Ричард]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Ричард Уильямс''''' |- |• [[Хавьер Бардем]] ||[[Рикардо болу]] ||''[[Деси Арнас]]'' |- |• [[Дензел Вашингтон]] ||[[Макбет (фильм, 2021)|Макбет]] ||''[[Макбет|лорд Макбет]]'' |- |• [[Эндрю Гарфилд]] ||[[Тик-так, бум!]] ||''[[Джонатан Ларсон]]'' |- |• [[Бенедикт Камбербэтч]] ||[[Төбет билігі]] ||''Фил Бербэнк'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2023)|95-ші (2023)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Brendan Fraser October 2022.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|★ '''[[Брендан Фрейзер]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''[[Кит (фильм, 2022)|Кит]]''' ||style="background:#EEDD82"|'''''Чарли''''' |- |• [[Остин Батлер]] ||[[Элвис (фильм)|Элвис]] ||''[[Элвис Пресли]]'' |- |• [[Пол Мескал]] ||[[Күнім менің (фильм)|Күнім менің]] ||''Калум Патерсон'' |- |• [[Билл Найи]] ||[[Өмір сүру (фильм, 2022)|Өмір сүру]] ||''Родни Уильямс'' |- |• [[Колин Фаррелл]] ||[[Инишерин баншилері]] ||''Патрик Салливан'' |- | rowspan=5|<center>'''[[Оскар (2024)|96-ші (2024)]]''' | rowspan=5 align="center"|{{сурет бөлігі|сур=Cillian Murphy-2014.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=|оңға=|төмен=27|солға=10|жақтау=жоқ}} |style="background:#EEDD82"|★ '''[[Киллиан Мёрфи]] ''' ||style="background:#EEDD82"| '''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»''' ||style="background:#EEDD82"|'''''[[Роберт Оппенгеймер]]''''' |- |• [[Брэдли Купер]] || «[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]» || ''[[Леонард Бернстайн]]'' |- |• [[Колман Доминго]] || «[[Растин (фильм)|Растин]]» || ''[[Байард Растин]]'' |- |• [[Джеффри Райт]] || «[[Америкалық шығарма]]» || ''Телониус Эллисон'' |- |• [[Пол Джаматти]] || «[[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]» || ''Пол Ханэм'' |- | rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2025)|97-ші (2025)]]''' | rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Adrien_Brody-61584.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=10|оңға=|төмен=38|солға=5|жақтау=жоқ}} | style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Эдриен Броуди]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Бруталист]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Ласло Тот''''' |- | • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Боб Дилан: Ешкім білмейтін]]» || ''[[Боб Дилан]]'' |- | • [[Колман Доминго]] || «[[Синг-Синг (фильм, 2023)|Синг-Синг]]» || ''Джон «Дивайн Джи» Уитфилд'' |- | • [[Рэйф Файнс]] || «[[Конклав (фильм)|Конклав]]» || ''кардинал Томас Лоуренс'' |- | • [[Себастиан Стэн]] || «[[Шәкірт: Трамптың өрлеуі]]» || ''[[Дональд Трамп]]'' |- | rowspan="5" | <center>'''[[Оскар (2026)|98-ші (2026)]]''' | rowspan="5" align="center" | {{сурет бөлігі|сур=Michael B Jordan - Sinners.jpg|110px|позиция=center|ені=95|жалпы=110|жоғары=5|оңға=|төмен=20|солға=5|жақтау=жоқ}} | style="background:#FAEB86" | ★ '''[[Майкл Б. Джордан]]''' || style="background:#FAEB86" | '''«[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]»''' || style="background:#FAEB86" | '''''Элайджа «Түтін» Мур / Элиас «Күл» Мур''''' |- | • [[Тимоти Шаламе]] || «[[Марти Суприм]]» || ''Марти Маузер'' |- | • [[Леонардо Ди Каприо]] || «[[Шайқас артынан шайқас]]» || ''Боб «Геттолық Пэт» Фергюсон'' |- | • [[Итан Хоук]] || «[[Көгілдір ай (фильм, 2025)|Көгілдір ай]]» || ''Лоренц Харт'' |- | • [[Вагнер Моура]] || «[[Құпия агент (фильм, 2025)|Құпия агент]]» || ''Арманду Солимойнс / Фернанду Солимойнс'' |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Үздік актер үшін Оскар сыйлығы}} {{Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] ovzdimct61ss1h4ubqmr1dlzuu6l9jy 0 709022 3634199 3633641 2026-07-24T10:25:42Z WellDone7 181682 Осы бетте кейбір ақпарат ескі болып кетті, сол себептен бұрын жаңадан жөнделген орыс тіліндегі парақшасына сай /* Саяси көзқарасы */ 1) Депутаттық қызметке аустырылды. 2) Сонымен қатар, Алматы қаласы мәслихатындағы қызметі туралы ақпарат толтырдым. 3634199 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = Константин Викторович Авершин | Шынайы есімі = {{lang-ru|Константин Викторович Авершин}} | Суреті = Konstantin Averşin (2023-05-15).jpg | Сурет ені = | Атауы = Авершин, 2023 жыл | Титулы = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII шақырылымы]]ның депутаты | Ту = Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg | Ту2 = Emblem of Kazakhstan latin.svg | Басқара бастады = 29 наурыз 2023 | Басқаруын аяқтады = 30 маусым 2026 | Президент = | Премьер = | Вице-президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII шақырылымы]]ның депутаты | Ту_2 = Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg | Ту2_2 = Emblem of Kazakhstan latin.svg | Басқара бастады_2 = 29 наурыз 2022 | Басқаруын аяқтады_2 = 19 қаңтар 2023 | Президент_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = [[Алматы қаласы мәслихаты]] VI және VII шақырылымының депутаты | Ту_3 = Almaty City Maslihat.svg | Ту2_3 = Flag of Almaty.svg | Басқара бастады_3 = 2016 | Басқаруын аяқтады_3 = 28 наурыз 2022<ref name="zakonkz" /> | мәтін2_3 = [[Бауыржан Қыдырғалиұлы Байбек|Бауыржан Байбек]]<br>[[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев|Бақытжан Сағынтаев]]<br>[[Ерболат Асқарбекұлы Досаев|Ерболат Досаев]] | тақырыпша2_3 = [[Алматы әкімі|Әкімі]] | Туған күні = 7.10.1976 | Туған жері = {{туғанжері|Талдықорған|Талдықорғанда}}, [[Талдықорған облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Туған кездегі есімі = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = Роза Алмаханқызы Авершина (1981 туған)<ref name="zakonkz">{{Cite web|url=https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=37896981|title=Авершин Константин Викторович|lang=ru|accessdate=2023-09-03}}</ref> | Балалары = 4 баласы бар:<ref name="resmiy" /><br>'''қыздары''' Сәбина (2009 туған) және Доминика (2012 туған)<ref name="zakonkz" /> | Партиясы = [[Аманат (партия)|Аманат]] (2016 бері) | Білімі = 1) Беллербис коллежді ([[Брайтон]], 1995)<br>2) Англия Рускин Университеті ([[Кембридж]], 1998)<br>3) Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясы (2018) | Мамандығы = бизнес және экономика (1998) | Ғылыми дәрежесі = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Атағы = [[Капитан (әскери атақ)|капитан]] | Қызмет еткен жылдары = 2001–2009 | Құрамында болды = | Әскер түрі = {{flagicon image|Символика КНБ Эмблема Флаг Шеврон Трафарет 021012.jpg|border}} [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті|ҚР ҰҚК]] | Марапаттары = {{Құрмет ордені}} {{Парасат ордені}} | Қолтаңбасы = }} '''Константин Викторович Авершин''' ([[7 қазан]] [[1976 жыл]], [[Талдықорған]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — қазақстандық кәсіпкер, қоғамдық-саяси қайраткер. 2022 жылғы наурыздан бастап [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII]]–[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII]] шақырылымдарының депутаты. == Өмірбаяны == 1995 жылы Bellerbys колледжін (Брайтон, Ұлыбритания) «Бизнес және экономика» мамандығы бойынша тәмамдады, 1998 жылы Anglia Ruskin University-де (Кембридж, Ұлыбритания) бакалавриат бағдарламасын аяқтады, 2018 жылы Ресей халық шаруашылығы және мемлекеттік басқару академиясында MBA дәрежесін алды. 1998–1999 жылдары — «KEGOC» ААҚ коммерциялық департаментінің маманы. 1999–2001 жылдары — «Кедентранссервис» ЖАҚ коммерциялық департаментінің бас менеджері. 2001–2009 жылдары — Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің № 62156 әскери бөлімінде қызмет өткерді. 2009–2011 жылдары — Europe Aviation компаниясының өңірлік өкілі. 2013 жылдан бастап — «Red Dragon Almaty» ЖШС құрылтайшысы, Алматы қаласындағы «Red Dragon» сауда белгісі мен сауда желісінің иесі. 2016 жылы Алматы қаласы мәслихатының VI шақырылымының депутаты болып сайланды (2016–2021). 2020 жылғы желтоқсанда «Nur Otan» партиясынан Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына кандидат болды (2022 жылғы наурыздан бастап партия «Amanat» партиясы болып қайта аталды). 2022 жылғы 29 наурызда партиялық тізім бойынша бос депутаттық мандатты алып, Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VII шақырылымының депутаты болды<ref>[https://kaz.inform.kz/news/konstantin-avershin-parlament-mazhilisi-deputaty-boldy_a3916434/ Константин Авершин Парламент Мәжілісі депутаты болды]</ref>. 2023 жылғы 29 наурыздан 2026 жылғы 30 маусымға дейін — «Аманат» партиясының партиялық тізімі бойынша Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің VIII шақырылымының депутаты<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kto-est-kto-v-novom-majilise-polnyiy-spisok-494753/ Кто есть кто в новом Мажилисе. Полный список: 29 марта 2023 09:02 - новости на Tengrinews.kz]</ref>. == Депуттаттық қызмет == === ''Алматы қаласы мәслихатындағы қызметі'' === Алматы қаласы мәслихатының депутаты болған кезеңде кәсіпкерлік, қала экономикасы, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және қалалық ортаны дамыту мәселелері жөніндегі комиссияның төрағасы болды. Комиссия жұмысы аясында қалалық инфрақұрылымға, коммуналдық қызметтердің жұмысына, денсаулық сақтау жүйесіне, кәсіпкерлікті қолдауға, бюджет қаражатын жұмсаудың тиімділігіне, сондай-ақ жекелеген мемлекеттік және квазимемлекеттік құрылымдардың жұмыс сапасына қатысты қоғамда кеңінен талқыланған және әлеуметтік тұрғыдан өзекті мәселелердің кең ауқымын көтерді<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/maslihatam-nujno-perestat-notarialnoy-palatoy-akimata-464563/ ”Маслихатам нужно перестать быть нотариальной палатой акимата” - депутат Авершин: 19 марта 2022 17:53 - новости на Tengrinews.kz]</ref>. Қоғамдық маңызы бар мәселелерді қарау кезіндегі қатаң әрі тікелей ұстанымы, сондай-ақ қаланы басқару, әлеуметтік саясат және лауазымды тұлғалардың жауапкершілігі мәселелері жөніндегі қоғамдық талқылауларға белсенді қатысуы арқылы танымал болды. Өз қызметінде парламенттік және қоғамдық бақылауды күшейту, мемлекеттік үдерістердің ашықтығын арттыру және қабылданатын шешімдер үшін басшылардың жеке жауапкершілігін күшейту қажеттігін бірнеше рет көтерді<ref>[https://informburo.kz/stati/tam-tiurma-i-pustyr-strasti-vokrug-pereezda-detskogo-doma-iz-almaty-v-konaev-ne-utixaiut "Там тюрьма и пустырь". Страсти вокруг переезда детского дома из Алматы в Конаев не утихают - informburo.kz]</ref><ref>[https://informburo.kz/stati/170-napadenii-na-vracei-kto-zashhitit-medikov-ot-neadekvatnyx-pacientov 170 нападений на врачей. Кто защитит медиков от неадекватных пациентов? - informburo.kz]</ref><ref>[https://informburo.kz/mneniya/konstantin-aversin/v-farmsektore-slozilas-sxema-kotoruiu-mozno-oxarakterizovat-kak-fiktivnoe-otecestvennoe-proizvodstvo В фармсекторе сложилась схема, которую можно охарактеризовать как фиктивное отечественное производство - informburo.kz]</ref>. Саяси және қоғамдық ортада мемлекеттік қызмет, кәсіпкерлік қызмет және өкілді билік органдарындағы жұмыс тәжірибесін ұштастыратын, мәселелерді шешудің практикалық әрі жүйелі тәсілін қолдайтын тұлға ретінде белгілі<ref>[https://informburo.kz/mneniya/konstantin-aversin/tam-gde-poiavliaiutsia-sverxinteresy-osobenno-vazno-sverxvnimanie-obshhestva Там, где появляются сверхинтересы, особенно важно сверхвнимание общества - informburo.kz]</ref>. == Жеке өмірі == Константин Авершинның әйелі — [[қоңырат]] руынан шыққан.<ref name="talaptalks">{{YouTube|HPTRPpRGldo|Национал-патриот Авершин. Я — алматинец. Часть 1.}}</ref> Роза Алмаханқызы Авершина (1981 жылы туған). Екі қызы, Сәбина (2009 жылы туған) және Доминика (2012 жылы туған) бар.<ref name="zakonkz" /> Авершинның 4 баласы бар.<ref name="resmiy">{{Cite web|url= https://www.parlam.kz/kk/blogs/avershin/Biography |title= АВЕРШИН КОНСТАНТИН ВИКТОРОВИЧ |lang= kk |publisher= [[Қазақстан Республикасы Парламентінің Мәжілісі|Қазақстан Мәжілісі]]нің ресми сайты |accessdate= 2023-09-01}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240325181602/https://www.parlam.kz/kk/blogs/avershin/Biography |date= 2024-03-25}}</ref> [[Орыс тілі|Орыс]], [[Ағылшын тілі|ағылшын]]<ref name="zakonkz" /> және [[Қазақ тілі|қазақ]]<ref name="talaptalks" /> тілдерін меңгерген. == Марапаттары == Авершинның марапаттары:<ref name="zakonkz" /> * 3-дәрежелі «ҰҚК — КНБ — Қазақстан» арнайы белгісі (2007) * «Экономика мақтанышы» ордені (2016) * «Арнайы жасақтағы қызметі үшін» медалі (2014) * [[Құрмет ордені]] (2017) * Алматы облысы Ішкі істер департаментінің «Қоғамдық тәртіпті қорғауды қамтамасыз етуге және ауыр қылмыстарды ашуға қосқан үлесі мен көмегі үшін» Алғыс хаты және қол сағаты (2015) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]] [[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VII шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжілісінің VIII шақырылымының депутаттары]] dey4xtj817pxvbycfzyyjt92fdpgeev 0 719255 3633897 3589674 2026-07-23T19:13:23Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633897 wikitext text/x-wiki {{Қарулы қақтығыс | conflict = Орыс-украин соғысы | partof = [[Посткеңестік қақтығыстар]] | date = [[20 ақпан]] [[2014 жыл]] - қазіргі уақыт | territory = [[Қырым аннексиясы]] <br> ДХР және ЛХР тәуелсіздігін жариялау және оларды Ресейдің қолдауы <br> [[Донбастағы соғыс]]<br> Ресей-Украина дағдарысы (2021-2022) <br> Ресейдің ДХР мен ЛХР-ді мойындауы <br> [[Украинаның басып алынған аумақтарының аннексиясы (2022)|Украинаның басып алынған аумақтарының аннексиясы]]<br> [[Ресей басып алған Украина территориялары|Ресей оккупациясы]] | status = | combatant1 = '''{{Байрақ|Украина}}''' <br> 2022 жылдан бастап Украинаға көмек көрсететін елдер туралы ақпаратты Украинаға әскери Көмек бөлімінен қараңыз | combatant2 = '''{{Байрақ|Ресей}}''' * {{Байрақ|ДХР}} * {{Байрақ|ЛХР}}| commander1 = '''{{Байрақ|Украина}}''' {{plainlist| * [[Володимир Олександрович Зеленський|Володимир Зеленський]]<br/>(2019–қазіргі уақыт) * [[Петро Олексійович Порошенко|Петро Порошенко]]<br/>(2014–2019) * Александр Турчинов<br />(2014) * Андрей Загороднюк<br />(2019–2020) * Степан Полторак<br />(2014–2019) * Валерий Гелетей<br />(2014) * Игорь Тенюх<br />(2014) * Валерий Залужный<br />(2021–қазіргі уақыт) * Руслан Хомчaк<br />(2019–2021) * Арсен Аваков<br />(2014–2021) }} | commander2 = '''{{Байрақ|Ресей}}''' {{plainlist| * [[Владимир Путин]] * [[Сергей Күжүгетұлы Шойгу|Сергей Шойгу]] * Валерий Герасимов * [[Евгений Викторович Пригожин|Евгений Пригожин]]<br />(2014–2023) * Александр Захарченко<br />(2014–2018) * Денис Пушилин<br />(2018–қазіргі уақыт) * Павел Губарев<br />(2014) * Игорь Гиркин<br />(2014) * Леонид Пасечник<br />(2017–қазіргі уақыт) * Игорь Плотницкий<br />(2014–2017) * Валерий Болотов<br />(2014) }} |орын=[[Украина]], [[Ресей]], [[Қара теңіз]]|себебі=[[Еуромайдан|Украинаның Еуропалық және еуроатлантикалық интеграцияға деген ұмтылысы]], Ресейлік империализм|casus=[[Еуромайдан|Украинаның Еуропалық және еуроатлантикалық интеграцияға деген ұмтылысы]], Ресейлік империализм|шығындар2=* ''Ресей, ДХР, ЛХР:'' ~40305 қаза тапты<ref>{{Cite news |title=Defence Minister Says 5,937 Russian Soldiers Killed In Ukraine |work=[[Associated Press]] |url=https://www.barrons.com/news/defence-minister-says-5-937-russian-soldiers-killed-in-ukraine-01663743607?refsec=topics_afp-news |access-date=21 September 2022 |accessdate=2022-09-23 |archivedate=2022-09-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922132853/https://www.barrons.com/news/defence-minister-says-5-937-russian-soldiers-killed-in-ukraine-01663743607?refsec=topics_afp-news }}</ref><ref>[https://poternet.site/statistic Статистика] {{Wayback|url=https://poternet.site/statistic |date=20230812140548 }} // Потерь.НЕТ</ref> (2014 жылғы 20 ақпаннан 2023 жылғы 1 қарашаға дейін атаулы түрде расталған шығындар)<br> 5300-ден астам тұтқын<ref>{{Cite web |url=https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/ukraine-holding-562-russian-prisoners-of-war/2540425 |title=Ukraine holding 562 Russian prisoners of war |access-date=2022-04-30 |archive-date=2022-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320062112/https://www.aa.com.tr/en/russia-ukraine-war/ukraine-holding-562-russian-prisoners-of-war/2540425 |deadlink=no }}</ref><ref name="автоссылка4">{{Cite web |url=https://ukraine.un.org/sites/default/files/2022-02/Conflict-related%20civilian%20casualties%20as%20of%2031%20December%202021%20(rev%2027%20January%202022)%20corr%20EN_0.pdf |title="Conflict-related civilian casualties in Ukraine" (PDF). OHCHR. 27 January 2022. Retrieved 27 January 2022. |access-date=2022-04-28 |archive-date=2022-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421134529/http://ukraine.un.org/sites/default/files/2022-02/Conflict-related%20civilian%20casualties%20as%20of%2031%20December%202021%20(rev%2027%20January%202022)%20corr%20EN_0.pdf |deadlink=no }}</ref><ref name="автоссылка2">{{cite web|url=http://en.molbuk.ua/podii-na-pivdennomu-shodi/88050-boyovyky-utrymuyut-u-poloni-180-ukrayinskykh-viyskovosluzhbovciv.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402103942/http://en.molbuk.ua/podii-na-pivdennomu-shodi/88050-boyovyky-utrymuyut-u-poloni-180-ukrayinskykh-viyskovosluzhbovciv.html|url-status=dead|archive-date=2 April 2015|title=Militants held in captivity 180 Ukrainian servicemen|work=Ukraine News: Information portal newspaper "Young Bukovynets"|date=16 March 2015|access-date=14 August 2016}}</ref><ref name="автоссылка3">{{cite web|url=http://tass.ru/en/world/894067|title=Ukraine frees two prisoners — DPR ombudsman|date=12 August 2016|access-date=12 August 2016|archive-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917121957/http://tass.ru/en/world/894067|url-status=live}}</ref><br> 100-ден астам танк<ref>[https://web.archive.org/web/20160614013726/http://www.iiss.org/en/publications/military%20balance/issues/the-military-balance-2016-d6c9 The Military Balance 2016]</ref> (2016 жылғы ақпандағы жағдай бойынша)<br> 1,5 - 2 мың БМП<ref>{{Cite web |url=http://24tv.ua/stalo_vidomo_skilki__viyskovoyi_tehniki_rosiya_vtratila_na_donbasi_n690212 |title=Стало відомо, скільки військової техніки Росія втратила на Донбасі. 27.05.2016, 22:03 |accessdate=27.05.2016 |archive-date=28.05.2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160528150039/http://24tv.ua/stalo_vidomo_skilki__viyskovoyi_tehniki_rosiya_vtratila_na_donbasi_n690212 }}</ref> (2016 жылғы мамырдағы жағдай бойынша)<br>|шығындар1=* ''Украина:'' 14 567 қайтыс болды<ref>{{cite web |title=Чому ми досі нічого не знаємо про втрати української армії у війні |url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-60632408 |website=BBC |accessdate=10 березня 2022 |date=9 березня 2022 |archive-date=2022-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309173631/https://www.bbc.com/ukrainian/features-60632408 |deadlink=no }}</ref> (2014 жылдың 18 наурызынан 2023 жылдың 30 қазанына дейін" Украина үшін қаза тапқандарды еске алу кітабының " аттас расталған деректері)<br> 9 700–10 700 жарақат алды<br> * 2768 тұтқындалды<ref>{{cite web|url=https://en.molbuk.ua/podii-na-pivdennomu-shodi/88050-boyovyky-utrymuyut-u-poloni-180-ukrayinskykh-viyskovosluzhbovciv.html|title=Militants held in captivity 180 Ukrainian servicemen|access-date=16 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402103942/https://en.molbuk.ua/podii-na-pivdennomu-shodi/88050-boyovyky-utrymuyut-u-poloni-180-ukrayinskykh-viyskovosluzhbovciv.html|archive-date=2 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|author=Isaac Webb|url=https://www.themoscowtimes.com/2015/04/22/an-eye-for-an-eye-ukraines-pow-problem-a46006|title=An Eye for an Eye: Ukraine's POW Problem|url-status=live|work=[[The Moscow Times]]|date=22 April 2015|access-date=25 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518104331/https://themoscowtimes.com/opinion/opinion/article/an-eye-for-an-eye-ukraines-pow-problem/519579.html|archive-date=18 May 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://zik.ua/en/news/2015/05/02/donbas_rebels_still_hold_300_ukraine_army_servicemen_and_civilians_prisoners_586256|title=Donbas rebels still hold 300 Ukraine army servicemen and civilians prisoners|work=zik.ua|date=2 May 2015|access-date=2022-04-09|archive-date=2020-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126160444/https://zik.ua/en/news/2015/05/02/donbas_rebels_still_hold_300_ukraine_army_servicemen_and_civilians_prisoners_586256|deadlink=no}}</ref> * 9268 Қырымды аннексиялау кезінде Ресей Федерациясының жағына өтті<ref>{{cite web|url=https://www.globalsecurity.org/military/world/ukraine/personnel.htm|title=Ukrainian Military Personnel|first=John|last=Pike|website=www.globalsecurity.org|access-date=2022-04-09|archive-date=2021-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227173810/https://www.globalsecurity.org/military/world/ukraine/personnel.htm|deadlink=no}}</ref> * 300 танкілер<ref>{{cite web|url=https://www.depo.ua/rus/war/chomu-modernizaciya-tankiv-t-64-prinositsya-v-zhertvu-oplotam-20180517775415|title=В жертву "Оплотам": Почему тормозит модернизация Т-64|website=www.depo.ua|access-date=2022-04-16|archive-date=2021-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203012222/https://www.depo.ua/rus/war/chomu-modernizaciya-tankiv-t-64-prinositsya-v-zhertvu-oplotam-20180517775415|deadlink=no}}</ref> * 38-ден астам тікұшақ (2022 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша)<ref>{{Cite web |url=http://zik.ua/news/2017/02/15/minoborony_pryhovuie_realnu_kilkist_aviakatastrof_v_zoni_ato__eksklyuzyv_1044081 |title=Міноборони приховує реальну кількість авіакатастроф в зоні АТО, — ексклюзив ZIKу. 15.02.2017, 13:17 |accessdate=15.02.2017 |archive-date=15.02.2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215124524/http://zik.ua/news/2017/02/15/minoborony_pryhovuie_realnu_kilkist_aviakatastrof_v_zoni_ato__eksklyuzyv_1044081 }}</ref> * 70-тен астам ұшақ (2023 жылғы наурыздағы жағдай бойынша)<ref>{{cite web|url=http://www.militaryparitet.com/ttp/data/ic_ttp/7092/|title=ПРЕДСТАВИТЕЛЬ ВВС УКРАИНЫ РАССКАЗАЛ В ЛОНДОНЕ О ПОТЕРЯХ И ПЕРСПЕКТИВАХ ВОЕННОЙ АВИАЦИИ СТРАНЫ|language=ru|date=20 November 2014|access-date=2023-03-05|archive-date=2020-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111190851/http://www.militaryparitet.com/ttp/data/ic_ttp/7092/|deadlink=no}}</ref><ref>{{cite web |last=Pocock |first=Chris |date=24 November 2014 |title=Ukraine Has Lost 22 Aircraft to Rebel Forces |url=https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2014-11-26/ukraine-has-lost-22-aircraft-rebel-forces |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220316030653/https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2014-11-26/ukraine-has-lost-22-aircraft-rebel-forces |archive-date=16 March 2022 |work=ainonline.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.slovoidilo.ua/articles/7971/2015-03-01/poteri-ukrainskoj-voennoj-tehniki-infografika.html|title=Втрати української військової техніки (інфографіка)|language=uk|date=1 March 2015|access-date=2023-03-05|archive-date=2021-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416092514/https://www.slovoidilo.ua/articles/7971/2015-03-01/poteri-ukrainskoj-voennoj-tehniki-infografika.html|deadlink=no}}</ref>|image={{Фотомонтаж | photo1a = | photo1b = Moscow Annexation Ceremony (free image).png | photo2a = Kyiv after Russian shelling, 2022-10-10 (073).webp | photo2b = A Russia-backed rebel armored fighting vehicles convoy near Donetsk, Eastern Ukraine, May 30, 2015.jpg | photo3a = 2014-03-09 - Perevalne military base - 0162.JPG | photo3b = Russian bombing of Mariupol.jpg | size = 300 | spacing = 2/2/2 | color = transparent | border=infobox }}|caption='''Жоғарыдан солға сағат тілімен ''':<br /> 2022 жылғы Харьков қарсы шабуылы кезіндегі украин танктері; Мәскеуде Ресей тағайындаған шенеуніктер Украинаның төрт аймағын қосуды ратификациялады; Донбасс соғысы кезінде Ресей қолдаған күштер; Мариупольді қоршау кезінде ресейлік бомбалау; Қырымға басып кіру кезінде орыс сарбаздары; Киевке ресейлік зымыран соққыларының салдарынан бейбіт тұрғындар қаза тапты|сурет атауы=}}'''Орыс-украин соғысы'''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l9KMDwAAQBAJ&q=timothy+snyder+road+to+unfreedom|title=The Road to Unfreedom: Russia, Europe, America|last=Snyder|first=Timothy|publisher=Tim Duggan Books|year=2018|isbn=978-0-525-57447-7|location=New York|page=197|quote=Almost everyone lost the Russo-Ukrainian war: Russia, Ukraine, the EU, the United States. The only winner was China.}} {{Wayback|url=https://books.google.com/books?id=l9KMDwAAQBAJ&q=timothy+snyder+road+to+unfreedom|date=20211225120550}}; {{Cite journal|last=Mulford|first=Joshua P.|date=2016|title=Non-State Actors in the Russo-Ukrainian War|journal=Connections|volume=15|issue=2|pages=89–107|issn=1812-1098|jstor=26326442|doi=10.11610/Connections.15.2.07|doi-access=free}}; {{Cite book|chapter-url=https://books.google.com/books?id=MhspDwAAQBAJ&q=%22Russo-Ukrainian+war%22&pg=PA134|title=Multicultural Societies and their Threats: Real, Hybrid and Media Wars in Eastern and South-Eastern Europe|last1=Shevko|first1=Demian|last2=Khrul|first2=Kristina|publisher=LIT Verlag Münster|year=2017|isbn=978-3-643-90825-4|editor-last=Gutsul|editor-first=Nazarii|location=Zürich|page=100|chapter=Why the Conflict Between Russia and Ukraine Is a Hybrid Aggression Against the West and Nothing Else|editor-last2=Khrul|editor-first2=Kristina}}</ref> ({{lang-uk|російсько-українська війна}}, {{Lang-ru|Российско-украинская война}}) — [[Ресей]] (және кейіннен оған қосылған [[Донецк Халық Республикасы|ДХР]] мен [[Луганск Халық Республикасы|ЛХР]]) мен [[Украина]] арасындағы соғыс. Ресейдің Украинаға әскери араласуы 2014 жылдың ақпан-наурыз айларында Еуромайданның жеңісінен кейін, Ресей Қырым түбегін (Украинаның аймақтары — [[Қырым Автономиялық Республикасы|АР Қырым]] және Севастополь) басып алып, оны қосып алған кезде басталды. 2014 жылдың сәуірінде Донецк және Луганск облыстарындағы Украинаның жаңа үкіметіне қарсы наразылықтар қарулы қақтығыс кезеңіне өтті, онда Ресей өзін-өзі жариялаған ДХР мен ЛХР-ді, соның ішінде тікелей әскери араласуды қолдады және басқарды.<ref name="новые суды">{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/prigovor-po-delu-mh17-rossiu-zdut-novye-sudy/a-63804854|title=Приговор по делу MH17: Россию ждут новые суды|website=[[Deutsche Welle]]|date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209234020/https://www.dw.com/ru/prigovor-po-delu-mh17-rossiu-zdut-novye-sudy/a-63804854|archive-date=2022-12-09|access-date=2022-12-10|deadlink=no}}</ref> 2022 жылдың 24 ақпанында толық шапқыншылыққа дейін Донбасста соғыс қимылдары локализацияланды. 2014-2021 жылдар аралығында Украинаның шығысындағы соғыс 4200 украин әскерінің, 5800 Ресей Федерациясының әскери күштерінің және олардың Украинаның шығысындағы прокси-күштерінің өмірін қиды (CSIS 2022 жылғы толық шабуыл басталғанға дейін 6-7 мың адам қаза тапты) және 13200-13400 адам қаза тапты, сондай-ақ 29600-33600 адам жараланды және екі жақтан да азаматтық.<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.bbc.com/russian/live/news-64666798|title=Война в Украине: тяжелые бои под Бахмутом; США призывают Китай не поставлять оружие России - Новости на русском языке|website=BBC News Русская служба|access-date=2023-03-01|quote=По оценке CSIS, общие потери россиян в Украине убитыми и ранеными составляют 200-250 тысяч человек. Из них погибших – 60-70 тысяч, включая не только регулярные войска, но также наемников ЧВК “Вагнер”, сотрудников российских спецслужб и ополченцев самопровозглашенных ДНР и ЛНР.|archive-date=2023-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230301004914/https://www.bbc.com/russian/live/news-64666798|deadlink=no}}</ref> 2021 жылдың сәуірінен бастап Ресей мен Украина арасындағы қарым-қатынаста Ресейдің Украина шекарасында болуының артуына байланысты үлкен дағдарыс басталды, бұл толыққанды соғыс мүмкіндігі туралы айтты. Осындай мәлімдемелерге қарамастан, Ресей үкіметі Украина аумағына басып кіруді дайындаудан бірнеше рет бас тартты.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.dw.com/ru/putin-vral-chto-vojny-s-ukrainoj-ne-budet-hronologija-obmana/a-60904218|title=Путин врал, что войны с Украиной не будет. Хронология обмана президента РФ|author=Коваль И.|website=[[Deutsche Welle]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225050843/https://www.dw.com/ru/putin-vral-chto-vojny-s-ukrainoj-ne-budet-hronologija-obmana/a-60904218|archive-date=2022-02-25|date=2022-02-24|deadlink=no}}</ref> 2022 жылдың ақпанында дағдарыс шиеленісіп, жағдайды шешуге бағытталған дипломатиялық әрекеттер нәтижесіз аяқталды. 21 ақпанда Ресей өзінің бақылауындағы ЛХР мен ДХР-дің тәуелсіздігін мойындады, 22 ақпанда олар бақылайтын аумаққа ресми түрде әскерлер енгізді, ал 24 ақпанда Украинаға толық басып кіруді бастады.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ria.ru/20220221/priznanie-1774187776.html|access-date=2022-02-21|website=РИА новости|title=Владимир Путин подписал указ о признании ЛНР и ДНР|archive-date=2022-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221194607/https://ria.ru/20220221/priznanie-1774187776.html|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite news|last=Parekh|first=Marcus|date=2022-02-22|title=Russia-Ukraine latest news: Kremlin dismisses threat of sanctions, saying 'we are used to it'|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2022/02/22/russia-invasion-ukraine-war-putin-crisis-latest-news2/|access-date=2022-02-22|issn=0307-1235|accessdate=2022-03-12|archivedate=2022-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220222171100/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2022/02/22/russia-invasion-ukraine-war-putin-crisis-latest-news2/}}</ref><ref>{{Cite web|last=Taylor|first=Chloe|date=2022-02-22|title='Invasion of Ukraine has begun,' UK minister says, as Putin orders troops into breakaway regions|url=https://www.cnbc.com/2022/02/22/putin-orders-troops-into-eastern-ukraine-invasion-of-ukraine-has-begun-javid-says.html|access-date=2022-02-22|website=CNBC|language=en|archive-date=2022-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224153852/https://www.cnbc.com/2022/02/22/putin-orders-troops-into-eastern-ukraine-invasion-of-ukraine-has-begun-javid-says.html|deadlink=no}}</ref> Қақтығыс барысында әртүрлі елдердің халықаралық медиасы мен саясаттанушылары не болып жатқанын Ресейдің Украинаға қарсы соғысы деп сипаттады. Ресей 2022 жылдың ақпанына дейін өзінің тұрақты әскерлерін Донбасста қолданудан бірнеше рет бас тартты және осы уақытқа дейін Донбасстағы қақтығыс ішкі сипатта болды деп мәлімдеді.<ref>Elizabeth A. Wood, William E. Pomeranz, E. Wayne Merry, Maxim Trudolyubov. Roots of Russia’s War in Ukraine. — Columbia University Press, 2015. — 144 pp.</ref><ref>[[Марк Галеотти|Mark Galeotti]]. Armies of Russia’s War in Ukraine. — Bloomsbury Publishing, 2019. — 64 pp.</ref><ref>Paul D’Anieri. Ukraine and Russia: From Civilied Divorce to Uncivil War. — Cambridge University Press, 2019. — 282 p.</ref> == Алғышарттары == {{Main|Ресей-Украина қатынастары}} === Тәуелсіз Украина және қызғылт-сары революция === 1991 жылы Кеңес Одағы (КСРО) ыдырағаннан кейін Украина мен Ресей тығыз байланыста болды. 1994 жылы Украина ядролық қаруды таратпау туралы шартқа ядролық қаруы жоқ мемлекет ретінде қосылуға келісті. Украинада бұрынғы кеңестік ядролық қару алынып, бөлшектелді. Өз кезегінде Ресей, Ұлыбритания және Америка Құрама Штаттары Будапешттегі қауіпсіздік кепілдігі туралы меморандум аясында Украинаның аумақтық тұтастығы мен саяси тәуелсіздігін сақтауға келісті. 1999 жылы Ресей еуропалық қауіпсіздік Хартиясына қол қойған Тараптардың бірі болды, ол "әрбір қатысушы мемлекеттің қауіпсіздік тетіктерін, соның ішінде одақтас келісімдерді таңдауда немесе өзгертуде еркін болу құқығын растады."<ref>{{cite web|date=19 November 1999|title=Istanbul Document 1999|url=https://www.osce.org/node/39569|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140601124042/https://www.osce.org/node/39569|archive-date=1 June 2014|access-date=21 July 2015|publisher=Organization for Security and Co-operation in Europe}}</ref> КСРО ыдырағаннан кейінгі жылдары бірнеше бұрынғы Шығыс блок елдері НАТО-ға қосылды, ішінара Ресеймен байланысты аймақтық қауіпсіздік қатерлеріне жауап ретінде, мысалы, 1993 жылғы Ресейдегі Конституциялық дағдарыс, Абхазия соғысы (1992-1993) және бірінші шешен соғысы (1994-1996). Путин Батыс державалары бірде-бір Шығыс Еуропа елінің қосылуына жол бермеу туралы уәделерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name="Wiegrefe 2022">{{Cite news|last=Wiegrefe|first=Klaus|date=15 February 2022|title=NATO's Eastward Expansion: Is Vladimir Putin Right?|work=[[Der Spiegel]]|url=https://www.spiegel.de/international/world/nato-s-eastward-expansion-is-vladimir-putin-right-a-bf318d2c-7aeb-4b59-8d5f-1d8c94e1964d|access-date=28 February 2022|issn=2195-1349}}</ref><ref>{{cite web|last=Hall|first=Gavin E. L.|date=14 February 2022|title=Ukraine: the history behind Russia's claim that Nato promised not to expand to the east|url=https://theconversation.com/ukraine-the-history-behind-russias-claim-that-nato-promised-not-to-expand-to-the-east-177085|access-date=14 March 2022|website=[[The Conversation (website)|The Conversation]]}}</ref><ref>[https://www.lawfareblog.com/revisiting-ukraines-nuclear-past-will-not-help-secure-its-future Revisiting Ukraine's Nuclear Past Will Not Help Secure Its Future] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220413143627/https://www.lawfareblog.com/revisiting-ukraines-nuclear-past-will-not-help-secure-its-future |date=2022-04-13 }}, Mariana Budjeryn, Lawfare. 21 May 2021</ref> [[Сурет:Morning_first_day_of_Orange_Revolution.jpg|солға|нобай|Қызғылт сары революция кезінде Киевтегі Тәуелсіздік алаңында наразылық білдірушілер, 2004 ж. қараша]] 2004 жылы Украинадағы президенттік сайлау қайшылықты болды. Сайлау науқаны кезінде оппозиция кандидаты Виктор Ющенко TCDD диоксинімен уланған; кейінірек ол Ресейді қатысы бар деп айыптады. Қараша айында Премьер-министр Виктор Янукович сайлауды бақылаушылардың дауыс беру нәтижелерін бұрмалағаны үшін айыптағанына қарамастан жеңімпаз деп танылды. Апельсин революциясы деп аталатын екі айлық кезеңде ірі бейбіт наразылықтар оның нәтижесіне сәтті қарсы шықты. Украинаның Жоғарғы Соты сайлауда кеңінен бұрмаланғандықтан бастапқы нәтижені жойғаннан кейін, Ющенконы президент ретінде және Юлия Тимошенконы премьер-министр ретінде билікке алып келген және Януковичті оппозицияда қалдырған қайта тур өтті.<ref>{{cite web|date=15 January 2008|title=Ukraine-Independent Ukraine|url=https://www.britannica.com/eb/article-30090/Ukraine|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20080115052653/https://www.britannica.com/eb/article-30090/Ukraine|archive-date=15 January 2008|access-date=14 January 2008|website=Encyclopædia Britannica Online|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> Апельсин революциясы көбінесе 21 ғасырдың басындағы басқа наразылық қозғалыстарымен біріктіріледі, әсіресе бұрынғы КСРО-да түрлі-түсті революциялар деп аталады. Энтони Кордесманның айтуынша, Ресей әскери офицерлері АҚШ пен Еуропа мемлекеттерінің көрші елдерді тұрақсыздандыру және Ресейдің ұлттық қауіпсіздігін бұзу әрекеттері сияқты түрлі-түсті революцияларды қарастырған. Ресей президенті Владимир Путин 2011-2013 жылдардағы ресейлік наразылықтарды ұйымдастырушыларды Ющенконың бұрынғы кеңесшілері деп айыптады және наразылықтарды қызғылт сары революцияны Ресейге көшіру әрекеті деп сипаттады. Осы кезеңде Путинді қолдайтын митингілер "қызғылт сарыға қарсы наразылықтар" деп аталды.<ref>{{Cite news|date=4 February 2012|script-title=ru:Антиоранжевый митинг проходит на Поклонной горе|title=|language=ru|trans-title=Anti-orange rally takes place on Poklonnaya Hill|agency=RIA Novosti|url=https://ria.ru/20120204/556495673.html|access-date=4 March 2022}}</ref> 2008 жылғы Бухарест саммитінде Украина мен Грузия НАТО-ға кіруге тырысты. НАТО мүшелерінің реакциясы екіге бөлінді; Батыс Еуропа елдері Ресеймен қарама-қайшылықты болдырмау үшін мүшелік іс-қимыл жоспарларын (PDF) ұсынуға қарсы болды, ал АҚШ президенті Джордж Буш оларды қабылдауды талап етті. НАТО, сайып келгенде, Украина мен Грузияға карталар беруден бас тартты, бірақ сонымен бірге "бұл елдер бір сәтте НАТО-ға мүше болады"деп келіскен мәлімдеме жариялады. Путин Грузия мен Украинаның НАТО-ға кіру туралы өтініштерімен қатты келіспейтіндігін білдірді. 2022 жылдың қаңтарына қарай Украинаның НАТО-ға кіру мүмкіндігі алыс болды.<ref>{{Cite news|last1=Wong|first1=Edward|last2=Jakes|first2=Lara|date=13 January 2022|title=NATO Won't Let Ukraine Join Soon. Here's Why.|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2022/01/13/us/politics/nato-ukraine.html|access-date=12 March 2022}}</ref> 2009 жылы Янукович 2010 жылғы президенттік сайлауда Украина президентіне қайта үміткер болу ниетін жариялады, ол кейіннен жеңіске жетті. 2013 жылдың қарашасында Януковичтің Украина мен ЕО арасындағы Қауымдастық туралы келісімге қол қоймау туралы кенеттен шешіміне жауап ретінде Еуропалық Одақ (ЕО) жақтастарының жаппай наразылықтарының толқыны басталды, оның орнына Ресеймен және Еуразиялық экономикалық одақпен тығыз байланысты таңдады. 2013 жылдың 22 ақпанында Украина парламенті ЕО-мен келісімді қайта қарауды басым дауыспен мақұлдады, содан кейін Ресей Украинаға Санкциялар қаупін пайдаланып оны қабылдамауға қысым жасады, ал Кремльдің кеңесшісі Сергей Глазьев келісімге қол қойылған жағдайда Ресей Украинаның мемлекет мәртебесіне кепілдік бере алмайтынын айтты.<ref>{{Cite book|title=The European Union in Crisis|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|editor1-last=Dinan|editor1-first=Desmond|pages=3, 274|editor2-last=Nugent|editor2-first=Neil}}</ref><ref>{{Cite news|last=Walker|first=Shaun|date=22 September 2013|title=Ukraine's EU trade deal will be catastrophic, says Russia|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/22/ukraine-european-union-trade-russia|access-date=12 September 2023|issn=0261-3077}}</ref> === Евромайдан, Намыс төңкерісі және ресейшіл тәртіпсіздіктер === {{Main|Еуромайдан|Украин төңкерісі (2014)}}Евромайдан қозғалысы аясында бірнеше айлық наразылықтардан кейін 2014 жылдың 21 ақпанында Янукович пен парламенттік оппозиция жетекшілері мерзімінен бұрын сайлау өткізуді көздейтін бітімгершілік келісімге қол қойды. Келесі күні Янукович импичмент бойынша дауыс беру қарсаңында Астанадан қашып кетті, бұл оның президенттік өкілеттігін алып тастады.<ref name="interfax1">{{Cite news|date=24 February 2014|title=Rada removes Yanukovych from office, schedules new elections for May 25|work=[[Interfax-Ukraine]]|url=https://en.interfax.com.ua/news/general/192030.html|access-date=25 February 2015}}</ref><ref name="Aljz01">{{cite news|date=22 February 2014|title=Ukraine President Yanukovich impeached|url=https://www.aljazeera.com/news/europe/2014/02/ukraine-parliament-ousts-president-yanukovich-2014222152035601620.html|access-date=25 February 2015|publisher=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]}}</ref><ref name="RadioFreeEurope">{{cite web|last=Sindelar|first=Daisy|date=23 February 2014|title=Was Yanukovych's Ouster Constitutional?|url=https://www.rferl.org/content/was-yanukovychs-ouster-constitutional/25274346.html|access-date=25 February 2014|publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]}}</ref><ref name="huffingtonpost1">{{Cite news|last=Feffer|first=John|date=14 March 2014|title=Who Are These 'People,' Anyway?|work=[[The Huffington Post]]|url=https://www.huffingtonpost.com/john-feffer/who-are-these-people-anyw_b_4964526.html|access-date=17 March 2014}}</ref> 23 ақпанда Рада орыс тіліне ресми мәртебе берген 2012 жылғы заңның күшін жою туралы заң жобасын қабылдады. Заң жобасы қабылданбады; дегенмен, бұл ұсыныс Украинаның орыс тілді аймақтарында ресейлік бұқаралық ақпарат құралдарының этникалық орыс халқына жақын арада қауіп төніп тұрғаны туралы хабарламаларымен күшейтілген реакция тудырды.<ref name="2014Lessons">{{Cite book|last=Kofman|first=Michael|url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR1400/RR1498/RAND_RR1498.pdf|title=Lessons from Russia's Operations in Crimea and Eastern Ukraine.|publisher=[[RAND Corporation]]|year=2017|isbn=978-0-8330-9617-3|location=Santa Monica|oclc=990544142|quote=By March 26, the annexation was essentially complete, and Russia began returning seized military hardware to Ukraine.}}</ref> 27 ақпанда Уақытша үкімет құрылып, мерзімінен бұрын президенттік сайлау тағайындалды. Келесі күні Янукович Ресейде қайта пайда болды және баспасөз мәслихатында Ресей Қырымда өзінің ашық әскери науқанын бастаған сәтте Украина президентінің міндетін атқарушы болып қала беретінін мәлімдеді. Украинаның орыс тілді шығыс аймақтарының басшылары Януковичке деген адалдығын мәлімдеді, Бұл 2014 жылы Украинадағы ресейшіл тәртіпсіздіктерге себеп болды. === Қырымдағы Ресей әскери базалары === Қақтығыстың басында Ресейдің Қара теңіз флотында Қырым түбегіндегі Севастополь, Кача, Гвардейское, Симферополь ауданы, Сарыч және басқалары сияқты бірнеше жерлерде шамамен 12000 әскер болды. 2005 жылы Ялта маңындағы сарыч мүйісіндегі Маяк пен басқа да маяктарды бақылау туралы дау туды. Ресейдің қатысуы Украинамен негіздеу және транзит туралы келісіммен рұқсат етілді. Келісімдерге сәйкес Қырымдағы Ресей әскери күштерінің саны ең көп дегенде 25000 әскермен шектелді; олардан: Украинаның егемендігін құрметтеу, оның заңнамасын сақтау, елдің ішкі істеріне араласпау және халықаралық шекарадан өту кезінде өздерінің "әскери жеке куәліктерін" көрсету талап етілді. Қақтығыстың басында келісімге сәйкес әскерлер санының едәуір шектелуі Ресейге қауіпсіздік мәселелерін ескере отырып, өзінің әскери қатысуын едәуір күшейтуге, Қырымда операция жасау үшін арнайы күштер мен басқа да қажетті құралдарды орналастыруға мүмкіндік берді.<ref name="2014Lessons" /> 1997 жылы қол қойылған КСРО-ның Қара теңіз флотын бөлу туралы алғашқы келісімге сәйкес, Ресейге 2017 жылға дейін Қырымда өзінің әскери базаларын құруға рұқсат етілді, содан кейін ол барлық әскери бөлімдерді, соның ішінде Қара теңіз флотының бір бөлігін Қырым Автономиялық Республикасы мен Севастопольден эвакуациялайды. 2010 жылдың 21 сәуірінде Украинаның бұрынғы президенті Виктор Янукович 2009 жылғы Ресей–Украина газ дауын шешу үшін Харьков пактісі деп аталатын жаңа келісімге қол қойды; ол ұзарту мүмкіндігімен 2042 жылға дейін ұзартылды.<ref>{{cite web|script-title=uk:Янукович віддав крим російському флоту ще на 25 років|title=|trans-title=|url=https://www.pravda.com.ua/news/2010/04/21/4950590/|access-date=3 February 2022|website=[[Ukrainska Pravda]]|language=uk}}</ref> === Заңдылық және соғыс жариялау === Жалғасып жатқан Ресей-Украина соғысында ешқандай ресми соғыс жарияланбады. Путин 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенін жариялаған кезде, ол ресми соғыс жариялауды айналып өтіп, "арнайы әскери операцияны" бастайтынын мәлімдеді. Алайда бұл мәлімдемені Украина үкіметі соғыс жариялау ретінде қарастырды және көптеген халықаралық жаңалықтар көздері хабарлады. Украина парламенті Украинадағы әскери әрекеттеріне байланысты Ресейді "террористік мемлекет" деп атағанымен, ол оның атынан ресми соғыс жариялаған жоқ.<ref>[https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3457746-vr-recognizes-russia-as-terrorist-state-bans-military-symbols-z-and-v.html Verkhovna Rada recognized Russia as a terrorist state] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220418021850/https://www.ukrinform.net/rubric-polytics/3457746-vr-recognizes-russia-as-terrorist-state-bans-military-symbols-z-and-v.html |date=2022-04-18 }}, ukrinform.net, 15 April 2022</ref> Ресейдің Украинаға басып кіруі халықаралық құқықты бұзды (соның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысы).{{refn|Attributed to multiple references:<ref name="Wuerth_2022"> {{Cite news |last=Wuerth |first=Ingrid |date=22 February 2022 |title=International Law and the Russian Invasion of Ukraine |work=Lawfare|url=https://www.lawfareblog.com/international-law-and-russian-invasion-ukraine |access-date=10 March 2022 |archive-date=9 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309055817/https://www.lawfareblog.com/international-law-and-russian-invasion-ukraine |url-status=live}}</ref> <ref name="Bellinger_2022"> {{Cite news |last=Bellinger III |first=John B. |date=28 February 2022|title=How Russia's Invasion of Ukraine Violates International Law |work=[[Council on Foreign Relations]] |url=https://www.cfr.org/article/how-russias-invasion-ukraine-violates-international-law |access-date=10 March 2022 |archive-date=9 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309032827/https://www.cfr.org/article/how-russias-invasion-ukraine-violates-international-law |url-status=live}}</ref> <ref name="Hannum_2022"> {{Cite news |last=Hannum |first=Hurst |title=International law says Putin's war against Ukraine is illegal. Does that matter? |work=[[The Conversation (website)|The Conversation]] |url=https://theconversation.com/international-law-says-putins-war-against-ukraine-is-illegal-does-that-matter-177438 |access-date=8 March 2022 |archive-date=7 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307133110/https://theconversation.com/international-law-says-putins-war-against-ukraine-is-illegal-does-that-matter-177438 |url-status=live}}</ref> <ref name="Neal_2022"> {{Cite news |last=Neal |first=Jeff |others=Interviewees: Blum, Gabriella & Modirzadeh, Naz |date=2 March 2022 |title=The Ukraine conflict and international law |work=[[Harvard Law Today]] |url=https://today.law.harvard.edu/the-ukraine-conflict-and-international-law/ |access-date=10 March 2022 |archive-date=5 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220305184932/https://today.law.harvard.edu/the-ukraine-conflict-and-international-law/ |url-status=live}}</ref> <ref name="Weiner_2022"> {{Cite news |last=Weiner |first=Allen S. |others=Q&A with Driscoll, Sharon |date=24 February 2022 |title=Stanford's Allen Weiner on the Russian Invasion of Ukraine |work=Stanford Law School Blogs |url=https://law.stanford.edu/2022/02/24/stanfords-allen-weiner-on-the-russian-invasion-of-ukraine/ |access-date=8 March 2022 |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308064954/https://law.stanford.edu/2022/02/24/stanfords-allen-weiner-on-the-russian-invasion-of-ukraine/ |url-status=live}}</ref> <ref name="Dworkin_2022"> {{Cite web |last=Dworkin |first=Anthony |date=25 February 2022 |title=International law and the invasion of Ukraine |url=https://ecfr.eu/article/international-law-and-the-invasion-of-ukraine/ |website=European Council on Foreign Relations |access-date=10 March 2022 |archive-date=9 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309130015/https://ecfr.eu/article/international-law-and-the-invasion-of-ukraine/ |url-status=live}}</ref> <ref name="Wilmhurst_2022">{{Cite web |last=Wilmhurst |first=Elizabeth |date=24 February 2022 |title=Ukraine: Debunking Russia's legal justifications |url=https://www.chathamhouse.org/2022/02/ukraine-debunking-russias-legal-justifications |website=[[Chatham House]] |access-date=2022-03-10 |archive-date=2022-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220301163745/https://www.chathamhouse.org/2022/02/ukraine-debunking-russias-legal-justifications |url-status=live}}</ref>}}<ref>{{Cite news|last1=Ranjan|first1=Prabhash|last2=Anil|first2=Achyuth|date=1 March 2022|title=Debunking Russia's international law justifications|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/debunking-russias-international-law-justifications/article65094642.ece}}</ref><ref>{{Cite news|last=Troconis|first=Jesus Eduardo|date=24 February 2022|title=Rusia está fuera de la ley internacional|work=Cambio16|url=https://www.cambio16.com/rusia-esta-fuera-de-la-ley-internacional/}}</ref><ref>{{Cite news|last=Gross|first=Judah Ari|date=27 February 2022|title=Israeli legal experts condemn Ukraine invasion, say it's illegal under international law|work=[[Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-legal-experts-condemn-ukraine-invasion-say-its-illegal-under-international-law/}}</ref> Шапқыншылық сонымен қатар кейбір елдердің халықаралық қылмыстық заңдары мен ішкі Қылмыстық кодекстеріне, соның ішінде Украина мен Ресейдің кодекстеріне сәйкес агрессия қылмысы деп аталды, дегенмен бұл заңдарға сәйкес қудалауға іс жүргізу кедергілері бар.<ref name=":02">{{cite web|date=10 March 2022|title=Mechanisms for Criminal Prosecution of Russia's Aggression Against Ukraine|url=https://www.justsecurity.org/80626/mechanisms-for-criminal-prosecution-of-russias-aggression-against-ukraine/|access-date=14 March 2022|publisher=[[Just Security]]}}</ref><ref name=":12">{{Cite news|last=Colangelo|first=Anthony J.|date=4 March 2022|title=Putin can be prosecuted for crimes of aggression – but likely not any time soon|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|url=https://thehill.com/opinion/international/596894-putin-can-be-prosecuted-for-crimes-of-aggression-but-likely-not-any}}</ref> == Тарихы == === Ресейдің Қырымды қосып алуы (2014) === {{Негізгі мақала|Қырым аннексиясы}} [[Сурет:RU_and_UA_forces,_2014.02_(February)_-_EN_01.png|нобай|2014 жылдың ақпан–наурыз айларында Украинаның шығыс шекарасында Ресейдің әскери күшін арттыру]] [[Сурет:2014_Крим.PNG|нобай|2014 жылдың ақпан–наурыз айларында Ресейдің Қырымды басып алуы кезінде Украина Қарулы Күштерінің әскери бөлімдерін қоршау]] [[Сурет:2014-03-09_-_Perevalne_military_base_-_0203.JPG|нобай|Ресей әскерлері Украинаның әскери базасын асуда жауып тастайды]] 2014 жылдың 20 ақпанында Ресей Қырымды аннексиялауды бастады. 22 және 23 ақпанда, Янукович құлатылғаннан кейін бірден биліктің салыстырмалы вакуумы жағдайында Ресей әскерлері мен арнайы бөлімшелері Новороссийск арқылы Қырымға қарай жылжи бастады. 27 ақпанда Ресей әскерлері Қырым түбегіне шабуыл жасай бастады. Олар стратегиялық позицияларды иемденіп, Ресей туын көтеріп, Қырым Парламентін басып алды. Бақылау-өткізу пункттері Қырым түбегін Украинаның қалған бөлігінен оқшаулап, аумақ бойынша қозғалысты шектеді.<ref>{{Cite news|last=Birnbaum|first=Michael|date=15 March 2015|title=Putin Details Crimea Takeover Before First Anniversary|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/putin-was-surprised-at-how-easily-russia-took-control-of-crimea/2015/03/15/94b7c82e-c9c1-11e4-bea5-b893e7ac3fb3_story.html|access-date=11 June 2015}}</ref><ref>{{Cite news|last=Mackinnon|first=Mark|date=26 February 2014|title=Globe in Ukraine: Russian-backed fighters restrict access to Crimean city|publisher=[[The Globe & Mail]]|location=Toronto|url=https://www.theglobeandmail.com/news/world/crimean-region-could-be-ukraines-newest-flashpoint/article17130654/|access-date=2 March 2014}}</ref><ref>{{Cite news|date=26 February 2014|title=Russia flexes military muscle as tensions rise in Ukraine's Crimea|publisher=[[CNN]]|url=https://edition.cnn.com/2014/02/26/world/europe/ukraine-politics|access-date=2 March 2014|quote=A CNN team in the area encountered more than one pro-Russian militia checkpoint on the road from Sevastopol to Simferopol.}}</ref><ref>{{cite news|date=26 February 2014|title=Checkpoints put at all entrances to Sevastopol|url=https://www.kyivpost.com/content/ukraine/checkpoints-put-at-all-entrances-to-sevastopol-337655.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140226134847/https://www.kyivpost.com/content/ukraine/checkpoints-put-at-all-entrances-to-sevastopol-337655.html|archive-date=26 February 2014|access-date=23 April 2014|publisher=[[Kyiv Post]]|quote=Checkpoints were put up at all entrances to Sevastopol last night and the borders to the city are guarded by groups of people, police units, and traffic police.}}</ref> Келесі күндері ресейлік сарбаздар негізгі әуежайлар мен байланыс орталығын басып алды. Ресейлік кибершабуылдар Украина Үкіметімен, бұқаралық ақпарат құралдарымен және әлеуметтік желілермен байланысты веб-сайттардың жабылуына әкелді. Кибершабуылдар Ресейге украин шенеуніктері мен парламент мүшелерінің ұялы телефондарына қол жеткізуге мүмкіндік берді, бұл байланысты одан әрі бұзды.<ref name="jw">{{Cite book|last=Jen Weedon, FireEye|url=https://ccdcoe.org/multimedia/cyber-war-perspective-russian-aggression-against-ukraine.html|title=Cyber War in Perspective: Russian Aggression against Ukraine|date=2015|publisher=NATO CCD COE Publications|isbn=978-9949-9544-5-2|editor-last=Geers|editor-first=Kenneth|location=Tallinn|chapter=Beyond 'Cyber War': Russia's Use of Strategic Cyber Espionage and Information Operations in Ukraine|access-date=10 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816132103/https://ccdcoe.org/multimedia/cyber-war-perspective-russian-aggression-against-ukraine.html|archive-date=16 August 2016}}</ref> 1 наурызда Ресей заң шығарушы органы Қарулы Күштерді қолдануды мақұлдады, нәтижесінде түбекке Ресей әскерлері мен әскери техникалар келді. Келесі күндері Украинаның қалған әскери базалары мен құрылыстары қоршауға алынып, қоршауға алынды, соның ішінде оңтүстік теңіз базасы. 18 наурызда Ресей түбекті ресми түрде аннексиялағаннан кейін Украинаның әскери базалары мен кемелеріне Ресей әскерлері шабуыл жасады. 24 наурызда Украина әскерлерге кетуді бұйырды; 30 наурызға қарай барлық украин әскерлері түбектен кетті. 15 Сәуірде Украина парламенті Қырымды Ресей уақытша басып алған аумақ деп жариялады. Аннексиядан кейін Ресей үкіметі аймақтағы әскери қатысуын арттырып, ядролық қауіп-қатерге душар болды. Путин Қырымда Ресейдің әскери жедел тобы құрылатынын мәлімдеді. Қараша айында НАТО Ресей Қырымда ядролық қаруды орналастырады деп ойлады. Қырымды қосқаннан кейін НАТО ның кейбір мүшелері украин армиясын дайындайды.<ref>{{Cite web|url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/opinions_209039.htm|title=Doorstep statement|quote=NATO Allies have provided training to Ukrainian forces since 2014. In particular, the United States, the United Kingdom and Canada, have conducted significant training in Ukraine since the illegal annexation of Crimea, but also some EU NATO members have been part of these efforts.}}</ref> === Донбасстағы соғыс (2014-2015) === {{Негізгі мақала|Донбастағы соғыс}} [[Сурет:RU_and_UA_forces,_2014.03_(March)_-_EN_01.png|нобай|Украин әскерлері ресейлік маневрлерге жауап ретінде орналастырылуда. 2014 жылдың наурыз айының басы.]] ==== Ресейшіл тәртіпсіздіктер ==== 2014 жылдың ақпан айының соңынан бастап Украинаның шығыс және оңтүстік аймақтарының ірі қалаларында ресейшіл және үкіметке қарсы топтардың демонстрациялары өтті. Украинаның оңтүстігі мен шығысындағы алғашқы наразылықтар негізінен жергілікті тұрғындардың жаңа Украина Үкіметіне наразылығының көрінісі болды. Ресейдің осы кезеңге қатысуы демонстрацияларды қолдайтын мәлімдемелермен шектелді. Алайда Ресей мұны Украинаға қарсы келісілген саяси және әскери жорықты бастау арқылы пайдаланды. Путин Донбассты "Новороссияның" бір бөлігі деп атаған кезде сепаратистерге заңдылық берді және бұл аймақтың Украинаның бір бөлігі болғанына таң қалды.<ref>{{Cite journal|last=Freedman|first=Lawrence|date=2 November 2014|title=Ukraine and the Art of Limited War|journal=Survival|language=en|volume=56|issue=6|page=13|doi=10.1080/00396338.2014.985432|issn=0039-6338|s2cid=154981360}}</ref> Наурыз айының соңында Ресей Украинаның шығыс шекарасына жақын әскерлерді тартуды жалғастырды, сәуір айына дейін 30-40 000 әскерге жетті. Бұл орналастыру Украинаның жауаптарын күшейту және бұзу қаупі үшін қолданылды. Бұл қауіп Украинаны қақтығыс аймағына емес, өз шекараларына күш салуға мәжбүр етті.<ref name="2014Lessons" /> Украина билігі ресейшіл наразылықтарды басып, наурыз айының басында жергілікті сепаратистік көшбасшыларды тұтқындады. Бұл көшбасшыларды ресейлік барлау қызметтерімен байланысы бар және ресейлік бизнестегі мүдделері бар адамдар алмастырды. 2014 жылдың сәуіріне қарай Ресей азаматтары Ресейден келген еріктілер мен техниктердің, соның ішінде шешен және казак содырларының қолдауымен сепаратистік қозғалысты бақылауға алды. Донецк Халық Республикасының (КХДР) қолбасшысы Игорь Гиркиннің айтуынша, сәуір айында бұл қолдау болмаса, қозғалыс Харьков пен Одессадағыдай ыдырайтын еді. Сепаратистік топтар мамыр айында Украина немесе БҰҰ-ға мүше басқа мемлекет мойындамаған даулы референдумдар өткізді.<ref name="referendum-rebels">{{Cite news|date=12 May 2014|title=Rebels appeal to join Russia after east Ukraine referendum|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-idUSBREA400LI20140512}}</ref> ==== Қарулы қақтығыс ==== [[Сурет:RU_and_UA_forces,_2014.04_(April)_-_EN_01.png|нобай|Украинаның 12 сәуірде Славянскіні басып алғаннан кейін Донбасстағы Ресейдің әрекеттеріне реакциясы. 2014 жылғы сәуір-мамыр.]] Сәуірде Украинаның шығысында Ресей қолдаған сепаратистік күштер мен Украина арасында қарулы қақтығыс басталды. Сепаратистер Донецк және Луганск халық Республикаларын жариялады. 6 сәуірден бастап содырлар көптеген қалалардағы үкіметтік ғимараттарды басып алып, Ресеймен шекара өткелдерін, көлік тораптарын, хабар тарату орталығын және басқа да стратегиялық инфрақұрылымды бақылауға алды. 12 сәуірде бірнеше қарулы топтар Славянск, Краматорск қалаларын басып алды, содан кейін келесі күндері Горловка, Дружковка. Оларды отставкадағы Ресей полковнигі Игорь Гиркин және подполковник Игорь Безлер сияқты адамдар басқарды. Сепаратистердің аумақтық бақылауының кеңеюіне тап болған Украинаның уақытша үкіметі 15 Сәуірде "терроризмге қарсы операцияны" (АТО) бастады; дегенмен, украин күштері нашар дайындалған және нашар орналастырылған және операция тез тоқтап қалды.<ref name="IrregularArmy">{{Cite book|last=Holcomb|first=Franklin|url=https://www.understandingwar.org/sites/default/files/ISW%20Separatist%20ORBAT%20Holcomb%202017_Final.pdf|title=The Kremlin's Irregular Army|publisher=Institute for the Study of War|year=2017}}</ref> Сәуір айының соңына қарай Украина Донецк және Луганск облыстарын бақылауды жоғалтқанын мәлімдеді. Ол Ресейдің ықтимал шапқыншылығына қарсы "толық жауынгерлік дайындықта" екенін мәлімдеді және өзінің қарулы күштеріне шақыруды қалпына келтірді. Мамыр айында украиналық науқан Украинадағы ұлттық жұмылдыру аяқталғаннан кейін қарулы күштерді шешуші шабуылға дайындау үшін АТО аймағының айналасындағы негізгі позицияларды бекіту арқылы сепаратистерді ұстауға бағытталған. Сепаратистер мен Украина Үкіметі арасындағы қақтығыс күшейген сайын, мамыр айында Ресей жалған ақпарат тактикасын, тұрақты емес содырларды, тұрақты орыс әскерлерін және әдеттегі әскери қолдауды біріктіретін "гибридті тәсілді" қолдана бастады. Донецк әуежайы үшін алғашқы шайқас Украинадағы президенттік сайлаудан кейін өтті. Бұл қақтығыстың бетбұрыс кезеңін белгіледі; бұл сепаратистер мен Украина Үкіметі арасындағы алғашқы шайқас болды, оған көптеген ресейлік "еріктілер"қатысты. Украинаның мәліметтері бойынша, 2014 жылдың жазында қақтығыс кезінде Ресей әскерилендірілген күштері жауынгерлердің 15%-дан 80%-на дейін құрады. Маусым айынан бастап Ресейден қару-жарақ, бронды машиналар мен оқ-дәрілер жеткізілді.<ref name="LoshkariovSushentsov2016">{{Cite journal|last1=Loshkariov|first1=Ivan D.|last2=Sushentsov|first2=Andrey A.|date=2 January 2016|title=Radicalization of Russians in Ukraine: from 'accidental' diaspora to rebel movement|journal=Southeast European and Black Sea Studies|publisher=Informa UK Limited|volume=16|issue=1|pages=71–90|doi=10.1080/14683857.2016.1149349|issn=1468-3857|s2cid=147321629}}</ref><ref name="de98">{{Cite report|url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR1400/RR1498/RAND_RR1498.pdf|title=Lessons from Russia's Operations in Crimea and Eastern Ukraine|last1=Kofman|first1=Michael|last2=Migacheva|first2=Katya|publisher=[[RAND Corporation]]|location=Santa Monica|page=43|last3=Nichiporuk|first3=Brian|last4=Radin|first4=Andrew|last5=Tkacheva|first5=Olesya|last6=Oberholtzer|first6=Jenny|year=2017}}</ref><ref name="REUeuada">{{Cite news|date=27 July 2014|title=Pushing locals aside, Russians take top rebel posts in east Ukraine|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-rebels-insight-idUSKBN0FW07020140727|access-date=27 July 2014}}</ref> 2014 жылдың 17 шілдесінде Ресейдің бақылауындағы күштер Украинаның шығысында ұшып бара жатқанда Malaysia Airlines 17 рейсінің жолаушылар ұшағын атып түсірді. Тергеу және денелерді қалпына келтіру конфликт қимылдары жалғасқан кезде қақтығыс аймағында басталды.<ref name="APBodies">{{cite news|url=https://www.usatoday.com/videos/news/nation/2014/07/19/12883715/|title=Raw: Crews begin moving bodies at jet crash site|agency=[[Associated Press]]|date=19 July 2014|newspaper=[[USA Today]]|access-date=19 July 2014}}</ref><ref name="SMHBodies">{{cite news|url=https://www.smh.com.au/world/mh17-unknown-groups-use-body-bags-20140719-3c8dl.html|title=MH17: 'Unknown groups' use body bags|last1=Miller|first1=Nick|date=19 July 2014|newspaper=[[The Sydney Morning Herald]]|access-date=19 July 2014}}</ref><ref name="GuardianBodies">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2014/jul/19/mh17-armed-rebels-chaos-corpses-ukraine|title=MH17: armed rebels fuel chaos as rotting corpses pile up on the roadside|last1=Grytsenko|first1=Oksana|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=19 July 2014}}</ref> Шілде айының соңына қарай украин әскерлері Донецкті оқшаулап, Ресей-Украина шекарасын бақылауды қалпына келтіруге тырысып, олардың арасындағы жеткізу жолдарын жабу үшін қалаларға басып кірді. 28 шілдеге қарай савур қабірінің стратегиялық биіктігі маңызды теміржол торабы Дебальцево қаласымен бірге Украинаның бақылауында болды. Украин әскерлерінің бұл жедел жетістіктері ДХР мен ЛХР-дің мемлекеттік құрылымдарының болуына қауіп төндірді, бұл шілденің ортасынан бастап украин әскерлеріне қарсы өз территориясында Ресейдің трансшекаралық бомбалауын тудырды.<ref>{{Cite web|url=https://rusi.org/explore-our-research/publications/briefing-papers/russian-forces-ukraine|title=Russian Forces in Ukraine|first=Igor|last=Sutyagin|date=March 2015|website=[[Royal United Services Institute]]|access-date=18 August 2019|archive-date=11 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111112810/https://rusi.org/sites/default/files/201503_bp_russian_forces_in_ukraine.pdf|url-status=dead}}</ref> ==== Ресейдің 2014 жылғы тамыздағы шапқыншылығы ==== [[Сурет:War_in_donbass.svg|нобай|2014 жылдың маусым–тамыз айларындағы прогресс картасы]] "Жаңаресей" туының астында біріккен сепаратистердің бірқатар әскери жеңілістері мен сәтсіздіктерінен кейін Ресей 2014 жылдың тамыз айының ортасында шекара арқылы жүк көліктерінен "гуманитарлық конвой" деп атаған нәрсені жіберді. Украина бұл қадамды "тікелей шабуыл"деп атады. Украинаның Ұлттық қауіпсіздік және қорғаныс кеңесі қараша айында автоколондар күн сайын дерлік келетінін (30 қарашада 9 автоколонға дейін) және олардың мазмұны негізінен қару-жарақ пен оқ-дәрілер екенін хабарлады. Мылтықшылар тамыз айының басында Донбасс Әскерден "демалыста" жүрген ресейлік әскери қызметшілерге келе бастады деп мәлімдеді.<ref>{{cite news|last=Dolgov|first=Anna|date=21 November 2014|title=Russia's Igor Strelkov: I Am Responsible for War in Eastern Ukraine|url=https://www.themoscowtimes.com/2014/11/21/russias-igor-strelkov-i-am-responsible-for-war-in-eastern-ukraine-a41598|access-date=11 April 2015|work=[[The Moscow Times]]}}</ref> 2014 жылдың тамызына қарай Украинаның "терроризмге қарсы операциясы" ресейшіл күштердің бақылауындағы аумақты қысқартты және шекараға жақындады. Игорь Гиркин Ресейді әскери араласуға шақырды және сәтсіздіктерге оның тұрақты емес Күштерінің жауынгерлік тәжірибесіздігі, сондай-ақ жергілікті тұрғындар арасында жалдау қиындықтары себеп болды деп мәлімдеді. Ол: "президент Владимир Путин Новороссия деп атаған территориядағы бұл соғыста жеңіліс Кремль мен Президенттің билігіне қауіп төндіреді",-деді..<ref name="The Daily Beast">{{Cite news|date=25 July 2014|title=Putin's Number One Gunman in Ukraine Warns Him of Possible Defeat|work=[[The Daily Beast]]|url=https://www.thedailybeast.com/articles/2014/07/25/putin-s-number-one-gunman-in-ukraine-warns-him-of-possible-defeat.html|access-date=2 August 2014|first=Anna|last=Nemtsova}}</ref> Жағдайдың нашарлауына жауап ретінде Ресей өзінің гибридтік тәсілінен бас тартып, 2014 жылдың 25 тамызында әдеттегі шабуылын бастады. Келесі күні Ресей Қорғаныс министрлігі бұл сарбаздар шекарадан "кездейсоқ"өтті деп мәлімдеді. Николай Митрохиннің бағалауы бойынша, 2014 жылдың тамыз айының ортасына қарай Донбасстағы Иловайс шайқасы кезінде сепаратистер жағында 20 000-нан 25 000-ға дейін әскери қызметші соғысқан және тек 40-45%-ы "жергілікті тұрғындар"болған..<ref name="wil2">{{Cite journal|last=Wilson|first=Andrew|date=20 April 2016|title=The Donbas in 2014: Explaining Civil Conflict Perhaps, but not Civil War|journal=[[Europe-Asia Studies]]|language=en|volume=68|issue=4|page=649|doi=10.1080/09668136.2016.1176994|issn=0966-8136|s2cid=148334453}}</ref> [[Сурет:2014-08-26._«Сичь»_отправляется_на_войну_035.JPG|нобай|Киев тұрғындары "Сич" батальонының еріктілерімен 2014 жылғы 26 тамызда]] Ресей парламентінің жоғарғы палатасының спикері мен Ресейдің мемлекеттік телеарналары ресейлік сарбаздардың Украинаға кіргенін мойындады, бірақ оларды "еріктілер"деп атады. Ресейдегі оппозициялық басылым "жаңа газеттің" тілшісі Ресей әскери басшылығы сарбаздарға 2014 жылдың жазының басында Украинада өкілеттіктерін тастап, соғысқаны үшін ақша төледі, содан кейін Украинаға сарбаздарға бұйрық бере бастады деп мәлімдеді. Ресейдің оппозициялық депутаты Лев Шлосберг осыған ұқсас мәлімдемелер жасады, дегенмен ол өз елінің содырлары ДХР мен ЛХР бөлімшелері ретінде жасырылған "тұрақты орыс әскерлері" деп мәлімдеді.<ref name="ShlosbergSoldiers">{{Cite news|last=Warketin|first=Alexander|date=29 August 2014|title=Disowned and forgotten: Russian soldiers in Ukraine|agency=[[Deutsche Welle]]|url=https://www.dw.de/disowned-and-forgotten-russian-soldiers-in-ukraine/a-17888902|access-date=6 September 2014|archive-date=5 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505183627/http://www.dw.de/disowned-and-forgotten-russian-soldiers-in-ukraine/a-17888902|url-status=dead}}</ref> 2014 жылдың қыркүйек айының басында Ресейдің мемлекеттік телеарналары Украинада қаза тапқан ресейлік сарбаздарды жерлеу туралы хабарлады, бірақ оларды "Орыс әлемі" үшін күресетін "еріктілер"деп атады. "Единая Россияның" жетекші саясаткері Валентина Матвиенко "біздің бауырлас елде" соғысып жатқан "еріктілерді"мақтады. Ресейдің мемлекеттік теледидары алғаш рет Украинадағы шайқаста қаза тапқан сарбаздың жерлеу рәсімін көрсетті.<ref>{{Cite news|date=5 September 2014|title=Russian TV shows funeral of soldier killed 'on leave' in Ukraine|work=[[The Guardian]]|agency=[[Agence France-Presse]]|url=https://www.theguardian.com/world/2014/sep/05/russia-tv-funeral-soldier-killed-ukraine-on-leave|access-date=17 November 2020|issn=0261-3077}}</ref> ==== Минск келісімдері ==== {{Main|Минск келісімдері|}} [[Сурет:Minsk_Protocol.svg|нобай|2014 жылғы 5 қыркүйектегі Минск хаттамасында белгіленген бақылау желісі мен буферлік аймақтың картасы]] 3 қыркүйекте Порошенко Путин екеуі "үнемі атысты тоқтату"туралы келісімге келгенін мәлімдеді. Ресей мұны жоққа шығарып, оның жанжалдың тарапы екенін жоққа шығарып, "олар тек қақтығысты қалай шешуге болатынын талқылады"деп қосты. Содан кейін Порошенко өз сөзінен бас тартты. 5 қыркүйекте Ресейдің ЕҚЫҰ-дағы Тұрақты өкілі Андрей Келин ресейшіл сепаратистердің Мариупольді "босатқысы келетіні" табиғи нәрсе екенін айтты. Украиналық қауіпсіздік күштері бұл аймақта ресейлік барлау топтары байқалғанын айтты. Келин: "онда еріктілер болуы мүмкін."2014 жылдың 4 қыркүйегінде НАТО офицері Украинада бірнеше мың тұрақты орыс әскері жұмыс істейтінін айтты.<ref>{{Cite news|last=Croft|first=Adrian|date=4 September 2014|title=Russia has 'several thousand' combat troops in Ukraine: NATO officer|work=[[Reuters]]|editor-last=Faulconbridge|editor-first=Guy|url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-russia-nato-idUSKBN0GZ19E20140904|access-date=17 November 2020}}</ref> 2014 жылдың 5 қыркүйегінде Минск атысты тоқтату туралы хаттамасына сәйкес Украина мен Донецк және Луганск облыстарының сепаратистердің бақылауындағы бөліктері арасында демаркациялық сызық жүргізілді. ==== 2014 жылдың соңы және Минск келісімі II ==== [[Сурет:2015-05-07._Репетиция_парада_Победы_в_Донецке_175.jpg|нобай|2015 жылдың мамырында Донецктегі ресейшіл көтерілісшілер. Украина Украинаның шығысындағы Ресей қолдайтын сепаратистік республикаларды террористік ұйымдар деп жариялады.<ref>{{Cite news|date=27 January 2015|title=Pro-Russian rebels officially labelled terrorists by Ukraine government|work=[[CBC News]]|url=https://www.cbc.ca/news/world/pro-russian-rebels-officially-labelled-terrorists-by-ukraine-government-1.2933845}}</ref>]] 2015 жылдың қаңтарында Донецк, Луганск және Мариуполь үш действий майданын ұсынды. Порошенко 21 қаңтарда 2000-нан астам қосымша ресейлік әскери қызметшілер, 200 танктер мен бронетранспортерлердің шекарадан өткені туралы хабарлар аясында қауіпті шиеленісті сипаттады. Ол өзінің алаңдаушылығына байланысты Дүниежүзілік экономикалық форумға сапарын қысқартты.<ref>{{Cite news|first=Francine|last=Lacqua|date=21 January 2015|title=Ukraine Talks Start as Poroshenko Warns of an Escalation|work=[[Bloomberg News]]|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2015-01-21/ukraine-s-poroshenko-sees-grave-danger-of-escalating-violence|access-date=11 April 2015}}</ref> "Минск II" деп аталатын қақтығысты тоқтату шараларының жаңа пакеті 2015 жылдың 15 ақпанында келісілді. 18 ақпанда украин әскерлері 2022 жылға дейін Донбасстағы соғыстың соңғы қарқынды шайқасы кезінде Дебальцеводан шегінді. 2015 жылдың қыркүйегінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі басқармасы жанжалда 8000 адам қаза тапты деп есептеді.<ref>{{cite web|title=UN News – Close to 8,000 people killed in eastern Ukraine, says UN human rights report|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=51819#.VfB9txUveUk|access-date=9 September 2015|website=UN News Service Section}}</ref> === Қақтығыс сызығының тұрақталуы (2015–2021) === Минск келісімдерінен кейін соғыс аумақтық бақылаудағы аздаған өзгерістермен келісілген байланыс сызығының айналасындағы статикалық позициялық соғысқа айналды. Қақтығыс артиллериялық дуэльдермен, арнайы күштердің операцияларымен және траншеялық соғыспен ерекшеленді. Жауынгерлік іс-қимылдар айтарлықтай уақыт аралығында ешқашан тоқтаған жоқ, бірақ бірнеше рет атысты тоқтату әрекеттеріне қарамастан төмен деңгейде жалғасты. Дебальцево құлағаннан кейін бірнеше ай ішінде байланыс сызығы бойында кішігірім қақтығыстар жалғасты, бірақ аумақтық өзгерістер болған жоқ. Екі тарап та траншеялар, бункерлер мен туннельдер желілерін құрып, қақтығысты статикалық позициялық соғысқа айналдыра отырып, өз позицияларын нығайта бастады. Кейбіреулер салыстырмалы түрде статикалық қақтығысты "мұздатылған" деп атады, бірақ Ресей бұған ешқашан қол жеткізген жоқ, өйткеніевые ешқашан тоқтаған жоқ. 2014-2022 жылдар аралығында атысты тоқтату туралы 29 келісім жасалды, олардың әрқайсысы белгісіз мерзімге күшінде қалуға келісілді. Алайда олардың ешқайсысы екі аптадан аспады.<ref name="7265424Donbass">{{cite news|language=uk|url=https://www.pravda.com.ua/articles/2020/09/7/7265424/|script-title=uk:Місяць ''тиші'' на Донбасі. Що відбувається на фронті|trans-title=The longest truce in Donbas. Does it really exist|work=[[Ukrayinska Pravda]]|date=7 September 2020}}</ref> АҚШ пен халықаралық шенеуніктер Украинаның шығысында, соның ішінде Дебальцево аймағында Ресей әскери күштерінің белсенді қатысуы туралы хабарлауды жалғастырды. 2015 жылы ресейлік сепаратистік күштер шамамен 36000 Әскерден тұрды (34000 украиналықпен салыстырғанда), оның 8500-10000-ы ресейлік сарбаздар болды. Сонымен қатар, бұл аймақта ГРУ-дің 1000-ға жуық әскери қызметкері жұмыс істеді. 2015 жылғы тағы бір болжам бойынша, украин әскерлері орыстардан 40 000-20 000 адамға артық болды. 2017 жылы орта есеппен бір украиналық сарбаз үш күн сайын шайқаста қаза тапты, бұл аймақта 6000 ресейлік әскер мен 40 000 сепаратист болған деп есептеледі.<ref>{{Cite news|date=11 September 2017|title=Kyiv says there are about 6,000 Russian soldiers, 40,000 separatists in Donbas|work=[[Kyiv Post]]|url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/kyiv-says-6000-russian-soldiers-40000-separatists-donbas.html|access-date=16 November 2017}}</ref><ref>{{Cite news|last=Miller|first=Christopher|date=30 January 2017|title=Anxious Ukraine Risks Escalation In 'Creeping Offensive'|work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|url=https://www.rferl.org/a/ukraine-russia-creeping-offensive-escalation-fighting/28268104.html|access-date=27 April 2018}}</ref> [[Сурет:2015-05-09._День_Победы_в_Донецке_067.jpg|нобай|[[Донбастағы соғыс]] құрбандары]] Ресейлік сарбаздардың өлімі мен жаралану жағдайлары жергілікті ресейлік БАҚ-та талқыланды. Донбассты жалдау ардагерлер мен әскерилендірілген ұйымдар арқылы ашық түрде жүзеге асырылды. Осындай ұйымдардың бірінің жетекшісі Владимир Ефимов бұл процестің ауылдық жерлерде қалай жұмыс істейтінін түсіндірді. Ұйым негізінен армия ардагерлерін, сонымен қатар полиция, өрт сөндірушілер және т. б. әскери тәжірибемен. Бір еріктіні жабдықтау құны 350 000 рубльге (шамамен 6500 доллар) және айына 60 000-нан 240 000 рубльге дейінгі жалақыға бағаланды. Әскерге шақырылушылар қақтығыс аймағына келгеннен кейін ғана қару алды. Көбінесе ресейлік әскери қызметшілер Қызыл Крест қызметкерлерінің кейпінде жүрді. Мәскеудегі Ресей Қызыл Крестінің басшысы Игорь Трунов бұл автоколондарды гуманитарлық көмек жеткізуді қиындатады деп айыптады. Ресей ЕҚЫҰ ға өз миссиясын екі шекара өткелінен тыс кеңейтуге рұқсат беруден бас тартты.<ref name="DW150624">{{Cite news|last=Theise|first=Eugen|date=24 June 2015|title=OSCE caught in the crossfire of the Ukraine propaganda war|work=[[Deutsche Welle]]|url=https://www.dw.com/en/osce-caught-in-the-crossfire-of-the-ukraine-propaganda-war/a-18539289}}</ref> Еріктілерге Ресейдің жалдамалы заңдарынан аулақ болу үшін олардың қатысуы "гуманитарлық көмек ұсынумен" шектелетіні туралы құжат берілді. Ресейдің жалдамалылыққа қарсы заңнамасы жалдамалыны "Ресей Федерациясының мүдделеріне қайшы келетін мақсаттармен [бо қимылдарына] қатысатын" тұлға ретінде анықтайды..<ref name="RuamlKP">{{Cite news|last=Quinn|first=Allison|date=25 June 2015|title=Russia trolls world by saying it can not stop its citizens from fighting in Ukraine|url=https://www.kyivpost.com/article/content/war-against-ukraine/russia-trolls-world-by-saying-it-cannot-stop-its-citizens-from-fighting-in-ukraine-392006.html|access-date=26 November 2020|website=[[Kyiv Post]]}}</ref> 2016 жылдың тамызында Украинаның SBU барлау қызметі Сергей Глазьевтің (Ресей президентінің кеңесшісі), Константин Затулиннің және басқалардың 2014 жылы ұсталған телефон қоңырауларын жариялады, онда олар Украинаның шығысындағы ресейшіл белсенділерді жасырын қаржыландыруды, әкімшілік ғимараттарды басып алуды және қақтығыс тудырған басқа әрекеттерді талқылады. 2014 жылдың ақпан айында Глазьев әртүрлі ресейшіл партияларға жергілікті әкімшілік ғимараттарын қалай басып алу керектігі, одан кейін не істеу керек, талаптарды қалай тұжырымдау керектігі туралы тікелей нұсқаулар берді және Ресейдің қолдауына, соның ішінде "біздің жігіттерді жіберуге" уәде берді..<ref>{{Cite news|last=Whitmore|first=Brian|date=26 August 2016|title=Podcast: The Tale Of The Tape|work=RadioFreeEurope/RadioLiberty|url=https://www.rferl.org/content/podcast-the-tale-of-the-tape-power-vertical/27948424.html|access-date=29 August 2016}}</ref><ref>{{Cite news|last=Uapositon|date=29 August 2016|title=English translation of audio evidence of Putin's Adviser Glazyev and other Russian politicians involvement in war in Ukraine|work=Uaposition. Focus on Ukraine|url=https://uaposition.com/analysis-opinion/english-translation-audio-evidence-putins-adviser-glazyev-russian-politicians-involvement-war-ukraine/|access-date=29 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|last=Umland|first=Andreas|title=Glazyev Tapes: What Moscow's interference in Ukraine means for the Minsk Agreements|url=https://www.raamoprusland.nl/dossiers/oekraine/359-glazyev-tapes-what-moscow-s-interference-in-ukraine-means-for-the-minsk-agreements|access-date=26 April 2021|website=Raam op Rusland|date=25 November 2016|language=nl-nl}}</ref> [[Сурет:2016-05-09._День_Победы_в_Донецке_043.jpg|нобай|Ресей қолдаған сепаратистер 2016 жылдың мамырында]] ==== 2018 Керчь бұғазындағы оқиға ==== {{Main|Керчь бұғазындағы оқиға}} [[Сурет:Kerch_Strait_incident.png|нобай|Қара және Азов теңіздері арасындағы өткелге байланысты Керчь бұғазындағы оқиға]] Ресей 2014 жылы Керчь бұғазын нақты бақылауға алды. 2017 жылы Украина бұғазды пайдалану туралы төрелік сотқа жүгінді. 2018 жылға қарай Ресей бұғаз арқылы өтетін көпір салды, ол арқылы өтетін кемелердің көлемін шектеді, жаңа ережелер енгізді және украин кемелерін бірнеше рет ұстады. 2018 жылдың 25 қарашасында Одессадан Мариупольге барған үш украиндық қайықты Ресей әскери кемелері басып алды; 24 украиндық теңізші ұсталды. Бір күннен кейін, 2018 жылдың 26 қарашасында Украина парламенті Украинаның жағалау аймақтарында және Ресеймен шекаралас аймақтарда әскери жағдайдың енгізілуін қолдады.<ref>{{Cite news|title=Kiev declares martial law after Russian seizure of Ukrainian ships in Black Sea|work=[[The Independent]]|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-ukraine-live-latest-update-martial-law-black-sea-ships-navy-crisis-a8651736.html|access-date=26 November 2018}}</ref> ==== 2019–2020 ==== [[Сурет:Putin,_Macron,_Merkel,_Zelensky_(2019-12-10)_01.jpg|нобай|Солдан оңға қарай: Ресей президенті Владимир Путин, Франция президенті Эммануэль Макрон, Германия канцлері Ангела Меркель және Украина президенті Владимир Зеленский Парижде, Францияда, желтоқсан 2019 ж]] 2019 жылы қақтығыс кезінде 110-нан астам украин әскері қаза тапты. 2019 жылдың мамырында Украинаның жаңадан сайланған президенті Владимир Зеленский Донбасстағы соғысты тоқтатуға уәде беріп, қызметке кірісті. 2019 жылдың желтоқсанында Украина мен ресейшіл сепаратистер әскери тұтқындармен алмасуды бастады. 2019 жылдың 29 желтоқсанында 200-ге жуық тұтқын алмасылды. Украина билігінің мәліметінше, 2020 жылы 50 украиндық сарбаз өлтірілген. 2019 жылдан бастап Ресей украиндықтарға 650 000-нан астам Ішкі Ресей төлқұжаттарын берді.<ref>{{Cite news|date=9 April 2021|title=Kremlin defends Russian military buildup on Ukraine border|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2021/apr/09/kremlin-officials-say-russia-will-not-stand-aside-if-kyiv-launches-assault}}</ref><ref>{{Cite news|date=20 May 2021|title=Zelenskiy: Russian passports in Donbass are a step towards 'annexation'|work=[[Reuters]]|url=https://www.reuters.com/world/ukraine-sees-russias-issuance-passports-eastern-ukraine-step-towards-annexation-2021-05-20/}}</ref> === Украинаның айналасында Ресейдің әскери күшін арттыру (2021-2022) === {{Main|2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруінің алғышарттары}}2021 жылдың наурызынан сәуіріне дейін Ресей шекараға жақын жерде әскери күштің үлкен өсуін бастады, содан кейін Ресей мен Беларуссияда 2021 жылдың қазаны мен 2022 жылдың ақпаны аралығында қайта құрылды. Осы уақыт ішінде Ресей үкіметі Украинаға шабуыл жасау жоспарлары бар екенін бірнеше рет жоққа шығарды.<ref name="denials">{{Cite news|last=Taylor|first=Adam|others=Photograph by [[Evgeniy Maloletka]] ([[Associated Press]])|date=24 February 2022|title=Russia's attack on Ukraine came after months of denials it would attack|newspaper=[[The Washington Post]]|publisher=[[Nash Holdings]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|url-status=live|url-access=subscription|access-date=26 February 2022|archive-url=https://archive.today/20220224205233/https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/24/ukraine-russia-denials/|archive-date=24 February 2022|issn=0190-8286|oclc=2269358|quote=On Sunday ... "There is no invasion. There is no such plans," Antonov said.}}</ref><ref>{{Cite news|date=24 February 2022|title=Putin attacked Ukraine after insisting for months there was no plan to do so. Now he says there's no plan to take over.|work=[[CBS News]]|publisher=[[CBS]]|location=[[Kharkiv]]|publication-date=22 February 2022|url=https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|url-status=live|access-date=26 February 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.cbsnews.com/news/russia-ukraine-putin-invasion-after-denials-now-says-no-occupation-plan|archive-date=27 February 2022}}</ref> 2021 жылдың желтоқсан айының басында Ресейдің теріске шығаруларынан кейін АҚШ Ресейдің басып кіру жоспарлары туралы, соның ішінде Ресей әскерлері мен шекараға жақын техниканы көрсететін спутниктік фотосуреттер туралы ақпарат жариялады. Барлау негізгі объектілер мен жойылатын немесе бейтараптандырылатын адамдардың ресейлік тізімі туралы хабарлады. АҚШ шапқыншылық жоспарларын дәл болжайтын көптеген есептер шығарды.<ref name="diditmatter">{{cite news|last=Merchant|first=Normaan|others=Photographs by Alexei Alexandrov and Alex Brandon (AP Photo)|date=25 February 2022|title=US intel predicted Russia's invasion plans. Did it matter?|work=[[Associated Press]]|location=[[Washington, D.C.]]|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-vladimir-putin-business-europe-8acc2106b95554429e93dfee5e253743|url-status=live|access-date=28 February 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://apnews.com/article/russia-ukraine-vladimir-putin-business-europe-8acc2106b95554429e93dfee5e253743|archive-date=1 March 2022}}</ref> ==== Ресейдің айыптаулары мен талаптары ==== {{Тағы қараңыз|Орыс ирредентизмі}} [[Сурет:Olga_Stefanishyna_held_press_conference_along_with_NATO_SG_Stoltenberg_about_possible_Russia_invasion.jpg|солға|нобай|Украина премьер-Министрінің орынбасары Ольга Стефанишина және НАТО Бас хатшысы Йенс Столтенберг 2022 жылдың 10 қаңтарында Ресейдің ықтимал шапқыншылығына қатысты конференцияда]] Путин Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер басып алған Украинадағы ынтымақтастық тарихына сілтеме жасай отырып және нацистік Германияның шынайы құрбандары еврейлер емес, орыс христиандары деген антисемиттік қастандық теориясын қайталай отырып, украин қоғамы мен Үкіметінде неонацизм басым деп жалған мәлімдеді. Украинада шынымен де оңшыл топтар бар, соның ішінде нео-нацистермен байланысты Азов батальоны мен Оңшыл сектор. Сарапшылар Путиннің Риторикасын өте асыра сілтеу деп сипаттады. Еврей болған Зеленский атасы кеңес армиясында нацистерге қарсы соғысқан деп мәлімдеді; Холокост кезінде оның отбасының үш мүшесі қаза тапты.<ref name="Li Allen Siemaszko">{{Cite news|last1=Li|first1=David K.|last2=Allen|first2=Jonathan|last3=Siemaszko|first3=Corky|date=24 February 2022|title=Putin using false 'Nazi' narrative to justify Russia's attack on Ukraine, experts say|work=[[NBC News]]|url=https://www.nbcnews.com/news/world/putin-claims-denazification-justify-russias-attack-ukraine-experts-say-rcna17537|url-status=live|access-date=24 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225025147/https://www.nbcnews.com/news/world/putin-claims-denazification-justify-russias-attack-ukraine-experts-say-rcna17537|archive-date=25 February 2022}}</ref> [[Сурет:Russian_forces_near_Ukraine,_2021-12-03_(crop).jpg|нобай|АҚШ барлауының бағалау картасы және 2021 жылғы 3 желтоқсандағы жағдай бойынша Ресей әскери күштерінің Украина шекарасына жақын қозғалысының суреттері. Ресей Украина шекарасынан шамамен 100-200 шақырым (62-124 миль) қашықтықта шамамен 70 000 әскер орналастырды деп есептеледі, бұл санды 175 000-ға дейін арттыруға болады. The Washington Post Жариялады.<ref name="wp-20211203">{{Cite news|last1=Harris|first1=Shane|last2=Sonne|first2=Paul|date=3 December 2021|title=Russia planning massive military offensive against Ukraine involving 175,000 troops, U.S. intelligence warns|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/national-security/russia-ukraine-invasion/2021/12/03/98a3760e-546b-11ec-8769-2f4ecdf7a2ad_story.html|access-date=12 January 2022}}</ref>]] Екінші өсу кезінде Ресей Украинаның НАТО-ға кіруіне тыйым салатын және НАТО-ның Шығыс Еуропа мүше мемлекеттеріндегі барлық қызметін тоқтататын шарт жасасуды талап етті. Бұл талаптар қабылданбады. Украинаның НАТО-ға кіруіне жол бермейтін Халықаралық келісім Солтүстік Атлантикалық одақтың "Ашық есік" саясатына және өзін-өзі анықтау принципіне қайшы келеді, дегенмен НАТО Украинаның кіру туралы өтініштерін қанағаттандыру үшін ешқандай күш жұмсамады. НАТО-ның Бас хатшысы Йенс Столтенберг Украинаның қосылуына қатысты "Ресейдің дауыс беру құқығы жоқ" және "Ресейдің көршілерін бақылауға тырысу үшін ықпал ету аймағын құруға құқығы жоқ"деп жауап берді. НАТО Ресеймен байланысты жақсартуды және Ресей әскерлерді Украина шекарасынан алыстатқанға дейін, бірақ Ресей әскерлерді шығарғанға дейін зымырандар мен әскери жаттығуларды орналастыруды талқылауды ұсынды.<ref>{{cite news|title=US offers no concessions in response to Russia on Ukraine|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-europe-russia-united-states-moscow-72856781c3b92640d03c5e954488ba90|work=[[Associated Press]]|date=26 January 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=NATO chief: "Russia has no right to establish a sphere of influence"|url=https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|work=[[Axios (website)|Axios]]|date=1 December 2021|access-date=17 December 2021|archive-date=14 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220214172403/https://www.axios.com/nato-russia-ukraine-invasion-18619fd7-be80-4d37-86f8-fcebcb1fbe8a.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last=Coyer|first=Cassandre|date=25 February 2022|title=Why is Ukraine not in NATO and is it too late to join? Here's what experts, NATO say|work=[[The Miami Herald]]|url=https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|url-status=live|access-date=28 February 2022|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220301/https://www.miamiherald.com/news/nation-world/world/article258774458.html|archive-date=1 March 2022}}</ref> ==== Толық ауқымды шабуыл алғышарттары ==== Донбасстағыевые 2022 жылдың 17 ақпанынан бастап айтарлықтай күшейе түсті. Украиндар мен ресейшіл сепаратистер бір-бірін шабуыл жасады деп айыптады. Донбасста Ресей бастаған содырлардың артиллериялық атыстары күрт өсті, оны Украина мен оның жақтастары Украина армиясын арандату немесе басып кіруге сылтау жасау әрекеті ретінде қарастырды.<ref>{{Cite news|last1=Khurshudyan|first1=Isabelle|last2=Hendrix|first2=Steve|date=19 February 2022|title=In Ukraine's war-weary east, intensifying shelling and battered homes signal attempts at provocation by Russia|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/02/19/ukraine-russia-war-donbas/|access-date=11 September 2022}}</ref><ref>{{Cite news|last=Ponomarenko|first=Illia|author-link=Illia Ponomarenko|date=18 February 2022|title=47 shelling incidents leave 5 injured in Donbas|work=[[The Kyiv Independent]]|url=https://kyivindependent.com/national/over-40-shelling-incidents-leave-5-injured-in-donbas/|url-status=live|access-date=18 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220217205001/https://kyivindependent.com/national/over-40-shelling-incidents-leave-5-injured-in-donbas/|archive-date=17 February 2022}}</ref><ref>{{Cite web|last=Volvach|first=Yaroslava|date=18 February 2022|title=How Russian proxy forces are attempting to provoke the Ukrainian army and are lying about a new Ukrainian offensive|url=https://english.nv.ua/nation/how-russian-proxies-are-attempting-to-provoke-the-ukrainian-army-lying-about-a-ukrainian-offensive-50218033.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218180147/https://english.nv.ua/nation/how-russian-proxies-are-attempting-to-provoke-the-ukrainian-army-lying-about-a-ukrainian-offensive-50218033.html|archive-date=18 February 2022|access-date=18 February 2022|publisher=NV.UA}}</ref> 18 ақпанда Донецк және Луганск халық республикалары өздерінің астаналарынан бейбіт тұрғындарды міндетті түрде шұғыл эвакуациялау туралы бұйрық шығарды, дегенмен бақылаушылар толық эвакуациялау бірнеше айға созылатынын атап өтті. Ресей үкіметі жалған ақпарат беру науқанын күшейтті: Ресейдің мемлекеттік бұқаралық ақпарат құралдары украин әскерлерінің Ресейге қалай шабуыл жасағанын көрсететін жалған бейнелерді (жалған жалаулар) сағат сайын дерлік насихаттайды. Көптеген жалған ақпараттық бейнелер әуесқой болды және дәлелдер Донбасстағы шабуылдар, жарылыстар мен эвакуацияларды Ресей сахналағанын көрсетті.<ref name="ViceDisinfo">{{cite web|last=Gilbert|first=David|date=21 February 2022|title=Russia's 'Idiotic' Disinformation Campaign Could Still Lead to War in Ukraine|url=https://www.vice.com/en/article/88gdj3/russia-disinformation-campaign-bombing-ukraine|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221194550/https://www.vice.com/en/article/88gdj3/russia-disinformation-campaign-bombing-ukraine|archive-date=21 February 2022|access-date=22 February 2022|publisher=[[Vice Media]]}}</ref><ref>{{Cite news|last=Bellingcat Investigation Team|date=23 February 2022|title=Documenting and Debunking Dubious Footage from Ukraine's Frontlines|work=[[Bellingcat]]|url=https://www.bellingcat.com/news/2022/02/23/documenting-and-debunking-dubious-footage-from-ukraines-frontlines/|url-status=live|access-date=24 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223204058/https://www.bellingcat.com/news/2022/02/23/documenting-and-debunking-dubious-footage-from-ukraines-frontlines/|archive-date=23 February 2022}}</ref><ref>{{cite news|last1=Harding|first1=Luke|last2=Roth|first2=Andrew|last3=Walker|first3=Shaun|date=21 February 2022|title='Dumb and lazy': the flawed films of Ukrainian 'attacks' made by Russia's 'fake factory'|url=https://www.theguardian.com/world/2022/feb/21/dumb-and-lazy-the-flawed-films-of-ukrainian-attacks-made-by-russias-fake-factory|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221235946/https://www.theguardian.com/world/2022/feb/21/dumb-and-lazy-the-flawed-films-of-ukrainian-attacks-made-by-russias-fake-factory|archive-date=21 February 2022|access-date=22 February 2022|work=[[The Guardian]]}}</ref> [[Сурет:Обращение_Президента_Российской_Федерации_2022-02-21.webm|thumbtime=00:03|нобай|Путиннің ұлтқа үндеуі 21 ақпан]] 21 ақпанда сағат 22:35-те (UTC+3) Путин Ресей үкіметі Донецк және Луганск халық республикаларын дипломатиялық жолмен мойындайтынын мәлімдеді. Сол күні кешке Путин Ресейдің "бітімгершілік миссиясы"деп атаған бөлігі ретінде Донбасс қаласына Ресей әскерлерін енгізу туралы бұйрық берді. 22 ақпанда Федерация Кеңесі Путинге Ресейден тыс жерлерде әскери күш қолдануға бірауыздан рұқсат берді. Бұған жауап ретінде Зеленский запастағы әскерге шақыру туралы бұйрық берді; келесі күні Украина парламенті бүкіл ел бойынша 30 күндік төтенше жағдай жариялады және барлық запастағы адамдарды жұмылдыру туралы бұйрық берді. Ресей Киевтегі елшілігін эвакуациялай бастады.<ref>{{cite news|last=Litvinova|first=Dasha|date=23 February 2022|title=Russia evacuates embassy in Ukraine as crisis escalates|work=Associated Press|url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-europe-russia-moscow-kyiv-626a8c5ec22217bacb24ece60fac4fe1|url-status=live|access-date=23 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223102040/https://apnews.com/article/russia-ukraine-europe-russia-moscow-kyiv-626a8c5ec22217bacb24ece60fac4fe1|archive-date=23 February 2022}}</ref> 23 ақпанға қараған түні Зеленский орыс тілінде сөз сөйлеп, Ресей азаматтарына соғыстың алдын алуға шақырды. Ол Ресейдің нео-нацистер туралы мәлімдемелерінен бас тартты және Донбассқа шабуыл жасауға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Кремльдің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков 23 ақпанда Донецк пен Луганскідегі сепаратистік көшбасшылар Путинге украиналық атыс бейбіт тұрғындардың өліміне әкеліп соқтырды деп хат жіберіп, әскери қолдау сұрады деп мәлімдеді.<ref>{{cite web|date=23 February 2022|title=Kremlin Says Ukraine Rebels Have Asked Russia for 'Help' Against Kyiv|url=https://www.themoscowtimes.com/2022/02/23/kremlin-says-ukraine-rebels-have-asked-russia-for-help-against-kyiv-a76548|url-status=live|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220227/https://www.themoscowtimes.com/2022/02/23/kremlin-says-ukraine-rebels-have-asked-russia-for-help-against-kyiv-a76548|archive-date=27 February 2022|website=[[The Moscow Times]]}}</ref>[[Сурет:United Nations General Assembly resolution ES-11 L.1 vote.svg|нобай|Ресейдің Украинаға басып кіруін айыптайтын БҰҰ Бас Ассамблеясының es-11/1 қарары{{legend|#74C365|Қолдады}} {{legend|#ab4e52|Қарсы болды}} {{legend|#FADA5E|Қалыс қалды}} {{legend|#89CFF0|Қатыспады}}]] === Ресейдің Украинаға толыққанды басып кіруі (2022–қазіргі уақытқа дейін) === {{Тағы қараңыз|Ресейдің Украинаға басып кіру хронологиясы (2022 жылдан бастап)}} [[Сурет:2022_Russian_Invasion_of_Ukraine_animated.gif|нобай|Ресейдің Украинаға басып кіруінің анимациялық картасы 2022 жылдың 5 желтоқсанына дейін]] Ресейдің Украинаға басып кіруі 2022 жылдың 24 ақпанында таңертең Путин Украинаны "демилитаризациялау және деназификациялау" бойынша "арнайы әскери операция" жариялаған кезде басталды. Бірнеше минуттан кейін бүкіл Украинада, соның ішінде Киевте зымырандар мен әуе шабуылдары болды, көп ұзамай бірнеше майданда кең ауқымды жер шабуылы болды. Зеленский елден кетуге тыйым салынған 18 бен 60 жас аралығындағы Украинаның барлық ер азаматтарының әскери жағдайы мен жалпы жұмылдырылуын жариялады.<ref>{{cite news|date=24 February 2022|title=Ukrainian president signs decree on general mobilisation of population -Interfax|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukrainian-president-signs-decree-general-mobilisation-population-interfax-2022-02-24/|url-status=live|access-date=25 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225025205/https://www.reuters.com/world/europe/ukrainian-president-signs-decree-general-mobilisation-population-interfax-2022-02-24/|archive-date=25 February 2022}}</ref><ref name="Interfax 2022">{{cite web|date=25 February 2022|title=Zelensky signs decree declaring general mobilization|url=https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220225113724/https://en.interfax.com.ua/news/general/801769.html|archive-date=25 February 2022|access-date=25 February 2022|website=[[Interfax-Ukraine]]}}</ref> Ресейлік шабуылдар бастапқыда Беларуссиядан Солтүстік майданда Киев бағытында, Қырымнан Оңтүстік майданда және Луганск пен Донецктен оңтүстік-шығыс майданда және Харьков бағытында басталды. Солтүстік майданда, ауыр шығындар мен Киевтің айналасындағы украиндардың қатты қарсыласуы аясында Ресейдің наурыз айындағы шабуылы тоқтап, сәуірге қарай оның әскерлері шегінді. 8 сәуірде Ресей өз әскерлерін Украинаның оңтүстігі мен шығысында генерал Александр Дворниковтың қол астында орналастырды, ал солтүстіктен шығарылған кейбір бөлімшелер Донбасс қаласына көшірілді. 19 сәуірде Ресей Харьковтан Донецк пен Луганскке дейін созылған 500 шақырымдық (300 миль) майданға жаңа шабуыл жасады. 13 мамырға қарай Украинаның қарсы шабуылы Ресей әскерлерін Харьков маңында кері қайтарды. 20 мамырға қарай Мариуполь "Азовсталь" металлургиялық комбинатын ұзақ қоршаудан кейін Ресей әскерлерінің шабуылына ұшырады. Ресей әскерлері майдан шебінен алыс әскери және азаматтық нысандарды бомбалауды жалғастырды. Соғыс 1990 жылдардағы Югославия соғыстарынан бері Еуропадағы ең үлкен босқындар дағдарысы мен гуманитарлық дағдарысты тудырды; БҰҰ оны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ең жылдам дамып келе жатқан дағдарыс деп сипаттады. БҰҰ шапқыншылығының бірінші аптасында бір миллионнан астам босқын Украинадан кеткенін хабарлады; кейіннен 24 қыркүйекке қарай бұл сан 7 405 590-нан астам адамға дейін өсті, кейбір босқындардың оралуына байланысты сегіз миллионнан астамға қысқарды.<ref name="UNHCR-Ukraine">{{Cite web|date=<!--kept up-to-date-->|title=Situation Ukraine Refugee Situation|url=https://data2.unhcr.org/en/situations/ukraine|access-date=23 July 2022|website=[[United Nations High Commissioner for Refugees]]}}</ref><ref name="auto4">{{Cite web|date=3 July 2022|title=Liz Truss mulls seizure of Russian assets in UK to give to Ukraine|url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/03/liz-truss-mulls-seizure-of-russian-assets-in-uk-to-give-to-ukraine|access-date=4 July 2022|website=the Guardian}}</ref> [[Сурет:Συνάντηση_με_ΥΠΕΞ_Ουκρανίας_D._Kuleba_-_Επίσκεψη_σε_Μνημείο_πεσόντων_υπερασπιστών_Ουκρανίας_-_52439597854.jpg|нобай|2022 жылы Ресей-Украина соғысында қаза тапқан украин сарбаздары]] Украин әскерлері тамыз айында оңтүстікте және қыркүйекте солтүстік-шығыста қарсы шабуылдар бастады. 30 қыркүйекте Ресей Украинаның шапқыншылық кезінде ішінара жаулап алған төрт аймағын қосты. Бұл аннексияны жалпы әлем елдері мойындамады және айыптады. Путин әскери дайындықтан өткен 300 000 азаматты және әскерге шақыруға құқылы болуы мүмкін 25 миллионға жуық ресейліктерді әскери қызметке шақыруды бастайтынын жариялағаннан кейін, елден бір жақты билеттер дерлік немесе толығымен сатылды. Қыркүйек айында Украинаның солтүстік-шығыстағы шабуылы Харьков облысының көп бөлігін сәтті қайтарып алды. Оңтүстіктегі қарсы шабуыл кезінде Украина қараша айында Херсон қаласын қайтарып алды, ал Ресей әскерлері Днепрдің шығыс жағалауына шегінді.<ref>{{cite web|date=21 September 2022|title=Russians Are Fleeing the Threat of Conscription|url=https://reason.com/2022/09/21/russians-are-fleeing-the-threat-of-conscription/}}</ref><ref>{{cite news|date=21 September 2022|title=Russians rush for flights out amid partial reservist call-up|work=[[NPR]]|url=https://www.npr.org/2022/09/21/1124238235/russians-flights-out-reservist-call-up}}</ref> Шапқыншылықты халықаралық қауымдастық агрессивті соғыс деп айыптады. БҰҰ Бас Ассамблеясының қарары Ресей әскерлерін толығымен шығаруды талап етті, БҰҰ Халықаралық соты Ресейді әскери операцияларды тоқтата тұруға міндеттеді, ал Еуропа Кеңесі Ресейді ұйымнан шығарды. Көптеген елдер Ресейдің және бүкіл әлемнің экономикасына әсер ететін жаңа санкциялар енгізді, сонымен қатар Украинаға гуманитарлық және әскери көмек көрсетті. 2022 жылдың қыркүйегінде Путин әскери қызметке шақыруға қарсы кез-келген адамды 10 жылға бас бостандығынан айыруға жазалайтын заңға қол қойды, бұл әскери қызметке шақырудан қашқан ресейліктерге баспана беру үшін халықаралық қысымға әкелді.<ref>{{cite web|date=26 September 2022|title=It's a Mistake To Turn Away Russian Civilians Fleeing Conscription|url=https://reason.com/2022/09/26/its-a-mistake-to-turn-away-russian-civilians-fleeing-conscription/}}</ref> New York Times жариялаған бағалауға сәйкес, 2023 жылдың ақпанындағы жағдай бойынша "Украинада қаза тапқан және жараланған ресейлік әскери қызметшілердің саны 200 000-ға жақындады."<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/02/02/us/politics/ukraine-russia-casualties.html|journal=[[The New York Times]]|date=2 February 2023|title=Soaring Death Toll Gives Grim Insight Into Russian Tactics}}</ref> == Адам құқықтарының бұзылуы == {{see also|Ресейдің Украинаға басып кіруі кезіндегі әскери қылмыстар}}Соғыс кезінде адам құқықтарының бұзылуы да, қатыгез қылмыстар да орын алды. 2014 жылдан 2021 жылға дейін бейбіт тұрғындар арасында 3000-нан астам құрбан болды, олардың көпшілігі 2014 және 2015 жылдары болды. Жанжал аймағының тұрғындары қозғалыс құқығын бұзды. Қақтығыстың алғашқы жылдарында екі тарап та ерікті түрде ұсталды. 2016 жылдан кейін ол Үкімет бақылайтын аудандарда төмендеді, ал сепаратистер бақылайтын аудандарда ол жалғасты. Екі тарап жасаған қиянат туралы тергеулер іс жүзінде алға жылжыған жоқ.<ref name="unhr21-2">{{cite web|title=Report on the human rights situation in Ukraine 1 August 2021 – 31 January 2022|url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-03/33rdReportUkraine-en.pdf|access-date=1 April 2022|website=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|page=2}}</ref><ref>{{cite web|title=Ukraine 2021|url=https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/ukraine/report-ukraine/|access-date=1 April 2022|website=[[Amnesty International]]}}</ref> 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі басталғаннан бері Ресей билігі мен қарулы күштері азаматтық нысандарға қасақана шабуыл жасау, бейбіт тұрғындарды қырғынға ұшырату, әйелдер мен балаларды азаптау және зорлау, сондай-ақ халық көп шоғырланған жерлерде кездейсоқ шабуылдар түрінде көптеген әскери қылмыстар жасады. Ресей әскерлері Киевтің солтүстігіндегі аудандардан шығарылғаннан кейін, Ресей әскерлері жасаған әскери қылмыстардың бұлтартпас дәлелі табылды. Атап айтқанда, Буча қаласында Ресей әскерлерінің бейбіт тұрғындарды жаппай өлтіргені, соның ішінде азаптау, жарақаттау, зорлау, тонау және бейбіт тұрғындарды қасақана өлтіру туралы дәлелдер пайда болды.<ref>{{cite news|date=7 April 2022|title=In Bucha, the scope of Russian barbarity is coming into focus|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/04/06/bucha-barbarism-atrocities-russian-soldiers/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407190243/https://www.washingtonpost.com/world/2022/04/06/bucha-barbarism-atrocities-russian-soldiers/|archive-date=7 April 2022}}</ref><ref name="thetimes2">{{cite news|last=Callaghan|first=Louise|date=2 April 2022|title=Bodies of mutilated children among horrors the Russians left behind|newspaper=[[The Times]]|url=https://www.thetimes.co.uk/article/bodies-of-mutilated-children-among-horrors-the-russians-left-behind-5ddnkkwp2|url-status=live|url-access=subscription|access-date=5 April 2022|archive-url=https://archive.today/20220404113203/https://www.thetimes.co.uk/article/bodies-of-mutilated-children-among-horrors-the-russians-left-behind-5ddnkkwp2|archive-date=4 April 2022}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ukraine documents alleged atrocities by retreating Russians|url=https://www.cbsnews.com/news/ukraine-bucha-atrocities-civilians-russia/|access-date=3 April 2022|work=[[CBS News]]|date=3 April 2022}}</ref>БҰҰ-ның Украинадағы адам құқықтары жөніндегі мониторингтік миссиясы (UHCPC) Бучта кем дегенде 73 бейбіт тұрғынды – негізінен ер адамдарды, сонымен қатар әйелдер мен балаларды өлтіруді құжаттады. Ресей әскерлері шығарылғаннан кейін Киев облысында 1200-ден астам бейбіт тұрғын табылды, олардың кейбіреулері сотсыз және тергеусіз өлім жазасына кесілді. Мыңдаған бейбіт тұрғындарды, соның ішінде балаларды Ресейге, негізінен Ресей басып алған Мариупольден мәжбүрлеп депортациялау, сондай-ақ жыныстық зорлық-зомбылық, соның ішінде зорлау, жыныстық қудалау және топтық зорлау, сондай-ақ ресейлік әскерлердің украин азаматтарын қасақана өлтіруі туралы хабарламалар болды.<ref>{{cite news|date=2 April 2022|title=War in Ukraine: Street in Bucha found strewn with dead bodies|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-60967463|access-date=3 April 2022}}</ref> Украина Қарулы Күштері әртүрлі әскери қылмыстар жасады деп айыпталды, соның ішінде ресейлік әскерлерге қарағанда әлдеқайда аз болса да, ұсталғандарға қатыгездік жасады.<ref>{{Cite news|date=2023-03-16|title=UN-backed inquiry accuses Russia of war crimes in Ukraine|url=https://apnews.com/article/ukraine-russia-war-crimes-un-human-rights-c52676801b588a95a8410bc71b62d568|access-date=2023-04-13|work=[[AP News]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=War crimes, indiscriminate attacks on infrastructure, systematic and widespread torture show disregard for civilians, says UN Commission of Inquiry on Ukraine|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2023/03/war-crimes-indiscriminate-attacks-infrastructure-systematic-and-widespread|access-date=2023-04-13|website=OHCHR|language=en}}</ref> == Реакция == {{See also|Екінші қырғи қабақ соғысы}} === Ресейдің Қырымды аннексиялауына реакция === ==== Украина жауабы ==== [[Сурет:Безводный_Северо-Крымский_канал.jpg|оңға|нобай|Ресей Қырымды аннексиялағаннан кейін Украина Солтүстік Қырым каналын жауып тастады, ол Қырымның ауыз суы мен суармалы суының 85% қамтамасыз етті.<ref>{{Cite news|date=4 January 2017|title=Dam leaves Crimea population in chronic water shortage|work=Al-Jazeera|url=https://www.aljazeera.com/features/2017/1/4/dam-leaves-crimea-population-in-chronic-water-shortage}}</ref>]] Украина президентінің уақытша міндетін атқарушы Александр Турчинов Ресейді" қақтығыс тудырды " деп айыптап, Қырым парламентінің ғимаратын және Қырым түбегіндегі басқа да мемлекеттік мекемелерді басып алуды қолдады. Ол Ресейдің әскери әрекеттерін 2008 жылғы Ресей-грузин соғысымен салыстырды, сол кезде Ресей әскерлері Грузия Республикасының бір бөлігін басып алды, ал бөлінген анклавтар Абхазия және Оңтүстік Осетия Ресей қолдайтын әкімшіліктердің бақылауымен құрылды. Ол Путинді Ресей әскерлерін Қырымнан шығаруға шақырды және Украина "өз аумағын сақтайды" және "тәуелсіздігін қорғайды"деп мәлімдеді. 1 наурызда ол: "әскери араласу соғыстың басталуы және Украина мен Ресей арасындағы кез-келген қарым-қатынастың аяқталуы болар еді."1 наурызда Президенттің міндетін атқарушы Александр Турчинов Украинаның Қарулы Күштерін толық жауынгерлік дайындыққа алып келді.<ref>{{Cite news|last1=Coker|first1=Margaret|last2=Kolyandr|first2=Alexander|date=1 March 2014|title=Ukraine Puts Military on Full Alert After Russian invasion Threat|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702303801304579413443251173188|access-date=11 April 2015}}</ref> Уақытша басып алынған аумақтар мен ішкі қоныс аударушылар министрлігі Украина Үкіметімен 2016 жылдың 20 сәуірінде 2014 жылғы Ресейдің әскери араласуынан зардап шеккен Донецк, Луганск облыстары мен Қырымның оккупацияланған бөліктерін басқару үшін құрылды.<ref name="NMC20416">{{in lang|uk}} [https://www.pravda.com.ua/news/2016/04/20/7106169/ The Cabinet decided to create the Ministry of temporarily occupied territories and internally displaced persons], [[Ukrayinska Pravda]] (20 April 2016)</ref> ==== НАТО мен Америка Құрама Штаттарының әскери жауабы ==== [[Сурет:2CR_returns_home_to_Vilseck_(16999448822).jpg|нобай|"Атлантикалық шешім" операциясы кезінде Германияның Вильсек қаласындағы АҚШ армиясының колоннасы-НАТО-ның 2014 жылдың сәуірінде басталған Орталық және Шығыс Еуропадағы әскери қатысуын қалпына келтіру жөніндегі күш-жігері.]] 2014 жылдың 4 наурызында Америка Құрама Штаттары Украинаға 1 миллиард доллар көмек бөлуге уәде берді. Ресейдің әрекеттері көршілес елдерде, әсіресе Балтық жағалауы мен Молдовада, оның ықпал ету саласына енген шиеленісті күшейтті. Олардың барлығында орыс тілді халық көп, ал орыс әскерлері Приднестровьенің бөлінген Молдова аумағында орналасқан. Кейбіреулер қорғаныс әлеуетін арттыруға ресурстар бөлді, ал көпшілігі АҚШ пен соңғы жылдары қосылған Солтүстік Атлантикалық Келісім Ұйымының қолдауын арттыруды сұрады. Қақтығыс Кеңес Одағына қарсы тұру үшін құрылған, бірақ соңғы жылдары "экспедициялық миссияларға" көбірек ресурстар бөлген НАТО-ны "жандандырды".<ref name="Gearan">{{Cite news|last=Gearan|first=Anne|date=1 April 2014|title=NATO chief recommits to defending Eastern European, Baltic nations|newspaper=The Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/world/europe/nato-sees-no-evidence-russia-pulling-back-troops-from-ukrainian-border/2014/04/01/eea9b6fe-b99f-11e3-96ae-f2c36d2b1245_story.html|access-date=1 April 2014}}</ref> Ресеймен қақтығыстағы дипломатиялық қолдаудан басқа, АҚШ Украинаға 2010 жылдары 1,5 миллиард долларлық әскери көмек көрсетті. 2018 жылы АҚШ Конгресінің Өкілдер Палатасы американдық күштердің Украина Ұлттық гвардиясының "Азов" батальонының кез-келген дайындығына тосқауыл қою туралы ереже қабылдады. Алдыңғы жылдары, 2014-2017 жылдар аралығында АҚШ Өкілдер Палатасы Азовты қолдауға тыйым салатын түзетулер қабылдады, бірақ Пентагонның қысымына байланысты түзетулер үнсіз жойылды.<ref>{{Cite news|last=Kheel|first=Rebecca|date=27 March 2018|title=Congress bans arms to Ukraine militia linked to neo-Nazis|work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]|url=https://thehill.com/policy/defense/380483-congress-bans-arms-to-controversial-ukrainian-militia-linked-to-neo-nazis}}</ref><ref>{{Cite news|date=14 January 2016|title=Congress Has Removed a Ban on Funding Neo-Nazis From Its Year-End Spending Bill|work=[[The Nation]]|url=https://www.thenation.com/article/congress-has-removed-a-ban-on-funding-neo-nazis-from-its-year-end-spending-bill/|url-status=dead|access-date=14 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114161138/https://www.thenation.com/article/congress-has-removed-a-ban-on-funding-neo-nazis-from-its-year-end-spending-bill/|archive-date=14 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Sokol|first=Sam|date=18 January 2016|title=US lifts ban on funding 'neo-Nazi' Ukrainian militia|work=[[Jerusalem Post]]|url=https://www.jpost.com/Diaspora/US-lifts-ban-on-funding-neo-Nazi-Ukrainian-militia-441884}}</ref> ==== Қаржы нарықтары ==== [[Сурет:EUR-RUB_exchange_rate.webp|нобай|Рубльге еуро бағамы]] [[Сурет:US_Dollar_-_Russian_Ruble_Exchange_Rate.webp|нобай|АҚШ долларының Ресей рубліне айырбастау бағамы]] [[Сурет:Russian_bonds.webp|нобай|300x300 нүкте|{{center|Ресейлік облигациялар}}Олардың соғыстары кезінде инфляцияны тежеу үшін төңкерілген кірістілік қисықтары (Ресей-грузин соғысы, Ресей-Украина соғысы, 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруі){{legend-line|#FFD900 solid 3px|20 айлық облигация}}{{legend-line|#929292 solid 3px|10 айлық облигация}}{{legend-line|#E4181C solid 3px|1 айлық облигация}}{{legend-line|#1C3578 solid 3px|3 айлық облигация}}]] Қырымдағы шиеленістің күшеюіне алғашқы реакция ресейлік және Еуропалық қор нарықтарының құлдырауына әкелді. Интервенция Швейцария франкінің долларға қатысты 2 жылдық ең жоғары деңгейге және еуроға қатысты 1 жылдық ең жоғары деңгейге көтерілуіне әкелді. Еуро мен АҚШ доллары Австралиялық доллар сияқты өсті. Ресей қор нарығы 10 пайыздан астам төмендеді, ал Ресей рублі АҚШ доллары мен еуроға қатысты рекордтық деңгейге жетті. Ресейдің орталық банкі пайыздық мөлшерлемелерді көтеріп, валюта нарықтарында өз валютасын тұрақтандыруға тырысу үшін 12 миллиард долларлық интервенциялар жасады [түсіндіру қажет]. Бидай мен жарма бағасы өсті, өйткені Украина Екі дақылдың да ірі экспорттаушысы болып табылады.<ref>{{Cite news|last=Dreibus|first=Tony|date=3 March 2014|title=Wheat, Corn Prices Surge on Ukraine Crisis|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/news/articles/SB10001424052702304815004579417112576465126}}</ref> Кейінірек, 2014 жылдың наурызында қаржы нарықтарының Қырымды аннексиялауға реакциясы таңқаларлықтай жұмсақ болды: әлемдік қаржы нарықтары Қырымда өткен референдумнан кейін бірден өсті, мұның бір түсіндірмесі-санкциялар Ресейдің ертерек басып кіруінен кейін ескерілген. Басқа бақылаушылар 2014 жылдың 17 наурызында дүйсенбіде Ресейге ЕО мен АҚШ-қа қарсы санкциялар жарияланғаннан кейін әлемдік қаржы нарықтарының оң реакциясы бұл санкциялардың Ресейге зиян келтіру үшін тым әлсіз екенін көрсетті деп есептеді. 2014 жылдың тамыз айының басында Германияның 13-ші ірі сауда серіктесі Ресей санкцияларға жауап береді деп қорқып, неміс DAX бір жылда 6%-ға және маусымнан бастап 11%-ға төмендеді.<ref name="SanctionsGermany">{{Cite news|title=German economy hammered by Russian sanctions|publisher=CNBC|url=https://www.cnbc.com/id/101909346|access-date=8 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140811024332/https://www.cnbc.com/id/101909346|archive-date=11 August 2014}}</ref> === Донбасстағы соғысқа Реакция === ==== Украинаның қоғамдық пікірі ==== {{See also|Путин хуйло!}} [[Сурет:2014-12-20._Праздник_солидарности_054.jpg|нобай|Донецктегі ресейшіл жақтаушылар, 20 желтоқсан 2014 жылы]] Ресей аннексиялаған Қырымды қоспағанда, украин жұртшылығына сауалнаманы халықаралық республикалық институт 2014 жылдың 12-25 қыркүйегі аралығында жүргізді. Сауалнамаға қатысқандардың 89%-ы 2014 жылы Ресейдің Украинаға әскери араласуына қарсы болды. Аймақтар бойынша бөлуде Шығыс Украинадан (Днепропетровск облысын қоса алғанда) респонденттердің 78%-ы аталған араласуға қарсы болды, сонымен қатар Украинаның оңтүстігінде 89%, Орталық Украинада 93% және Батыс Украинада 99%. Ана тілінде сөйлейтіндердің 79%-ы және украин тілінде сөйлейтіндердің 95%-ы араласуға қарсы болды. Сауалнамаға қатысқандардың 80%-ы ел біртұтас болып қалуы керек деп мәлімдеді.<ref name="IRI14OCT">{{Cite press release|title=IRI Ukraine pre-election poll shows strong opposition to Russian aggression, support for Kyiv Government|date=14 October 2014|publisher=International Republican Institute|url=https://www.iri.org/news-events-press-center/news/iri-ukraine-pre-election-poll-shows-strong-opposition-russian-aggressi|access-date=17 October 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016232411/https://www.iri.org/news-events-press-center/news/iri-ukraine-pre-election-poll-shows-strong-opposition-russian-aggressi|archive-date=16 October 2014}}</ref> Ресей аннексиялаған Қырымдағы Қырым жұртшылығы арасында сауалнаманы Германиядағы ең ірі GfK нарықты зерттеу ұйымының украин филиалы 2015 жылдың 16-22 қаңтарында жүргізді. Оның нәтижелеріне сәйкес: "сауалнамаға қатысқандардың сексен екі пайызы Қырымның Ресейге қосылуын толық қолдайтынын айтты, ал тағы 11 пайызы ішінара қолдау білдірді. Бұған тек 4 пайызы ғана қарсы болды."<ref>{{Cite news|last=Bershidsky|first=Leonid|date=6 February 2015|title=One Year Later, Crimeans Prefer Russia|publisher=[[Bloomberg News]]|url=https://www.bloombergview.com/articles/2015-02-06/one-year-later-crimeans-prefer-russia|quote=Eighty-two percent of those polled said they fully supported Crimea's inclusion in Russia, and another 11 percent expressed partial support. Only 4 percent spoke out against it.|access-date=13 March 2022|archive-date=13 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413010230/http://www.bloombergview.com/articles/2015-02-06/one-year-later-crimeans-prefer-russia|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|script-title=ru:Социально-политические настроения жителей Крыма|title=Sotsial'no-politicheskiye nastroyeniya zhiteley Kryma|trans-title=Socio-Political Moods of Crimean Residents|url=https://www.gfk.com/ua/documents/presentations/gfk_report_freecrimea.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029103051/https://www.gfk.com/ua/documents/presentations/gfk_report_freecrimea.pdf|archive-date=29 October 2015|access-date=20 December 2018|website=[[GfK Ukraine]]|language=ru|quote=82% крымчан полностью поддерживают присоединение Крыма к России, 11% – скорее поддерживают, и 4% высказались против этого. Среди тех, кто не поддерживает присоединение Крыма к России, больше половины считают, что присоединение было не полностью законным и его нужно провести в соответствии с международным правом|trans-quote=82% of Crimeans fully support the annexation of Crimea to Russia, 11% rather support it, and 4% were against it. Among those who do not support the annexation of Crimea to Russia, more than half believe that the annexation was not completely legal and should be carried out in accordance with international law}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 February 2015|title=Poll: 82% of Crimeans support annexation|agency=[[UNIAN]]|url=https://www.unian.info/politics/1040281-poll-82-of-crimeans-support-annexation.html|quote=A total of 82% of the population of the Crimea fully support Russia's annexation of the peninsula, according to a poll carried out by the GfK Group research institute in Ukraine, Ukrainian online newspaper Ukrainska Pravda reported on Wednesday. Another 11% of respondents said that they rather support the annexation of Crimea, while 4% were against it.}}</ref> Левада орталығы мен Киев халықаралық әлеуметтану институты 2020 жылдың қыркүйегінен қазанына дейін жүргізген бірлескен сауалнама көрсеткендей, өзін-өзі жариялаған, КХДР/ЛНР бақылайтын аймақтарда респонденттердің жартысынан көбі Ресейге қосылғысы келді (автономды мәртебесі бар немесе онсыз), ал оннан бірінен азы тәуелсіздік алғысы келді, ал 12% Украина құрамына қайта кіргісі келді. Бұл Киевтің бақылауындағы Донбасстағы респонденттердің сауалнамасының нәтижелеріне қарама-қайшы болды, мұнда басым көпшілігі сепаратистік аймақтарды Украинаға қайтару керек деп есептеді. 2022 жылғы қаңтардағы "Левада орталығы" сауалнамасының нәтижелеріне сәйкес, өзін-өзі жариялаған аймақтардағы тұрғындардың шамамен 70%-ы олардың аумақтары Ресей Федерациясының құрамына кіруі керек деп мәлімдеді.<ref>{{cite web|first1=John|last1=O'Loughlin|first2=Gwendolyn|last2=Sasse|author2-link=Gwendolyn Sasse|first3=Gerard|last3=Toal|author3-link=Gerard Toal|first4=Mikhail|last4=Minakov|author4-link=Mikhail Minakov|date=23 February 2022|title=Public Opinion in the Divided Donbas: Results of a January 2022 Survey on Both Sides of the Contact Line|url=https://www.wilsoncenter.org/event/public-opinion-divided-donbas-results-january-2022-survey-both-sides-contact-line|website=[[Wilson Center]]|language=en}}</ref> ==== Ресей қоғамдық пікірі ==== [[Сурет:Марш_мира_Москва_21_сент_2014_L1450559.jpg|нобай|Мәскеудегі бейбітшілік наурызы, 21 Қыркүйек 2014 жылы]] 2014 жылдың тамызында жүргізілген "Левада орталығы" сауалнамасы ресейліктердің тек 13%-ы Украинамен ашық соғыста Ресей Үкіметін қолдайтынын көрсетті. Ресейде Украинадағы соғысқа қарсы көше наразылықтары болды. Елеулі наразылықтар алғаш рет наурыз айында болды, ал ірі наразылықтар қыркүйек айында "он мыңдаған" Украинадағы соғысқа Мәскеудің орталығындағы Бейбітшілік шеруімен 2014 жылдың 21 қыркүйегінде "полицияның бақылауымен"наразылық білдірген кезде болды..<ref name="wp20140921">{{Cite news|last=Demirjian|first=Karoun|date=21 September 2014|title=Russian peace march draws tens of thousands in support of Ukraine|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/world/russian-peace-march-draws-tens-of-thousands-in-support-of-ukraine/2014/09/21/c5a45f35-b07c-4e7b-81ae-8c7d8fcaa0bd_story.html|access-date=23 September 2013}}</ref> === Ресейдің Украинаға басып кіруіне реакция === ==== Украинаның қоғамдық пікірі ==== [[Сурет:02022_1199_Refugees_from_Ukraine_in_Kraków.jpg|нобай|Краковтағы украиндық босқындар соғысқа наразылық білдіруде, 6 наурыз 2022 жылы]] 2022 жылдың наурызында, Ресейдің Украинаға басып кіруінен бір апта өткен соң, украиндықтардың 98%-ы, соның ішінде Украинада тұратын этникалық орыстардың 82%-ы, Лорд Эшкрофттың Қырым мен сепаратистік бақылаудағы аудандарды қамтымаған сауалнамаларына сәйкес, Украинаның кез-келген бөлігі Ресейдің бөлігі екеніне сенбейтіндіктерін айтты. бөлігі Донбасс. Украиндықтардың 97%-ы Ресей президенті Владимир Путин туралы жағымсыз пікірде екенін, ал тағы 94%-ы Ресей Қарулы Күштері туралы жағымсыз пікірде екенін айтты.<ref>{{cite news|title=Ukrainians want to stay and fight, but don't see Russian people as the enemy. A remarkable poll from Kyiv|url=https://www.europeanleadershipnetwork.org/commentary/ukrainians-want-to-stay-and-fight-but-dont-see-russian-people-as-the-enemy-a-remarkable-poll-from-kyiv/|work=[[European Leadership Network]]|date=14 March 2022}}</ref> 2021 жылдың соңында украиндықтардың 75%-ы қарапайым ресейліктерге оң көзқараспен қарайтынын айтты, ал 2022 жылдың мамырында украиндықтардың 82%-ы қарапайым ресейліктерге теріс көзқараспен қарайтынын айтты.<ref>{{cite news|title=Perception index of the Russian-Ukrainian war: results of a telephone survey conducted on May 19–24, 2022|url=https://www.kiis.com.ua/?lang=eng&cat=reports&id=1113&page=1|work=[[Kyiv International Institute of Sociology]]|date=May 2022}}</ref> ==== Ресей қоғамдық пікірі ==== [[Сурет:Russian-list-of-unfriendly-countries.svg|оңға|нобай|{{legend2|#3F48CC}} Ресей {{legend2|#AA0000}} "Ресей дос емес елдерінің тізіміне" енгізілген елдер. Бұл тізімге Ресейге Украинаға басып кіргені үшін санкциялар салған елдер кіреді.<ref>{{cite news|title=Russia outlines plan for 'unfriendly' investors to sell up at half-price|url=https://www.reuters.com/business/russia-outlines-plan-unfriendly-investors-sell-up-half-price-2022-12-30/|work=Reuters|date=30 December 2022}}</ref> ]] 2022 жылдың сәуірінде жүргізілген "Левада орталығы" сауалнамасы сауалнамаға қатысқан ресейліктердің шамамен 74%-ы Украинадағы "арнайы әскери операцияны" қолдағанын көрсетті, бұл Ресейдің қоғамдық пікірі 2014 жылдан бері айтарлықтай өзгергенін көрсетеді. Кейбір дереккөздерге сәйкес, көптеген ресейліктердің "арнайы әскери операцияны" қолдауының себебі үгіт-насихат пен жалған ақпаратқа байланысты. Сонымен қатар, кейбір респонденттер теріс салдардан қорқып, әлеуметтанушылардың сұрақтарына жауап бергісі келмеді деген болжам жасалды. Наурыз айының соңында Ресейде Левада орталығы жүргізген сауалнама мынаны көрсетті: олардың пікірінше, неге әскери операция жасалып жатыр деген сұраққа респонденттер бұл Ресейге шабуылдың алдын алу үшін (43%) Украинадағы бейбіт тұрғындарды, этникалық орыстарды немесе орыс тілділерді қорғау үшін жасалды деп жауап берді (25%), ұлтшылдардан құтылу және Украинаны" деназификациялау " (21%), сондай-ақ Украинаны немесе Донбасс аймағын Ресейге қосу (3%)."Сауалнамаларға сәйкес, Ресей Президентінің рейтингі шапқыншылық қарсаңында 71%-дан 2023 жылдың наурызында 82%-ға дейін өсті.<ref>Isajiw C. (April 6, 2023). [https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/anti-war-russians-struggle-to-be-heard/ "Anti-war Russians struggle to be heard"] ''Atlantic Council.org''. Accessed 12 April 2023.</ref> ==== Америка Құрама Штаттары ==== 2022 жылдың 28 сәуірінде АҚШ президенті Джо Байден Конгресстен Украинаға көмек көрсету үшін қосымша 33 миллиард доллар, оның ішінде Украинаға қару-жарақ жеткізу үшін 20 миллиард доллар сұрады. 5 мамырда Украинаның премьер-Министрі Денис Шмыгал Украина 24 ақпанда Ресей шапқыншылығы басталғаннан бері Батыс елдерінен 12 миллиард доллардан астам қару-жарақ пен қаржылық көмек алғанын мәлімдеді. 2022 жылдың 21 мамырында Америка Құрама Штаттары Украинаға 40 миллиард долларлық жаңа Әскери және гуманитарлық шетелдік көмек бөлу туралы заң қабылдады, бұл тарихи тұрғыдан үлкен қаражат бөлу болды. 2022 жылдың тамызында АҚШ Ресейдің әскери күш-жігеріне қарсы тұру үшін қорғаныс шығындары Ауғанстандағы соғыстың алғашқы 5 жылындағы шығындардан асып түсті. The Washington Post хабарлауынша, Украина майданына жеткізілген жаңа американдық қару-жарақ көптеген құрбандарменевых қимылдарының сценарийін ұсынады. Америка Құрама Штаттары қару-жарақ жеткізілімін ұлғайту және рекордтық 3 миллиард долларлық әскери көмек пакеті арқылы" Украинада тұрақты күш " құруға үміттенеді.<ref name="washingtonpost.com">[https://www.washingtonpost.com/national-security/2022/08/22/us-weapons-ukraine-offensive/ "New weapons for Ukraine suggest preparation for closer combat"] ''washingtonpost.com.'' Retrieved 22 August 2022.</ref> ==== Ресей әскери жеткізушілері ==== Бірнеше ай бойы ауыр қару-жарақ пен оқ-дәрілердің көп мөлшерін пайдаланғаннан кейін Ресей Федерациясы Ираннан жауынгерлік ұшқышсыз ұшақтарды, жалқау әскерлерге арналған оқ-дәрілерді және көптеген артиллерияларды, Беларуссиядан танктер мен басқа да бронетранспортерлерді алды және Солтүстік Кореядан Артиллериялық оқ-дәрілер мен Ираннан баллистикалық зымырандарды айырбастауды жоспарлады.<ref>{{Cite web|date=18 October 2022|title=Iran agrees to supply missiles as well as drones to Russia|url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/18/iran-agrees-to-supply-missiles-as-well-as-drones-to-russia|access-date=14 November 2022|website=[[The Guardian]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Nissenbaum|first1=Dion|last2=Faucon|first2=Benoit|date=2023-04-24|title=Iran Ships Ammunition to Russia by Caspian Sea to Aid Invasion of Ukraine|language=en-US|work=Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/iran-ships-ammunition-to-russia-by-caspian-sea-to-aid-invasion-of-ukraine-e74e8585|access-date=2023-07-13|issn=0099-9660}}</ref><ref>{{Cite web|date=3 November 2022|title=British Defense Ministry: Russia loses 40 armored assault vehicles a day in Ukraine|url=https://meduza.io/en/news/2022/11/03/british-defense-ministry-russia-loses-40-armored-assault-vehicles-a-day-in-ukraine|access-date=14 November 2022|website=[[Meduza]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Parfonov|first=Hlib|date=9 November 2022|title=Grouping of Russian Units in Belarus Continues to Swell|url=https://jamestown.org/program/grouping-of-russian-units-in-belarus-continues-to-swell/|journal=Eurasia Daily Monitor|volume=19|issue=167}}</ref><ref>{{Cite news|agency=[[Associated Press]]|date=7 September 2022|title=North Korean ammo will stretch Russia's supply, but with clear limits and drawbacks|language=en|work=[[NPR]]|url=https://www.npr.org/2022/09/07/1121477374/north-korean-ammo-will-stretch-russias-supply-but-with-clear-limits-and-drawback|access-date=14 November 2022}}</ref> АҚШ Қытайды Ресейге жоғары технологиялық қару жасау үшін қажетті технологияны ұсынды деп айыптады, бұл айыптаулар Қытай жоққа шығарды. АҚШ Украинада соғысып жатқан ресейлік жалдамалы күштерге спутниктік суреттер бергені үшін қытайлық фирмаға қарсы санкциялар енгізді.<ref>{{Cite news|date=2022-03-04|title=Ukraine war: What support is China giving Russia?|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/60571253|access-date=2023-03-12}}</ref> 2023 жылдың наурызында Батыс елдері Біріккен Араб Әмірліктерінен Парсы шығанағы елі 2022 жылы Ресейге 158 ұшқышсыз ұшу аппаратын экспорттады деген айыптаулар аясында Ресейге әскери мақсаттағы тауарларды қайта экспорттауды тоқтатуды талап етті. 2023 жылдың мамырында АҚШ Оңтүстік Африканы Ресейге қару-жарақ жеткізді деп айыптады, бұл айыптауды Оңтүстік Африка Президенті Кирилл Рамафос жоққа шығарды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер|3}}{{Ресейдің Украинаға басып кіруі}} [[Санат:Орыс-украин соғысы| ]] [[Санат:Ғаламдық қақтығыстар]] 6v2a3hbigrqwfx2xhtq9llydorvukmo 0 721269 3633729 3311379 2026-07-23T14:54:59Z Sagzhan 29953 3633729 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Фрэнк Дарабонт |шынайы есімі = {{lang-en|Frank Darabont}} |сурет = Frank Darabont at the PaleyFest 2011 - The Walking Dead panel.jpg |сурет ені = |сурет атауы = Фрэнк Дарабонт (2011) |туған кездегі есімі = Ференц Арпад Дарабонт |туған күні = 28.01.1959 |туған жері = [[Монбельяр]], [[Франция]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы = {{кинорежиссёр|АҚШ}}<br />{{сценарийші|АҚШ}}<br />{{кинопродюсер|АҚШ}} |азаматтығы = {{байрақ|АҚШ}} |белсенді жылдары = [[1981 жыл|1981]] — қазіргі уақыт |бағыты = |киностудия = |марапаттары = «[[Сатурн марапаты|Сатурн]]» (2000) |imdb_id = 0001104 |сайты = |ортаққор = Frank Darabont }} '''Фрэнк Дарабонт''' ({{lang-en|Frank Darabont}}; [[28 қаңтар]], [[1959 жыл|1959]], [[Монбельяр]], [[Франция]]) — [[Америка Құрама Штаттары|америка]]лық [[кинорежиссёр]], [[сценарийші]] және [[кинопродюсер]]. [[Стивен Кинг]]тің шығармаларының сәтті бейімделуімен танымал: «[[Шоушенктегі ақталу]]», «[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]», «[[Түнек (фильм)|Түнек]]». Дарабонт сонымен қатар AMC телеарнасының «[[Жүретін өліктер (телехикая)|Жүретін өліктер]]» қорқынышты телехикаясының бірінші мен екінші маусымының бірінші жартысының режиссері, сценарийшісі жане атқарушы продюсері болды. == Фильмография == {| class="wikitable" |- ! Жыл !! Қазақша аты !! Түпкі аты |- | 1990 || Тірідей жерленген || Buried Alive |- | 1994 || [[Шоушенктен қашу]] || The Shawshank Redemption |- | 1999 || [[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]] || The Green Mile |- | 2001 || Мажестик || The Majestic |- | 2007 || [[Түнек (фильм)|Түнек]] || The Mist |} == Сыртқы сілтемелер == * {{IMDb name|0001104|Фрэнк Дарабонт}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері]] mqu65mj67xuambk5ze7qdr7bzo4ms1e 3633730 3633729 2026-07-23T14:55:38Z Sagzhan 29953 /* Фильмография */ 3633730 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Фрэнк Дарабонт |шынайы есімі = {{lang-en|Frank Darabont}} |сурет = Frank Darabont at the PaleyFest 2011 - The Walking Dead panel.jpg |сурет ені = |сурет атауы = Фрэнк Дарабонт (2011) |туған кездегі есімі = Ференц Арпад Дарабонт |туған күні = 28.01.1959 |туған жері = [[Монбельяр]], [[Франция]] |қайтыс болған күні = |қайтыс болған жері = |мамандығы = {{кинорежиссёр|АҚШ}}<br />{{сценарийші|АҚШ}}<br />{{кинопродюсер|АҚШ}} |азаматтығы = {{байрақ|АҚШ}} |белсенді жылдары = [[1981 жыл|1981]] — қазіргі уақыт |бағыты = |киностудия = |марапаттары = «[[Сатурн марапаты|Сатурн]]» (2000) |imdb_id = 0001104 |сайты = |ортаққор = Frank Darabont }} '''Фрэнк Дарабонт''' ({{lang-en|Frank Darabont}}; [[28 қаңтар]], [[1959 жыл|1959]], [[Монбельяр]], [[Франция]]) — [[Америка Құрама Штаттары|америка]]лық [[кинорежиссёр]], [[сценарийші]] және [[кинопродюсер]]. [[Стивен Кинг]]тің шығармаларының сәтті бейімделуімен танымал: «[[Шоушенктегі ақталу]]», «[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]», «[[Түнек (фильм)|Түнек]]». Дарабонт сонымен қатар AMC телеарнасының «[[Жүретін өліктер (телехикая)|Жүретін өліктер]]» қорқынышты телехикаясының бірінші мен екінші маусымының бірінші жартысының режиссері, сценарийшісі жане атқарушы продюсері болды. == Фильмография == {| class="wikitable" |- ! Жыл !! Қазақша аты !! Түпкі аты |- | 1990 || Тірідей жерленген || Buried Alive |- | 1994 || [[Шоушенктегі ақталу]] || The Shawshank Redemption |- | 1999 || [[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]] || The Green Mile |- | 2001 || Мажестик || The Majestic |- | 2007 || [[Түнек (фильм)|Түнек]] || The Mist |} == Сыртқы сілтемелер == * {{IMDb name|0001104|Фрэнк Дарабонт}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Сатурн сыйлығының иегерлері]] d90xifh3cz4shoo1039uyg19bk5g1en 0 724876 3633735 3591681 2026-07-23T15:00:23Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633735 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік фильм үшін «Оскар» сыйлығы | суреті = [[Сурет:Шайқас артынан шайқас.webp|250px]] | сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз:«[[Шайқас артынан шайқас]]» | фон түсі = | шынайы атауы = {{Lang-en|Academy Award for Best Picture}} | мемлекет = {{USA}} | түрі = | үшін марапатталған = жылдың үздік фильмі | негіз = | жағдайы = | тапсырушы = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1929 | алғашқы иегері = «[[Қанаттар (фильм, 1927)|Қанаттар]]» (1929) | соңғы иегері = «[[Шайқас артынан шайқас]]» (2026) | барынша ұсынылған = | жоғары марапаты = | төменгі марапаты = | сайты = [http://www.oscars.org www.oscars.org] | Commons = Best Picture Academy Award winners }} '''Үздік фильм үшін «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Picture}}) — Америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның [[1929 жыл]]дан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Бұл номинация ең беделді болып саналады, ол фильмнің продюсеріне немесе продюсерлеріне беріледі. Оның жеңімпазы, әдетте, марапаттау рәсімінің соңында жарияланады. [[1999 жыл]]дан бастап марапатталушылар саны өндірістік студияны ұсынатын үш негізгі продюсермен шектелді. Бұл ереже «Ғашық Шекспир» фильмі үшін марапатты бес продюсер алғаннан кейін енгізілді. Алайда кейіннен академия бұл ережеден шегінді. [[2009 жыл]]дан бастап бұл сыйлыққа өткен жылдардағы әдеттегі 5 фильмнің орнына 8-10 фильм үміткер болды. Бұл өте үлкен кассасы бар блокбастерлік фильмдерді де атап өту және сол арқылы марапаттау рәсіміне көбірек көрермендерді тарту үшін жасалады.<ref>{{cite web|title=«Оскар»-2010: 10 номинантов в категории «Лучший фильм»|publisher=film.ru|url=http://www.film.ru/newsitem.asp?id=8023|accessdate=2010-26-02|archiveurl=https://archive.today/20120801175353/http://www.film.ru/newsitem.asp?id=8023|archivedate=2012-08-01|deadlink=yes}}</ref> Үздік фильм сыйлығына әдетте [[ағылшын тілі]]нде 40 минут немесе одан да көп уақытқа созылатын көркем фильмдер ұсынылады. Дегенмен, басқа тілдердегі он төрт фильм негізгі сыйлыққа ұсынылды (оның ішінде тек «[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]» фильмі жеңіске жетті) [[2023 жыл]]ы жаңа талап енгізілді — [[2025 жыл]]дан бастап «Үздік фильм» номинациясында «Оскар» жүлдесіне үміткер болу үшін үміткер фильмдер жеті күннен астам прокатта болуы керек.<ref>{{cite web|url=https://lenta.ru/news/2023/06/22/oscar_ffilm/|title=Киноакадемия США изменит требования для выдвижения на «Оскар» с 2025 года|description=новость|publisher=Лента.ру|lang=ru|accessdate=2023-06-23|archive-date=2023-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20230623023640/https://lenta.ru/news/2023/06/22/oscar_ffilm/|deadlink=no}}</ref> == Лауреаттар және номинанттар тізімі == {{swatch-inline|#EEDD82|• '''Лауреаттар''' арнайы түсте.}} === 1929—1930 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |-style="background:#dcdcdc;text-align:center;" |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 3 |<big>'''[[1929]]'''<br></big> ([[Оскар (1929)|1-ші]]) |★ '''«[[Қанаттар (фильм, 1927)|Қанаттар]]»''' | '''[[Paramount Pictures]]''' | '''Люсьен Хаббард''' | style="background:#fff" align="center" rowspan=3|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1601&BSFromYear=1|title=The Academy Award for ''Outsanding Picture'' - 1927/28|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HV4zqZ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DD71A1898F6EEC81CE1D78C6AC0D9BF1?curTime=1338629959364|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Рэкет (фильм, 1928)|Рэкет]]» | Paramount Pictures | [[Говард Хьюз]] |- style="background:#eee;" | «[[Жетінші аспан (фильм, 1927)|Жетінші аспан]]» | [[20th Century Studios|Fox Film Corporation]] | Уильям Фокс |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1930]]'''<br></big> ([[Оскар (1930, сәуір)|2-ші]]) | ★ '''«[[Бродвей мелодиясы]]»''' | '''[[Metro-Goldwyn-Mayer]]''' | '''Ирвинг Талберг, Лоуренс Уэйнгартен''' | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1601&BSFromYear=2|title=The Academy Award for ''Outsanding Picture'' - 1928/29|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HVd4VS?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=13972A73A96FE388E546ED4B9C28D644?curTime=1338629967377|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Алиби (фильм, 1929)|Алиби]]» | [[United Artists]] | Роланд Уэст |- style="background:#eee;" | «[[1929 жылғы Голливуд ревю]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | Гарри Рапф |- | «[[Ескі Аризонада]]» | Fox Film Corporation | Уинфилд Шихэн |- style="background:#eee;" | «[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]]» | Paramount Pictures | Эрнст Любич |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1930]]'''<br></big> ([[Оскар (1930, қараша)|3-ші]]) |★ '''«[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]»''' | '''[[Universal Pictures]]''' | '''Карл Леммле-кіші''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=3|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1929/30|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HW5t8n?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1C1178A5F5EF8112803A5B0E04552D3B?curTime=1338629974255|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]» | [[Metro-Goldwyn-Mayer]] | Ирвинг Талберг |- style="background:#eee;" | «[[Дизраэли (фильм)|Дизраэли]]» | [[Warner Bros.]] | Джек Уорнер, Дэррил Фрэнсис Занук |- | «[[Махаббат шеруі]]» |[[Paramount Pictures]] |Эрнст Любич |- style="background:#eee;" | «[[Ажырасу (фильм, 1930)|Ажырасу]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Роберт Леонард |- style="background:#FAEB86" |} === 1931—1940 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1931]]'''<br></big> ([[Оскар (1931)|4-ші]]) | ★ '''«[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]]»''' | '''[[RKO Radio Pictures]]''' | '''Уильям Лебарон''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=4|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1930/31|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HWYQ61?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B5314E1B0A7FFC3E14884CAE7B5E0865?curTime=1338629981063|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Ист Линн (фильм)|Ист Линн]]» | [[20th Century Studios|Fox Film Corporation]] | Уинфилд Шихэн |- style="background:#eee;" | «[[Бірінші бетте (фильм, 1931)|Бірінші бетте]]» | [[United Artists]] | [[Говард Хьюз]] |- | «[[Скиппи (фильм, 1931)|Скиппи]]» | Paramount Pictures | Адольф Цукор |- style="background:#eee;" | «[[Саудагер Хорн]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | Ирвинг Талберг |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 8 |<big>'''[[1932]]'''<br></big> ([[Оскар (1932)|5-ші]]) | ★ '''«[[Гранд Отель (фильм)|Гранд Отель]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Ирвинг Тальберг''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 8|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=5|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1931/32|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HX0jXH?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B07962570EB197707C7B2BD6ABDB52F7?curTime=1338629987819|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Эрроусмит]]» | United Artists | Сэмюэл Голдвин |- style="background:#eee;" | «[[Жаман қыз (фильм, 1931)|Жаман қыз]]» | Fox Film Corporation | Уинфилд Шихэн |- | «[[Чемпион (фильм, 1931)|Чемпион]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | Кинг Видор |- style="background:#eee;" | «[[Бес жұлдызды финал]]» | [[First National Pictures]] | Хэл Б. Уоллис |- | «[[Сенімен бір сағат]]» |Paramount Pictures |Эрнст Любич |- style="background:#eee;" | «[[Шанхай экспресс (фильм, 1932)|Шанхай экспресс]]» |Paramount Pictures |Адольф Цукор |- | «[[Күлімсіреген лейтенант]]» |Paramount Pictures |Эрнст Любич |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1934]]'''<br></big> ([[Оскар (1934)|6-ші]]) | ★ '''«[[Кавалькада (фильм)|Кавалькада]]»''' | '''Fox Film Corporation''' | '''Уинфилд Шихэн''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=6|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1932/33|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HXT9D5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=319C2978EC92D3B9626BD806B7A7B3FF?curTime=1338629994612|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қош бол, майдан! (фильм, 1932)|Қош бол, майдан!]]» | Paramount Pictures | Адольф Цукор |- style="background:#eee;" | «[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]» | Warner Bros. | Дэррил Фрэнсис Занук |- | «[[Мен қашқынымын]]» | Warner Bros. | Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee;" | «[[Бір күндік ханым]]» | [[Columbia Pictures]] | [[Фрэнк Капра]] |- | «[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1933)|Кішкентай әйелдер]]» |RKO Radio Pictures |Мериан К. Купер, Кеннет Макгауэн |- style="background:#eee;" | «[[VIII Генрихтың жеке өмірі]]» |United Artists |Александр Корда |- | «[[Ол оған әділетсіздік жасады]]» |Paramount Pictures |Уильям Лебарон |- style="background:#eee;" | «[[Smilin' Through]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Ирвинг Тальберг |- | «[[Штат жәрмеңкесі (фильм, 1933)|Штат жәрмеңкесі]]» |Fox Film Corporation |Уинфилд Шихэн |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 12 |<big>'''[[1935]]'''<br></big> ([[Оскар (1935)|7-ші]]) | ★ '''«[[Бір түнде болған оқиға]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''[[Фрэнк Капра]], Гарри Кон''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 12|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=7|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1934|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HXw9Xm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=188CF012CDEEF3585C92F329F3532E6C?curTime=1338630001546|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Уимпоул-стриттегі Барреттер]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | Ирвинг Тальберг |- style="background:#eee;" | «[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]» | Paramount Pictures | Сесил Блаунт Демилль |- | «[[Қылымсу жолы]]» | First National Pictures | Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Роберт Лорд |- style="background:#eee;" | «[[Көңілді ажырасу]]» | Warner Bros. | Лу Эдельман |- | «[[Міне, Әскери-теңіз күштері]]» |RKO Radio Pictures |Мериан К. Купер, Кеннет Макгауэн |- style="background:#eee;" | «[[Ротшильд әулеті]]» |Twentieh Century Pictures, United Artists |Дэррил Фрэнсис Занук, Уильям Гетц, Рэймонд Гриффит |- | «[[Өмірге еліктеу (фильм, 1934)|Өмірге еліктеу]]» |Universal Pictures |Джон М. Стал |- style="background:#eee;" | «[[Арық адам (фильм)|Арық адам]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Хант Стромберг |- | «[[Махаббаттың бір түні]]» |Columbia Pictures |Гарри Кон, Эверетт Рискин |- style="background:#eee;" | «[[Жасасын Вилья!]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Дэвид Селзник |- | «[[Ақ шеру (фильм)|Ақ шеру]]» |Fox Film Corporation |Джесси Ласки |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 12 |<big>'''[[1936]]'''<br></big> ([[Оскар (1936)|8-ші]]) | ★ '''«[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Ирвинг Тальберг, Альберт Левин''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 12|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=8|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1935|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HYOsCL?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A37F5AFAA27FE1452E38378670D6DBB9?curTime=1338630008326|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Элис Адамс (фильм)|Элис Адамс]]» | RKO Radio Pictures | Пендро С. Берман |- style="background:#eee;" | «[[1936 жылғы Бродвей әуені]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | Джон В. Консидайн-кіші |- | «[[Капитан Блад (фильм, 1935)|Капитан Блад]]» | Warner Bros. | Гарри Джо Браун, Хэл Б. Уоллис, Гордон Холлингшед |- style="background:#eee;" | «[[Дэвид Копперфильд (фильм, 1935)|Дэвид Копперфильд]]» | Metro-Goldwyn-Mayer | [[Дэвид Селзник]] |- | «[[Мәлімдеуші (фильм, 1935)|Мәлімдеуші]]» |RKO Radio Pictures |[[Джон Форд]] |- style="background:#eee;" | «[[Бенгал ұланының өмірі]]» |Paramount Pictures |Луис Д. Лайтон |- | «[[Жазғы түндегі арман]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк |- style="background:#eee;" | «[[Аласталғандар (фильм, 1935)|Аласталғандар]]» |Twentieth Century Pictures, United Artists |Дэррил Фрэнсис Занук |- | «[[Шәлкез мінезді Мариетта]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Хант Стромберг |- style="background:#eee;" | «[[Ruggles of Red Gap]]» |Paramount Pictures |Артур Хорнблоу-кіші |- | «[[Цилиндр (фильм)|Цилиндр]]» |RKO Radio Pictures |Пендро С. Берман |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1937]]'''<br></big> ([[Оскар (1937)|9-ші]]) | ★ '''«[[Ұлы Зигфилд]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Хант Стромберг''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=9|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1936|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HYrWAm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D908832445FE562FB9C5822C2B050F50?curTime=1338630015193|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Энтони Эдверс]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк |- style="background:#eee;" | «[[Додсворт]]» |United Artists |Сэмюэл Голдвин, Мерритт Халберт |- | «[[Жала жабылған ханым]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Лоуренс Уайнгартен |- style="background:#eee;" | «[[Мистер Дидс қалаға кетеді]]» |Columbia Pictures |[[Фрэнк Капра]] |- | «[[Ромео және Джульетта (фильм, 1936)|Ромео және Джульетта]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Ирвинг Тальберг |- style="background:#eee;" | «[[Сан-Франциско (фильм)|Сан-Франциско]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Джон Эмерсон, Бернард Х. Химэн |- | «[[Луи Пастердің хикаясыы]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк |- style="background:#eee;" | «[[Екі қала туралы ертегі (фильм)|Екі қала туралы ертегі]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Дэвид Селзник |- | «[[Үш ақылды қыз]]» |Universal Pictures |Джо Пастернак, Чарльз Р. Роджерс |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1938]]'''<br></big> ([[Оскар (1938)|10-ші]]) | ★ '''«[[Эмиль Золя өмірі]]»''' | '''Warner Bros.''' | '''Хенри Блэнк''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=10|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1937|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HZKUgY?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F1A3EB6911D23B4E36315F958C6D3101?curTime=1338630022101|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қорқынышты шындық]]» |Columbia Pictures |[[Лео Маккэри]], Эверетт Рискин |- style="background:#eee;" | «[[Батыл капитандар]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Луис Д. Лайтон |- | «[[Тұйық (фильм, 1937)|Тұйық]]» | United Artists |Сэмюэл Голдвин, Мерритт Халберт |- style="background:#eee;" | «[[Берекелі жер]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Ирвинг Тальберг, Альберт Левин |- | «[[Ескі Чикагода]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук, Кеннет Макгауэн |- style="background:#eee;" | «[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]]» |Columbia Pictures |[[Фрэнк Капра]] |- | «[[Жүз ер адам және қыз]]» |Universal Pictures |Джо Пастернак, Чарльз Р. Роджерс |- style="background:#eee;" | «[[Сахнаға есік]]» |RKO Radio Pictures |Пендро С. Берман |- | «[[Жұлдыз туылды (фильм, 1937)|Жұлдыз туылды]]» |United Artists |Дэвид Селзник |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1939]]'''<br></big> ([[Оскар (1939)|11-ші]]) | ★ '''«[[Өзіңмен бірге ала алмайсын]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''[[Фрэнк Капра]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=11|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1938|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HZnP2g?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DED71F2BE59C4B1A97378B14B825E5E8?curTime=1338630028997|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Робин Гудтың шытырман оқиғалары]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис, Хенри Блэнк |- style="background:#eee;" | «[[Александрдың рагтайм тобы]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук, Гарри Джо Браун |- | «[[Ұлдар қаласы]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Джон В. Консидайн-кіші |- style="background:#eee;" | «[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Виктор Сэвилл |- | «[[Төрт қыз]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк, Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee;" | «[[Ұлы елес]]» |World Pictures |Альберт Пинкович, Фрэнк Роллмер |- | «[[Езабел (фильм)|Езабел]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк, Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee;" | «[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Габриэль Паскаль |- | «[[Сынақ ұшқышы (фильм)|Сынақ ұшқышы]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Луис Д. Лайтон |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1940]]'''<br></big> ([[Оскар (1940)|12-ші]]) | ★ '''«[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Дэвид Селзник''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=12|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1939|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-29|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HaG7xd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=2984B8102D19B13BA5F4727D2349F236?curTime=1338630035828|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қараңғы жеңіс]]» |Warner Bros. |Дэвид Льюис |- style="background:#eee;" | «[[Қош бол, мистер Чипс]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Виктор Сэвилл |- | «[[Махаббат романы (фильм)|Махаббат романы]]» |RKO Radio Pictures |[[Лео Маккэри]] |- style="background:#eee;" | «[[Мистер Смит Вашингтонға бара жатыр]]» |Columbia Pictures |[[Фрэнк Капра]] |- | «[[Ниночка]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сидни Фрэнклин |- style="background:#eee;" | «[[Тышқандар мен адамдар туралы (фильм, 1939)|Тышқандар мен адамдар туралы]]» |United Artists |[[Льюис Майлстоун]] |- | «[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]» |United Artists |Уолтер Уэнджер |- style="background:#eee;" | «[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Мервин Лерой |- | «[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]» |United Artists |Сэмюэл Голдвин |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1941]]'''<br></big> ([[Оскар (1941)|13-ші]]) |★ '''«[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]»''' | '''[[United Artists]]''' | '''Дэвид Селзник''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1602&BSFromYear=13|title=The Academy Award for ''Outsanding Production'' - 1940|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HaisQp?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B7766E8892E9907746B9675E687A9087?curTime=1338630042696|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Мұның бәрі және аспан]]» |[[Warner Bros.]] |Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Дэвид Льюис |- style="background:#eee;" | «[[Шетелдік корреспондент (фильм)|Шетелдік корреспондент]]» |United Artists |Уолтер Уэнджер |- | «[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]]» |[[20th Century Fox]] |Дэррил Фрэнсис Занук, Наннэлли Джонсон |- style="background:#eee;" | «[[Ұлы диктатор]]» |United Artists |[[Чарли Чаплин]] |- | «[[Китти Фойл]]» |RKO Radio Pictures |Дэвид Хемпстид |- style="background:#eee;" | «[[Хат (фильм, 1940)|Хат]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис |- | «[[Үйге ұзақ сапар]]» |United Artists |[[Джон Форд]] |- style="background:#eee;" | «[[Біздің қала]]» |United Artists |Сол Лессер |- | «[[Филадельфия хикаясы]]» |[[Metro-Goldwyn-Mayer]] |[[Джозеф Лео Манкевич]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1942]]'''<br></big> ([[Оскар (1942)|14-ші]]) |★ '''«[[Аңғарым қандай жасыл еді]]»''' | '''20th Century Fox''' | '''Дэррил Фрэнсис Занук''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=14|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1941|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HbBeT4?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=14F600028A99E6F244A74792EC7C47B3?curTime=1338630049547|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Шаңда гүлдейді]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Ирвинг Эшер |- style="background:#eee;" | «[[Азамат Кейн]]» |RKO Radio Pictures |[[Орсон Уэллс]] |- | «[[Міне, Джордан мырза]]» |[[Columbia Pictures]] |Эверетт Рискин |- style="background:#eee;" | «[[Таңды кешіктіріңіз]]» |[[Paramount Pictures]] |Артур Хорнблоу-кіші |- | «[[Кішкентай түлкілер]]» |RKO Radio Pictures |Сэмюэл Голдвин |- style="background:#eee;" | «[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис |- | «[[Бір аяғы аспанда]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee;" | «[[Сержант Йорк]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис, Джесси Ласки |- | «[[Күдік (фильм, 1941)|Күдік]]» |RKO Radio Pictures |[[Альфред Хичкок]] |- style="background:#FAEB86" | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1943]]'''<br></big> ([[Оскар (1943)|15-ші]]) |★ '''«[[Миссис Минивер]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Сидни Фрэнклин''' | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=15|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1942|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hbepyy?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=8DEF2C226469CDD053A00FBE84133419?curTime=1338630056491|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[49-ші параллель (фильм)|49-ші параллель]]» |Columbia Pictures |Майкл Пауэлл |- style="background:#eee;" | «[[Кингс Роу (фильм)|Кингс Роу]]» |Warner Bros. ||Хэл Б. Уоллис |- | «[[Керемет Эмберсондар]]» |RKO Radio Pictures |[[Орсон Уэллс]] |- style="background:#eee;" | «[[The Pied Piper]]» |20th Century Fox |Наннэлли Джонсон |- | «[[Янки мақтанышы]]» |RKO Radio Pictures |Сэмюэл Голдвин |- style="background:#eee;" | «[[Кездейсоқ егін жинау]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сидни Фрэнклин |- | «[[Қаладағы әңгімелер]]» |Columbia Pictures |[[Джордж Стивенс]] |- style="background:#eee;" | «[[Уэйк аралы (фильм)|Уэйк аралы]]» |Paramount Pictures |Джозеф Систром |- | «[[Янки Дудл Денди]]» |Warner Bros. |Джек Уорнер, Хэл Б. Уоллис, Уильям Кэгни |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 10 |<big>'''[[1944]]'''<br></big> ([[Оскар (1944)|16-ші]]) |★ '''«[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]»''' | '''Warner Bros.''' | '''Хэл Б. Уоллис''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 10|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1603&BSFromYear=16|title=The Academy Award for ''Outsanding Motion Picture'' - 1943|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hc7KrB?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=35F7D8B19E027FFD92F4DA5EA6B22354?curTime=1338630063305|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қоңырау кімге соғылады (фильм)|Қоңырау кімге соғылады]]» |Paramount Pictures |Сэм Вуд |- style="background:#eee;" | «[[Жұмақ күте тұрады (фильм, 1943)|Жұмақ күте тұрады]]» |20th Century Fox |Эрнст Любич |- | «[[Адам комедиясы]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Кларенс Браун |- style="background:#eee;" | «[[Біз қызмет ететін жерде]]» |United Artists |Ноэл Кауард |- | «[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сидни Фрэнклин |- style="background:#eee;" | «[[Неғұрлым көп болса, соғұрлым көңілді]]» |Columbia Pictures |[[Джордж Стивенс]] |- | «[[Окс-Боу оқиғасы]]» |20th Century Fox |Ламар Тротти |- style="background:#eee;" | «[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]]» |20th Century Fox |Уильям Перлберг |- | «[[Рейндегі күзет]]» |Warner Bros. |Хэл Б. Уоллис |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1945]]'''<br></big> ([[Оскар (1945)|17-ші]]) |★ '''«[[Өз жолымен жүру]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''[[Лео Маккэри]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=17|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1944|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hca8S1?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DB172D5A5197A9ADF0DB989FFFCCA0F0?curTime=1338630070107|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қосарлы өтемақы]]» |Paramount Pictures |жозеф Систром |- style="background:#eee;" | «[[Газлайт (фильм, 1944)|Газлайт]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Артур Хорнблоу-кіші |- | «[[Сен кеткеннен бері]]» |United Artists |[[Дэвид Селзник]] |- style="background:#eee;" | «[[Вильсон (фильм)|Вильсон]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1946]]'''<br></big> ([[Оскар (1946)|18-ші]]) |★ '''«[[Жоғалған уикэнд (фильм)|Жоғалған уикэнд]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''Чарльз Брэкетт''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=18|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1945|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hd35PH?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E3CB9DC0BCED92A18B0A78C4D61D5D8A?curTime=1338630076998|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Зәкірді көтеріңдер]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Джо Пастернак |- style="background:#eee;" | «[[Әулие Марияның қоңыраулары]]» |RKO Radio Pictures |[[Лео Маккэри]] |- | «[[Милдред Пирс (фильм)|Милдред Пирс]]» |Warner Bros. |Джерри Уолд |- style="background:#eee;"| | «[[Дуаланған]]» |United Artists |Дэвид Селзник |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1947]]'''<br></big> ([[Оскар (1947)|19-ші]]) |★ '''«[[Өміріміздің үздік жылдары]]»''' | '''RKO Radio Pictures''' | '''Сэмюэл Голдвин''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=19|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1946|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HdVUYx?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C57FD157333D9388AA0C632CA092969D?curTime=1338630083768|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[V Генрих (фильм, 1944)|V Генрих]]» |United Artists |[[Лоуренс Оливье]] |- style="background:#eee;" | «[[Бұл ғажайып өмір]]» |RKO Radio Pictures |[[Фрэнк Капра]] |- | «[[Ұстара жүзі бойынша]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук |- style="background:#eee;" | «[[The Yearling]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сидни Фрэнклин |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1948]]'''<br></big> ([[Оскар (1948)|20-ші]]) |★ '''«[[Джентльмендік келісім (фильм)|Джентльмендік келісім]]»''' | '''20th Century Fox''' | '''Дэррил Фрэнсис Занук''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=20|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1947|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hdy9Jj?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0012DA97EBD4542777A1E65F7504955C?curTime=1338630090612|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Епископтың әйелі]]» |RKO Radio Pictures |Сэмюэл Голдвин |- style="background:#eee;" | «[[Айқаспалы атыс (фильм, 1947)|Айқаспалы атыс]]» |RKO Radio Pictures |Адриан Скотт |- | «[[Үміт құшағында (фильм, 1946)|Үміт құшағында]]» |General Film Distributors |Рональд Ним |- style="background:#eee;" | «[[34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып]]» |20th Century Fox |Уильям Перлберг |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1949]]'''<br></big> ([[Оскар (1949)|21-ші]]) |★ '''«[[Гамлет (фильм, 1948)|Гамлет]]»''' | '''[[Rank Organisation]]''' | '''[[Лоуренс Оливье]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=21|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1948|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HeQupj?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=58236B0E01412A002D7B047FEDD8FC4E?curTime=1338630097452|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Джонни Белинда]]» |Warner Bros. |Джерри Уолд |- style="background:#eee;" | «[[Қызыл аяқ киім]]» |Eagle-Lion Films |Майкл Пауэлл, Эмерих Прессбургер |- | «[[Жылан шұңқыры]]» |20th Century Fox |Анатоль Литвак, Роберт Басслер |- style="background:#eee;" | «[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1950]]'''<br></big> ([[Оскар (1950)|22-ші]]) |★ '''«[[Патшаның бүкіл жасағы (фильм, 1949)|Патшаның бүкіл жасағы]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Роберт Россен''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=22|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1949|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HetGs5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=452BC5CA55CEA00A31C719F25AD3F2CF?curTime=1338630104352|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Соғыс алаңы (фильм)|Соғыс алаңы]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Дори Скэри |- style="background:#eee;" | «[[Мұрагер (фильм)|Мұрагер]]» |Paramount Pictures | [[Уильям Уайлер]] |- | «[[Үш әйелге хат]]» |20th Century Fox |Сол Сигел |- style="background:#eee;" | «[[Сағат 12, жоғарғы]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" style="width:100%;" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1951]]'''<br></big> ([[Оскар (1951)|23-ші]]) |★ '''«[[Барлығы Ева туралы]]»''' | '''[[20th Century Fox]]''' | '''Дэррил Фрэнсис Занук''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=23|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1950|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HfNEkK?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=860782DC096DEE9AD952971CCBA1EECC?curTime=1338630111289|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кеше туған]]» |[[Columbia Pictures]] |Сильвен Саймон |- style="background:#eee;" | «[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]]» |[[Metro-Goldwyn-Mayer]] |Сэм Зимбалист |- | «[[Сүлеймен патшаның кеніші (фильм, 1950)|Сүлеймен патшаның кеніші]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сэм Зимбалист |- style="background:#eee;" | «[[Сансет Бульвары (фильм)|Сансет Бульвары]]» |[[Paramount Pictures]] |Чарльз Брэкетт |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1952]]'''<br></big> ([[Оскар (1952)|24-ші]]) |★ '''«[[Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Артур Фрид''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=24|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1951|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HfpRgD?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=5F0B8060BE9AFB4377136FF4609EC07C?curTime=1338630118077|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Таң атқанша шешім]]» |20th Century Fox |Анатоль Литвак, Фрэнк МакКерти |- style="background:#eee;" | «[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]» |Paramount Pictures |[[Джордж Стивенс]] |- | «[[Камо грядеши (фильм, 1951)|Камо грядеши]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Сэм Зимбалист |- style="background:#eee;" | «[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|„Тілек“ трамвайы]]» |[[Warner Bros.]] |Чарлз К. Фелдмэн |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1953]]'''<br></big> ([[Оскар (1953)|25-ші]]) |★ '''«[[Әлемдегі ең керемет шоу]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''Сесил Блаунт Демилль''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=25|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1952|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HgHayP?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1194DBBEA16473667DD61DD0B15FAFE0?curTime=1338630124783|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Тапа-талтүс (фильм)|Тапа-талтүс]]» |[[United Artists]] |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#eee;" | «[[Айвенго (фильм, 1952)|Айвенго]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Пендро С. Берман |- | «[[Мулен Руж (фильм, 1952)|Мулен Руж]]» |United Artists |[[Джон Хьюстон]] |- style="background:#eee;" | «[[Тыныш адам]]» |[[Republic Pictures]] |[[Джон Форд]], Мериан К. Купер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1954]]'''<br></big> ([[Оскар (1954)|26-ші]]) |★ '''«[[Осыдан кейін мәңгілікке (фильм)|Осыдан кейін мәңгілікке]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Бадди Адлер''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=26|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1953|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HgjttF?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=2C813649454EA232C5902AC0B4810871?curTime=1338630131533|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Юлий Цезарь (фильм, 1953)|Юлий Цезарь]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Джон Хаусман |- style="background:#eee;" | «[[The Robe]]» |20th Century Fox |Фрэнк Росс |- | «[[Рим демалысы]]» |Paramount Pictures |[[Уильям Уайлер]] |- style="background:#eee;" | «[[Шейн (фильм)|Шейн]]» |Paramount Pictures |[[Джордж Стивенс]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1955]]'''<br></big> ([[Оскар (1955)|27-ші]]) |★ '''«[[Портта]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Сэм Шпигель''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=27|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1954|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HhCDKN?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=66F86A2A62409591ED0B492326DB3005?curTime=1338630138270|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кейн көтерілісі]]» |Columbia Pictures |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#eee;" | «[[Ауыл қызы]]» |Paramount Pictures |Уильям Перлберг |- | «[[Жеті ағайынды үшін жеті қалыңдық]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Джек Каммингс |- style="background:#eee;" | «[[Фонтандағы үш тиін]]» |20th Century Fox |Сол Сигел |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1956]]'''<br></big> ([[Оскар (1956)|28-ші]]) |★ '''«[[Марти (фильм)|Марти]]»''' | '''United Artists''' | '''Гарольд Хехт''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=28|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1955|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HheSM6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=548917E7223A6B8059E5B3551DE16E0A?curTime=1338630145006|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Махаббат — бұл керемет нәрсе]]» |20th Century Fox |Бадди Адлер |- style="background:#eee;" | «[[Мистер Робертс (фильм)|Мистер Робертс]]» |Warner Bros. |Лилэнд Хэйуорд |- | «[[Пикник (фильм)|Пикник]]» |Columbia Pictures |Фред Колмар |- style="background:#eee;" | «[[The Rose Tattoo]]» |Paramount Pictures |Хэл Б. Уоллис |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1957]]'''<br></big> ([[Оскар (1957)|29-ші]]) |★ '''«[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]]»''' | '''United Artists''' | '''Майкл Тодд''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=29|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1956|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hi7ADd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=3FDAF3553BB3A4D8EC33832AD11A83F2?curTime=1338630151839|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Достық сендіру]]» |Allied Artists, Metro-Goldwyn-Mayer |[[Уильям Уайлер]] |- style="background:#eee;" | «[[Гигант (фильм)|Гигант]]» |Warner Bros. |[[Джордж Стивенс]], Генри Гинсберг |- | «[[Патша және мен]]» |20th Century Fox |Чарльз Брэкетт |- style="background:#eee;" | «[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]» |Paramount Pictures |Сесил Блаунт Демилль |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1958]]'''<br></big> ([[Оскар (1958)|30-ші]]) |★ '''«[[Квай өзеніндегі көпір]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Сэм Шпигель''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=30|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1957|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HicLE1?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DC40EFAEAE2C138B3A9091149C5312DF?curTime=1338630159271|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Пейтон-плейс (фильм)|Пейтон-плейс]]» |20th Century Fox |Джерри Уолд |- style="background:#eee;" | «[[Сайонара (фильм)|Сайонара]]» |Warner Bros. |Уильям Гетц |- | «[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]» |United Artists |Генри Фонда, Реджинальд Роуз |- style="background:#eee;" | «[[Айыптау куәгері]]» |United Artists |Артур Хорнблоу-кіші |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1959]]'''<br></big> ([[Оскар (1959)|31-ші]]) |★ '''«[[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Артур Фрид''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=31|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1958|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hj4yQc?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=CFAE949580B98D68EB670807A8A17653?curTime=1338630166114|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Мэйм апай]]» |Warner Bros. |Джек Уорнер |- style="background:#eee;" | «[[Ыстық қаңылтыр шатырдағы мысық (фильм, 1958)|Ыстық қаңылтыр шатырдағы мысық]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Лоуренс Уайнгартен |- | «[[Бағынбайтындар]]» |United Artists |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#eee;" | «[[Жеке үстелдер]]» |United Artists |Гарольд Хехт |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1960]]'''<br></big> ([[Оскар (1960)|32-ші]]) |★ '''«[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]»''' | '''Metro-Goldwyn-Mayer''' | '''Сэм Цимбалист''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=32|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1959|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HjXNpy?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=571C69DEF1D297248D451818A2AB0496?curTime=1338630172871|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Өлтіру анатомиясы]]» |Columbia Pictures |Отто Премингер |- style="background:#eee;" | «[[Анна Франк күнделігі (фильм)|Анна Франк күнделігі]]» |20th Century Fox |[[Джордж Стивенс]] |- | «[[Монах әйел тарихы]]» |Warner Bros. |Хенри Блэнк |- style="background:#eee;" | «[[Шыңдағы орын (фильм)|Шыңдағы орын]]» |British Lion Films |Джеймс Вульф, Джон Вульф |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1961]]'''<br></big> ([[Оскар (1961)|33-ші]]) |★ '''«[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]»''' | '''[[United Artists]]''' | '''[[Билли Уайлдер]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=33|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1960|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hk095m?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=6927553B7B30A0782B97787DEABD4816?curTime=1338630179740|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Форт Аламо (фильм, 1960)|Форт Аламо]]» |United Artists |[[Джон Уэйн]] |- style="background:#eee" | «[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]» |United Artists |Бернард Смит |- | «[[Sons and Lovers]]» |[[20th Century Fox]] |Джерри Уолд |- style="background:#eee" | «[[Күн иелері (фильм, 1960)|Күн иелері]]» |[[Warner Bros.]] |[[Фред Циннеман]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1962]]'''<br></big> ([[Оскар (1962)|34-ші]]) |★ '''«[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]»''' | '''United Artists''' | '''[[Роберт Уайз]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1604&BSFromYear=34|title=The Academy Award for ''Best Motion Picture'' - 1961|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HkSdBp?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F330F36AEBE3899B21ADDB12D9A2E10B?curTime=1338630186507|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Фанни (фильм)|Фанни]]» |Warner Bros. |Джошуа Логан |- style="background:#eee" | «[[Навароне зеңбіректері]]» |[[Columbia Pictures]] |Карл Форман |- | «[[Алаяқ (фильм)|Алаяқ]]» |20th Century Fox |Роберт Россен |- style="background:#eee" | «[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]]» |United Artists |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1963]]'''<br></big> ([[Оскар (1963)|35-ші]]) |★ '''«[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Сэм Шпигель''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=35|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1962|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HkuySR?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B808923EEE286A050048BE1B5C479247?curTime=1338630193274|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Ең ұзақ күн (фильм)|Ең ұзақ күн]]» |20th Century Fox |Дэррил Фрэнсис Занук |- style="background:#eee" | «[[Музыкант (фильм, 1962)|Музыкант]]» |Warner Bros. |Мортон Дакоста |- | «[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1962)|Баунтидегі бүлік]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Аарон Розенберг |- style="background:#eee" | «[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]» |Universal Pictures |[[Алан Пакула]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1964]]'''<br></big> ([[Оскар (1964)|36-ші]]) |★ '''«[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]]»''' | '''United Artists''' | '''Тони Ричардсон''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=36|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1963|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HlNPgB?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=93EFD8E17D8A564227539E596D019E00?curTime=1338630200037|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Америка, Америка]]» |Warner Bros. |[[Элиа Казан]] |- style="background:#eee" | «[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]» |20th Century Fox |Уолтер Уэнджер |- | «[[Батыс қалай жаулап алынды]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Бернард Смит |- style="background:#eee" | «[[Дала лалагүлдері (фильм, 1963)|Дала лалагүлдері]]» |United Artists |Ральф Нельсон |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1965]]'''<br></big> ([[Оскар (1965)|37-ші]]) |★ '''«[[Менің әдемі ханым (фильм, 1964)|Менің әдемі ханым]]»''' | '''Warner Bros.''' | '''Джек Уорнер''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=37|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1964|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HlpmUq?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=45700BFF359DA10C1CBD3E9129248126?curTime=1338630206813|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Бекет (фильм)|Бекет]]» |[[Paramount Pictures]] |Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee" | «[[Доктор Стрейнджлав]]» |Columbia Pictures |[[Стэнли Кубрик]] |- | «[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]» |[[Walt Disney Pictures]] |[[Уолт Дисней]], Билл Уолш |- style="background:#eee" | «[[Зорба Грек]]» |20th Century Fox |Михалис Какояннис |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1966]]'''<br></big> ([[Оскар (1966)|38-ші]]) |★ '''«[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]»''' | '''20th Century Fox''' | '''[[Роберт Уайз]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=38|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1965|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HmIKEd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=6EF4476D71ABFB33BAD194147ED577AD?curTime=1338630213602|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қымбаттым (фильм)|Қымбаттым]]» |Anglo-Amalgamated |[[Джон Шлезингер]] |- style="background:#eee" | «[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Карло Понти |- | «[[Ақымақтар кемесі (фильм)|Ақымақтар кемесі]]» |Columbia Pictures |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#eee" | «[[Мың клоундар]]» |United Artists |Фред Коу |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1967]]'''<br></big> ([[Оскар (1967)|39-ші]]) |★ '''«[[Барлық заманның адамы]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''[[Фред Циннеман]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=39|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1966|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HmkljJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=7AD04F6E4FB26191DF564BF6C868E507?curTime=1338630220385|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Элфи]]» |Paramount Pictures |Льюис Гилберт |- style="background:#eee" | «[[Орыстар келе жатыр, Орыстар келе жатыр]]» |United Artists |Норман Джуисон |- | «[[Құмды тастар]]» |20th Century Fox |[[Роберт Уайз]] |- style="background:#eee" | «[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]» |Warner Bros. |Эрнест Леман |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1968]]'''<br></big> ([[Оскар (1968)|40-ші]]) |★ '''«[[Түннің ыстығында]]»''' | '''United Artists''' | '''Уолтер Мириш''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=40|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1967|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HnDBfE?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1714B023B47FD230DA560DCA74E5EAF7?curTime=1338630227157|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]» |Warner Bros. |[[Уоррен Битти]] |- style="background:#eee" | «[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]» |20th Century Fox |Артур Джейкобс |- | «[[Түлек (фильм)|Түлек]]» |Embassy Pictures |Лоуренс Турман |- style="background:#eee" | «[[Түскі асқа кім келетінін тауып көр]]» |Columbia Pictures |[[Стэнли Крамер]] |- style="background:#FAEB86" | rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1969]]'''<br></big> ([[Оскар (1969)|41-ші]]) |★ '''«[[Оливер!]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Джон Вулф''' | rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=41|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1968|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hnfise?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=FB5DBFD688CF007A9A122E81EDA0944D?curTime=1338630233952|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Көңілді қыз]]» |Columbia Pictures |Рэй Старк |- style="background:#eee" | «[[Қыс кезінде арыстан (фильм, 1968)|Қыс кезінде арыстан]]» |Embassy Pictures |Мартин Полл |- | «[[Рейчел, Рейчел]]» |Warner Bros. |[[Пол Ньюман]] |- style="background:#eee" | «[[Ромео мен Джульетта (фильм, 1968)|Ромео мен Джульетта]]» |Paramount Pictures |Энтони Хейвлок-Аллан, Джон Брабурн |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1970]]'''<br></big> ([[Оскар (1970)|42-ші]]) |★ '''«[[Жарым түннің ковбойы]]»''' | '''United Artists''' | '''Джером Хеллман''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=42|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1969|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Ho7vYg?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B1FC5B47A07C512BC408A6CB44295D0B?curTime=1338630240677|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Мың күндік Анна]]» |[[Universal Pictures]] |Хэл Б. Уоллис |- style="background:#eee" | «[[Бутч Кэссиди және Санденс Кид]]» |20th Century Fox |Джон Формен |- | «[[Сәлем Долли! (фильм)|Сәлем Долли!]]» |20th Century Fox |Эрнест Леман |- style="background:#eee" | «[[Дзета (фильм)|Дзета]]» |Cinema V |Жак Перрен, Ахмед Рашеди |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1971]]'''<br></big> ([[Оскар (1971)|43-ші]]) |★ '''«[[Паттон (фильм)|Паттон]]»''' | '''[[20th Century Fox]]''' | '''Фрэнк Маккерти''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=43|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1970|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HoacOS?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C87C7D822EA33A0799CAEC5D4698D70C?curTime=1338630247521|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]» |[[Universal Pictures]] |Росс Хантер |- style="background:#eee" | «[[Бес жеңіл пьеса]]» |[[Columbia Pictures]] |Боб Рейфелсон, Ричард Уэкслер |- | «[[Махаббат хикаясы (фильм, 1970)|Махаббат хикаясы]]» |[[Paramount Pictures]] |Ховард Дж. Мински |- style="background:#eee" | «[[MASH]]» |20th Century Fox |Инго Премингер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1972]]'''<br></big> ([[Оскар (1972)|44-ші]]) |★ '''«[[Француз байланысы]]»''' | '''20th Century Fox''' | '''Филип Д’Антони''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=44|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1971|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hp3AeI?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B09D08C7817CC361DB46C4F1CDFD26F5?curTime=1338630254325|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[A Clockwork Orange]]» |[[Warner Bros.]] |[[Стэнли Кубрик]] |- style="background:#eee" | «[[Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы]]» |[[United Artists]] |Норман Джуисон |- | «[[Соңғы киносеанс]]» |Columbia Pictures |Стивен Дж. Фридман |- style="background:#eee" | «[[Николай және Александра]]» |Columbia Pictures |Сэм Шпигель |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1973]]'''<br></big> ([[Оскар (1973)|45-ші]]) |★ '''«[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''Альберт С. Радди''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=45|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1972|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HpVgIr?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=12658B023D230980A71CE6F263D721FC?curTime=1338630261122|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]» |Allied Artists |Сай Фойер |- style="background:#eee" | «[[Құтылу (фильм)|Құтылу]]» |Warner Bros. |Джон Бурмен |- | «[[Эмигранттар (фильм)|Эмигранттар]]» |Warner Bros. |Бенгт Форслунд |- style="background:#eee" | «[[Саундер (фильм)|Саундер]]» |20th Century Fox |Роберт Б. Радниц |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1974]]'''<br></big> ([[Оскар (1974)|46-ші]]) |★ '''«[[Афера]]»''' | '''Universal Pictures''' | '''Тони Билл, Майкл Филлипс, Джулия Филлипс''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=46|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1973|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HpypUG?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1CB9214527CFF2A2694D44B1B642C01D?curTime=1338630268060|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Американдық граффити]]» |Universal Pictures |[[Фрэнсис Форд Коппола]], Гари Кёртц |- style="background:#eee" | «[[Сыбырлау және айқай]]» |New World Pictures |[[Ингмар Бергман]] |- | «[[Экзорцист (фильм)|Экзорцист]]» |Warner Bros. |Уильям Питер Блэтти |- style="background:#eee" | «[[A Touch of Class]]» |Embassy Pictures |Мелвин Фрэнк |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1975]]'''<br></big> ([[Оскар (1975)|47-ші]]) |★ '''«[[Өкіл әке 2]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''[[Фрэнсис Форд Коппола]], Грэй Фредериксон, Фред Рус''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=47|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1974|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HqRIH5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D312BBC834E6D2375540EFC60C39D47C?curTime=1338630274844|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]» |Paramount Pictures |Роберт Эванс |- style="background:#eee" | «[[Әңгіме (фильм)|Әңгіме]]» |Paramount Pictures |[[Фрэнсис Форд Коппола]] |- | «[[Ленни (фильм)|Ленни]]» |United Artists |Марвин Ворф |- style="background:#eee" | «[[Мұнарлы тозақ]]» |20th Century Fox, Warner Bros. |Ирвин Аллен |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1976]]'''<br></big> ([[Оскар (1976)|48-ші]]) |★ '''«[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]»''' | '''United Artists''' | '''Саул Зейнц, [[Майкл Дуглас]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=48|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1975|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hqtq0c?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=AFFCFB25C7CBEA09D9F60C0B5F47F503?curTime=1338630281641|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Барри Линдон]]» |Warner Bros. |[[Стэнли Кубрик]] |- style="background:#eee" | «[[Шілденің ыстық талтүсі]]» |Warner Bros. |Мартин Брегман, Мартин Элфэнд |- | «[[Jaws]]» |Universal Pictures |Ричард Дэррил Занук, Дэвид Браун |- style="background:#eee" | «[[Нэшвилл (фильм)|Нэшвилл]]» |Paramount Pictures |[[Роберт Олтмен]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1977]]'''<br></big> ([[Оскар (1977)|49-ші]]) |★ '''«[[Рокки]]»''' | '''United Artists''' | '''Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=49|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1976|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HrMlvL?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9972EAC909C9A3102FE940166F87335D?curTime=1338630288533|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Президенттің бүкіл жасағы]]» |Warner Bros. |Уолтер Кобленц |- style="background:#eee" | «[[Даңққа ұмтылу]]» |United Artists |Роберт Ф. Блюмоф, Харольд Левенталь |- | «[[Тележелі]]» |Metro-Goldwyn-Mayer, United Artists |Ховард Готтфрид |- style="background:#eee" | «[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]» |Columbia Pictures |Майкл Филлипс, Джулия Филлипс |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1978]]'''<br></big> ([[Оскар (1978)|50-ші]]) |★ '''«[[Энни Холл]]»''' | '''United Artists''' | '''Чарльз Йоффе''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=50|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1977|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hrpn2U?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=F95CC643560E6E7D2457A72EB0CCEA3A?curTime=1338630295458|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қоштасу қызы]]» |Warner Bros. |Рэй Старк |- style="background:#eee" | «[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]» |20th Century Fox |Ричард Рот |- | «[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]» |20th Century Fox |Гари Кёртц |- style="background:#eee" | «[[Бұрылыс нүктесі]]» |20th Century Fox |Герберт Росс, Артур Лорентс |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1979]]'''<br></big> ([[Оскар (1979)|51-ші]]) |★ '''«[[Бұғы аңшысы]]»''' | '''Universal Pictures''' | '''Барри Спайкингс, Майкл Дили, [[Майкл Чимино]], Джон Певерэлл''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=51|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1978|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HsIJUJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C92448F47A9DE7ECA76EC08029D3888C?curTime=1338630302254|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Үйге қайту (фильм, 1978)|Үйге қайту]]» |United Artists |Джером Хеллман |- style="background:#eee" | «[[Аспан күте алады (фильм, 1978)|Аспан күте алады]]» |Paramount Pictures |[[Уоррен Битти]] |- | «[[Жарым түн экспрессі]]» |Columbia Pictures |Алан Маршалл |- style="background:#eee" | «[[Үйленбеген әйел]]» |20th Century Fox |Пол Мазурски, Тони Рэй |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1980]]'''<br></big> ([[Оскар (1980)|52-ші]]) |★ '''«[[Крамер Крамерге қарсы]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Стэнли Р. Джаффе''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=52|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1979|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HslNi3?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=5DCC4829703B866E59E7C6BE603DB4B3?curTime=1338630309187|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Бұл джаздың бәрі]]» |20th Century Fox |Роберт Алан Артур |- style="background:#eee" | «[[Апокалипсис қазір]]» |United Artists |[[Фрэнсис Форд Коппола]], Фред Рус, Грэй Фредериксон, Том Штернберг |- | «[[Breaking Away]]» |20th Century Fox |Питер Йетс |- style="background:#eee" | «[[Норма Рэй]]» |20th Century Fox |Тамара Ассеев, Александра Роуз |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[1981]]'''<br></big> ([[Оскар (1981)|53-ші]]) |★ '''«[[Қарапайым адамдар]]»''' | '''[[Paramount Pictures]]''' | '''Рональд Л. Швари''' | rowspan="5" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=53|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1980|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HtDmLR?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=45A1674E105DE0CFB976EE0EFE690F12?curTime=1338630315947|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кеншінің қызы]]» |[[Universal Pictures]] |Бернард Шварц |- style="background:#eee" | «[[Піл Адам]]» |Paramount Pictures |Джонатан Сэнгер |- | «[[Құтырған бұқа]]» |[[United Artists]] |Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф |- style="background:#eee" | «[[Тэсс]]» |[[Columbia Pictures]] |Клод Берри, Тимоти Баррилл |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1982]]'''<br></big> ([[Оскар (1982)|54-ші]]) |★ '''«[[Отты арбалар]]»''' | '''[[Warner Bros.]]''' | '''Дэвид Паттнэм''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=54|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1981|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HtgZA3?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9293ED8667D41A97E95113C5E190857E?curTime=1338630322752|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Атлантик-Сити (фильм)|Атлантик-Сити]]» |Paramount Pictures |Дени Эру, Джон Кемени |- style="background:#eee" | «[[Алтын тоғанда]]» |Universal Pictures |Брюс Гилберт |- | «[[Индиана Джонс: Жоғалған ковчегті іздеу]]» |Paramount Pictures |Фрэнк Маршалл |- style="background:#eee" | «[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]» |Paramount Pictures |[[Уоррен Битти]] |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1983]]'''<br></big> ([[Оскар (1983)|55-ші]]) |★ '''«[[Ганди (фильм)|Ганди]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''[[Ричард Аттенборо]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=55|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1982|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hu8bBD?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A0F215E9B667E519C2E5B4B8D6F2A119?curTime=1338630329494|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Жатпланеталық]]» |Universal Pictures |[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди |- style="background:#eee" | «[[Жоғалған (фильм, 1982)|Жоғалған]]» |Universal Pictures |Эдвард Льюис, Милдред Льюис |- | «[[Тутси (фильм)|Тутси]]» |Columbia Pictures |[[Сидни Поллак]], Дик Ричардс |- style="background:#eee" | «[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]]» |[[20th Century Fox]] |Ричард Дэррил Занук, Дэвид Браун |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1984]]'''<br></big> ([[Оскар (1984)|56-ші]]) |★ '''«[[Сүйіспеншілік шарттары]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''Джеймс Л. Брукс''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=56|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1983|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HubEN4?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=90FDE3B9690DFA519A2D09419A8E2F97?curTime=1338630336315|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Үлкен салқындату]]» |Columbia Pictures |Майкл Шамберг |- style="background:#eee" | «[[Костюмер (фильм)|Костюмер]]» |Columbia Pictures |Питер Йетс |- | «[[Дұрыс жігіттер]]» |Warner Bros. |Ирвин Уинклер, Роберт Чартофф |- style="background:#eee" | «[[Нәзік мейірімділік]]» |Universal Pictures |Филип Хобел |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1985]]'''<br></big> ([[Оскар (1985)|57-ші]]) |★ '''«[[Амадей (фильм)|Амадей]]»''' | '''[[Orion Pictures]]''' | '''Саул Зейнц''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=57|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1984|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hv3qGf?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=A44C22C4820367EA724250B8F7785E47?curTime=1338630343135|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Өлім жазықтары]]» |Warner Bros. |Дэвид Паттнэм |- style="background:#eee" | «[[Үндістанға өту]]» |Columbia Pictures |Джон Брабурне, Ричард Гудвин |- | «[[Жүректегі орындар]]» |[[TriStar Pictures]] |Арлин Донован |- style="background:#eee" | «[[Сарбаз оқиғасы]]» |Columbia Pictures |Норман Джуисон, Рональд Л. Швари, Патрик Дж. Палмер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1986]]'''<br></big> ([[Оскар (1986)|58-ші]]) |★ '''«[[Африкадан]]»''' | '''Universal Pictures''' | '''[[Сидни Поллак]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=58|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1985|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HvWtzO?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=70C0434329D0FD841E673FC59F535EB3?curTime=1338630350064|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Күлгін түс (фильм, 1985)|Күлгін түс]]» |Warner Bros. |[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Куинси Джонс |- style="background:#eee" | «[[Өрмекші әйелдің сүйісі]]» |Island Alive, Embrafilme |Дэвид Уайсмен |- | «[[Прицци абыройы]]» |20th Century Fox |Джон Формен |- style="background:#eee" | «[[Куәгер (фильм, 1985)|Куәгер]]» |Paramount Pictures |Эдвард С. Фельдман |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1987]]'''<br></big> ([[Оскар (1987)|59-ші]]) |★ '''«[[Взвод (фильм)|Взвод]]»''' | '''Orion Pictures''' | '''Арнольд Копельсон''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=59|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1986|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HvzWv2?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0D00E9D63FE7D79CD9ADCA1C5F1A098C?curTime=1338630356883|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кіші құдайдың балалары]]» |Paramount Pictures |Бёрт Шугарман, Патрик Дж. Палмер |- style="background:#eee" | «[[Ханна және оның әпкелері]]» |Orion Pictures |Роберт Гринхат |- | «[[Миссия (фильм, 1986)|Миссия]]» |Warner Bros. |Фернандо Гиа, Дэвид Паттнэм |- style="background:#eee" | «[[Көрінісі бар бөлме (фильм, 1985)|Көрінісі бар бөлме]]» |Curzon Film, Metro-Goldwyn-Mayer |Исмаил Мерчант |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1988]]'''<br></big> ([[Оскар (1988)|60-ші]]) |★ '''«[[Соңғы император]]»''' | '''Columbia Pictures''' | '''Джереми Томас''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=60|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1987|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HwRyPi?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=151DB363AE7E6D15DE87AD1396034428?curTime=1338630363662|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Хабар тарату жаңалықтары]]» |20th Century Fox |Джеймс Л. Брукс |- style="background:#eee" | «[[Қатерлі құштарлық]]» |Paramount Pictures |Стэнли Р. Джаффе, Шерри Лэнсинг |- | «[[Үміт пен даңқ]]» |Columbia Pictures |Джон Бурмен |- style="background:#eee" | «[[Айдың күші]]» |Metro-Goldwyn-Mayer |Патрик Дж. Палмер, Норман Джуисон |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1989]]'''<br></big> ([[Оскар (1989)|61-ші]]) |★ '''«[[Жаңбыр адамы]]»''' | '''United Artists''' | '''Марк Джонсон''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=61|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1988|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hwv6Y6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=625178491693A74B9BD201AF01FD9B37?curTime=1338630370616|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Кездейсоқ турист]]» |Warner Bros. |Лоуренс Кэздан, Чарльз Окун, Майкл Грилло |- style="background:#eee" | «[[Қауіпті байланыстар (фильм, 1988)|Қауіпті байланыстар]]» |Warner Bros. |Норма Хеймэн, Хэнк Мунджин |- | «[[Өртке оранған Миссисипи]]» |Orion Pictures |Фредерик Золло, Роберт Ф. Коулсберри |- style="background:#eee" | «[[Жұмысшы қыз]]» |20th Century Fox |Дуглас Уик |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1990]]'''<br></big> ([[Оскар (1990)|62-ші]]) |★ '''«[[Мисс Дэйзидің шопыры]]»''' | '''Warner Bros.''' | '''Ричард Дэррил Занук, Лили Фини Занук''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=62|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1989|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HxO1QK?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1A2EA97236EA803E16B3DB2AEED150BA?curTime=1338630377491|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Төртінші шілдеде туылған]]» |Universal Pictures |А. Китман Хо, [[Оливер Стоун]] |- style="background:#eee" | «[[Өлі ақындар қоғамы]]» |[[Touchstone Pictures]] |Стивен Хафт, Пол Юнгер Уитт, Тони Томас |- | «[[Арман алаңы]]» |Universal Pictures |Лоуренс Гордон, Чарльз Гордон |- style="background:#eee" | «[[Менің сол аяғым]]» |Palace Pictures, [[Miramax Films]] |Ноэль Пирсон |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |- style="background:#bebebe" ! style="width:5%;"|Жыл/Рәсім ! style="width:27%;"|Фильм ! style="width:27%;"|Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;"|Продюсер(лер) ! style="width:5%;"|Дереккөздер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1991]]'''<br></big> ([[Оскар (1991)|63-ші]]) |★ '''«[[Қасқырлармен билеу]]»''' | '''Orion Pictures''' | '''Джим Уилсон, [[Кевин Костнер]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=63|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1990|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HxqPnc?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=63888AB50589657694BD48B5ADFD014A?curTime=1338630384257|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Оянулар]]» |[[Columbia Pictures]] |Уолтер Ф. Паркс, Лоуренс Ласкер |- style="background:#eee" | «[[Елес (фильм, 1990)|Елес]]» |[[Paramount Pictures]] |Лиза Вайнштейн |- | «[[Өкіл әке 3]]» |Paramount Pictures |[[Фрэнсис Форд Коппола]] |- style="background:#eee" | «[[Жақсы жігіттер]]» |[[Warner Bros.]] |Ирвин Уинклер |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1992]]'''<br></big> ([[Оскар (1992)|64-ші]]) |★ '''«[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]»''' | '''Orion Pictures''' | '''Эдвард Саксон, Кеннет Атт, Рональд Бозман''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=64|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1991|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HyJA19?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=35486E349E1983E1EB8EF4AC02F5E6F6?curTime=1338630391108|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Сұлу мен құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен құбыжық]]» |[[Walt Disney Pictures]] |Дон Хан |- style="background:#eee" | «[[Багси]]» |[[TriStar Pictures]] |[[Барри Левинсон]], [[Уоррен Битти]], Марк Джонсон |- | «[[JFK]]» |[[Warner Bros.]] |А. Китман Хо, [[Оливер Стоун]] |- style="background:#eee" | «[[Толқындардың ханзадасы]]» |[[Columbia Pictures]] |[[Барбра Стрейзанд]], Эндрю С. Карш |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1993]]'''<br></big> ([[Оскар (1993)|65-ші]]) |★ '''«[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]»''' | '''Warner Bros.''' | '''[[Клинт Иствуд]]''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=65|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1992|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hylf9J?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=9532CB7859D4F424DE234BE541DDF7F1?curTime=1338630397941|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қатыгез ойын]]» |Palace Pictures, [[Miramax Films]] |Стивен Вулли |- style="background:#eee" | «[[Бірнеше жақсы адам]]» |[[Columbia Pictures]] |[[Роб Райнер]], Эндрю Шайнмен, Дэвид Браун |- | «[[Говардс-Энд (фильм)|Говардс-Энд]]» |Sony Pictures Classics |Исмаил Мерчант |- style="background:#eee" | «[[Әйелдің иісі]]» |[[Universal Pictures]] |Мартин Брест |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1994]]'''<br></big> ([[Оскар (1994)|66-ші]]) |★ '''«[[Шиндлердің тізімі]]»''' | '''Universal Pictures''' | '''[[Стивен Спилберг]], Джеральд Молен, Бранко Лустиг''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=66|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1994|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688HzEVra?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=DB54CADEAF7334334C2B0E5783EE8AE2?curTime=1338630404905|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]» |[[Warner Bros.]] |Арнольд Копелсон |- style="background:#eee" | «[[Әкесінің атынан]]» |[[Universal Pictures]] |[[Джим Шеридан]] |- | «[[Пианино (фильм)|Пианино]]» |BAC Films, [[Miramax Films]] |[[Джейн Кэмпион]] |- style="background:#eee" | «[[Күннің қалдықтары (фильм)|Күннің қалдықтары]]» |[[Columbia Pictures]] |[[Майк Николс]], Исмаил Мерчант, Джон Кэлли |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1995]]'''<br></big> ([[Оскар (1995)|67-ші]]) |★ '''«[[Форрест Гамп]]»''' | '''Paramount Pictures''' | '''Венди Финерман, Стив Тиш, Стив Старки''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=67|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1994|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Hzhig6?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D08ECBB499D2DCB14F971A1392690F29?curTime=1338630411741|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Төрт үйлену тойы және жерлеу]]» |PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures |Дункан Кенворси |- style="background:#eee" | «[[Қойыртпақ шығарма]]» |[[Miramax Films]] |[[Лоуренс Бендер]] |- | «[[Телевикторина (фильм)|Телевикторина]]» |[[Hollywood Pictures]] |[[Роберт Редфорд]], Майкл Нозик, Джулиан Крэйнин, Майкл Джейкобс |- style="background:#eee" | «[[Шоушенктегі ақталу]]» |[[Columbia Pictures]] |Ники Марвин |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1996]]'''<br></big> ([[Оскар (1996)|68-ші]]) |★ '''«[[Ер жүрек]]»''' | '''Paramount Pictures, 20th Century Fox''' | '''[[Мел Гибсон]], Алан Лэдд-кіші, Брюс Дэйви''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=68|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1995|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I0AJH5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E24651DC56FE1604520BD2947B0FC75B?curTime=1338630418546|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]]» |[[Universal Pictures]] |Брайан Грейзер |- style="background:#eee" | «[[Бэйб]]» |[[Universal Pictures]] |Билл Миллер, [[Джордж Миллер]], Даг Митчелл |- | «[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]» |[[Miramax Films]] |Марио Чекки Гори, Витторио Чекки Гори, Гаэтано Даниэль |- style="background:#eee" | «[[Ес пен сезімдер]]» |[[Columbia Pictures]] |Линдси Доран |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1997]]'''<br></big> ([[Оскар (1997)|69-ші]]) |★ '''«[[Ағылшын пациенті]]»''' | '''Miramax Films''' | '''Саул Зейнц''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=69|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1996|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I0dsBb?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D00958A76C7AC7817D1C3DD8EF0AF05D?curTime=1338630425593|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Фарго (фильм)|Фарго]]» |PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures |[[Ағайынды Коэн|Итан Коэн]] |- style="background:#eee" | «[[Джерри Магуайер]]» |TriStar Pictures |Джеймс Л. Брукс, [[Кэмерон Кроу]], Лоуренс Марк, Ричард Сакай |- | «[[Құпиялар мен өтірік]]» |Film4 Productions, Ciby 2000, [[October Films]] |Саймон Чэннинг-Уильямс |- style="background:#eee" | «[[Жылтыр (фильм, 1996)|Жылтыр]]» |Fine Line Features |Джейн Скотт |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1998]]'''<br></big> ([[Оскар (1998)|70-ші]]) |★ '''«[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]»''' | '''Paramount Pictures, 20th Century Fox''' | '''[[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=70|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1997|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I16aqJ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=B246B19E2AF21CBCEFA3DDB9035CE0B2?curTime=1338630432443|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Жақсырақ болуы мүмкін емес]]» |TriStar Pictures |Джеймс Л. Брукс, Бриджит Джонсон, Кристи Зи |- style="background:#eee" | «[[Толық Монти]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |Умберто Пасолини |- | «[[Ақылды Уилл Хантинг]]» |[[Miramax Films]] |[[Лоуренс Бендер]] |- style="background:#eee" | «[[Лос-Анджелес сырлары]]» |[[Warner Bros.]] |Кёртис Хэнсон, Арнон Милчэн, Майкл Дж. Натансон |- style="background:#FAEB86" | style="background:#fff" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[1999]]'''<br></big> ([[Оскар (1999)|71-ші]]) |★ '''«[[Ғашық болған Шекспир]]»''' | '''Miramax Films, Universal Pictures''' | '''Дэвид Парфитт, Донна Джильотти, [[Харви Вайнштейн]], Эдвард Цвик, Марк Норман''' |style="background:#fff" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=71|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1998|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I1ZCjt?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=1C0F02CFB23E48619759D3D8E44AFE66?curTime=1338630439266|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Елизавета (фильм)|Елизавета]]» |PolyGram Filmed Entertainment, Gramercy Pictures |Элисон Оуэн, Эрик Феллнер, Тим Беван |- style="background:#eee" | «[[Көркем тіршілік]]» |Cecchi Gori Group, [[Miramax Films]] |Эльда Ферри, Джанлуиджи Браски |- | «[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]» |[[DreamWorks Pictures]], [[Paramount Pictures]] |[[Стивен Спилберг]], Йен Брайс, Марк Гордон, Гари Левинсон |- style="background:#eee" | «[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]» |20th Century Fox |Роберт Майкл Гейслер, Грант Хилл, Джон Робердью |- style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan = 5 |<big>'''[[2000]]'''<br></big> ([[Оскар (2000)|72-ші]]) |★ '''«[[Америкалық сұлу]]»''' | '''DreamWorks Pictures''' | '''Брюс Коэн, Дэн Джинкс''' |style="background:#eee" align="center" rowspan = 5|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=72|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 1999|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I21tJd?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=979ABF97BDA0FA8D7455EEC92C4F9F45?curTime=1338630446116|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Сидр үйінің ережелері]]» |[[Miramax Films]] |Ричард Н. Глэдстайн |- style="background:#eee" | «[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]» |[[Warner Bros.]] |[[Фрэнк Дарабонт]], Дэвид Вальдес |- | «[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]» |[[Touchstone Pictures]] |Питер Жан Брюгге, [[Майкл Манн]] |- style="background:#eee" | «[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]]» |[[Hollywood Pictures]] |Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Бэрри Мендел, [[М. Найт Шьямалан]] |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |-style="background:#bebebe" !style="width:5%;"| Жыл/Рәсім !style="width:27%;"| Фильм !style="width:27%;"| Кинокомпания(лар) !style="width:31%;"| Продюсер(лер) !style="width:5%;"| Дереккөздер |-style="background:#FAEB86" |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2001]]'''<br></big> ([[Оскар (2001)|73-ші]]) |★ '''«[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]»''' | '''[[DreamWorks Pictures]], [[Universal Pictures]]''' | '''Дуглас Уик, Дэвид Францони, Бранко Лустиг''' |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=73|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2000|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I2f6CQ?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=4373BF657B9DE95426B83CFA6013906D?curTime=1338630455509|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Шоколад (фильм, 2000)|Шоколад]]» | [[Miramax Films]] | Дэвид Браун, Кит Голден, Лесли Холлеран |-style="background:#eee" | «[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]» | Sony Pictures Classics | Уильям Конг, Сю Ли Конг, [[Энг Ли]] |- | «[[Эрин Брокович (фильм)|Эрин Брокович]]» | [[Universal Pictures]], [[Columbia Pictures]] | [[Дэнни Де Вито]], Майкл Шэмберг, Стейси Шер |-style="background:#eee" | «[[Траффик (фильм)|Траффик]]» | [[USA Films]] | Эдвард Цвик, Маршалл Херсковиц, Лора Бикфорд |-style="background:#FAEB86" | style="background:#eee" align="center" rowspan="5"|<big>'''[[2002]]'''<br></big> ([[Оскар (2002)|74-ші]]) | ★ '''«[[Сана ойындары]]»''' | '''[[Universal Pictures]], [[DreamWorks Pictures|DreamWorks]]''' | '''Брайан Грейзер, [[Рон Ховард]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=74|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2001|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I37uJW?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=49B14162C5B05C6B5345170F05C6A8C0?curTime=1338630462324|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Госфорд-парк]]» | [[USA Films]] | [[Роберт Олтмен]], Боб Балабан, Дэвид Леви |-style="background:#eee" | «[[Жатын бөлмеде]]» | [[Miramax Films]] | Росс Катц, [[Тодд Филд]], Грэхэм Лидер |- | «[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]» | [[New Line Cinema]] | [[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн |-style="background:#eee" | «[[Мулен Руж!]]» | [[20th Century Fox]] | Мартин Браун, [[Баз Лурман]], Фрэд Барон |-style="background:#FAEB86" |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2003]]'''<br></big> ([[Оскар (2003)|75-ші]]) | ★ '''«[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]»''' | '''[[Miramax Films]]''' | '''Мартин Ричардс''' |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=75|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2002|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I3ayoN?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=C6F772969A1D4E492127045CD4725150?curTime=1338630469239|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Нью-Йорк бандылары]]» | [[Miramax Films]] | [[Харви Вайнштейн]], Альберто Гримальди |-style="background:#eee" | «[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]» | [[Paramount Pictures]], [[Miramax]] | Роберт Фокс, Скотт Рудин |- | «[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]» | [[New Line Cinema]] | [[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн |-style="background:#eee" | «[[Пианист (фильм)|Пианист]]» | [[Focus Features]] | [[Роман Полански]], Ален Сард, Роберт Бенмусса |-style="background:#FAEB86" |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2004]]'''<br></big> ([[Оскар (2004)|76-ші]]) | ★ '''«[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]»''' | '''[[New Line Cinema]]''' | '''[[Питер Джексон]], Фрэн Уолш, Барри М. Осборн''' |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=76|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2003|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688I4BVYm?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=4ED6E6530D5BE0D91326798A3B95FF64?curTime=1338630477933|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Аударма кезінде жоғалған]]» | [[Focus Features]] | Росс Катц |-style="background:#eee" | «[[Теңіздер қожайыны: Жердің қырында]]» | [[20th Century Fox]], [[Miramax Films]], [[Universal Pictures]] | Сэмюэл Голдвин-кіші, [[Питер Уир]], Дункан Хендерсон |- | «[[Мистикалық өзен]]» | [[Warner Bros.]] | Роберт Лоренц, [[Клинт Иствуд]], Джуди Хойт |-style="background:#eee" | «[[Seabiscuit]]» | [[Universal Pictures]], [[DreamWorks Pictures]] | Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Гэри Росс |-style="background:#FAEB86" |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2005]]'''<br></big> ([[Оскар (2005)|77-ші]]) | ★ '''«[[Миллион долларлық ару]]»''' | '''[[Warner Bros.]]''' | '''[[Клинт Иствуд]], Альберт С. Радди, Том Розенберг''' |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=77|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2004|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Meu9QP?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=76547CA4E6B72337C7F668B637366B59?curTime=1338634686822|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]]» | [[Miramax Films]], [[Warner Bros.]] | [[Майкл Манн]], Грэм Кинг |-style="background:#eee" | «[[Неверлендті іздеу]]» | [[Miramax Films]] | Ричард Н. Глэдстайн, Нелли Беллфлауэр |- | «[[Рэй (фильм)|Рэй]]» | [[Universal Pictures]] | Тэйлор Хэкфорд, Стюарт Бенджамин, Ховард Болдуин |-style="background:#eee" | «[[Жол жиегінде]]» | [[Fox Searchlight Pictures]] | Майкл Лондон |-style="background:#FAEB86" |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2006]]'''<br></big> ([[Оскар (2006)|78-ші]]) | ★ '''«[[Апат (фильм, 2004)|Апат]]»''' | '''[[Lionsgate]]''' | '''Пол Хаггис, Кэти Шульман''' |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=78|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2005|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MfT1zh?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=D194A527F0061E29EAC0C37C943EC540?curTime=1338634695014|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Өркешті тау]]» | [[Focus Features]] | Дайана Оссана, Джеймс Шамус, Ларри Макмёрти |-style="background:#eee" | «[[Капоте (фильм)|Капоте]]» | Sony Pictures Classics | Уильям Винс, Майкл Охоувен, Кэролайн Барон |- | «[[Қайырлы түн және сәттілік]]» | [[Warner Bros.]] | Грант Хеслов |-style="background:#eee" | «[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]» | [[DreamWorks Pictures]], [[Universal Pictures]] | [[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди, Барри Мендель |-style="background:#FAEB86" |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2007]]'''<br></big> ([[Оскар (2007)|79-ші]]) | ★ '''«[[Кеткен]]»''' | '''[[Warner Bros.]]''' | '''Грэм Кинг''' |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=79|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2006|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MfxPrg?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=E18F00E42CB89AF512BCEDA541154A1F?curTime=1338634702263|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Вавилон (фильм, 2006)|Вавилон]]» | [[Paramount Vantage]] | [[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Стив Голин, Джон Килик |-style="background:#eee" | «[[Иводзимадан хаттар]]» | [[Warner Bros.]] | [[Клинт Иствуд]], [[Стивен Спилберг]], Роберт Лоренц |- | «[[Кішкентай күн аруы]]» | [[Fox Searchlight Pictures]] | Дэвид Френдли, Питер Сараф, Марк Тёртлтауб |-style="background:#eee" | «[[Патшайым (фильм)|Патшайым]]» | Pathé, [[Miramax Films]] | Энди Харрис, Кристин Ланган, Трэйси Сиуорд |-style="background:#FAEB86" |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2008]]'''<br></big> ([[Оскар (2008)|80-ші]]) | ★ '''«[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]»''' | '''[[Miramax Films]], [[Paramount Vantage]]''' | '''Скотт Рудин, [[Ағайынды Коэн]]''' |style="background:#eee" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=80|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2007|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MgRfPn?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=998D1C325B54FAD321DBDA2C08A6225B?curTime=1338634709468|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Өтеу (фильм)|Өтеу]]» | [[Focus Features]] | Тим Беван, Эрик Феллнер, Пол Уэбстер |-style="background:#eee" | «[[Джуно (фильм)|Джуно]]» | [[Fox Searchlight Pictures]] | Лианна Хэлфон, Мэйсон Новик, Рассел Смит, [[Джон Малкович]] |- | «[[Майкл Клейтон]]» | [[Warner Bros.]] | Дженнифер Фокс, [[Сидни Поллак]], Орент, Керри |-style="background:#eee" | «[[Онда қан төгіледі]]» | [[Paramount Vantage]], [[Miramax Films]] | [[Пол Томас Андерсон]], Дэниэл Лупи, ДжоЭнн Селлар |-style="background:#FAEB86" |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <big>'''[[2009]]'''<br></big> ([[Оскар (2009)|81-ші]] | ★ '''«[[Лашықтан шыққан миллионер]]»''' | '''Pathé, [[Fox Searchlight]], [[Warner Bros.]]''' | '''Кристиан Колсон''' |style="background:#fff" align="center" rowspan="5"| <ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=81|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2008|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Mgvpld?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=26247D46CD5E721241D5D2D3A323C33A?curTime=1338634716645|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Бенджамин Батоннын жұмбақ оқиғасы (фильм)|Бенджамин Батоннын жұмбақ оқиғасы]]» | [[Paramount Pictures]], [[Warner Bros.]] | Кэтлин Кеннеди, Фрэнк Маршалл, Син Чэффин |-style="background:#eee" | «[[Фрост - Никсон]]» | [[Universal Pictures]] | [[Рон Ховард]], Брайан Грейзер, Эрик Феллнер |- | «[[Милк]]» | [[Focus Features]] | Брюс Коэн, Дэн Джинкс |-style="background:#eee" | «[[Оқырман (фильм)|Оқырман]]» | [[The Weinstein Company]] | [[Энтони Мингелла]], [[Сидни Поллак]], Донна Джильотти, Редмонд Моррис |-style="background:#FAEB86" |style="background:#eee" align="center" rowspan="10"| <big>'''[[2010]]'''<br></big> ([[Оскар (2010)|82-ші]]) | ★ '''«[[Дауыл билеушісі]]»''' | '''[[Summit Entertainment]]''' | '''[[Кэтрин Бигелоу]], Марк Боал, Николас Шартье, Грег Шапиро''' |style="background:#eee" align="center" rowspan="10"|<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=82|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2009|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MhSfD5?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=32DC76A8B2D5F83172065403475ED477?curTime=1338634724594|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]» | [[20th Century Fox]] | [[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау |-style="background:#eee" | «[[Соқыр жағы]]» | [[Warner Bros.]] | Джил Неттер, Эндрю Косов, Бродерик Джонсон |- | «[[Аудан № 9]]» | [[TriStar Pictures]] | [[Питер Джексон]], Кэролинн Каннингем |-style="background:#eee" | «[[Білім алу (фильм)|Білім алу]]» | Sony Pictures Classics | Финола Двайер, Аманда Поузи |- | «[[Атақсыз шаталар]]» | [[The Weinstein Company]], [[Universal Pictures]] | [[Лоуренс Бендер]] |-style="background:#eee" | «[[Асыл (фильм, 2009)|Асыл]]» | [[Lionsgate]] | Ли Дэниелс, Сара Сигел-Магнесс, Гари Магнесс |- | «[[Байсалды адам]]» | [[Focus Features]] | [[Ағайынды Коэн]] |-style="background:#eee" | «[[Жоғары]]» | [[Walt Disney Pictures]] | Джонас Ривера |- | «[[Ауада жоғары]]» | [[Paramount Pictures]] | Дэниэл Дубицки, Айван Райтман, Джейсон Райтман |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |+ |- style="background:#dcdcdc;background:#bebebe" ! style="width:5%;" |Жыл/Рәсім ! style="width:27%;" |Фильм ! style="width:27%;" |Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;" |Продюсер(лер) ! style="width:5%;" |Дереккөздер |- style="background:#dcdcdc;text-align:center;" |- style="background:#FAEB86" | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2011]]'''</big> <br>([[Оскар (2011)|83-ші]]) |★ '''«[[Патша сөзі]]»''' |'''[[The Weinstein Company]]''' |'''Эмиль Шерман, Йен Каннинг, Гарет Анвин''' | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=83|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2010|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688Mhwrtu?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=0EC303A1FFB4ABFA72C3D31633D958DD?curTime=1338634731733|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Қара аққу (фильм, 2010)|Қара аққу]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] | Скотт Фрэнклин, Майк Медавой, Брайан Оливер |- style="background:#eee" | «[[Күрескер (фильм, 2010)|Күрескер]]» |[[Paramount Pictures]] |Дэвид Хоберман, Тодд Либерман, [[Марк Уолберг]] |- | «[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]» |[[Warner Bros.]] |[[Кристофер Нолан]], Эмма Томас |- style="background:#eee" | «[[Балалармен бәрі жақсы]]» |[[Focus Features]] |Гари Гилберт, Джеффри Леви-Хайнт, Селин Рэттрэй |- | «[[127 сағат]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |[[Дэнни Бойл]], Джон Смитсон, Кристиан Колсон |- style="background:#eee" | «[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]» |[[Columbia Pictures]] |Дана Брунетти, Шон Чаффин, Скотт Рудин, Майкл Де Лука |- | «[[Ойыншықтар хикаясы 3]]» |[[Walt Disney Pictures]] |Дарла Андерсон |- style="background:#eee" | «[[Шынайы байсалдылық]]» |[[Paramount Pictures]] |[[Ағайынды Коэн]], Скотт Рудин |- | «[[Қысқы сүйек]]» |Roadside Attractions |Аликс Мэдиган, Энн Роселлини |- style="background:#FAEB86" | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2012]]'''</big> <br>([[Оскар (2012)|84-ші]]) |★ '''«[[Әртіс (фильм)|Әртіс]]»''' |'''[[The Weinstein Company]]''' |'''Тома Лангманн''' | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=84|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2011|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2012-03-30|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/688MiR7yF?url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/DisplayMain.jsp;jsessionid=427AC68A0850B1EEF252D50E9401EB26?curTime=1338634738926|archivedate=2012-06-03|deadlink=yes}}</ref> |- | «[[Ұрпақтар]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |Джим Берк, [[Александр Пэйн]], Джим Тейлор |- style="background:#eee" | «[[Extremely loud and incredibly close]]» |[[Warner Bros.]] |Скотт Рудин |- | «[[Көмек (фильм)|Көмек]]» |[[Touchstone Pictures]] |Брюнсон Грин, [[Крис Коламбус]], Майкл Барнатан |- style="background:#eee" | «[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]» |[[Paramount Pictures]] |Грэм Кинг, [[Мартин Скорсезе]] |- | «[[Париж түн ортасында]]» |Sony Pictures Classics |Летти Аронсон, Стивен Тененбаум |- style="background:#eee" | «[[Манейбол]]» |[[Columbia Pictures]] |Майкл Де Лука, [[Брэд Питт]], Рэйчел Хоровитц |- | «[[Өмір ағашы]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |Сара Грин, Билл Полад, Деде Гарднер, Грант Хилл |- style="background:#eee" | «[[Жауынгерлік ат]]» |[[Touchstone Pictures]] |[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди |- | rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2013]]'''</big> <br>([[Оскар (2013)|85-ші]]) | style="background:#FAEB86" |★ '''«[[Арго (фильм)|Арго]]»''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Warner Bros.]]''' | style="background:#FAEB86" |'''Грант Хеслов, [[Бен Аффлек]], [[Джордж Клуни]]''' | rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=https://oscar.go.com/nominees|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2012|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6E2mPh31O?url=https://oscar.go.com/nominees|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2014-01-18|archivedate=2013-01-29|deadlink=no}}</ref> |- |«[[Махаббат (фильм, 2012)|Махаббат]]» |Les Films du Losange, X Filme Creative Pool, Wega Film Production, Sony Pictures Classics |Маргарет Менегоз, Штефан Арндт, Файт Хайдушка, Михаэль Кац |- style="background:#eee" |«[[Жабайы Оңтүстіктің аңдары]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |Дэн Джанви, Джош Пенн, Майкл Готтвальд |- |«[[Азат етілген Джанго]]» |[[The Weinstein Company]], [[Columbia Pictures]] |[Стейси Шер, Реджинальд Хадлин, Пилар Савон |- style="background:#eee" |«[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]]» |[[Universal Studios]] |Тим Беван, Эрик Феллнер, Дебра Хэйуорд, Камерон Макинтош |- |«[[Пи өмірі]]» |[[20th Century Fox]] |Джил Неттер, Энг Ли, Дэвид Уомарк |- style="background:#eee" |«[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]» |[[Touchstone Pictures]], [[20th Century Fox]] |[[Стивен Спилберг]], Кэтлин Кеннеди |- |«[[«Күміс төсемдер» пьесалар жинағы]]» |[[The Weinstein Company]] |Донна Джильотти, Брюс Коэн, Джонатан Гордон |- style="background:#eee" |«[[Zero Dark Thirty]]» |[[Columbia Pictures]] |Марк Боал, [[Кэтрин Бигелоу]], Меган Эллисон |- style="background:#eee" | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2014]]'''</big> <br>([[Оскар (2014)|86-ші]]) | style="background:#FAEB86" |★ '''«[[12 жылдық құлдық]]»''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Fox Searchlight Pictures]]''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Стив Маккуин, Энтони Катагас''' | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=https://oscar.go.com/nominees|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2013|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6E2mPh31O?url=https://oscar.go.com/nominees|archivedate=2013-01-29|accessdate=2013-01-13|deadlink=no}}</ref> |- |«[[Америкалық қарбалас]]» |[[Columbia Pictures]] |Чарльз Ровен, Ричард Сакл, Меган Эллисон, Джонатан Гордон |- style="background:#eee" |«[[Капитан Филлипс]]» |[[Columbia Pictures]] |Скотт Рудин, Дэна Брунетти, Майкл Де Лука |- |«[[Даллас сатып алушылар клубы]]» |[[Focus Features]] |Робби Бреннер, Рэйчел Винтер |- style="background:#eee" |«[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]» |[[Warner Bros.]] |[[Альфонсо Куарон]], Дэвид Хейман |- |«[[Ол (фильм, 2013)|Ол]]» |[[Warner Bros.]] |Меган Эллисон, Спайк Джонз, Винсент Ландэй |- style="background:#eee" |«[[Небраска (фильм)|Небраска]]» |[[Paramount Vantage]] |Альберт Бергер, Рон Йеркса |- |«[[Филомена]]» |[[The Weinstein Company]] |Габриэлла Тана, Стив Куган, Трэйси Сиуорд |- style="background:#eee" |«[[Уолл-стрит қасқыры]]» |[[Paramount Pictures]] |[[Леонардо Ди Каприо]], [[Мартин Скорсезе]], Риза Азиз |- | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2015]]'''</big> <br>([[Оскар (2015)|87-ші]]) | style="background:#FAEB86" |★ '''«[[Бёрдмэн]]»''' | style="background:#FAEB86" |'''Fox Searchlight Pictures''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Джон Лешер, Джеймс В. Скотчдопоул''' | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<ref group="#">{{cite web|url=http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/BasicSearch?action=searchLink&displayType=1&BSCategoryExact=1605&BSFromYear=87|title=The Academy Award for ''Best Picture'' - 2014|lang=en|publisher=AwardsDatabase|accessdate=2015-02-23|deadlink=yes}}</ref> |- |«[[Америкалық мерген]]» |[[Warner Bros.]] |[[Клинт Иствуд]], Роберт Лоренц, Эндрю Лазар, [[Брэдли Купер]], Питер Морган |- style="background:#eee" |«[[Жасөспірім (фильм)|Жасөспірім]]» |IFC Films |[[Ричард Линклейтер]], Кэтлин Сазерленд |- |«[[Гранд Будапешт қонақ үйі]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |[[Уэс Андерсон]], Скотт Рудин, Стивен Рэйлс, Джереми Доусон |- style="background:#eee" |«[[Имитациялық ойын]]» |[[The Weinstein Company]] |Нора Гроссман, Идо Островски, Тедди Шварцман |- |«[[Сельма (фильм)|Сельма]]» |[[Paramount Pictures]] |Кристиан Колсон, [[Опра Уинфри]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер |- style="background:#eee" |«[[Бар нәрсенің теориясы]]» |Universal Pictures |Тим Беван, Эрик Фелнер, Лиза Брюс, Энтони Маккартен |- |«[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]» |Sony Pictures Classics | Джейсон Блум, Хелен Эстрабрук, Дэвид Ланкастер |- | rowspan="8" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2016]]'''</big> <br>([[Оскар (2016)|88-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Басты назарда (фильм)|Басты назарда]]»''' | style="background:#FAEB86 " |'''Open Road Films''' | style="background:#FAEB86 " |'''Майкл Шуга, Стив Голин, Николь Роклин, Блай Пэгон Фауст''' | rowspan="8" style="background:#eee" align="center" | |- |«[[Үлкен Қысқа]]» |[[Paramount Pictures]] |[[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер |- style="background:#eee" |«[[Тыңшылар көпірі]]» |[[Touchstone Pictures]], [[20th Century Fox]] |[[Стивен Спилберг]], Марк Э. Платт, Кристи Макоско Кригер |- |«[[Бруклин (фильм)|Бруклин]]» |[[Fox Searchlight Pictures]] |Финола Двайер и Аманда Пози |- style="background:#eee" |«[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]» |[[Warner Bros.]] |Даг Митчелл, [[Джордж Миллер]] |- |«[[Марстық (фильм)|Марстық]]» |[[20th Century Fox]] |Саймон Кинберг, [[Ридли Скотт]], Майкл Шефер, Марк Хаффам |- style="background:#eee" |«[[Тірі қалған]]» |[[20th Century Fox]] |Арнон Милчен, Стив Голин, [[Алехандро Гонсалес Иньярриту]], Мэри Пэрент, Кит Рэдмон |- |«[[Бөлме (фильм, 2015)|Бөлме]]» |A24 |Эд Гини |- | rowspan="9" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2017]]'''</big> <br>([[Оскар (2017)|89-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ «'''[[Айдың жарығы]]'''» | style="background:#FAEB86 " |'''A24''' | style="background:#FAEB86 " |'''Адель Романски, Деде Гарднер, Джереми Клейнер''' | rowspan="9" style="background:#fff" align="center" | |- |«[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]» |[[Paramount Pictures]] |Шон Леви, Дэн Ливайн, Аарон Райдер, Дэвид Линд |- style="background:#eee" |«[[Қоршаулар (фильм)|Қоршаулар]]» |[[Paramount Pictures]] |Скотт Рудин, [[Дензел Вашингтон]], Тодд Блэк |- |«[[Ара жотасы]]» |[[Lionsgate]] |Билл Микэник, Дэвид Пермут |- style="background:#eee" |«[[Тозақ немесе су тасқыны]]» |[[Lionsgate]] |Карла Хэкен, Джули Йорн |- |«[[Жасырын фигуралар]]» |[[20th Century Fox]] |Донна Джильотти, Питер Чернин, Дженно Топпинг, [[Фаррелл Уильямс]] и Тед Мелфи |- style="background:#eee" |«[[Ла-Ла Ленд]]» |[[Lionsgate]] |Фред Бергер, Джордан Хоровиц, Марк Платт |- |«[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]]» |[[The Weinstein Company]] |Эмиль Шерман, Иэн Каннинг, Энджи Филдер |- style="background:#eee" |«[[Теңіз жағасындағы Манчестер]]» |Roadside Attractions |[[Мэтт Деймон]], Кимберли Стюард, Крис Мур, Лорен Бек, Кевин Дж. Уолш |- | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2018]]'''</big> <br>([[Оскар (2018)|90-ші]]) | style="background:#FAEB86" |★ «'''[[Су кейпі]]'''» | style="background:#FAEB86" |'''[[Fox Searchlight Pictures]]''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Гильермо дель Торо]], Дж. Майлз Дэйл''' | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" | |- |«[[Өз есіміңмен мені ата]]» |Sony Pictures Classics |Питер Спирс, Лука Гуаданьино, Эмили Жорж, Марко Морабито |- style="background:#eee" |«[[Ең қараңғы сағат]]» |[[Focus Features]] |Тим Беван, Эрик Феллнер, Лиза Брюс, Энтони Маккартен, Дуглас Урбански |- |«[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]» |[[Warner Bros.]] |Эмма Томас, [[Кристофер Нолан]] |- style="background:#eee" |«[[Әрі кет]]» |[[Universal Pictures]] |Шон Маккиттрик, Джейсон Блум, Эдвард Х. Хэмм-мл., [[Джордан Пил]] |- |«[[Леди Бёрд (фильм)|Леди Бёрд]]» |A24 |Скотт Рудин, Эли Буш, Эвелин О’Нилл |- style="background:#eee" |«[[Елес жіп]]» |Focus Features |Джоэнн Селлар, [[Пол Томас Андерсон]], Меган Эллисон, Дэниел Лупи |- |«[[Пост (фильм)|Пост]]» |[[20th Century Fox]], Universal Pictures |Эми Паскаль, [[Стивен Спилберг]], Кристи Макоско Кригер |- style="background:#eee" |«[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]]» |Fox Searchlight Pictures |Грэм Бродбент, Пит Чернин, [[Мартин Макдонах]] |- | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2019]]'''</big> <br>([[Оскар (2019)|91-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ «'''[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]]'''» | style="background:#FAEB86" | '''Universal Pictures''' | style="background:#FAEB86" |'''Джим Берк, Чарльз Б. Весслер, Брайан Карри, Питер Фаррелли, Ник Валлелонга''' | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" | |- |«[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]» |Walt Disney Studios Motion Pictures |[[Кевин Файги]] |- style="background:#eee" |«[[Қара кланшы]]» |Focus Features |Шон Маккиттрик, Джейсон Блум, Рэймонд Мэнсфилд, [[Джордан Пил]], [[Спайк Ли]] |- |«[[Богемиялық рапсодия (фильм)|Богемиялық рапсодия]]» |20th Century Fox |Грэм Кинг |- style="background:#eee" |«[[Фаворит (фильм, 2018)|Фаворит]]» |Fox Searchlight Pictures |Сеси Демпси, Эд Гини, Ли Магидэй, [[Йоргос Лантимос]] |- |«[[Рома (фильм)|Рома]]» |Espectáculos Fílmicos El Coyúl, [[Netflix]] |Габриела Родригес, [[Альфонсо Куарон]] |- style="background:#eee" |«[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]]» |Warner Bros. |Билл Гербер, [[Брэдли Купер]], Линетт Хауэлл Тейлор |- |«[[Кесір]]» |Annapurna Pictures |Деде Гарднер, Джереми Клейнер, [[Адам Маккей]], Кевин Дж. Мессик |- | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2020]]'''</big> <br>([[Оскар (2020)|92-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]]'''» | style="background:#FAEB86" |'''CJ Entertainment, Neon''' | style="background:#FAEB86" |'''Квак Щин-э и [[Пон Джун Хо]] | rowspan="9" style="background:#eee" align="center" | |- |«[[Форд Феррариге қарсы]]» |20th Century Fox |Питер Чернин, Дженно Топпинг, [[Джеймс Мэнголд]] |-style="background:#eee" |«[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]]» |Netflix |[[Мартин Скорсезе]], [[Роберт Де Ниро]], Джейн Розенталь, Эмма Тиллинджер Коскофф |- |«[[Қоян Джоджо]]» |Fox Searchlight Pictures |Кэртхью Нил, [[Тайка Вайтити]] |-style="background:#eee" |«[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]» |Warner Bros. |[[Тодд Филлипс]], [[Брэдли Купер]], Эмма Тиллинджер Коскофф |- |«[[Кішкентай әйелдер (фильм, 2019)|Кішкентай әйелдер]]» |Columbia Pictures |Эми Паскаль |-style="background:#eee" |«[[Неке тарихы]]» |[[Netflix]] |[[Ноа Баумбах]], Дэвид Хейман |- |«[[1917 (фильм)|1917]]» |Universal Pictures, Entertainment One |[[Сэм Мендес]], Пиппа Харрис, Джейн‑Энн Тенггрен, Каллум Макдугалл |-style="background:#eee" |«[[Голливудта болған оқиға]]» |Columbia Pictures |Дэвид Хейман, Шеннон Макинтош, [[Квентин Тарантино]] |- |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" style="width:100%;" |+ |- style="background:#dcdcdc;background:#bebebe" ! style="width:5%;" |Жыл/Рәсім ! style="width:27%;" |Фильм ! style="width:27%;" |Кинокомпания(лар) ! style="width:31%;" |Продюсер(лер) ! style="width:5%;" |Дереккөздер |- style="background:#dcdcdc;text-align:center;" |- style="background:#FAEB86" | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2021 жыл|2021]]'''</big> <br>([[Оскар (2021)|93-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Көшпенділер жері]]'''» | style="background:#FAEB86" |'''Searchlight Pictures''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнсис Макдорманд]], Питер Спирс, Молли Эшер, Дэн Джэнви, [[Хлоя Чжао]] | rowspan="8" style="background:#fff" align="center" | |- |«[[Үміт артатын қыз]]» |Focus Features |Бен Браунинг, Эшли Фокс, Эмеральд Феннел, Джози Макнамара |-style="background:#eee" |«[[Металл дыбысы]]» |Amazon Studios |Берт Хамелинк, Саша Бен Харрош |- |«[[Яһуда және қара Мәсіх]]» |Warner Bros. |Чарльз Д. Кинг, Шака Кинг, Райан Куглер |- |«[[Манк (фильм)|Манк]]» |Netflix |Сиан Чаффин, Эрик Рот, Дуглас Урбански |-style="background:#eee" |«[[Минари]]» |A24 |Кристина О |- |«[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]» |UGC Distribution, Lionsgate, Sony Pictures Classics | Дэвид Парфитт, Жан-Луи Ливи, Филипп Каркассон |-style="background:#eee" |«[[Чикаго жетісі бойынша сот]]» |Netflix |Стюарт М. Бессер и Марк Платт |- | rowspan="10" style="background:#eee" align="center" |<big>'''[[2022 жыл|2022]]'''</big> <br>([[Оскар (2022)|94-ші]]) |style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Кода (фильм, 2021)|Кода]]»''' |style="background:#FAEB86" | '''Apple TV+''' |style="background:#FAEB86" | '''Фабрис Джанферми, Филипп Руссле, Джером Сейду, Патрик Вахсбергер''' | rowspan="10" style="background:#eee" align="center" | |- |«[[Қорқыныш саяжолы (фильм, 2021)|Қорқыныш саяжолы]]» |Searchlight Pictures |[[Брэдли Купер]], Гильермо дель Торо, Дж. Майлз Дейл |-style="background:#eee" |«[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]» |Focus Features, Universal Pictures |Лора Бервик, [[Кеннет Брана]], Бекка Ковачик, Тамар Томас |- |«[[Төбет билігі]]» |Transmission Films, Netflix |[[Джейн Кэмпион]], Йен Каннинг, Роджер Фраппье, Таня Сегачян, Эмиль Шерман |-style="background:#eee" |«[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]» |20th Century Studios |Кристи Макоско Кригер, [[Стивен Спилберг]] |- |«[[Дөң (фильм, 2021)|Дюна]]» |Warner Bros. |Кейл Бойтер, Джо Карачиоло-мл., Мэри Пэрент, [[Дени Вильнёв]] |-style="background:#eee" |«[[Ричард патша]]» |Warner Bros. |[[Уилл Смит]], Тим Уайт, Тревор Уайт |- |«[[Қызылмия пиццасы]]» |United Artists Releasing, Universal Features |[[Пол Томас Андерсон]], Сара Мёрфи, Адам Сомнер |-style="background:#eee" |«[[Жоғарыға қарамаңыз]]» |Netflix |[[Адам Маккей]], Кевин Мессик |- |«[[Менің көлігімді жүргіз]]» |Bitters End, [[Janus Films]] |Цуёси Горо, Мисаки Кавамура, Осаму Кубота, Сашио Матцушита, Йошито Накабе, Кэйдзи Окумура, Джин Сузуки, Акихиса Ямамото |-style="background:#eee" |rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2023 жыл|2023]]'''</big><br>([[Оскар (2023)|95-ші]]) | style="background:#FAEB86 " |★ '''«[[Барлығы бір уақытта, барлық жерде]]'''» | style="background:#FAEB86" |''' A24''' | style="background:#FAEB86" |'''[[Дэниелдер|Дэн Кван, Дэниел Шайнерт]], Джонатан Ванг''' |rowspan="10" style="background:#fff" align="center" | |- | «[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]» | Netflix | Мальте Грюнерт |- |«[[Аватар: Су жолы]]» | 20th Century Studios |[[Джеймс Кэмерон]], Джон Ландау |-style="background:#eee;" |«[[Инишерин баншилері]]» | Searchlight Pictures | Грэм Бродбент, Питер Чернин, [[Мартин Макдонах]] |- |«[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]» | Warner Bros. | [[Баз Лурман]], Гейл Берман, Кэтрин Мартин, Патрик Маккормик, Шулер Уайсс |- |«[[Фабельмандар]]» | Universal Pictures | [[Стивен Спилберг]], Тони Кушнер, Кристи Макоско Кригер |-style="background:#eee;" |«[[Тар (фильм)|Тар]]» | Focus Features | Тодд Филд, Александра Милчан, Скотт Ламберт |- |«[[Топ Ган: Мэверик]]» | Paramount Pictures |[[Том Круз]], Кристофер Маккуорри, Дэвид Эллисон, Джерри Брукхаймер |-style="background:#eee;" |«[[Қайғы үшбұрышы]]» |SF Studios, Alamode Filmverleih, BAC Films, Lionsgate, Neon | Эрик Геммендорф, Филипп Бобер |- |«[[Сөйлесетін әйелдер]]» |United Artists Releasing | Деде Гарднер, Джереми Клейнер, [[Фрэнсис Макдорманд]] |- |-style="background:#eee" | rowspan="10" style="text-align:center"|<big>'''[[2024 жыл|2024]]'''</big><br>([[Оскар (2024)|96-ші]]) |style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Оппенхеймер (фильм)|Оппенхеймер]]»''' |style="background:#FAEB86" |'''Universal Pictures |style="background:#FAEB86" |'''Эмма Томас, Чарльз Ровен, [[Кристофер Нолан]] | rowspan="10" style="background:#eee" align="center" | |- rowspan="10" style="background:#fff" |«[[Құлау анатомиясы]]» |Le Pacte, Neon |Мари-Анж Люсьяни, Давид Тион |-style="background:#eee" |«[[Барби (фильм)|Барби]]» |[[Warner Bros.]] |Дэвид Хейман, [[Марго Робби]], Том Акерли, Робби Бреннер |- | «[[Қалғандар (фильм)|Қалғандар]]» |Miramax, Focus Features |Марк Джонсон |-style="background:#eee" |«[[Гүлді айын өлтіргендер]]» |Apple TV+, Paramount Pictures |Дэн Фридкин, Брэдли Томас, [[Мартин Скорсезе]], Дэниел Лупи |- |«[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]» |[[Netflix]] |[[Брэдли Купер]], [[Стивен Спилберг]], Фред Бернер, Эми Дернинг, Кристи Макоско Кригер |-style="background:#eee;" |«[[Америкалық шығарма]]» |Orion Pictures, Amazon MGM Studios |Бен Леклер, Никос Карамигиос, Корд Джефферсон, Джермейн Джонсон |- |«[[Өткен өмірлер]]» |A24 |Дэвид Инохоса, Кристин Вашон, Памела Коффлер |-style="background:#eee;" |«[[Байғұс жандар]]» |Searchlight Pictures |Эд Гини, Эндрю Лоу, [[Йоргос Лантимос]], [[Эмма Стоун]] |- |«[[Қызығушылық аймағы]]» |A24 |Джеймс Уилсон |- |- style="background:#FAEB86" | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" |<big>'''[[2025 жыл|2025]]'''</big> <br>([[Оскар (2025)|97-ші]]) | style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Анора]]»''' | style="background:#FAEB86" | '''Neon''' | style="background:#FAEB86" | '''Алекс Коко, Саманта Кван, Шон Бейкер''' | rowspan="10" style="background:#fff" align="center" | |- |«[[Бруталист]]» |A24 |Ник Гордон, Брайан Янг, Эндрю Моррисон, Д. Дж. Гугенхайм, Брэди Корбет |-style="background:#eee" |«[[Боб Дилан: Белгісіз|Боб Дилан: Белгісіз]]» |Searchlight Pictures |Фред Бергер, Джеймс Мэнголд, Алекс Хейнеман |- |«[[Конклав (фильм)|Конклав]]» |Focus Features |Тесса Росс, Джулиет Хауэлл, Майкл А. Джекман |-style="background:#eee" |«[[Дөң: Екінші бөлім]]» |Warner Bros. |Мэри Пэрент, Кейл Бойтер, Таня Лапуант, Дени Вильнёв |- |«[[Эмилия Перес]]» |Netflix / Pathé |Паскаль Кочето, Жак Одиар |-style="background:#eee" |«[[Мен әлі осындамын (фильм, 2024)|Мен әлі осындамын]]» |Sony Pictures Classics |Мария Карлота Бруно, Родриго Тейшейра |- |«[[Никель ұлдары (фильм)|Никель ұлдары]]» |Amazon MGM Studios |Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Джослин Барнс |-style="background:#eee" |«[[Субстанция (фильм)|Субстанция]]» |Mubi |Корали Фаржа, Тим Беван, Эрик Феллнер |- |«[[Зұлым (фильм)|Зұлым]]» |Universal Pictures |Марк Платт |- | rowspan="11" style="text-align:center"|<big>'''[[2026 жыл|2026]]'''</big><br>([[Оскар (2026)|98-ші]]) | style="background:#FAEB86" | ★ '''«[[Шайқас артынан шайқас]]»''' | style="background:#FAEB86" | '''[[Warner Bros. Pictures]]''' | style="background:#FAEB86" | '''Адам Сомнер (қайтыс болғаннан кейін), Сара Мерфи және [[Пол Томас Андерсон]]''' | rowspan="11" style="background:#eee" align="center" |<ref group="#">{{cite web |url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2026 |title=The 98th Academy Awards - 2026 |lang=en |publisher=Oscars.org |accessdate=2026-03-20 |url-status=live }}</ref> |- |«[[Бугония (фильм)|Бугония]]» |[[Focus Features]], [[CJ E&M|CJ Entertainment]] |Эд Гини, Эндрю Лоу, [[Йоргос Лантимос]], [[Эмма Стоун]] және Ларс Кнудсен |-style="background:#eee" |«[[F1 (фильм)|F1]]» |[[Apple TV+]], Warner Bros. Pictures |Чад Оман, [[Брэд Питт]], Деде Гарднер, Джереми Клейнер, Джозеф Косински және Джерри Брукхаймер |- |«[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]» |[[Netflix]] |[[Гильермо дель Торо]], Дж. Майлз Дэйл және Скотт Стубер |-style="background:#eee" |«[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]» |Focus Features, [[Universal Pictures]] |Лиза Маршалл, Пиппа Харрис, Николас Гонда, [[Стивен Спилберг]] және [[Сэм Мендес]] |- |«[[Марти Суприм]] » |[[A24]] |Илай Буш, Рональд Бронштейн, [[Джош Сафди]], Энтони Катагас және [[Тимоти Шаламе]] |-style="background:#eee" |«[[Құпия агент (фильм, 2025)|Құпия агент]]» |Vitrine Films, Lemming Film, Arte |Эмили Лекло |- |«[[Сентименталды құндылық]]» |Nordisk Film, [[Neon (компания)|Neon]] |Мария Экерховд және Андреа Берентсен Оттмар |-style="background:#eee" |«[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]» |Warner Bros. Pictures |Зинзи Куглер, Сев Оганян және [[Райан Куглер]] |- |«[[Пойыз түстері (фильм)|Пойыз түстері]]» |Netflix |Марисса Макмэн, Тедди Шварцман, Уилл Яновиц, Эшли Шлейфер және Майкл Хеймлер |} == Дереккөздер 1 == {{reflist|group="#"|3}} == Дереккөздер 2 == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{cite web |url = http://www.oscars.org/ |title = «Оскар» сыйлығы ресми сайты |accessdate = |lang = en |description = |archiveurl = https://www.webcitation.org/65UmRf3J6?url=http://www.oscars.org/ |archivedate = 2012-02-16 |dead-url = no }} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Оскар сыйлығы}} {{Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] d1155tfr09galwgg11mtr34p4l2ypc2 2 725520 3633684 3633478 2026-07-23T14:30:40Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3633684 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]], [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]], [[Crédit Agricole]], [[Postal Savings Bank of China]], [[Mitsubishi UFJ Financial Group]], [[Banco Santander]], [[Bank of Communications]], [[Barclays]], [[Sumitomo Mitsui Financial Group]], [[Société Générale]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 ac23f7tbfnawm54y6tbqcw8k0sem6xj 3633950 3633684 2026-07-24T05:44:09Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3633950 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]], [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]], [[Crédit Agricole]], [[Postal Savings Bank of China]], [[Mitsubishi UFJ Financial Group]], [[Banco Santander]], [[Bank of Communications]], [[Barclays]], [[Sumitomo Mitsui Financial Group]], [[Société Générale]], [[Mizuho Financial Group]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 b3gyhwt4oi9i90cp5i0jjw7lyiu4c1a 3634203 3633950 2026-07-24T11:33:29Z 1nter pares 146705 /* Тізім (кейін) */ 3634203 wikitext text/x-wiki == Тізім (кейін) == * [[Лаура Спелман Рокфеллер]] * [[Оливер Три]] * [[Джеймс Даймон]], [[American Express]], [[Стивен Сквери]], [[Төлем картасы]], [[Citigroup]], [[Wells Fargo]], [[Генри Уэллс]], [[Уильям Фарго]], [[Қытай Сауда-өнеркәсіп Банкі]], [[Agricultural Bank of China]], [[China Construction Bank]], [[Bank of China]], [[BNP Paribas]], [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]], [[Crédit Agricole]], [[Postal Savings Bank of China]], [[Mitsubishi UFJ Financial Group]], [[Banco Santander]], [[Bank of Communications]], [[Barclays]], [[Sumitomo Mitsui Financial Group]], [[Société Générale]], [[Mizuho Financial Group]], [[China Merchants Bank]] == Жоспар == * Хиуа хандары: ** Өзбек-Арабшах хандары — Дайын *** Өзбек-Қоңырат хандары — Дайын * Бұхара хандары: ** Өзбек-Шайбани хандары — ? *** Өзбек-Аштархан хандары — Дайын * Қоқан хандары: ** Өзбек-Мың хандары — Дайын == Үлгі == {{Мемлекеттік қайраткер | түс = | Қазақша есімі = | Шынайы есімі = | Суреті = | Сурет ені = | Атауы = | Титулы = | Ту = | Ту2 = | Басқара бастады = | Басқаруын аяқтады = | Президент = | Ізашары = | Ізбасары = | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған кездегі есімі = | Туған күні = | Туған жері = | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қызмет еткен жылдары = | Құрамында болды = | Әскер түрі = | Атағы = | Басқарды = | Шайқасы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = }} {{Мемлекеттік қызмет |қызметі = |шынайы атауы = |ел = |эмблема = |эмблема ені = |эмблеманың аты = |қазіргі = |тағайындалған = |портреті = |портреттің ені = |портреттің тақырыбы = |басшылық етеді = |басқару түрі = |резиденция = |бағынады = |ұсынылады = |мүше = |тағайындалды = |өкілеттігінің мерзімі = |айлығы = |орынбасары = |ізашары = |пайда болды = |таратылды = |ізбасары = |біріншісі = |соңғысы = |сайты = }} == Талқылау // Толықтыру == * [[Мэри Робинсон]], [[Мэри Макэлис]], [[Жарық дизайны]], [[Илияна Йотова]], [[Лаура Фернандес Дельгадо]], [[Лаура Чинчилья]]. == WG == * [[World of Tanks Blitz]] * bb * wrsh bl * ? == Толықтыру == * [[Йоханнесбургтегі G-20 саммиті (2025)]] * [[Ауғанстандағы жер сілкінісі (2025)]] * [[Оңтүстік Йемендегі қақтығыстар (2025–2026)]] * [[Ирандағы наразылықтар (2025–2026)]] * [[Қатысушы:1nter pares/Мақалалар]] == Белсенді == === Қақтығыстар === # [[ДР Конго мен Руанда арасындағы қақтығыс (2022–2025)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Сирияға басып кіруі (2024 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Израильдің Батыс жағалаудағы әскери операциясы (2025)]] (7 сәуір) # [[Сербиядағы жалпы ереуіл (2025)]] # [[АҚШ-тың Канада және Мексикамен сауда соғысы (2025 жылдан)]] (7 сәуір) # [[Белгород облысындағы шайқастар (2025)]] (1 мамыр) # [[Түркиядағы жаппай наразылықтар (2025)]] == Орыс-түрік соғыстары // Жоспар == # [[Орыс-түрік соғысы (1568–1570)]] # [[Орыс-түрік соғысы (1672–1681)]] # Орыс-түрік соғысы 3 # Орыс-түрік соғысы 4 # Орыс-түрік соғысы 5 # Орыс-түрік соғысы 6 # Орыс-түрік соғысы 7 # Орыс-түрік соғысы 8 # Орыс-түрік соғысы 9 # Орыс-түрік соғысы 10 # Орыс-түрік соғысы 11 # Орыс-түрік соғысы 12 kwk334dpzto25cytehjouald1raki30 0 736104 3633714 3609023 2026-07-23T14:46:18Z Sagzhan 29953 Sagzhan [[Шоушенктен қашу]] бетін [[Шоушенктегі ақталу]] бетіне жылжытты 3609023 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Шоушенктен қашу |Шынайы атауы = {{lang-en|The Shawshank Redemption}} |Суреті = Шоушенктен қашу.webp |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = [[драма]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Дарабонт]] |Продюсері = [[Ники Марвин]] |Сценарист = Фрэнк Дарабонт |Актерлер = [[Тим Роббинс]]<br>[[Морган Фримен]]<br>Боб Гантон<br>Уильям Сэдлер<br>Клэнси Браун |Операторы = [[Роджер Дикинс]] |Композиторы = [[Томас Ньюман]] |Хореографы = |Компания = [[Castle Rock Entertainment]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 142 мин |Бюджеті = 25 млн<ref name="mojo">{{cite web |author= |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |title=The Shawshank Redemption |lang=en |website=Box Office Mojo |publisher=[[IMDb]] |date= |accessdate=2020-05-24 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065426/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |deadlink=no }}</ref> |Түсім = $73,3 млн |Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1994 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0111161 |Сайты = {{URL|warnerbros.com/movies/shawshank-redemption/}} }} '''Шоушенктен қашу''' түпнұсқада '''Шоушенктегі ақталу'''<ref>[https://www.flip.kz/catalog?prod=2429982&ysclid=luzgiva0uh802253005 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|The Shawshank Redemption}}) — 1994 жылғы режиссер және сценарист [[Фрэнк Дарабонт]]тың [[Стивен Кинг]]тің «Рита Хейворт немесе Шоушенктен қашу» хикаятынына негізделген америкалық драмалық фильмі. Фильмі жарыққа шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасына ие болғанымен, фильм кассадан көңілі қалды, оның барысында бар болғаны 16 миллион доллар табыс тапты. Оның сол кездегі сәтсіздігінің көптеген себептері атап өтілді, соның ішінде «[[Қойыртпақ шығарма]]» және «[[Форрест Гамп]]» фильмдерімен бәсекелестік, түрме туралы фильмдерінің жалпы танымал еместігі, оның әйел кейіпкерлерінің жоқтығы, тіпті көрермендер үшін түсініксіз деп саналған фильмнің атауы. Ол бірнеше номинацияларды алды, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының жеті номинациясын және халықаралық көрсетілімдермен біріктірілген қайта шығарылымы оның кассасын 73,3 миллион долларға дейін өсірді. Кинотеатрларда көп ақша жинамағанына қарамастан, фильм видео және кейіннен DVD-дегі ең көп ақша тапқан шығарылымдардың біріне айналды. Шығарылғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң, фильм әлі күнге дейін үнемі эфирге шығады және бірнеше елдерде танымал. Көрермендер мен атақты адамдар оны шабыт көзі немесе әртүрлі сауалнамаларда оны сүйікті деп атайды, бұл оның ең танымал фильмдердің бірі ретінде танылуына әкелді 2015 жылы фильмді [[Конгресс кітапханасы]] Америка Құрама Штаттарының Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтау үшін таңдады. «Шоушенктен қашу» [[Internet Movie Database|IMDb]] пайдаланушылары нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер тізімінде көш бастайды. == Сюжет == [[Бухгалтерия|Бухгалтер]] Энди Дюфрейнге өзінің әйелі мен оның сүйіктісін өлтірді деген айып тағылды. Шоушенк деп аталатын [[түрме]]де болғаннан кейін, ол тордың екі жағында да қатыгездік пен заңсыздыққа тап болады. Бұл түрмеге кірген адам өмірінің соңына дейін олардың құлына айналады. Бірақ тірі ақыл-ойы мен мейірімді жаны бар Энди тұтқындарға да, күзетшілерге де жақындап, олардың ерекше ықыласына ие болады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Тим Роббинс]]||Энди Дюфрейн}} {{Рөлдерде|[[Морган Фримен]]||Эллис Бойд «Ред» Реддинг}} {{Рөлдерде|[[Боб Гантон]]|түрме бастығы|Сэмюэл Нортон}} {{Рөлдерде|[[Уильям Сэдлер]]||Хейвуд}} {{Рөлдерде|[[Клэнси Браун]]|күзет бастығы|Байрон Хедли}} {{Рөлдерде|[[Гил Беллоуз]]||Томми Уильямс}} {{Рөлдерде|[[Марк Ролстон]]||Богз Даймонд}} {{Рөлдерде|[[Джеймс Уитмор]]||Брукс Хэтлен}} {{Рөлдерде|[[Джеффри Деманн]]|прокурор|}} {{Рөлдерде|Ларри Бранденбург||Скит}} {{Рөлдерде|Нил Гвинтоли||Джиггер}} {{Рөлдерде|Брайан Либби||Флойд}} {{Рөлдерде|Дэвид Провэл||Снуз}} {{Рөлдерде|Джозеф Раньо||Эрни}} {{РөлдердеАсты}} == Марапаттар мен номинациялар== {| class="wikitable" |- ! Жүлде ! Санат ! Номинант(тар) ! Нәтиже |- ! rowspan="7"| «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» ||«[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» || Ники Марвин || {{nom}} |- |«[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» || [[Морган Фримен]] || {{nom}} |- |«[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]»||[[Фрэнк Дарабонт]]|| {{nom}} |- |«[[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]» || [[Роджер Дикинс]] ||{{nom}} |- |«[[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]» || Ричард Фрэнсис-Брюс || {{nom}} |- |«[[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы]] » || [[Томас Ньюман]] || {{nom}} |- |«[[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]»|| Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хэрбик, Уилли Д. Бёртон || {{nom}} |- | rowspan="2" | «[[Алтын глобус]]» | «Үздік актер (драма)» |[[Морган Фримен]] | {{nom}} |- | «Үздік сценарий» | [[Фрэнк Дарабонт]] | {{nom}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Фрэнк Дарабонт фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:1994 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Castle Rock Entertainment фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] 4rqpsrlll9xniwlnihigqfpmpjqixjx 3633717 3633714 2026-07-23T14:46:47Z Sagzhan 29953 3633717 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Шоушенктегі ақталу |Шынайы атауы = {{lang-en|The Shawshank Redemption}} |Суреті = Шоушенктен қашу.webp |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = [[драма]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Дарабонт]] |Продюсері = [[Ники Марвин]] |Сценарист = Фрэнк Дарабонт |Актерлер = [[Тим Роббинс]]<br>[[Морган Фримен]]<br>Боб Гантон<br>Уильям Сэдлер<br>Клэнси Браун |Операторы = [[Роджер Дикинс]] |Композиторы = [[Томас Ньюман]] |Хореографы = |Компания = [[Castle Rock Entertainment]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 142 мин |Бюджеті = 25 млн<ref name="mojo">{{cite web |author= |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |title=The Shawshank Redemption |lang=en |website=Box Office Mojo |publisher=[[IMDb]] |date= |accessdate=2020-05-24 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065426/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |deadlink=no }}</ref> |Түсім = $73,3 млн |Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1994 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0111161 |Сайты = {{URL|warnerbros.com/movies/shawshank-redemption/}} }} '''Шоушенктен қашу''' түпнұсқада '''Шоушенктегі ақталу'''<ref>[https://www.flip.kz/catalog?prod=2429982&ysclid=luzgiva0uh802253005 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|The Shawshank Redemption}}) — 1994 жылғы режиссер және сценарист [[Фрэнк Дарабонт]]тың [[Стивен Кинг]]тің «Рита Хейворт немесе Шоушенктен қашу» хикаятынына негізделген америкалық драмалық фильмі. Фильмі жарыққа шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасына ие болғанымен, фильм кассадан көңілі қалды, оның барысында бар болғаны 16 миллион доллар табыс тапты. Оның сол кездегі сәтсіздігінің көптеген себептері атап өтілді, соның ішінде «[[Қойыртпақ шығарма]]» және «[[Форрест Гамп]]» фильмдерімен бәсекелестік, түрме туралы фильмдерінің жалпы танымал еместігі, оның әйел кейіпкерлерінің жоқтығы, тіпті көрермендер үшін түсініксіз деп саналған фильмнің атауы. Ол бірнеше номинацияларды алды, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының жеті номинациясын және халықаралық көрсетілімдермен біріктірілген қайта шығарылымы оның кассасын 73,3 миллион долларға дейін өсірді. Кинотеатрларда көп ақша жинамағанына қарамастан, фильм видео және кейіннен DVD-дегі ең көп ақша тапқан шығарылымдардың біріне айналды. Шығарылғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң, фильм әлі күнге дейін үнемі эфирге шығады және бірнеше елдерде танымал. Көрермендер мен атақты адамдар оны шабыт көзі немесе әртүрлі сауалнамаларда оны сүйікті деп атайды, бұл оның ең танымал фильмдердің бірі ретінде танылуына әкелді 2015 жылы фильмді [[Конгресс кітапханасы]] Америка Құрама Штаттарының Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтау үшін таңдады. «Шоушенктен қашу» [[Internet Movie Database|IMDb]] пайдаланушылары нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер тізімінде көш бастайды. == Сюжет == [[Бухгалтерия|Бухгалтер]] Энди Дюфрейнге өзінің әйелі мен оның сүйіктісін өлтірді деген айып тағылды. Шоушенк деп аталатын [[түрме]]де болғаннан кейін, ол тордың екі жағында да қатыгездік пен заңсыздыққа тап болады. Бұл түрмеге кірген адам өмірінің соңына дейін олардың құлына айналады. Бірақ тірі ақыл-ойы мен мейірімді жаны бар Энди тұтқындарға да, күзетшілерге де жақындап, олардың ерекше ықыласына ие болады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Тим Роббинс]]||Энди Дюфрейн}} {{Рөлдерде|[[Морган Фримен]]||Эллис Бойд «Ред» Реддинг}} {{Рөлдерде|[[Боб Гантон]]|түрме бастығы|Сэмюэл Нортон}} {{Рөлдерде|[[Уильям Сэдлер]]||Хейвуд}} {{Рөлдерде|[[Клэнси Браун]]|күзет бастығы|Байрон Хедли}} {{Рөлдерде|[[Гил Беллоуз]]||Томми Уильямс}} {{Рөлдерде|[[Марк Ролстон]]||Богз Даймонд}} {{Рөлдерде|[[Джеймс Уитмор]]||Брукс Хэтлен}} {{Рөлдерде|[[Джеффри Деманн]]|прокурор|}} {{Рөлдерде|Ларри Бранденбург||Скит}} {{Рөлдерде|Нил Гвинтоли||Джиггер}} {{Рөлдерде|Брайан Либби||Флойд}} {{Рөлдерде|Дэвид Провэл||Снуз}} {{Рөлдерде|Джозеф Раньо||Эрни}} {{РөлдердеАсты}} == Марапаттар мен номинациялар== {| class="wikitable" |- ! Жүлде ! Санат ! Номинант(тар) ! Нәтиже |- ! rowspan="7"| «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» ||«[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» || Ники Марвин || {{nom}} |- |«[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» || [[Морган Фримен]] || {{nom}} |- |«[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]»||[[Фрэнк Дарабонт]]|| {{nom}} |- |«[[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]» || [[Роджер Дикинс]] ||{{nom}} |- |«[[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]» || Ричард Фрэнсис-Брюс || {{nom}} |- |«[[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы]] » || [[Томас Ньюман]] || {{nom}} |- |«[[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]»|| Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хэрбик, Уилли Д. Бёртон || {{nom}} |- | rowspan="2" | «[[Алтын глобус]]» | «Үздік актер (драма)» |[[Морган Фримен]] | {{nom}} |- | «Үздік сценарий» | [[Фрэнк Дарабонт]] | {{nom}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Фрэнк Дарабонт фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:1994 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Castle Rock Entertainment фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] gnwbki089dckdztmheyjx61d1tx1hrg 3633718 3633717 2026-07-23T14:47:08Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633718 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Шоушенктегі ақталу |Шынайы атауы = {{lang-en|The Shawshank Redemption}} |Суреті = Шоушенктен қашу.webp |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = [[драма]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Дарабонт]] |Продюсері = [[Ники Марвин]] |Сценарист = Фрэнк Дарабонт |Актерлер = [[Тим Роббинс]]<br>[[Морган Фримен]]<br>Боб Гантон<br>Уильям Сэдлер<br>Клэнси Браун |Операторы = [[Роджер Дикинс]] |Композиторы = [[Томас Ньюман]] |Хореографы = |Компания = [[Castle Rock Entertainment]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 142 мин |Бюджеті = 25 млн<ref name="mojo">{{cite web |author= |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |title=The Shawshank Redemption |lang=en |website=Box Office Mojo |publisher=[[IMDb]] |date= |accessdate=2020-05-24 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065426/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |deadlink=no }}</ref> |Түсім = $73,3 млн |Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1994 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0111161 |Сайты = {{URL|warnerbros.com/movies/shawshank-redemption/}} }} '''Шоушенктегі ақталу'''<ref>[https://www.flip.kz/catalog?prod=2429982&ysclid=luzgiva0uh802253005 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|The Shawshank Redemption}}) — 1994 жылғы режиссер және сценарист [[Фрэнк Дарабонт]]тың [[Стивен Кинг]]тің «Рита Хейворт немесе Шоушенктен қашу» хикаятынына негізделген америкалық драмалық фильмі. Фильмі жарыққа шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасына ие болғанымен, фильм кассадан көңілі қалды, оның барысында бар болғаны 16 миллион доллар табыс тапты. Оның сол кездегі сәтсіздігінің көптеген себептері атап өтілді, соның ішінде «[[Қойыртпақ шығарма]]» және «[[Форрест Гамп]]» фильмдерімен бәсекелестік, түрме туралы фильмдерінің жалпы танымал еместігі, оның әйел кейіпкерлерінің жоқтығы, тіпті көрермендер үшін түсініксіз деп саналған фильмнің атауы. Ол бірнеше номинацияларды алды, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының жеті номинациясын және халықаралық көрсетілімдермен біріктірілген қайта шығарылымы оның кассасын 73,3 миллион долларға дейін өсірді. Кинотеатрларда көп ақша жинамағанына қарамастан, фильм видео және кейіннен DVD-дегі ең көп ақша тапқан шығарылымдардың біріне айналды. Шығарылғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң, фильм әлі күнге дейін үнемі эфирге шығады және бірнеше елдерде танымал. Көрермендер мен атақты адамдар оны шабыт көзі немесе әртүрлі сауалнамаларда оны сүйікті деп атайды, бұл оның ең танымал фильмдердің бірі ретінде танылуына әкелді 2015 жылы фильмді [[Конгресс кітапханасы]] Америка Құрама Штаттарының Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтау үшін таңдады. «Шоушенктен қашу» [[Internet Movie Database|IMDb]] пайдаланушылары нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер тізімінде көш бастайды. == Сюжет == [[Бухгалтерия|Бухгалтер]] Энди Дюфрейнге өзінің әйелі мен оның сүйіктісін өлтірді деген айып тағылды. Шоушенк деп аталатын [[түрме]]де болғаннан кейін, ол тордың екі жағында да қатыгездік пен заңсыздыққа тап болады. Бұл түрмеге кірген адам өмірінің соңына дейін олардың құлына айналады. Бірақ тірі ақыл-ойы мен мейірімді жаны бар Энди тұтқындарға да, күзетшілерге де жақындап, олардың ерекше ықыласына ие болады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Тим Роббинс]]||Энди Дюфрейн}} {{Рөлдерде|[[Морган Фримен]]||Эллис Бойд «Ред» Реддинг}} {{Рөлдерде|[[Боб Гантон]]|түрме бастығы|Сэмюэл Нортон}} {{Рөлдерде|[[Уильям Сэдлер]]||Хейвуд}} {{Рөлдерде|[[Клэнси Браун]]|күзет бастығы|Байрон Хедли}} {{Рөлдерде|[[Гил Беллоуз]]||Томми Уильямс}} {{Рөлдерде|[[Марк Ролстон]]||Богз Даймонд}} {{Рөлдерде|[[Джеймс Уитмор]]||Брукс Хэтлен}} {{Рөлдерде|[[Джеффри Деманн]]|прокурор|}} {{Рөлдерде|Ларри Бранденбург||Скит}} {{Рөлдерде|Нил Гвинтоли||Джиггер}} {{Рөлдерде|Брайан Либби||Флойд}} {{Рөлдерде|Дэвид Провэл||Снуз}} {{Рөлдерде|Джозеф Раньо||Эрни}} {{РөлдердеАсты}} == Марапаттар мен номинациялар== {| class="wikitable" |- ! Жүлде ! Санат ! Номинант(тар) ! Нәтиже |- ! rowspan="7"| «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» ||«[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» || Ники Марвин || {{nom}} |- |«[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» || [[Морган Фримен]] || {{nom}} |- |«[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]»||[[Фрэнк Дарабонт]]|| {{nom}} |- |«[[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]» || [[Роджер Дикинс]] ||{{nom}} |- |«[[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]» || Ричард Фрэнсис-Брюс || {{nom}} |- |«[[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы]] » || [[Томас Ньюман]] || {{nom}} |- |«[[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]»|| Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хэрбик, Уилли Д. Бёртон || {{nom}} |- | rowspan="2" | «[[Алтын глобус]]» | «Үздік актер (драма)» |[[Морган Фримен]] | {{nom}} |- | «Үздік сценарий» | [[Фрэнк Дарабонт]] | {{nom}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Фрэнк Дарабонт фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:1994 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Castle Rock Entertainment фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] 18de9ko7cwtggfebm5wc77poeplvk7b 3633720 3633718 2026-07-23T14:47:50Z Sagzhan 29953 3633720 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Шоушенктегі ақталу |Шынайы атауы = {{lang-en|The Shawshank Redemption}} |Суреті = Шоушенктен қашу.webp |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = [[драма]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Дарабонт]] |Продюсері = [[Ники Марвин]] |Сценарист = Фрэнк Дарабонт |Актерлер = [[Тим Роббинс]]<br>[[Морган Фримен]]<br>Боб Гантон<br>Уильям Сэдлер<br>Клэнси Браун |Операторы = [[Роджер Дикинс]] |Композиторы = [[Томас Ньюман]] |Хореографы = |Компания = [[Castle Rock Entertainment]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 142 мин |Бюджеті = 25 млн<ref name="mojo">{{cite web |author= |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |title=The Shawshank Redemption |lang=en |website=Box Office Mojo |publisher=[[IMDb]] |date= |accessdate=2020-05-24 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065426/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |deadlink=no }}</ref> |Түсім = $73,3 млн |Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1994 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0111161 |Сайты = {{URL|warnerbros.com/movies/shawshank-redemption/}} }} '''Шоушенктегі ақталу'''<ref>[https://www.flip.kz/catalog?prod=2429982&ysclid=luzgiva0uh802253005 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|The Shawshank Redemption}}) — 1994 жылғы режиссер және сценарист [[Фрэнк Дарабонт]]тың [[Стивен Кинг]]тің «Рита Хейворт немесе Шоушенктегі ақталу» хикаятынына негізделген америкалық драмалық фильмі. Фильмі жарыққа шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасына ие болғанымен, фильм кассадан көңілі қалды, оның барысында бар болғаны 16 миллион доллар табыс тапты. Оның сол кездегі сәтсіздігінің көптеген себептері атап өтілді, соның ішінде «[[Қойыртпақ шығарма]]» және «[[Форрест Гамп]]» фильмдерімен бәсекелестік, түрме туралы фильмдерінің жалпы танымал еместігі, оның әйел кейіпкерлерінің жоқтығы, тіпті көрермендер үшін түсініксіз деп саналған фильмнің атауы. Ол бірнеше номинацияларды алды, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының жеті номинациясын және халықаралық көрсетілімдермен біріктірілген қайта шығарылымы оның кассасын 73,3 миллион долларға дейін өсірді. Кинотеатрларда көп ақша жинамағанына қарамастан, фильм видео және кейіннен DVD-дегі ең көп ақша тапқан шығарылымдардың біріне айналды. Шығарылғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң, фильм әлі күнге дейін үнемі эфирге шығады және бірнеше елдерде танымал. Көрермендер мен атақты адамдар оны шабыт көзі немесе әртүрлі сауалнамаларда оны сүйікті деп атайды, бұл оның ең танымал фильмдердің бірі ретінде танылуына әкелді 2015 жылы фильмді [[Конгресс кітапханасы]] Америка Құрама Штаттарының Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтау үшін таңдады. «Шоушенктен қашу» [[Internet Movie Database|IMDb]] пайдаланушылары нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер тізімінде көш бастайды. == Сюжет == [[Бухгалтерия|Бухгалтер]] Энди Дюфрейнге өзінің әйелі мен оның сүйіктісін өлтірді деген айып тағылды. Шоушенк деп аталатын [[түрме]]де болғаннан кейін, ол тордың екі жағында да қатыгездік пен заңсыздыққа тап болады. Бұл түрмеге кірген адам өмірінің соңына дейін олардың құлына айналады. Бірақ тірі ақыл-ойы мен мейірімді жаны бар Энди тұтқындарға да, күзетшілерге де жақындап, олардың ерекше ықыласына ие болады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Тим Роббинс]]||Энди Дюфрейн}} {{Рөлдерде|[[Морган Фримен]]||Эллис Бойд «Ред» Реддинг}} {{Рөлдерде|[[Боб Гантон]]|түрме бастығы|Сэмюэл Нортон}} {{Рөлдерде|[[Уильям Сэдлер]]||Хейвуд}} {{Рөлдерде|[[Клэнси Браун]]|күзет бастығы|Байрон Хедли}} {{Рөлдерде|[[Гил Беллоуз]]||Томми Уильямс}} {{Рөлдерде|[[Марк Ролстон]]||Богз Даймонд}} {{Рөлдерде|[[Джеймс Уитмор]]||Брукс Хэтлен}} {{Рөлдерде|[[Джеффри Деманн]]|прокурор|}} {{Рөлдерде|Ларри Бранденбург||Скит}} {{Рөлдерде|Нил Гвинтоли||Джиггер}} {{Рөлдерде|Брайан Либби||Флойд}} {{Рөлдерде|Дэвид Провэл||Снуз}} {{Рөлдерде|Джозеф Раньо||Эрни}} {{РөлдердеАсты}} == Марапаттар мен номинациялар== {| class="wikitable" |- ! Жүлде ! Санат ! Номинант(тар) ! Нәтиже |- ! rowspan="7"| «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» ||«[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» || Ники Марвин || {{nom}} |- |«[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» || [[Морган Фримен]] || {{nom}} |- |«[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]»||[[Фрэнк Дарабонт]]|| {{nom}} |- |«[[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]» || [[Роджер Дикинс]] ||{{nom}} |- |«[[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]» || Ричард Фрэнсис-Брюс || {{nom}} |- |«[[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы]] » || [[Томас Ньюман]] || {{nom}} |- |«[[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]»|| Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хэрбик, Уилли Д. Бёртон || {{nom}} |- | rowspan="2" | «[[Алтын глобус]]» | «Үздік актер (драма)» |[[Морган Фримен]] | {{nom}} |- | «Үздік сценарий» | [[Фрэнк Дарабонт]] | {{nom}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Фрэнк Дарабонт фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:1994 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Castle Rock Entertainment фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] 5q19sgv18gempudru4ricgm8e9bl3bp 3633721 3633720 2026-07-23T14:48:15Z Sagzhan 29953 "[[Шоушенктегі ақталу]]" бетін қорғады ([Жылжыту=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі)) 3633720 wikitext text/x-wiki {{Кино |Қазақша атауы = Шоушенктегі ақталу |Шынайы атауы = {{lang-en|The Shawshank Redemption}} |Суреті = Шоушенктен қашу.webp |Сурет ені = 250px |Сурет атауы = |Жанры = [[драма]] |Режиссёрі = [[Фрэнк Дарабонт]] |Продюсері = [[Ники Марвин]] |Сценарист = Фрэнк Дарабонт |Актерлер = [[Тим Роббинс]]<br>[[Морган Фримен]]<br>Боб Гантон<br>Уильям Сэдлер<br>Клэнси Браун |Операторы = [[Роджер Дикинс]] |Композиторы = [[Томас Ньюман]] |Хореографы = |Компания = [[Castle Rock Entertainment]] |Дистрибьютор = [[Columbia Pictures]] |Ұзақтығы = 142 мин |Бюджеті = 25 млн<ref name="mojo">{{cite web |author= |url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |title=The Shawshank Redemption |lang=en |website=Box Office Mojo |publisher=[[IMDb]] |date= |accessdate=2020-05-24 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719065426/https://www.boxofficemojo.com/release/rl3815671297/weekend/ |deadlink=no }}</ref> |Түсім = $73,3 млн |Мемлекет = {{байрақ|АҚШ}} |Тілі = [[ағылшын тілі|ағылшын]] |Жыл = 1994 |Алдыңғы фильм = |Келесі фильм = |imdb_id = 0111161 |Сайты = {{URL|warnerbros.com/movies/shawshank-redemption/}} }} '''Шоушенктегі ақталу'''<ref>[https://www.flip.kz/catalog?prod=2429982&ysclid=luzgiva0uh802253005 Фильмге негіз болған кітаптың «Фолиант» баспасының қазақша аудармасы]</ref> ({{lang-en|The Shawshank Redemption}}) — 1994 жылғы режиссер және сценарист [[Фрэнк Дарабонт]]тың [[Стивен Кинг]]тің «Рита Хейворт немесе Шоушенктегі ақталу» хикаятынына негізделген америкалық драмалық фильмі. Фильмі жарыққа шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасына ие болғанымен, фильм кассадан көңілі қалды, оның барысында бар болғаны 16 миллион доллар табыс тапты. Оның сол кездегі сәтсіздігінің көптеген себептері атап өтілді, соның ішінде «[[Қойыртпақ шығарма]]» және «[[Форрест Гамп]]» фильмдерімен бәсекелестік, түрме туралы фильмдерінің жалпы танымал еместігі, оның әйел кейіпкерлерінің жоқтығы, тіпті көрермендер үшін түсініксіз деп саналған фильмнің атауы. Ол бірнеше номинацияларды алды, соның ішінде «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» сыйлығының жеті номинациясын және халықаралық көрсетілімдермен біріктірілген қайта шығарылымы оның кассасын 73,3 миллион долларға дейін өсірді. Кинотеатрларда көп ақша жинамағанына қарамастан, фильм видео және кейіннен DVD-дегі ең көп ақша тапқан шығарылымдардың біріне айналды. Шығарылғаннан кейін ондаған жылдар өткен соң, фильм әлі күнге дейін үнемі эфирге шығады және бірнеше елдерде танымал. Көрермендер мен атақты адамдар оны шабыт көзі немесе әртүрлі сауалнамаларда оны сүйікті деп атайды, бұл оның ең танымал фильмдердің бірі ретінде танылуына әкелді 2015 жылы фильмді [[Конгресс кітапханасы]] Америка Құрама Штаттарының Ұлттық фильмдер тізілімінде сақтау үшін таңдады. «Шоушенктен қашу» [[Internet Movie Database|IMDb]] пайдаланушылары нұсқасы бойынша ең үздік фильмдер тізімінде көш бастайды. == Сюжет == [[Бухгалтерия|Бухгалтер]] Энди Дюфрейнге өзінің әйелі мен оның сүйіктісін өлтірді деген айып тағылды. Шоушенк деп аталатын [[түрме]]де болғаннан кейін, ол тордың екі жағында да қатыгездік пен заңсыздыққа тап болады. Бұл түрмеге кірген адам өмірінің соңына дейін олардың құлына айналады. Бірақ тірі ақыл-ойы мен мейірімді жаны бар Энди тұтқындарға да, күзетшілерге де жақындап, олардың ерекше ықыласына ие болады. == Рөлдерде == {{РөлдердеҮсті}} {{Рөлдерде|[[Тим Роббинс]]||Энди Дюфрейн}} {{Рөлдерде|[[Морган Фримен]]||Эллис Бойд «Ред» Реддинг}} {{Рөлдерде|[[Боб Гантон]]|түрме бастығы|Сэмюэл Нортон}} {{Рөлдерде|[[Уильям Сэдлер]]||Хейвуд}} {{Рөлдерде|[[Клэнси Браун]]|күзет бастығы|Байрон Хедли}} {{Рөлдерде|[[Гил Беллоуз]]||Томми Уильямс}} {{Рөлдерде|[[Марк Ролстон]]||Богз Даймонд}} {{Рөлдерде|[[Джеймс Уитмор]]||Брукс Хэтлен}} {{Рөлдерде|[[Джеффри Деманн]]|прокурор|}} {{Рөлдерде|Ларри Бранденбург||Скит}} {{Рөлдерде|Нил Гвинтоли||Джиггер}} {{Рөлдерде|Брайан Либби||Флойд}} {{Рөлдерде|Дэвид Провэл||Снуз}} {{Рөлдерде|Джозеф Раньо||Эрни}} {{РөлдердеАсты}} == Марапаттар мен номинациялар== {| class="wikitable" |- ! Жүлде ! Санат ! Номинант(тар) ! Нәтиже |- ! rowspan="7"| «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» ||«[[Үздік фильм үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм]]» || Ники Марвин || {{nom}} |- |«[[Үздік актер үшін Оскар сыйлығы|Үздік актер]]» || [[Морган Фримен]] || {{nom}} |- |«[[Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік бейімделген сценарий]]»||[[Фрэнк Дарабонт]]|| {{nom}} |- |«[[Үздік операторлық жұмыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік операторлық жұмыс]]» || [[Роджер Дикинс]] ||{{nom}} |- |«[[Үздік монтаж үшін Оскар сыйлығы|Үздік монтаж]]» || Ричард Фрэнсис-Брюс || {{nom}} |- |«[[Үздік фильм музыкасы үшін Оскар сыйлығы|Үздік фильм музыкасы]] » || [[Томас Ньюман]] || {{nom}} |- |«[[Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы|Үздік дыбыс]]»|| Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хэрбик, Уилли Д. Бёртон || {{nom}} |- | rowspan="2" | «[[Алтын глобус]]» | «Үздік актер (драма)» |[[Морган Фримен]] | {{nom}} |- | «Үздік сценарий» | [[Фрэнк Дарабонт]] | {{nom}} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Фрэнк Дарабонт фильмдері]] [[Санат:АҚШ драма-фильмдері]] [[Санат:1994 жылғы АҚШ фильмдері]] [[Санат:Ағылшын тіліндегі фильмдер]] [[Санат:Castle Rock Entertainment фильмдері]] [[Санат:Columbia Pictures фильмдері]] 5q19sgv18gempudru4ricgm8e9bl3bp 6 736105 3633739 3311377 2026-07-23T15:03:20Z Sagzhan 29953 3633739 wikitext text/x-wiki == Түйін == {{Еркін сурет емес | сипаттамасы = фильмінің постері | қайнары = https://www.kinopoisk.ru/picture/742554/ | жасалған уақыты = 1994 | авторы = Castle Rock Entertainment; Columbia Pictures }} {{Еркін сурет емес/Мақала | мақаласы = Шоушенктегі ақталу | мақсаты = Шоушенктегі ақталу мақаласында толық ақпарат беру үшін | алмастыру = басқа файлдар еркін емес | басқа = }} == Лицензиялау == {{Non-free poster}} bvgecbh4fxskbnposl7tjvfpqsg0mwu 0 742713 3633925 3505464 2026-07-24T01:22:02Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633925 wikitext text/x-wiki Павлодар облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі Павлодар облыстық әкімдігінің 2020 жылғы 19 мамырдағы № 106/2 қаулысымен бекітілген.<ref>Павлодар облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімін бекіту туралы[https://law.gov.kz/client/#!/doc/143608/kaz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240731085612/https://law.gov.kz/client/#!/doc/143608/kaz |date=2024-07-31 }}</ref> == Ақтоғай ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Қеңес Одағының Батыры Серікбай Мүткеновтің кеуіті (1913-1944 жылдар, құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы И. Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || [[Мүткенов]] ауылы, Мүткенов көшесі. |- | 2 || Жармұхамбет Тіленшиннің кеуіті, халықтық ағартушы (құрылған уақыты: 1967 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || [[Қожамжар]] ауылы, Тіленшин көшесі. |- | 3 || Арктиканы зерттеуші Евгений Сергеевич Гернеттің зираты (1943 жыл, авторы Леонид Сафонов) || || қала құрылысы және сәулет || [[Қараоба (Павлодар облысы)|Қараоба]] ауылы. |} == Баянауыл ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Сұлтанмахмұт Торайғыровтың кеуіті (құрылған уақыты: 1970 жыл, авторы Мұрат Еңсібаев); [[Сұлтанмахмұт Торайғыров кесенесі]] (құрылған уақыты: 1993 жыл, авторы Мұрат Еңсібаев) ||[[Сурет:Сұлтанмахмұт Торайғыров кесенесі.jpg|thumb|right|150px|<small>Сұлтанмахмұт Торайғыров кесенесі.</small>]] || қала құрылысы және сәулет || [[Торайғыр (ауыл)|Торайғыр]] ауылы, Торайғыров көшесі. |- | 2 || [[Мәшһүр Жүсіп кесенесі|Мәшһүр Жүсіп Көпеевтың кесенесі]] (құрылған уақыты: 2006 жыл, авторы Бота Ибрагимов) ||[[Сурет:Мәшһүр Жүсіп кесенесі.jpg|thumb|right|150px|]] || қала құрылысы және сәулет || [[Мәшһүр Жүсіп ауылы (Павлодар облысы)|Мәшһүр Жүсіп]] ауылы. |- | 3 || "Майқайыңалтын" кен басқармасының 50- жылдығына арналған ескерткіш (құрылған уақыты: 1982 жыл, авторы Марат Мұхамединов) || || қала құрылысы және сәулет || [[Майқайың]] кенті, Әбдіқалықов көшесі, № 13. |- | 4 || [[Драверт үңгірі]] (тастағы суреттер); Кафарка құрбан шалынатын жері; Кафарка 2 құрбан шалынатын жер; Жасыбай 11 қорғаны; Кафарка қорғаны; Кафарка 1 қорғаны; Кафарка 2 қорғаны; Жасыбай 2 орналасқан жері; [[Жасыбай батыр моласы|Жасыбай зираты]]; Жасыбай 3 зираты; Жасыбай 6 зираты; Жасыбай 7 зираты; Жасыбай 8 зираты; Жасыбай 9 зираты; Жасыбай 10 зираты; Кафарка зираты; Кафарка 1 зираты; Кафарка 2 зираты; Рыбный Ключ зираты; Шойындыкөл зираты; Тастағы суреттер; Кафарка дуалы; Әулиетас елді мекені; Баянауыл елді мекені; Булка елді мекені; Жасыбай 1 елді мекені; Жасыбай 4 елді мекені; Кафарка елді мекені||[[Сурет:Драверт үңгіріндегі суреттер.jpg|thumb|right|150px|<small>Драверт үңгіріндегі суреттер.</small>]][[Сурет:Жасыбай батыр моласы.jpg|thumb|right|150px|<small>Жасыбай батыр моласы.</small>]] || археология ескерткіші || [[Баянауыл]] ауылынан солтүстік-батысқа қарай 5 км; 4 км; батысқа қарай 10 км; солтүстік-батысқа қарай 6,5 км; батысқа қарай 8 км; батысқа қарай 13,8 км; батысқа қарай 13,8 км; солтүстік-батысқа 6,5 км; солтүстікке қарай 6,5 км; солтүстік-батысқа қарай 6 км; солтүстік-батысқа қарай 6 км; солтүстік-батысқа қарай 5 км; солтүстік-батысқа қарай 6 км; солтүстік-батысқа қарай 6,5 км; солтүстік-батысқа қарай 6,5 км; батысқа қарай 19 км; батысқа қарай 14 км; батысқа қарай 14 км; оңтүстікке 5 км; солтүстік-батысқа 6 км; солтүстік-батысқа қарай 7 км; батысқа қарай 19 км; солтүстікке қарай 1 км; солтүстікке қарай 1 км; солтүстік-батысқа қарай 10 км; солтүстік-батысқа қарай 6,5 км; солтүстік-батысқа қарай 6 км; ауылдан солтүстік-батысқа қарай. |- | 5 || Жыланды 1 қорғандар тобы; Ескелді 1 қонысы|| || археология ескерткіші || Мәшһүр Жүсіп ауылынан 4,5 км; солтүстік-батысқа қарай 18 км. |- | 6 || Торайғыр 3 қорғаны; Торайғыр 4 қорғаны; Торайғыр 5 қорғаны; Торайғыр 7 қорғаны|| || археология ескерткіші || Торайғыр ауылынан шығысқа қарай 1 км; шығысқа қарай 2,5 км; шығысқа қарай 2 км; шығысқа қарай 10 км. |- | 7 || Булка зираты; Булка 1 зираты; Булка 2 зираты; Булка 3 зираты|| || археология ескерткіші || Булка тауынан солтүстік-батысқа қарай 10 км; солтүстік-батысқа қарай 10 км; солтүстік-батысқа қарай 10 км; солтүстік-батысқа қарай 10 км. |- | 8 || [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)|Әулиетас үңгірі]] ||[[Сурет:Қоңыр әулие үңгірі (С).jpg|thumb|right|150px|]] || археология ескерткіші || [[Жасыбай (көл)|Жасыбай]] көлінен оңтүстік-батысқа қарай 5 км. |} == Ертіс ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Көпес Сорокиннің үйі (Карел полка 19 штабы, құрылған уақыты: ХIХ ғасырдын соңы, авторы белгісіз); Иса Байзақовтың ескерткіші (құрылған уақыты: 1979 жыл, авторы Ғабит Әлмүсренов) || || қала құрылысы және сәулет || [[Ертіс (Павлодар облысы)|Ертіс]] ауылы, Карел-Полка көшесі, № 122; Иса Байзақов көшесі, № 13. |- | 2 || Заречное ауылы жанындағы қорған; Заречное зираты; Корниловка 1 зираты|| || археология ескерткіші || [[Қызылжар (Павлодар облысы)|Қызылжар]] ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 2,5 км; оңтүстікке қарай 2,5 км; солтүстік-шығысқа қарай 0,3 км. |- | 3 || Куконкөл 1 қорғаны; Куконкөл 2 қорғаны|| || археология ескерткіші || Куконкөл көлінен солтүстік-шығысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 2,5 км. |- | 4 || Луговое 1 қорғаны; Луговое 2 қорғаны|| || археология ескерткіші || [[Луговое (Ертіс ауданы)|Луговое]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 1,8 км; батысқа қарай 2,5 км. |- | 5 || Новороссийка қорғаны; Никаноровка 1 зираты; Никаноровка 2 зираты; Никаноровка 3 зираты; Никаноровка 4 зираты; Никаноровка 5 зираты; Никаноровка 6 зираты; Никаноровка 7 зираты; Никаноровка 8 зираты; Никаноровка 9 зираты; Никаноровка 10 зираты; Никаноровка 11 зираты; Никаноровка 12 зираты; Никаноровка 13 зираты; Новороссийка 1 зираты; Новороссийка 3 зираты; Новороссийка 4 зираты; Новороссийка 5 зираты|| || археология ескерткіші || [[Ұзынсу (ауыл)|Ұзынсу]] ауылынан батысқа қарай 2 км; оңтүстік-шығысқа қарай 1,5 км; солтүстік-шығысқа қарай 0,6 км; солтүстік-батысқа қарай 500 м; солтүстікке қарай 3,5 км; солтүстікке қарай 2,5 км; солтүстікке қарай 2 км; шығысқа қарай 2,5 км; шығысқа қарай 3,5 км; шығысқа қарай 3,5 км; шығысқа қарай 3,2 км; шығысқа қарай 2,8 км; солтүстікке қарай 5 км; солтүстікке қарай 4,5 км; батысқа қарай 3,5 км; батысқа қарай 2 км; шығысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 2 км. |- | 6 || Беловодское 1 зираты || || археология ескерткіші || [[Иса Байзақов ауылы|Иса Байзақов]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 0,2 км. |- | 7 || Тоқта зираты || || археология ескерткіші || [[Тоқты (ауыл)|Тоқты]] ауылынан солтүстік-шығысқа қарай 0,3 км. |- | 8 || Сілеті елді мекені; Сілеті 1 қонысы; Сілеті 2 қонысы|| || археология ескерткіші || [[Қызылағаш (Ертіс ауданы)|Қызылағаш]] ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 0,8 км; батысқа қарай 1,5 км; оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км. |} == Железин ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Совет Одағының батыры Иван Васильевич Бабинның кеуіті (құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || [[Железинка]] ауылы, Бабин көшесі. |- | 2 || Иван Дмитриевич Путинцевтің бастамасы бойынша негізі салынған Владимир Ильич Ленин саябағы (салынған уақыты: 1920 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Үрлітүб ауылы, Путинцев көшесі. |} == Май ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Ақтай Бекішевтің зираты (1942 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || [[Май (Павлодар облысы)|Май]] ауылы. |} == Павлодар ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Партия ұйымының I-хатшысы Федор Александрович Павленконың зираты (1927 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || [[Рождественка (Павлодар облысы)|Рождественка]] ауылы. |- | 2 || Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға орнатылған обелиск (құрылған уақыты: 1964 жыл, авторы Қанат Күлкенбаев) || || қала құрылысы және сәулет || [[Шақат (ауыл)|Шақат]] ауылы, Жеңіс көшесі. |} == Тереңкөл ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Кеңес Одағының батыры Андрей Николаевич Елгиннің кеуіті, (құрылған уақыты: 1964 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || [[Тереңкөл (Тереңкөл ауданы)|Тереңкөл]] ауылы, Тәулсіздік көшесі. |- | 2 || Андрей Никалаевич Елгин тұрған үй (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Тереңкөл ауылы, Елгин көшесі, № 125. |} == Успен ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жауынгерлерге мемориал (құрылған уақыты: 1968 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || [[Успенка (Павлодар облысы)|Успенка]] ауылы, Семенченко көшесі. |} == Шарбақты ауданы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға қойылған мемориал (құрылған уақыты: 1980 жыл, авторы Николай Якубович) || || қала құрылысы және сәулет || [[Шарбақты (Шарбақты ауданы)|Шарбақты]] ауылы, Совет көшесі. |- | 2 || Азамат соғысында қаза болған қатысушылардың зираты (1920 жыл, авторы Владимир Кутяков) || || қала құрылысы және сәулет || [[Александровка (Шарбақты ауданы)|Александровка]] ауылы. |- | 3 || Азаматтық соғысында қазақ болған қатысушылар зираты (1923 жыл, авторы Владимир Кутяков) || || қала құрылысы және сәулет || [[Галкино (Павлодар облысы)|Галкино]] ауылы. |} == Ақсу қаласы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Қанаш Қамзиннің кеуіті, (құрылған уақыты: 1966 жыл, (ХХ ғасыр) авторы Евгений Труфанов) || || қала құрылысы және сәулет || Жолқұдық ауылы, Мәжен Қабылбеков көшесі, № 15. |- | 2 || Степан Ионович Царевтің ескерткіші (құрылған уақыты: 1985 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || мәдениет және демалыс саябағы, Ленин және Пушкин көшелерінің қиылысы. |- | 3 || Степан Ионович Царев қаза болған жерде орнатылған ескерткіш (құрылған уақыты: 1947 жыл, авторы Иван Большаков) || || қала құрылысы және сәулет || Әуезов көшесі, № 42. |- | 4 || Ұлы отан соғысында қаза болғандарға орнатылған Даңқ ескерткіші (құрылған уақыты: 1985 жыл, (ХХ ғасыр) авторы Владимир Кутяков) || || қала құрылысы және сәулет || мәдениет және демалыс саябағы, Ленин және Пушкин көшелерінің қиылысы. |} == Екібастұз қаласы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || 1954 жылы алғашқы көмір эшелонын артқан экскаватор шөміші, (құрылған уақыты: 1972 жыл, авторы Қуат Бектеміров) || || қала құрылысы және сәулет || Мәшһүр Жүсіп және Астана көшелерінің қиылысы. |- | 2 || [[Екібастұз мешіті|Мешіт]] (құрылған уақыты: 1998 жыл, авторы Жеңіс Хайдаров) ||[[Сурет:Екібастұз мешіті.jpg|thumb|right|150px|<small>Екібастұз мешіті.</small>]] || қала құрылысы және сәулет || Естай Беркинбаев көшесі, № 165/56. |- | 3 || Екібастұз көмір кенінің комиссары Степан Ионович Царевтің ескерткіші (құрылған уақыты: 1978 жыл, авторы Сергей Пантелеев) || || қала құрылысы және сәулет || Царев көшесі. |- | 4 || [[Иверск-Серафим соборы |Православ шіркеуі]] (құрылған уақыты: 1998 жыл, сәулетші А. А. Ковязин) ||[[Сурет:Иверск-Серафим соборы.jpg|thumb|right|150px|]] || қала құрылысы және сәулет || Мұхтар Әуезов көшесі, № 160. |- | 5 || Ақжар 1 қорғаны; Ақжар 2 қорғаны|| || археология ескерткіші || [[Төртүй]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 11 км; оңтүстік-батысқа қарай 15 км. |- | 6 || Ащыкөл қорғаны; Екібастұз 17,18,19 ескерткіштер кешені; Ақ-Маңдай зираты; Керегетас зираты; Керегетас 1 зираты; Керегетас 2 зираты; Керегетас 3 зираты|| || археология ескерткіші || Екібастұз қаласынан солтүстікке қарай 2,5 км; шығысқа қарай 5 км; оңтүстік-батысқа қарай 1,7 км; [[Керегетас әктас кен орны|Керегетас]] кенішінің оңтүстік-батысқа қарай 20 км; Екібастұз қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 25 км; оңтүстік-батысқа қарай 3 км; оңтүстік-батысқа қарай 3 км. |- | 7 || Байет 1 қорғаны; Байет 2 қорғаны|| || археология ескерткіші || [[Бәйет]] ауылынан шығысқа қарай 1,5 км; оңтүстік-батысқа қарай 2 км. |- | 8 || Бозшакөл 1 қорғаны; Бозшакөл 2 қорғандар тобы; Бозшакөл 3 қорғандар тобы; Бозшакөл 4 қорғандар тобы|| || археология ескерткіші || [[Бозшакөл (көл, Есіл алабы)|Бозшакөл]] көлінен солтүстік-шығысқа қарай 1 км; солтүстік-шығысқа қарай 1 км; шығысқа қарай 800 м; оңтүстік-батысқа қарай 3 км. |- | 9 || Қарасор 1 қорған тобы; Қарасор 2 қорғаны|| || археология ескерткіші || [[Қарасор (Павлодар облысы)|Қарасор]] бекетінен солтүстік-батысқа қарай 1,5 км; оңтүстік-батысқа қарай 2 км. |- | 10 || Құтаяқсор қорғаны; [[Шідерті қорғандары]]: Шідерті 2 қорған тобы; Шідерті 3 қорған тобы; Шідерті 4 қорғаны; Шідерті 5 қорғаны; Шідерті 6 қорғаны; Шідерті 7 қорған тобы; Шідерті 8 қорған тобы; Шідерты 9 қорған тобы; Шідерті 10 қорғаны; Кіндікті зираты||[[Сурет:Тас құралдар. 3 Шідерті көне тұрағы.jpg|thumb|right|150px|<small>Тас құралдар. 3 Шідерті көне тұрағы.</small>]] || археология ескерткіші || [[Шідерті (Павлодар облысы)|Шідерті]] кентінен оңтүстікке қарай 10 км; оңтүстік-батысқа қарай 2 км; оңтүстік-шығысқа қарай 4 км; солтүстік - батысқа қарай 1,5 км; солтүстік-батысқа қарай 1,5 км; солтүстік-батысқа қарай 3 км; солтүстікке қарай 3 км; оңтүстік-батысқа қарай 3 км; солтүстік-батысқа қарай 3 км; оңтүстікке қарай 8 км; шығысқа қарай 19 км. |- | 11 || Қызыл Жар 1 қорғаны; Тай 1 қорған тобы; Тай 2 қорғаны; Тай 3 қорғаны; Тай 5 қорғаны; Жекпес зираты; Якшибай қонысы || || археология ескерткіші || [[Тай (ауыл)|Тай]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 22 км; солтүстікке қарай 4 км; солтүстік-шығысқа қарай 4,5 км; солтүстікке қарай 5 км; оңтүстік-батысқа қарай 6 км; оңтүстік-батысқа қарай 30 км шығысқа қарай 15 км. |- | 12 || Нұрмамбет 2 қорған тобы || || археология ескерткіші || Ақжар ауылының оңтүстік-батысқа қарай 5 км. |- | 13 || Павлодар-Қарағанды тас жолының 211 шақырымындағы қорғандар тобы || || археология ескерткіші || Павлодар-Қарағанды тас жолының 211 км. |- | 14 || Жанбас 1 орналасқан жері || || археология ескерткіші || [[Бесқауға]] ауылынан оңтүстік-батысқа қарай 13 км. |- | 15 || Қыркөл зираты; Қыркөл 1 зираты; Қыркөл 2 зираты; Қыркөл 1 елді мекені; Қыркөл қонысы; Қыркөл 1 қонысы; Қыркөл 2 қонысы; Қыркөл 3 қонысы; Қыркөл 4 қонысы; Қыркөл 5 қонысы; Қыркөл 6 қонысы; Қыркөл 7 қонысы; Қыркөл 8 қонысы; Қыркөл 9 қонысы|| || археология ескерткіші || Қыркөл көлінен солтүстікке қарай 1 км; солтүстікке қарай 2 км; оңтүстік-батысқа қарай 2 км; Қыркөл ауылынан шығысқа қарай 15 км; Қыркөл көлінен батысқа қарай 7,5 км; солтүстік-батысқа қарай 300 м; солтүстікке қарай 500 м; оңтүстік-шығысқа қарай 500 м; шығысқа қарай 500 м; солтүстік-шығысқа қарай 2 км; оңтүстік-шығысқа қарай 1 км; оңтүстік-шығысқа қарай 600 м; оңтүстікке қарай 12 км; оңтүстік-батысқа қарай 1 км. |- | 16 || Екібастұз қонысы; Екібастұз 1 қонысы; Екібастұз 2 қонысы; Екібастұз 3 қонысы; Екібастұз 4 қонысы; Екібастұз 5 қонысы; Екібастұз 6 қонысы; Екібастұз 7 қонысы; Екібастұз 8 қонысы; Екібастұз 9 қонысы; Екібастұз 10 қонысы; Екібастұз 11 қонысы; Екібастұз 12 қонысы; Екібастұз 13 қонысы; Екібастұз 14 қонысы; Екібастұз 15 қонысы; Екібастұз 16 қонысы; Екібастұз 20 шеберхана - қонысы|| || археология ескерткіші || Екібастұз қаласының солтүстік-шығысқа қарай 1,5 км; шығысқа қарай 6 км; шығысқа қарай 7 км; солтүстік-шығысқа қарай 2 км; шығысқа қарай 8 км; оңтүстік-шығысқа қарай 5 км; оңтүстік-шығысқа қарай 5 км; Екібастұз көлінің оңтүстік-батысына қарай 600 м; қаланың шығысына қарай 6 км; Екібастұз көлінен шығысқа қарай 400 м; қаладан шығысқа қарай 6 км; шығысқа қарай 6 км; оңтүстік-шығысқа қарай 6 км; оңтүстік-шығысқа қарай 7 км; шығысқа қарай 5 км; солтүстік-батысқа қарай 5 км; шығысқа қарай 5 км; оңтүстік-шығысқа қарай 7 км. |- | 17 || 21 шақырым қонысы; 21 шақырым 1 қонысы; 21 шақырым 2 қонысы; 21 шақырым 3 қонысы|| || археология ескерткіші || Екібастұз-Павлодар автожолының 21 км-і; 21 км-і; 21 км-і; 2 км-і. |- | 18 || Майсор зираты; Майсор 1 зираты; [[Өлеңті жазулары|Өлеңті жазулар ескерткіші]]; Ангренсор елді мекені; Атығай елді мекені; Керегетас елді мекені; Қыркөл 1 елді мекені; Кіндікті елді мекені; Қыркөл елді мекені; [[Ақбидайық петроглифтері|Ақбидайық 2 қоныс-шеберханасы]]; Ангренсор қонысы; Ангренсор 1 қонысы; Атығай қонысы; Атығай 1 қонысы; Ащыкөл қонысы; Бозшакөл 1 қонысы; Бозшакөл 2 қоныс-шеберханасы; Бозшакөл 3 қонысы; Бозшакөл 4 қонысы; Мемлекеттік аудандық электростанция 1 қонысы; Мемлекеттік аудандық электростанция - 1,1 қонысы; Мемлекеттік аудандық электростанция - 1, 2 қонысы; Мемлекеттік аудандық электростанция - 1, 3 қонысы; Мемлекеттік аудандық электростанция - 1, 4 қонысы; Ескелді 2 қонысы; Жаңажол қонысы; Жаңажол 1 қонысы; Керегетас қонысы; Керегетас 1 қонысы; [[Құдайкөл (палеолит дәуірі ескерткіші)|Құдайкөл 1 қонысы]]; Кіндікті қонысы; Кіндікті 1 қонысы; Кіндікті 2 қоныс ||[[Сурет:Өлеңті. Бұғы мен адам бейнесінің композициясы.jpg|thumb|right|150px|<small>Өлеңті. Бұғы мен адам бейнесінің композициясы.</small>]][[Сурет:Ақбидайық. Жылқылар мен бұқа бейнесінің композициясы.jpg|thumb|right|150px|<small>Ақбидайық. Жылқылар мен бұқа бейнесінің композициясы.</small>]][[Сурет:1 Құдайкөл көне тұрағы.Қол тас шоты.jpg|thumb|right|150px|<small>1 Құдайкөл көне тұрағы.Қол тас шоты.</small>]] || археология ескерткіші || [[Майсор (көл, Шідерті алабы)|Майсор]] көлінен солтүстік-батысқа қарай 600 м; Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 7,5 км; Тай ауылынан шығысқа қарай 15 км; Екібастұз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 20 км; солтүстік- шығысқа қарай 12 км; Керегетас бұлағынан оңтүстік-батысқа қарай 20 км; Қыркөл ауылынан шығысқа қарай 15 км; Шідерті кентінен шығысқа қарай 19 км; Екібастұз қаласынан оңтүстікке қарай 26 км, Қарасор бекетінен оңтүстік-батысқа қарай 9 км; Екібастұз қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 27 км; оңтүстік- шығысқа қарай 27 км; солтүстік-шығысқа қарай 12 км; солтүстік-шығысқа қарай 12 км; Ащыкөл көлінен шығысқа қарай 5 км; Бозшакөл көлінен шығысқа қарай 200 м; Бозшакөл ауылынан шығысқа қарай 800 м; Бозшакөл көлінен оңтүстік-шығысқа қарай 3,4 км; оңтүстік-батысқа қарай 3,5 км; Мемлекеттік аудандық электростанциясы-1-ден оңтүстікке қарай 600 м; оңтүстікке қарай 1 км; оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км; оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км; оңтүстік-батысқа қарай 5 км; Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 23 км; оңтүстік-батысқа қарай 7 км; оңтүстік-шығысқа қарай 28 км; солтүстік-шығысқа қарай 25 км; солтүстік-шығысқа қарай 26 км; Қалқаман кентінен оңтүстік-батысқа қарай 10 км; Шідерті кентінен шығысқа қарай 19 шкм; 116 айырықтан батысқа қарай 12,5 км; Шідерті кентінен шығысқа қарай 19 км. |- | 19 || Майқайың қонысы; Майқайың 1 қонысы; Майқайың 2 қонысы; Майқайың 3 қонысы; Майқайың 4 қонысы; Майсор қонысы; Майсор 1 қонысы; Майсор 2 қонысы; Майсор 3 қонысы; Майсор 4 қонысы; Майсор 5 қонысы; Майсор 6 қонысы; Майсор 7 қонысы; Майсор 8 қонысы; Майсор 9 қонысы; Майсор 10 қонысы; Майсор 11 қонысы; Майсор 12 қонысы; Майсор 13 қонысы; Разъезд 116 қонысы; Сарыопан 1 қонысы; Тұз қонысы; Шідерті 3 қонысы || || археология ескерткіші || Майқайың бекетінен солтүстік-шығысқа қарай 2 км; солтүстік-шығысқа қарай 2 км; солтүстікке қарай 4 км; солтүстік-шығысқа қарай 2 км; солтүстік-шығысқа қарай 4 км; Екібастұз қаласының батысқа қарай 3 км; батысқа қарай 3 км; Майсор көлінен оңтүстікке қарай 400 м; Екібастұз қаласының солтүстік-батысына қарай 7 км; Майсор көлінен солтүстік-батысқа қарай 7 км; солтүстік-батыстқа қарай 500 м; солтүстік-батысқа қарай 750 м; солтүстік-батыстқа қарай 300 м; солтүстік-батысқа қарай 1,1 км; солтүстік-батысқа қарай 1,3 км; Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 19 км; Майсор көлінен солтүстік-батысқа қарай 1,5 км; Екібастұз қаласынан солтүстік-батысқа қарай 21 км; оңтүстік-батысқа қарай 48 км; 116 айырықтан оңтүстікке қарай 10 км; Екібастұз қаласынан оңтүстікке қарай 11 км; оңтүстік-батысқа қарай 41 км; Шідерті бекетінен оңтүстікке қарай 6 км. |} == Павлодар қаласы == {| class="wikitable" |+ |- ! р/с !! Ескерткіштің атауы !! Ескерткіш суреті !! Ескерткіш түрі !! Ескерткіштің орналасқан жері |- | 1 || Әкімшілік ғимарат (құрылған уақыты: 1961 жыл, авторы Георгий Гальченко); Көпес Осиповтың үйі (құрылған уақыты: ХХ жылдың басы, авторы белгісіз); Кеңес Социалистік Республикалар Одағының Мемлекеттік банк филиалының ғимараты (құрылған уақыты: 1934 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Академик Сәтбаев көшесі, № 49; № 160; № 158. |- | 2 || Алексеев училищесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдын басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Жеңіс алаңы, № 15. |- | 3 || [[Благовещенск кафедралы соборы (Павлодар)|Благовещен шіркеуі]] (құрылған уақыты: 1999 жыл, авторы Георгий Гальченко); "Октябрь" кинотеатры (құрылған уақыты: 1957 жыл, авторы белгісіз) ||[[Сурет:Blagoveschenskij sobor Pavlodar 001.JPG|thumb|right|150px|]] || қала құрылысы және сәулет || Торайғыров көшесі, № 1; № 48. |- | 4 || Азаматтық соғыс құрбандарының бауырластар зираты (1919 жыл, авторы Сергей Якубович) || || қала құрылысы және сәулет || Генерал Дюсенов көшесі, № 105. |- | 5 || [[Ашаршылық құрбандарына арналған ескерткіш (Павлодар)|1931-1932 жылдары аштықтан қайтыс болғандардың бауырластар зираты]] (авторы белгісіз); Дмитрий Поликарпович Багаевтың зираты (1958 жыл); 1942-1943 жылдары № 2448 эвакогоспитальде жарақаттан қайтыс болған жауынгерлердің баурластар зиратында орнатылған ескерткіш (авторы Иван Лопатин) ||[[Сурет:Ашаршылық құрбандарына арналған ескерткіш.jpg|thumb|right|150px|<small>Ашаршылық құрбандарына арналған ескерткіш.</small>]] || қала құрылысы және сәулет || Қабдеш Нұркин көшесі, Пахомов зираты. |- | 6 || Владимир училищесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы Артемий Деров) || || қала құрылысы және сәулет || Михаил Есенәлиев көшесі, № 6. |- | 7 || Темір жолшылардың мәдениет үйі (құрылған уақыты: 1957 жыл, авторы Георгий Гальченко) || || қала құрылысы және сәулет || Нұрсұлтан Назарбаев даңғылы, № 1. |- | 8 || Көпес Айтыкиннің үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Әлихан Бөкейханұлы көшесі, № 151. |- | 9 || Көпес Зайцевтің үйі (құрылған уақыты: 1898-1910 жылдар, авторы Батов); Мешіт (құрылған уақыты: 1905 жыл, авторы белгісіз); Пошта-телеграф кеңсесі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Яковлевтің типографиясы (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Академик Марғұлан көшесі, № 97; № 138; № 115; № 89. |- | 10 || Көпес Охапкиннің үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Дмитрий Поликарпович Багаев тұрған үй (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Көпес Сорокиннің үйі (құрылған уақыты: 1890 жыл, авторы белгісіз); Көпес Рамазановтың тұрғын үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Ұлы отан соғысы кезінде эвакогоспиталь болған № 8 мектеп ғимараты (құрылған уақыты: 1939 жыл, авторы белгісіз); Көпес үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Көпес үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Көпес Суриковтың дүкендері (құрылған уақыты: ХІХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз); Алғашқы пошта-телеграф кеңсесі (құрылған уақыты: 1910-1913 жылдар, авторы белгісіз); Орыс-Азиат сыртқы сауда банкі (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз); Сауда қатарлары (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Сауда қатарлары (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Көпес Суриковтың үй-жайы (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың соңы, авторы белгісіз); Кешендегі флигель (құрылған уақыты: 1907 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Астана көшесі, № 153; № 200; № 129; № 137; № 125; № 155; № 124; № 168; № 147; № 151; № 160; № 156; № 166; № 131. |- | 11 || Көпес Лаптеваның үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз); Жазушы Аким Некрасовтың үйі (құрылған уақыты: ХХ ғасыр басы, авторы белгісіз); Көпес Тумашевтің дүкені (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Луначарский көшесі, № 9/1; № 5; № 9/2. |- | 12 || Ақын Павел Васильевтің үйі (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың екінші жартысы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Чернышевский көшесі, № 121. |- | 13 || 200-мыңыншы трактор ескерткіші (құрылған уақыты: 1980 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Космонавт көшесі, № 1. |- | 14 || Жоғары билік ғимараты (құрылған уақыты: ХIХ ғасырдың екінші жартысы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Толстой көшесі, № 3. |- | 15 || Даңқ мемориалы (құрылған уақыты: 1975 жыл, авторлары Иван Виноградов, Иван Лопатин); Чередовтың үй-жайы (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Академик Бектұров және Қайырбаев көшелерінің қиылысы; Академик Бектұров көшесі, № 95, № 97. |- | 16 || [[Мәшһүр Жүсіп мешіті|Мәшһүр Жүсіп Көпеев мешіті]] (құрылған уақыты: 2001 жыл, авторлары: Талғат Серікұлы Әбілді, Марат Зейнекенұлы Қабдуәлиев) || [[Сурет:Мәшһүр Жүсіп Көпеев мешіті.jpg|thumb|right|150px|]]|| қала құрылысы және сәулет || Қайырбаев көшесі, № 10. |- | 17 || Төменгі ауылшаруашылық мектебі (құрылған уақыты: 1898 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Желтоқсан көшесі, № 129. |- | 18 || Ұлы отан соғысында қаза болғандарға арналған ескерткіш (құрылған уақыты: 1975 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || Путейская көшесі, № 2. |- | 19 || Ұлы отан соғысында қаза болғандарға арналған ескерткіш (құрылған уақыты: 1965 жыл, авторы Иван Лопатин); Тұғырдағы Т-34 танкі (құрылған уақыты:1987 жыл, авторы Қанат Жылқыбаев) || || қала құрылысы және сәулет || Мир көшесі, № 40. |- | 20 || Ішкі әскер жауынгерлеріне арналған Даңқ ескерткіші (құрылған уақыты: 1978 жыл, авторы Карл Белков) || || қала құрылысы және сәулет || Орталық өнеркәсіптік аумағы, № 592. |- | 21 || Ағаш сәулет ескерткіші (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Павел Васильев көшесі, № 3. |- | 22 || Кеңес Одағының батыры Қанаш Қамзиннің ескерткіші (құрылған уақыты: 1979 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || Қамзин және Толстой көшелерінің қиылысы. |- | 23 || Сұлтанмахмұт Торайғыровтың ескерткіші (құрылған уақыты: 2000 жыл, автор Хасен Абаев) || || қала құрылысы және сәулет || Академик Сәтбаев және Торайғыров көшелерінің қиылысы. |- | 24 || Өзен вокзалы (құрылған уақыты: 1960 жыл, авторы Георгий Гальченко) || || қала құрылысы және сәулет || Академик Шөкин көшесі, № 1. |- | 25 || Рим - католик костелі (құрылған уақыты: 1999 жыл, авторы Александр Крохолев) ||[[Сурет:Catholic church of Saint Thereza in Pavlodar.JPG|thumb|right|150px|]] || қала құрылысы және сәулет || Малайсары батыр көшесі, № 68. |- | 26 || Орыс-қырғыз училищесі (құрылған уақыты: 1916 жыл, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || 29 ноябрь көшесі, № 2. |- | 26 || Павлодар большевиктерінің басшысы Семен Тепловтың (1880-1918 жылдары) құрбан болған орнындағы стела (құрылған уақыты: 1969 жыл, авторы Иван Лопатин) || || қала құрылысы және сәулет || Астана және Ермұхан Бекмаханұлы көшелерінің қиылысы. |- | 27 || Уездік аурухана (құрылған уақыты: ХХ ғасырдың басы, авторы белгісіз) || || қала құрылысы және сәулет || Абай көшесі, № 115. |- | 28 || Кенжекөл қорғаны || || археология ескерткіші || [[Кенжекөл]] ауылынан оңтүстік-шығысқа қарай 3 шақырымда, Павлодар қаласына қарай тас жол жанында. |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстанның тарих және мәдениет ескерткіштері}} [[Санат:Қазақстан ғимараттары мен құрылыстары]] [[Санат:Павлодар облысының тарихи орындары]] [[Санат:Павлодар облысы]] jy48tnsvqpswtypy9w5k7y9pimtrv6j 0 743258 3633919 3431310 2026-07-24T00:47:05Z Nurken 111493 3633919 wikitext text/x-wiki {{Әкімшілік бірлік |Қазақша атауы = Украинаның Курск облысын оккупациялауы |Шынайы атауы = |Суреті = August 2024 Kursk Oblast incursion.svg |Сурет атауы = |Елтаңба = |Ту = |Елтаңбаның ені = |Тудың ені = |Елтаңбаның аты = |Тудың аты = |Ел = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгей = |CoordScale = |Әнұраны = |Статусы = |Кіреді = |Әкімшілік құрылыстың түрі = |Кіреді1 = {{байрақ|Ресей}} |Әкімшілік құрылыстың түрі1 = Жауланған ел |Кіреді2 = {{байрақ|Украина}} |Әкімшілік құрылыстың түрі2 = Жаулаған елі |Енеді = |Төменгі әкімшілік құрылыстың түрі = |Астанасы = [[Суджа]]<ref name="auto">{{cite news|title= It Is Time to Adopt Important Legislative Things – Defense Legislative Package for Ukraine – Address by the President |url= https://www.president.gov.ua/en/news/nastav-chas-uhvaliti-vazhlivi-zakonodavchi-rechi-oboronnij-z-92633 |publisher= president.gov.ua |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> |Астана түрі = Әкімшілік орталығы |Ірі қаласы = [[Суджа]] |Ірі қалалары = |Құрылды = |Таратылған уақыты = |Басшысы = [[Эдуард Михайлович Москалёв|Эдуард Москалёв]] (жалғызы) |Басшының түрі = Әскери коменданты |Басшысы2 = |Басшының түрі2 = |ЖІӨ = |ЖІӨ жылы = |Жан басына шаққанда ЖІӨ = |ЖІӨ бойынша орны = |Жан басына шаққанда ЖІӨ орны = |Тілі = |Тілдері = |Тұрғыны = |Санақ жылы = |Пайызы = |Халық саны бойынша орны = |Тығыздығы = |Тығыздығы бойынша орны = |Ұлттық құрамы = |Конфессиялық құрамы = |Жер аумағы = |Жер аумағының пайызы = |Жер аумағы бойынша орны = |Максималды биіктігі = |Орташа биіктігі = |Минималды биіктігі = |Карта = |Карта ені = |Әкімшілік бірліктің картасы = |Әкімшілік бірлік картасының ені = |Уақыт белдеуі = |Аббревиатура = |ISO = |Сандық идентификаторы = 6 тамыз 2024<br><br>15 тамыз 2024<br>наурыз 2025 |Идентификатор түрі = [[Курск облысындағы шайқастар (2024 жылдан)|Украинаның Курск<br>облысына басып кіруі]]<br>Әскери әкімшіліктің құрылуы<br>Оккупация аяғы |Сандық идентификаторы2 = |Идентификатор түрі2 = |Сандық идентификаторы3 = |Идентификатор түрі3 = |FIPS = |Телефон коды = |Пошта индекстері = |Интернет-үйшігі = |Автомобиль коды = |Сайты = |Сайт тілі = |Commons санаты = |Кірістірме = |Түсініктемелер = }} [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] барысында, 2024 жылғы 6 тамызда [[Украина]] [[Ресей]]дің [[Курск облысы]]на басып кірді. Украина әскері бірнеше елді мекенді, соның ішінде [[Суджа]] қаласын басып алды.<ref>{{Cite news|title= Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-07-15 |accessdate= 2024-07-15}}</ref> Оккупация 2025 жылғы наурызда аяқталды. == Тарихы == 2024 жылғы 15 тамызда Украинаның әскери қолбасшысы [[Олександр Станіславович Сирський|Олександр Сирський]] Курск облысының оккупацияланған бөліктерінде әскери әкімшіліктің құрылғанын және оны әскери комендант атағын алған генерал-майор [[Едуард Михайлович Москальов|Едуард Москальов]] басқаратынын жариялады.<ref name="auto"/><ref>{{cite news|author= Harmash, Olena; Balmforth, Tom |title= Ukraine opens military office in occupied Kursk region, says it is still advancing |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-opens-military-office-occupied-kursk-region-says-it-is-still-advancing-2024-08-15/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> Ол, оған қоса, 82 елді мекеннің енді Украина бақылауында болғанын айтты.<ref>{{Cite web |title=Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |url=https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |access-date=2024-08-15 |website=The Kyiv Independent |language=en-US}}</ref> Ол Ресей жерін ұзаққа ұстауға қызықпайтынын айтқан.<ref>{{cite news|author= Malenko, Anastasiia; Balmforth, Tom; Dysa, Yuliia |title= Ukraine says it is still advancing in Russia's Kursk region, hints at 'next steps' |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-kursk-incursion-we-dont-need-russian-land-2024-08-13/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-13 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> == Қызметі == Украина әскери әкімшіліктің мақсаты — бейбіт тұрғындарға гуманитарлық көмек көрсету, мемлекеттік қызметті қолдау және Украина қарулы күштері бақылайтын аумақтардағы тәртіпті сақтау екенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |url= https://www.kyivpost.com/post/37456?utm_source=dlvr.it&utm_medium=%5Btwitter%5D&utm_campaign=%5Brogue_corq%5D |title= Zelensky Confirms Capture of Sudzha in Kursk Region |accessdate= 2024-08-15}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153615/https://www.kyivpost.com/post/37456}}</ref><ref>{{Cite web|title= Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |url= https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |accessdate= 2024-08-15 |publisher= The Kyiv Independent |lang= en}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153617/https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/}}</ref><ref>{{cite web|url= https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl |title= Ukraine captures town of Sudzha in Russia's Kursk region as it says advance continues |accessdate= 2024-08-15}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153643/https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl}}</ref> Украина билігі халықаралық гуманитарлық ұйымдарға Курск облысының өздері бақылауындағы аудандарына кіруге рұқсат бермекші.<ref>{{Cite web |date= 2024-08-15 |title= What does the town of Sudzha, which is controlled by the Ukrainian military, look like now? hromadske exclusive |url= https://hromadske.ua/en/war/229482-what-does-the-town-of-sudzha-which-is-controlled-by-the-ukrainian-military-look-like-now-hromadske-exclusive |accessdate= 2024-08-16 |publisher= [[Громадське]] |lang= en}}</ref> Украинаның [[Укрпошта]] ұлттық пошта қызметі, егер қызметкерлердің қауіпсіздігіне кепілдік берілсе, [[Суджа]]да филиал ашу мүмкіндігін қарастырады.<ref>{{Cite web|url= https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470554/ |title= Ukraine's national postal service considers working in Russian Sudzha under certain conditions |lang= en |publisher= [[Українська правда]] |author= Pavlysh, Oleksii |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-17}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.kyivpost.com/post/37510 |title= Ukraine’s National Postal Service Is Ready to Open in Sudzha |lang= en |publisher= Kyiv Post |author= Hrazhdan, Olena |date= 2024-08-16 |accessdate= 2024-08-17}}</ref> == Басшыларының тізімі == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !№ !Суреті !Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} !Лауазымы !colspan="2"|Қызметі |- |1 |[[Сурет:Eduard Moskaliov 2018 (cropped).jpg|80px]] |[[Едуард Михайлович Москальов|Едуард Москальов]]<br>{{small|(1973 туған)}} |Әскери комендант |15 тамыз 2024 |наурыз 2025 |} == Басқарған елді мекендері == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center" |+ !Атауы !Халқы !Ауданы !Басқарады !Күні !Қосымша<br>ақпарат |- |[[Белая (Курск облысы)|Белая]] |2,598 |[[Белая ауданы (Курск облысы)|Белая]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Большое Солдатское]] |2,681  |[[Большое Солдатское ауданы|Большое Солдатское]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Глушково (жұмысшылар кенті, Курск облысы)|Глушково]] |5,349 |[[Глушково ауданы|Глушково]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Коренево]] |6,119 |[[Коренево ауданы|Коренево]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Курск]] |440,052 |жоқ |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Льгов]] |21,453 |жоқ |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |{{iw|Малая Локня|Малая Локня|ru|Малая Локня}} |799 |[[Суджа ауданы|Суджа]] |{{байрақ|Украина}} |4 қыркүйек 2024 |8 тамызда {{байрақ|Украина}} басып алды.<ref>{{Cite web |last=Oglobin |first=Slava |date=2024-08-10 |title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области • "Агентство" |url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/ |access-date=2024-08-15 |website=«Агентство» |language=ru-RU}}</ref><br>9 тамыздан {{байрақ|Ресей}} даулы деді.<ref name="ISW 2024-08-09"/><ref>{{cite web|publisher=[[BBC News]] |title=Ukraine advances further into Russia's Kursk region - Ukrainian commander |url=https://www.bbc.com/news/live/c8dpgeq01n0t?post=asset%3A289dc4fd-decc-4fa1-bc35-b94d8bc5d924#post |date= 2024-08-16}}</ref><br>4 қыркүйекте {{байрақ|Украина}} жаулаған көрінді.<ref>{{Cite web|url= https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-4-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 4, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |date= 2024-09-04 |accessdate= 2024-09-17}}</ref> |- |[[Рыльск]] |15,671 |[[Рыльск ауданы|Рыльск]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Снагость]] |494 |[[Коренево ауданы|Коренево]] |{{байрақ|Украина}} |12 тамыз 2024 |8 тамызда {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref name=agents430км>{{Cite web |url= https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/ |title= Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км |lang= ru |publisher= Агентство |date= 2024-08-08 |accessdate= 2024-08-08}} {{Wayback|date= 2024-08-08 |url= https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/}}</ref><br>9 тамызда {{байрақ|Ресей}} жаулаған көрінді.<ref name="ISW 2024-08-09"/><br>11 тамыздай уақыттан бері {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref>{{cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-12-2024 |date= 2024-08-12 |accessdate= 2024-08-18 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, August 12, 2024 |publisher= [[Соғыс зерттеу институты]]}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-11-2024 |date= 2024-08-11 |accessdate= 2024-08-18 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, August 11, 2024 |publisher= [[Соғыс зерттеу институты]]}}</ref><br>18 тамызда {{байрақ|Украина}} жаулаған көрінді.<ref>{{cite web|publisher= [[Українська правда]] |date= 2024-08-19 |first= Ivashkiv |last= Olena |title= DeepState confirms Ukraine captured 2 more settlements in Russia's Kursk Oblast |url= https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/19/7470909/}}</ref><br>10–12 қыркүйек аралығында {{байрақ|Ресей}} даулы деді.<ref>{{Cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-11-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 11, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |date= 2024-09-11 |accessdate= 2024-09-17}}</ref><br>11 қыркүйекте {{байрақ|Ресей}} жауладық деді.<br>13 қыркүйекте {{байрақ|Ресей}} жауладық деп растады.<ref>{{Cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |author= Barros, George; Evans, Angelica; Harward, Christina; Bailey, Riley; Zehrung, Haley; Gasparyan, Davit |date= 2024-09-13 |accessdate= 2024-09-17}}</ref> |- |[[Суджа]] |6,036 |[[Суджа ауданы|Суджа]] |{{байрақ|Украина}}<ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/ukraine-captures-town-of-sudzha-in-russia-s-kursk-region-as-it-says-advance-continues/ar-AA1oR9KD?ocid=BingNewsSerp |access-date=2024-08-15 |website=www.msn.com}}</ref> |15 тамыз 2024 |6–14 тамыздай аралығында {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref>{{cite web|publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-07 |title= Ukraine pierces Russian border, triggering fierce clashes |author= Guy, Kelly; Faulconbridge, Lidia |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-keeps-up-air-attacks-russias-kursk-regional-governor-says-2024-08-07/}}</ref><br>15 тамызда {{байрақ|Украина}} жауладық деді.<ref>{{cite web|publisher= [[CNN]] |title= Ukraine captures Russian town of Sudzha as Kyiv’s forces advance, Zelensky says |date= 2024-08-15 |author= Maria Kostenko; Danaher Caitlin; Sophie Tanno |url= https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl/index.html}}</ref><ref>{{cite web|publisher= [[The New York Times]] |date= 2024-08-15 |first= Constant |last= Méheut |title= Ukraine Captures Russian Town, Zelensky Says |url= https://www.nytimes.com/2024/08/15/world/europe/russia-ukraine-airfields-kursk.html}}</ref> |- |[[Тёткино (Курск облысы)|Тёткино]] |4,223 |[[Глушково ауданы|Глушково]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |} == Тағы қараңыз == * [[Украинаның уақытша жауланған территориялары]] * [[Ресейдің Украинаға басып кіруі кезіндегі Ресейдегі шайқастар]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Ресейдің Украинаға басып кіруі}} [[Санат:2024 жылғы Ресей]] [[Санат:Курск облысы тарихы]] [[Санат:Ресейдің Украинаға басып кіруі]] 7rqa2z9stevu2in6lgkppd92pmr5z5g 3633920 3633919 2026-07-24T00:52:11Z Nurken 111493 /* Басқарған елді мекендері */ 3633920 wikitext text/x-wiki {{Әкімшілік бірлік |Қазақша атауы = Украинаның Курск облысын оккупациялауы |Шынайы атауы = |Суреті = August 2024 Kursk Oblast incursion.svg |Сурет атауы = |Елтаңба = |Ту = |Елтаңбаның ені = |Тудың ені = |Елтаңбаның аты = |Тудың аты = |Ел = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |region = |type = |деңгей = |CoordScale = |Әнұраны = |Статусы = |Кіреді = |Әкімшілік құрылыстың түрі = |Кіреді1 = {{байрақ|Ресей}} |Әкімшілік құрылыстың түрі1 = Жауланған ел |Кіреді2 = {{байрақ|Украина}} |Әкімшілік құрылыстың түрі2 = Жаулаған елі |Енеді = |Төменгі әкімшілік құрылыстың түрі = |Астанасы = [[Суджа]]<ref name="auto">{{cite news|title= It Is Time to Adopt Important Legislative Things – Defense Legislative Package for Ukraine – Address by the President |url= https://www.president.gov.ua/en/news/nastav-chas-uhvaliti-vazhlivi-zakonodavchi-rechi-oboronnij-z-92633 |publisher= president.gov.ua |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> |Астана түрі = Әкімшілік орталығы |Ірі қаласы = [[Суджа]] |Ірі қалалары = |Құрылды = |Таратылған уақыты = |Басшысы = [[Эдуард Михайлович Москалёв|Эдуард Москалёв]] (жалғызы) |Басшының түрі = Әскери коменданты |Басшысы2 = |Басшының түрі2 = |ЖІӨ = |ЖІӨ жылы = |Жан басына шаққанда ЖІӨ = |ЖІӨ бойынша орны = |Жан басына шаққанда ЖІӨ орны = |Тілі = |Тілдері = |Тұрғыны = |Санақ жылы = |Пайызы = |Халық саны бойынша орны = |Тығыздығы = |Тығыздығы бойынша орны = |Ұлттық құрамы = |Конфессиялық құрамы = |Жер аумағы = |Жер аумағының пайызы = |Жер аумағы бойынша орны = |Максималды биіктігі = |Орташа биіктігі = |Минималды биіктігі = |Карта = |Карта ені = |Әкімшілік бірліктің картасы = |Әкімшілік бірлік картасының ені = |Уақыт белдеуі = |Аббревиатура = |ISO = |Сандық идентификаторы = 6 тамыз 2024<br><br>15 тамыз 2024<br>наурыз 2025 |Идентификатор түрі = [[Курск облысындағы шайқастар (2024 жылдан)|Украинаның Курск<br>облысына басып кіруі]]<br>Әскери әкімшіліктің құрылуы<br>Оккупация аяғы |Сандық идентификаторы2 = |Идентификатор түрі2 = |Сандық идентификаторы3 = |Идентификатор түрі3 = |FIPS = |Телефон коды = |Пошта индекстері = |Интернет-үйшігі = |Автомобиль коды = |Сайты = |Сайт тілі = |Commons санаты = |Кірістірме = |Түсініктемелер = }} [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] барысында, 2024 жылғы 6 тамызда [[Украина]] [[Ресей]]дің [[Курск облысы]]на басып кірді. Украина әскері бірнеше елді мекенді, соның ішінде [[Суджа]] қаласын басып алды.<ref>{{Cite news|title= Ukraine's state TV shows Ukrainian troops pulling down Russian flag in Sudzha |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-state-tv-shows-ukrainian-troops-pulling-down-russian-flag-sudzha-2024-08-14/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-07-15 |accessdate= 2024-07-15}}</ref> Оккупация 2025 жылғы наурызда аяқталды. == Тарихы == 2024 жылғы 15 тамызда Украинаның әскери қолбасшысы [[Олександр Станіславович Сирський|Олександр Сирський]] Курск облысының оккупацияланған бөліктерінде әскери әкімшіліктің құрылғанын және оны әскери комендант атағын алған генерал-майор [[Едуард Михайлович Москальов|Едуард Москальов]] басқаратынын жариялады.<ref name="auto"/><ref>{{cite news|author= Harmash, Olena; Balmforth, Tom |title= Ukraine opens military office in occupied Kursk region, says it is still advancing |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-opens-military-office-occupied-kursk-region-says-it-is-still-advancing-2024-08-15/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> Ол, оған қоса, 82 елді мекеннің енді Украина бақылауында болғанын айтты.<ref>{{Cite web |title=Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |url=https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |access-date=2024-08-15 |website=The Kyiv Independent |language=en-US}}</ref> Ол Ресей жерін ұзаққа ұстауға қызықпайтынын айтқан.<ref>{{cite news|author= Malenko, Anastasiia; Balmforth, Tom; Dysa, Yuliia |title= Ukraine says it is still advancing in Russia's Kursk region, hints at 'next steps' |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-kursk-incursion-we-dont-need-russian-land-2024-08-13/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-13 |accessdate= 2024-08-15}}</ref> == Қызметі == Украина әскери әкімшіліктің мақсаты — бейбіт тұрғындарға гуманитарлық көмек көрсету, мемлекеттік қызметті қолдау және Украина қарулы күштері бақылайтын аумақтардағы тәртіпті сақтау екенін мәлімдеді.<ref>{{cite web |url= https://www.kyivpost.com/post/37456?utm_source=dlvr.it&utm_medium=%5Btwitter%5D&utm_campaign=%5Brogue_corq%5D |title= Zelensky Confirms Capture of Sudzha in Kursk Region |accessdate= 2024-08-15}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153615/https://www.kyivpost.com/post/37456}}</ref><ref>{{Cite web|title= Ukraine forms military administration in Russia's Kursk Oblast, Syrskyi says |url= https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/ |accessdate= 2024-08-15 |publisher= The Kyiv Independent |lang= en}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153617/https://kyivindependent.com/ukraine-established-military-administration-in-russias-kursk-oblast/}}</ref><ref>{{cite web|url= https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl |title= Ukraine captures town of Sudzha in Russia's Kursk region as it says advance continues |accessdate= 2024-08-15}} {{Wayback|date= 2024-08-15 |url= https://web.archive.org/web/20240815153643/https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl}}</ref> Украина билігі халықаралық гуманитарлық ұйымдарға Курск облысының өздері бақылауындағы аудандарына кіруге рұқсат бермекші.<ref>{{Cite web |date= 2024-08-15 |title= What does the town of Sudzha, which is controlled by the Ukrainian military, look like now? hromadske exclusive |url= https://hromadske.ua/en/war/229482-what-does-the-town-of-sudzha-which-is-controlled-by-the-ukrainian-military-look-like-now-hromadske-exclusive |accessdate= 2024-08-16 |publisher= [[Громадське]] |lang= en}}</ref> Украинаның [[Укрпошта]] ұлттық пошта қызметі, егер қызметкерлердің қауіпсіздігіне кепілдік берілсе, [[Суджа]]да филиал ашу мүмкіндігін қарастырады.<ref>{{Cite web|url= https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/15/7470554/ |title= Ukraine's national postal service considers working in Russian Sudzha under certain conditions |lang= en |publisher= [[Українська правда]] |author= Pavlysh, Oleksii |date= 2024-08-15 |accessdate= 2024-08-17}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.kyivpost.com/post/37510 |title= Ukraine’s National Postal Service Is Ready to Open in Sudzha |lang= en |publisher= Kyiv Post |author= Hrazhdan, Olena |date= 2024-08-16 |accessdate= 2024-08-17}}</ref> == Басшыларының тізімі == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" |- !№ !Суреті !Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} !Лауазымы !colspan="2"|Қызметі |- |1 |[[Сурет:Eduard Moskaliov 2018 (cropped).jpg|80px]] |[[Едуард Михайлович Москальов|Едуард Москальов]]<br>{{small|(1973 туған)}} |Әскери комендант |15 тамыз 2024 |наурыз 2025 |} == Басқарған елді мекендері == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="text-align:center" |+ !Атауы !Халқы !Ауданы !Басқарады !Күні !Қосымша<br>ақпарат |- |[[Белая (Курск облысы)|Белая]] |2,598 |[[Белая ауданы (Курск облысы)|Белая]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Большое Солдатское]] |2,681  |[[Большое Солдатское ауданы|Большое Солдатское]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Глушково (жұмысшылар кенті, Курск облысы)|Глушково]] |5,349 |[[Глушково ауданы|Глушково]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Коренево]] |6,119 |[[Коренево ауданы|Коренево]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Курск]] |440,052 |жоқ |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Льгов]] |21,453 |жоқ |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |{{iw|Малая Локня|Малая Локня|ru|Малая Локня}} |799 |[[Суджа ауданы|Суджа]] |{{байрақ|Ресей}} |4 қыркүйек 2024 |8 тамызда {{байрақ|Украина}} басып алды.<ref>{{Cite web |last=Oglobin |first=Slava |date=2024-08-10 |title=Минобороны сообщило о боях в 20 км от границы в Курской области • "Агентство" |url=https://www.agents.media/minoborony-soobshhilo-o-boyah-v-20-km-ot-granitsy-v-kurskoj-oblasti/ |access-date=2024-08-15 |website=«Агентство» |language=ru-RU}}</ref><br>9 тамыздан {{байрақ|Ресей}} даулы деді.<ref name="ISW 2024-08-09"/><ref>{{cite web|publisher=[[BBC News]] |title=Ukraine advances further into Russia's Kursk region - Ukrainian commander |url=https://www.bbc.com/news/live/c8dpgeq01n0t?post=asset%3A289dc4fd-decc-4fa1-bc35-b94d8bc5d924#post |date= 2024-08-16}}</ref><br>4 қыркүйекте {{байрақ|Украина}} жаулаған көрінді.<ref>{{Cite web|url= https://understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-4-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 4, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |date= 2024-09-04 |accessdate= 2024-09-17}}</ref><br>2025 жылғы 9 наурызда {{байрақ|Ресей}} қайтарды. |- |[[Рыльск]] |15,671 |[[Рыльск ауданы|Рыльск]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 | |- |[[Снагость]] |494 |[[Коренево ауданы|Коренево]] |{{байрақ|Ресей}} |12 тамыз 2024 |8 тамызда {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref name=agents430км>{{Cite web |url= https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/ |title= Зона боевых действий в Курской области расширилась до 430 кв км |lang= ru |publisher= Агентство |date= 2024-08-08 |accessdate= 2024-08-08}} {{Wayback|date= 2024-08-08 |url= https://web.archive.org/web/20240808200722/https://www.agents.media/zona-boevyh-dejstvij-v-kurskoj-oblasti-rasshirilas-do-430-kv-km/}}</ref><br>9 тамызда {{байрақ|Ресей}} жаулаған көрінді.<ref name="ISW 2024-08-09"/><br>11 тамыздай уақыттан бері {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref>{{cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-12-2024 |date= 2024-08-12 |accessdate= 2024-08-18 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, August 12, 2024 |publisher= [[Соғыс зерттеу институты]]}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-august-11-2024 |date= 2024-08-11 |accessdate= 2024-08-18 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, August 11, 2024 |publisher= [[Соғыс зерттеу институты]]}}</ref><br>18 тамызда {{байрақ|Украина}} жаулаған көрінді.<ref>{{cite web|publisher= [[Українська правда]] |date= 2024-08-19 |first= Ivashkiv |last= Olena |title= DeepState confirms Ukraine captured 2 more settlements in Russia's Kursk Oblast |url= https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/08/19/7470909/}}</ref><br>10–12 қыркүйек аралығында {{байрақ|Ресей}} даулы деді.<ref>{{Cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-11-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 11, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |date= 2024-09-11 |accessdate= 2024-09-17}}</ref><br>11 қыркүйекте {{байрақ|Ресей}} жауладық деді.<br>13 қыркүйекте {{байрақ|Ресей}} жауладық деп растады.<ref>{{Cite web|url= https://www.understandingwar.org/backgrounder/russian-offensive-campaign-assessment-september-13-2024 |title= Russian Offensive Campaign Assessment, September 13, 2024 |lang= en |work= understandingwar.org |author= Barros, George; Evans, Angelica; Harward, Christina; Bailey, Riley; Zehrung, Haley; Gasparyan, Davit |date= 2024-09-13 |accessdate= 2024-09-17}}</ref><br>13 қыркүйекте {{байрақ|Ресей}} бақылауы расталды. |- |[[Суджа]] |6,036 |[[Суджа ауданы|Суджа]] |{{байрақ|Ресей}} |15 тамыз 2024 |6–14 тамыздай аралығында {{байрақ|Украина}} даулы деді.<ref>{{cite web|publisher= [[Reuters]] |date= 2024-08-07 |title= Ukraine pierces Russian border, triggering fierce clashes |author= Guy, Kelly; Faulconbridge, Lidia |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-keeps-up-air-attacks-russias-kursk-regional-governor-says-2024-08-07/}}</ref><br>15 тамызда {{байрақ|Украина}} жауладық деді.<ref>{{cite web|publisher= [[CNN]] |title= Ukraine captures Russian town of Sudzha as Kyiv’s forces advance, Zelensky says |date= 2024-08-15 |author= Maria Kostenko; Danaher Caitlin; Sophie Tanno |url= https://edition.cnn.com/2024/08/15/europe/kursk-incursion-sudzha-captured-ukraine-intl/index.html}}</ref><ref>{{cite web|publisher= [[The New York Times]] |date= 2024-08-15 |first= Constant |last= Méheut |title= Ukraine Captures Russian Town, Zelensky Says |url= https://www.nytimes.com/2024/08/15/world/europe/russia-ukraine-airfields-kursk.html}}</ref><br>2025 жылғы 12 наурызда {{байрақ|Ресей}} қайтарды. |- |[[Тёткино (Курск облысы)|Тёткино]] |4,223 |[[Глушково ауданы|Глушково]] |{{байрақ|Ресей}} |6 тамыз 2024 |2025 жылғы 15 маусымда {{байрақ|Ресей}} қайтарды. |- |} == Тағы қараңыз == * [[Украинаның уақытша жауланған территориялары]] * [[Ресейдің Украинаға басып кіруі кезіндегі Ресейдегі шайқастар]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Ресейдің Украинаға басып кіруі}} [[Санат:2024 жылғы Ресей]] [[Санат:Курск облысы тарихы]] [[Санат:Ресейдің Украинаға басып кіруі]] b3lmxu5oywbg8ir9vqarpo9ui3n1zff 0 743323 3633921 3633202 2026-07-24T00:52:51Z Nurken 111493 3633921 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Александр Сырский | Шынайы есімі = {{lang-uk|Олександр Сирський}} | Суреті = OleskandrSyrskyiColonelGeneral.jpg | Сурет ені = | Атауы = Ресми портреті, 2021 жыл | Титулы = [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] | Ту = НЗ МО НГШ.svg | Ту2 = Flag of Ukraine.svg | Басқара бастады = 8 ақпан 2024 | Басқаруын аяқтады = 21 шілде 2026 | Президент = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер = [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]<br>[[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]<br>[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | Ізашары = [[Валерий Фёдорович Залужный|Валерий Залужный]] | Ізбасары = [[Михаил Васильевич Драпатый|Михаил Драпатый]] | Титулы_2 = [[Украина Құрлықтағы әскерлері]]нің қолбасшысы | Ту_2 = Standard of Ukrainian GF Commander.png | Ту2_2 = Flag of Ukraine.svg | Басқара бастады_2 = 5 тамыз 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 11 ақпан 2024 | Президент_2 = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер_2 = [[Владимир Борисович Гройсман|Владимир Гройсман]]<br>[[Алексей Валерьевич Гончарук|Алексей Гончарук]]<br>[[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]] | Ізашары_2 = [[Сергей Николаевич Попко|Сергей Попко]] | Ізбасары_2 = [[Александр Алексеевич Павлюк|Александр Павлюк]] | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 26.7.1965 | Туған жері = Новинки, {{туғанжері|Владимир облысы|Владимир облысында}}, [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = 2 | Партиясы = | Білімі = {{ublist |[[Мәскеу жоғары әскери командалық училищесі]] |[[Украина ұлттық қорғаныс университеті]] }} | Мамандығы = | Атағы = [[генерал]] | Қызмет еткен жылдары = 1986 жылдан бастап | Құрамында болды = {{байрақ|КСРО}} (1986–1991)<br>{{байрақ|Украина}} (1991–) | Әскер түрі = {{flagicon image|Ensign of the Ukrainian Ground Forces.svg|border}} [[Украина Құрлықтағы әскерлері]] | Шайқасы = [[Орыс-украин соғысы]] | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар |{{Алтын Жұлдыз ордені (Украина)}} }} {{Қатар |{{Әскери еңбегі үшін крест}} }} {{Қатар |{{I дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{II дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{III дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} }} {{Қатар |{{«Құрмет белгісі» төсбелгісі}} |{{Әскери қызмет ардагері белгісі}} |{{Украина ҚК 10 жыл медалі}} }} {{Қатар |{{Украина ҚК 15 жыл медалі}} |{{I дәрежелі адал қызметі үшін медалі (Украина Қорғаныс министрлігі)}} |{{Даңқ және ар белгісі (Украина бас штабы)}} }} {{Қатар |{{Отанға қажырлы әскери қызметі үшін белгісі}} |{{Украина Қарулы күштері алдындағы қызметі үшін төсбелгісі}} |{{1-дәрежелі Әскери қызметтегі ерлігі үшін медалі}} }} {{Қатар |{{Айбын және ар белгісі}} |{{Жауынгерлік еңбегі үшін медалі}} |{{КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл медалі}} |{{2-дәрежелі Әскери қызметтегі ерлігі үшін медалі}} }} }} [[Генерал]] '''Александр Станиславович Сырский''' ({{lang-uk|Олександр Станіславович Сирський}}; [[26 шілде]] [[1965 жыл|1965]], [[Владимир облысы]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]]) — [[украина]]лық әскери қайраткер. Бұрын ол 2024 жылғы 8 ақпаннан<ref>{{cite web |last= Walker |first= Shaun |title= Volodymyr Zelenskiy fires top Ukraine army commander |url= https://www.theguardian.com/world/2024/feb/08/volodymyr-zelenskiy-fires-top-ukraine-army-commander |publisher= [[The Guardian]] |lang= en |date= 2024-02-08 |accessdate= 2024-02-08}} {{Wayback|url= https://archive.today/20240208170627/https://www.theguardian.com/world/2024/feb/08/volodymyr-zelenskiy-fires-top-ukraine-army-commander |date= 2024-02-08}}</ref> 2026 жылғы 21 шілдеге дейін [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] және 2019 жылдан 2024 жылға дейін [[Украина Құрлықтағы әскерлері]]нің қолбасшысы болды.<ref>{{Cite web|url=https://zhasalash.kz/news/ukraina-armiyasina-zhanadan-tagayindalgan-bas-kolbasshisi-aleksandr-sirskiy-km-2a9901/ |title=Украина армиясына жаңадан тағайындалған бас қолбасшысы Александр Сырский кім? |language=kk |publisher=[[Жаңа Алаш]] |date=2024-02-09 |accessdate=2026-07-22}}</ref> [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] кезінде Сырский [[Киев үшін шайқас (2022)|Киев үшін шайқас]]та қолбасшылық етті. Ол 2022 жылғы қыркүйекте [[Украина шығысындағы қарсы шабуыл (2022)|Харьков қарсы шабуыл]]ында<ref>{{Cite tweet |number=1568576718692093952 |user=DefenceU |title=[...] The Commander of Ukrainian Land Forces, Hero of Ukraine, Colonel General Oleksandr Syrskyi is leading the Ukrainian offensive in this sector. [...] |author=[[Ministry of Defence of Ukraine]] |date=10 September 2022 |access-date= 2022-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220911095421/https://twitter.com/DefenceU/status/1568576718692093952 |archive-date= 2022-09-11 }}</ref> және 2023 жылы [[Бахмут үшін шайқас]]та қолбасшы болды.<ref>{{Cite web |title=Five facts about Oleksandr Syrskyi, Ukraine's new army chief |url=https://www.reuters.com/world/europe/five-facts-about-oleksandr-syrskyi-ukraines-new-army-chief-2024-02-08/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-02-08}}</ref> == Өмірбаяны == === Ерте жылдары және білімі === Сырский 1965 жылғы 26 шілдеде,<ref name="b2" /> [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|кеңестік Ресей]]дің [[Владимир облысы]]ндағы Новинки ауылында,<ref>{{cite news |title= Who is Oleksandr Syrsky, the head of Ukraine's ground forces? |url= https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/06/08/who-is-oleksandr-syrsky-the-head-of-ukraines-ground-forces |publisher= [[The Economist]] |date= 2023-06-08}}</ref> әскерилер отбасында<ref name="MVH">{{cite web|url= https://www.bbc.com/russian/articles/cv274dn0qlno |title= "War mathematician." Who is the new Commander-in-Chief of the Armed Forces of Ukraine Alexander Syrsky |publisher= BBC Russian Service |date= 2024-02-09}}</ref> дүниеге келген. Сырскийдың жанұясы — этникалық [[орыстар]]. 2023 жылғы жағдай бойынша оның ата-анасы мен ағайындысы Ресейде тұрған.<ref name="ria1">{{Cite web|url= https://ria.ru/20240209/vsu-1926284541.html |title= "Его называют мясником". Что станет с ВСУ после ухода Залужного |lang= ru |pubisher= [[РИА Новости]] |date= 2024-02-09}}</ref><ref name="mk1">{{Cite web|lang=ru |url= https://www.mk.ru/politics/2024/02/08/roditeli-novogo-glavkoma-vsu-syrskogo-do-sikh-por-zhivut-v-rossii.html |title= Родители нового главкома ВСУ Сырского до сих пор живут в России |publisher= [[Московский комсомолец]] |date= 2024-02-08}}</ref><ref name="kp1">{{Cite news|lang= ru |url= https://www.kp.ru/daily/27565.5/4889632/ |title= Сырский пробовал перевестись в Российскую армию. Но испугался воевать в Чечне |publisher= [[Комсомольская правда]] |last= Демченко |first= Владимир |date= 2024-02-09 |accessdate= 2024-08-16}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://glavny.tv/svo/zelenskiy-utverdil-ukazy-o-vvode-syrskogo-v-sostav-stavki-i-snbo/ |title= Зеленский утвердил указы о вводе Сырского в состав Ставки и СНБО |first= Иван |last= Березин |date= 2024-02-10 |publisher= Главный региональный}}</ref> 1980 жылы, Сырский 15 жаста болғанда, оның әкесі [[Украин КСР|кеңестік Украина]]ның [[Харьков]] қаласына [[КСРО Қарулы Күштері]] қатарында қызмет етуге жіберілді.<ref name="econ_8_06_2023">{{Cite web|url= https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/06/08/who-is-oleksandr-syrsky-the-head-of-ukraines-ground-forces |title= Who is Oleksandr Syrsky, the head of Ukraine's ground forces? |lang= en |publisher= [[The Economist]] |date= 2023-06-08 |accessdate= 2024-08-17}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230702235236/https://www.economist.com/the-economist-explains/2023/06/08/who-is-oleksandr-syrsky-the-head-of-ukraines-ground-forces |date= 2023-07-02}}</ref> Сырский Харьковтағы орта мектепті бітіріп, Кеңес Одағының жетекші жоғары әскери оқу орны болған [[Мәскеу жоғары әскери командалық училищесі]]не оқуға түсті. 1986 жылы оқуды бітіргеннен кейін Сырский кеңестік артиллериялық корпусқа қызметке орналасты. 1991 жылы Кеңес Одағы тарағанға дейін Сырский Ауғанстанда, Тәжікстанда және Чехословакияда қызмет етті.<ref name=FT_2024-02-08>{{cite web|url= https://www.ft.com/content/021c82ac-bc27-4838-9fb3-0796bda8a2e1 |title= Who is Oleksandr Syrsky, Ukraine's new top military commander? |publisher= [[Financial Times]] |date= 2024-02-08 |accessdate=2024-02-09 |lang= en |author= Christopher Miller; Ben Hall}}</ref> [[КСРО ыдырауы]]нан кейін Сырскийдың [[Чугуев]]тегі әскери бөлімі [[украина]]лық қолбасшылыққа ауыстырылды да, ол тез арада полк командирі лауазымына ([[полковник]] шеніне тең) көтерілді.<ref>{{Cite web|lang= ru |url= https://www.rbc.ua/ukr/news/polkovodets-sirskiy-chim-vidomiy-komanduvach-1664372039.html |title= Полководец Сырский. Чем известен командующий Сухопутными войсками Украины |publisher= [[РБК]]-Украина |date= 2022-09-29 |accessdate= 2022-09-29}} {{Wayback|date= 2022-09-29 |url= https://web.archive.org/web/20220929100523/https://www.rbc.ua/ukr/news/polkovodets-sirskiy-chim-vidomiy-komanduvach-1664372039.html}}</ref> 1996 жылы ол [[Украина ұлттық қорғаныс университеті]]н, 2005 жылы сол университеттің магистратурасын тәмамдаған.<ref>{{Cite web|url= https://www.kyivpost.com/post/27829 |title= Oleksandr Syrsky: A Quick Guide to Ukraine's New Commander-in-Chief |first= Kateryna |last= Zakharchenko |date= 2024-02-09 |publisher= Kyiv Post}}</ref> 2000 жылдардың басында ол [[Белая Церковь]] қаласында орналасқан 72-механикаландырылған бригаданың командирі болып, [[генерал-майор]] шеніне дейін көтерілді.<ref name="b2">{{Cite web|lang= uk |url= https://defence-ua.com/photo/sogodni_svjatkuje_juvilej_komanduvach_suhoputnih_vijsk_zs_ukrajini-42.html |title= Сьогодні святкує ювілей Командувач Сухопутних військ ЗС України |publisher= Defense Express |date= 2020-07-26 |accessdate= 2021-11-23}} {{Wayback|date= 2021-11-23 |url= https://web.archive.org/web/20211123012903/https://defence-ua.com/photo/sogodni_svjatkuje_juvilej_komanduvach_suhoputnih_vijsk_zs_ukrajini-42.html}}</ref> 2007 жылы [[Украина Қарулы күштері]] Бас штабының бастығы — Біріккен Жедел қолбасшысының бірінші орынбасары болып тағайындалды. 2011–2012 жылдары ол Әскери ынтымақтастық және бітімгершілік операциялар бас басқармасының бірінші орынбасары болды.<ref>{{Cite web|url= https://www.kommersant.ru/doc/6495867 |title= «Генерал 200» и «бахмутский мясник»: что известно о новом главкоме ВСУ Александре Сырском |lang= ru |publisher= [[Коммерсантъ]] |date= 2024-02-09 |accessdate= 2024-02-09}}</ref> 2013 жылы ол [[НАТО]]-ның [[Брюссель]]дегі штаб-пәтерінде қызмет етті.<ref name="econ_8_06_2023" /> === Донбастағы соғыс === [[Донбастағы соғыс|Шығыс Украинадағы соғыс]]тың басында ол антитеррорлық операциялар штабының бастығы болды.<ref>{{Cite web|title= Порошенко призначив Олександра Сирського новим командувачем ООС: що про нього відомо |url= https://24tv.ua/oleksandr_sirskiy_noviy_komanduvach_oos_biografiya_sirskogo_n1149628 |accessdate= 2021-12-06 |publisher= 24 Канал |lang= uk |date= 2019-05-06}}</ref> Атап айтқанда, [[Дебальцево ауданындағы шайқастар|Дебальцево шайқасы]] кезінде антитеррорлық операция күштерінің бас қолбасшыларының бірі болды. 2015 жылғы қыста ол Украина Қарулы Күштері Бас штабының бастығы [[Віктор Миколайович Муженко|Віктор Муженко]]мен бірге қалаға барған. Ол [[Углегорск (Украина)|Углегорск]]ідегі, [[Редкодуб (Шахтёрск ауданы)|Редкодуб]] ауылындағы шайқастарды және [[Логвиново (Донецк облысы)|Логвиново]]ны қайтарып алу әрекетін сәтсіз жүргізді. Ол сондай-ақ Дебальцеводан украин әскерін шығаруды үйлестірді.<ref name="auto1">{{Cite news|title= Новий командир на Донбасі: що відомо про генерала Сирського |lang= uk |publisher= [[BBC News]] Україна |url= https://www.bbc.com/ukrainian/news-48175947 |accessdate= 2021-12-06}}</ref> Александр Сырский ІІІ дәрежелі [[Богдан Хмельницкий ордені (Украина)|Богдан Хмельницкий ордені]]мен марапатталып, Дебальцево шайқасында көрсеткен ерлігі үшін кейін [[генерал-лейтенант]] шенін алды.<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №144/2015 |url= https://www.president.gov.ua/documents/1442015-18629 |accessdate= 2021-12-06 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref><ref name="auto1"/> 2016 жылы ол Донбастағы түрлі украиналық қауіпсіздік күштерінің жедел әрекеттерін үйлестіретін Украина Қарулы Күштерінің Біріккен жедел штабын басқарды. 2017 жылы ол Украинаның шығысындағы бүкіл антитеррорлық операцияның қолбасшысы болды. Кейінірек оның орнын Біріккен күштер операциясы ауыстырды.<ref>{{Cite web|date= 2019-05-06 |title= Операцію Об'єднаних сил замість Наєва очолив Сирський – Новинарня |url= https://novynarnia.com/2019/05/06/zamist-nayeva-ocholiv-sirskiiy/ |accessdate= 2021-12-06 |work= novynarnia.com |lang= uk}}</ref><ref>{{Cite web|title= Призначення нового командуючого ООС генерала Сирського: хто він і що це означає? |url= https://www.ukrinform.ua/rubric-polytics/2695548-priznacenna-novogo-komanduucogo-oos-generala-sirskogo-hto-vin-i-so-ce-oznacae.html |accessdate= 2021-12-06 |work= ukrinform.ua |date= 2019-05-07 |lang= uk}}</ref> 2019 жылғы 5 тамызда Сырский Қарулы Күштерге бағынышты [[Украина Құрлықтағы әскерлері]]нің қолбасшысы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №578/2019 |url= https://www.president.gov.ua/documents/5782019-28925 |accessdate= 2021-12-06 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref><ref>{{Cite web|title= Олександр Сирський, командувач Сухопутних військ ЗСУ, генерал-полковник |url= https://www.ukrinform.ua/rubric-ato/3300714-oleksandr-sirskij-komanduvac-suhoputnih-vijsk-zsu-generalpolkovnik.html |accessdate= 2021-12-06 |work= ukrinform.ua |lang= uk}}</ref> 2020 жылғы 23 тамызда оған [[генерал-полковник]] шені берілді.<ref name="colonelgeneral">{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №346/2020 |url= https://www.president.gov.ua/documents/3462020-34785 |accessdate= 2022-09-11 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref> === Ресейдің Украинаға басып кіруі === [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] барысында Сырский [[Киев үшін шайқас (2022)|Киев қорғанысы]]н өз қолына алған адамдардың бірі болып, соған басшылық етті.<ref>{{Cite news |author= Sonne, Paul; Khurshudyan, Isabelle |date= 2022-08-24 |title= Battle for Kyiv: Ukrainian valor, Russian blunders combined to save the capital |url= https://www.washingtonpost.com/national-security/interactive/2022/kyiv-battle-ukraine-survival/ |accessdate= 2022-09-27 |publisher= [[The Washington Post]]}}</ref> 2022 жылғы сәуірде Сырскийға еңбегі үшін [[Украина батыры]] атағы берілді. 2022 жылғы қыркүйекте Сырский сәтті болған [[Украина шығысындағы қарсы шабуыл (2022)|Харьковтағы қарсы шабуыл]]дың архитекторы болды деп хабарлады.<ref>{{cite web |url= https://observador.pt/2022/09/11/oleksandr-syrskyi-o-coronel-general-que-esta-a-orquestrar-a-contraofensiva-na-ucrania |title= Oleksandr Syrskyi, o coronel-general que está a orquestrar a contraofensiva na Ucrânia |lang= pt |date= 2022-09-11}}</ref><ref>{{cite news |url= https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-09-10/russian-forces-flee-as-ukrainian-army-makes-swift-eastern-push |title= Russia Confirms Flight of Troops from Ukraine's Kharkiv Area |lang= en |work= Bloomberg.com |date= 2022-09-10 |accessdate= 2024-02-17}}</ref> Соғыс кезінде Сырский [[Бахмут үшін шайқас]] кезінде украиналықтардың елеулі шығындарына әкелген кеңестік үлгідегі қанды әскери тактиканы ұстанғаны үшін сынға ұшырады<ref name=politico>{{cite web |title= Zaluzhny is out, the 'butcher' is in |publisher= [[Politico]] |date= 2024-02-08 |url= https://www.politico.com/newsletters/national-security-daily/2024/02/08/zaluzhny-is-out-the-butcher-is-in-00140206 |accessdate= 2023-02-09}}</ref> және «Генерал 200» деген лақап атқа ие болды (Кеңес әскери кодексіндегі әскерилердің өлімін білдіретін [[Груз 200]] кодтық сөзіне сілтемесі).<ref name=politico/> 2024 жылғы 8 ақпанда [[Украина президенті]] [[Володимир Олександрович Зеленський|Володимир Зеленський]] Залужный мен Зеленский арасындағы келіспеушілік туралы бірнеше айға созылған жорамалдардан кейін [[Валерій Федорович Залужний|Валерій Залужний]]ны Украина Қарулы күштерінің бас қолбасшысы лауазымынан алып тастап, орнына Сырскийды тағайындады.<ref>{{cite news|title= Ukraine replaces army chief in shakeup at difficult time in war with Russia |url= https://www.reuters.com/world/europe/ukraines-zelenskiy-says-time-has-come-changes-top-military-2024-02-08/ |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-02-08}}</ref> 2024 жылғы 17 ақпанда Александр Сырский бас қолбасшы ретіндегі өзінің алғашқы маңызды шешімін жасады; ол «қоршауға алынбау және қызмет көрсету персоналының өмірі мен денсаулығын сақтау» үшін Украина әскерлерін [[Авдеевка үшін шайқастар (2022—2024)|Авдеевка]]дан «оңайлы шептерге» толығымен шығаруды бұйырды. Сол жылғы 28 сәуірде ол Украина күштерінің [[Донецк облысы]]ндағы [[Бердычи]], [[Семёновка (Покровск ауданы)|Семёновка]] және [[Новомихайловка (Покровск ауданы)|Новомихайловка]] ауылдарынан позициялардың жарамсыз болуына байланысты шегінгенін хабарлады.<ref>{{cite news |first= Kateryna |last= Hodunova |title= Syrskyi: Ukrainian forces retreat from 3 villages in Donetsk Oblast |url= https://kyivindependent.com/syrskyi-ukrainian-forces-retreat-to-west-from-berdychi-semenivka-novomykhailivka-in-donetsk-oblast/ |date= 2024-04-28 |accessdate= 2024-04-28 |publisher= The Kyiv Independent}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/europe/kyivs-top-general-says-fighting-east-ukraine-worsens-troops-fall-back-2024-04-28 |title= Ukraine pulls back from three villages in east, Zelenskiy pleads for weapons |publisher= [[Reuters]] |date= 2024-04-28 |accessdate= 2024-04-28 |lang= en |author= Dan Peleschuk; Tom Balmforth}}</ref> 2024 жылғы 24 шілдеде британдық газетке берген сұхбатында Сырский Украина «1991 жылғы халықаралық мойындалған шекараларға жету үшін қолдан келгеннің бәрін жасауға» бел буатынын айтты.<ref name="tg1">{{cite news |url= https://www.theguardian.com/world/article/2024/jul/24/i-know-we-will-win-and-how-ukraines-top-general-on-turning-the-tables-against-russia |title= 'I know we will win – and how': Ukraine's top general on turning the tables against Russia |publisher= The Guardian |author= Harding, Luke; Mamo, Alessio}}</ref> == Өз өмірі == Сырскийдың украин әйелі<ref name="auto">{{Cite web|url= https://78.ru/articles/2024-02-09/volochitsya-za-rossiyankami-i-pryachet-sina-ot-voini-stidnie-fakti-o-glavkome-vsu-sirskom |title= Волочится за россиянками и прячет сына от войны: стыдные факты о главкоме ВСУ Сырском |publisher= 78.ru |date= 2024-02-09}}</ref> және екі ұл баласы бар. Олардың бірі асырып алынған және [[Аустралия]]да тұрады.<ref>{{Cite web|url= https://ug.tsargrad.tv/articles/idi-ty-nahren-podlec-syn-novogo-glavkoma-vsu-syrskogo-ne-obshhaetsja-s-otcom_958714 |title= "Иди ты нахрен, подлец": сын нового главкома ВСУ Сырского не общается с отцом |date= 2024-02-10 |publisher= ug.tsargrad.tv}}</ref><ref name="auto"/> == Әскери атақтары == * [[Генерал-майор]] (20 тамыз 2009)<ref>{{Cite web |title= Про присвоєння військових звань |url= https://zakon.rada.gov.ua/go/645/2009 |accessdate= 2023-07-14 |publisher= [[Верховна Рада]]ның ресми сайты |lang= uk}}</ref> * [[Генерал-лейтенант]] (5 желтоқсан 2016)<ref>{{Cite web |title= Про присвоєння військових звань |url= https://zakon.rada.gov.ua/go/541/2016 |accessdate= 2023-07-14 |publisher= [[Верховна Рада]]ның ресми сайты |lang= uk}}</ref> * [[Генерал-полковник]] (23 тамыз 2020)<ref name="colonelgeneral" /> * [[Генерал]] (24 тамыз 2024)<ref name=":0"> {{https://www.president.gov.ua/documents/5802024-51893}}</ref> == Марапаттары == * 3-дәрежелі [[Богдан Хмельницкий ордені (Украина)|Богдан Хмельницкий ордені]] (14 наурыз 2015);<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №144/2015 |url= https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/144/2015#Text |accessdate= 2022-09-11 |work= GOV.UA |lang= uk}}</ref> * 2-дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (18 наурыз 2022);<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №145/2022 |url= https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/145/2022#Text |accessdate= 2022-09-11 |work= GOV.UA |lang= uk}}</ref> * [[Украина батыры]] (5 сәуір 2022);<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №213/2022 |url= https://www.president.gov.ua/documents/5332022-42029 |accessdate= 2022-09-11 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref> * [[Әскери еңбегі үшін крест]] (27 шілде 2022);<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №533/2022 |url= https://www.president.gov.ua/documents/5332022-43469 |accessdate= 2022-09-11 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref> * 1-дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (11 желтоқсан 2022).<ref>{{Cite web|title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №861/2022 |url= https://www.president.gov.ua/documents/8612022-45249 |accessdate= 2023-07-01 |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |lang= uk}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Сырский, Александр Станиславович}} [[Санат:Мәскеу жоғары әскери командалық училищесі түлектері]] [[Санат:Украина ұлттық қорғаныс университеті түлектері]] [[Санат:Генерал-полковниктер (Украина)]] [[Санат:Украина Құрлықтағы әскерлерінің қолбасшылары]] [[Санат:Украина шығысындағы әскери қақтығыс қатысушылары]] [[Санат:Ресейдің басып кіруінен Украина қорғанысы қатысушылары (2022)]] [[Санат:Әскери ғылымдардың кандидаттары]] [[Санат:Украина Қарулы Күштерінің бас қолбасшылары]] 0btvtljp362vzlo2dsjos50xq3pxe9o 0 743536 3633918 3603382 2026-07-24T00:44:13Z Nurken 111493 3633918 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Эдуард Москалёв | Шынайы есімі = Едуард Москальов | Суреті = Eduard Moskaliov 2018 (cropped).jpg | Сурет ені = | Атауы = Москалёв, 2018 жыл | Титулы = [[Украинаның Курск облысын басып алуы|Курск облысы әскери комендатурасының басшысы]] | Ту = Military Commandant’s Office in Russia.png | Ту2 = Flag of Ukraine.svg | Президент = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Басқара бастады = 15 тамыз 2024 | Басқаруын аяқтады = наурыз 2025 | Ізашары = ''лауазымы құрылды'' | Ізбасары = ''лауазымы ыдырады'' | Титулы_2 = | Ту_2 = | Ту2_2 = | Реті_2 = | Басқара бастады_2 = | Басқаруын аяқтады_2 = | Ізашары_2 = | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = | Ту_3 = | Ту2_3 = | Реті_3 = | Басқара бастады_3 = | Басқаруын аяқтады_3 = | Ізашары_3 = | Ізбасары_3 = | Туған күні = 22.12.1973 | Туған жері = {{туғанжері|Одесса|Одессада}}, [[Одесса облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<ref>{{Cite web |date=2024-08-15 |title=Що відомо про генерала Москальова, першого коменданта Суджі |url=https://kyiv24.news/news/ukrayinskyj-kerivnyk-na-terytoriyi-rf-shho-vidomo-pro-generala-moskalova-pershogo-komendanta-sudzhi |accessdate=2025-11-29 |publisher=КИЇВ24 |language=uk}}</ref> | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = | Партиясы = | Білімі = | Мамандығы = | Қолтаңбасы = | Сайты = | Құрамында болды = {{байрақ|Украина}} | Әскер түрі = {{flagicon image|Ensign of the Ukrainian Ground Forces.svg|border}} [[Украина Құрлықтағы әскерлері]] | Атағы = [[генерал-майор]] | Басқарды = * [[Шығыс оперативтік қолбасшылығы]] * [[Біріккен күштер операциясы]] * [[Украинаның Курск облысын басып алуы]] | Шайқасы = [[Орыс-украин соғысы]]<br>∟[[Донбастағы соғыс]]<br>∟[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] | Commons = Eduard Moskaliov | Марапаттары = {{Қатар |{{II дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{III дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} }} }} [[Генерал-майор]] '''Эдуард Михайлович Москалёв''' ({{lang-uk|Едуард Михайлович Москальов}}; [[22 желтоқсан]] [[1973 жыл|1973]],<ref>{{Cite web|url= https://www.volunteer.su/content/moskalyov-eduard-mihaylovich#:~:text=Москалёв%20Эдуард%20Михайлович.%2022.12.1973.%20ФИО%20на%20русском: |title= Москалёв Эдуард Михайлович {{!}} Независимый информационный центр «Волонтер» |work= www.volunteer.su |accessdate= 2023-03-04}} {{Wayback|date= 2023-03-04 |url= https://web.archive.org/web/20230304133230/https://www.volunteer.su/content/moskalyov-eduard-mihaylovich#:~:text=Москалёв%20Эдуард%20Михайлович.%2022.12.1973.%20ФИО%20на%20русском:}}</ref> [[Одесса]]) — украиналық әскери қайраткер және [[Шығыс оперативтік қолбасшылығы]]ның басшысы,<ref>{{Cite web|url= https://dn.gov.ua/ua/news/u-mariupoli-viznacheni-peremozhci-5-go-sezonu-chempionatu-ukrayini-z-futbolu-ligi-uchasnikiv-ato-divizionu-shid |title= У Маріуполі визначені переможці 5-го сезону чемпіонату України з футболу Ліги учасників АТО дивізіону «Схід» |work= dn.gov.ua |accessdate= 2019-12-06}}</ref> [[Орыс-украин соғысы]]на қатысуда. 2012 жылы [[Десна (оқу орталығы)|Құрлықтағы әскерлердің 169-оқу орталығы]]ндағы {{iw|300-танк оқу полкі|300-танк оқу полкіне|ru|300-й учебный танковый полк}} басшылық етті.<ref name="bbc">{{Cite web|url= https://www.bbc.com/russian/articles/cr40nqyppe1o |title= Комендант Москалев. Кого Киев назначил руководить захваченной территорией Курской области |lang= ru |author= Святослав Хоменко |publisher= [[BBC News]] |date= 2024-08-16 |accessdate= 2024-08-17}}</ref> 2022 жылғы 15 наурыздан 2023 жылғы 26 ақпанға дейін [[Біріккен күштер операциясы]]на қолбасшы болды.<ref>{{Cite web|lang= ru |url= https://www.rbc.ua/ukr/news/zelenskiy-naznachil-novogo-komanduyushchego-1647354951.html |title= Зеленський призначив нового командувача ООС |lang= uk |publisher= [[РБК]]-Украина |accessdate= 2022-03-15}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220315184905/https://www.rbc.ua/ukr/news/zelenskiy-naznachil-novogo-komanduyushchego-1647354951.html |date= 2022-03-15}}</ref> 2024 жылғы тамызда Москалёв [[Курск облысындағы шайқастар (2024 жылдан)|Курск облысына басып кіруі]] кезіндегі Украина басып алған [[Украинаның Курск облысын басып алуы|Курск облысының әскери коменданты]] болып тағайындалды.<ref name="bbc" /> == Марапаттары == * II дәрежелі [[Богдан Хмельницкий ордені (Украина)|Богдан Хмельницкий ордені]] (19 наурыз 2022);<ref>{{Cite web|url= https://www.president.gov.ua/documents/1492022-41749 |title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №149/2022. Про відзначення державними нагородами України |lang= uk |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |date= 2022-03-19 |accessdate= 2024-08-23}}</ref> * III дәрежелі [[Богдан Хмельницкий ордені (Украина)|Богдан Хмельницкий ордені]] (29 қыркүйек 2014).<ref>{{Cite web|url= https://www.president.gov.ua/documents/7472014-17711 |title= УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №747/2014. Про відзначення державними нагородами України |lang= uk |publisher= [[Украина президенті]]нің ресми сайты |date= 2014-09-29 |accessdate= 2024-08-23}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Москалёв, Эдуард Михайлович}} [[Санат:Украинада туғандар]] [[Санат:Украина әскерилері]] [[Санат:Украина саясаткерлері]] [[Санат:Ресейдің басып кіруінен Украина қорғанысы қатысушылары (2022)]] [[Санат:Генерал-майорлар (Украина)]] t7dl8sjhl166mocese7ugpu6c4knvlo 0 746540 3633935 3631114 2026-07-24T05:09:55Z QazNorth 168872 /* Тізім */ 3633935 wikitext text/x-wiki Бұл тізімде Қазақстанның президенті '''[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]тың жасаған халықаралық сапарлары''' көрсетілген. [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] [[Ресей]]ге 18, [[Қырғызстан]]ға 7 рет сапар жасаған. [[Қытай]], [[Біріккен Араб Әмірліктері|АӘБ]], [[Тәжікстан]], [[Түркия]], [[Өзбекстан]]ға 4 рет, [[Әзірбайжан|Әзербайжан]], [[Германия]] және [[АҚШ]]-қа 3 рет сапар жасады. Ең азы [[Армения]], [[Қатар]] және [[Сауд Арабиясы]]на 2 рет сапар жасады. 2022 жылы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] 14 елге 24 рет барып рекорды қойды.<ref> https://www.lada.kz/kazakhstan-news/120728-5-let-u-shturvala-skolko-zarubezhnyh-poezdok-sovershil-tokaev-v-kachestve-prezidenta.html</ref> [[Сурет:P20251106DT-0134 President Donald Trump meets with President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev in the Oval Office.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Дональд Трамп]] Ақүйде, 6 қараша 2025]] [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev and Vladimir Putin (2019-04-03) 08.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] Кремльде өткен баспасөз мәслихатында.]] [[Сурет:Zelenskyi and Tokaev.jpg|thumb|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] пен [[Володимир Олександрович Зеленський|Владимир Зеленский]] БҰҰ Бас кеңсесінде, [[Нью-Йорк]].]] == Тізім == {| class="wikitable" |- ! Күні !! Ел !! Қала !! Сапар түрі |- | 3-4 сәуір 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-putinym-v-moskve-366428/ |date=3 апреля 2019|title= Токаев встретился с Путиным в Москве |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- | 14-15 сәуір 2019 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{cite web|url= https://ru.sputnik.kz/amp/20190414/tokaev-uzbekistan-vizit-9827342.html |title= Токаев прибыл с государственным визитом в Ташкент |author=|date= 2019-04-14 |work= ru.sputnik.kz |publisher=|accessdate=2024-11-05|lang=ru}}</ref> |- | 13-14 маусым 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>[https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-shanhai-yntymaktastyk-uiymynyn-sammitine-katysu-ushin-bishkek-kalasyna-keldi Қазақстан Президенті Шанхай Ынтымақтастық Ұйымының саммитіне қатысу үшін Бішкек қаласына келді]</ref> |- | 14-15 маусым 2019 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> [https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-aziyadagy-ozara-is-kimyl-zhane-senim-sharalary-zhonindegi-kenestin-v-sammitine-katysu-ushin-dushan Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің V саммитіне қатысу үшін Душанбе қаласына келді]</ref> |- | 11-12 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] мен [[Ханчжоу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-vstretilsya-s-premerom-gosudarstvennogo-soveta-knr-li-kecyanom</ref> |- | 23 қыркүйек 2019 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/memleket-basshysy-aksh-tyn-sayasi-zhane-sarapshy-top-okilderimen-kezdesu-otkizdi</ref> |- | 1 қазан 2019 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.tengrinews.kz/kazakhstan_news/toqaev-armeniiaga-keldi-301467/</ref> |- | 3 қазан 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4988694-to-aev-sochige-keld.html</ref> |- | 11 қазан 2019 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsia-s-prezidentom-turkmenistana-381355/</ref> |- || 7 қараша 2019 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Омбы]] || Жұмыс сапары<ref>https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241226041957/https://demo.akorda.kz/ru/events/international_community/foreign_visits/prezidenty-kazahstana-i-rossii-provedut-vstrechu-v-omske |date=2024-12-26 }}</ref> |- || 27–28 қараша 2019 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://azh.kz/kz/news/view/43431</ref> |- || 5–6 желтоқсан 2019 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/4997749-asym-zhomart-to-aev-germaniya-a-bardy.html</ref> |- || 28–29 қаңтар 2020 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5004451-to-aev-b-r-kken-arab-m-rl-kter-ne-resmi.html</ref> |- || 15 ақпан 2020 || {{Байрақ|Германия}} || [[Мюнхен]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/events/international_community/foreign_visits/kasym-zhomart-tokaev-kauipsizdik-zhonindegi-56-shy-myunhen-konferenciyasynyn-resmi-ashylu-rasimine-katysty</ref> |- || 24 маусым 2020 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://inbusiness.kz/kz/news/kasym-zhomart-tokaev-maskeuge-zhumys-saparymen-bardy</ref> |- || 19–20 мамыр 2021 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-tazhikstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-ekizhakty-kelissoz-otkizdi-20494</ref> |- || 5 тамыз 2021 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-elderi-basshylarynyn-konsultativtik-kezdesuine-katysty-672755</ref> |- || 16–18 тамыз 2021 || {{Байрақ|Корея Республикасы}} || [[Сеул]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://kaz.zakon.kz/redaktsiia-zakonkz/5079403-to-aev-seuldeg-otan-sh-n-shey-t-bol.html</ref> |- || 21 тамыз 2021 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/vstrecha-s-prezidentom-rossiyskoy-federacii-vladimirom-putinym-217177</ref> |- || 10–11 мамыр 2022 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kasyim-jomart-tokaev-priletel-v-turtsiyu-468283/</ref> |- || 15 мамыр 2022 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kasyim-jomart-tokaev-vstretilsya-s-prezidentom-oae-468633/</ref> |- || 16 мамыр 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/ru/kasym-zhomart-tokaev-provel-vstrechu-s-prezidentom-rossii-vladimirom-putinym-1642354</ref> |- || 17 маусым 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-peterburg-halykaralyk-ekonomikalyk-forumynyn-25-zhyldygyna-arnalgan-zhiynga-katysty-1754832</ref> |- || 19 маусым 2022 || {{Байрақ|Иран}} || [[Тегеран]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-iran-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-195491</ref> |- || 21 маусым 2022 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-2153456</ref> |- || 29 маусым 2022 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Түрікменбашы]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-turikmenstan-prezidenti-serdar-berdimuhamedovpen-kezdesti-295469</ref> |- || 21 шілде 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylarynyn-iv-konsultativtik-kezdesuinde-soylegen-sozi-2163942</ref> |- || 24 шілде 2022 || {{Байрақ|Сауд Арабиясы}} || [[Жидда]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-men-saud-arabiyasynyn-tak-murageri-kelissoz-zhurgizdi-2465943</ref> |- || 18 тамыз 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Сочи]] || Жұмыс сапары<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-pribyil-v-sochi-475833/</ref> |- || 24 тамыз 2022 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-ilham-aliev-keneytilgen-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-2474643</ref> |- || 15–16 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-shanhay-yntymaktastyk-uyymyna-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-168386</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2022 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-birikken-ulttar-uyymy-bas-assambleyasynyn-77-sessiyasy-zhalpy-debattarynda-soz-soyledi-2082726</ref> |- || 23 қараша 2022 || {{Байрақ|Армения}} || [[Ереван]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-sessiyasyna-katysty-2310530</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-resey-federaciyasynyn-prezidenti-vladimir-putinmen-kezdesti-28104031</ref> |- || 29 қараша 2022 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/birlesken-malimdeme-30103621</ref> |- || 9 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref> https://orda.kz/tokaev-pribyl-s-rabochim-vizitom-v-bishkek/</ref> |- || 22 желтоқсан 2022 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || Мемлекеттік сапар<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-men-ozbekstan-prezidentteri-shagyn-kuramda-kelissoz-zhurgizdi-22113913</ref> |- || 9 мамыр 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-9471</ref> |- || 17–19 мамыр 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Сиань]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-kasym-zhomart-tokaev-pen-khr-toragasy-si-czinpin-kelissoz-zhurgizdi-174406</ref> |- || 2 маусым 2023 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Шолпаната]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-memleketteri-basshylary-men-europalyk-kenes-prezidentinin-ekinshi-kezdesuine-katysty-254251</ref> |- || 3 маусым 2023 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-turkiya-prezidenti-rezhep-tayip-erdogandy-ulyktau-rasimine-katysty-352826</ref> |- || 21–24 тамыз 2023 || {{Байрақ|Вьетнам}} || [[Ханой]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-respublikasynyn-prezidenti-kk-tokaevtyn-vetnam-socialistik-respublikasyna-resmi-saparynyn-korytyndylary-turaly-birlesken-kommyunike-2172826</ref> |- || 14–15 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ekspo-ortalyk-aziya-2023-kormesine-bardy-1485023</ref> |- || 19–21 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-aksh-memleketteri-basshylarynyn-sammitine-katysty-208393</ref> |- || 28–29 қыркүйек 2023 || {{Байрақ|Германия}} || [[Берлин]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-berlin-global-dialogue-forumynda-soz-soyledi-2885636</ref> |- || 17–18 қазан 2023 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-khr-toragasy-si-czinpinmen-kelissoz-zhurgizdi-1792321</ref> |- || 25-26 желтоқсан 2023 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-25111918</ref> |- || 19 қаңтар 2024 || {{Байрақ|Ватикан}} || [[Ватикан]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-vstretilsya-s-papoy-rimskim-v-vatikane-523702/</ref> |- || 13-14 ақпан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-katar-memleketinin-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kelissoz-zhurgizdi-1411032</ref> |- || 21 ақпан 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Қазан (қала)|Қазан]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-bolashaktyn-oyyndary-halykaralyk-turnirinin-ashylu-rasimine-katysty-2115628</ref> |- || 11-12 наурыз 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-posetit-s-gosudarstvennyim-vizitom-azerbaydjan-528756/</ref> |- || 5 сәуір 2024 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Хиуа]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-hiua-kalasynyn-tarihi-oryndaryn-aralap-kordi-534114</ref> |- || 9 мамыр 2024 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref> https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-arnalgan-askeri-paradka-bardy-94744</ref> |- || 22-24 мамыр 2024 || {{Байрақ|Сингапур}} || [[Сингапур]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-singapur-535970/</ref> |- || 28 қазан 2024 || {{Байрақ|Моңғолия}} || [[Ұланбатыр]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite|title= Президент Токаев посетит Монголию |url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-tokaev-posetit-mongoliyu-552070/|accessdate=28 қазан 2024|lang=ru|work= tengrinews.kz}}</ref> |- || 4 қараша 2024 || {{Байрақ|Франция}} || [[Париж]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref> {{Cite web|url= https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/prezident-kazahstana-kasyim-jomart-tokaev-pribyil-frantsiyu-552861/ |title= Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев прибыл во Францию |lang= ru |work= tengrinews.kz |accessdate= 5 қараша 2024}} </ref> |- |6 қараша 2024 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/tokaev-priletel-v-kyirgyizstan-553100/|title=Токаев прилетел в Кыргызстан|lang= ru |work= tengrinews.kz|date=2024-11-06|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |11-12 қараша 2024 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Баку]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-bakudegi-duniezhuzilik-klimat-sammitinde-soz-soyledi-121015|title=Қазақстан Президенті Бакудегі Дүниежүзілік климат саммитінде сөз сөйледі|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|date=2024-11-12|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |18-19 қараша 2024 || {{Байрақ|Сербия}} || [[Белград]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/politika/6456859-kasymzhomart-tokaev-pribyl-s-ofitsialnym-vizitom-v-serbiyu.html|title=Касым-Жомарт Токаев прибыл с официальным визитом в Сербию|lang= ru |work= zakon.kz |date=2024-11-18|accessdate= 2024-11-19}}</ref> |- |20-21 қараша 2024 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url=https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-budapeshtte-viktor-orbanmen-kelissoz-zhurgizdi-21101540|title=Қасым-Жомарт Тоқаев Будапештте Виктор Орбанмен келіссөз жүргізді|date=2024-11-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- |6-7 желтоқсан 2024 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url=https://akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-doha-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-7115429|title= Қасым-Жомарт Тоқаев Доха форумының панельдік сессиясына қатысты |date=2024-12-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 13 қаңтар 2025 || {{Байрақ|БАӘ}} || [[Абу-Даби]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-baa-prezidenti-sheyh-muhammed-ben-zaid-al-nahayanmen-kezdesti-130596 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев БАӘ Президенті шейх Мұхаммед бен Заид Әл Нахаянмен кездесті |date=2025-01-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-02-10}}</ref> |- || 4 сәуір 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Самарқан]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-ortalyk-aziya-europa-odagy-sammitine-katysty-43589 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев «Орталық Азия – Еуропа Одағы» саммитіне қатысты |date=2025-04-04|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9 мамыр 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-zhenis-kunine-oray-uyymdastyrylgan-askeri-paradka-bardy-944516 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Жеңіс күніне орай ұйымдастырылған әскери парадқа барды |date=2025-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- |21 мамыр 2025 || {{Байрақ|Мажарстан}} || [[Будапешт]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-beyresmi-sammitine-katysty-214377 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының бейресми саммитіне қатысты |date=2025-05-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 28–30 шілде 2025 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анкара]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-rezhep-tayip-erdogan-kelissoz-zhurgizdi-2965637 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Режеп Тайип Ердоған келіссөз жүргізді |date=2025-07-29|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21–22 тамыз 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-pen-sadyr-zhaparov-kelissoz-zhurgizdi-22765 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев пен Садыр Жапаров келіссөз жүргізді |date=2025-08-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 31 тамыз–3 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Тяньцзинь]] мен [[Бейжің]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-shyu-ga-mushe-memleketter-basshylary-kenesinin-otyrysynda-soz-soyledi-184139 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі |date=2025-09-01|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 21-24 қыркүйек 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Нью-Йорк]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-cameco-korporaciyasynyn-prezidenti-tim-gitceldi-kabyldady-2184133 |title= Мемлекет басшысы Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцельді қабылдады |date=2025-09-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- || 6-7 қазан 2025 || {{Байрақ|Әзербайжан}} || [[Габала]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-turki-memleketteri-uyymynyn-hii-sammitinde-soz-soyledi-791141 |title= Президент Түркі мемлекеттері ұйымының ХІІ саммитінде сөз сөйледі |date=2025-10-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 9-10 қазан 2025 || {{Байрақ|Тәжікстан}} || [[Душанбе]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-tazhikstan-prezidenti-emomali-rahmonmen-kezdesu-otkizdi-995055 |title= Мемлекет басшысы Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонмен кездесу өткізді |date=2025-10-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 6-7 қараша 2025 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-aksh-prezidenti-donald-tramppen-kelissoz-zhurgizdi-7105122 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамппен келіссөз жүргізді |date=2025-11-07|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 11-12 қараша 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaevtyn-resey-federaciyasyna-memlekettik-sapary-bastaldy-11105558 |title= Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ресей Федерациясына мемлекеттік сапары басталды |date=2025-11-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2025-11-13}}</ref> |- | 15-16 қараша 2025 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Ташкент]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ozbekstan-prezidenti-shavkat-mirziyoevpen-kelissoz-zhurgizdi-1510570 |title= Мемлекет басшысы Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен келіссөз жүргізді |date=2025-11-15|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 26-27 қараша 2025 || {{Байрақ|Қырғызстан}} || [[Бішкек]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-ukshu-uzhymdyk-kauipsizdik-kenesinin-otyrysyna-katysty-27101134 |title= Мемлекет басшысы ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты |date=2025-11-27|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 11-12 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Түрікменстан}} || [[Ашхабад]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-ashhabad-kalasyna-bardy-11112150 |title= Президент Ашхабад қаласына барды |date=2025-12-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 18-20 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Жапония}} || [[Токио]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-zhaponiya-imperatory-naruhitomen-kezdesti-18115114 |title= Мемлекет басшысы Жапония Императоры Нарухитомен кездесті |date=2025-12-18|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 21-22 желтоқсан 2025 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Санкт-Петербург]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-zhogary-euraziyalyk-ekonomikalyk-kenestin-shagyn-kuramdagy-otyrysyna-katysty-21113112 |title= Президент Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің шағын құрамдағы отырысына қатысты |date=2025-12-21|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 22 қаңтар 2026 || {{Байрақ|Швейцария}} || [[Давос]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-beybitshilik-kenesinin-zhargysyna-kol-koydy-2202512 |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің Жарғысына қол қойды |date=2026-01-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 3-4 ақпан 2026 || {{Байрақ|Пәкістан}} || [[Исламабад]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/prezident-kasym-zhomart-tokaev-pakistanga-memlekettik-saparmen-bardy-311934/ |title= Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Пәкістанға мемлекеттік сапармен барды |date=2026-02-03|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-09}}</ref> |- | 19-20 ақпан 2026 || {{Байрақ|АҚШ}} || [[Вашингтон]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-vashingtonda-otandastarymyzben-kezdesti-1911146 |title= Мемлекет басшысы Вашингтонда отандастарымызбен кездесті |date=2026-02-19|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-02-19}}</ref> |- | 11 сәуір 2026 || {{Байрақ|Өзбекстан}} || [[Бұхара]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-kasym-zhomart-tokaev-ozbekstanga-zhumys-saparymen-bardy-1135714 |title= Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстанға жұмыс сапарымен барды |date=2026-04-11|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-11}}</ref> |- | 17 сәуір 2026 || {{Байрақ|Түркия}} || [[Анталия]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-antaliya-diplomatiyalyk-forumynyn-paneldik-sessiyasyna-katysty-173471 |title= Мемлекет басшысы Анталия дипломатиялық форумының панелдік сессиясына қатысты |date=2026-04-17|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-04-17}}</ref> |- | 9 мамыр 2026 || {{Байрақ|Ресей}} || [[Мәскеу]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-vladimir-putinmen-kezdesu-otkizdi-94455 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинмен кездесу өткізді |date=2026-05-09|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-05-09}}</ref> |- | 22–24 маусым 2026 || {{Байрақ|Бельгия}} || [[Брюссель]] || [[Мемлекеттік сапар]]<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysy-belgiyada-turatyn-otandastarmen-kezdesti-2252846 |title= Мемлекет басшысы Бельгияда тұратын отандастармен кездесті |date=2026-06-22|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-06-22}}</ref> |- | 13 шілде 2026 || {{Байрақ|Катар}} || [[Доһа]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web |url=https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-prezidenti-katar-amiri-sheyh-tamim-ben-hamad-al-tanimen-kezdesti-1362747 |title=Қазақстан Президенті Қатар Әмірі шейх Тәмим бен Хамад Әл Тәнимен кездесті |date=2026-07-13|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-13}}</ref> |- | 15–17 шілде 2026 || {{Байрақ|Қытай}} || [[Шанхай]] || Жұмыс сапары<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-kytaydyn-zhetekshi-kompaniyalary-basshylarymen-kezdesti-166319 |title= Қасым-Жомарт Тоқаев Қытайдың жетекші компаниялары басшыларымен кездесті |date=2026-07-16|lang=kz|work=[[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты|accessdate=2026-07-16}}</ref> |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан сыртқы саясаты]] amcv8buqx26wexndfccflhlrtbzx2x5 0 762483 3633911 3536440 2026-07-23T22:39:34Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633911 wikitext text/x-wiki '''Отыз қатыгез''' немесе '''Отыз тиран''' ([[Ежелгі грек тілі|көне грекше]]: οἱ τριάκοντα τύραννοι, ''hoi triákonta týrannoi'') — б.з.д. 404 жылдан 403 жылға дейін [[Ежелгі Афина|Афинада]] қысқа мерзімге билік жүргізген [[Олигархия|олигархиялық]] топ. Бұл билік құрылымы [[Пелопоннес соғысы|Пелопоннес соғысындағы]] жеңілістен кейін [[Спарта|спарталықтар]] тарапынан орнатылды. Олардың билігі өте [[қатыгез]] сипатқа ие болғандықтан, кейінірек [[Поликрат (софист)|Поликрат]] алғаш рет оларды «''Отыз қатыгез''» деп атаған.<ref>Krentz, Peter. ''The Thirty at Athens'' p. 50. ISBN 0801414504.</ref> Бұл [[Саяси режим|режим]] бар болғаны сегіз ай ғана өмір сүрсе де, Афина халқының шамамен 5%-ының қаза табуына, көптеген азаматтардың мүлкі тәркіленуіне, сондай-ақ [[Демократия|демократиялық]] бағыттағы адамдардың жер аударылуына әкеп соқтырды.<ref>Wolpert, Andrew. ''Remembering Defeat: Civil War and Civic Memory in Ancient Athens''. ISBN 0-8018-6790-8.</ref> == Тарихи алғышарттар == [[File:Lysander-Sparta.jpg|thumb|«Спарталық қолбасшы [[Лисандр|Лисандрдың]] портреті» — [[Гийом Руйе|Гийом Руйенің]] «[[Promptuarium Iconum Insigniorum]]» атты кітабынан алынған.]] Б.з.д. 405 жылы [[Эгоспотам шайқасы|Эгоспотам шайқасындағы]] Афина флоты толық жойылғаннан кейін, [[Лисандр]] бастаған [[Спарта]] мен [[Пелопоннес одағы|Пелопоннес лигасының]] әскери-теңіз күштері Афинаға жетіп, қаланы толық талқандамақ болды. Афиналықтар қоршауға дайындалды, бірақ флотсыз қаланы қорғау және азық-түлік әкелу мүмкін болмады. Нәтижесінде көптеген афиналықтар аштықтан қаза тапты. Спарталықтар [[Декелея|Декелеяны]] басып алып, Афинаны оқшаулай бастаған кезде, афиналықтар б.з.д. 404 жылдың наурызында тізе бүгуге шешім қабылдады.<ref>Burn, A. R. ''The Pelican History of Greece''. London: Penguin. pp. 297–299.</ref> Бастапқы келіссөздер сәтсіз аяқталған соң, афиналық қолбасшы [[Ферамен]] [[Экклесия|Экклесиядан]] Спарта қолбасшысы Лисандрмен сөйлесуге рұқсат сұрады, өйткені ол Спартамен ең қолайлы шарттарды жасай алатынына сенімді болды. Экклесия оған рұқсат беріп, Ферамен [[Самос|Самоста]] Лисандрмен кездесіп, кейін Спартаға аттанды. Онда ол Спарта жиналысы мен Пелопоннес лигасының өкілдері алдында Афина атынан соңғы тізе бүгу келісімін жасасты, бұл [[Пелопоннес соғысы|Пелопоннес соғысының]] аяқталуына себеп болды.<ref name=":0">Xenophon, ''Hellenica,'' 2.2.19–22.</ref> Пелопоннес лигасының кейбір мүшелері Афинаны түгел жойып жіберуді талап еткенмен, спарталықтар бұған қарсы болды, өйткені олар Афинаны [[Ежелгі Грекия|Грекияның]] ұлы қалаларының бірі деп санады. Келісім шарттары бойынша: * Афина [[Ұзын қабырғалар|Пирейдегі ұзын қабырғаларды]] қиратуға тиіс болды; * Саяси қуғынға ұшырағандар қалаларға қайта оралуға мүмкіндік алды; * Афина флоты 12 кеме ғана қалдырып, қалғанының бәрін Спартаға тапсыруы керек болды; * Афина билігі Спарта талаптарына сай қайта құрылуға, әрі бейбітшілік пен соғыс кезінде Спартаға бағынуға міндеттелді; * Басқа [[Полис (ежелгі қала)|қала-мемлекеттердегі]] барлық афиналық елшілер елге қайтарылуы керек болды.<ref name=":0" /> == Отыздықтың құрылуы == Отыз қатыгездің сайлану себебі — жаңа заңдар дайындап, Афина конституциясын қайта құру болатын.<ref>Xenophon, ''Hellenica''. 2.3.11.</ref> Спарталықтардың талабымен заңдарды қайта қарау үшін, Афина бес [[Эфорлар|эфорды]] (бақылаушы) тағайындады, олар бүкіл дауыс беру үрдісін [[филарх]] (Афинаның он бір тайпасының өкілдер кеңесі) арқылы ұйымдастыратын болды. Экклесия (халық жиналысы) жаңа үкімет қандай болуы керектігі жөнінде бірнеше фракцияға бөлінді: кейбіреулер олигархиялық басқару үлгісін қолдаса, Ферамен іс жүзінде демократияны жақтаушылардың көшбасшысына айналды. Бұл пікірталастар дағдарысқа ұласты, содан кейін Спарта араласып, афиналықтардан жаңа заңдар мен конституция дайындау үшін отыз адамды тағайындауды талап етті. Отыздықтың құрамы келесідей анықталды: Ферамен он адамды таңдады, бес эфор тағы он адамды, Экклесия соңғы он мүшені тағайындады. Осылайша сайланған отыз адамнан құралған кеңеске, жаңа үкімет қандай заңдармен басқарылатынын анықтап, жаңа заң жобаларын дайындау міндеті жүктелді.<ref>Xenophon, ''Hellenica'', 2.3.1–2</ref> === Құрылымы === Ксенофонт өзінің ''[[Грек тарихы (Ксенофонт)|Г]]''[[Грек тарихы (Ксенофонт)|''рек тарихы'']][[Грек тарихы (Ксенофонт)|''нда'']] (II кітап, 3.2-3 тарау) 30 таңдалған афиналық тирандардың тізімін берді:<ref>Xenophon, ''Hellenica'', [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Xen.+Hell.+2.3.2&fromdoc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0206 2.3.2] Carleton L. Brownson, Ed.</ref> # [[Полихар]] # [[Критий]] # [[Мелобий]] # [[Гипполох]] # [[Еуклид (қатыгез)|Еуклид]] # [[Гиерон]] # [[Мнесилох]] # [[Хремон]] # [[Ферамен]] # [[Аресий]] # [[Диокл]] # [[Федрий]] # [[Херелей]] # [[Анетий]] # [[Писон]] # [[Софокл (қатыгез)|Софокл]] # [[Эратосфен (қатыгез)|Эратосфен]] # [[Харикл]] # [[Ономакл]] # [[Феогнид]] # [[Эсхин (қатыгез)|Эсхин]] # [[Феоген]] # [[Клеомед (қатыгез)|Клеомед]] # [[Эрасистрат (қатыгез)|Эрасистрат]] # [[Фидон]] # [[Драконтид]] # [[Еумаф]] # [[Аристотель (қатыгез)|Аристотель]] # [[Гиппомах]] # [[Мнесифид]] Қазіргі зерттеушілер Ксенофонт сақтап қалған тізімді құрылымдап,<ref>''Lenschau Тh.'' Οι τριάκοντα // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. Zweite Reihe. — Stuttgart : J. B. Metzler'sche Verlagsbuchhandlung, 1937. — Bd. VI A, 2 (Hbd. 12) (Timon–Tribus). — Kol. 2355—2377.</ref> жаңадан құрылған үкіметте Аттикадағы он [[Фила|филаның]] барлығы тең өкілдік негізінде ұсынылғанын анықтады:<ref>''Суриков И. Е.'' Глава IV. Рубеж веков: Ферамен, Критий, Фрасибул // Античная Греция: политики в контексте эпохи. Година междоусобиц. — <abbr>М.</abbr> : Русский фонд содействия образованию и науке, 2011. — С. 262−263. — 328 с. — ISBN 978-5-91244-030-4.</ref> {| class="standard" |- ! [[Фила]] !! [[Ферамен]]<br>ұсынған!! [[Гетерия]]<br>тағайындаған !! [[Экклесия]]<br>сайлаған |- | I. ''Эрехтеида'' || [[Мелобий]] || [[Критий]] || [[Полихар]] |- | II. ''Эгеида'' || [[Гиерон]] || [[Еуклид (қатыгез)|Еуклид]] || [[Гипполох]] |- | III. ''Пандионида'' || [[Ферамен]] || [[Хремон]] || [[Мнесилох]] |- | IV. ''Леонтида'' || [[Федрий]] || [[Диокл]] || [[Аресий]] |- | V. ''Акамантида'' || [[Писон]] || [[Анетий]] || [[Херелей]] |- | VI. ''Энеида'' || [[Харикл]] || [[Эратосфен (қатыгез)|Эратосфен]] || [[Софокл (қатыгез)|Софокл]] |- | VII. ''Кекропида'' || [[Эсхин (қатыгез)|Эсхин]] || [[Феогнид]] || [[Ономакл]] |- | VIII. ''Гиппофонтида'' || [[Эрасистрат (қатыгез)|Эрасистрат]] || [[Клеомед (қатыгез)|Клеомед]] || [[Феоген]] |- | IX. ''Эантида'' || [[Еумаф]] || [[Драконтид]] || [[Фидон]] |- | X. ''Антиохида'' || [[Мнесифид]] || [[Гиппомах]] || [[Аристотель (қатыгез)|Аристотель]] |} == Отыздықтың билігі == Қарсы соғыста жеңілген Афинаның қаржылық жағдайы өте ауыр болды: сауданың тоқтауына байланысты табыстар азайды, одақтастарынан айырылған соң [[форос]] та түспей қалды, сонымен қатар Спарта гарнизонын асырауға тура келді. [[Террор]] саясаты аясында бай азаматтар қамауға алынып, олардың мүлкі тәркіленді, сондай-ақ [[Метек|метектер]] де қудалауға ұшырады (арнайы қаулымен Отыздық мүшелерінің әрқайсысы бір метекті тұтқындап, өлтіріп, мүлкін тәркілей алатын құқыққа ие болды). Бір жылдан аз уақыт ішінде шамамен 1500 афиналық өлім жазасына кесілді, олардың қатарында террор саясатына қарсы шыққан Ферамен де болды (ол Критийдің талабымен тұтқындалды).<ref>Лурье С. Я. [http://www.sno.pro1.ru/lib/lurie/76.htm История Греции. Часть II. Классическая эпоха. Глава X. Конец борьбы Афин со Спартой. 5. Победа Спарты. Совет Тридцати.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180603075848/http://www.sno.pro1.ru/lib/lurie/76.htm |date=2018-06-03 }} СПб.: Издательство С.-Петербургского ун-та. 1993. <nowiki>ISBN 5-288-00645-8</nowiki>.</ref> Спарталықтардың қолдауымен «Отыз қатыгез» Афинада уақытша үкімет құрды. Олар 500 мүшеден тұратын [[Буле|булені]] (кеңесті) қайта құрды. Сонымен қатар, [[Пирей]] порт қаласын басқару үшін 10 адамнан тұратын әкімдік тағайындап, тәртіпті бақылау үшін 300 мастигофорды (қолында қамшысы бар күзетшілерді) жұмысқа алды.<ref name=":1">Aristotle, ''[http://classics.mit.edu/Aristotle/athenian_const.html Athenian Constitution]'' 35.1 (350 BCE)"</ref><ref name=":2">Xenophon, ''Hellenica'', 3.4.1</ref> Отыздық Афинада Спартамен бейбіт келісімге қарсы шыққан бұрынғы көшбасшыларды буледе соттап, өлім жазасына кесті. Осыдан кейін олар қаланың ішінде де «жағымсыз» деп саналған азаматтарды соттап, өлтіре бастады. Осы кезеңде [[Эсхин (қатыгез)|Эсхин]] мен [[Аристотель (қатыгез)|Аристотель]] есімді «отыздық» мүшелері Спартаға барып, Лисандрмен кездесіп, Афинаға Спарта гарнизонын орналастыруды сұрады. Лисандр Афинаға әскер жіберді. Отыздық бұл гарнизон «қылмыскерлерге қарсы сот үрдістері аяқталғанша уақытша ғана» деп мәлімдеді. Алайда шын мәнінде, Спарта сарбаздарын жеке күзетші ретінде пайдалана бастаған болатын.<ref>Xenophon, ''Hellenica'', 2.3.12-14</ref> === Заң реформалары === Отыздықтар Афина конституциясын қайта қарауды кейінге қалдырды, тек кейбір заң реформаларын ғана қабылдап,<ref>Phillips, David (2004-09-25), [https://www.taylorfrancis.com/chapters/mono/10.4324/9780203335109-7/part-one-thirty-tyrants-david-phillips "PART ONE: THE THIRTY TYRANTS"] ''Athenian Political Oratory'' (0 ed.), Routledge, p. 22</ref> Спартадағы [[Герусия|Герусияға]] ұқсас түрде Афинаны өздері басқарды. Олар азаматтықты және «үкіметке қатысу құқығын» тек 3 000 таңдап алынған афиналыққа ғана шектеді.<ref>Krentz, ''The Thirty at Athens''. p. 64</ref> Бұл арнайы іріктелген адамдарға қару алып жүруге, сотта алқа билермен қаралуға және қаланың шекарасында тұруға рұқсат берілді.<ref name=":2" /> Таңдалған 3 000 адамның тізімі үнемі қайта қаралып отырды.<ref name=":2" /> Бұл 3 000 адам туралы нақты мәлімет аз, өйткені толық жазба сақталмаған — Кренцтің пікірінше, Отыздықтар бұл адамдарды өз режиміне адал жалғыз адамдар ретінде тағайындаған.<ref>Krentz, ''The Thirty at Athens''. p. 65</ref> [[Критий|Критийдің]] басшылығымен Отыз қатыгез қорқыныш пен қатыгездік арқылы билік жүргізіп, жүздеген афиналықты өлтіріп, қырып немесе жер аударып, олардың мүлкін тәркілеген. [[Исократ]] пен [[Аристотель]] (соңғысы — «[[Афиналық полития (Аристотель)|Афиналық политияда]]<nowiki/>») Отыздықтар 1 500 адамды сотсыз өлім жазасына кескенін хабарлайды.<ref>Nails, Debra. The People of Plato: A Prosopography of Plato and Other Socratics. Hackett Publishing, 2021. ISBN 0872205649.</ref><ref name=":1" /> [[Сократ|Сократтың]] бұрынғы шәкірті [[Критий]] қатыгездігі мен адамгершіліксіздігі үшін «алғашқы [[Максимильен Робеспьер|Робеспьер]]<nowiki/>» деп сипатталған;<ref>Stone, I.F. (1988). ''[[iarchive:trialofsocrates00ston|The Trial of Socrates]]'' New York: Little, Brown. p. 67. ISBN 978-0-316-81758-5.</ref> ол демократияны қандай да бір адам шығынына қарамастан жоюды көздеген.<ref>Linder, 2002, p. 213</ref> Отыздықтар қылмыскерлерді ғана емес, сондай-ақ жаңа режимге «дос емес» деп санаған, демократияны қолдаған қарапайым азаматтарды да жойған. Олардың нысанасына өз адамдарынан бірі — [[Ферамен]] де түсті, оны [[Ксенофонт]] Критийдің шектен тыс қатыгездігі мен әділетсіздігіне жиіркеніп, қарсы шықпақ болған адам ретінде сипаттайды. Критий Фераменді астыртын әрекет пен сатқындыққа айыптап, оған [[убалдырған]] ішкізіп өлтірді.<ref>Xenophon, ''Hellenica'', 2.3.56</ref> Бай азаматтардың көпшілігі жай ғана Отыздықтар мен олардың жақтастарына мүлікті бөлу үшін өлтірілді.<ref>Xenophon ''Hellenica'' 2.4.1</ref> Сондай-ақ олар афиналықтарды қорқыту үшін 300 «қамшы ұстаушы» жалдаған.<ref name=":1" /> === Мунихия шайқасы === {{Толық мақала|Мунихия шайқасы}} Отыздықтардың билігіне көпшілік ашық түрде қарсы шықпағанымен, афиналықтардың көпшілігі бұл жаңа үкімет формасын ұнатпаған. Жаңа заңдарды құптамағандарда екі таңдау болды: күресу — бұл жағдайда жер аударылу немесе өлім қаупі төнді — не болмаса Отыздықтардың билігін қабылдау.<ref>Krentz, ''The Thirty at Athens''. p. 69</ref> Демократияны жақтаған кейбір азаматтар күрес жолын таңдап, жер аударылды. Олардың арасында Афина флотының [[Триерарх|триерархы]] және демократиялық басқару жүйесінің белгілі жақтаушысы [[Фрасибул]] да болды. Б.з.д. 403 жылы [[Фрасибул жорығы|Отыздықтарды құлатқан көтерілісті]] жер аударылғандардың бір тобы ұйымдастырды, олардың басында Фрасибул тұрған. Ұрыстар кезінде Афина қақпаларының алдында Критий өлтірілді.<ref>Xenophon, ''Hellenica'', 3.4.19.</ref> == Салдары == Отыз қатыгездің қысқа мерзімді билігі қатыгездікпен және жемқорлықпен сипатталды. Тарихшы Шон Льюистің айтуынша, Афинаны демократиядан олигархияға көшіру үшін Отыздықтардың жасаған зорлық-зомбылығы мен қаталдығы қажетті болған. Алайда олардың билігі неғұрлым қатыгез бола түскен сайын, соғұрлым оларға қарсы қарсылық та күшейе түсті.<ref>Lewis, Sian (2006). ''Ancient Tyranny''. Edinburgh: Edinburgh University Press. p. 213. ISBN 0748621253.</ref> Қарсылықтың өсуі ақырында Отыздықтардың режимін Фрасибул бастаған көтерілісшілердің құлатып тастауына алып келді. Көтерілістен кейін Афина азат етілген қала-мемлекетті қалай басқару және Отыздықтардың жасаған қылмыстары үшін қалай татуласу жолдарын шешуі керек болды. Ақырында мынадай шешім қабылданды: таңдап алынған 3000 адамның барлығына, Отыздықтардың өздерін, Он бір магистратты (түрме қызметіне жеребе арқылы тағайындалған, тікелей Отыздықтарға есеп берген шенеуніктер тобын<ref>Aristotle. ''Athenaion Politeia''. 35.1. ISBN 9781786940704.</ref>) және Пирейде билік еткен он адамды (Отыздықтардың тікелей тағайындауымен жұмыс істеген) қоспағанда, [[амнистия]] беру.<ref>Xenophon, ''Hellenica'', 2.4.38</ref> === Афиналық демократияның қалпына келуі === Отыздықтардың билігіне нүкте қойып, Спарта патшасы [[Паусаний (Спарта патшасы)|Паусаний]] [[Аттика|Аттикаға]] келіп, тарихта «403 жылғы Амнистия» деген атпен белгілі келісімді жасады.<ref>Phillips, “PART ONE: THE THIRTY TYRANTS.” In ''Athenian Political Oratory'', p. 24</ref> «403 жылғы Амнистия» Афинада демократиялық билікті қалпына келтірді және Отыздықтардың, Он бірдің және [[Пирей|Пирейде]] билік еткен Онын сыртындағы барлық азаматтарға кешірім жариялады — аталған үш топ қана жер аударылды.<ref>Bugh, ''The Horsemen of Athens''. Course Book. p. 128</ref> Бұл келісім сондай-ақ демократиялық биліктен өзін қауіпте сезінген адамдарға [[Элеусин (Беотия)|Элеусинге]] қоныс аударуға мүмкіндік берді. Пирей мен [[Мунихия]] да Афинаның демократиялық билігіне бағындырылды.<ref>Hamilton, ''Sparta's Bitter Victories'', p. 80.</ref><ref>Xenophon, Hellencia. 2.4.35-39</ref> Осы бейбіт келісім Афинаны қайтадан демократиялық басқару жүйесіне қайтарды.<ref>Phillips, “PART ONE: THE THIRTY TYRANTS.” In ''Athenian Political Oratory'', p. 24</ref> == Отыз қатыгез туралы дереккөздер == [[Ксенофонт]] өзiнiң ''«[[Грек тарихы (Ксенофонт)|Г]]''[[Грек тарихы (Ксенофонт)|''рек тарихы'']]''»'' (екiншi кiтап, II.3.11–III.1.1 бөлiмдерiнде) шығармасында Отыз қатыгездің билiгi туралы жазады.<ref>Xenophon, ''Hellenica''. 2.3.11–3.1.1.</ref> Оның сипаттамасы үш негізгі тұлғаға – Критий, Ферамен және Фрасибулға – шоғырланған. Ксенофонт баяндаған басты екі оқиға – Критий мен Ферамен арасындағы қақтығыс және Фрасибул бастаған көтеріліс.<ref>Xenophon (1995), Krentz, Peter (ed.), ''Hellenika. 2: II.3.11 - IV.2.8'', Classical texts, Warminster: Aris & Phillips, p. 122</ref> [[Платон]] өзiнiң ''[[Жетінші хат|Жетінші хатын]]'' (көптеген заманауи ғалымдар бұл хаттың шынайылығына күмән келтіреді) бастаған бөлімінде, өзінің жастық шағында орын алған Отыз қатыгездің билігін еске алады.<ref>Malcolm Schofield, "Plato & Practical Politics", in ''Greek & Roman Political Thought'', ed. Schofield & C. Rowe (Cambridge: Cambridge University Press, 2000), 299–302</ref><ref>Julia Annas, "Classical Greek Philosophy," in ''The Oxford History of Greece and the Hellenistic World'', ed. Boardman, Griffin and Murray (Oxford: Oxford University Press, 1991), 285</ref><ref>Myles Burnyeat and Michael Frede, ''The Pseudo-Platonic Seventh Letter'', Oxford University Press, 2015, 224pp., ISBN 9780198733652.</ref><ref>George Boas, "Fact and Legend in the Biography of Plato", ''The Philosophical Review'' 57, no. 5 (1949): 439–457</ref> Ол көтерілістен кейін 51 адам жаңа үкіметтің басына келгенін, оның ішінде отыз адам Афинадағы қоғамдық істерді басқаруға тағайындалғанын жазады. Қалған он адам қаланы, ал он бірі [[Пирей|Пирейді]] басқаруға жіберілген. Платон басқа дереккөздермен үндесіп, Отыздықтардың билігі «көпшілікке жеккөрінішті» болғанын, олардың билігі демократияның өзіне алтын дәуір болып көрінгенін айтады. Сондай-ақ Платон [[Сократ]] пен Отыз қатыгез арасындағы қарым-қатынас туралы эпизодты да келтіреді.<ref name=":3">[http://classics.mit.edu/Plato/seventh_letter.html The Seventh Letter] By Plato. classics.mit.edu</ref> [[Мемлекет (Платон)|''Мемлекет'']] диалогында [[Платон]] Отыздықтардың террорынан қашып құтылған афиналық [[Лисий|Лисийді]] атап өтеді. Оның бауыры [[Полемарх (философ)|Полемарх]] «Отыз қатыгездің құрбаны болды».<ref>Plato, ''The Republic''</ref> [[Сенека]] ''«[[Жан тыныштығы туралы (Сенека)|Жан тыныштығы туралы]]<nowiki/>»'' шығармасында афиналықтар мен Отыз қатыгезді Сократтың рөлімен байланыстыра отырып талқылайды.<ref>Seneca. ''On the Tranquility of the Mind''.</ref> == Отыздықтар мен Сократ == Афинада толық билікті өз қолында ұстауды қалағандықтан, Отыз Тиран өз режиміне ашық қарсы шыққан кез келген адамды қуғындауға немесе өлтіруге тырысты. [[Сократ]] осы кезеңде қалада қалған болатын, бұл оны халықтың Отыздықтармен байланыстыруына себеп болды және бұл жағдай оның өлім жазасына кесілуіне ықпал еткен болуы мүмкін, әсіресе Критий Сократтың бұрынғы шәкірті болғанын ескерсек.<ref>Stone, I.F. (April 8, 1979). [https://www.nytimes.com/1979/04/08/archives/if-stone-breaks-the-socrates-story-an-old-muckraker-sheds-fresh.html "I.F. Stone Breaks the Socrates Story".] ''The New York Times Magazine''.</ref> [[Платон|Платонның]] ''«[[Сократ апологиясы (Платон)|Сократ апологиясында]]<nowiki/>»'' Сократ Отыздықтар оған (және тағы төрт адамға) әділеттілігімен және адалдығымен танымал [[Леон Саламиндік|Саламин тұрғыны Леонды]] ұстап әкеліп, өлім жазасына кесу үшін жеткізуді бұйырған оқиғаны баяндайды. Қалған төрт адам бұйрықты орындағанымен, Сократ бас тартқан – ол жазықсыз адамның өліміне қатысқысы келмеген. Дегенмен, ол Леонды ескертуге немесе құтқаруға әрекет жасамаған. Бұл бағынбау арқылы Сократ өз өмірін де қатерге тіккен еді, бірақ ол кейінірек өзінің айтуынша, өмірін сақтап қалған нәрсе – көп ұзамай олигархияның құлауы болды.<blockquote>Олигархия билікке келген кезде, Отыз комиссардың өзі мен тағы төрт адамды Дөңгелек кеңсеге шақырып, бізге Саламин тұрғыны Леонды үйінен ұстап әкеліп, өлім жазасына кесуге тапсырыс берді. Бұл, әрине, олар мұндай нұсқауларды жиі берген көптеген жағдайлардың бірі ғана еді — олардың мақсаты — қылмыстарына мүмкіндігінше көбірек адамды ортақтастыру болатын. Алайда сол жолы мен әділетсіз немесе қасиетсіз ешнәрсе істемеуге бар назарымды аударатынымды тағы да көрсеттім. Мұны мен сөзбен емес, іспен дәлелдедім. Өлімнен қорқатыным түк те жоқ (егер бұл тым дөрекі болмаса), бірақ әділетсіз әрекет жасаудан барынша аулақ болуға тырыстым. Үкімет қаншалықты қуатты болса да, мені бұрыс әрекет жасауға қорқыта алмады. Біз [[Ротонда (сәулет)|ротондадан]] шыққан соң, қалған төртеуі Саламинге барып, Леонды тұтқындады, ал мен жай ғана үйіме қайтып кеттім.<ref>Plato, ''Apology'' 32c-d</ref></blockquote>Кейінірек Платон өзінің «''[[Жетінші хат|Жетінші хатын]][[Жетінші хат|да]]''» Отыздықтардың Сократпен қарым-қатынасын өзінің көзқарасы тұрғысынан сипаттайды:<blockquote>Олар менің досым, жасы ұлғайған Сократты – сол кездегі ең әділ адам деп еш іркілмей атай аламын – басқа адамдармен бірге бір афиналық азаматты күшпен ұстап әкетіп, өлім жазасына кесу үшін жібермек болды. Бұл арқылы Сократ өз еркімен болсын, еркінен тыс болсын, олардың әділетсіз істеріне ортақтас болуға мәжбүр болар еді. Алайда ол оларға бағынбады және олардың зұлым әрекеттеріне серіктес болудан гөрі, барлық салдарға төтеп беруді жөн көрді.<ref name=":3" /></blockquote>Итальян тарихшысы [[Лучано Канфора]] Сократтың тағы бір шәкірті Ксенофонт Отыздықтардың билігі кезінде маңызды рөл атқарған болуы мүмкін деп тұжырымдайды. Ол Отыздықтардың [[Милиция (жасақ)|милициясы]] болған атты әскердің екі қолбасшысының бірі болған. Шынында да, Ксенофонт өзінің «Гиппарх» («[[Гиппарх|Атты әскердің қолбасшысы]]<nowiki/>») атты еңбегінде екі қолбасшының бірін ғана атап өтеді (әдетте олар екеу болатын), бірақ оны жамандау үшін ғана, ал екіншісін мүлде атамайды.<ref>Luciano Canfora ''Storie di Oligarchi''</ref> «[[Естеліктер (Ксенофонт)|Естеліктер]]<nowiki/>» еңбегінде (1-кітап, 2-тарау) [[Ксенофонт]] Сократ пен Отыздықтар арасында, оның ішінде [[Критий|Критиймен]] болған шиеленісті қақтығысты баяндайды. Сократты топтың алдына шақырып, ешкімге тәлім бермеуге және сөйлемеуге бұйырады. Сократ бұл бұйрықты келемеждеп, базардан азық-түлік сұрауға бола ма деп сұрайды. Ксенофонт бұл оқиғаны Сократтың Отыздықтардың афиналық азаматтарды қырып-жоюын сынағанын көрсету үшін келтіреді, сондай-ақ Ксенофонт Критиймен Сократ арасындағы қарым-қатынас Критий билікке келген кезде едәуір нашарлағанын дәлелдеу үшін мысал етеді.<ref>Xenophon, Memorabilia. Book 1 Chapter 2, 12-48</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Ежелгі Афина]] [[Санат:Афиналық демократия]] [[Санат:Пелопоннес соғысы]] qpic4wrupk43b3bmtebpk6c8llwzz2k 10 764845 3633885 3633474 2026-07-23T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3633885 json application/json { "articles": 244357, "pages": 668948, "edits": 3630164, "users": 180009, "activeusers": 322, "admins": 15, "files": 8766 } d4zg8h5et9q549fe01wippckbc6ncpi 0 772013 3633734 3612776 2026-07-23T14:59:11Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633734 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы | суреті = [[Сурет:Paul Thomas Anderson - BFI Southbank.jpg|250px]] | сурет атауы = 2026 жылғы жеңімпаз: [[Пол Томас Андерсон]] | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Adapted Screenplay}} | мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} | түрі = | үшін марапатталады = бұрын жарияланған материалға негізделген үздік сценарий | жағдайы = белсенді | негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1929 | алғашқы иегері = Бенджамин Глейзер («Жетінші аспан») | соңғы иегері = [[Пол Томас Андерсон]] («[[Шайқас артынан шайқас]]») | барынша ұсынылған = [[Билли Уайлдер]] (7 рет) | жоғары марапаты = | төменгі марапаты = | сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}} | Commons = Winners of Academy Award for Best Adapted Screenplay }} '''Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Adapted Screenplay}}) — америкалық [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1929 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Марапат бұрын жарияланған материалдарға (роман, пьеса, қысқа әңгіме, тіпті басқа фильмдер мен телехикаялар) негізделген ең үздік сценарий авторына беріледі. Бұл номинация «[[Үздік түпнұсқалық сценарий үшін Оскар сыйлығы|Үздік түпнұсқалық сценарий]]ден» айырмашылығы — мұнда сценарист бұрыннан бар сюжетті экранға лайықтап шығу шеберлігі үшін бағаланады. Академия ережесі бойынша, барлық сиквелдер мен римейктер автоматты түрде осы санатқа жатқызылады. Сыйлық қазіргі атауына ие болғанға дейін «Басқа дереккөзден алынған материалға негізделген үздік сценарий» ({{lang-en|Academy Award for Best Screenplay Based On Material From Another Medium}}) деп аталды.<ref>{{Cite web |url=https://www.filmsite.org/bestscreenplays.html |title=Academy Awards Best Screenplays and Writers}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://filmschoolrejects.com/oscar-week-best-adapted-screenplay/ |title=Oscar Week: Best Adapted Screenplay |date=21 February 2008}}</ref> == Рекордтар == * '''Ең көп жеңіс:''' [[Билли Уайлдер]], Чарльз Брэкетт, Майкл Уилсон, Роберт Болт, [[Фрэнсис Форд Коппола]], [[Александр Пэйн]] және Рут Правер Джабвала — 2 марапаттан. * '''Ең көп номинация:''' [[Билли Уайлдер]] — 7 номинация. * '''Ең егде жеңімпаз:''' [[Джеймс Айвори]] (89 жасында «[[Сенің атыңмен мені шақыр]]» фильмі үшін). * '''Ең жас жеңімпаз:''' [[Чарли Уотчтел]] (34 жасында «[[Қара кланшыл]]» фильмі үшін). * '''Екі санатта да жеңіске жеткендер:''' [[Фрэнсис Форд Коппола]], [[Билли Уайлдер]], [[Кристофер Маккуорри]] және [[Квентин Тарантино]] сияқты сценаристер мансабында сценарий үшін берілетін екі номинацияда да (түпнұсқалық және бейімделген) табысты болған. == Жеңімпаздар және номинанттар тізімі == {{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}} === 1929—1930 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="3" | [[Оскар (1929)|1929]]<br />{{small|(1-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жетінші аспан (фильм, 1927)|Жетінші аспан]]''''' (''7th Heaven'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Бенджамин Глейзер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Остин Стронгтың аттас пьесасы''' |- |''[[Даңқты Бетси]]'' (''Glorious Betsy'') |Энтони Коулдуэй |Рида Джонсон Янгтың пьесасы |- |''[[Джаз әншісі (фильм, 1927)|Джаз әншісі]]'' (''The Jazz Singer'') |Альфред Кон |Самсон Рафаэльсонның «Өтеу күні» әңгімесі мен пьесасы |- ! rowspan="11" | [[Оскар (1930, сәуір)|1930/I]]<br />{{small|(2-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Патриот (фильм, 1928)|Патриот]]''''' (''The Patriot'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Ханс Кралы]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Альфред Нейманның романы, Эшли Дюкс пен Дмитрий Мережковскийдің пьесалары''' |- |''[[Коп (фильм, 1928)|Коп]]'' (''The Cop'') |Эллиотт Клоусон |— (түпнұсқа сценарий) |- |''[[Ескі Аризонада (фильм, 1928)|Ескі Аризонада]]'' (''In Old Arizona'') |Том Бэрри |[[О. Генри]]дің «Кабальеро жолы» әңгімесі |- |''[[Миссис Чейнидің соңы]]'' (''The Last of Mrs. Cheyney'') |Ханс Кралы |Фредерик Лонсдейлдің аттас пьесасы |- |''[[Былғары мойын]]'' (''The Leatherneck'') |Эллиотт Клоусон |— (түпнұсқа сценарий) |- |''[[Біздің биші қыздарымыз]]'' (''Our Dancing Daughters'') |Джозефин Ловетт |— (түпнұсқа сценарий) |- |''[[Сингапурлық Сэл]]'' (''Sal of Singapore'') |rowspan="2" |Эллиотт Клоусон |Дейл Коллинздің «Сентименталистер» романы |- |''[[Зәулім ғимарат (фильм, 1928)|Зәулім ғимарат]]'' (''Skyscraper'') |Дадли Мерфидің әңгімесі |- |''[[Ержүрек (фильм, 1929)|Ержүрек]]'' (''The Valiant'') |Том Бэрри |Холворти Холл мен Роберт Миддлемасстың аттас пьесасы |- |''[[Іскер әйел (фильм, 1928)|Іскер әйел]]'' (''A Woman of Affairs'') |rowspan="2" |Бесс Мередит |Майкл Арленнің «Жасыл қалпақ» романы |- |''[[Әйелдер ғажайыбы]]'' (''Wonder of Women'') |Герман Зудерманның «Штеффен Тромхолттың әйелі» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1930, қараша)|1930/II]]<br />{{small|(3-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]''''' (''The Big House'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнсис Марион]]''' |style="background:#FAEB86" |'''— (түпнұсқа сценарий)''' |- |''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]'' (''All Quiet on the Western Front'') |Джордж Эбботт, Максвелл Андерсон және Дел Эндрюс |[[Эрих Мария Ремарк]]тың аттас романы |- |''[[Дизраэли (фильм, 1929)|Дизраэли]]'' (''Disraeli'') |Жюльен Джозефсон |Луи Н. Паркердің аттас пьесасы |- |''[[Ажырасқан әйел]]'' (''The Divorcee'') |Джон Михан |Урсула Пэрроттың «Ex-Wife» романы |- |''[[Сәттілік көшесі]]'' (''Street of Chance'') |Говард Эстабрук |Оливер Х. П. Гарреттің әңгімесі |} === 1931—1940 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1931)|1931]]<br />{{small|(4-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Симаррон (фильм, 1931)|Симаррон]]''''' (''Cimarron'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Говард Эстабрук]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Эдна Фербердің аттас романы''' |- |''[[Қылмыстық кодекс (фильм)|Қылмыстық кодекс]]'' (''The Criminal Code'') |Сетон Миллер және Фред Нибло кіші |Мартин Флавиннің аттас пьесасы |- |''[[Мереке (фильм, 1930)|Мереке]]'' (''Holiday'') |Хорас Джексон |Филип Барридің аттас пьесасы |- |''[[Кішкентай Цезарь (фильм)|Кішкентай Цезарь]]'' (''Little Caesar'') |Фрэнсис Эдвард Фараго және Роберт Ли |У. Р. Бернетттің аттас романы |- |''[[Скиппи (фильм)|Скиппи]]'' (''Skippy'') |[[Джозеф Лео Манкевич]] және Сэм Минц |Перси Кросбидің комикстері |- ! rowspan="3" | [[Оскар (1932)|1932]]<br />{{small|(5-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жаман қыз (фильм, 1931)|Жаман қыз]]''''' (''Bad Girl'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эдвин Дж. Берк]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Винья Дельмардың романы мен пьесасы''' |- |''[[Эрроусмит (фильм)|Эрроусмит]]'' (''Arrowsmith'') |Сидни Ховард |Синклер Льюистің аттас романы |- |''[[Доктор Джекилл мен мистер Хайд (фильм, 1931)|Доктор Джекилл мен мистер Хайд]]'' (''Dr. Jekyll and Mr. Hyde'') |Перси Хит және Сэмюэл Хоффенстайн |Роберт Льюис Стивенсонның аттас повесі |- ! rowspan="3" | [[Оскар (1934)|1934]]<br />{{small|(6-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 1933)|Кішкентай әйелдер]]''''' (''Little Women'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Виктор Хирман]] және [[Сара Мейсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Луиза Мэй Олкотттың аттас романы''' |- |''[[Бір күндік ханым]]'' (''Lady for a Day'') |Роберт Рискин |Деймон Раньонның «Madame La Gimp» әңгімесі |- |''[[Мемлекеттік жәрмеңке (фильм, 1933)|Мемлекеттік жәрмеңке]]'' (''State Fair'') |Пол Грин және Соня Левиен |Фил Стронгтың аттас романы |- ! rowspan="3" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Бір түні болған оқиға]]''''' (''It Happened One Night'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Рискин]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Сэмюэл Хопкинс Адамстың «Түнгі автобус» әңгімесі''' |- |''[[Арық адам (фильм)|Арық адам]]'' (''The Thin Man'') |Фрэнсис Гудрич және Альберт Хакетт |Дэшил Хэмметтің аттас романы |- |''[[Вива Вилья!]]'' (''Viva Villa!'') |Бен Хект |Эджкамб Пинчон мен О. Б. Стейдтің кітабы |- ! rowspan="3" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Хабарлаушы (фильм, 1935)|Хабарлаушы]]''''' (''The Informer'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Дадли Николс]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Лиам О’Флаэртидің аттас романы''' |- |''[[Бенгал лансерінің өмірі (фильм)|Бенгал лансерінің өмірі]]'' (''The Lives of a Bengal Lancer'') |Ахмед Абдулла, Джон Балдерстон, Вальдемар Янг, Гровер Джонс және Уильям Славенс Макнутт |Фрэнсис Йейтс-Браунның мемуарлары |- |''[[«Баунтидегі» бүлік (фильм, 1935)|«Баунтидегі» бүлік]]'' (''Mutiny on the Bounty'') |Джулс Фюртман, Тэлбот Дженнингс және Кэри Уилсон |Джеймс Норман Холл мен Чарльз Нордхоффтың романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Луи Пастер туралы хикая]]''''' (''The Story of Louis Pasteur'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Пьер Коллингс]] және [[Шеридан Гибни]]''' |style="background:#FAEB86" |'''— (түпнұсқа сценарий)''' |- |''[[Арық адамнан кейін]]'' (''After the Thin Man'') |Фрэнсис Гудрич және Альберт Хакетт |Дэшил Хэмметтің «Арық адам» кейіпкерлері негізінде |- |''[[Додсворт (фильм)|Додсворт]]'' (''Dodsworth'') |Сидни Ховард |Синклер Льюистің романы мен Сидни Ховардтың пьесасы |- |''[[Мистер Дидс қалаға көшеді]]'' (''Mr. Deeds Goes to Town'') |Роберт Рискин |Кларенс Бадингтон Келландтың «Опералық қалпақ» әңгімесі |- |''[[Менің қолбала Годфриім]]'' (''My Man Godfrey'') |Эрик Хэтч және Морри Рискинд |Эрик Хэтчтің «1101 Парк-авеню» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Эмиль Золя өмірі]]''''' (''The Life of Emile Zola'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Хайнц Херальд]], [[Геза Херцег]] және [[Норман Рейли Рейн]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Мэттью Джозефсонның «Золя және оның уақыты» кітабы''' |- |''[[Сұмдық шындық (фильм, 1937)|Сұмдық шындық]]'' (''The Awful Truth'') |Винья Дельмар |Артур Ричманның аттас пьесасы |- |''[[Ержүрек капитандар (фильм, 1937)|Ержүрек капитандар]]'' (''Captains Courageous'') |Марк Коннелли, Дейл Ван Эвери және Джон Ли Махин |Редьярд Киплингтің аттас романы |- |''[[Сахна есігі (фильм)|Сахна есігі]]'' (''Stage Door'') |Морри Рискинд және Энтони Вейллер |Эдна Фербер мен Джордж С. Кауфманның аттас пьесасы |- |''[[Жұлдыз туды (фильм, 1937)|Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'') |Алан Кэмпбелл, Роберт Карсон және Дороти Паркер |Уильям Уэллман мен Роберт Карсонның әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Пигмалион (фильм, 1938)|Пигмалион]]''''' (''Pygmalion'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Бернард Шоу|Джордж Бернард Шоу]], [[Иэн Дэлримпл]], [[Сесил Льюис]] және [[У. П. Липскомб]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джордж Бернард Шоудың аттас пьесасы''' |- |''[[Ұлдар қаласы (фильм)|Ұлдар қаласы]]'' (''Boys Town'') |Джон Михан және Дор Шари |Дор Шари мен Элеонор Гриффиннің әңгімесі |- |''[[Цитадель (фильм, 1938)|Цитадель]]'' (''The Citadel'') |Иэн Дэлримпл, Элизабет Хилл және Фрэнк Уияд |Арчибальд Крониннің аттас романы |- |''[[Төрт қыз (фильм, 1938)|Төрт қыз]]'' (''Four Daughters'') |Ленор Коффи және Джулиус Эпштейн |Фанни Херсттің «Sister Act» әңгімесі |- |''[[Оны өзіңмен бірге ала алмайсың (фильм)|Оны өзіңмен бірге ала алмайсың]]'' (''You Can't Take It with You'') |Роберт Рискин |Джордж С. Кауфман мен Мосс Харттың аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]''''' (''Gone with the Wind'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Сидни Ховард]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Маргарет Митчеллдің аттас романы''' |- |''[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]'' (''Goodbye, Mr. Chips'') |Эрик Машвиц, Р. С. Шеррифф және Клодин Уэст |Джеймс Хилтонның аттас повесі |- |''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]'' (''Mr. Smith Goes to Washington'') |Сидни Бакмен |Льюис Р. Фостердің әңгімесі |- |''[[Ниночка (фильм)|Ниночка]]'' (''Ninotchka'') |Чарльз Брэккетт, Вальтер Райш және [[Билли Уайлдер]] |Мельхиор Лендьелдің әңгімесі |- |''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]'' (''Wuthering Heights'') |Бен Хект және Чарльз Макартур |[[Эмили Бронте]]нің аттас романы |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Филадельфиялық хикая (фильм)|Филадельфиялық хикая]]''''' (''The Philadelphia Story'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Дональд Огден Стюарт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Филип Барридің аттас пьесасы''' |- |''[[Ашу-ыза шоғыры (фильм)|Ашу-ыза шоғыры]]'' (''The Grapes of Wrath'') |Наннэлли Джонсон |[[Джон Стейнбек]]тің аттас романы |- |''[[Китти Фойл (фильм)|Китти Фойл]]'' (''Kitty Foyle'') |Далтон Трамбо |Кристофер Морлидің аттас романы |- |''[[Үйге ұзақ сапар]]'' (''The Long Voyage Home'') |Дадли Николс |Юджин О’Нилдің пьесалары |- |''[[Ребекка (фильм, 1940)|Ребекка]]'' (''Rebecca'') |Джоан Харрисон және Роберт Шервуд |Дафна дю Морьенің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Мистер Джордан келеді]]''''' (''Here Comes Mr. Jordan'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Сидни Бакмен]] және [[Сетон Миллер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Гарри Сегаллдың «Көк аспан күте тұрады» пьесасы''' |- |''[[Таңды бөгей тұр]]'' (''Hold Back the Dawn'') |Чарльз Брэккетт және [[Билли Уайлдер]] |Кетти Фрингстің романы |- |''[[Алқабым менің, жасыл бел (фильм)|Алқабым менің, жасыл бел]]'' (''How Green Was My Valley'') |Филип Данн |Ричард Ллевеллиннің аттас романы |- |''[[Түлкілер (фильм, 1941)|Түлкілер]]'' (''The Little Foxes'') |Лиллиан Хеллман |Лиллиан Хеллманның аттас пьесасы |- |''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]'' (''The Maltese Falcon'') |[[Джон Хьюстон]] |Дэшил Хэмметтің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Миссис Минивер]]''''' (''Mrs. Miniver'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джордж Фрёшель]], [[Джеймс Хилтон]], [[Клодин Уэст]] және [[Артур Уимперис]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Ян Струтердің мақалаларындағы Миссис Минивер кейіпкері''' |- |''[[49-шы параллель (фильм)|49-шы параллель]]'' (''49th Parallel'') |Родни Экленд және Эмерих Прессбургер |Эмерих Прессбургердің әңгімесі |- |''[[Янкилер мақтанышы]]'' (''The Pride of the Yankees'') |Герман Манкевич және Джо Сверлинг |Пол Гэлликоның әңгімесі |- |''[[Кездейсоқ өнім (фильм)|Кездейсоқ өнім]]'' (''Random Harvest'') |Джордж Фрёшель, Клодин Уэст және Артур Уимперис |Джеймс Хилтонның аттас романы |- |''[[Қала өсегі (фильм, 1942)|Қала өсегі]]'' (''The Talk of the Town'') |Сидни Бакмен және Ирвин Шоу |Сидни Хармонның әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]''''' (''Casablanca'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Филип Эпштейн]], [[Джулиус Эпштейн]] және [[Говард Кох]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Мюррей Бернетт пен Джоан Элисонның «Барлығы Риктің барына келеді» пьесасы''' |- |''[[Қасиетті неке]]'' (''Holy Matrimony'') |Наннэлли Джонсон |Арнольд Беннеттің «Тірідей көмілгендер» романы |- |''[[Неғұрлым көңілдірек (фильм)|Неғұрлым көңілдірек]]'' (''The More the Merrier'') |Ричард Флурнуа, Льюис Фостер, Фрэнк Росс және Роберт Расселл |Фрэнк Росс пен Роберт Расселлдің әңгімесі |- |''[[Бернадетт әні (фильм)|Бернадетт әні]]'' (''The Song of Bernadette'') |Джордж Ситон |Франц Верфельдің аттас романы |- |''[[Рейндегі күзет]]'' (''Watch on the Rhine'') |Дэшил Хэмметт |Лиллиан Хеллманның аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өз жолыңмен жүр]]''''' (''Going My Way'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнк Батлер]] және [[Фрэнк Кэветт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Лео Маккэри]]дің әңгімесі''' |- |''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]]'' (''Double Indemnity'') |Рэймонд Чандлер және [[Билли Уайлдер]] |Джеймс Кейннің аттас романы |- |''[[Газлайт (фильм, 1944)|Газлайт]]'' (''Gaslight'') |Джон Балдерстон, Вальтер Райш және Джон Ван Друтен |Патрик Гамильтонның аттас пьесасы |- |''[[Лора (фильм, 1944)|Лора]]'' (''Laura'') |Джей Дратлер, Сэмюэл Хоффенстайн және Элизабет Рейнхардт |Вера Каспаридің аттас романы |- |''[[Сент-Луисте кездесейік (фильм)|Сент-Луисте кездесейік]]'' (''Meet Me in St. Louis'') |Ирвинг Бречер және Фред Финклхофф |Салли Бенсонның аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жоғалған уикэнд (фильм)|Жоғалған уикэнд]]''''' (''The Lost Weekend'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Чарльз Брэккетт]] және [[Билли Уайлдер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Чарльз Джексонның аттас романы''' |- |''[[Джи-Ай Джо туралы хикая]]'' (''The Story of G.I. Joe'') |Леопольд Атлас, Гай Эндор және Филип Стивенсон |Эрни Пайлдың мемуарлары |- |''[[Милдред Пирс (фильм)|Милдред Пирс]]'' (''Mildred Pierce'') |Рэналд Макдугалл |Джеймс Кейннің аттас романы |- |''[[Теңіз жаяу әскерінің мақтанышы]]'' (''Pride of the Marines'') |Альберт Мальц |Роджер Баттерфилдтің «Әл Шмид, теңіз жаяу әскері» кітабы |- |''[[Бруклинде өсетін ағаш (фильм)|Бруклинде өсетін ағаш]]'' (''A Tree Grows in Brooklyn'') |Фрэнк Дэвис және Тесс Слезинджер |Бетти Смиттің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өміріміздің үздік жылдары]]''''' (''The Best Years of Our Lives'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Шервуд]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Маккинлей Кантордың «Маған арналған даңқ» повесі''' |- |''[[Анна және Сиам королі (фильм, 1946)|Анна және Сиам королі]]'' (''Anna and the King of Siam'') |Салли Бенсон және Тэлбот Дженнингс |Маргарет Лэндонның аттас романы |- |''[[Қысқаша кездесу (фильм, 1945)|Қысқаша кездесу]]'' (''Brief Encounter'') |Энтони Хэвлок-Аллан, Дэвид Лин және Рональд Ним |Ноэл Коуардтың «Натюрморт» пьесасы |- |''[[Кісі өлтірушілер (фильм, 1946)|Кісі өлтірушілер]]'' (''The Killers'') |Энтони Вейллер |[[Эрнест Хемингуэй]]дің аттас әңгімесі |- |''[[Рим — ашық қала]]'' (''Rome, Open City'') |Серджио Амидеи және [[Федерико Феллини]] |Серджио Амидеи мен Альберто Консильоның әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып]]''''' (''Miracle on 34th Street'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джордж Ситон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Валентин Дэвистің әңгімесі''' |- |''[[Бумеранг (фильм, 1947)|Бумеранг]]'' (''Boomerang'') |Ричард Мерфи |Фултон Оуслердің мақаласы |- |''[[Айқас от (фильм)|Айқас от]]'' (''Crossfire'') |Джон Пакстон |Ричард Брукстың «Кірпіш түлкі іні» романы |- |''[[Джентльмендік келісім (фильм)|Джентльмендік келісім]]'' (''Gentleman's Agreement'') |Мосс Харт |Лора Гобсонның аттас романы |- |''[[Үлкен үміттер (фильм, 1946)|Үлкен үміттер]]'' (''Great Expectations'') |[[Дэвид Лин]], Энтони Хэвлок-Аллан және Рональд Ним |[[Чарльз Диккенс]]тің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]''''' (''The Treasure of the Sierra Madre'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Хьюстон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Б. Травеннің аттас романы''' |- |''[[Шет елдік роман (фильм)|Шет елдік роман]]'' (''A Foreign Affair'') |Чарльз Брэккетт, Ричард Брин және [[Билли Уайлдер]] |Дэвид Шоудың әңгімесі |- |''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]]'' (''Johnny Belinda'') |Аллен Винсент және Ирма фон Кубе |Элмер Харристің аттас пьесасы |- |''[[Іздеу (фильм, 1948)|Іздеу]]'' (''The Search'') |Рихард Швейцер және Дэвид Векслер |— (түпнұсқа сценарий) |- |''[[Жылан шұңқыры (фильм)|Жылан шұңқыры]]'' (''The Snake Pit'') |Миллен Брэнд және Франк Партос |Мэри Джейн Уордтың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Үш әйелге хат]]''''' (''A Letter to Three Wives'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джозеф Лео Манкевич]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джон Клемпнердің романы''' |- |''[[Корольдің барлық адамы (фильм, 1949)|Корольдің барлық адамы]]'' (''All the King's Men'') |Роберт Россен |Роберт Пенн Уорреннің аттас романы |- |''[[Велосипед ұрылары]]'' (''Bicycle Thieves'') |Чезаре Дзаваттини |Луиджи Бартолинидің аттас романы |- |''[[Чемпион (фильм, 1949)|Чемпион]]'' (''Champion'') |Карл Форман |Ринг Ларднердің әңгімесі |- |''[[Құлаған пұт (фильм)|Құлаған пұт]]'' (''The Fallen Idol'') |Грэм Грин |Грэм Гриннің «Жертөледегі бөлме» әңгімесі |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Барлығы Ева туралы]]''''' (''All About Eve'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джозеф Лео Манкевич]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Мэри Оррдың «Еваның даналығы» әңгімесі''' |- |''[[Асфальтты джунгли (фильм, 1950)|Асфальтты джунгли]]'' (''The Asphalt Jungle'') |[[Джон Хьюстон]] және Бен Мэддоу |У. Р. Бернетттің аттас романы |- |''[[Кеше туғандар (фильм, 1950)|Кеше туғандар]]'' (''Born Yesterday'') |Альберт Маннхаймер |Гарсон Каниннің аттас пьесасы |- |''[[Сынған жебе (фильм, 1950)|Сынған жебе]]'' (''Broken Arrow'') |Альберт Мальц |Эллиотт Арнольдтың «Blood Brother» романы |- |''[[Қалыңдықтың әкесі (фильм, 1950)|Қалыңдықтың әкесі]]'' (''Father of the Bride'') |Фрэнсис Гудрич және Альберт Хакетт |Эдвард Стритердің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Күн астындағы орын (фильм, 1951)|Күн астындағы орын]]''''' (''A Place in the Sun'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Гарри Браун]] және [[Майкл Уилсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Теодор Драйзер]]дің «Америкалық трагедия» романы және Патрик Кирнидің пьесасы''' |- |''[[Африкалық падиша (фильм)|Африкалық падиша]]'' (''The African Queen'') |Джеймс Эйджи және [[Джон Хьюстон]] |С. С. Форестердің аттас романы |- |''[[Детективтік хикая (фильм, 1951)|Детективтік хикая]]'' (''Detective Story'') |Роберт Уайлер және Филип Йордан |Сидни Кингслидің аттас пьесасы |- |''[[Карусель (фильм, 1950)|Карусель]]'' (''La Ronde'') |Жак Натансон және Макс Офюльс |Артур Шницлердің аттас пьесасы |- |''[[«Тілек» трамвайы (фильм, 1951)|«Тілек» трамвайы]]'' (''A Streetcar Named Desire'') |Теннесси Уильямс |Теннесси Уильямстың аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жамандар мен сұлулар (фильм)|Жамандар мен сұлулар]]''''' (''The Bad and the Beautiful'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Чарльз Шни]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джордж Брэдшоудың әңгімесі''' |- |''[[Бес саусақ (фильм, 1952)|Бес саусақ]]'' (''5 Fingers'') |Майкл Уилсон |Людвиг Карл Мойзиштің «Цицерон операциясы» романы |- |''[[Дәл түсте (фильм)|Дәл түсте]]'' (''High Noon'') |Карл Форман |Джон У. Каннингемнің «Қалайы жұлдыз» әңгімесі |- |''[[Ақ костюмдегі адам (фильм)|Ақ костюмдегі адам]]'' (''The Man in the White Suit'') |Джон Дайтон, Александр Маккендрик және Роджер Макдугалл |Роджер Макдугаллдың әңгімесі |- |''[[Тыныш адам (фильм)|Тыныш адам]]'' (''The Quiet Man'') |Фрэнк Наджент |Морис Уолштың әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Осыдан мәңгілікке дейін]]''''' (''From Here to Eternity'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Дэниэл Тарадаш]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джеймс Джонстың аттас романы''' |- |''[[Қатыгез теңіз (фильм, 1953)|Қатыгез теңіз]]'' (''The Cruel Sea'') |Эрик Эмблер |Николас Монсарраттың аттас романы |- |''[[Лили (фильм, 1953)|Лили]]'' (''Lili'') |Хелен Дойч |Пол Гэлликоның «Адамдарды жек көрген адам» әңгімесі |- |''[[Римдік каникул (фильм)|Римдік каникул]]'' (''Roman Holiday'') |Джон Дайтон және Иэн Маклеллан Хантер |Далтон Трамбо-ның әңгімесі |- |''[[Шейн (фильм)|Шейн]]'' (''Shane'') |А. Б. Гатри кіші |Джек Шефердің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Ауылдық қыз (фильм, 1954)|Ауылдық қыз]]''''' (''The Country Girl'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джордж Ситон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Клиффорд Одетстің аттас пьесасы''' |- |''[[«Кейн» бүлігі (фильм, 1954)|«Кейн» бүлігі]]'' (''The Caine Mutiny'') |Стэнли Робертс |Герман Воуктың аттас романы |- |''[[Аулаға қараған терезе (фильм, 1954)|Аулаға қараған терезе]]'' (''Rear Window'') |Джон Майкл Хейс |Корнелл Вулричтің «Бұл кісі өлімі болуы тиіс еді» әңгімесі |- |''[[Сабрина (фильм, 1954)|Сабрина]]'' (''Sabrina'') |Эрнест Леман, Сэмюэл Тейлор және [[Билли Уайлдер]] |Сэмюэл Тейлордың «Sabrina Fair» пьесасы |- |''[[Жеті ағайындыға жеті қалыңдық (фильм)|Жеті ағайындыға жеті қалыңдық]]'' (''Seven Brides for Seven Brothers'') |Фрэнсис Гудрич, Альберт Хакетт және Дороти Кингсли |Стивен Винсент Бенедің «The Sobbin' Women» әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Марти (фильм)|Марти]]''''' (''Marty'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Пэдди Чайефски]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Пэдди Чайефскидің телепьесасы''' |- |''[[Блэк-роктағы жаман күн (фильм)|Блэк-роктағы жаман күн]]'' (''Bad Day at Black Rock'') |Миллард Кауфман |Говард Бреслиннің «Bad Time at Honda» әңгімесі |- |''[[Мектеп джунглиі (фильм, 1955)|Мектеп джунглиі]]'' (''Blackboard Jungle'') |Ричард Брукс |Эван Хантердің аттас романы |- |''[[Жәннаттан шығысқа қарай (фильм)|Жәннаттан шығысқа қарай]]'' (''East of Eden'') |Пол Осборн |[[Джон Стейнбек]]тің аттас романы |- |''[[Мені сүй немесе таста]]'' (''Love Me or Leave Me'') |Даниэль Фукс және Изобель Леннарт |Даниэль Фукстің әңгімесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Әлемді 80 күн ішінде шарлау (фильм, 1956)|Әлемді 80 күн ішінде шарлау]]''''' (''Around the World in 80 Days'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Фэрроу]], [[С. Дж. Перельман]] және [[Джеймс По]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Жюль Верн]]-нің аттас романы''' |- |''[[Қуыршақ (фильм, 1956)|Қуыршақ]]'' (''Baby Doll'') |Теннесси Уильямс |Теннесси Уильямстың пьесалары |- |''[[Достық насихат (фильм, 1956)|Достық насихат]]'' (''Friendly Persuasion'') |Майкл Уилсон |Джессамин Уэсттің аттас романы |- |''[[Дің (фильм, 1956)|Дің]]'' (''Giant'') |Фред Гюиоль және Айван Моффат |Эдна Фербердің аттас романы |- |''[[Өмірге құштарлық (фильм, 1956)|Өмірге құштарлық]]'' (''Lust for Life'') |Норман Корвин |Ирвинг Стоунның аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Квай өзенінен өткен көпір (фильм)|Квай өзенінен өткен көпір]]''''' (''The Bridge on the River Kwai'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Пьер Буль]], [[Карл Форман]] және [[Майкл Уилсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Пьер Бульдің аттас романы''' |- |''[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]'' (''12 Angry Men'') |Реджинальд Роуз |Реджинальд Роуздың телепьесасы мен пьесасы |- |''[[Құдай біледі, мистер Эллисон]]'' (''Heaven Knows, Mr. Allison'') |[[Джон Хьюстон]] және Джон Ли Махин |Чарльз Шоудың аттас романы |- |''[[Пейтон-Плейс (фильм)|Пейтон-Плейс]]'' (''Peyton Place'') |Джон Майкл Хейс |Грейс Металиустың аттас романы |- |''[[Сайонара (фильм, 1957)|Сайонара]]'' (''Sayonara'') |Пол Осборн |Джеймс Э. Миченердің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жижи (фильм, 1958)|Жижи]]''''' (''Gigi'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Алан Джей Лернер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Колетттің аттас повесі''' |- |''[[Ыстық шатырдағы мысық (фильм, 1958)|Ыстық шатырдағы мысық]]'' (''Cat on a Hot Tin Roof'') |Ричард Брукс және Джеймс По |Теннесси Уильямстың аттас пьесасы |- |''[[Жылқының аузы (фильм)|Жылқының аузы]]'' (''The Horse's Mouth'') |Алек Гиннесс |Джойс Кэридің аттас романы |- |''[[Өмір сүргім келеді! (фильм, 1958)|Өмір сүргім келеді!]]'' (''I Want to Live!'') |Нельсон Гиддинг және Дон Манкевич |Эдвард С. Монтгомеридің мақалалары мен Барбара Грэмнің хаттары |- |''[[Бөлек үстелдер (фильм, 1958)|Бөлек үстелдер]]'' (''Separate Tables'') |Джон Гэй және Теренс Раттиган |Теренс Раттиганның аттас пьесалары |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жоғарыдағы бөлме (фильм, 1959)|Жоғарыдағы бөлме]]''''' (''Room at the Top'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Нил Патерсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джон Брейннің аттас романы''' |- |''[[Кісі өлімінің анатомиясы (фильм)|Кісі өлімінің анатомиясы]]'' (''Anatomy of a Murder'') |Уэнделл Мейс |Джон Д. Фолькердің аттас романы |- |''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]'' (''Ben-Hur'') |Карл Тюнберг |Лью Уоллестің «Бен-Гур: Христ туралы хикая» романы |- |''[[Монах әйел хикаясы (фильм)|Монах әйел хикаясы]]'' (''The Nun's Story'') |Роберт Андерсон |Кэтрин Халменің аттас романы |- |''[[Джазда тек қана қыздар]]'' (''Some Like It Hot'') |И. А. Л. Даймонд және [[Билли Уайлдер]] |«Махаббат фанфарлары» фильмі |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Элмер Гантри (фильм)|Элмер Гантри]]''''' (''Elmer Gantry'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Ричард Брукс]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Синклер Льюис]]тің аттас романы''' |- |''[[Дауылдың тууы (фильм, 1960)|Дауылдың тууы]]'' (''Inherit the Wind'') |Гарольд Джейкоб Смит және Недрик Янг |Джером Лоуренс пен Роберт Лидің аттас пьесасы |- |''[[Ұлдар мен ғашықтар (фильм)|Ұлдар мен ғашықтар]]'' (''Sons and Lovers'') |Т. Э. Б. Кларк және Гэвин Ламберт |Д. Г. Лоуренстің аттас романы |- |''[[Көшпенділер (фильм, 1960)|Көшпенділер]]'' (''The Sundowners'') |Изобель Леннарт |Джон Клиридің аттас романы |- |''[[Даңқ әуені]]'' (''Tunes of Glory'') |Джеймс Кеннауэй |Джеймс Кеннауэйдің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Нюрнбергтегі процесс (фильм)|Нюрнбергтегі процесс]]''''' (''Judgment at Nuremberg'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эбби Манн]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Эбби Маннның телепьесасы''' |- |''[[Тиффанидегі таңғы ас (фильм)|Тиффанидегі таңғы ас]]'' (''Breakfast at Tiffany's'') |Джордж Аксельрод |Трумэн Капотенің аттас повесі |- |''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (''The Guns of Navarone'') |Карл Форман |Алистер Маклиннің аттас романы |- |''[[Алаяқ (фильм, 1961)|Алаяқ]]'' (''The Hustler'') |Сидни Кэрролл және Роберт Россен |Уолтер Тевистің аттас романы |- |''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'' (''West Side Story'') |Эрнест Леман |Артур Лорентстің аттас мюзиклі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Құбыжықты өлтіру (фильм)|Құбыжықты өлтіру]]''''' (''To Kill a Mockingbird'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Хортон Фут]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Харпер Лидің аттас романы''' |- |''[[Дэвид пен Лиза]]'' (''David and Lisa'') |Элеанор Перри |Теодор Исаак Рубиннің аттас повесі |- |''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'' (''Lawrence of Arabia'') |Роберт Болт және Майкл Уилсон |Т. Э. Лоуренстің «Даналықтың жеті тірегі» мемуары |- |''[[Лолита (фильм, 1962)|Лолита]]'' (''Lolita'') |[[Владимир Владимирович Набоков|Владимир Набоков]] |[[Владимир Владимирович Набоков|Владимир Набоков]]тың аттас романы |- |''[[Керемет жасаушы (фильм, 1962)|Керемет жасаушы]]'' (''The Miracle Worker'') |Уильям Гибсон |Уильям Гибсонның аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Том Джонс (фильм)|Том Джонс]]''''' (''Tom Jones'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Осборн]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Генри Филдингтің «Тастанды Том Джонстың тарихы» романы''' |- |''[[Капитан Ньюмэн, медицина қызметінің майоры]]'' (''Captain Newman, M.D.'') |Ричард Л. Брин, Генри Эфрон және Фиби Эфрон |Лео Ростеннің аттас романы |- |''[[Хад (фильм)|Хад]]'' (''Hud'') |Харриет Фрэнк кіші және Ирвинг Раветч |Ларри Макмертридің «Horseman, Pass By» романы |- |''[[Дала лалагүлдері (фильм)|Дала лалагүлдері]]'' (''Lilies of the Field'') |Джеймс По |Уильям Эдмунд Барреттің аттас романы |- |''[[Вилль-д’Аврейдегі жексенбілер]]'' (''Sundays and Cybele'') |Серж Бургиньон және Антуан Тюдаль |Бернар Эсшассерьоның «Les dimanches de Ville d'Avray» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]''''' (''Becket'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эдвард Анхальт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Жан Ануйдың аттас пьесасы''' |- |''[[Доктор Стрейнджлав]]'' (''Dr. Strangelove'') |[[Стэнли Кубрик]], Питер Джордж және Терри Саузерн |Питер Джордждың «Қызыл дабыл» романы |- |''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]'' (''Mary Poppins'') |Дон ДаГради және Билл Уолш |П. Л. Трэверстің кітаптар сериясы |- |''[[Менің сұлу ледиім (фильм)|Менің сұлу ледиім]]'' (''My Fair Lady'') |Алан Джей Лернер |Алан Джей Лернердің аттас мюзиклі |- |''[[Грек Зорба (фильм)|Грек Зорба]]'' (''Zorba the Greek'') |Михалис Какояннис |[[Никос Казандзакис]]тің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Доктор Живаго (фильм)|Доктор Живаго]]''''' (''Doctor Zhivago'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Болт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Борис Леонидович Пастернак|Борис Пастернак]]тың аттас романы''' |- |''[[Кэт Баллу]]'' (''Cat Ballou'') |Уолтер Ньюман және Фрэнк Пирсон |Рой Чанслордың аттас романы |- |''[[Коллекционер (фильм, 1965)|Коллекционер]]'' (''The Collector'') |Джон Кон және Стэнли Манн |Джон Фаулздың аттас романы |- |''[[Ақымақтар кемесі (фильм)|Ақымақтар кемесі]]'' (''Ship of Fools'') |Эбби Манн |Кэтрин Энн Портердің аттас романы |- |''[[Мың сайқымазақ]]'' (''A Thousand Clowns'') |Херб Гарднер |Херб Гарднердің аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Барлық заманның адамы (фильм, 1966)|Барлық заманның адамы]]''''' (''A Man for All Seasons'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Болт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Роберт Болттың аттас пьесасы''' |- |''[[Элфи (фильм, 1966)|Элфи]]'' (''Alfie'') |Билл Нотон |Билл Нотонның аттас пьесасы |- |''[[Кәсіпқойлар (фильм, 1966)|Кәсіпқойлар]]'' (''The Professionals'') |Ричард Брукс |Фрэнк О'Рурктың аттас романы |- |''[[Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!]]'' (''The Russians Are Coming...'') |Уильям Роуз |Натаниэль Бенчлидің аттас романы |- |''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (''Who's Afraid of Virginia Woolf?'') |Эрнест Леман |Эдвард Олбидің аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Түн ішінде (фильм)|Түн ішінде]]''''' (''In the Heat of the Night'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Стирлинг Силлифант]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джон Боллдың аттас романы''' |- |''[[Салқынқанды Люк (фильм)|Салқынқанды Люк]]'' (''Cool Hand Luke'') |Донн Пирс және Фрэнк Пирсон |Донн Пирстің аттас романы |- |''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'' (''The Graduate'') |Бак Генри және Колдер Уиллингем |Чарльз Уэббтің аттас повесі |- |''[[Суыққандылықпен (фильм)|Суыққандылықпен]]'' (''In Cold Blood'') |Ричард Брукс |Трумэн Капотенің аттас кітабы |- |''[[Улисс (фильм, 1967)|Улисс]]'' (''Ulysses'') |Фред Хейнс және Джозеф Стрик |[[Джеймс Джойс]]тың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қыстағы арыстан (фильм, 1968)|Қыстағы арыстан]]''''' (''The Lion in Winter'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джеймс Голдман]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джеймс Голдманның аттас пьесасы''' |- |''[[Оғаш жұп (фильм, 1968)|Оғаш жұп]]'' (''The Odd Couple'') |Нил Саймон |Нил Саймонның аттас пьесасы |- |''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]'' (''Oliver!'') |Вернон Харрис |Лайонел Барттың аттас мюзиклі |- |''[[Рэйчел, Рэйчел]]'' (''Rachel, Rachel'') |Стюарт Стерн |Маргарет Лоренстің «A Jest of God» романы |- |''[[Розмаридің сәбиі (фильм)|Розмаридің сәбиі]]'' (''Rosemary's Baby'') |[[Роман Полански]] |Айра Левиннің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Түн ортасындағы ковбой]]''''' (''Midnight Cowboy'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Уолдо Солт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джеймс Лео Херлихидің аттас романы''' |- |''[[Мың күндік Анна]]'' (''Anne of the Thousand Days'') |Бриджет Боланд, Джон Хейл және Ричард Соколоув |Максвелл Андерсонның аттас пьесасы |- |''[[Қош бол, Колумбус]]'' (''Goodbye, Columbus'') |Арнольд Шульман |Филип Роттың аттас повесі |- |''[[Атылған аттарды да атады ғой, солай емес пе?]]'' (''They Shoot Horses, Don't They?'') |Джеймс По және Роберт Томпсон |Хорас Маккойдың аттас романы |- |''[[Дзета (фильм)|Дзета]]'' (''Z'') |Коста-Гаврас және Хорхе Семпрун |Василис Василикостың аттас романы |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[МЭШ (фильм)|МЭШ]]''''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Ринг Ларднер кіші]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Ричард Хукердің «MASH: A Novel About Three Army Doctors» романы''' |- |''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (''Airport'') |Джордж Ситон |Артур Хейлидің аттас романы |- |''[[Мен ешқашан әкем үшін ән айтқан емеспін]]'' (''I Never Sang for My Father'') |Роберт Андерсон |Андерсонның аттас пьесасы |- |''[[Ғашықтар және басқа бөтен адамдар]]'' (''Lovers and Other Strangers'') |Джозеф Болонья, Дэвид Зелаг Гудман және Рене Тейлор |Болонья мен Тейлордың аттас пьесасы |- |''[[Ғашық әйелдер (фильм)|Ғашық әйелдер]]'' (''Women in Love'') |Ларри Крамер |Д. Г. Лоуренстің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]''''' (''The French Connection'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эрнест Тайдимен]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Робин Мурдың аттас кітабы''' |- |''[[Бұрандалы қызғылт сары (фильм)|Бұрандалы қызғылт сары]]'' (''A Clockwork Orange'') |[[Стэнли Кубрик]] |Энтони Берджесстің аттас романы |- |''[[Конформист (фильм, 1970)|Конформист]]'' (''The Conformist'') |[[Бернардо Бертолуччи]] |Альберто Моравианың аттас романы |- |''[[Финци-Контини бағы (фильм)|Финци-Контини бағы]]'' (''The Garden of the Finzi-Continis'') |Витторио Боничелли және Уго Пирро |Джорджо Бассанидің аттас романы |- |''[[Соңғы киносеанс (фильм)|Соңғы киносеанс]]'' (''The Last Picture Show'') |[[Питер Богданович]] және Ларри Макмертри |Ларри Макмертридің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]''''' (''The Godfather'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнсис Форд Коппола]] және [[Марио Пьюзо]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Марио Пьюзоның аттас романы''' |- |''[[Кабаре (фильм, 1972)|Кабаре]]'' (''Cabaret'') |Джей Прессон Аллен |Джо Мастероффтың мюзиклі |- |''[[Эмигранттар (фильм)|Эмигранттар]]'' (''The Emigrants'') |Бенгт Форслунд және Ян Труэль |[[Вильгельм Муберг]]тің «Эмигранттар» және «Жақсы жерге» романдары |- |''[[Пит пен Тилли]]'' (''Pete 'n' Tillie'') |Джулиус Дж. Эпштейн |Питер Де Фриздің «Witch's Milk» повесі |- |''[[Саундер (фильм)|Саундер]]'' (''Sounder'') |Лонн Элдер III |Уильям Х. Армстронгтың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Ібілісті қуушы]]''''' (''The Exorcist'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Уильям Питер Блэтти]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Уильям Питер Блэттидің аттас романы''' |- |''[[Соңғы наряд]]'' (''The Last Detail'') |Роберт Таун |Дэррил Пониксанның аттас романы |- |''[[Қағаз соңында (фильм)|Қағаз соңында]]'' (''The Paper Chase'') |Джеймс Бриджес |Джон Джей Осборн кішінің аттас романы |- |''[[Қағаз ай (фильм)|Қағаз ай]]'' (''Paper Moon'') |Элвин Сарджент |Джо Дэвид Браунның «Addie Pray» романы |- |''[[Серпико]]'' (''Serpico'') |Уолдо Солт және Норман Векслер |Питер Маастың «Serpico: The Cop Who Defied the System» кітабы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өкіл әке 2]]''''' (''The Godfather Part II'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Фрэнсис Форд Коппола]] және [[Марио Пьюзо]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Марио Пьюзоның «Кіндік әке» романы''' |- |''[[Дадди Кравицтің шәкірттігі]]'' (''The Apprenticeship of Duddy Kravitz'') |Сценарий: Мордехай Рихлер; Беймделуі: Лайонел Четвинд |Мордехай Рихлердің аттас романы |- |''[[Ленни (фильм)|Ленни]]'' (''Lenny'') |Джулиан Бэрри |Джулиан Бэрридің аттас пьесасы |- |''[[Шығыс экспресіндегі өлімі (фильм, 1974)|Шығыс экспресіндегі өлім]]'' (''Murder on the Orient Express'') |Пол Ден |[[Агата Кристи]]дің аттас романы |- |''[[Жас Франкенштейн]]'' (''Young Frankenstein'') |Мел Брукс және Джин Уайлдер |[[Мэри Шелли]]дің «Франкенштейн немесе қазіргі Прометей» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]''''' (''One Flew Over the Cuckoo's Nest'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Бо Голдман]] және [[Лоуренс Хаубен]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Кен Кизидің аттас романы''' |- |''[[Барри Линдон]]'' (''Barry Lyndon'') |[[Стэнли Кубрик]] |[[Уильям Мейкпис Теккерей]]дің «Барри Линдонның сәттілігі» романы |- |''[[Король болғысы келген адам (фильм)|Король болғысы келген адам]]'' (''The Man Who Would Be King'') |Глэдис Хилл және [[Джон Хьюстон]] |[[Редьярд Киплинг]]тің аттас әңгімесі |- |''[[Әйел иісі (фильм, 1974)|Әйел иісі]]'' (''Profumo di donna'') |Руджеро Маккари және Дино Ризи |Джованни Арпиноның «Il buio e il mare» романы |- |''[[Күн сәулелі жігіттер (фильм, 1975)|Күн сәулелі жігіттер]]'' (''The Sunshine Boys'') |Нил Саймон |Нил Саймонның аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Президенттің бүкіл жасағы]]''''' (''All the President's Men'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Уильям Голдман]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Карл Бернштейн мен Боб Вудвордтың мемуарлары''' |- |''[[Даңққа жол (фильм, 1976)|Даңққа жол]]'' (''Bound for Glory'') |Роберт Гетчелл |Вуди Гатридің мемуары |- |''[[Феллинидің Казановасы]]'' (''Fellini's Casanova'') |[[Федерико Феллини]] және Бернардино Дзаппони |Джакомо Казанованың «Менің өмірімнің тарихы» мемуары |- |''[[Жеті пайыздық ерітінді (фильм)|Жеті пайыздық ерітінді]]'' (''The Seven-Per-Cent Solution'') |Николас Мейер |Николас Мейердің аттас романы |- |''[[Қарғыс атқандардың саяхаты]]'' (''Voyage of the Damned'') |Дэвид Батлер және Стив Шейган |Гордон Томас пен Макс Морган-Уиттстің кітабы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1978)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Джулия (фильм, 1977)|Джулия]]''''' (''Julia'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Элвин Сарджент]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Лиллиан Хеллманның «Pentimento» мемуары''' |- |''[[Эквус (фильм)|Эквус]]'' (''Equus'') |Питер Шеффер |Питер Шеффердің аттас пьесасы |- |''[[Мен саған ешқашан раушан бағын уәде еткен емеспін]]'' (''I Never Promised You a Rose Garden'') |Льюис Джон Карлино және Гэвин Ламберт |Джоанн Гринбергтің аттас романы |- |''[[О, Құдайым! (фильм)|О, Құдайым!]]'' (''Oh, God!'') |Ларри Гелбарт |Эвери Корманның аттас романы |- |''[[Тілектің сол бұлдыр нысаны]]'' (''That Obscure Object of Desire'') |Сценарий: [[Луис Бунюэль]]; Серіктестік: Жан-Клод Каррьер |Пьер Луидің «Әйел және қуыршақ» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Түн ортасындағы экспресс (фильм)|Түн ортасындағы экспресс]]''''' (''Midnight Express'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Оливер Стоун]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Билли Хейс пен Уильям Хоффердің мемуарлары''' |- |''[[Қандас бауырлар (фильм, 1978)|Қандас бауырлар]]'' (''Bloodbrothers'') |Уолтер Ньюман |Ричард Прайстың аттас романы |- |''[[Калифорниялық нөмір (фильм)|Калифорниялық нөмір]]'' (''California Suite'') |Нил Саймон |Нил Саймонның аттас пьесасы |- |''[[Көк аспан күте тұрады (фильм, 1978)|Көк аспан күте тұрады]]'' (''Heaven Can Wait'') |[[Уоррен Битти]] және Элейн Мей |Гарри Сегаллдың аттас пьесасы |- |''[[Келесі жылы дәл осы уақытта]]'' (''Same Time, Next Year'') |Бернард Слейд |Бернард Слейдтың аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Крамер Крамерге қарсы]]''''' (''Kramer vs. Kramer'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Роберт Бентон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Эвери Корманның аттас романы''' |- |''[[Бүгінгі күннің ақыры (фильм)|Бүгінгі күннің ақыры]]'' (''Apocalypse Now'') |[[Фрэнсис Форд Коппола]] және Джон Милиус |Джозеф Конрадтың «Түнек жүрегі» романы |- |''[[Есуастар торы (фильм)|Есуастар торы]]'' (''La Cage aux Folles'') |Марчелло Данон, Эдуар Молинаро, Жан Пуаре және Франсис Вебер |Жан Пуаренің аттас пьесасы |- |''[[Кішігірім роман (фильм)|Кішігірім роман]]'' (''A Little Romance'') |Аллан Бернс |Патрик Ковиннің «E=mc2 Mon Amour» романы |- |''[[Норма Рэй]]'' (''Norma Rae'') |Харриет Фрэнк кіші және Ирвинг Раветч |Хэнк Лейферманның «Crystal Lee, a Woman of Inheritance» кітабы |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жай адамдар (фильм)|Жай адамдар]]''''' (''Ordinary People'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Элвин Сарджент]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джудит Гесттің аттас романы''' |- |''[[Морантты ату (фильм)|Морантты ату]]'' (''Breaker Morant'') |Брюс Бересфорд, Джонатан Харди және Дэвид Стивенс |Кеннет Г. Росстың аттас пьесасы |- |''[[Кеншінің қызы (фильм)|Кеншінің қызы]]'' (''Coal Miner's Daughter'') |Томас Рикман |Лоретта Линн мен Джордж Вексидің мемуары |- |''[[Піл-адам (фильм)|Піл-адам]]'' (''The Elephant Man'') |Эрик Бергрен, Кристофер Де Вор және [[Дэвид Линч]] |Фредерик Тривздің мемуары және Эшли Монтагюдің «The Elephant Man: A Study in Human Dignity» кітабы |- |''[[Трюкші (фильм)|Трюкші]]'' (''The Stunt Man'') |Сценарий: Лоуренс Б. Маркус; Беймделуі: Ричард Раш |Пол Бродердің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Алтын көлде (фильм)|Алтын көлде]]''''' (''On Golden Pond'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эрнест Томпсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Эрнест Томпсонның аттас пьесасы''' |- |''[[Француз лейтенантының әйелі (фильм)|Француз лейтенантының әйелі]]'' (''The French Lieutenant's Woman'') |[[Гарольд Пинтер]] |Джон Фаулздың аттас романы |- |''[[Аспаннан жауған тиындар (фильм, 1981)|Аспаннан жауған тиындар]]'' (''Pennies from Heaven'') |Деннис Поттер |Деннис Поттердің аттас телехикаясы |- |''[[Қала ханзадасы (фильм)|Қала ханзадасы]]'' (''Prince of the City'') |Джей Прессон Аллен және [[Сидни Люмет]] |Роберт Дэйлидің аттас кітабы |- |''[[Рэгтайм (фильм)|Рэгтайм]]'' (''Ragtime'') |Майкл Уэллер |Э. Л. Доктороудың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Хабар-ошарсыз кеткендер (фильм, 1982)|Хабар-ошарсыз кеткендер]]''''' (''Missing'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Коста-Гаврас]] және [[Дональд Э. Стюарт]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Томас Хаузердің «The Execution of Charles Horman: An American Sacrifice» кітабы''' |- |''[[Су асты қайығы (фильм, 1981)|Су асты қайығы]]'' (''Das Boot'') |Вольфганг Петерсен |Лотар-Гюнтер Буххаймның аттас романы |- |''[[Софидің таңдауы (фильм)|Софидің таңдауы]]'' (''Sophie's Choice'') |Алан Дж. Пакула |Уильям Стайронның аттас романы |- |''[[Үкім (фильм, 1982)|Үкім]]'' (''The Verdict'') |Дэвид Мэмет |Барри Ридтің аттас романы |- |''[[Виктор/Виктория]]'' (''Victor/Victoria'') |Блейк Эдвардс |Райнхольд Шюнцельдің «Виктор және Виктория» фильмі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]''''' (''Terms of Endearment'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джеймс Л. Брукс]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Ларри Макмертридің аттас романы''' |- |''[[Опат болу (фильм, 1983)|Опат болу]]'' (''Betrayal'') |[[Гарольд Пинтер]] |[[Гарольд Пинтер]]дің аттас пьесасы |- |''[[Костюмер (фильм, 1983)|Костюмер]]'' (''The Dresser'') |Рональд Харвуд |Рональд Харвудтың аттас пьесасы |- |''[[Ританы тәрбиелеу (фильм)|Ританы тәрбиелеу]]'' (''Educating Rita'') |Уилли Расселл |Уилли Расселлдің аттас пьесасы |- |''[[Рубен, Рубен]]'' (''Reuben, Reuben'') |Джулиус Дж. Эпштейн |Герман Шумлиннің «Spofford» пьесасы және Питер Де Фриздің романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1985)|1985]]<br />{{small|(57-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''''' (''Amadeus'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Питер Шеффер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Питер Шеффердің аттас пьесасы''' |- |''[[Грейстоук: Тарзан туралы аңыз, маймылдар иесі]]'' (''Greystoke'') |Майкл Остин және Роберт Таун |Эдгар Райс Берроуздың «Тарзан, маймылдар ұрпағы» романы |- |''[[Өлім алқабы (фильм, 1984)|Өлім алқабы]]'' (''The Killing Fields'') |Брюс Робинсон |Сидни Шанбергтің «The Death and Life of Dith Pran» мақаласы |- |''[[Үндістанға саяхат (фильм)|Үндістанға саяхат]]'' (''A Passage to India'') |[[Дэвид Лин]] |Э. М. Форстердің аттас романы |- |''[[Сарбаз хикаясы (фильм)|Сарбаз хикаясы]]'' (''A Soldier's Story'') |Чарльз Фуллер |Чарльз Фуллердің «A Soldier's Play» пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (''Out of Africa'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Курт Людтке]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Карен Бликсеннің мемуары және Эррол Тжебински мен Джудит Турманның кітаптары''' |- |''[[Алқызыл түс (фильм, 1985)|Алқызыл түс]]'' (''The Color Purple'') |Менно Мейес |Элис Уокердің аттас романы |- |''[[Өрмекші-әйелдің сүйісі (фильм)|Өрмекші-әйелдің сүйісі]]'' (''Kiss of the Spider Woman'') |Леонард Шредер |Мануэль Пуигтің аттас романы |- |''[[Прицци әулетінің намысы]]'' (''Prizzi's Honor'') |Ричард Кондон және Джанет Роуч |Ричард Кондонның аттас романы |- |''[[Баунтифулға саяхат (фильм)|Баунтифулға саяхат]]'' (''The Trip to Bountiful'') |Хортон Фут |Хортон Футтың аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Көрінісі бар бөлме (фильм)|Көрінісі бар бөлме]]''''' (''A Room with a View'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Рут Правер Джабвала]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Э. М. Форстердің аттас романы''' |- |''[[Кіші құдайдың балалары (фильм)|Кіші құдайдың балалары]]'' (''Children of a Lesser God'') |Хеспер Андерсон және Марк Медофф |Марк Медоффтың аттас пьесасы |- |''[[Ақша түсі (фильм)|Ақша түсі]]'' (''The Color of Money'') |Ричард Прайс |Уолтер Тевистің аттас романы |- |''[[Жүрек қылмыстары (фильм)|Жүрек қылмыстары]]'' (''Crimes of the Heart'') |Бет Хенли |Бет Хенлидің аттас пьесасы |- |''[[Менімен бірге бол (фильм)|Менімен бірге бол]]'' (''Stand by Me'') |Брюс А. Эванс және Рейнольд Гидеон |[[Стивен Кинг]]тің «Мәйіт» повесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Соңғы император (фильм)|Соңғы император]]''''' (''The Last Emperor'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Бернардо Бертолуччи]] және Марк Пепло''' |style="background:#FAEB86" |'''Пу И-дің «Императордан азаматқа дейін» мемуары''' |- |''[[Өлілер (фильм, 1987)|Өлілер]]'' (''The Dead'') |Тони Хьюстон |[[Джеймс Джойс]]тың аттас әңгімесі |- |''[[Қатерлі әуестік (фильм)|Қатерлі әуестік]]'' (''Fatal Attraction'') |Джеймс Дирден |Джеймс Дирденнің «Diversion» телефильмі |- |''[[Толық металл қабық]]'' (''Full Metal Jacket'') |Густав Хэсфорд, Майкл Херр және [[Стэнли Кубрик]] |Густав Хэсфордтың «The Short-Timers» романы |- |''[[Ит ретіндегі менің өмірім]]'' (''My Life as a Dog'') |[[Лассе Халльстрём]], Рейдар Йёнссон, Брассе Брэннстрём және Пер Берглунд |Рейдар Йёнссонның «Mitt liv som hund» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қауіпті байланыстар (фильм, 1988)|Қауіпті байланыстар]]''''' (''Dangerous Liaisons'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Кристофер Хэмптон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Кристофер Хэмптонның пьесасы және Шодерло де Лаклоның романы''' |- |''[[Еріксіз саяхатшы (фильм)|Еріксіз саяхатшы]]'' (''The Accidental Tourist'') |Фрэнк Галати және Лоуренс Кэздан |Энн Тайлердің аттас романы |- |''[[Тұмандағы гориллалар (фильм)|Тұмандағы гориллалар]]'' (''Gorillas in the Mist'') |Сценарий: Анна Хэмилтон Фелан; Сюжет: Тэб Мерфи және Анна Хэмилтон Фелан |Гарольд Хейздің мақаласы |- |''[[Кішкентай Доррит (фильм, 1987)|Кішкентай Доррит]]'' (''Little Dorrit'') |Кристин Эдзард |[[Чарльз Диккенс]]тің аттас романы |- |''[[Болмыстың төзімсіз жеңілдігі (фильм)|Болмыстың төзімсіз жеңілдігі]]'' (''The Unbearable Lightness of Being'') |Жан-Клод Каррьер және Филип Кауфман |Милан Кундераның аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Мисс Дэйзидің жүргізушісі (фильм)|Мисс Дэйзидің жүргізушісі]]''''' (''Driving Miss Daisy'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Альфред Ури]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Альфред Уридің аттас пьесасы''' |- |''[[Төртінші шілдеде туған (фильм)|Төртінші шілдеде туған]]'' (''Born on the Fourth of July'') |Рон Ковик және [[Оливер Стоун]] |Рон Ковиктің мемуары |- |''[[Жаулар. Махаббат хикаясы (фильм)|Жаулар. Махаббат хикаясы]]'' (''Enemies, A Love Story'') |[[Пол Мазурски]] және Роджер Л. Саймон |[[Исаак Башевис-Зингер]]дің аттас романы |- |''[[Арман алқабы (фильм)|Арман алқабы]]'' (''Field of Dreams'') |Фил Олден Робинсон |У. П. Кинселланың «Shoeless Joe» романы |- |''[[Менің сол аяғым (фильм)|Менің сол аяғым]]'' (''My Left Foot'') |Шейн Коннотон және Джим Шеридан |Кристи Браунның мемуары |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қасқырлармен билеу (фильм)|Қасқырлармен билеу]]''''' (''Dances with Wolves'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Майкл Блейк]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Майкл Блейктің аттас романы''' |- |''[[Ояну (фильм, 1990)|Ояну]]'' (''Awakenings'') |Стивен Заиллян |Оливер Сакстың мемуары |- |''[[Жақсы жігіттер]]'' (''Goodfellas'') |Николас Пиледжи және [[Мартин Скорсезе]] |Николас Пиледжидің «Wiseguy» кітабы |- |''[[Кидалалар (фильм, 1990)|Кидалалар]]'' (''The Grifters'') |Дональд Э. Уэстлейк |Джим Томпсонның аттас романы |- |''[[Тағдырдың теріс айналуы]]'' (''Reversal of Fortune'') |Николас Казан |Алан Дершовицтің «Reversal of Fortune: Inside the von Bülow Case» мемуары |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]''''' (''The Silence of the Lambs'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Тед Тэлли]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Томас Харристің аттас романы''' |- |''[[Еуропа, Еуропа]]'' (''Europa Europa'') |Агнешка Холланд |Соломон Перелдің «I Was Hitler Youth Salomon» мемуары |- |''[[Қуырылған жасыл қызанақтар]]'' (''Fried Green Tomatoes'') |Фэнни Флэгг және Кэрол Собиески |Фэнни Флэггтің «Fried Green Tomatoes at the Whistle Stop Cafe» романы |- |''[[JFK]]'' (''JFK'') |Закари Склар және [[Оливер Стоун]] |Джим Гаррисонның «On the Trail of the Assassins» мемуары және Джим Маррстың «Crossfire: The Plot That Killed Kennedy» кітабы |- |''[[Толқын патшасы (фильм)|Толқын патшасы]]'' (''The Prince of Tides'') |Пэт Конрой және Бекки Джонстон |Пэт Конройдың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Говардс-Энд (фильм)|Говардс-Энд]]''''' (''Howards End'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Рут Правер Джабвала]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Э. М. Форстердің аттас романы''' |- |''[[Сәуір айындағы сиқыр]]'' (''Enchanted April'') |Питер Барнс |Элизабет фон Арнимнің аттас романы |- |''[[Ойыншы (фильм, 1992)|Ойыншы]]'' (''The Player'') |Майкл Толкин |Майкл Толкиннің аттас романы |- |''[[Өзен ағады (фильм)|Өзен ағады]]'' (''A River Runs Through It'') |Ричард Фриденберг |Норман Маклиннің аттас повесі |- |''[[Әйел иісі (фильм, 1992)|Әйел иісі]]'' (''Scent of a Woman'') |Бо Голдман |Джованни Арпиноның «Il buio e il miele» романы және Руджеро Маккари мен Дино Ризидің сценарийі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Шиндлердің тізімі]]''''' (''Schindler's List'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Заиллян]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Томас Кениллидің «Шиндлер кемесі» романы''' |- |''[[Күнәсіздік дәуірі (фильм, 1993)|Күнәсіздік дәуірі]]'' (''The Age of Innocence'') |Джей Кокс және [[Мартин Скорсезе]] |Эдит Уортонның аттас романы |- |''[[Әке атымен]]'' (''In the Name of the Father'') |Терри Джордж және Джим Шеридан |Джерри Конлонның «Proved Innocent» мемуары |- |''[[Күннің қалған бөлігі (фильм)|Күннің қалған бөлігі]]'' (''The Remains of the Day'') |Рут Правер Джабвала |[[Кадзуо Ишигуро|Кадзуо Исигуро]]ның аттас романы |- |''[[Көлеңкелер елі (фильм, 1993)|Көлеңкелер елі]]'' (''Shadowlands'') |Уильям Николсон |Уильям Николсонның аттас пьесасы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Форрест Гамп]]''''' (''Forrest Gump'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эрик Рот]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Уинстон Грумның аттас романы''' |- |''[[Король Георгтың ессіздігі]]'' (''The Madness of King George'') |Алан Беннетт |Алан Беннеттің «The Madness of George III» пьесасы |- |''[[Ешкімнің есуасы емес]]'' (''Nobody's Fool'') |Роберт Бентон |Ричард Руссоның аттас романы |- |''[[Телешоу (фильм)|Телешоу]]'' (''Quiz Show'') |Пол Аттанасио |Ричард Н. Гудвиннің «Remembering America» кітабы |- |''[[Шоушенктегі ақталу]]'' (''The Shawshank Redemption'') |[[Фрэнк Дарабонт]] |Стивен Кингтің «Рита Хейуорт және Шоушенктен қашу» повесі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Сезім мен сезімталдық (фильм, 1995)|Сезім мен сезімталдық]]''''' (''Sense and Sensibility'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Эмма Томпсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Джейн Остин]]ның аттас романы''' |- |''[[Аполлон-13 (фильм)|Аполлон-13]]'' (''Apollo 13'') |Уильям Бройлес кіші және Эл Райнерт |Джим Ловелл мен Джеффри Клугердің «Lost Moon» мемуары |- |''[[Бэйб (фильм)|Бэйб]]'' (''Babe'') |[[Джордж Миллер]] және Крис Нунан |Дик Кинг-Смиттің «The Sheep-Pig» романы |- |''[[Лас-Вегастан кетіп]]'' (''Leaving Las Vegas'') |Майк Фиггис |Джон О’Брайеннің аттас романы |- |''[[Пошташы (фильм, 1994)|Пошташы]]'' (''Il Postino'') |Анна Павиньяно, Майкл Рэдфорд, Фурио Скарпелли, Джакомо Скарпелли және Массимо Троизи |Антонио Скарметаның «Ardiente Paciencia» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өткір жүзді қанжар]]''''' (''Sling Blade'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Билли Боб Торнтон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Билли Боб Торнтонның «Some Folks Call It a Sling Blade» қысқа метражды фильмі''' |- |''[[Сынақ (фильм, 1996)|Сынақ]]'' (''The Crucible'') |Артур Миллер |Артур Миллердің аттас пьесасы |- |''[[Ағылшын емделушісі (фильм)|Ағылшын емделушісі]]'' (''The English Patient'') |[[Энтони Мингелла]] |Майкл Ондатженің аттас романы |- |''[[Гамлет (фильм, 1996)|Гамлет]]'' (''Hamlet'') |Кеннет Брана |[[Уильям Шекспир]]дің аттас пьесасы |- |''[[Ине ұшында]]'' (''Trainspotting'') |Джон Ходж |Ирвин Уэлштің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]''''' (''L.A. Confidential'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Кертис Хэнсон]] және [[Брайан Хелгеленд]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джеймс Эллройдың аттас романы''' |- |''[[Донни Браско (фильм)|Донни Браско]]'' (''Donnie Brasco'') |Пол Аттанасио |Джозеф Д. Пистоне мен Ричард Вудлидің «Donnie Brasco: My Undercover Life in the Mafia» мемуары |- |''[[Жарқын болашақ (фильм, 1997)|Жарқын болашақ]]'' (''The Sweet Hereafter'') |Атом Эгоян |Рассел Бэнкстің аттас романы |- |''[[Алаяқтық(фильм)|Алаяқтық]]'' (''Wag the Dog'') |Хилари Хенкин және Дэвид Мэмет |Ларри Бейнхарттың «Америкалық қаһарман» романы |- |''[[Көгершін қанаттары (фильм, 1997)|Көгершін қанаттары]]'' (''The Wings of the Dove'') |Хоссейн Амини |Генри Джеймстің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Құдайлар мен құбыжықтар (фильм)|Құдайлар мен құбыжықтар]]''''' (''Gods and Monsters'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Билл Кондон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Кристофер Брэмнің «Франкенштейннің әкесі» романы''' |- |''[[Көруден тыс]]'' (''Out of Sight'') |Скотт Фрэнк |Элмор Леонардтың аттас романы |- |''[[Негізгі түстер (фильм)|Негізгі түстер]]'' (''Primary Colors'') |Элейн Мей |Джо Клейннің аттас романы |- |''[[Қарапайым жоспар (фильм)|Қарапайым жоспар]]'' (''A Simple Plan'') |Скотт Смит |Скотт Смиттің аттас романы |- |''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (''The Thin Red Line'') |[[Терренс Малик]] |Джеймс Джонстың аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Сидр үйінің ережелері (фильм)|Сидр үйінің ережелері]]''''' (''The Cider House Rules'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Ирвинг]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Джон Ирвингтің аттас романы''' |- |''[[Сайлау (фильм, 1999)|Сайлау]]'' (''Election'') |[[Александр Пэйн]] және Джим Тейлор |Том Перроттаның аттас романы |- |''[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]'' (''The Green Mile'') |[[Фрэнк Дарабонт]] |[[Стивен Кинг]]тің аттас романы |- |''[[Инсайдер (фильм)|Инсайдер]]'' (''The Insider'') |Майкл Манн және Эрик Рот |Мари Бреннердің «The Man Who Knew Too Much» мақаласы |- |''[[Дарынды мистер Рипли (фильм)|Дарынды мистер Рипли]]'' (''The Talented Mr. Ripley'') |[[Энтони Мингелла]] |Патриция Хайсмиттің аттас романы |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Траффик (фильм, 2000)|Траффик]]''''' (''Traffic'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Стивен Гейган]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Саймон Мурдың «Traffik» телехикаясы''' |- |''[[Шоколад (фильм, 2000)|Шоколад]]'' (''Chocolat'') |Роберт Нельсон Джейкобс |Джоанн Харристің аттас романы |- |''[[Жасырынып келе жатқан жолбарыс, тасада күтіп отырған айдаһар]]'' (''Crouching Tiger, Hidden Dragon'') |Ван Хуэйлин, Джеймс Шеймус және Куо Юнг Цай |Ван Дулудың аттас романы |- |''[[Ей, бауырым, қайдасың?]]'' (''O Brother, Where Art Thou?'') |[[Ағайынды Коэн|Джоэл және Итан Коэндер]] |[[Гомер]]дің «[[Одиссея]]» эпикалық поэмасы |- |''[[Вундеркиндтер (фильм)|Вундеркиндтер]]'' (''Wonder Boys'') |Стив Кловис |Майкл Шейбонның аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Ерекше ақыл]]''''' (''A Beautiful Mind'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Акива Голдсман]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Сильвия Назардың аттас кітабы''' |- |''[[Елестер әлемі (фильм)|Елестер әлемі]]'' (''Ghost World'') |Дэниел Клоуз және Терри Цвигофф |Дэниел Клоуздың графикалық романы |- |''[[Жатын бөлмеде]]'' (''In the Bedroom'') |Роб Фестингер және Тодд Филд |Андре Дюбюстің «Killings» әңгімесі |- |''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'' (''The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring'') |Филлипа Бойенс, [[Питер Джексон]] және Фрэн Уолш |[[Джон Роналд Руэл Толкин|Дж. Р. Р. Толкин]]нің «Сақина бауырластығы» романы |- |''[[Шрек]]'' (''Shrek'') |Тед Эллиотт, Терри Россио, Джо Стиллман және Роджер Шульман |Уильям Стейгтің суретті кітабы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Пианист (фильм)|Пианист]]''''' (''The Pianist'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Рональд Харвуд]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Владислав Шпильманның мемуары''' |- |''[[Ұл туралы]]'' (''About a Boy'') |Питер Хеджес, Крис Вайц және Пол Вайц |Ник Хорнбидің аттас романы |- |''[[Адаптация (фильм)|Адаптация]]'' (''Adaptation'') |[[Чарли Кауфман]] және Дональд Кауфман |Сьюзан Орлеанның «Орхидея ұрысы» кітабы |- |''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]'' (''Chicago'') |Билл Кондон |Фред Эбб пен [[Боб Фосс]]стың мюзиклі |- |''[[Сағаттар (фильм)|Сағаттар]]'' (''The Hours'') |Дэвид Хэйр |Майкл Каннингемнің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]''''' (''The Lord of the Rings: The Return of the King'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Филлипа Бойенс]], [[Питер Джексон]] және [[Фрэн Уолш]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Роналд Руэл Толкин|Дж. Р. Р. Толкин]]нің «Патшаның оралуы» романы''' |- |''[[Американдық салтанат]]'' (''American Splendor'') |Шари Спрингер Берман және Роберт Пулчини |Харви Пекардың комикстері |- |''[[Құдай қаласы]]'' (''City of God'') |Браулио Мантовани |Пауло Линстің аттас романы |- |''[[Жұмбақ өзен]]'' (''Mystic River'') |Брайан Хелгеленд |Деннис Лихейннің аттас романы |- |''[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]'' (''Seabiscuit'') |Гэри Росс |Лора Хилленбрандтың «Seabiscuit: An American Legend» кітабы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жол жиегінде]]''''' (''Sideways'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Пэйн]] және [[Джим Тейлор]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Рекс Пиккеттің аттас романы''' |- |''[[Күн батар алдында]]'' (''Before Sunset'') |Сценарий: Жюли Дельпи, Итан Хоук және [[Ричард Линклейтер]]; Сюжет: Ким Кризан және [[Ричард Линклейтер]] |Ким Кризан мен Линклейтердің «Күн шыққанға дейін» фильміндегі кейіпкерлер |- |''[[Сиқырлы ел (фильм)|Сиқырлы ел]]'' (''Finding Neverland'') |Дэвид Маги |Аллан Книдің «The Man Who Was Peter Pan» пьесасы |- |''[[Миллион долларлық балақай]]'' (''Million Dollar Baby'') |Пол Хаггис |Ф. Кс. Тоолдың «Rope Burns: Stories from the Corner» әңгімелер жинағы |- |''[[Мотоциклші күнделігі (фильм)|Мотоциклші күнделігі]]'' (''The Motorcycle Diaries'') |Хосе Ривера |Альберто Гранадоның «Che Guevara-мен саяхат» және Че Гевараның «Мотоциклші күнделігі» мемуарлары |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Өркешті тау]]''''' (''Brokeback Mountain'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Ларри Макмертри]] және [[Диана Оссана]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Энни Прудың аттас әңгімесі''' |- |''[[Капоте (фильм)|Капоте]]'' (''Capote'') |Дэн Футтерман |Джеральд Кларктың кітабы |- |''[[Берілген бағбан]]'' (''The Constant Gardener'') |Джеффри Кейн |Джон ле Карренің аттас романы |- |''[[Зорлық-зомбылық тарихы]]'' (''A History of Violence'') |Джош Олсон |Джон Вагнер мен Винс Локктың графикалық романы |- |''[[Мюнхен (фильм)|Мюнхен]]'' (''Munich'') |Тони Кушнер және Эрик Рот |Джордж Джонастың «Vengeance» кітабы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Жолдан тайғандар (фильм)|Жолдан тайғандар]]''''' (''The Departed'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Уильям Монахэн]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Феликс Чонг пен Алан Мак жазған «Ішкі істер» фильмі''' |- |''[[Борат (фильм)|Борат: Қазақстанның даңқты халқының пайдасы үшін Американың мәдениетін тану]]'' (''Borat'') |Сценарий: [[Саша Барон Коен|Саша Барон Коэн]], Энтони Хайнс, Питер Бейнхэм және Дэн Мазер; Сюжет: Барон Коэн, Бейнхэм, Хайнс және Тодд Филлипс |[[Саша Барон Коен|Саша Барон Коэн]]нің «Да Али Джи Шоу» телехикаясындағы Борат Сагдиев кейіпкері |- |''[[Адам баласы (фильм, 2006)|Адам баласы]]'' (''Children of Men'') |[[Альфонсо Куарон]], Тимоти Дж. Секстон, Дэвид Арата, Марк Фергус және Хоук Остби |П. Д. Джеймстің аттас романы |- |''[[Кішкентай балалар (фильм)|Кішкентай балалар]]'' (''Little Children'') |Тодд Филд және Том Перротта |Том Перроттаның аттас романы |- |''[[Жанжалдың жазбалары (фильм)|Жанжалдың жазбалары]]'' (''Notes on a Scandal'') |Патрик Марбер |Зои Хеллердің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]''''' (''No Country for Old Men'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Ағайынды Коэн]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Кормак Маккарти]]дің аттас романы''' |- |''[[Өтеу (фильм, 2007)|Өтеу]]'' (''Atonement'') |Кристофер Хэмптон |Иэн Макьюэннің аттас романы |- |''[[Одан алыс]]'' (''Away from Her'') |Сара Полли |Элис Манроның «The Bear Came Over the Mountain» әңгімесі |- |''[[Скафандр және көбелек (фильм)|Скафандр және көбелек]]'' (''The Diving Bell and the Butterfly'') |Рональд Харвуд |Жан-Доминик Бобидің аттас мемуары |- |''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]'' (''There Will Be Blood'') |[[Пол Томас Андерсон]] |Эптон Синклердің «Мұнай!» романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Лашықтан шыққан миллионер]]''''' (''Slumdog Millionaire'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Саймон Бофой]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Викас Сваруптың «Сұрақ пен жауап» романы''' |- |''[[Бенджамин Баттонның жұмбақ тарихы]]'' (''The Curious Case of Benjamin Button'') |Сценарий: Эрик Рот; Сюжет: Эрик Рот және Робин Суикорд |[[Фрэнсис Скотт Фицджеральд|Ф. Скотт Фицджеральд]]тың аттас әңгімесі |- |''[[Күмән (фильм, 2008)|Күмән]]'' (''Doubt'') |Джон Патрик Шенли |Джон Патрик Шенлидің аттас пьесасы |- |''[[Фрост Никсонға қарсы]]'' (''Frost/Nixon'') |Питер Морган |Питер Морганның аттас пьесасы |- |''[[Оқырман (фильм, 2008)|Оқырман]]'' (''The Reader'') |Дэвид Хэйр |Бернхард Шлинктің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Precious (фильм)|Асыл]]''''' (''Precious'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джеффри С. Флетчер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Сапфирдің «Push» романы''' |- |''[[№ 9 аудан]]'' (''District 9'') |Нил Бломкамп және Терри Татчелл |Нил Бломкамптың «Alive in Joburg» қысқа метражды фильмі |- |''[[Тәрбие (фильм, 2009)|Тәрбие]]'' (''An Education'') |Ник Хорнби |Линн Барбердің мемуары |- |''[[Тұзақта (фильм, 2009)|Тұзақта]]'' (''In the Loop'') |Джесси Армстронг, Саймон Блэквелл, Армандо Ианнуччи және Тони Рош |Армандо Ианнуччидің «The Thick of It» телехикаясындағы Малкольм Такер кейіпкері |- |''[[Мен аспанда болар едім]]'' (''Up in the Air'') |Джейсон Райтман және Шелдон Тернер |Уолтер Кирннің аттас романы |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]''''' (''The Social Network'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Аарон Соркин]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Бен Мезричтің «The Accidental Billionaires» кітабы''' |- |''[[127 сағат]]'' (''127 Hours'') |[[Дэнни Бойл]] және Саймон Бофой |Арон Ралстонның «Between a Rock and a Hard Place» мемуары |- |''[[Ойыншықтар хикаясы 3]]'' (''Toy Story 3'') |Сценарий: Майкл Арндт; Сюжет: Джон Лассетер, Эндрю Стэнтон және Ли Анкрич |Пит Доктер, Лассетер, Джо Рэнфт және Стэнтонның «[[Ойыншықтар хикаясы]]» фильміндегі кейіпкерлер |- |''[[Нағыз төзімділік]]'' (''True Grit'') |[[Ағайынды Коэн]] |Чарльз Портистің аттас романы |- |''[[Қысқы сүйек]]'' (''Winter's Bone'') |Дебра Граник және Энн Роселлини |Дэниел Вудреллдің романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Ұрпақтар (фильм, 2011)|Ұрпақтар]]''''' (''The Descendants'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Александр Пэйн]], [[Нат Факсон]] және [[Джим Раш]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Кауи Харт Хеммингстің аттас романы''' |- |''[[Гюго (фильм)|Гюго]]'' (''Hugo'') |Джон Логан |Брайан Селзниктің «The Invention of Hugo Cabret» романы |- |''[[Наурыз идалары]]'' (''The Ides of March'') |[[Джордж Клуни]], Грант Хеслов және Бо Уиллимон |Бо Уиллимонның «Farragut North» пьесасы |- |''[[Ақша ойнайтын адам]]'' (''Moneyball'') |Сценарий: Стивен Заиллян және Аарон Соркин; Сюжет: Стэн Червин |Майкл Льюистің «Moneyball: The Art of Winning an Unfair Game» кітабы |- |''[[Шпион, шық!]]'' (''Tinker Tailor Soldier Spy'') |Бриджет О’Коннор және Питер Строхан |Джон ле Карренің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Арго (фильм)|Арго]]''''' (''Argo'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Крис Террио]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Тони Мендестің «The Master of Disguise» мемуары және Джошуа Бирманның «The Great Escape» мақаласы''' |- |''[[Оңтүстік жабайылары]]'' (''Beasts of the Southern Wild'') |Люси Алибар және Бент Зайтлин |Люси Алибардың «Juicy and Delicious» пьесасы |- |''[[Пи өмірі]]'' (''Life of Pi'') |Дэвид Маги |Янн Мартелдің аттас романы |- |''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (''Lincoln'') |Тони Кушнер |Дорис Кернс Гудвиннің «Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln» кітабы |- |''[[Менің жігітім — ессіз]]'' (''Silver Linings Playbook'') |[[Дэвид О. Расселл]] |Мэттью Куиктің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[12 жылдық құлдық]]''''' (''12 Years a Slave'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джон Ридли]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Соломон Нортаптың аттас мемуары''' |- |''[[Түн ортасына дейін]]'' (''Before Midnight'') |[[Ричард Линклейтер]], Жюли Дельпи және Итан Хоук |Ким Кризан мен Линклейтердің «Күн шыққанға дейін» фильміндегі кейікерлер |- |''[[Капитан Филлипс]]'' (''Captain Phillips'') |Билли Рэй |Ричард Филлипс пен Стивен Тэлтидің «A Captain's Duty» мемуары |- |''[[Филомена]]'' (''Philomena'') |Стив Куган және Джефф Поуп |Мартин Сиксмиттің «The Lost Child of Philomena Lee» кітабы |- |''[[Уолл-стрит қасқыры]]'' (''The Wolf of Wall Street'') |Теренс Уинтер |Джордан Белфорттың аттас мемуары |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Имитациялық ойын]]''''' (''The Imitation Game'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Грэм Мур]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Эндрю Ходжестің «Alan Turing: The Enigma» кітабы''' |- |''[[Америкалық мерген]]'' (''American Sniper'') |Джейсон Холл |Крис Кайл, Скотт Макьюэн және Джим Дефелистің аттас мемуары |- |''[[Іштен шыққан мін]]'' (''Inherent Vice'') |[[Пол Томас Андерсон]] |Томас Пинчонның аттас романы |- |''[[Бәрінің теориясы]]'' (''The Theory of Everything'') |Энтони Маккартен |Джейн Хокингтің «Travelling to Infinity: My Life with Stephen» мемуары |- |''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]'' (''Whiplash'') |[[Дэмьен Шазелл]] |Шазеллдің аттас қысқа метражды фильмі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Үлкен ойын (фильм, 2015)|Үлкен ойын]]''''' (''The Big Short'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Чарльз Рэндольф]] және [[Адам Маккей]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Майкл Льюистің «The Big Short» кітабы''' |- |''[[Бруклин (фильм)|Бруклин]]'' (''Brooklyn'') |Ник Хорнби |Колм Тойбиннің аттас романы |- |''[[Кэрол (фильм)|Кэрол]]'' (''Carol'') |Филлис Нэги |Патриция Хайсмиттің «The Price of Salt» романы |- |''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (''The Martian'') |Дрю Годдард |Энди Уирдің аттас романы |- |''[[Бөлме (фильм, 2015)|Бөлме]]'' (''Room'') |Эмма Донохью |Эмма Донохьюдің аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Ай сәулесі (фильм)|Ай сәулесі]]''''' (''Moonlight'') |style="background:#FAEB86" |'''Сценарий: [[Барри Дженкинс]]; Сюжет: [[Тарелл Элвин Маккрани]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Тарелл Элвин Маккранидің «In Moonlight Black Boys Look Blue» пьесасы''' |- |''[[Келу (фильм)|Келу]]'' (''Arrival'') |Эрик Хайссерер |Тед Чанның «Story of Your Life» повесі |- |''[[Қоршаулар]]'' (''Fences'') |Огэст Уилсон |Огэст Уилсонның аттас пьесасы |- |''[[Жасырын фигуралар]]'' (''Hidden Figures'') |Эллисон Шредер және Теодор Мелфи |Марго Ли Шеттерлидің аттас кітабы |- |''[[Арыстан (фильм, 2016)|Арыстан]]'' (''Lion'') |Люк Дэвис |Сару Бриерли мен Ларри Баттроуздың «A Long Way Home» мемуары |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Мені өз есіміңмен шақыр]]''''' (''Call Me by Your Name'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Джеймс Айвори]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Андре Асиманның аттас романы''' |- |''[[Апатты әртіс]]'' (''The Disaster Artist'') |Скотт Нейстадтер және Майкл Х. Уэбер |Грег Сестеро мен Том Бисселлдің аттас кітабы |- |''[[Логан (фильм)|Логан]]'' (''Logan'') |Сценарий: Скотт Фрэнк, Джеймс Мэнголд және Майкл Грин; Сюжет: Мэнголд |Джон Ромита және Лен Уэйн жасаған Росомаха кейіпкері |- |''[[Моллидің ойыны]]'' (''Molly's Game'') |Аарон Соркин |Молли Блумның мемуары |- |''[[«Мадбаунд» Фермасы]]'' (''Mudbound'') |Вирджил Уильямс және Ди Рис |Хиллари Джорданның аттас романы |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара кланшы]]''''' (''BlacKkKlansman'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Чарли Вахтел]], [[Дэвид Рабинович]], [[Кевин Уиллмотт]] және [[Спайк Ли]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Рон Сталворттың «Black Klansman» мемуары''' |- |''[[Бастер Скраггстың балладасы]]'' (''The Ballad of Buster Scruggs'') |[[Ағайынды Коэн]] |[[Джек Лондон]]ның «All Gold Canyon» және Стюарт Эдвард Уайттың «The Gal Who Got Rattled» әңгімелері |- |''[[Сен мені кешіре аласың ба?]]'' (''Can You Ever Forgive Me?'') |Николь Холофсенер және Джефф Уитти |Ли Израилдің мемуары |- |''[[Егер Бил-стрит сөйлей алса]]'' (''If Beale Street Could Talk'') |Барри Дженкинс |Джеймс Болдуиннің аттас романы |- |''[[Жұлдыз туды]]'' (''A Star Is Born'') |Эрик Рот, [[Брэдли Купер]] және Уилл Феттерс |1937 жылғы аттас фильмнің сценарийі |- ! rowspan="5" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Джоджо қоян]]''''' (''Jojo Rabbit'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Тайка Вайтити]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Кристин Лёненстің «Caging Skies» романы''' |- |''[[Ирландиялық (фильм, 2019)|Ирландиялық]]'' (''The Irishman'') |Стивен Заиллян |Чарльз Брандттың «I Heard You Paint Houses» мемуары |- |''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (''Joker'') |Тодд Филлипс және Скотт Силвер |Билл Фингер, Боб Кейн және Джерри Робинсон жасаған [[Джокер (DC Comics)|Джокер]] кейіпкері |- |''[[Кішкентай әйелдер (фильм, 2019)|Кішкентай әйелдер]]'' (''Little Women'') |[[Грета Гервиг]] |Луиза Мэй Олкоттың аттас романы |- |''[[Екі папа]]'' (''The Two Popes'') |Энтони Маккартен |Энтони Маккартеннің «The Pope» пьесасы |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" ! width="5%" | Жыл ! width="25%" | Фильм ! width="30%" | Номинанттар ! width="40%" | Негізделген материал (түпнұсқа) |- !scope="row" rowspan=5 style="text-align:center;" | [[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Әке (фильм, 2020)|Әке]]''''' (''The Father'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Кристофер Хэмптон]] және [[Флориан Зеллер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Флориан Зеллердің «Le Père» пьесасы''' |- |''[[Борат 2]]'' (''Borat Subsequent Moviefilm'') |Сценарий: [[Саша Барон Коен|Саша Барон Коэн]], Энтони Хайнс, Дэн Суимер, Питер Бейнхэм, Эрика Ривинойя, Дэн Мазер, Джена Фридман және Ли Керн; Сюжет: Барон Коэн, Хайнс, Суимер және Нина Педрад |[[Саша Барон Коен|Саша Барон Коэн]]нің «Да Али Джи Шоу» телехикаясындағы Борат Сагдиев кейіпкері |- |''[[Көшпенділер жері]]'' (''Nomadland'') |[[Хлоя Чжао]] |Джессика Брудердің «Nomadland: Surviving America in the Twenty-First Century» кітабы |- |''[[Майамидегі бір түн]]'' (''One Night in Miami...'') |Кемп Пауэрс |Кемп Пауэрстің аттас пьесасы |- |''[[Ақ жолбарыс (фильм, 2021)|Ақ жолбарыс]]'' (''The White Tiger'') |Рамин Бахрани |Аравинд Адиганың аттас романы |- !scope="row" rowspan=5 style="text-align:center;" | [[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[CODA: Саңырау ата-ананың баласы]]''''' (''CODA'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Шан Хейдер]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Виктория Бедос, Тома Бидеген, Станислас Карре де Мальберг және Эрик Лартигоның «[[Белье әулеті]]» фильмі''' |- |''[[Көлігімді жүргіз]]'' (''Drive My Car'') |Рюсукэ Хамагути және Такамаса Оэ |[[Харуки Мураками]]дің аттас қысқа әңгімесі |- |''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]'' (''Dune'') |Джон Спэйтс, [[Дени Вильнёв]] және Эрик Рот |[[Фрэнк Герберт]]тің аттас романы |- |''[[Адасқан қыз]]'' (''The Lost Daughter'') |Мэгги Джилленхол |Элена Феррантенің аттас романы |- |''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'') |[[Джейн Кэмпион]] |Томас Сэвиджтің аттас романы |- !scope="row" rowspan=5 style="text-align:center;" | [[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Әйелдер сөйлейді]]''''' (''Women Talking'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Сара Полли]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Мириам Тоуздың аттас романы''' |- |''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 2022)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]'' (''All Quiet on the Western Front'') |Эдвард Бергер, Лесли Патерсон және Иэн Стокелл |[[Эрих Мария Ремарк]]тың аттас романы |- |''[[Шыны пияз: Пышақтарды суыру жұмбағы]]'' (''Glass Onion: A Knives Out Mystery'') |Райан Джонсон |Райан Джонсонның «Пышақтарды суыру» фильміндегі Бенуа Бланк кейіпкері |- |''[[Өмір сүру (фильм, 2022)|Өмір сүру]]'' (''Living'') |[[Кадзуо Исигуро]] |Синобу Хасимото, [[Акира Куросава]] және Хидэо Огунидің «Икиру» фильмі |- |''[[Топ Ган: Мэверик]]'' (''Top Gun: Maverick'') |Сценарий: Эрен Крюгер, Эрик Уоррен Сингер және Кристофер Маккуорри; Сюжет: Питер Крейг және Джастин Маркс |Джим Кэш пен Джек Эппс-кішінің «[[Топ Ган]]» фильміндегі кейіпкерлері |- !scope="row" rowspan=5 style="text-align:center;" | [[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Америкалық шығарма]]''''' (''American Fiction'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Корд Джефферсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Персиваль Эверетттің «Өшіру» (Erasure) романы''' |- |''[[Барби (фильм)|Барби]]'' (''Barbie'') |[[Грета Гервиг]] және [[Ноа Баумбах]] |Рут Хэндлер жасаған кейіпкерлер негізінде |- |''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]'' (''Oppenheimer'') |[[Кристофер Нолан]] |Кай Берд пен Мартин Дж. Шервиннің «Америкалық Прометей» кітабы |- |''[[Байғұс жандар]]'' (''Poor Things'') |Тони Макнамара |Аласдер Грейдің аттас романы |- |''[[Қызығушылық аймағы]]'' (''The Zone of Interest'') |[[Джонатан Глейзер]] |Мартин Эмистің аттас романы |- !scope="row" rowspan=5 style="text-align:center;" | [[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Конклав (фильм)|Конклав]]''''' (''Conclave'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Питер Строхан]]''' |style="background:#FAEB86" |'''Роберт Харристің аттас романы''' |- |''[[Мүлдем белгісіз]]'' (''A Complete Unknown'') |Джеймс Мэнголд және Джей Кокс |Элайджа Уолдтың «Dylan Goes Electric!» кітабы |- |''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'') |Жак Одиар, Тома Бидеген, Леа Мисиус және Николя Ливекки |Борис Разонның «Écoute» романы және Одиардың опералық либреттосы |- |''[[Никель ұлдары (фильм)|Никель ұлдары]]'' (''Nickel Boys'') |РаМелл Росс және Джослин Барнс |Колсон Уайтхедтің аттас романы |- |''[[Синг-Синг (фильм)|Синг-Синг]]'' (''Sing Sing'') |Сценарий: Клинт Бентли және Грег Кведар; Сюжет: Бентли, Кведар, Кларенс Маклин және Джон «Дивайн Джи» Уитфилд |Джон Х. Ричардсонның «The Sing Sing Follies» кітабы мен Брент Буэллдің пьесасы |- !scope="row" rowspan=6 style="text-align:center;" | [[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}} |style="background:#FAEB86" |'''''[[Шайқас артынан шайқас]]''''' (''One Battle After Another'') |style="background:#FAEB86" |'''[[Пол Томас Андерсон]]''' |style="background:#FAEB86" |'''[[Томас Пинчон]]ның «Вайнленд» романы''' |- |''[[Бугония]]'' (''Bugonia'') |Уилл Трейси |Чан Чжун Хванның «Жасыл планетаны құтқару!» фильміне жазған түпнұсқа сценарийі |- |''[[Пойыз түстері (фильм)|Пойыз түстері]]'' (''Train Dreams'') |Клинт Бентли және Грег Кведар |Денис Джонсонның аттас повесі |- |''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]'' (''Frankenstein'') |[[Гильермо дель Торо]] |[[Мэри Шелли]]дің «[[Франкенштейн немесе қазіргі Прометей]]» романы |- |''[[Хамнет (фильм)|Хамнет]]'' (''Hamnet'') |[[Хлоя Чжао]] және [[Мэгги О’Фаррелл]] |Мэгги О’Фарреллдің аттас романы |} == Тағы қараңыз == * [[Үздік түпнұсқалық сценарий үшін Оскар сыйлығы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Үздік бейімделген сценарий үшін Оскар сыйлығы}} {{Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] p28s45rn88eia9ryg2fwhcml806ew0q 0 772051 3633737 3602192 2026-07-23T15:01:30Z Sagzhan 29953 /* 1991—2000 */ 3633737 wikitext text/x-wiki {{Жүлде | атауы = Үздік дыбыс үшін Оскар сыйлығы | суреті = | сурет атауы = | фон түсі = | шынайы атауы = {{lang-en|Academy Award for Best Sound}} | мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} | түрі = | үшін марапатталады = фильмдегі үздік дыбыс сапасы және дыбыстық эффектілер | жағдайы = белсенді | негіздеуші = [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]] | негізделді = 1930 | алғашқы иегері = | соңғы иегері = Гарет Джон, Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри А. Риццо и Хуан Перальта («[[F1 (фильм)|F1]]») | барынша ұсынылған = | сайты = {{URL|https://www.oscars.org/}} }} '''Үздік дыбыс үшін [[Оскар сыйлығы|Оскар]] сыйлығы''' ({{lang-en|Academy Award for Best Sound}}) — [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы]]ның 1930 жылдан бастап жыл сайын берілетін беделді сыйлығы. Марапат фильмнің дыбыс сапасы, дыбыстың үйлесімділігі және акустикалық атмосферасын жасаудағы үздік жетістіктері үшін беріледі. 1969 жылы ереже өзгергенге дейін марапат студиялардың дыбыс бөлімдеріне беріліп келді. Осы өзгерістен кейін жүлде нақты техник мамандарға табыстала бастады, ал оның алғашқы иегерлері — «Сәлем, Долли!» (''Hello, Dolly!'') фильмі үшін Мюррей Спивак пен Джек Соломон болды.<ref>{{cite magazine|magazine=Variety|date=May 8, 1999|title=Pros play favorites|last=Koehler|first=Robert}}</ref> Әдетте марапат жеңімпаз фильмнің дыбыс операторларына (''production sound mixers''), дыбысты қайта жазу миксерлеріне (''re-recording mixers'') және жетекші дыбыс редакторларына (''supervising sound editors'') беріледі. 1963–1967 және 1982–2019 жылдар аралығында дыбыс үшін марапаттар екі бөлек санатта табысталды: '''«Үздік дыбыс»''' (Sound Mixing)және '''«Үздік дыбыс монтажы»''' (Sound Editing).<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2020/04/oscars-major-changes-academy-awards-coronavirus-1202919950/ |title=Oscars Keeping Show Date But Make Big News As Academy Lightens Eligibility Rules, Combines Sound Categories, Ends DVD Screeners and More |last=Hammond |first=Pete |date=April 28, 2020 |website=[[Deadline Hollywood]] }}</ref> Алайда 93-ші марапаттау рәсімінен бастап олар бір ортақ номинацияға біріктірілді. == Жеңімпаздар және номинанттар тізімі == {{swatch-inline|#EEDD82|'''Лауреаттар''' осы түспен белгіленген.}} === 1930—1940 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:45%;"| Фильм ! style="width:45%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1930, қараша)|1930/II]]<br />{{small|(3-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Үлкен үй (фильм, 1930)|Үлкен үй]]» (The Big House)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)''' |- | «[[Сержант Гришаның ісі (фильм)|Сержант Гришаның ісі]]» (The Case of Sergeant Grischa) | • Джон Трибби (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Махаббат шеруі]]» (The Love Parade) | • Франклин Б. Хансен (Paramount Famous Lasky Studio Sound Department) |- | «[[Раффлс (фильм, 1930)|Раффлс]]» (Raffles) | • Оскар Лагерстром (United Artists Studio Sound Department) |- | «[[Жалындаған ән]]» (Song of the Flame) | • Джордж Гроувз (First National Studio Sound Department) |- ! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1931)|1931]]<br />{{small|(4-ші)}} | rowspan="8" style="text-align:center; vertical-align:middle;" | 1931 және 1932 жылдары үздік дыбыс жазу номинациялары мен марапаттары <br>нақты фильмдерге байланыстырылмаған болатын. | style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department''' |- | • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department |- | • RKO Radio Studio Sound Department |- | • Samuel Goldwyn-United Artists Studio Sound Department |- ! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1932)|1932]]<br />{{small|(5-ші)}} | style="background:#FAEB86" | • '''Paramount Publix Studio Sound Department''' |- | • Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department |- | • RKO Radio Studio Sound Department |- | • Warner Bros.-First National Studio Sound Department |- ! rowspan="4" style="text-align:center" | [[Оскар (1934)|1934]]<br />{{small|(6-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Қош бол, майдан! (фильм, 1932)|Қош бол, майдан!]]» (A Farewell to Arms)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department)''' |- | «[[42-ші көше (фильм)|42-ші көше]]» (42nd Street) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[1933 жылғы алтын іздеушілер]]» (Gold Diggers of 1933) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[Мен қашқынмын]]» (I Am a Fugitive from a Chain Gang) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1935)|1935]]<br />{{small|(7-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Бір түндегі махаббат]]» (One Night of Love)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department)''' |- | «[[Челлинидің істері]]» (The Affairs of Cellini) | • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department) |- | «[[Клеопатра (фильм, 1934)|Клеопатра]]» (Cleopatra) | • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department) |- | «[[Флирт шеруі]]» (Flirtation Walk) | • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department) |- | «[[Көңілді ажырасқан әйел]]» (The Gay Divorcee) | • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Өмірге еліктеу (фильм, 1934)|Өмірге еліктеу]]» (Imitation of Life) | • Теодор Содерберг (Universal Studio Sound Department) |- | «[[Вива Вилья!]]» (Viva Villa!) | • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department) |- | «[[Ақ шеру]]» (The White Parade) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1936)|1936]]<br />{{small|(8-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Тентек Мариетта (фильм)|Тентек Мариетта]]» (Naughty Marietta)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)''' |- | «[[Минутына 1000 доллар]]» ($1,000 a Minute) | • Republic Studio Sound Department |- | «[[Франкенштейннің қалыңдығы]]» (Bride of Frankenstein) | • Гилберт Курланд (Universal Studio Sound Department) |- | «[[Капитан Блад (фильм, 1935)|Капитан Блад]]» (Captain Blood) | • Натан Левинсон (Warner Bros.-First National Studio Sound Department) |- | «[[Қара періште (фильм, 1935)|Қара періште]]» (The Dark Angel) | • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department) |- | «[[Мен тым көп армандаймын]]» (I Dream Too Much) | • Карл Дрехер (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Бенгал лансерінің өмірі]]» (The Lives of a Bengal Lancer) | • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department) |- | «[[Мені мәңгілікке сүй]]» (Love Me Forever) | • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department) |- | «[[Мың алғыс]]» (Thanks a Million) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1937)|1937]]<br />{{small|(9-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Сан-Франциско (фильм, 1936)|Сан-Франциско]]» (San Francisco)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department)''' |- | «[[Тіземдегі банджо]]» (Banjo on My Knee) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |- | «[[Жеңіл кавалерияның шабуылы (фильм, 1936)|Жеңіл кавалерияның шабуылы]]» (The Charge of the Light Brigade) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[Додсворт (фильм)|Додсворт]]» (Dodsworth) | • Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department) |- | «[[Генерал Спэнки]]» (General Spanky) | • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department) |- | «[[Мистер Дидс қалаға көшеді]]» (Mr. Deeds Goes to Town) | • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department) |- | «[[Техас рейнджерлері (фильм, 1936)|Техас рейнджерлері]]» (The Texas Rangers) | • Франклин Б. Хансен (Paramount Studio Sound Department) |- | «[[Париждік қыз]]» (That Girl from Paris) | • Джон Олберг (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Үш ақылды қыз]]» (Three Smart Girls) | • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department) |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1938)|1938]]<br />{{small|(10-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Дауыл (фильм, 1937)|Дауыл]]» (The Hurricane)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)''' |- | «[[Қыз «Жоқ» деді]]» (The Girl Said No) | • А. Э. Кей (Grand National Studio Sound Department) |- | «[[Жаңа биікке жету]]» (Hitting a New High) | • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Ескі Чикагода]]» (In Old Chicago) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |- | «[[Эмиль Золя өмірі]]» (The Life of Emile Zola) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[Жоғалған көкжиек (фильм, 1937)|Жоғалған көкжиек]]» (Lost Horizon) | • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department) |- | «[[Май айы (фильм, 1937)|Май айы]]» (Maytime) | • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department) |- | «[[Жүз еркек және бір қыз]]» (One Hundred Men and a Girl) | • Хомер Г. Таскер (Universal Studio Sound Department) |- | «[[Топпер (фильм)|Топпер]]» (Topper) | • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department) |- | «[[Уэллс Фарго (фильм)|Уэллс Фарго]]» (Wells Fargo) | • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department) |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1939)|1939]]<br />{{small|(11-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Ковбой және ханым]]» (The Cowboy and the Lady)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Томас Т. Моултон (United Artists Studio Sound Department)''' |- | «[[Әскери қыз]]» (Army Girl) | • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department) |- | «[[Төрт қыз (фильм, 1938)|Төрт қыз]]» (Four Daughters) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[Егер мен патша болсам]]» (If I Were King) | • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department) |- | «[[Көңілді өмір сүреміз]]» (Merrily We Live) | • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department) |- | «[[Суэц (фильм)|Суэц]]» (Suez) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |- | «[[Ғашықтар (фильм, 1938)|Ғашықтар]]» (Sweethearts) | • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department) |- | «[[Белгілі бір жас]]» (That Certain Age) | • Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department) |- | «[[Жанды ханым]]» (Vivacious Lady) | • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Өзіңмен бірге ала алмайсың]]» (You Can't Take It with You) | • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department) |- ! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1940)|1940]]<br />{{small|(12-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''«[[Ертең келгенде]]» (When Tomorrow Comes)''' | style="background:#FAEB86" | • '''Бернард Б. Браун (Universal Studio Sound Department)''' |- | «[[Балалайка (фильм)|Балалайка]]» (Balalaika) | • Дуглас Ширер (Metro-Goldwyn-Mayer Studio Sound Department) |- | «[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]» (Gone with the Wind) | • Томас Т. Моултон (Samuel Goldwyn Studio Sound Department) |- | «[[Қош бол, мистер Чипс (фильм, 1939)|Қош бол, мистер Чипс]]» (Goodbye, Mr. Chips) | • А. У. Уоткинс (Denham Studio Sound Department) |- | «[[Ұлы Виктор Херберт]]» (The Great Victor Herbert) | • Лорен Л. Райдер (Paramount Studio Sound Department) |- | «[[Нотр-Дам бүкірі (фильм, 1939)|Нотр-Дам бүкірі]]» (The Hunchback of Notre Dame) | • Джон О. Олберг (RKO Radio Studio Sound Department) |- | «[[Жеңіс адамы]]» (Man of Conquest) | • Чарльз Л. Лутенс (Republic Studio Sound Department) |- | «[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]» (Mr. Smith Goes to Washington) | • Джон П. Ливадари (Columbia Studio Sound Department) |- | «[[Тышқандар мен адамдар туралы (фильм, 1939)|Тышқандар мен адамдар туралы]]» (Of Mice and Men) | • Элмер Рагузе (Hal Roach Studio Sound Department) |- | «[[Элизабет пен Эссекстің жеке өмірі]]» (The Private Lives of Elizabeth and Essex) | • Натан Левинсон (Warner Bros. Studio Sound Department) |- | «[[Жаңбыр келді]]» (The Rains Came) | • Эдмунд Х. Хансен (20th Century-Fox Studio Sound Department) |} === 1941—1950 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1941)|1941]]<br />{{small|(13-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Оркестр ойнасын (фильм)|Оркестр ойнасын]]''''' (Strike Up the Band) | style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер''' |- |''[[Жаңалықтардың артында]]'' (Behind the News) |Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс |- |''[[Капитан Абайла]]'' (Captain Caution) |Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе |- |''[[Ыза шоғыры (фильм)|Ыза шоғыры]]'' (The Grapes of Wrath) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен |- |''[[Вирджиниялық Ховардтар]]'' (The Howards of Virginia) |General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни |- |''[[Китти Фойл (фильм)|Китти Фойл]]'' (Kitty Foyle) |RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг |- |''[[Солтүстік-батыс атты полициясы]]'' (North West Mounted Police) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Біздің қалашық (фильм, 1940)|Біздің қалашық]]'' (Our Town) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Теңіз қаршығасы (фильм, 1940)|Теңіз қаршығасы]]'' (The Sea Hawk) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Көктемгі шеру]]'' (Spring Parade) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Күйеулер тым көп]]'' (Too Many Husbands) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- ! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1942)|1942]]<br />{{small|(14-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Гамильтон ханым (фильм)|Гамильтон ханым]]''''' (That Hamilton Woman) | style="background:#FAEB86" | '''General Service дыбыс департаменті, Джек Уитни''' |- |''[[Махаббатқа кездесу]]'' (Appointment for Love) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Отты шар (фильм, 1941)|Отты шар]]'' (Ball of Fire) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Шоколадты солдат (фильм)|Шоколадты солдат]]'' (The Chocolate Soldier) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Азамат Кейн]]'' (Citizen Kane) |RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг |- |''[[Ібіліс өтейді]]'' (The Devil Pays Off) |Republic Studio дыбыс департаменті, Чарльз Л. Лутенс |- |''[[Аңғарым қандай жасыл еді (фильм)|Аңғарым қандай жасыл еді]]'' (How Green Was My Valley) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен |- |''[[Оның өміріндегі еркектер]]'' (The Men in Her Life) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк]]'' (Sergeant York) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Бозторғай (фильм, 1941)|Бозторғай]]'' (Skylark) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Топпер оралады]]'' (Topper Returns) |Hal Roach Studio дыбыс департаменті, Элмер Рагузе |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1943)|1943]]<br />{{small|(15-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Янки Дудл Денди]]''''' (Yankee Doodle Dandy) | style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон''' |- |''[[Мың бір түн (фильм, 1942)|Мың бір түн]]'' (Arabian Nights) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Бэмби (мультфильм)|Бэмби]]'' (Bambi) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд |- |''[[Ұшатын жолбарыстар (фильм)|Ұшатын жолбарыстар]]'' (Flying Tigers) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- |''[[Дос жаулар (фильм, 1942)|Дос жаулар]]'' (Friendly Enemies) |Sound Service, Inc., Джек Уитни |- |''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' (The Gold Rush) |RCA Sound, Джеймс Л. Филдс |- |''[[Миссис Минивер (фильм)|Миссис Минивер]]'' (Mrs. Miniver) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Бал айы басталғанда]]'' (Once Upon a Honeymoon) |RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн |- |''[[Янкилер мақтанышы]]'' (The Pride of the Yankees) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Мароккоға жол]]'' (Road to Morocco) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Бәрінен де жоғары]]'' (This Above All) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен |- |''[[Сен ешқашан сүйкімді болған емессің]]'' (You Were Never Lovelier) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1944)|1944]]<br />{{small|(16-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл жер менікі (фильм)|Бұл жер менікі]]''''' (This Land Is Mine) | style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн''' |- |''[[Жендеттер де өледі!]]'' (Hangmen Also Die!) |Sound Service, Inc., Джек Уитни |- |''[[Ескі Оклахомада]]'' (In Old Oklahoma) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- |''[[Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри]]'' (Madame Curie) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Солтүстік жұлдызы (фильм, 1943)|Солтүстік жұлдызы]]'' (The North Star) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Опера елесі (фильм, 1943)|Опера елесі]]'' (Phantom of the Opera) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Биік белес]]'' (Riding High) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Сахара (фильм, 1943)|Сахара]]'' (Sahara) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Сәлем, достар! (мультфильм)|Сәлем, достар!]]'' (Saludos Amigos) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд |- |''[[Сонымен, бұл Вашингтон]]'' (So This Is Washington) |RCA Sound, Джеймс Л. Филдс |- |''[[Бернадетт жыры (фильм)|Бернадетт жыры]]'' (The Song of Bernadette) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен |- |''[[Бұл — армия]]'' (This Is the Army) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- ! rowspan="11" style="text-align:center" | [[Оскар (1945)|1945]]<br />{{small|(17-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Уилсон (фильм)|Уилсон]]''''' (Wilson) | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Эдмунд Х. Хансен''' |- |''[[Бразилия (фильм, 1944)|Бразилия]]'' (Brazil) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- |''[[Казанова Браун]]'' (Casanova Brown) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Мұқабадағы қыз]]'' (Cover Girl) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Қос сақтандыру (фильм)|Қос сақтандыру]]'' (Double Indemnity) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Оның малайының қарындасы]]'' (His Butler's Sister) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Голливудтық асхана (фильм)|Голливудтық асхана]]'' (Hollywood Canteen) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Бұл ертең болды]]'' (It Happened Tomorrow) |Sound Service, Inc., Джек Уитни |- |''[[Қисмет (фильм, 1944)|Қисмет]]'' (Kismet) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Манхэттендегі музыка]]'' (Music in Manhattan) |RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн |- |''[[Желдегі дауыс]]'' (Voice in the Wind) |RCA Sound, Мак Дэлглиш |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (1946)|1946]]<br />{{small|(18-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Әулие Мэри қоңыраулары]]''''' (The Bells of St. Mary's) | style="background:#FAEB86" | '''RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Стивен Данн''' |- |''[[Барбарий жағалауының жалыны]]'' (Flame of Barbary Coast) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- |''[[Пойыздағы ханым]]'' (Lady on a Train) |Universal Studio дыбыс департаменті, Бернард Б. Браун |- |''[[Оны аспанға қалдыр]]'' (Leave Her to Heaven) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- |''[[Көгілдір рапсодия (фильм)|Көгілдір рапсодия]]'' (Rhapsody in Blue) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Естен кетпес ән]]'' (A Song to Remember) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Оңтүстіктік (фильм, 1945)|Оңтүстіктік]]'' (The Southerner) |General Service Studios, Джек Уитни |- |''[[Олар шығынға ұшырады]]'' (They Were Expendable) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Үш кабальеро (мультфильм)|Үш кабальеро]]'' (The Three Caballeros) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд |- |''[[Үшеуі — бір отбасы]]'' (Three Is a Family) |RCA Sound, У. В. Вулф |- |''[[Көрінбейтін (фильм, 1945)|Көрінбейтін]]'' (The Unseen) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Ғажайып адам (фильм, 1945)|Ғажайып адам]]'' (Wonder Man) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- ! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1947)|1947]]<br />{{small|(19-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Джолсон хикаясы]]''''' (The Jolson Story) | style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари''' |- |''[[Өміріміздің үздік жылдары]]'' (The Best Years of Our Lives) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Бұл ғажайып өмір]]'' (It's a Wonderful Life) |RKO Radio Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг |- ! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1948)|1948]]<br />{{small|(20-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Епископтың әйелі]]''''' (The Bishop's Wife) | style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер''' |- |''[[Жасыл дельфин көшесі]]'' (Green Dolphin Street) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер |- |''[[Т-адамдар]]'' (T-Men) |Sound Service, Inc., Джек Уитни |- ! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1949)|1949]]<br />{{small|(21-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Жыландар шұңқыры (фильм)|Жыландар шұңқыры]]''''' (The Snake Pit) | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон''' |- |''[[Джонни Белинда (фильм, 1948)|Джонни Белинда]]'' (Johnny Belinda) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Айдың шығуы (фильм)|Айдың шығуы]]'' (Moonrise) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- ! rowspan="3" style="text-align:center" | [[Оскар (1950)|1950]]<br />{{small|(22-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Тікелей аспанда]]''''' (Twelve O'Clock High) | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон''' |- |''[[Тағы бір рет, жаным]]'' (Once More, My Darling) |Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри |- |''[[Иводзима құмдары]]'' (Sands of Iwo Jima) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |} === 1951—1960 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1951)|1951]]<br />{{small|(23-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Барлығы Ева туралы]]''''' (All About Eve) | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон''' |- |''[[Золушка (мультфильм, 1950)|Золушка]]'' (Cinderella) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Сэм Слайфилд |- |''[[Луиза (фильм, 1950)|Луиза]]'' (Louisa) |Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри |- |''[[Өзіміздің адамымыз]]'' (Our Very Own) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Трио (фильм, 1950)|Трио]]'' (Trio) |Pinewood Studio дыбыс департаменті, Сирил Кроухерст |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1952)|1952]]<br />{{small|(24-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Ұлы Карузо]]''''' (The Great Caruso) | style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Дуглас Ширер''' |- |''[[Жарқын жеңіс]]'' (Bright Victory) |Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри |- |''[[Сен керексің (фильм, 1951)|Сен керексің]]'' (I Want You) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]'' (A Streetcar Named Desire) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Натан Левинсон |- |''[[Бродвейге екі билет]]'' (Two Tickets to Broadway) |RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1953)|1953]]<br />{{small|(25-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Дыбыстық кедергі (фильм)|Дыбыстық кедергі]]''''' (The Sound Barrier) | style="background:#FAEB86" | '''London Film дыбыс департаменті''' |- |''[[Ганс Христиан Андерсен (фильм)|Ганс Христиан Андерсен]]'' (Hans Christian Andersen) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Карта (фильм, 1952)|Карта]]'' (The Card) |Pinewood Studio дыбыс департаменті |- |''[[Тындырымды адам (фильм, 1952)|Тындырымды адам]]'' (The Quiet Man) |Republic Studio дыбыс департаменті, Дэниэл Дж. Блумберг |- |''[[Жүрегімдегі әнмен]]'' (With a Song in My Heart) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Томас Т. Моултон |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1954)|1954]]<br />{{small|(26-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Осыдан мәңгілікке дейін]]''''' (From Here to Eternity) | style="background:#FAEB86" | '''Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари''' |- |''[[Апатты Джейн (фильм)|Апатты Джейн]]'' (Calamity Jane) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер |- |''[[Дөңгелек үстел рыцарлары (фильм)|Дөңгелек үстел рыцарлары]]'' (Knights of the Round Table) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс |- |''[[Миссисипи ойыншысы (фильм)|Миссисипи ойыншысы]]'' (The Mississippi Gambler) |Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри |- |''[[Әлемдер соғысы (фильм, 1953)|Әлемдер соғысы]]'' (The War of the Worlds) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1955)|1955]]<br />{{small|(27-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Гленн Миллер хикаясы]]''''' (The Glenn Miller Story) | style="background:#FAEB86" | '''Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри''' |- |''[[Бригадун (фильм)|Бригадун]]'' (Brigadoon) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер |- |''[[«Кейндегі» бүлік (фильм)|«Кейндегі» бүлік]]'' (The Caine Mutiny) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Аулаға қараған терезе (фильм, 1954)|Аулаға қараған терезе]]'' (Rear Window) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- |''[[Сьюзан мұнда ұйықтады]]'' (Susan Slept Here) |RKO Studio дыбыс департаменті, Джон О. Олберг |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1956)|1956]]<br />{{small|(28-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Оклахома! (фильм, 1955)|Оклахома!]]''''' (Oklahoma!) | style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс''' |- |''[[Махаббат — ең тамаша нәрсе]]'' (Love Is a Many-Splendored Thing) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер |- |''[[Мені сүй немесе таста]]'' (Love Me or Leave Me) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер |- |''[[Мистер Робертс (фильм, 1955)|Мистер Робертс]]'' (Mister Roberts) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Уильям А. Мюллер |- |''[[Батпандап кірген ауру]]'' (Not as a Stranger) |Radio Corporation of America дыбыс департаменті, Уотсон Джонс |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1957)|1957]]<br />{{small|(29-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Патша және мен (фильм, 1956)|Патша және мен]]''''' (The King and I) | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер''' |- |''[[Батыл адам (фильм, 1956)|Батыл адам]]'' (The Brave One) |King Bros. Productions дыбыс департаменті, Бадди Майерс |- |''[[Эдди Дучин хикаясы]]'' (The Eddy Duchin Story) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Достық үгіт-насихаты]]'' (Friendly Persuasion) |Westrex Sound Services, Гордон Р. Гленнан; Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер |- |''[[Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет]]'' (The Ten Commandments) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Лорен Л. Райдер |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1958)|1958]]<br />{{small|(30-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Саёнара (фильм)|Саёнара]]''''' (Sayonara) | style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз''' |- |''[[О.К. Корральдағы атыс (фильм)|О.К. Корральдағы атыс]]'' (Gunfight at the O.K. Corral) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон |- |''[[Қыздар (фильм, 1957)|Қыздар]]'' (Les Girls) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Уэсли С. Миллер |- |''[[Пал Джои (фильм)|Пал Джои]]'' (Pal Joey) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Джон П. Ливадари |- |''[[Айыптау куәгері (фильм, 1957)|Айыптау куәгері]]'' (Witness for the Prosecution) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1959)|1959]]<br />{{small|(31-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Тынық мұхитының оңтүстігі (фильм)|Тынық мұхитының оңтүстігі]]''''' (South Pacific) | style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс''' |- |''[[Өмір сүргім келеді!]]'' (I Want to Live!) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Сүюдің де, өлудің де уақыты бар]]'' (A Time to Love and a Time to Die) |Universal-International дыбыс департаменті, Лесли И. Кэри |- |''[[Вертиго (фильм)|Вертиго]]'' (Vertigo) |Paramount Studio дыбыс департаменті, Джордж Даттон |- |''[[Жас арыстандар (фильм, 1958)|Жас арыстандар]]'' (The Young Lions) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1960)|1960]]<br />{{small|(32-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]''''' (Ben-Hur) | style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон''' |- |''[[Жер ортасына саяхат (фильм, 1959)|Жер ортасына саяхат]]'' (Journey to the Center of the Earth) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Карлтон У. Фолкнер |- |''[[Жала (фильм, 1959)|Жала]]'' (Libel) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс |- |''[[Монахиня хикаясы (фильм)|Монахиня хикаясы]]'' (The Nun's Story) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз |- |''[[Порги мен Бесс (фильм)|Порги мен Бесс]]'' (Porgy and Bess) |Samuel Goldwyn Studio, Гордон Сойер; Todd-AO, Фред Хайнс |} === 1961—1970 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1961)|1961]]<br />{{small|(33-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Аламо (фильм, 1960)|Аламо]]''''' (The Alamo) | style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер''' |- |''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Симаррон (фильм, 1960)|Симаррон]]'' (Cimarron) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон |- |''[[Пепе (фильм, 1960)|Пепе]]'' (Pepe) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс |- |''[[Кампобеллодағы күннің шығуы]]'' (Sunrise at Campobello) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1962)|1962]]<br />{{small|(34-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]''''' (West Side Story) | style="background:#FAEB86" | '''Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс; Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер''' |- |''[[Балалар сағаты (фильм)|Балалар сағаты]]'' (The Children's Hour) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Гүлді барабан жыры (фильм)|Гүлді барабан жыры]]'' (Flower Drum Song) |Revue Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- |''[[Наварон аралының зеңбіректері (фильм)|Наварон аралының зеңбіректері]]'' (The Guns of Navarone) |Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс |- |''[[Ата-аналарға арналған тұзақ (фильм, 1961)|Ата-аналарға арналған тұзақ]]'' (The Parent Trap) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1963)|1963]]<br />{{small|(35-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]''''' | style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс''' |- |''[[Қайырлы сапар! (фильм, 1962)|Қайырлы сапар!]]'' (Bon Voyage!) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук |- |''[[Музыка адамы (фильм, 1962)|Музыка адамы]]'' (The Music Man) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз |- |''[[Бұлғынның жанасуы (фильм)|Бұлғынның жанасуы]]'' (That Touch of Mink) |Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- |''[[Бэби Джейнмен не болды? (фильм)|Бэби Джейнмен не болды?]]'' (What Ever Happened to Baby Jane?) |Glen Glenn Sound дыбыс департаменті, Джозеф Келли |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1964)|1964]]<br />{{small|(36-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Батыс қалай жаулап алынды (фильм)|Батыс қалай жаулап алынды]]''''' (How the West Was Won) | style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон''' |- |''[[Қош бол, Берди (фильм)|Қош бол, Берди]]'' (Bye Bye Birdie) |Columbia Studio дыбыс департаменті, Чарльз Райс |- |''[[Капитан Ньюмен, медицина докторы]]'' (Captain Newman, M.D.) |Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- |''[[Клеопатра (фильм, 1963)|Клеопатра]]'' (Cleopatra) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс |- |''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]'' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- ! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Бұл есі ауысқан, есі ауысқан, есі ауысқан әлем]]''''' (It's a Mad, Mad, Mad, Mad World) | style="background:#FAEB86" | '''Уолтер Эллиотт''' |- |''[[Бүркіттер жиыны (фильм)|Бүркіттер жиыны]]'' (A Gathering of Eagles) |Роберт Браттон |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1965)|1965]]<br />{{small|(37-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Менің сұлу ханымым (фильм)|Менің сұлу ханымым]]''''' (My Fair Lady) | style="background:#FAEB86" | '''Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз''' |- |''[[Бекет (фильм, 1964)|Бекет]]'' (Becket) |Shepperton Studio дыбыс департаменті, Джон Кокс |- |''[[Әкетай қаз (фильм)|Әкетай қаз]]'' (Father Goose) |Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- |''[[Мэри Поппинс (фильм)|Мэри Поппинс]]'' (Mary Poppins) |Walt Disney Studio дыбыс департаменті, Роберт Кук |- |''[[Батып кетпейтін Молли Браун]]'' (The Unsinkable Molly Brown) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Голдфингер (фильм)|Голдфингер]]''''' (Goldfinger) | style="background:#FAEB86" | '''Норман Уансталл''' |- |''[[Жанды жиынтық]]'' (The Lively Set) |Роберт Браттон |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1966)|1966]]<br />{{small|(38-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]''''' | style="background:#FAEB86" | '''20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран; Todd-AO дыбыс департаменті, Фред Хайнс''' |- |''[[Азап пен рақат (фильм)|Азап пен рақат]]'' (The Agony and the Ecstasy) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран |- |''[[Доктор Живаго (фильм)|Доктор Живаго]]'' (Doctor Zhivago) |MGM British Studio дыбыс департаменті, А. У. Уоткинс; MGM Studio дыбыс департаменті, Франклин Милтон |- |''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]'' (The Great Race) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз |- |''[[Шенандоа (фильм)|Шенандоа]]'' (Shenandoah) |Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Үлкен бәйге (фильм, 1965)|Үлкен бәйге]]''''' (The Great Race) | style="background:#FAEB86" | '''Трег Браун''' |- |''[[Фон Райан экспресі (фильм)|Фон Райан экспресі]]'' (Von Ryan's Express) |Уолтер Росси |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1967)|1967]]<br />{{small|(39-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix) | style="background:#FAEB86" | '''Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті, Франклин Милтон''' |- |''[[Гамбит (фильм, 1966)|Гамбит]]'' (Gambit) |Universal City Studio дыбыс департаменті, Уолдон Уотсон |- |''[[Гавайи (фильм, 1966)|Гавайи]]'' (Hawaii) |Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті, Гордон Сойер |- |''[[Құмды малтатастар (фильм)|Құмды малтатастар]]'' (The Sand Pebbles) |20th Century-Fox дыбыс департаменті, Джеймс Коркоран |- |''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' (Who's Afraid of Virginia Woolf?) |Warner Bros. Studio дыбыс департаменті, Джордж Гроувз |- ! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Гран-при (фильм, 1966)|Гран-при]]''''' (Grand Prix) | style="background:#FAEB86" | '''Гордон Дэниэл''' |- |''[[Фантастикалық саяхат (фильм)|Фантастикалық саяхат]]'' (Fantastic Voyage) |Уолтер Росси |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1968)|1968]]<br />{{small|(40-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Түннің ыстығында]]''''' (In the Heat of the Night) | style="background:#FAEB86" | '''Samuel Goldwyn Studio дыбыс департаменті''' |- |''[[Камелот (фильм)|Камелот]]'' (Camelot) |Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті |- |''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]'' (The Dirty Dozen) |Metro-Goldwyn-Mayer дыбыс департаменті |- |''[[Доктор Дулиттл (фильм, 1967)|Доктор Дулиттл]]'' (Doctor Dolittle) |20th Century-Fox дыбыс департаменті |- |''[[Мүлдем заманауи Милли]]'' (Thoroughly Modern Millie) |Universal City Studio дыбыс департаменті |- ! colspan="2" | Үздік дыбыстық эффектілер |- | style="background:#FAEB86" | '''''[[Жалдамалы өлтірушілер (фильм, 1967)|Жалдамалы өлтірушілер]]''''' (The Dirty Dozen) | style="background:#FAEB86" | '''Джон Пойнер''' |- |''[[Түннің ыстығында]]'' (In the Heat of the Night) |Джеймс Ричард |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1969)|1969]]<br />{{small|(41-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Оливер! (фильм)|Оливер!]]''''' (Oliver!) | style="background:#FAEB86" | '''Shepperton Studio дыбыс департаменті''' |- |''[[Буллитт (фильм)|Буллитт]]'' (Bullitt) |Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті |- |''[[Финиан кемпірқосағы (фильм)|Финиан кемпірқосағы]]'' (Finian's Rainbow) |Warner Bros.-Seven Arts Studio дыбыс департаменті |- |''[[Күлкілі қыз (фильм)|Күлкілі қыз]]'' (Funny Girl) |Columbia Studio дыбыс департаменті |- |''[[Жұлдыз! (фильм)|Жұлдыз!]]'' (Star!) |20th Century-Fox дыбыс департаменті |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1970)|1970]]<br />{{small|(42-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Сәлем, Долли! (фильм)|Сәлем, Долли!]]''''' (Hello, Dolly!) | style="background:#FAEB86" | '''Джек Соломон және Мюррей Спивак''' |- |''[[Мың күндік Анна (фильм)|Мың күндік Анна]]'' (Anne of the Thousand Days) |Джон Олдред |- |''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' (Butch Cassidy and the Sundance Kid) |Уильям Эдмондсон және Дэвид Докендорф |- |''[[Көңілді, көңілді (фильм)|Көңілді, көңілді]]'' (Gaily, Gaily) |Роберт Мартин және Клем Портман |- |''[[Айдалада қалғандар (фильм, 1969)|Айдалада қалғандар]]'' (Marooned) |Лес Фрешольц және Артур Пиантадоси |} === 1971—1980 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1971)|1971]]<br />{{small|(43-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Паттон (фильм)|Паттон]]''''' (Patton) | style="background:#FAEB86" | '''Дуглас Уильямс және Дон Бассман''' |- |''[[Әуежай (фильм, 1970)|Әуежай]]'' (Airport) |Рональд Пирс және Дэвид Х. Мориарти |- |''[[Райанның қызы (фильм)|Райанның қызы]]'' (Ryan's Daughter) |Гордон Маккаллум және Джон Брамалл |- |''[[Тора! Тора! Тора!]]'' (Tora! Tora! Tora!) |Мюррей Спивак және Герман Льюис |- |''[[Вудсток (фильм)|Вудсток]]'' (Woodstock) |Дэн Уоллин және Ларри Джонсон |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1972)|1972]]<br />{{small|(44-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Төбедегі скрипкашы (фильм)|Төбедегі скрипкашы]]''''' (Fiddler on the Roof) | style="background:#FAEB86" | '''Гордон Маккаллум және Дэвид Хилдьярд''' |- |''[[Гауһар тастар мәңгілікке (фильм)|Гауһар тастар мәңгілікке]]'' (Diamonds Are Forever) |Гордон Маккаллум, Джон У. Митчелл және Эл Овертон |- |''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' (The French Connection) |Теодор Содерберг және Кристофер Ньюман |- |''[[Котч (фильм)|Котч]]'' (Kotch) |Ричард Портман және Джек Соломон |- |''[[Мария — Шотландия патшайымы (фильм, 1971)|Мария — Шотландия патшайымы]]'' (Mary, Queen of Scots) |Боб Джонс және Джон Олдред |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1973)|1973]]<br />{{small|(45-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Кабаре (фильм, 1972)|Кабаре]]''''' (Cabaret) | style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Дэвид Хилдьярд''' |- |''[[Көбелектер еркіндікте (фильм)|Көбелектер еркіндікте]]'' (Butterflies Are Free) |Артур Пиантадоси және Чарльз Т. Найт |- |''[[Үміткер (фильм, 1972)|Үміткер]]'' (The Candidate) |Ричард Портман және Джин Кантамесса |- |''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' (The Godfather) |Чарльз Гренцбах, Ричард Портман және Кристофер Ньюман |- |''[[«Посейдон» бастан кешкендері (фильм, 1972)|«Посейдон» бастан кешкендері]]'' (The Poseidon Adventure) |Теодор Содерберг және Герман Льюис |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1974)|1974]]<br />{{small|(46-шы)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Жын қуушы (фильм)|Жын қуушы]]''''' (The Exorcist) | style="background:#FAEB86" | '''Роберт Кнудсон және Кристофер Ньюман''' |- |''[[Дельфин күні (фильм)|Дельфин күні]]'' (The Day of the Dolphin) |Ричард Портман және Ларри Йост |- |''[[Қағаз соңынан қуу (фильм)|Қағаз соңынан қуу]]'' (The Paper Chase) |Дональд О. Митчелл және Ларри Йост |- |''[[Қағаз ай (фильм)|Қағаз ай]]'' (Paper Moon) |Ричард Портман және Лес Фрешольц |- |''[[Афера]]'' (The Sting) |Рональд Пирс және Роберт Р. Бертранд |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1975)|1975]]<br />{{small|(47-ші)}} | style="background:#FAEB86" | '''''[[Жер сілкінісі (фильм, 1974)|Жер сілкінісі]]''''' (Earthquake) | style="background:#FAEB86" | '''Рональд Пирс және Мелвин Меткалф үлкен''' |- |''[[Қытай кварталы (фильм, 1974)|Қытай кварталы]]'' (Chinatown) |Чарльз Гренцбах және Ларри Йост |- |''[[Әңгіме (фильм, 1974)|Әңгіме]]'' (The Conversation) |Уолтер Мерч және Арт Рочестер |- |''[[Аспанмен таласқан тозақ (фильм)|Аспанмен таласқан тозақ]]'' (The Towering Inferno) |Теодор Содерберг және Герман Льюис |- |''[[Жас Франкенштейн]]'' (Young Frankenstein) |Ричард Портман және Джин Кантамесса |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1976)|1976]]<br />{{small|(48-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]''''' (Jaws) | style="background:#FAEB86" |'''Роберт Хойт, Роджер Хеман кіші, Эрл Мэдери және Джон Картер''' |- |''[[Оқтан қорықпа (фильм)|Оқтан қорықпа]]'' (Bite the Bullet) |Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші |- |''[[Күлкілі ханым (фильм)|Күлкілі ханым]]'' (Funny Lady) |Ричард Портман, Дон Макдугалл, Керли Тирлвелл және Джек Соломон |- |''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]'' (The Hindenburg) |Леонард Петерсон, Джон А. Болджер кіші, Джон Л. Мак және Дон Шарплесс |- |''[[Жел және Арыстан (фильм)|Жел және Арыстан]]'' (The Wind and the Lion) |Гарри У. Тетрик, Аарон Рочин, Уильям Маккоги және Рой Чарман |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілері) |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[«Гинденбург» (фильм)|«Гинденбург»]]''''' (The Hindenburg) | style="background:#FAEB86" |'''Питер Беркос''' |- ! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1977)|1977]]<br />{{small|(49-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Президенттің бүкіл жасағы (фильм)|Президенттің бүкіл жасағы]]''''' (All the President's Men) | style="background:#FAEB86" |'''Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Джим Уэбб''' |- |''[[Кинг Конг (фильм, 1976)|Кинг Конг]]'' (King Kong) |Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Джек Соломон |- |''[[Рокки]]'' (Rocky) |Гарри У. Тетрик (өлгеннен кейін), Уильям Маккоги, Лайл Дж. Бербридж және Бад Алпер |- |''[[Күміс жебе (фильм)|Күміс жебе]]'' (Silver Streak) |Дональд О. Митчелл, Дуглас Уильямс, Ричард Тайлер және Гарольд М. Этерингтон |- |''[[Жұлдыз туды (фильм, 1976)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born) |Роберт Кнудсон, Дэн Уоллин, Роберт Гласс және Том Овертон |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1978)|1978]]<br />{{small|(50-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]''''' (Star Wars) | style="background:#FAEB86" |'''Дон Макдугалл, Рэй Вест, Боб Минклер және Дерек Болл''' |- |''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]'' (Close Encounters of the Third Kind) |Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса |- |''[[Тұңғиық (фильм, 1977)|Тұңғиық]]'' (The Deep) |Уолтер Госс, Дик Александр, Том Бекерт және Робин Грегори |- |''[[Қолбасшы (фильм)|Қолбасшы]]'' (Sorcerer) |Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Ричард Тайлер және Жан-Луи Дюкарм |- |''[[Бұрылыс кезеңі (фильм)|Бұрылыс кезеңі]]'' (The Turning Point) |Теодор Содерберг, Пол Уэллс, Дуглас Уильямс және Джерри Йост |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу) |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Үшінші деңгейдегі жақын байланыстар]]''''' (Close Encounters of the Third Kind) | style="background:#FAEB86" |'''Фрэнк Е. Уорнер''' |- ! rowspan="6" style="text-align:center" | [[Оскар (1979)|1979]]<br />{{small|(51-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Бұғы аңшысы]]''''' (The Deer Hunter) | style="background:#FAEB86" |'''Ричард Портман, Уильям Маккоги, Аарон Рочин және Дарин Найт''' |- |''[[Бадди Холли хикаясы (фильм)|Бадди Холли хикаясы]]'' (The Buddy Holly Story) |Текс Рудлофф, Джоэл Фейн, Керли Тирлвелл және Уилли Д. Бертон |- |''[[Жұмақ күндері (фильм)|Жұмақ күндері]]'' (Days of Heaven) |Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Джон Т. Рейтц және Барри Томас |- |''[[Хупер (фильм)|Хупер]]'' (Hooper) |Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джек Соломон |- |''[[Супермен (фильм, 1978)|Супермен]]'' (Superman) |Гордон Маккаллум, Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье және Рой Чарман |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1980)|1980]]<br />{{small|(52-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Бүгінгі заманның ақырет күні]]''''' (Apocalypse Now) | style="background:#FAEB86" |'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Ричард Беггс және Нат Боксер''' |- |''[[Электрлі шабандоз (фильм)|Электрлі шабандоз]]'' (The Electric Horseman) |Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Эл Овертон кіші |- |''[[Метеор (фильм)|Метеор]]'' (Meteor) |Уильям Маккоги, Аарон Рочин, Майкл Дж. Кохут және Джек Соломон |- |''[[1941 (фильм)|1941]]'' (1941) |Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Макдугалл және Джин Кантамесса |- |''[[Роза (фильм, 1979)|Роза]]'' (The Rose) |Теодор Содерберг, Дуглас Уильямс, Пол Уэллс және Джим Уэбб |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс өңдеу) |- | style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара тұлпар (фильм, 1979)|Қара тұлпар]]''''' (The Black Stallion) | style="background:#FAEB86" |'''Алан Сплет''' |} === 1981—1990 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="5" style="text-align:center" | [[Оскар (1981)|1981]]<br />{{small|(53-ші)}} |'''''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]]''''' (The Empire Strikes Back) |'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Питер Саттон''' |- |''[[Басқа күйлер (фильм)|Басқа күйлер]]'' (Altered States) |Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Майкл Минклер және Уилли Д. Бертон |- |''[[Көміршінің қызы (фильм)|Көміршінің қызы]]'' (Coal Miner's Daughter) |Ричард Портман, Роджер Хеман кіші және Джеймс Р. Александр |- |''[[Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ]]'' (Fame) |Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Джей М. Хардинг және Кристофер Ньюман |- |''[[Құтырған бұқа]]'' (Raging Bull) |Дональд О. Митчелл, Билл Николсон, Дэвид Дж. Кимболл және Лес Лазаровиц |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1982)|1982]]<br />{{small|(54-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark) |'''Билл Варни, Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Рой Чарман''' |- |''[[Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде]]'' (On Golden Pond) |Ричард Портман және Дэвид М. Ронн |- |''[[Шалғайдағы мекен (фильм)|Шалғайдағы мекен]]'' (Outland) |Джон Уилкинсон, Роберт У. Гласс кіші, Роберт Тирлвелл және Робин Грегори |- |''[[Көктен жауған тиындар (фильм, 1981)|Көктен жауған тиындар]]'' (Pennies from Heaven) |Майкл Дж. Кохут, Джей М. Хардинг, Ричард Тайлер және Эл Овертон кіші |- |''[[Қызылдар (фильм)|Қызылдар]]'' (Reds) |Дик Ворисек, Том Флейшман және Саймон Кэй |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу) |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Индиана Джонс: Жоғалған сандықты іздеу]]''''' (Raiders of the Lost Ark) |'''Бен Бертт және Ричард Л. Андерсон''' |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1983)|1983]]<br />{{small|(55-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial) |'''Роберт Кнудсон, Роберт Гласс, Дон Диджироламо және Джин Кантамесса''' |- |''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot) |Милан Бор, Тревор Пайк және Майк Ле Мар |- |''[[Ганди (фильм)|Ганди]]'' (Gandhi) |Джерри Хамфрис, Робин О'Донохью, Джонатан Бейтс және Саймон Кэй |- |''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' (Tootsie) |Артур Пиантадоси, Лес Фрешольц, Дик Александр және Лес Лазаровиц |- |''[[Трон]]'' (Tron) |Майкл Минклер, Боб Минклер, Ли Минклер және Джеймс ЛаРу |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]''''' (E.T. the Extra-Terrestrial) |'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Бен Бертт''' |- |''[[Сүңгуір қайық (фильм, 1981)|Сүңгуір қайық]]'' (Das Boot) |Майк Ле Мар |- |''[[Полтергейст (фильм, 1982)|Полтергейст]]'' (Poltergeist) |Стивен Хантер Флик және Ричард Л. Андерсон |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (1984)|1984]]<br />{{small|(56-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff) |'''Рэнди Том, Марк Бергер, Том Скотт және Дэвид Макмиллан''' |- |''[[Қасқырдың соңынан ерме (фильм)|Қасқырдың соңынан ерме]]'' (Never Cry Wolf) |Рэнди Том, Дэвид Паркер, Тодд Бокелхайд және Алан Сплет |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi) |Бен Бертт, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Тони Доу |- |''[[Нәзіктік тілі (фильм)|Нәзіктік тілі]]'' (Terms of Endearment) |Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Джеймс Р. Александр |- |''[[Тартыс (фильм, 1983)|Тартыс]]'' (WarGames) |Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Уилли Д. Бертон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер]]''''' (The Right Stuff) |'''Джей Бокелхайд''' |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]]'' (Return of the Jedi) |Бен Бертт |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1985)|1985]]<br />{{small|(57-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Амадей (фильм)|Амадей]]''''' (Amadeus) |'''Марк Бергер, Том Скотт, Тодд Бокелхайд және Кристофер Ньюман''' |- |''[[Дөң (фильм, 1984)|Дөң]]'' (Dune) |Билл Варни, Стив Маслоу, Кевин О'Коннелл және Нельсон Столл |- |''[[Үндістанға сапар (фильм)|Үндістанға сапар]]'' (A Passage to India) |Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Джон У. Митчелл |- |''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]'' (The River) |Ник Алфин, Роберт Тирлвелл, Ричард Портман және Дэвид М. Ронн |- |''[[2010: Байланыс жылы]]'' (2010: The Year We Make Contact) |Майкл Дж. Кохут, Аарон Рочин, Карлос Делариос және Джин Кантамесса |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу) |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Өзен (фильм, 1984)|Өзен]]''''' (The River) |'''Кэй Роуз''' |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1986)|1986]]<br />{{small|(58-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Африкадан (фильм)|Африкадан]]''''' (Out of Africa) |'''Крис Дженкинс, Гэри Александр, Ларри Стенсволд және Питер Хэндфорд''' |- |''[[Болашаққа оралу]]'' (Back to the Future) |Билл Варни, Б. Теннисон Себастьян II, Роберт Тирлвелл және Уильям Б. Каплан |- |''[[Кордебалет (фильм)|Кордебалет]]'' (A Chorus Line) |Дональд О. Митчелл, Майкл Минклер, Джерри Хамфрис және Кристофер Ньюман |- |''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke) |Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Бад Алпер |- |''[[Сильверадо (фильм)|Сильверадо]]'' (Silverado) |Дональд О. Митчелл, Рик Клайн, Кевин О'Коннелл және Дэвид М. Ронн |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Болашаққа оралу]]''''' (Back to the Future) |'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Роберт Ратледж''' |- |''[[Леди-қаршыға (фильм)|Леди-қаршыға]]'' (Ladyhawke) |Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей |- |''[[Рэмбо: Алғашқы қан II бөлім]]'' (Rambo: First Blood Part II) |Фредерик Браун |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1987)|1987]]<br />{{small|(59-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Взвод (фильм)|Взвод]]''''' (Platoon) |'''Джон Уилкинсон, Ричард Роджерс, Чарльз Гренцбах және Саймон Кэй''' |- |''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]'' (Aliens) |Грэм В. Хартстоун, Николас Ле Мессурье, Майкл А. Картер және Рой Чарман |- |''[[Бұзылған тағдырлар соқпағы (фильм)|Бұзылған тағдырлар соқпағы]]'' (Heartbreak Ridge) |Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон |- |''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home) |Терри Портер, Дэвид Дж. Хадсон, Мел Меткалф және Джин Кантамесса |- |''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun) |Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Уильям Б. Каплан |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]]''''' (Aliens) |'''Дон Шарп''' |- |''[[Жұлдызды жол IV: Үйге саяхат]]'' (Star Trek IV: The Voyage Home) |Марк Манджини |- |''[[Үздік атқыш (фильм)|Үздік атқыш]]'' (Top Gun) |Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл |- ! rowspan="8" style="text-align:center" | [[Оскар (1988)|1988]]<br />{{small|(60-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Соңғы император]]''''' (The Last Emperor) |'''Билл Роу және Айван Шаррок''' |- |''[[Күн империясы (фильм)|Күн империясы]]'' (Empire of the Sun) |Роберт Кнудсон, Дон Диджироламо, Джон Бойд және Тони Доу |- |''[[Өлім қаруы (фильм, 1987)|Өлім қаруы]]'' (Lethal Weapon) |Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Билл Нельсон |- |''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]'' (RoboCop) |Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Роберт Уолд |- |''[[Иствиктік мыстандар (фильм)|Иствиктік мыстандар]]'' (The Witches of Eastwick) |Уэйн Артман, Том Бекерт, Том Е. Даль және Арт Рочестер |- ! colspan="2" | Арнайы жетістіктері үшін (Дыбыс эффектілерін өңдеу) |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Робокоп (фильм, 1987)|Робокоп]]''''' (RoboCop) |'''Стивен Хантер Флик және Джон Посписил''' |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1989)|1989]]<br />{{small|(61-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Құс(фильм, 1988)|Құс]]''''' (Bird) |'''Лес Фрешольц, Дик Александр, Верн Пур және Уилли Д. Бертон''' |- |''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard) |Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Эл Овертон кіші |- |''[[Тұмандағы гориллалар (фильм)|Тұмандағы гориллалар]]'' (Gorillas in the Mist) |Энди Нельсон, Брайан Сондерс және Питер Хэндфорд |- |''[[Миссисипи от ішінде (фильм)|Миссисипи от ішінде]]'' (Mississippi Burning) |Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Рик Клайн және Дэнни Майкл |- |''[[Роджер қоянды кім тұзаққа түсірді?]]'' (Who Framed Roger Rabbit) |Роберт Кнудсон, Джон Бойд, Дон Диджироламо және Тони Доу |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қоян Роджерге ор қазған кім]]''''' (Who Framed Roger Rabbit) |'''Чарльз Л. Кэмпбелл және Луис Эдеманн''' |- |''[[Қатты жаңғақ (фильм, 1988)|Қатты жаңғақ]]'' (Die Hard) |Стивен Хантер Флик және Ричард Шорр |- |''[[Уиллоу (фильм)|Уиллоу]]'' (Willow) |Бен Бертт және Ричард Химнс |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1990)|1990]]<br />{{small|(62-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ]]''''' (Glory) |'''Дональд О. Митчелл, Грегг Рудлофф, Эллиот Тайсон және Расселл Уильямс II''' |- |''[[Тұңғиық (фильм, 1989)|Тұңғиық]]'' (The Abyss) |Дон Дж. Бассман, Кевин Ф. Клири, Ричард Овертон және Ли Орлофф |- |''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain) |Дональд О. Митчелл, Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер |- |''[[Төртінші шілдеде туғандар (фильм)|Төртінші шілдеде туғандар]]'' (Born on the Fourth of July) |Майкл Минклер, Грегори Х. Уоткинс, Уайли Стейтман және Тод А. Мейтленд |- |''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]'' (Indiana Jones and the Last Crusade) |Бен Бертт, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Тони Доу |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]]''''' (Indiana Jones and the Last Crusade) |'''Бен Бертт және Ричард Химнс''' |- |''[[Қара жаңбыр (фильм, 1989)|Қара жаңбыр]]'' (Black Rain) |Милтон Берроу және Уильям Мангер |- |''[[Өлім қаруы 2 (фильм)|Өлім қаруы 2]]'' (Lethal Weapon 2) |Роберт Дж. Хендерсон және Алан Роберт Мюррей |} === 1991—2000 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1991)|1991]]<br />{{small|(63-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қасқырлармен билеу]]''''' (Dances With Wolves) |'''Джеффри Перкинс, Билл У. Бентон, Грегори Х. Уоткинс және Расселл Уильямс II''' |- |''[[Күн күркіреген күндер]]'' (Days of Thunder) |Кевин О'Коннелл, Дональд О. Митчелл, Рик Клайн және Чарльз М. Уилборн |- |''[[Дик Трейси (фильм, 1990)|Дик Трейси]]'' (Dick Tracy) |Крис Дженкинс, Дэвид Е. Кэмпбелл, Дуг Хемпхилл және Томас Кози |- |''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]'' (The Hunt for Red October) |Дон Дж. Бассман, Ричард Овертон, Кевин Ф. Клири және Ричард Брайс Гудман |- |''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall) |Майкл Дж. Кохут, Карлос Делариос, Аарон Рочин және Нельсон Столл |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[«Қызыл қазан» үшін аңшылық (фильм)|«Қызыл қазан» үшін аңшылық]]''''' (The Hunt for Red October) |'''Джордж Уоттерс II және Сесилия Холл''' |- |''[[Өліммен бетпе-бет (фильм, 1990)|Өліммен бетпе-бет]]'' (Flatliners) |Чарльз Л. Кэмпбелл және Ричард С. Франклин |- |''[[Бәрін еске түсіру (фильм, 1990)|Бәрін еске түсіру]]'' (Total Recall) |Стивен Хантер Флик |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1992)|1992]]<br />{{small|(64-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day) |'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Ли Орлофф''' |- |''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft) |Гэри Райдстром, Рэнди Том, Гэри Саммерс және Гленн Уильямс |- |''[[Сұлу мен Құбыжық (мультфильм, 1991)|Сұлу мен Құбыжық]]'' (Beauty and the Beast) |Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн |- |''[[JFK]]'' (JFK) |Майкл Минклер, Грегг Ландакер және Тод А. Мейтленд |- |''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' (The Silence of the Lambs) |Том Флейшман және Кристофер Ньюман |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Терминатор 2: Ғарасат күні]]''''' (Terminator 2: Judgment Day) |'''Гэри Райдстром және Глория С. Бордерс''' |- |''[[Кері тарту (фильм)|Кері тарту]]'' (Backdraft) |Гэри Райдстром және Ричард Химнс |- |''[[Жұлдызды жол VI: Ашылмаған өлке]]'' (Star Trek VI: The Undiscovered Country) |Джордж Уоттерс II және Ф. Хадсон Миллер |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1993)|1993]]<br />{{small|(65-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Могикандардың соңғысы (фильм, 1992)|Могикандардың соңғысы]]''''' (The Last of the Mohicans) |'''Крис Дженкинс, Дуг Хемпхилл, Марк Смит және Саймон Кэй''' |- |''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin) |Терри Портер, Мел Меткалф, Дэвид Дж. Хадсон және Док Кейн |- |''[[Бірнеше жақсы жігіт]]'' (A Few Good Men) |Кевин О'Коннелл, Рик Клайн және Роберт Эбер |- |''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege) |Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Рик Харт және Скотт Д. Смит |- |''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' (Unforgiven) |Лес Фрешольц, Верн Пур, Дик Александр және Роб Янг |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Брэм Стокердің Дракуласы (фильм, 1992)|Брэм Стокердің Дракуласы]]''''' (Bram Stoker's Dracula) |'''Том Маккарти және Дэвид Е. Стоун''' |- |''[[Аладдин (мультфильм, 1992)|Аладдин]]'' (Aladdin) |Марк Манджини |- |''[[Қоршауда (фильм, 1992)|Қоршауда]]'' (Under Siege) |Джон Левек және Брюс Стамблер |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1994)|1994]]<br />{{small|(66-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park) |'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Шон Мерфи және Рон Джадкинс''' |- |''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger) |Майкл Минклер, Боб Бимер және Тим Куни |- |''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive) |Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Скотт Д. Смит |- |''[[Джеронимо: Америка аңызы]]'' (Geronimo: An American Legend) |Крис Карпентер, Дуг Хемпхилл, Билл У. Бентон және Ли Орлофф |- |''[[Шиндлердің тізімі]]'' (Schindler's List) |Энди Нельсон, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Рон Джадкинс |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]]''''' (Jurassic Park) |'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс''' |- |''[[Жар үстінде (фильм, 1993)|Жар үстінде]]'' (Cliffhanger) |Уайли Стейтман және Грегг Бакстер |- |''[[Қашқын (фильм, 1993)|Қашқын]]'' (The Fugitive) |Джон Левек және Брюс Стамблер |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1995)|1995]]<br />{{small|(67-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed) |'''Грегг Ландакер, Стив Маслоу, Боб Бимер және Дэвид Макмиллан''' |- |''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger) |Дональд О. Митчелл, Майкл Хербик, Фрэнк А. Монтаньо және Арт Рочестер |- |''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump) |Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан |- |''[[Күзгі аңыздар]]'' (Legends of the Fall) |Пол Мэсси, Дэвид Е. Кэмпбелл, Крис Дэвид және Дуглас Гантон |- |''[[Шоушенктегі ақталу]]'' (The Shawshank Redemption) |Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Жылдамдық (фильм, 1994)|Жылдамдық]]''''' (Speed) |'''Стивен Хантер Флик''' |- |''[[Тікелей және нақты қауіп (фильм)|Тікелей және нақты қауіп]]'' (Clear and Present Danger) |Брюс Стамблер және Джон Левек |- |''[[Форрест Гамп]]'' (Forrest Gump) |Рэнди Том және Глория С. Бордерс |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1996)|1996]]<br />{{small|(68-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]]''''' (Apollo 13) |'''Рик Диор, Стив Педерсон, Скотт Миллан және Дэвид Макмиллан''' |- |''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever) |Дональд О. Митчелл, Фрэнк А. Монтаньо, Майкл Хербик және Петур Хлиддал |- |''[[Ер жүрек]]'' (Braveheart) |Энди Нельсон, Скотт Миллан, Анна Белмер және Брайан Симмонс |- |''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide) |Кевин О'Коннелл, Рик Клайн, Грегори Х. Уоткинс және Уильям Б. Каплан |- |''[[Су әлемі (фильм, 1995)|Су әлемі]]'' (Waterworld) |Стив Маслоу, Грегг Ландакер және Кит А. Вестер |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Ер жүрек]]''''' (Braveheart) |'''Лон Бендер және Пер Халлберг''' |- |''[[Бэтмен мәңгілік]]'' (Batman Forever) |Джон Левек және Брюс Стамблер |- |''[[Қызыл толқын (фильм)|Қызыл толқын]]'' (Crimson Tide) |Джордж Уоттерс II |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1997)|1997]]<br />{{small|(69-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Ағылшын пациенті (фильм)|Ағылшын пациенті]]''''' (The English Patient) |'''Уолтер Мерч, Марк Бергер, Дэвид Паркер және Кристофер Ньюман''' |- |''[[Эвита (фильм, 1996)|Эвита]]'' (Evita) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Кен Уэстон |- |''[[Тәуелсіздік күні (фильм, 1996)|Тәуелсіздік күні]]'' (Independence Day) |Крис Карпентер, Билл У. Бентон, Боб Бимер және Джефф Векслер |- |''[[Құз (фильм)|Құз]]'' (The Rock) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер |- |''[[Құйын (фильм, 1996)|Құйын]]'' (Twister) |Кевин О'Коннелл, Грегг Ландакер, Стив Маслоу және Джеффри Паттерсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Елес пен Түнек]]''''' (The Ghost and the Darkness) |'''Брюс Стамблер''' |- |''[[Күндізгі жарық (фильм)|Күндізгі жарық]]'' (Daylight) |Ричард Л. Андерсон және Дэвид А. Уиттакер |- |''[[Өшіргіш (фильм, 1996)|Өшіргіш]]'' (Eraser) |Алан Роберт Мюррей және Баб Асман |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1998)|1998]]<br />{{small|(70-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic) |'''Гэри Райдстром, Том Джонсон, Гэри Саммерс және Марк Улано''' |- |''[[Президент борты (фильм)|Президент борты]]'' (Air Force One) |Пол Мэсси, Рик Клайн, Дуг Хемпхилл және Кит А. Вестер |- |''[[Әуе түрмесі (фильм)|Әуе түрмесі]]'' (Con Air) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Арт Рочестер |- |''[[Байланыс (фильм, 1997)|Байланыс]]'' (Contact) |Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан |- |''[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]]'' (L.A. Confidential) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Кирк Фрэнсис |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]''''' (Titanic) |'''Кристофер Бойс және Том Беллфорт''' |- |''[[Бетперде (фильм, 1997)|Бетперде]]'' (Face/Off) |Марк П. Стокингер және Пер Халлберг |- |''[[Бесінші элемент (фильм)|Бесінші элемент]]'' (The Fifth Element) |Марк Манджини |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (1999)|1999]]<br />{{small|(71-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan) |'''Гэри Райдстром, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Рон Джадкинс''' |- |''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Кит А. Вестер |- |''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Пуд Кусак |- |''[[Ғашық болған Шекспир]]'' (Shakespeare in Love) |Робин О'Донохью, Доминик Лестер және Питер Глоссоп |- |''[[Жіңішке қызыл сызық (фильм, 1998)|Жіңішке қызыл сызық]]'' (The Thin Red Line) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Пол Бринкат |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]''''' (Saving Private Ryan) |'''Гэри Райдстром және Ричард Химнс''' |- |''[[Армагеддон (фильм, 1998)|Армагеддон]]'' (Armageddon) |Джордж Уоттерс II |- |''[[Зорроның бетпердесі (фильм, 1998)|Зорроның бетпердесі]]'' (The Mask of Zorro) |Дэйв Макмойлер |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2000)|2000]]<br />{{small|(72-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix) |'''Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Дэвид Ли''' |- |''[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]]'' (The Green Mile) |Роберт Дж. Литт, Эллиот Тайсон, Майкл Хербик және Уилли Д. Бертон |- |''[[Өз адамы (фильм, 1999)|Өз адамы]]'' (The Insider) |Энди Нельсон, Дуг Хемпхилл және Ли Орлофф |- |''[[Мумия (фильм, 1999)|Мумия]]'' (The Mummy) |Лесли Шатц, Крис Карпентер, Рик Клайн және Крис Манро |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace) |Гэри Райдстром, Том Джонсон, Шон Мерфи және Джон Миджли |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Матрица (фильм)|Матрица]]''''' (The Matrix) |'''Дейн А. Дэвис''' |- |''[[Төбелес клубы]]'' (Fight Club) |Рен Клайс және Ричард Химнс |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод I - Жасырын қауіп]]'' (Star Wars: Episode I – The Phantom Menace) |Бен Бертт және Том Беллфорт |} === 2001—2010 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2001)|2001]]<br />{{small|(73-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]]''''' |'''Скотт Миллан, Боб Бимер және Кен Уэстон''' |- |''[[Аралда қалу (фильм)|Аралда қалу]]'' (Cast Away) |Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан |- |''[[Патриот (фильм, 2000)|Патриот]]'' (The Patriot) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Ли Орлофф |- |''[[Мінсіз дауыл (фильм)|Мінсіз дауыл]]'' (The Perfect Storm) |Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф, Дэвид Е. Кэмпбелл және Кит А. Вестер |- |''[[U-571 (фильм)|U-571]]'' (U-571) |Стив Маслоу, Грегг Ландакер, Рик Клайн және Айван Шаррок |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[U-571 (фильм)|U-571]]''''' (U-571) |'''Джон Джонсон''' |- |''[[Ғарыш ковбойлары (фильм)|Ғарыш ковбойлары]]'' (Space Cowboys) |Баб Асман және Алан Роберт Мюррей |- ! rowspan="9" style="text-align:center" | [[Оскар (2002)|2002]]<br />{{small|(74-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара қаршығаның құлауы (фильм)|Қара қаршығаның құлауы]]''''' (Black Hawk Down) |'''Майкл Минклер, Майрон Неттинга және Крис Манро''' |- |''[[Амели (фильм)|Амели]]'' (Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain) |Винсент Арнарди, Гийом Лериш және Жан Уманский |- |''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'' |Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Гетин Криг және Хэммонд Пик |- |''[[Мулен Руж! (фильм, 2001)|Мулен Руж!]]'' (Moulin Rouge!) |Энди Нельсон, Анна Белмер, Роджер Сэвидж және Гунтис Сикс |- |''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]'' (Pearl Harbor) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Перл-Харбор (фильм)|Перл-Харбор]]''''' (Pearl Harbor) |'''Джордж Уоттерс II және Кристофер Бойс''' |- |''[[Монстрлар корпорациясы]]'' |Гэри Райдстром және Майкл Силверс |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2003)|2003]]<br />{{small|(75-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Чикаго (фильм, 2002)|Чикаго]]''''' |'''Майкл Минклер, Доминик Тавелла және Дэвид Ли''' |- |''[[Нью-Йорк бандалары]]'' (Gangs of New York) |Том Флейшман, Юджин Гирти және Айван Шаррок |- |''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]'' |Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик |- |''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition) |Скотт Миллан, Боб Бимер және Джон Притчетт |- |''[[Өрмекші-адам (фильм, 2002)|Өрмекші-адам]]'' |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Эд Новик |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]]''''' |'''Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс''' |- |''[[Ерекше пікір (фильм)|Ерекше пікір]]'' (Minority Report) |Гэри Райдстром және Ричард Химнс |- |''[[Қарғыс атқан жол (фильм)|Қарғыс атқан жол]]'' (Road to Perdition) |Скотт А. Хекер |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2004)|2004]]<br />{{small|(76-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]]''''' |'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик''' |- |''[[Соңғы самурай]]'' (The Last Samurai) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Джефф Векслер |- |''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]'' (Master and Commander: The Far Side of the World) |Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Арт Рочестер |- |''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]]'' |Кристофер Бойс, Дэвид Паркер, Дэвид Е. Кэмпбелл және Ли Орлофф |- |''[[Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит]]'' (Seabiscuit) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Тод А. Мейтленд |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Теңіздер қожайыны: Дүниенің шетінде]]''''' (Master and Commander: The Far Side of the World) |'''Ричард Кинг''' |- |''[[Немоны іздеу]]'' (Finding Nemo) |Гэри Райдстром және Майкл Силверс |- |''[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара маржан» қарғысы]]'' |Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2005)|2005]]<br />{{small|(77-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Рэй (фильм)|Рэй]]''''' (Ray) |'''Скотт Миллан, Грег Орлофф, Боб Бимер және Стив Кантамесса''' |- |''[[Авиатор (фильм, 2004)|Авиатор]]'' (The Aviator) |Том Флейшман және Петур Хлиддал |- |''[[Суперотбасы]]'' |Рэнди Том, Гэри А. Риццо және Док Кейн |- |''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express) |Рэнди Том, Том Джонсон, Деннис С. Сэндс және Уильям Б. Каплан |- |''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Джеффри Дж. Хабуш және Джозеф Гейсингер |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Суперотбасы]]''''' |'''Рэнди Том және Майкл Силверс''' |- |''[[Полярлық экспресс]]'' (The Polar Express) |Рэнди Том және Деннис Леонард |- |''[[Өрмекші-адам 2]]'' (Spider-Man 2) |Пол Н. Дж. Оттоссон |- ! rowspan="10" style="text-align:center" | [[Оскар (2006)|2006]]<br />{{small|(78-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Кинг Конг (фильм, 2005)|Кинг Конг]]''''' (King Kong) |'''Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Хэммонд Пик''' |- |''[[Нарния хроникасы: Арыстан, мыстан және сиқырлы шкаф]]'' (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe) |Терри Портер, Дин А. Зупанчич және Тони Джонсон |- |''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл, Рик Клайн және Джон Притчетт |- |''[[Сызықтан аттау (фильм)|Сызықтан аттау]]'' (Walk the Line) |Пол Мэсси, Дуг Хемпхилл және Питер Курланд |- |''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Рон Джадкинс |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Кинг Конг (фильм, 2005)|Кинг Конг]]''''' (King Kong) |'''Майк Хопкинс және Итан Ван дер Рин''' |- |''[[Гейшаның естеліктері (фильм)|Гейшаның естеліктері]]'' (Memoirs of a Geisha) |Уайли Стейтман |- |''[[Әлемдер соғысы (фильм, 2005)|Әлемдер соғысы]]'' (War of the Worlds) |Ричард Кинг |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2007)|2007]]<br />{{small|(79-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Арман қыздары (фильм)|Арман қыздары]]''''' (Dreamgirls) |'''Майкл Минклер, Боб Бимер және Уилли Д. Бертон''' |- |''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]'' |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Фернандо Камара |- |''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Айван Шаррок |- |''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers) |Джон Т. Рейтц, Дэвид Е. Кэмпбелл, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин |- |''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest) |Пол Мэсси, Кристофер Бойс және Ли Орлофф |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Иводзимадан хаттар]]''''' (Letters from Iwo Jima) |'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман''' |- |''[[Апокалипсис (фильм)|Апокалипсис]]'' |Шон Маккормак және Ками Асгар |- |''[[Қанды алмас (фильм)|Қанды алмас]]'' (Blood Diamond) |Лон Бендер |- |''[[Әкелеріміздің тулары (фильм)|Әкелеріміздің тулары]]'' (Flags of Our Fathers) |Алан Роберт Мюррей және Баб Асман |- |''[[Кариб теңізінің қарақшылары: Өлген адамның сандығы]]'' (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest) |Кристофер Бойс және Джордж Уоттерс II |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2008)|2008]]<br />{{small|(80-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum) |'''Скотт Миллан, Дэвид Паркер және Кирк Фрэнсис''' |- |''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]'' |Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд |- |''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]'' |Рэнди Том, Майкл Семаник және Док Кейн |- |''[[Юмаға поезд (фильм, 2007)|Юмаға поезд]]'' (3:10 to Yuma) |Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Джим Стубе |- |''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers) |Кевин О'Коннелл, Грег П. Расселл және Питер Дж. Девлин |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Борн ультиматумы (фильм)|Борн ультиматумы]]''''' (The Bourne Ultimatum) |'''Карен Бейкер Ландерс және Пер Халлберг''' |- |''[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]]'' |Скип Ливсей |- |''[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]]'' |Рэнди Том және Майкл Силверс |- |''[[Мұнай (фильм)|Мұнай]]'' (There Will Be Blood) |Кристофер Скарабозио және Мэттью Вуд |- |''[[Трансформерлер (фильм)|Трансформерлер]]'' (Transformers) |Итан Ван дер Рин және Майк Хопкинс |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2009)|2009]]<br />{{small|(81-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Лашықтан шыққан миллионер]]''''' (Slumdog Millionaire) |'''Иан Тапп, Ричард Прайк және Ресул Пукутти''' |- |''[[Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы (фильм)|Бенджамин Баттонның таңғажайып хикаясы]]'' (The Curious Case of Benjamin Button) |Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Марк Уайнгартен |- |''[[Қара сері]]'' |Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик |- |''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E) |Том Майерс, Майкл Семаник және Бен Бертт |- |''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted) |Крис Дженкинс, Фрэнк А. Монтаньо және Петр Форейт |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Қара сері]]''''' |'''Ричард Кинг''' |- |''[[Темір адам (фильм, 2008)|Темір адам]]'' (Iron Man) |Кристофер Бойс және Фрэнк Э. Юлнер |- |''[[Лашықтан шыққан миллионер]]'' (Slumdog Millionaire) |Гленн Фримантл және Том Сэйерс |- |''[[ВАЛЛ-И]]'' (WALL-E) |Ben Burtt және Мэттью Вуд |- |''[[Ерекше қауіпті (фильм, 2008)|Ерекше қауіпті]]'' (Wanted) |Уайли Стейтман |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2010)|2010]]<br />{{small|(82-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Дауыл билеушісі]]''''' |'''Пол Н. Дж. Оттоссон және Рэй Беккет''' |- |''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]'' |Кристофер Бойс, Гэри Саммерс, Энди Нельсон және Тони Джонсон |- |''[[Атақсыз шаталар]]'' |Майкл Минклер, Тони Ламберти және Марк Улано |- |''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek) |Энди Нельсон, Анна Белмер және Питер Дж. Девлин |- |''[[Трансформерлер: Кек]]'' |Грег П. Расселл, Гэри Саммерс және Джеффри Паттерсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Дауыл билеушісі]]''''' |'''Пол Н. Дж. Оттоссон''' |- |''[[Аватар (фильм, 2009)|Аватар]]'' |Кристофер Бойс және Гвендолин Йейтс Уиттл |- |''[[Атақсыз шаталар]]'' |Уайли Стейтман |- |''[[Жұлдызды жол (фильм, 2009)|Жұлдызды жол]]'' (Star Trek) |Марк П. Стокингер және Алан Ранкин |- |''[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]]'' (Up) |Том Майерс және Майкл Силверс |} === 2011—2020 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- style="background:#bebebe;" ! style="width:5%;"| Жыл ! style="width:35%;"| Фильм ! style="width:60%;"| Номинант(тар) |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2011)|2011]]<br />{{small|(83-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception) |'''Лора Хиршберг, Гэри А. Риццо және Эд Новик''' |- |''[[Патша сөзі]]'' (The King's Speech) |Пол Хамблин, Мартин Йенсен және Джон Миджли |- |''[[Солт (фильм)|Солт]]'' (Salt) |Джеффри Дж. Хабуш, Грег П. Расселл, Скотт Миллан және Уильям Сарокин |- |''[[Әлеуметтік желі (фильм)|Әлеуметтік желі]]'' (The Social Network) |Рен Клайс, Дэвид Паркер, Майкл Семаник және Марк Уайнгартен |- |''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit) |Скип Ливсей, Крейг Берки, Грег Орлофф және Питер Курланд |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]]''''' (Inception) |'''Ричард Кинг''' |- |''[[Ойыншықтар хикаясы 3]]'' (Toy Story 3) |Том Майерс және Майкл Силверс |- |''[[Трон: Мұра]]'' (Tron: Legacy) |Гвендолин Йейтс Уиттл және Эддисон Тиг |- |''[[Төзімділік (фильм, 2010)|Төзімділік]]'' (True Grit) |Скип Ливсей және Крейг Берки |- |''[[Тоқтаусыз (фильм, 2010)|Тоқтаусыз]]'' (Unstoppable) |Марк П. Стокингер |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2012)|2012]]<br />{{small|(84-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo) |'''Том Флейшман және Джон Миджли''' |- |''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo) |Рен Клайс, Майкл Семаник, Дэвид Паркер және Бо Перссон |- |''[[Ақша алқабы (фильм)|Ақша алқабы]]'' (Moneyball) |Деб Адэр, Рон Бочар, Дэйв Джаммарко және Эд Новик |- |''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы беті]]'' (Transformers: Dark of the Moon) |Грег П. Расселл, Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Питер Дж. Девлин |- |''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse) |Гэри Райдстром, Том Джонсон, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Хьюго (фильм)|Хьюго]]''''' (Hugo) |'''Филип Стоктон және Юджин Гирти''' |- |''[[Драйв (фильм, 2011)|Драйв]]'' (Drive) |Лон Бендер және Виктор Рэй Эннис |- |''[[Айдаһар татуировкасы бар қыз (фильм, 2011)|Айдаһар татуировкасы бар қыз]]'' (The Girl with the Dragon Tattoo) |Рен Клайс |- |''[[Трансформерлер: Айдың қараңғы беті]]'' (Transformers: Dark of the Moon) |Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль |- |''[[Жорық аты (фильм)|Жорық аты]]'' (War Horse) |Гэри Райдстром және Ричард Химнс |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2013)|2013]]<br />{{small|(85-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Аласталғандар (фильм, 2012)|Аласталғандар]]''''' (Les Misérables) |'''Энди Нельсон, Марк Патерсон және Саймон Хейз''' |- |''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo) |Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Хосе Антонио Гарсия |- |''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi) |Рон Бартлетт, Д. М. Хемпхилл және Дрю Кунин |- |''[[Линкольн (фильм)|Линкольн]]'' (Lincoln) |Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Рон Джадкинс |- |''[[Скайфолл]]'' (Skyfall) |Скотт Миллан, Грег П. Расселл және Стюарт Уилсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Скайфолл]]''''' (Skyfall) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small> |'''Пер Халлберг және Карен Бейкер Ландерс''' |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Нөмірі бірінші мақсат]]''''' (Zero Dark Thirty) <small>(ТЕҢ ТҮСТІ)</small> |'''Пол Н. Дж. Оттоссон''' |- |''[[Арго (фильм)|Арго]]'' (Argo) |Эрик Аадаль және Итан Ван дер Рин |- |''[[Азат етілген Джанго]]'' (Django Unchained) |Уайли Стейтман |- |''[[Пи өмірі]]'' (Life of Pi) |Юджин Гирти және Филип Стоктон |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2014)|2014]]<br />{{small|(86-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity) |'''Скип Ливсей, Нив Адири, Кристофер Бенстед және Крис Манро''' |- |''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips) |Крис Бердон, Марк Тейлор, Майк Прествуд Смит және Крис Манро |- |''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug) |Кристофер Бойс, Майкл Семаник, Майкл Хеджес және Тони Джонсон |- |''[[Льюин Дэвистің ішінде]]'' (Inside Llewyn Davis) |Скип Ливсей, Грег Орлофф және Питер Курланд |- |''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor) |Энди Кояма, Бо Бордерс және Дэвид Браунлоу |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Гравитация (фильм)|Гравитация]]''''' (Gravity) |'''Гленн Фримантл''' |- |''[[Барлығы жоғалды]]'' (All Is Lost) |Стив Боеддекер және Ричард Химнс |- |''[[Капитан Филлипс (фильм)|Капитан Филлипс]]'' (Captain Phillips) |Оливер Тарни |- |''[[Хоббит: Смаугтың тақыры|Хоббит: Смаугтың тақыры]]'' (The Hobbit: The Desolation of Smaug) |Брент Бердж және Крис Уорд |- |''[[Тірі қалған (фильм, 2013)|Тірі қалған]]'' (Lone Survivor) |Уайли Стейтман |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2015)|2015]]<br />{{small|(87-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Шабыт (фильм)|Шабыт]]''''' (Whiplash) |'''Крейг Манн, Бен Уилкинс және Томас Керли''' |- |''[[Америкалық мерген]]'' (American Sniper) |Джон Т. Рейтц, Грегг Рудлофф және Уолт Мартин |- |''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman) |Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Томас Варга |- |''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar) |Гэри А. Риццо, Грегг Ландакер және Марк Уайнгартен |- |''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken) |Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Дэвид Ли |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Америкалық мерген]]''''' (American Sniper) |'''Алан Роберт Мюррей және Баб Асман''' |- |''[[Бёрдмэн]]'' (Birdman) |Мартин Эрнандес және Аарон Гласкок |- |''[[Хоббит: Бес әскердің шайқасы]]'' (The Hobbit: The Battle of the Five Armies) |Брент Бердж және Джейсон Кановас |- |''[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]]'' (Interstellar) |Ричард Кинг |- |''[[Сынбаған (фильм)|Сынбаған]]'' (Unbroken) |Бекки Салливан және Эндрю ДеКристофаро |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2016)|2016]]<br />{{small|(88-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road) |'''Крис Дженкинс, Грегг Рудлофф және Бен Осмо''' |- |''[[Тыңшылар көпірі (фильм)|Тыңшылар көпірі]]'' (Bridge of Spies) |Гэри Райдстром, Энди Нельсон және Дрю Кунин |- |''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian) |Пол Мэсси, Марк Тейлор және Мак Рут |- |''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant) |Рэнди Том, Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо және Крис Дюстердик |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens) |Кристофер Скарабозио, Энди Нельсон және Стюарт Уилсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]]''''' (Mad Max: Fury Road) |'''Марк Манджини және Дэвид Уайт''' |- |''[[Марстық (фильм)|Марстық]]'' (The Martian) |Оливер Тарни |- |''[[Тірі қалған (фильм, 2015)|Аман қалған]]'' (The Revenant) |Лон Бендер және Мартин Эрнандес |- |''[[Сикарио (фильм)|Сикарио]]'' (Sicario) |Алан Роберт Мюррей |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Күштің оянуы]]'' (Star Wars: The Force Awakens) |Дэвид Акорд және Мэттью Вуд |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2017)|2017]]<br />{{small|(89-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]''''' (Hacksaw Ridge) |'''Кевин O'Коннелл, Энди Райт, Роберт Маккензи және Питер Грейс''' |- |''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]'' (Arrival) |Бернар Гарипи Стробл және Клод Ла Хэй |- |''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land) |Энди Нельсон, Ай-Линг Ли және Стивен А. Морроу |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Жалғыз]]'' (Rogue One: A Star Wars Story) |Кристофер Скарабозио, Дэвид Паркер және Стюарт Уилсон |- |''[[13 сағат: Бенгазидің жасырын сарбаздары]]'' (13 Hours) |Гэри Саммерс, Джеффри Дж. Хабуш және Мак Рут |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Келу (фильм, 2016)|Келу]]''''' (Arrival) |'''Сильвен Белльмар''' |- |''[[Терең су көкжиегі (фильм)|Терең су көкжиегі]]'' (Deepwater Horizon) |Уайли Стейтман және Рене Тонделли |- |''[[Ар-ұждан азабы (фильм)|Ар-ұждан азабы]]'' (Hacksaw Ridge) |Роберт Маккензи және Энди Райт |- |''[[Ла-Ла Ленд]]'' (La La Land) |Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган |- |''[[Салли (фильм)|Салли]]'' (Sully) |Алан Роберт Мюррей және Баб Асман |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2018)|2018]]<br />{{small|(90-шы)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk) |'''Грегг Ландакер, Гэри А. Риццо және Марк Уайнгартен''' |- |''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver) |Джулиан Слейтер, Тим Кавагин және Мэри Х. Эллис |- |''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049) |Рон Бартлетт, Дуг Хемпхилл және Мак Рут |- |''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water) |Кристиан Кук, Брэд Зоерн және Глен Готье |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi) |Дэвид Паркер, Майкл Семаник, Рен Клайс және Стюарт Уилсон |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Дюнкерк (фильм, 2017)|Дюнкерк]]''''' (Dunkirk) |'''Ричард Кинг және Алекс Гибсон''' |- |''[[Драйвтағы бала]]'' (Baby Driver) |Джулиан Слейтер |- |''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші 2049]]'' (Blade Runner 2049) |Марк Манджини және Тео Грин |- |''[[Су пішіні (фильм)|Су пішіні]]'' (The Shape of Water) |Натан Робитайл және Нельсон Феррейра |- |''[[Жұлдызды соғыстар: Соңғы джедайлар]]'' (Star Wars: The Last Jedi) |Рен Клайс және Мэттью Вуд |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2019)|2019]]<br />{{small|(91-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody) |'''Пол Мэсси, Тим Кавагин және Джон Касали''' |- |''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther) |Стив Боеддекер, Брэндон Проктор және Питер Дж. Девлин |- |''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man) |Джон Тейлор, Фрэнк А. Монтаньо, Ай-Линг Ли және Мэри Х. Эллис |- |''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma) |Скип Ливсей, Крейг Хениган және Хосе Антонио Гарсия |- |''[[Жұлдыз туды (фильм, 2018)|Жұлдыз туды]]'' (A Star Is Born) |Том Озанич, Дин Зупанчич, Джейсон Рудер және Стив А. Морроу |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" | '''''[[Богемдық рапсодия (фильм)|Богемдық рапсодия]]''''' (Bohemian Rhapsody) | '''Джон Уорхерст және Нина Хартстоун''' |- | ''[[Қара қабылан (фильм, 2018)|Қара қабылан]]'' (Black Panther) | Стив Боеддекер және Бенджамин А. Бертт |- | ''[[Бірінші адам (фильм)|Бірінші адам]]'' (First Man) | Ай-Линг Ли және Милдред Иатру Морган |- | ''[[Тыныш жер (фильм)|Тыныш жер]]'' (A Quiet Place) | Итан Ван дер Рин және Эрик Аадаль |- | ''[[Рома (фильм, 2018)|Рома]]'' (Roma) | Скип Ливсей және Серхио Диас |- ! rowspan="12" style="text-align:center" | [[Оскар (2020)|2020]]<br />{{small|(92-ші)}} ! colspan="2" | Үздік дыбыс |- style="background:#FAEB86" |'''''[[1917 (фильм)|1917]]''''' (1917) |'''Марк Тейлор және Стюарт Уилсон''' |- |''[[Жұлдыздарға (фильм)|Жұлдыздарға]]'' (Ad Astra) |Гэри Райдстром, Том Джонсон және Марк Улано |- |''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]'' (Ford v Ferrari) |Пол Мэсси, Дэвид Джаммарко және Стивен А. Морроу |- |''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker) |Том Озанич, Дин Зупанчич және Тод А. Мейтленд |- |''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood) |Майкл Минклер, Кристиан П. Минклер және Марк Улано |- ! colspan="2" | Үздік дыбыс өңдеу |- style="background:#FAEB86" | '''''[[Ford v Ferrari (фильм)|Ford v Ferrari]]''''' (Ford v Ferrari) | '''Дональд Сильвестр''' |- | ''[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]]'' (Joker) | Алан Роберт Мюррей |- | ''[[1917 (фильм)|1917]]'' (1917) | Оливер Тарни және Рэйчел Тейт |- | ''[[Голливудта болған оқиға]]'' (Once Upon a Time in Hollywood) | Уайли Стейтман |- | ''[[Жұлдызды соғыстар: Скайуокер. Өрлеу]]'' (Star Wars: The Rise of Skywalker) | Мэттью Вуд және Дэвид Акорд |} === 2021—2030 === {| class="wikitable" style="width:100%" |- bgcolor="#bebebe" ! width="5%" | Жыл ! width="35%" | Фильм ! width="55%" | Номинант(тар) |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2021)|2021]]<br />{{small|(93-ші)}} | '''''[[Металл дыбысы]]''''' (''Sound of Metal'') | '''Николас Беккер, Хайме Бакшт, Мишель Куттоленк, Карлос Кортес және Филип Блад''' |- | ''[[Грейхаунд (фильм)|Грейхаунд]]'' (''Greyhound'') | Уоррен Шоу, Майкл Минклер, Бо Бордерс және Дэвид Уайман |- | ''[[Манк (фильм)|Манк]]'' (''Mank'') | Рен Клайс, Джереми Молод, Дэвид Паркер, Натан Нэнс және Дрю Кунин |- | ''[[Әлем жаңалықтары (фильм)|Әлем жаңалықтары]]'' (''News of the World'') | Оливер Тарни, Майк Прествуд Смит, Уильям Миллер және Джон Притчетт |- | ''[[Жан (мультфильм, 2020)|Жан]]'' (''Soul'') | Рен Клайс, Койя Эллиотт және Дэвид Паркер |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2022)|2022]]<br />{{small|(94-ші)}} | '''''[[Дөң (фильм, 2021)|Дөң]]''''' (''Dune'') | '''Мак Рут, Марк Манджини, Тео Грин, Даг Хемфилл және Рон Бартлетт''' |- | ''[[Белфаст (фильм)|Белфаст]]'' (''Belfast'') | Дениз Ярд, Саймон Чейз, Джеймс Мазер және Нив Адири |- | ''[[Өлуге уақыт жоқ]]'' (''No Time to Die'') | Саймон Хейс, Оливер Тарни, Джеймс Харрисон, Пол Мэсси және Марк Тейлор |- | ''[[Иттің билігі]]'' (''The Power of the Dog'') | Ричард Флинн, Роберт Маккензи және Тара Уэбб |- | ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 2021)|Вестсайд хикаясы]]'' (''West Side Story'') | Тодд А. Мейтленд, Гэри Ридстром, Брайан Чамни, Энди Нельсон және Шон Мерфи |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2023)|2023]]<br />{{small|(95-ші)}} | '''''[[Топ Ган: Мэверик]]''''' (''Top Gun: Maverick'') | '''Марк Уайнгартен, Джеймс Х. Мазер, Эл Нельсон, Крис Бердон және Марк Тейлор''' |- | ''[[Батыс майданда еш өзгеріссіз (фильм, 2022)|Батыс майданда еш өзгеріссіз]]'' (''All Quiet on the Western Front'') | Виктор Прашил, Франк Крузе, Маркус Стемлер, Ларс Гинзель және Стефан Корте |- | ''[[Аватар: Су жолы]]'' (''Avatar: The Way of Water'') | Джулиан Ховарт, Гвендолин Йейтс Уиттл, Дик Бернстайн, Кристофер Бойс, Гэри Саммерс және Майкл Хеджес |- | ''[[Бэтмен (фильм, 2022)|Бэтмен]]'' (''The Batman'') | Стюарт Уилсон, Уильям Файлс, Дуглас Мюррей және Энди Нельсон |- | ''[[Элвис (фильм, 2022)|Элвис]]'' (''Elvis'') | Дэвид Ли, Уэйн Пашли, Энди Нельсон және Майкл Келлер |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2024)|2024]]<br />{{small|(96-шы)}} | '''''[[Қызығушылық аймағы]]''''' (''The Zone of Interest'') | '''Тарн Уиллерс және Джонни Берн''' |- | ''[[Жаратушы (фильм)|Жаратушы]]'' (''The Creator'') | Ян Фойгт, Эрик Аадаль, Итан Ван дер Рин, Том Озанич және Дин Зупанчич |- | ''[[Маэстро (фильм)|Маэстро]]'' (''Maestro'') | Стивен А. Морроу, Ричард Кинг, Джейсон Радер, Том Озанич және Дин Зупанчич |- | ''[[Орындалмас миссия: Өлім жазасы. Бірінші бөлім]]'' (''Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One'') | Крис Мунро, Джеймс Х. Мазер, Крис Бердон және Марк Тейлор |- | ''[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]]'' (''Oppenheimer'') | Уилли Бертон, Ричард Кинг, Гэри А. Риццо және Кевин О’Коннелл |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2025)|2025]]<br />{{small|(97-ші)}} | '''''[[Дөң: Екінші бөлім]]''''' (''Dune: Part Two'') | '''Гарет Джонс, Ричард Кинг, Рон Бартлетт және Даг Хемфилл''' |- | ''[[Толықтай беймәлім]]'' (''A Complete Unknown'') | Тодд А. Мейтленд, Дональд Сильвестр, Тед Каплан, Пол Мэсси және Дэвид Джаммарко |- | ''[[Эмилия Перес]]'' (''Emilia Pérez'') | Эрван Керзанет, Эмерик Девольдер, Максенс Дюссер, Сирил Хольц және Нильс Барлетта |- | ''[[Уикед]]'' (''Wicked'') | Саймон Хейс, Нэнси Наджент Тайтл, Джек Долман, Энди Нельсон және Джон Маркис |- | ''[[Жабайы робот]]'' (''The Wild Robot'') | Рэнди Том, Брайан Чамни, Гэри А. Риццо және Лефф Леффертс |- style="background:#FAEB86" ! rowspan="5" |[[Оскар (2026)|2026]]<br />{{small|(98-ші)}} | '''''[[F1 (фильм)|F1]]''''' (''F1'') | '''Эл Нельсон, Гвендолин Йейтс Уиттл, Гэри Риццо, Хуан Перальта және Гарет Джон''' |- | ''[[Франкенштейн (фильм, 2025)|Франкенштейн]]'' (''Frankenstein'') | Грег Чапман, Натан Робитайл, Нельсон Феррейра, Кристиан Кук және Брэд Зорн |- | ''[[Шайқас артынан шайқас]]'' (''One Battle After Another'') | Хосе Антонио Гарсия, Кристофер Скарабозио және Тони Виллафлор |- | ''[[Күнәһарлар (фильм, 2025)|Күнәһарлар]]'' (''Sinners'') | Крис Уэлкер, Бенджамин А. Бертт, Фелипе Пачеко, Брэндон Проктор және Стив Боддекер |- | ''[[Сират (фильм)|Сират]]'' (''Sirāt'') | Аманда Виллавьеха, Лайя Касановас және Ясмина Прадерас |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Оскар сыйлығы}} [[Санат:Оскар сыйлығы]] gl2gdd2n72dpdzrllzh43zcp5dhwx06 0 772961 3633738 3613766 2026-07-23T15:02:13Z Sagzhan 29953 /* 2026 жылғы 10 мамырдағы жағдай */ 3633738 wikitext text/x-wiki '''IMDb нұсқасы бойынша ең үздік 250 фильм''' ({{Lang-en|IMDb Top 250}}) — [[Internet Movie Database|IMDb]] сайтына тіркелген қолданушылардың берген бағалары негізінде жасалатын әлемдегі ең үздік көркем фильмдердің тізімі.<ref>{{cite web|title=Top 250 as rated by IMDb Users|url=https://www.imdb.com/chart/top|publisher=[[IMDb|imdb.com]]|accessdate=2021-03-21|lang=en|archivedate=2019-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191112080254/https://www.imdb.com/chart/top|url-status=live}}</ref> Негізгі жалпы тізімнен бөлек, IMDb платформасында жанрлар, онжылдықтар, сондай-ақ дауыс берушілердің жасы мен жынысына байланысты жеке рейтингтер жасалады. Сонымен қатар, «IMDb нұсқасы бойынша 100 ең нашар фильм»<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/chart/bottom|title=IMDb Bottom 100|author=IMDb Users|website=IMDb|accessdate=2022-06-18|archivedate=2015-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151018024531/http://www.imdb.com/chart/bottom|url-status=live}}</ref> және «IMDb нұсқасы бойынша ең үздік 250 сериал» рейтингтері де бар.<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/chart/toptv/|title=Top 250 TV Shows|author=IMDb Users|website=IMDb|accessdate=2022-06-18|archivedate=2016-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160627120153/http://www.imdb.com/chart/toptv/|url-status=live}}</ref> == Санау формуласы == Фильмдердің рейтингін есептеу [[Байестік баға]] негізінде келесі формула бойынша жүзеге асырылады: : <math>W = {RV + CM\over V+M}\ </math> Мұндағы: * W — соңғы рейтинг; * V — фильмге берілген дауыстар саны; * M — рейтингке ену үшін қажетті дауыстардың ең аз мөлшері (қазіргі уақытта M = 25 000); * R — фильмнің орташа бағасы (он балдық шкала бойынша); * C — барлық фильмдер арасындағы орташа баға. Бұл ретте тек [[Internet Movie Database|IMDb]] сайтында тұрақты түрде дауыс беретін, тіркелген қолданушылардың дауыстары ғана есепке алынады.<ref>{{Cite web |url=https://help.imdb.com/article/imdb/featured-content/why-doesn-t-a-title-with-the-average-user-vote-of-9-4-appear-in-your-top-250-movies-or-tv-list/GTU67Q5QQ8W53RJT?ref_=helpart_nav_1 |title=Why doesn’t a title with the average user vote of 9.4 appear in your top 250 Movies or TV list? |access-date=2020-09-26 |archive-date=2020-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028000814/https://help.imdb.com/article/imdb/featured-content/why-doesn-t-a-title-with-the-average-user-vote-of-9-4-appear-in-your-top-250-movies-or-tv-list/GTU67Q5QQ8W53RJT?ref_=helpart_nav_1 |url-status=live }}</ref> == 2026 жылғы 10 мамырдағы жағдай == {| class="sortable mw-collapsible standard" width="95%" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="centre" !Орын !Фильм атауы !Түпнұсқа атауы !Жыл !Ел(дер) !Режиссер(лер) !IMDb нұсқасы бойынша жанрлар |- |1 |[[Шоушенктегі ақталу]] |{{Lang-en|The Shawshank Redemption}} |[[1994 жыл кинода|1994]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнк Дарабонт]] |[[Драма]] |- |2 |[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]] |{{Lang-en|The Godfather}} |[[1972 жыл кинода|1972]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнсис Форд Коппола]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |3 |[[Қара сері]] |{{Lang-en|The Dark Knight}} |[[2008 жыл кинода|2008]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |4 |[[Өкіл әке 2]] |{{Lang-en|The Godfather Part II}} |[[1974 жыл кинода|1974]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнсис Форд Коппола]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |5 |[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]] |{{Lang-en|12 Angry Men}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Сидни Люмет]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |6 |[[Сақиналар әміршісі: Патшаның оралуы]] |{{Lang-en|The Lord of the Rings: The Return of the King}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Жаңа Зеландия}} |[[Питер Джексон]] |[[Фэнтези]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |7 |[[Шиндлердің тізімі]] |{{Lang-en|Schindler's List}} |[[1993 жыл кинода|1993]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Драма]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Тарихи фильм]] |- |8 |[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]] |{{Lang-en|The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring}} |[[2001 жыл кинода|2001]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Жаңа Зеландия}} |[[Питер Джексон]] |[[Фэнтези]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |9 |[[Қойыртпақ шығарма]] |{{Lang-en|Pulp Fiction}} |[[1994 жыл кинода|1994]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Драма]], [[Қылмыстық фильм]] |- |10 |[[Жақсы, жаман, жауыз]] |{{Lang-en|The Good, the Bad and the Ugly}} |[[1966 жыл кинода|1966]] |{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Испания}} |[[Серджо Леоне]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Вестерн]] |- |11 |[[Сақиналар әміршісі: Екі қамал]] |{{Lang-en|The Lord of the Rings: The Two Towers}} |[[2002 жыл кинода|2002]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Жаңа Зеландия}} |[[Питер Джексон]] |[[Фэнтези]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |12 |[[Форрест Гамп]] |{{Lang-en|Forrest Gump}} |[[1994 жыл кинода|1994]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роберт Земекис]] |[[Драма]], [[Мелодрама]] |- |13 |[[Төбелес клубы]] |{{Lang-en|Fight Club}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэвид Финчер]] |[[Драма]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |14 |[[Бастау (фильм, 2010)|Бастау]] |{{Lang-en|Inception}} |[[2010 жыл кинода|2010]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Мистика]], [[Ғылыми фантастика]] |- |15 |[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод V - Империяның кері соққысы]] |{{Lang-en|The Empire Strikes Back}} |[[1980 жыл кинода|1980]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ирвин Кершнер]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |16 |[[Матрица (фильм)|Матрица]] |{{Lang-en|The Matrix}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Австралия}} |[[Лана және Лилли Вачовски]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |17 |[[Жақсы жігіттер]] |{{Lang-en|Goodfellas}} |[[1990 жыл кинода|1990]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |18 |[[Интерстеллар (фильм)|Интерстеллар]] |{{Lang-en|Interstellar}} |[[2014 жыл кинода|2014]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]] |- |19 |[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] |{{Lang-en|One Flew Over the Cuckoo's Nest}} |[[1975 жыл кинода|1975]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Милош Форман]] |[[Драма]] |- |20 |[[Жеті (фильм)|Жеті]] |{{Lang-en|Seven}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэвид Финчер]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |21 |[[Бұл ғажайып өмір]] |{{Lang-en|It's a Wonderful Life}} |[[1946 жыл кинода|1946]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнк Капра]] |[[Драма]], [[Фэнтези]], [[Отбасылық фильм]] |- |22 |[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]] |{{Lang-en|The Silence of the Lambs}} |[[1991 жыл кинода|1991]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джонатан Демми]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Мистика]], [[Триллер]] |- |23 |[[Жеті самурай (фильм, 1954)|Жеті самурай]] |{{Lang-ja|七人の侍}} |[[1954 жыл кинода|1954]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]] |- |24 |[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] |{{Lang-en|Saving Private Ryan}} |[[1998 жыл кинода|1998]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |25 |[[Жасыл миль (фильм)|Жасыл миль]] |{{Lang-en|The Green Mile}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнк Дарабонт]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Фэнтези]] |- |26 |[[Құдай қаласы]] |{{Lang-pt|Cidade de Deus}} |[[2002 жыл кинода|2002]] |{{Байрақ|Бразилия}}<br>{{Байрақ|Франция}} |[[Фернанду Мейреллиш]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |27 |[[Көркем тіршілік]] |{{Lang-it|La vita è bella}} |[[1997 жыл кинода|1997]] |{{Байрақ|Италия}} |[[Роберто Бениньи]] |[[Драма]], [[Комедия]], [[Әскери фильм]] |- |28 |[[Терминатор 2: Ғарасат күні]] |{{Lang-en|Terminator 2: Judgment Day}} |[[1991 жыл кинода|1991]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джеймс Кэмерон]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Ғылыми фантастика]], [[Триллер]] |- |29 |[[Болашаққа оралу]] |{{Lang-en|Back to the Future}} |[[1985 жыл кинода|1985]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роберт Земекис]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |30 |[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]] |{{Lang-en|Star Wars: A New Hope}} |[[1977 жыл кинода|1977]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джордж Лукас]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |31 |[[Елес ерткен]] |{{Lang-ja|千と千尋の神隠し}} |[[2001 жыл кинода|2001]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Хаяо Миядзаки]] |[[Аниме]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]] |- |32 |[[Пианист (фильм)|Пианист]] |{{Lang-en|The Pianist}} |[[2002 жыл кинода|2002]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Франция}}<br>{{Байрақ|Германия}}<br>{{Байрақ|Польша}} |[[Роман Полански]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |33 |[[Гладиатор (фильм, 2000)|Гладиатор]] |{{Lang-en|Gladiator}} |[[2000 жыл кинода|2000]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Ридли Скотт]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]] |- |34 |[[Паразиттер (фильм)|Паразиттер]] |{{Lang-ko|기생충}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|Оңтүстік Корея}} |[[Пон Джун Хо]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |35 |[[Биллді өлтіру: Тұтас қанды оқиға]] |{{Lang-en|Kill Bill: The Whole Bloody Affair}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]] |- |36 |[[Жарқырауық қоңыздар қабірі]] |{{Lang-ja|火垂るの墓}} |[[1988 жыл кинода|1988]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Исао Такахата]] |[[Аниме]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |37 |[[Психо]] |{{Lang-en|Psycho}} |[[1960 жыл кинода|1960]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Альфред Хичкок]] |[[Қорқынышты фильм]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |38 |[[Арыстан Патша]] |{{Lang-en|The Lion King}} |[[1994 жыл кинода|1994]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роджер Аллерс]], [[Роб Минкофф]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |39 |[[Харакири (фильм, 1962)|Харакири]] |{{Lang-ja|切腹}} |[[1962 жыл кинода|1962]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Масаки Кобаяси]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |40 |[[Жолдан тайғандар]] |{{Lang-en|The Departed}} |[[2006 жыл кинода|2006]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |41 |[[Шабыт (фильм)|Шабыт]] |{{Lang-en|Whiplash}} |[[2014 жыл кинода|2014]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэмьен Шазелл]] |[[Драма]], [[Музыкалық фильм]] |- |42 |[[Престиж (фильм)|Престиж]] |{{Lang-en|The Prestige}} |[[2006 жыл кинода|2006]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Фэнтези]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |43 |[[Америкалық Х тарихы]] |{{Lang-en|American History X}} |[[1998 жыл кинода|1998]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Тони Кэй]] |[[Драма]], [[Қылмыстық фильм]] |- |44 |[[Леон (фильм)|Леон]] |{{Lang-fr|Léon}} |[[1994 жыл кинода|1994]] |{{Байрақ|Франция}} |[[Люк Бессон]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |45 |[[Өрмекші адам: Ғаламдар торы]] |{{Lang-en|Spider-Man: Across the Spider-Verse}} |[[2023 жыл кинода|2023]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Жоаким Дос Сантос]], [[Кемп Пауэрс]], [[Джастин Томпсон]] |[[Мультфильм]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |46 |[[Парадизо жаңа кинотеатры]] |{{Lang-it|Nuovo Cinema Paradiso}} |[[1988 жыл кинода|1988]] |{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Франция}} |[[Джузеппе Торнаторе]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Мелодрама]] |- |47 |[[Касабланка (фильм)|Касабланка]] |{{Lang-en|Casablanca}} |[[1942 жыл кинода|1942]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Майкл Кёртис]] |[[Мелодрама]], [[Әскери фильм]] |- |48 |[[1+1 (Фильм)|1+1]] |{{Lang-fr|Intouchables}} |[[2011 жыл кинода|2011]] |{{Байрақ|Франция}} |[[Оливье Накаш]], [[Эрик Толедано]] |[[Трагикомедия]] |- |49 |[[Күдікті тұлғалар]] |{{Lang-en|The Usual Suspects}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Брайан Сингер]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |50 |[[Азат етілген Джанго]] |{{Lang-en|Django Unchained}} |[[2012 жыл кинода|2012]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Вестерн]] |- |51 |[[Бөтен (фильм, 1979)|Бөтен]] |{{Lang-en|Alien}} |[[1979 жыл кинода|1979]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Ридли Скотт]] |[[Қорқынышты фильм]], [[Ғылыми фантастика]] |- |52 |[[Аулаға қараған терезе]] |{{Lang-en|Rear Window}} |[[1954 жыл кинода|1954]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Альфред Хичкок]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Мистика]], [[Мелодрама]] |- |53 |[[Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман]] |{{Lang-en|Modern Times}} |[[1936 жыл кинода|1936]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Чарли Чаплин]] |[[Комедия]], [[Мелодрама]], [[Драма]] |- |54 |[[Бір кездері Жабайы Батыста]] |{{Lang-it|C'era una volta il West}} |[[1968 жыл кинода|1968]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Италия}} |[[Серджо Леоне]] |[[Вестерн]] |- |55 |[[Үлкен қаланың оттары]] |{{Lang-en|City Lights}} |[[1931 жыл кинода|1931]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Чарли Чаплин]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Мелодрама]] |- |56 |[[Бүгінгі Апокалипсис]] |{{Lang-en|Apocalypse Now}} |[[1979 жыл кинода|1979]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнсис Форд Коппола]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |57 |[[ВАЛЛ-И]] |{{Lang-en|WALL·E}} |[[2008 жыл кинода|2008]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Эндрю Стэнтон]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]] |- |58 |[[Мементо]] |{{Lang-en|Memento}} |[[2000 жыл кинода|2000]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |59 |[[Дөң: Екінші бөлім]] |{{Lang-en|Dune: Part Two}} |[[2024 жыл кинода|2024]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дени Вильнёв]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |60 |[[Кек алушылар: Шексіздік соғысы]] |{{Lang-en|Avengers: Infinity War}} |[[2018 жыл кинода|2018]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Энтони және Джо Руссо]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]] |- |61 |[[Индиана Джонс: Жоғалған кемені іздеу]] |{{Lang-en|Raiders of the Lost Ark}} |[[1981 жыл кинода|1981]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |62 |[[Өзгелер өмірі]] |{{Lang-de|Das Leben der Anderen}} |[[2006 жыл кинода|2006]] |{{Байрақ|Германия}} |[[Флориан Хенкель фон Доннерсмарк]] |[[Драма]], [[Триллер]] |- |63 |[[Өрмекші Адам: Ғаламдар арқылы]] |{{Lang-en|Spider-Man: Into the Spider-Verse}} |[[2018 жыл кинода|2018]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Боб Персичетти]] |[[Мультфильм]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |64 |[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]] |{{Lang-en|Sunset Boulevard}} |[[1950 жыл кинода|1950]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Билли Уайлдер]] |[[Драма]], [[Фильм-нуар]] |- |65 |[[Айыптау куәгері]] |{{Lang-en|Witness for the Prosecution}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Билли Уайлдер]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |66 |[[Даңқ жолдары]] |{{Lang-en|Paths of Glory}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Драма]], [[Қылмыстық фильм]], [[Әскери фильм]] |- |67 |[[Жарқырау (фильм)|Жарқырау]] |{{Lang-en|The Shining}} |[[1980 жыл кинода|1980]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Қорқынышты фильм]], [[Мистика]] |- |68 |[[Ұлы диктатор]] |{{Lang-en|The Great Dictator}} |[[1940 жыл кинода|1940]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Чарли Чаплин]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |69 |[[Атақсыз шаталар]] |{{Lang-en|Inglourious Basterds}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Германия}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Әскери фильм]] |- |70 |[[12-ші сәтсіздік]] |{{Lang-hi|12th Fail}} |[[2023 жыл кинода|2023]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Видху Винод Чопра]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]] |- |71 |[[Бөтендер (фильм, 1986)|Бөтендер]] |{{Lang-en|Aliens}} |[[1986 жыл кинода|1986]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джеймс Кэмерон]] |[[Қорқынышты фильм]], [[Ғылыми фантастика]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |72 |[[Жұмақ пен тозақ (фильм, 1963)|Жұмақ пен тозақ]] |{{Lang-ja|天国と地獄}} |[[1963 жыл кинода|1963]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |73 |[[Кек алушылар: Финал]] |{{Lang-en|Avengers: Endgame}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Энтони және Джо Руссо]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]] |- |74 |[[Ақылды Уилл Хантинг]] |{{Lang-en|Good Will Hunting}} |[[1997 жыл кинода|1997]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Гас Ван Сент]] |[[Драма]] |- |75 |[[Қара сері: Аңыздың жаңғыруы]] |{{Lang-en|The Dark Knight Rises}} |[[2012 жыл кинода|2012]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |76 |[[Коко құпиясы]] |{{Lang-en|Coco}} |[[2017 жыл кинода|2017]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ли Анкрич]], [[Адриан Молина]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]] |- |77 |[[Амадей (фильм)|Амадей]] |{{Lang-en|Amadeus}} |[[1984 жыл кинода|1984]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Милош Форман]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Музыкалық фильм]] |- |78 |[[Ойыншықтар хикаясы]] |{{Lang-en|Toy Story}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Лассетер]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |79 |[[Сенің есімің]] |{{Lang-ja|君の名は。}} |[[2016 жыл кинода|2016]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Макото Синкай]] |[[Аниме]], [[Драма]], [[Фэнтези]] |- |80 |[[Сүңгуір қайық (фильм)|Сүңгуір қайық]] |{{Lang-de|Das Boot}} |[[1981 жыл кинода|1981]] |{{Байрақ|Германия}} |[[Вольфганг Петерсен]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |81 |[[Ер жүрек]] |{{Lang-en|Braveheart}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мел Гибсон]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]] |- |82 |[[Олдбой (фильм, 2003)|Олдбой]] |{{Lang-ko|올드보이}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|Оңтүстік Корея}} |[[Пак Чхан Ук]] |[[Драма]], [[Мистика]], [[Триллер]] |- |83 |[[Мононоке ханшайым]] |{{Lang-ja|もののけ姫}} |[[1997 жыл кинода|1997]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Хаяо Миядзаки]] |[[Аниме]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Фэнтези]] |- |84 |[[Доктор Стрейнджлав]] |{{Lang-en|Dr. Strangelove}} |[[1964 жыл кинода|1964]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Комедия]], [[Драма]] |- |85 |[[Үш ақымақ]] |{{Lang-hi|3 Idiots}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Раджкумар Хирани]] |[[Комедия]], [[Драма]] |- |86 |[[Америкалық сұлу]] |{{Lang-en|American Beauty}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Сэм Мендес]] |[[Драма]] |- |87 |[[Капернаум (фильм)|Капернаум]] |{{Lang-ar|کفرناحوم}} |[[2018 жыл кинода|2018]] |{{Байрақ|Ливан}} |[[Надин Лабаки]] |[[Драма]] |- |88 |[[Жаңбыр астында ән салу]] |{{Lang-en|Singin' in the Rain}} |[[1952 жыл кинода|1952]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стэнли Донен]], [[Джин Келли]] |[[Комедия]], [[Мюзикл]] |- |89 |[[Джокер (фильм, 2019)|Джокер]] |{{Lang-en|Joker}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Тодд Филлипс]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |90 |[[Бір кездері Америкада]] |{{Lang-en|Once Upon a Time in America}} |[[1984 жыл кинода|1984]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Италия}} |[[Серджо Леоне]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |91 |[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод VI - Джедайдың оралуы]] |{{Lang-en|Return of the Jedi}} |[[1983 жыл кинода|1983]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ричард Маркуанд]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |92 |[[Кел де көр]] |{{Lang-ru|Иди и смотри}} |[[1985 жыл кинода|1985]] |{{Байрақ|КСРО}} |[[Элем Климов]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |93 |[[Арман реквиемі]] |{{Lang-en|Requiem for a Dream}} |[[2000 жыл кинода|2000]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Даррен Аронофски]] |[[Драма]] |- |94 |[[Ойыншықтар хикаясы 3]] |{{Lang-en|Toy Story 3}} |[[2010 жыл кинода|2010]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ли Анкрич]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |95 |[[Өмір сүру (фильм, 1952)|Өмір сүру]] |{{Lang-ja|生きる}} |[[1952 жыл кинода|1952]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Драма]] |- |96 |[[Аңшылық (фильм, 2012)|Аңшылық]] |{{Lang-da|Jagten}} |[[2012 жыл кинода|2012]] |{{Байрақ|Дания}}<br>{{Байрақ|Швеция}} |[[Томас Винтерберг]] |[[Драма]] |- |97 |[[Өрттер (фильм)|Өрттер]] |{{Lang-fr|Incendies}} |[[2010 жыл кинода|2010]] |{{Байрақ|Канада}} |[[Дени Вильнёв]] |[[Драма]] |- |98 |[[Кіршіксіз сананың мәңгілік шұғыласы]] |{{Lang-en|Eternal Sunshine of the Spotless Mind}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мишель Гондри]] |[[Драма]], [[Мелодрама]], [[Ғылыми фантастика]] |- |99 |[[Аве Мария жобасы (фильм)|Аве Мария жобасы]] |{{Lang-en|Project Hail Mary}} |[[2026 жыл кинода|2026]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фил Лорд пен Кристофер Миллер]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]], [[Комедия]] |- |100 |[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]] |{{Lang-en|The Apartment}} |[[1960 жыл кинода|1960]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Билли Уайлдер]] |[[Мелодрама]], [[Комедия]], [[Драма]] |- |101 |[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] |{{Lang-en|Lawrence of Arabia}} |[[1962 жыл кинода|1962]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Дэвид Лин]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]] |- |102 |[[Айқас (фильм, 1995)|Айқас]] |{{Lang-en|Heat}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Майкл Манн]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |103 |[[Тыртық бет (фильм, 1983)|Тыртық бет]] |{{Lang-en|Scarface}} |[[1983 жыл кинода|1983]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Брайан Де Пальма]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |104 |[[Қоймалық иттер]] |{{Lang-en|Reservoir Dogs}} |[[1992 жыл кинода|1992]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |105 |[[2001: Ғарыш одиссеясы]] |{{Lang-en|2001: A Space Odyssey}} |[[1968 жыл кинода|1968]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Мистика]] |- |106 |[[Жоғары (мультфильм)|Жоғары]] |{{Lang-en|Up}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Пит Доктер]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |107 |[[Қос сақтандыру]] |{{Lang-en|Double Indemnity}} |[[1944 жыл кинода|1944]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Билли Уайлдер]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Фильм-нуар]], [[Триллер]] |- |108 |[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]] |{{Lang-en|North by Northwest}} |[[1959 жыл кинода|1959]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Альфред Хичкок]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Мистика]], [[Драма]] |- |109 |[[Жердегі жұлдыздар]] |{{Lang-hi|Taare Zameen Par}} |[[2007 жыл кинода|2007]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Аамир Хан]] |[[Драма]] |- |110 |[[Тұтас металл қабықша]] |{{Lang-en|Full Metal Jacket}} |[[1987 жыл кинода|1987]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |111 |[[М (фильм, 1931)|М]] |{{Lang-de|M}} |[[1931 жыл кинода|1931]] |{{Байрақ|Германия}} |[[Фриц Ланг]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]] |- |112 |[[Амели (фильм)|Амели]] |{{Lang-fr|Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain}} |[[2001 жыл кинода|2001]] |{{Байрақ|Франция}}<br>{{Байрақ|Германия}} |[[Жан-Пьер Жёне]] |[[Комедия]], [[Фэнтези]], [[Мелодрама]] |- |113 |[[Азамат Кейн]] |{{Lang-en|Citizen Kane}} |[[1941 жыл кинода|1941]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Орсон Уэллс]] |[[Драма]], [[Мистика]] |- |114 |[[Вертиго (фильм)|Вертиго]] |{{Lang-en|Vertigo}} |[[1958 жыл кинода|1958]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Альфред Хичкок]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Мелодрама]], [[Мистика]] |- |115 |[[Надер мен Симиннің ажырасуы]] |{{Lang-fa|جدایی نادر از سیمین}} |[[2011 жыл кинода|2011]] |{{Байрақ|Иран}} |[[Асгар Фархади]] |[[Драма]] |- |116 |[[Қатты жаңғақ]] |{{Lang-en|Die Hard}} |[[1988 жыл кинода|1988]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Мактирнан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]] |- |117 |[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]] |{{Lang-en|To Kill a Mockingbird}} |[[1962 жыл кинода|1962]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роберт Маллиган]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |118 |[[Индиана Джонс және соңғы крест жорығы]] |{{Lang-en|Indiana Jones and the Last Crusade}} |[[1989 жыл кинода|1989]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |119 |[[Афера]] |{{Lang-en|The Sting}} |[[1973 жыл кинода|1973]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джордж Рой Хилл]] |[[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |120 |[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]] |{{Lang-en|A Clockwork Orange}} |[[1971 жыл кинода|1971]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |121 |[[Метрополис (фильм)|Метрополис]] |{{Lang-de|Metropolis}} |[[1927 жыл кинода|1927]] |{{Байрақ|Германия}} |[[Фриц Ланг]] |[[Ғылыми фантастика]] |- |122 |[[1917 (фильм)|1917]] |{{Lang-en|1917}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Сэм Мендес]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |123 |[[Олжа (фильм)|Олжа]] |{{Lang-en|Snatch}} |[[2000 жыл кинода|2000]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Гай Ричи]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]] |- |124 |[[Уолл-стрит қасқыры]] |{{Lang-en|The Wolf of Wall Street}} |[[2013 жыл кинода|2013]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]] |- |125 |[[Бункер (фильм, 2004)|Бункер]] |{{Lang-de|Der Untergang}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|Германия}}<br>{{Байрақ|Италия}} |[[Оливер Хиршбигель]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |126 |[[Лос-Анджелес құпиялары (фильм)|Лос-Анджелес құпиялары]] |{{Lang-en|L.A. Confidential}} |[[1997 жыл кинода|1997]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Кёртис Хэнсон]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |127 |[[Труман шоуы]] |{{Lang-en|The Truman Show}} |[[1998 жыл кинода|1998]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Питер Уир]] |[[Комедия]], [[Драма]] |- |128 |[[Шын айтамын]] |{{Lang-en|I Swear}} |[[2025 жыл кинода|2025]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кирк Джонс]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]] |- |129 |[[Дангал]] |{{Lang-hi|Dangal}} |[[2016 жыл кинода|2016]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Нитеш Тивари]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]] |- |130 |[[Велосипед ұрылары]] |{{Lang-it|Ladri di biciclette}} |[[1948 жыл кинода|1948]] |{{Байрақ|Италия}} |[[Витторио Де Сика]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |131 |[[Жасыл кітап (фильм)|Жасыл кітап]] |{{Lang-en|Green Book}} |[[2018 жыл кинода|2018]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Питер Фаррелли]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Комедия]], [[Драма]] |- |132 |[[Қарғыс атқандар аралы (фильм)|Қарғыс атқандар аралы]] |{{Lang-en|Shutter Island}} |[[2010 жыл кинода|2010]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Драма]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |133 |[[Оппенгеймер (фильм)|Оппенгеймер]] |{{Lang-en|Oppenheimer}} |[[2023 жыл кинода|2023]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |134 |[[Нюрнберг процесі (фильм)|Нюрнберг процесі]] |{{Lang-en|Judgment at Nuremberg}} |[[1961 жыл кинода|1961]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стэнли Крамер]] |[[Драма]], [[Тарихи фильм]], [[Әскери фильм]] |- |135 |[[Бэтмен: Бастама]] |{{Lang-en|Batman Begins}} |[[2005 жыл кинода|2005]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кристофер Нолан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |136 |[[Гамильтон (фильм, 2020)|Гамильтон]] |{{Lang-en|Hamilton}} |[[2020 жыл кинода|2020]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Томас Каил]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |137 |[[Бірнеше долларға артық]] |{{Lang-it|Per qualche dollaro in più}} |[[1965 жыл кинода|1965]] |{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Испания}} |[[Серджо Леоне]] |[[Вестерн]] |- |138 |[[Юра кезеңінің саябағы (фильм)|Юра кезеңінің саябағы]] |{{Lang-en|Jurassic Park}} |[[1993 жыл кинода|1993]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]] |- |139 |[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]] |{{Lang-en|Taxi Driver}} |[[1976 жыл кинода|1976]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Драма]], [[Триллер]] |- |140 |[[Джазда тек қана қыздар]] |{{Lang-en|Some Like It Hot}} |[[1959 жыл кинода|1959]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Билли Уайлдер]] |[[Комедия]] |- |141 |[[Мұнай (фильм)|Мұнай]] |{{Lang-en|There Will Be Blood}} |[[2007 жыл кинода|2007]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Пол Томас Андерсон]] |[[Драма]] |- |142 |[[Әке (фильм, 2020)|Әке]] |{{Lang-en|The Father}} |[[2020 жыл кинода|2020]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Флориан Зеллер]] |[[Драма]], [[Мистика]] |- |143 |[[Сәби (фильм, 1921)|Сәби]] |{{Lang-en|The Kid}} |[[1921 жыл кинода|1921]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Чарли Чаплин]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Отбасылық фильм]] |- |144 |[[Барлығы Ева туралы]] |{{Lang-en|All About Eve}} |[[1950 жыл кинода|1950]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джозеф Лео Манкевич]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |145 |[[Алтыншы сезім (фильм)|Алтыншы сезім]] |{{Lang-en|The Sixth Sense}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[М. Найт Шьямалан]] |[[Драма]], [[Мистика]], [[Триллер]] |- |146 |[[Ран (фильм)|Ран]] |{{Lang-ja|乱}} |[[1985 жыл кинода|1985]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |147 |[[Казино (фильм, 1995)|Казино]] |{{Lang-en|Casino}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |148 |[[Қарттарға мұнда орын жоқ (фильм)|Қарттарға мұнда орын жоқ]] |{{Lang-en|No Country for Old Men}} |[[2007 жыл кинода|2007]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ағайынды Коэн]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |149 |[[Бірдеңе (фильм, 1982)|Бірдеңе]] |{{Lang-en|The Thing}} |[[1982 жыл кинода|1982]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Карпентер]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Қорқынышты фильм]], [[Мистика]] |- |150 |[[Титанға шабуыл: Соңғы шабуыл]] |{{Lang-ja|進撃の巨人: The Last Attack}} |[[2024 жыл кинода|2024]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Юитиро Хаяси]] |[[Аниме]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Фэнтези]] |- |151 |[[Тұтқындар (фильм, 2013)|Тұтқындар]] |{{Lang-en|Prisoners}} |[[2013 жыл кинода|2013]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дени Вильнёв]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |152 |[[Топ Ган: Мэверик]] |{{Lang-en|Top Gun: Maverick}} |[[2022 жыл кинода|2022]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джозеф Косински]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]] |- |153 |[[Биллды өлтіру. Бөлім 1]] |{{Lang-en|Kill Bill: Vol. 1}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Квентин Тарантино]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Триллер]], [[Қылмыстық фильм]] |- |154 |[[Фавн лабиринті]] |{{Lang-es|El laberinto del fauno}} |[[2006 жыл кинода|2006]] |{{Байрақ|Испания}}<br>{{Байрақ|Мексика}} |[[Гильермо дель Торо]] |[[Фэнтези]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |155 |[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]] |{{Lang-en|Unforgiven}} |[[1992 жыл кинода|1992]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Клинт Иствуд]] |[[Драма]], [[Вестерн]] |- |156 |[[Сана ойындары (фильм)|Сана ойындары]] |{{Lang-en|A Beautiful Mind}} |[[2001 жыл кинода|2001]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Рон Ховард]] |[[Драма]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]] |- |157 |[[Хаулдың кезбе қамалы]] |{{Lang-ja|ハウルの動く城}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Хаяо Миядзаки]] |[[Аниме]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |158 |[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]] |{{Lang-en|The Treasure of the Sierra Madre}} |[[1948 жыл кинода|1948]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Хьюстон]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]], [[Вестерн]] |- |159 |[[Немоны іздеу]] |{{Lang-en|Finding Nemo}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Эндрю Стэнтон]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |160 |[[Клаус (мультфильм)|Клаус]] |{{Lang-en|Klaus}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|Испания}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |[[Серхио Паблос]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |161 |[[Оққағар (фильм, 1961)|Оққағар]] |{{Lang-ja|用心棒}} |[[1961 жыл кинода|1961]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |162 |[[Ұлы қашу]] |{{Lang-en|The Great Escape}} |[[1963 жыл кинода|1963]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Стерджес]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |163 |[[Піл адам]] |{{Lang-en|The Elephant Man}} |[[1980 жыл кинода|1980]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэвид Линч]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |164 |[[Монти Пайтон және қасиетті Грааль]] |{{Lang-en|Monty Python and the Holy Grail}} |[[1975 жыл кинода|1975]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Терри Гиллиам]], [[Терри Джонс]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |165 |[[Жын жоюшы: Шексіз бекініс]] |{{Lang-ja|鬼滅の刃 無限城編}} |[[2025 жыл кинода|2025]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Харуо Сотодзаки]] |[[Аниме]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |166 |[[Кісі өлтірілген жағдайда М-ді теріңіз]] |{{Lang-en|Dial M for Murder}} |[[1954 жыл кинода|1954]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Альфред Хичкок]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |167 |[[Олардың көздеріндегі құпия]] |{{Lang-es|El secreto de sus ojos}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|Аргентина}} |[[Хуан Хосе Кампанелья]] |[[Драма]], [[Мистика]], [[Мелодрама]] |- |168 |[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] |{{Lang-en|Gone with the Wind}} |[[1939 жыл кинода|1939]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Виктор Флеминг]] |[[Драма]], [[Мелодрама]], [[Әскери фильм]] |- |169 |[[Жастық шақтың үздік жылдары]] |{{Lang-it|La meglio gioventú}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|Италия}} |[[Марко Туллио Джордана]] |[[Драма]], [[Махаббат хикаясы]] |- |170 |[[Карта, ақша, екі ұңғы]] |{{Lang-en|Lock, Stock and Two Smoking Barrels}} |[[1998 жыл кинода|1998]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Гай Ричи]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]] |- |171 |[[Чайнатаун (фильм, 1974)|Чайнатаун]] |{{Lang-en|Chinatown}} |[[1974 жыл кинода|1974]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роман Полански]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |172 |[[V деген Вендетта (фильм)|V деген Вендетта]] |{{Lang-en|V for Vendetta}} |[[2006 жыл кинода|2006]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|Германия}} |[[Джеймс Мактиг]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Ғылыми фантастика]], [[Триллер]] |- |173 |[[Қолыңнан келсе, ұстап көр]] |{{Lang-en|Catch Me If You Can}} |[[2002 жыл кинода|2002]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |174 |[[Ойжұмбақ (мультфильм)|Ойжұмбақ]] |{{Lang-en|Inside Out}} |[[2015 жыл кинода|2015]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Пит Доктер]] |[[Мультфильм]], [[Комедия]], [[Драма]] |- |175 |[[Расёмон (фильм)|Расёмон]] |{{Lang-ja|羅生門}} |[[1950 жыл кинода|1950]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Акира Куросава]] |[[Драма]] |- |176 |[[Миссури, Эббинг шекарасындағы үш билборд]] |{{Lang-en|Three Billboards Outside Ebbing, Missouri}} |[[2017 жыл кинода|2017]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Мартин Макдонах]] |[[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |177 |[[Ине ұшында]] |{{Lang-en|Trainspotting}} |[[1996 жыл кинода|1996]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Дэнни Бойл]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]] |- |178 |[[Квай өзеніндегі көпір]] |{{Lang-en|The Bridge on the River Kwai}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Дэвид Лин]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |179 |[[Өлі ақындар қоғамы]] |{{Lang-en|Dead Poets Society}} |[[1989 жыл кинода|1989]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Питер Уир]] |[[Комедия]], [[Драма]] |- |180 |[[Хәрри Поттер мен Ажал сыйлары: 2-бөлім]] |{{Lang-en|Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2}} |[[2011 жыл кинода|2011]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэвид Йейтс]] |[[Фэнтези]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |181 |[[Жабайы робот (мультфильм)|Жабайы робот]] |{{Lang-en|The Wild Robot}} |[[2024 жыл кинода|2024]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Крис Сандерс]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Мультфильм]], [[Отбасылық фильм]], [[Ғылыми фантастика]] |- |182 |[[Барри Линдон]] |{{Lang-en|Barry Lyndon}} |[[1975 жыл кинода|1975]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стэнли Кубрик]] |[[Драма]], [[Мелодрама]], [[Әскери фильм]] |- |183 |[[Жауынгер (фильм, 2011)|Жауынгер]] |{{Lang-en|Warrior}} |[[2011 жыл кинода|2011]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Гэвин О’Коннор]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Спорттық фильм]] |- |184 |[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]] |{{Lang-en|Ben-Hur}} |[[1959 жыл кинода|1959]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Уильям Уайлер]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]] |- |185 |[[Фарго (фильм)|Фарго]] |{{Lang-en|Fargo}} |[[1996 жыл кинода|1996]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Ағайынды Коэн]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |186 |[[Миллион долларлық cәби]] |{{Lang-en|Million Dollar Baby}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Клинт Иствуд]] |[[Драма]], [[Спорттық фильм]] |- |187 |[[Ессіз Макс: Қаһарлы жол]] |{{Lang-en|Mad Max: Fury Road}} |[[2015 жыл кинода|2015]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Австралия}} |[[Джордж Миллер]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Ғылыми фантастика]] |- |188 |[[Хаско жотасы]] |{{Lang-en|Hacksaw Ridge}} |[[2016 жыл кинода|2016]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Австралия}} |[[Мел Гибсон]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |189 |[[Құтырған бұқа]] |{{Lang-en|Raging Bull}} |[[1980 жыл кинода|1980]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Мартин Скорсезе]] |[[Драма]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Спорттық фильм]] |- |190 |[[Аспан балалары]] |{{Lang-fa|بچه‌های آسمان}} |[[1997 жыл кинода|1997]] |{{Байрақ|Иран}} |[[Мажид Мажиди]] |[[Драма]], [[Отбасылық фильм]] |- |191 |[[Менің көршім Тоторо]] |{{Lang-ja|となりのトトロ}} |[[1988 жыл кинода|1988]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Хаяо Миядзаки]] |[[Аниме]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]] |- |192 |[[Гран Торино]] |{{Lang-en|Gran Torino}} |[[2008 жыл кинода|2008]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Клинт Иствуд]] |[[Драма]] |- |193 |[[Рататуй (мультфильм)|Рататуй]] |{{Lang-en|Ratatouille}} |[[2007 жыл кинода|2007]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Брэд Бёрд]], [[Ян Пинкава]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]] |- |194 |[[12 жылдық құлдық]] |{{Lang-en|12 Years a Slave}} |[[2013 жыл кинода|2013]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Стив Маккуин]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |195 |[[Гранд Будапешт қонақ үйі]] |{{Lang-en|The Grand Budapest Hotel}} |[[2014 жыл кинода|2014]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Германия}} |[[Уэс Андерсон]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]] |- |196 |[[Таң алдында]] |{{Lang-en|Before Sunrise}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Аустрия}} |[[Ричард Линклейтер]] |[[Драма]], [[Комедия]], [[Романтикалық фильм]] |- |197 |[[Кісі өлтіру туралы естеліктер]] |{{Lang-ko|살인의 추억}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|Оңтүстік Корея}} |[[Пон Джун Хо]] |[[Драма]], [[Мистика]] |- |198 |[[Айдахар мінген шабандоздар]] |{{Lang-en|How to Train Your Dragon}} |[[2010 жыл кинода|2010]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дин Деблуа]], [[Крис Сандерс]] |[[Мультфильм]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |199 |[[Ұстараның жүзімен жүгіруші]] |{{Lang-en|Blade Runner}} |[[1982 жыл кинода|1982]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ридли Скотт]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Триллер]], [[Драма]] |- |200 |[[Жоғалған қыз (фильм, 2014)|Жоғалған қыз]] |{{Lang-en|Gone Girl}} |[[2014 жыл кинода|2014]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Дэвид Финчер]] |[[Драма]], [[Мистика]], [[Триллер]] |- |201 |[[Монстрлар корпорациясы]] |{{Lang-en|Monsters, Inc.}} |[[2001 жыл кинода|2001]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Пит Доктер]], [[Дэвид Силверман]] |[[Мультфильм]], [[Комедия]] |- |202 |[[Өрмекші-адам: Үйге қайтар жол жоқ]] |{{Lang-en|Spider-Man: No Way Home}} |[[2021 жыл кинода|2021]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Уоттс]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Фэнтези]] |- |203 |[[Хабабам сыныбы: Сәтсіздік]] |{{Lang-tr|Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı}} |[[1975 жыл кинода|1975]] |{{Байрақ|Түркия}} |[[Эртен Эгилмез]] |[[Комедия]] |- |204 |[[Жақтар (фильм)|Жақтар]] |{{Lang-en|Jaws}} |[[1975 жыл кинода|1975]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Стивен Спилберг]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Триллер]] |- |205 |[[Ford Ferrari-ге қарсы]] |{{Lang-en|Ford v Ferrari}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джеймс Мэнголд]] |[[Спорттық фильм]], [[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]] |- |206 |[[Әке есімімен]] |{{Lang-en|In the Name of the Father}} |[[1993 жыл кинода|1993]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Джим Шеридан]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |207 |[[Ерсі оқиғалар (фильм)|Ерсі оқиғалар]] |{{Lang-es|Relatos salvajes}} |[[2014 жыл кинода|2014]] |{{Байрақ|Испания}}<br>{{Байрақ|Аргентина}} |[[Дамиан Сифрон]] |[[Комедия]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |208 |[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]] |{{Lang-en|The Gold Rush}} |[[1925 жыл кинода|1925]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Чарли Чаплин]] |[[Комедия]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]] |- |209 |[[Шерлок кіші]] |{{Lang-en|Sherlock Jr.}} |[[1924 жыл кинода|1924]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Бастер Китон]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Комедия]], [[Романтикалық комедия]] |- |210 |[[Мэри мен Макс]] |{{Lang-en|Mary and Max}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|Австралия}} |[[Адам Эллиот]] |[[Мультфильм]], [[Комедия]], [[Драма]] |- |211 |[[Бұғы аңшысы]] |{{Lang-en|The Deer Hunter}} |[[1978 жыл кинода|1978]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Майкл Чимино]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |212 |[[Қорқыныш үшін төлем]] |{{Lang-fr|Le Salaire de la peur}} |[[1953 жыл кинода|1953]] |{{Байрақ|Франция}}<br>{{Байрақ|Италия}} |[[Анри-Жорж Клузо]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |213 |[[Генерал (фильм, 1926)|Генерал]] |{{Lang-en|The General}} |[[1926 жыл кинода|1926]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Клайд Брукман]], [[Бастер Китон]] |[[Комедия]], [[Мистика]] |- |214 |[[Рокки (фильм, 1976)|Рокки]] |{{Lang-en|Rocky}} |[[1976 жыл кинода|1976]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джон Г. Эвилдсен]] |[[Спорттық фильм]], [[Драма]], [[Мелодрама]] |- |215 |[[Логан (фильм)|Логан]] |{{Lang-en|Logan}} |[[2017 жыл кинода|2017]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джеймс Мэнголд]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Ғылыми фантастика]] |- |216 |[[Мистер Смит Вашингтонға барады]] |{{Lang-en|Mr. Smith Goes to Washington}} |[[1939 жыл кинода|1939]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Фрэнк Капра]] |[[Драма]] |- |217 |[[Кариб теңізінің қарақшылары: «Қара Маржан» қарғысы]] |{{Lang-en|Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl}} |[[2003 жыл кинода|2003]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Гор Вербински]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Фэнтези]] |- |218 |[[Үнсіз дауыс (анимэ)|Үнсіз дауыс]] |{{Lang-ja|聲の形}} |[[2016 жыл кинода|2016]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Наоко Ямада]] |[[Аниме]], [[Драма]] |- |219 |[[Токио хикаясы]] |{{Lang-ja|東京物語}} |[[1953 жыл кинода|1953]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Ясудзиро Одзу]] |[[Драма]] |- |220 |[[Портта]] |{{Lang-en|On the Waterfront}} |[[1954 жыл кинода|1954]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Элиа Казан]] |[[Драма]] |- |221 |[[Өшпенділік (фильм, 1995)|Өшпенділік]] |{{Lang-fr|La Haine}} |[[1995 жыл кинода|1995]] |{{Байрақ|Франция}} |[[Матьё Кассовиц]] |[[Драма]] |- |222 |[[Басты назарда]] |{{Lang-en|Spotlight}} |[[2015 жыл кинода|2015]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Том Маккарти]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |223 |[[Бүлдірген алаңы]] |{{Lang-sv|Smultronstället}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|Швеция}} |[[Ингмар Бергман]] |[[Драма]] |- |224 |[[Шынжырлы ара-адам. Фильм: Резе оқиғасы]] |{{Lang-ja|チェンソーマン レゼ篇}} |[[2025 жыл кинода|2025]] |{{Байрақ|Жапония}} |[[Тацуя Ёсихара]] |[[Аниме]], [[Романтикалық фильм]], [[Фэнтези]] |- |225 |[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]] |{{Lang-en|The Sound of Music}} |[[1965 жыл кинода|1965]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роберт Уайз]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Отбасылық фильм]] |- |226 |[[Терминатор (фильм)|Терминатор]] |{{Lang-en|The Terminator}} |[[1984 жыл кинода|1984]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Джеймс Кэмерон]] |[[Ғылыми фантастика]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]] |- |227 |[[Джай Бхим]] |{{Lang-ta|Jai Bhim}} |[[2021 жыл кинода|2021]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Т. Дж. Гнанавел]] |[[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Мистика]] |- |228 |[[Махараджа (фильм, 2024)|Махараджа]] |{{Lang-ta|Maharaja}} |[[2024 жыл кинода|2024]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Нитхилан Саминатхан]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Қылмыстық фильм]], [[Драма]], [[Триллер]] |- |229 |[[Үшінші адам]] |{{Lang-en|The Third Man}} |[[1949 жыл кинода|1949]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Кэрол Рид]] |[[Фильм-нуар]], [[Триллер]], [[Мистика]] |- |230 |[[Үлкен Лебовски]] |{{Lang-en|The Big Lebowski}} |[[1998 жыл кинода|1998]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}} |[[Ағайынды Коэн]] |[[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]], [[Мелодрама]] |- |231 |[[Өміріміздің үздік жылдары]] |{{Lang-en|The Best Years of Our Lives}} |[[1946 жыл кинода|1946]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Уильям Уайлер]] |[[Драма]], [[Романтикалық фильм]], [[Әскери фильм]] |- |232 |[[Күн батар алдында]] |{{Lang-en|Before Sunset}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Ричард Линклейтер]] |[[Драма]], [[Романтикалық фильм]] |- |233 |[[Бөлме (фильм, 2015)|Бөлме]] |{{Lang-en|Room}} |[[2015 жыл кинода|2015]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|Канада}} |[[Ленни Абрахамсон]] |[[Драма]] |- |234 |[[Жетінші мөр]] |{{Lang-sv|Det sjunde inseglet}} |[[1957 жыл кинода|1957]] |{{Байрақ|Швеция}} |[[Ингмар Бергман]] |[[Драма]], [[Фэнтези]] |- |235 |[[Суперотбасы]] |{{Lang-en|The Incredibles}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Брэд Бёрд]] |[[Мультфильм]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |236 |[[Руанда қонақ үйі]] |{{Lang-en|Hotel Rwanda}} |[[2004 жыл кинода|2004]] |{{Байрақ|АҚШ}}<br>{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|ОАР}} |[[Терри Джордж]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |237 |[[Хачико: Ең адал дос]] |{{Lang-en|Hachi: A Dog's Tale}} |[[2009 жыл кинода|2009]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Лассе Халльстрём]] |[[Драма]], [[Отбасылық фильм]] |- |238 |[[Взвод (фильм, 1986)|Взвод]] |{{Lang-en|Platoon}} |[[1986 жыл кинода|1986]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Оливер Стоун]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |239 |[[Экзорцист]] |{{Lang-en|The Exorcist}} |[[1973 жыл кинода|1973]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Уильям Фридкин]] |[[Қорқынышты фильм]] |- |240 |[[Болат алыбы]] |{{Lang-en|The Iron Giant}} |[[1999 жыл кинода|1999]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Брэд Бёрд]] |[[Мультфильм]], [[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]] |- |241 |[[Жарыс (фильм, 2013)|Жарыс]] |{{Lang-en|Rush}} |[[2013 жыл кинода|2013]] |{{Байрақ|Ұлыбритания}}<br>{{Байрақ|Германия}} |[[Рон Ховард]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Спорттық фильм]] |- |242 |[[Менімен қал (фильм, 1986)|Менімен қал]] |{{Lang-en|Stand by Me}} |[[1986 жыл кинода|1986]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Роб Райнер]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Драма]] |- |243 |[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]] |{{Lang-en|The Wizard of Oz}} |[[1939 жыл кинода|1939]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Виктор Флеминг]] |[[Шытырман оқиғалы фильм|Шытырман оқиға]], [[Отбасылық фильм]], [[Фэнтези]] |- |244 |[[Әкем мен ұлым]] |{{Lang-tr|Babam ve Oğlum}} |[[2005 жыл кинода|2005]] |{{Байрақ|Түркия}} |[[Чаған Ирмак]] |[[Драма]] |- |245 |[[Алжир үшін шайқас]] |{{Lang-it|La battaglia di Algeri}} |[[1966 жыл кинода|1966]] |{{Байрақ|Италия}}<br>{{Байрақ|Алжир}} |[[Джилло Понтекорво]] |[[Драма]], [[Әскери фильм]] |- |246 |[[Жанна д’Арк құштарлығы]] |{{Lang-fr|La Passion de Jeanne d'Arc}} |[[1928 жыл кинода|1928]] |{{Байрақ|Франция}} |[[Карл Теодор Дрейер]] |[[Өмірбаяндық фильм|Өмірбаян]], [[Драма]], [[Тарихи фильм]] |- |247 |[[Күтуші қыз (фильм, 2016)|Күтуші қыз]] |{{Lang-ko|아가씨}} |[[2016 жыл кинода|2016]] |{{Байрақ|Оңтүстік Корея}} |[[Пак Чхан Ук]] |[[Драма]], [[Мелодрама]], [[Триллер]] |- |248 |[[Тележелі (фильм, 1976)|Тележелі]] |{{Lang-en|Network}} |[[1976 жыл кинода|1976]] |{{Байрақ|АҚШ}} |[[Сидни Люмет]] |[[Драма]] |- |249 |[[№ 7 камерадағы ғажайып]] |{{lang-tr|7. Koğuştaki Mucize}} |[[2019 жыл кинода|2019]] |{{Байрақ|Түркия}} |[[Мехмет Ада Озтекин]] |[[Драма]] |- |250 |[[Вассейпур бандалары]] |{{Lang-hi|Gangs of Wasseypur}} |[[2012 жыл кинода|2012]] |{{Байрақ|Үндістан}} |[[Анураг Кашьяп]] |[[Атыс-шабыс фильм|Атыс-шабыс]], [[Драма]], [[Комедия]], [[Қылмыстық фильм]] |} == Режиссерлер бойынша == Тізімде келесі режиссерлердің фильмдері жиі кездеседі: * [[Кристофер Нолан]] — 8 фильм. * [[Стэнли Кубрик]], [[Мартин Скорсезе]], [[Стивен Спилберг]] — 7 фильм. * [[Акира Куросава]] - 6 фильм. * [[Квентин Тарантино]], [[Билли Уайлдер]], [[Альфред Хичкок]], [[Чарли Чаплин]] — 5 фильм. * [[Ли Анкрич]], [[Серджо Леоне]], [[Хаяо Миядзаки]] — 4 фильм. * [[Брэд Берд]], [[Дени Вильнёв]], [[Питер Джексон]], [[Пит Доктер]], [[Клинт Иствуд]], [[Фрэнсис Форд Коппола]], [[ағайынды Коэн]], [[Джеймс Кэмерон]], [[Ридли Скотт]], [[Дэвид Финчер]] — 3 фильм. == Тағы қараңыз == * [[Sight & Sound]] сауалнамалары (1952 жылдан бері жүргізіліп келеді) * [[Америка кино институты]]ның рейтингі * [[AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм]] * [[Ең табысты фильмдер тізімі]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * {{cite web|url=http://imdb.com/chart/top|title=IMDb Charts: Top Rated Movies (IMDb нұсқасы бойынша ең жақсы 250 фильм)|publisher=imdb.com|accessdate=2019-05-13|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IwMlWCTT?url=http://www.imdb.com/chart/top|archivedate=2013-08-17}} * {{cite web|url=http://imdb.com/chart/bottom|title=IMDb Charts: Lowest Rated Movies IMDb нұсқасы бойынша ең нашар 100 фильм)|publisher=imdb.com|accesdate=2019-05-13|lang=en}} * {{cite web|url=https://help.imdb.com/article/imdb/track-movies-tv/ratings-faq/G67Y87TFYYP6TWAV#|title=Ratings FAQ|publisher=imdb.com|accessdate=2019-05-13|lang=en}} * {{cite web|url=http://top250.info|title=IMDb Top 250: Changes, new items & other statistics|description=IMDb Top 250 туралы сайт: 1996 жылдан бастап рейтингтер жинағы, статистика, графика|publisher=imdb.com|accessdate=2019-05-13|lang=en}} * {{cite web|url=https://www.kinopoisk.ru/top/lists/58|title=Списки/IMDb/Топ-250|publisher=[[КиноПоиск]]|accessdate=2019-05-13|lang=ru}} [[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]] [[Санат:Фильмдер тізімі]] ft9wibg7okrt2i8cw5yws8rz6c72mgm 0 775111 3633948 3588219 2026-07-24T05:40:38Z Бақтыгүл 181563 3633948 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2026}} '''Арамдық''' — адамның сана-сезіміне, [[Ар-ұждан|ар-ұжданына]] қайшы келмейтін, адамдық мақсат-мүддені көздейтін, тарихи шындықпен, прогреспен ұштасып жататын іс-әрекет. Уикипедияның «Адалдық пен арамдық» бетінде арамдық [[адамгершілік]] принциптерімен сәйкес келетін, әділдік пен ізгілікке негізделген қызмет ретінде сипатталады. Бұл ұғым адамның [[Мораль|моральдық]] таңдауларында оң мәнде қолданылады, керісінше, кейбір контексттерде теріс мағынада қолданылмайтындай етіп анықталады. [[Негізгі белгілері мен түрлері: Пейілі тарылу: Қызғаншақтық, көреалмаушылық және іштарлық. Бөгде ақысы: Біреудің ала жібін аттау, арам жолмен мал табу. Сатқындық: Уәдеде тұрмау, жаман ой мен арам ниет.]]<ref>Қазақстан ұлттық энциклопедиясының Том 1 (А–Б әріптері, «Атамұра» баспасы, Алматы, 2004–2006 жж., бас редактор Б.Әбдіғалиев. ISBN 9965-448-16-4.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Stub}} hnhzykh7ri5fxmthmbkh0mdk7o5iydz 3633949 3633948 2026-07-24T05:42:04Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3566132 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2026}} '''Арамдық''' — адамның сана-сезіміне, [[Ар-ұждан|ар-ұжданына]] қайшы келмейтін, адамдық мақсат-мүддені көздейтін, тарихи шындықпен, прогреспен ұштасып жататын іс-әрекет. Уикипедияның «Адалдық пен арамдық» бетінде арамдық [[адамгершілік]] принциптерімен сәйкес келетін, әділдік пен ізгілікке негізделген қызмет ретінде сипатталады. Бұл ұғым адамның [[Мораль|моральдық]] таңдауларында оң мәнде қолданылады, керісінше, кейбір контексттерде теріс мағынада қолданылмайтындай етіп анықталады.<ref>Қазақстан ұлттық энциклопедиясының Том 1 (А–Б әріптері, «Атамұра» баспасы, Алматы, 2004–2006 жж., бас редактор Б.Әбдіғалиев. ISBN 9965-448-16-4.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Stub}} pnd53ccuxgrx6e6t4hi30ys9dmoahtn 4 775564 3633927 3633575 2026-07-24T03:03:07Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3633927 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 40636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 151482] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 283930] |- |2 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 34992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 110285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 390716] |- |3 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 11677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 37016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 95020] |- |4 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 4722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18549] |- |5 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 266543] |- |6 |[[Әділет (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7609] |- |7 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 1873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 13708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 21771] |- |8 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 4087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 13714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 83759] |- |9 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 2677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7017] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 10100] |- |10 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84088] |- |11 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127215] |- |12 |[[Бұзаубас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7694] |- |13 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 10769] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 110253] |- |14 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 22483] |- |15 |[[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 96] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5154] |- |16 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 1936] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23918] |- |17 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 63076] |- |18 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 2203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28967] |- |19 |[[Колледж]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 1894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 2204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6 3118] |- |20 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 6795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 77136] |- |21 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23507] |- |22 |[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 6343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8082] |- |23 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59193] |- |24 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10164] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31245] |- |25 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 46430] |- |26 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 5582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28499] |- |27 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 121231] |- |28 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37003] |- |29 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 8808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106701] |- |30 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31060] |- |31 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116451] |- |32 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 49604] |- |33 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35757] |- |34 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 5671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 58835] |- |35 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39126] |- |36 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 63743] |- |37 |[[Жоба:Уики-көктем 2026]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 38] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 9810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13682] |- |38 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36576] |- |39 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32045] |- |40 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 4361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 10834] |- |41 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 24016] |- |42 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13255] |- |43 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27676] |- |44 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 4998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 43010] |- |45 |[[Ақыр заман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D1%80_%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2937] |- |46 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 6572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 65840] |- |47 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 22986] |- |48 |[[Рафаил Иосифович Розенсон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 85] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 1636] |- |49 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 29268] |- |50 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 5772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38144] |- |51 |[[Қазақстан Құрылтайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2752] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 4977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 5533] |- |52 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 3780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58527] |- |53 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23397] |- |54 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26624] |- |55 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1046] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 23572] |- |56 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 4283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 29271] |- |57 |[[Жылқы еті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96 1753] |- |58 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20158] |- |59 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 926] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 99781] |- |60 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 2461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 5294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 21701] |- |61 |[[Қарақұрт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 4994] |- |62 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35737] |- |63 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35167] |- |64 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84493] |- |65 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26216] |- |66 |[[:Сурет:Caspar David Friedrich - Wanderer above the sea of fog.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 4] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACaspar_David_Friedrich_-_Wanderer_above_the_sea_of_fog.jpg 1278] |- |67 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1956] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28464] |- |68 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 4821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23523] |- |69 |[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 9644] |- |70 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31140] |- |71 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 985] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77074] |- |72 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64156] |- |73 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1181] |- |74 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17865] |- |75 |[[Аманат (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 7523] |- |76 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34656] |- |77 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15680] |- |78 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35827] |- |79 |[[Мөлдір Әуелбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8050] |- |80 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 3810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 54874] |- |81 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58873] |- |82 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50348] |- |83 |[[Күл ауруы уыты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B_%D1%83%D1%8B%D1%82%D1%8B 1322] |- |84 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 926] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 7716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50272] |- |85 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27251] |- |86 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13459] |- |87 |[[Футболдан әлем чемпионаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1794] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 5420] |- |88 |[[Түркілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11807] |- |89 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33428] |- |90 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 3735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 8658] |- |91 |[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 3465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 32042] |- |92 |[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11899] |- |93 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 4919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36171] |- |94 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12988] |- |95 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72004] |- |96 |[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3702] |- |97 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 4462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 29987] |- |98 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29251] |- |99 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40065] |- |100 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23571] |- |101 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 3699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 21132] |- |102 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 4147] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46328] |- |103 |[[Ермұхамед Мәулен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 1634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 3576] |- |104 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29405] |- |105 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10993] |- |106 |[[Әпике Кәріпқызы Әбенова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 967] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 967] |- |107 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23343] |- |108 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3749] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54574] |- |109 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 38919] |- |110 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 3931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24838] |- |111 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 2294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 4071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 9990] |- |112 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17095] |- |113 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 6835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29572] |- |114 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29788] |- |115 |[[Талқылау:Әйел дирижёрлер (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 906] |- |116 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12623] |- |117 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 2151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 24717] |- |118 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2875] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15024] |- |119 |[[Уикипедия:Видео сабақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6064] |- |120 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 21627] |- |121 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 891] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8712] |- |122 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1100] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9013] |- |123 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39043] |- |124 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 1266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12695] |- |125 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 2784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32066] |- |126 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 5805] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23456] |- |127 |[[Уикипедия:Telegram]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5780] |- |128 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30676] |- |129 |[[Құмырсқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%80%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9072] |- |130 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 3171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8590] |- |131 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 15888] |- |132 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 2187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 25708] |- |133 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18994] |- |134 |[[Елім-ай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 2377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 5832] |- |135 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16415] |- |136 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31992] |- |137 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7462] |- |138 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 847] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3748] |- |139 |[[Уикипедия:Форум/Басқалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5734] |- |140 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19048] |- |141 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3022] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15594] |- |142 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 53949] |- |143 |[[Дәрілік өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 8554] |- |144 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11356] |- |145 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 9364] |- |146 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35355] |- |147 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 5285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23858] |- |148 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18660] |- |149 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14004] |- |150 |[[Ботай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 28227] |- |151 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12749] |- |152 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21131] |- |153 |[[Вегетативтік көбею]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 55] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 4068] |- |154 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26444] |- |155 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47586] |- |156 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 30190] |- |157 |[[Құйынды мекен (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 4131] |- |158 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6058] |- |159 |[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 3136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 7390] |- |160 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12034] |- |161 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2614] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11651] |- |162 |[[Берел қорымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%8B 15864] |- |163 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 4038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43386] |- |164 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4152] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18183] |- |165 |[[Кәмшат Жолдыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4918] |- |166 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 783] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 22865] |- |167 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 876] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16348] |- |168 |[[Кемпірқосақ (сөз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 1136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D3%A9%D0%B7%29 2066] |- |169 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12118] |- |170 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 693] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20331] |- |171 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17232] |- |172 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10454] |- |173 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 8518] |- |174 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3078] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24098] |- |175 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 789] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23286] |- |176 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 2976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26612] |- |177 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26207] |- |178 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 4198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28207] |- |179 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14291] |- |180 |[[Ғабиден Мұстафин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2153] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9978] |- |181 |[[Алаш партиясы программасының жобасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1741] |- |182 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28279] |- |183 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 3265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65363] |- |184 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4826] |- |185 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2046] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9340] |- |186 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 9069] |- |187 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 2481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 4327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 19115] |- |188 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 2406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28378] |- |189 |[[Қазақ әдебиеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1868] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8175] |- |190 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19417] |- |191 |[[Тың игеру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 1534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12066] |- |192 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 2737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 4763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 23696] |- |193 |[[Рауан Кенжеханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1481] |- |194 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 3802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21713] |- |195 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40629] |- |196 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13526] |- |197 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 2556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13103] |- |198 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12383] |- |199 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 654] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 3315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 33067] |- |200 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 2069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16616] |- |201 |[[Қыша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 807] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%88%D0%B0 1293] |- |202 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27497] |- |203 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 4405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 18261] |- |204 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8404] |- |205 |[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3842] |- |206 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 871] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2149] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 18773] |- |207 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 605] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1834] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17481] |- |208 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14525] |- |209 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9884] |- |210 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16127] |- |211 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15925] |- |212 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12100] |- |213 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12312] |- |214 |[[Қасым ханның қасқа жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12063] |- |215 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16047] |- |216 |[[Күй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 1051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9 5556] |- |217 |[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15627] |- |218 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19123] |- |219 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 1098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12281] |- |220 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57015] |- |221 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 3800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24651] |- |222 |[[Бесеудің хаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 5722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 28059] |- |223 |[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10952] |- |224 |[[Келінжан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11695] |- |225 |[[Батыр ауылдық округі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96 811] |- |226 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 2495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 29960] |- |227 |[[Kaspi Bank]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Kaspi_Bank 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kaspi_Bank 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Kaspi_Bank 4163] |- |228 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 13923] |- |229 |[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6790] |- |230 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32907] |- |231 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15556] |- |232 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 1997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10634] |- |233 |[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3854] |- |234 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19900] |- |235 |[[Қазақстандағы ұжымдастыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11459] |- |236 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14413] |- |237 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15478] |- |238 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16561] |- |239 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29116] |- |240 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13043] |- |241 |[[Ұрыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7638] |- |242 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15167] |- |243 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 14798] |- |244 |[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5436] |- |245 |[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 5803] |- |246 |[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7613] |- |247 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 2469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22936] |- |248 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 867] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 14474] |- |249 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 1809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6193] |- |250 |[[Шығанақ Берсиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B5%D0%B2 4095] |- |251 |[[Оливер Три]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 1141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 1141] |- |252 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16519] |- |253 |[[Абсорбция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%81%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%86%D0%B8%D1%8F 1297] |- |254 |[[Руслан Тай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 2004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3976] |- |255 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4091] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60325] |- |256 |[[Төлеңгіттер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6306] |- |257 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15805] |- |258 |[[Прожектор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80 665] |- |259 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16672] |- |260 |[[Бэкрумс (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 663] |- |261 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 2655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 24934] |- |262 |[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9243] |- |263 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8231] |- |264 |[[Халықаралық балаларды қорғау күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 15] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1281] |- |265 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 14699] |- |266 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9324] |- |267 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2856] |- |268 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7516] |- |269 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10515] |- |270 |[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4195] |- |271 |[[Нарықтық экономика қатынастары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3483] |- |272 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19461] |- |273 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31536] |- |274 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10484] |- |275 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 4383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29508] |- |276 |[[Зар Заман ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16495] |- |277 |[[Софы Қалыбекұлы Сматаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 917] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1810] |- |278 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9668] |- |279 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11232] |- |280 |[[Қазақстан елтаңбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11422] |- |281 |[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7438] |- |282 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13506] |- |283 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11375] |- |284 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13088] |- |285 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14875] |- |286 |[[Қазақстандағы саяси партиялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9860] |- |287 |[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20851] |- |288 |[[Алакөл (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 3399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12659] |- |289 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39556] |- |290 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8959] |- |291 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8361] |- |292 |[[Әл-Ихлас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5694] |- |293 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17080] |- |294 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11757] |- |295 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18207] |- |296 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 1994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14653] |- |297 |[[Қарақалпақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6204] |- |298 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15151] |- |299 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 3467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 4420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 8597] |- |300 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8589] |- |301 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16122] |- |302 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1814] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17605] |- |303 |[[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2143] |- |304 |[[Алаш партиясының бағдарламасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 15668] |- |305 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32025] |- |306 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27053] |- |307 |[[Атырау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8922] |- |308 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19528] |- |309 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12070] |- |310 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15804] |- |311 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9049] |- |312 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8221] |- |313 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1720] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10650] |- |314 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15928] |- |315 |[[Қазақстан Республикасының заңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9816] |- |316 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 2045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28446] |- |317 |[[Алтын Орда дәуіріндегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1124] |- |318 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1857] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14746] |- |319 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7594] |- |320 |[[Менопауза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0 2504] |- |321 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10035] |- |322 |[[Заттыбек Көпбосынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5503] |- |323 |[[Биология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9351] |- |324 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1946] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12834] |- |325 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 23690] |- |326 |[[Сөз тіркесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16948] |- |327 |[[Сәттіғұл Жанғабылұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 93] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96%D2%93%D2%B1%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4238] |- |328 |[[Еуразия ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5906] |- |329 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 7213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 41488] |- |330 |[[Әсел Маратқызы Сәдуақасова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B4%D1%83%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 826] |- |331 |[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 907] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7680] |- |332 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9498] |- |333 |[[Шашыратқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2523] |- |334 |[[Жұмыс уақыты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 1239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 3336] |- |335 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1668] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13022] |- |336 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 13389] |- |337 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 9218] |- |338 |[[Мақал-мәтелдер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 2423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 10690] |- |339 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 2921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26834] |- |340 |[[Қарағанды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8802] |- |341 |[[Әкелер күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 88] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 866] |- |342 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6153] |- |343 |[[Ерболат Беделхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 1132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2766] |- |344 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6761] |- |345 |[[Әл-Бақара сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1035] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4731] |- |346 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18245] |- |347 |[[Қарқаралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 4627] |- |348 |[[Жетісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 434] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10101] |- |349 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1735] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9255] |- |350 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 1767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12423] |- |351 |[[Диуани лұғат ат-түрк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%BB%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%B0%D1%82-%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA 4883] |- |352 |[[Андроново мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19854] |- |353 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 1762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20429] |- |354 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4733] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 22973] |- |355 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 26992] |- |356 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 2098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24024] |- |357 |[[Қазақстан халық кеңесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 702] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1747] |- |358 |[[Уикипедия:Таныстыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4125] |- |359 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11027] |- |360 |[[Кесірткелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4764] |- |361 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7883] |- |362 |[[Жезқазған мыс кен орны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1811] |- |363 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 26550] |- |364 |[[Елтаңба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 124] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 11550] |- |365 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12963] |- |366 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9625] |- |367 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7313] |- |368 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12465] |- |369 |[[Баланы ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 7619] |- |370 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 628] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16527] |- |371 |[[Алаш қозғалысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8750] |- |372 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 18012] |- |373 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 469] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6887] |- |374 |[[Қоғам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 962] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 6021] |- |375 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1762] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11418] |- |376 |[[Махамбет ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 700] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1771] |- |377 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37831] |- |378 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 20900] |- |379 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 614] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13505] |- |380 |[[Төрегелді Шарманұлы Шарманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1974] |- |381 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3074] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30273] |- |382 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12351] |- |383 |[[Астана қаласының бас мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 5931] |- |384 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15267] |- |385 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 3041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25753] |- |386 |[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13491] |- |387 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7604] |- |388 |[[Мемлекет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 988] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 9132] |- |389 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 721] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9153] |- |390 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 22924] |- |391 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10921] |- |392 |[[Шие]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5 2414] |- |393 |[[Еркектің жыныстық мүшесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 5834] |- |394 |[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3418] |- |395 |[[Жұлдыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8126] |- |396 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12032] |- |397 |[[Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4436] |- |398 |[[Тігін машинасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1840] |- |399 |[[Әлмерек абыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 2879] |- |400 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8198] |- |401 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11123] |- |402 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 2282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23331] |- |403 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 12558] |- |404 |[[Қазақстан экономикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 3026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 9316] |- |405 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 7910] |- |406 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1754] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8492] |- |407 |[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7164] |- |408 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8404] |- |409 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 10364] |- |410 |[[Атығай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 580] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 4217] |- |411 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8349] |- |412 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11556] |- |413 |[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 1135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8791] |- |414 |[[Сүндеттеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 1248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 4787] |- |415 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10511] |- |416 |[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5734] |- |417 |[[Түркия қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5628] |- |418 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19164] |- |419 |[[Асу Алмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2782] |- |420 |[[Күн жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9062] |- |421 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 2065] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18679] |- |422 |[[Халықаралық балалар күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 30] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1714] |- |423 |[[Ұлт-азаттық көтерілістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1167] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 7049] |- |424 |[[Сона]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 425] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 1797] |- |425 |[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1548] |- |426 |[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4955] |- |427 |[[Қазақстан 2030]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 2070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12130] |- |428 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1598] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18821] |- |429 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21340] |- |430 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15372] |- |431 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9254] |- |432 |[[Әскери қызмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 1278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3615] |- |433 |[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7599] |- |434 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12228] |- |435 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1926] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30265] |- |436 |[[Қазақ жүздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11657] |- |437 |[[Қазақстан Республикасының Президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9939] |- |438 |[[Білге қаған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 725] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 5991] |- |439 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5715] |- |440 |[[Лионель Месси]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 1484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 4209] |- |441 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7804] |- |442 |[[Мұстафа Өзтүрiк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 13944] |- |443 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22473] |- |444 |[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5781] |- |445 |[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4435] |- |446 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 3214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40502] |- |447 |[[Уикипедия:Жүктеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 4140] |- |448 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5698] |- |449 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 1829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11846] |- |450 |[[Қазақстан бокс федерациясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1083] |- |451 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2108] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13330] |- |452 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 3378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20500] |- |453 |[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5657] |- |454 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2734] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8567] |- |455 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8213] |- |456 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12195] |- |457 |[[Футбол]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 3477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 13686] |- |458 |[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1476] |- |459 |[[Күлтегін ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12670] |- |460 |[[Аниме]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B8%D0%BC%D0%B5 1004] |- |461 |[[Психологияның зерттеу әдістері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 938] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 4521] |- |462 |[[Алма]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0 4030] |- |463 |[[Сәукеле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4677] |- |464 |[[Зейнеп Ахметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5735] |- |465 |[[Өмірзая (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32439] |- |466 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 1924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14377] |- |467 |[[Ұйықтатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 6246] |- |468 |[[Талас шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14076] |- |469 |[[Әл-Кәһф сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4922] |- |470 |[[Майкл Джексон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 4219] |- |471 |[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі (іріктеу турнирі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 381] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%28%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B8%D1%80%D1%96%29 1616] |- |472 |[[Бірінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1828] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 12963] |- |473 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 1761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25116] |- |474 |[[Сүре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 7102] |- |475 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1553] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9228] |- |476 |[[:Сурет:Mari holiday Peledysh Payrem 2024 in the Leningrad region 01.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMari_holiday_Peledysh_Payrem_2024_in_the_Leningrad_region_01.jpg 417] |- |477 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24873] |- |478 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8785] |- |479 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 1739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11210] |- |480 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 903] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7028] |- |481 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8225] |- |482 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10753] |- |483 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15296] |- |484 |[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4255] |- |485 |[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 1498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17274] |- |486 |[[Жұмабай Шаяхметұлы Шаяхметов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1232] |- |487 |[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7360] |- |488 |[[Зу-Зу Күлпаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 5573] |- |489 |[[Темір баба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D0%B1%D0%B0 605] |- |490 |[[Сергей Викторович Лохвицкий]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 22] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9B%D0%BE%D1%85%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 569] |- |491 |[[Қорқай дұғасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4712] |- |492 |[[Жұмаділдаев Асқар Серқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 413] |- |493 |[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15025] |- |494 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10025] |- |495 |[[Саясат Нұрбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3409] |- |496 |[[Найман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2559] |- |497 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3837] |- |498 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12059] |- |499 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 8905] |- |500 |[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1804] |- |501 |[[Есік жазба ескерткіші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 7] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1083] |- |502 |[[Қазақ газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15340] |- |503 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1993] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14301] |- |504 |[[Макаров тапаншасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 1214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 6097] |- |505 |[[Қорықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32248] |- |506 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7113] |- |507 |[[Ерен еңбегі үшін медалі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3709] |- |508 |[[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3866] |- |509 |[[Жер сілкіну]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 7392] |- |510 |[[Корея Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8751] |- |511 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19596] |- |512 |[[Әдет-ғұрыптар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2593] |- |513 |[[YouTube]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=YouTube 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=YouTube 3948] |- |514 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11502] |- |515 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2108] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16707] |- |516 |[[Мемлекеттік ту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 8678] |- |517 |[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 719] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1588] |- |518 |[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22404] |- |519 |[[Мастопатия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10152] |- |520 |[[Моғолстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 19659] |- |521 |[[Жайдарман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 6970] |- |522 |[[Есекжем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5381] |- |523 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12396] |- |524 |[[Мастурбация]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 4481] |- |525 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5949] |- |526 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9326] |- |527 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15977] |- |528 |[[Алаша (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 5083] |- |529 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6147] |- |530 |[[Ұлыбритания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9387] |- |531 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8274] |- |532 |[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4623] |- |533 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 3995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24651] |- |534 |[[Құтадғу білік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12989] |- |535 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1625] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10634] |- |536 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 1535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18162] |- |537 |[[Қазақстан теңгесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 1259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 20947] |- |538 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 17407] |- |539 |[[Үш Жүз партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9876] |- |540 |[[Қазақстан Халық банкі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3381] |- |541 |[[Болашақ (стипендия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 1197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 3324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 5869] |- |542 |[[Бүйі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2316] |- |543 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 1495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 16866] |- |544 |[[Қапшағай су қоймасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2644] |- |545 |[[Қазақ газеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2289] |- |546 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 17549] |- |547 |[[Жай сөйлем және оның түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10673] |- |548 |[[Арқалық (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3594] |- |549 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23804] |- |550 |[[Кете (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4409] |- |551 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36279] |- |552 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7539] |- |553 |[[Қазақ есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 8479] |- |554 |[[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1054] |- |555 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20793] |- |556 |[[Екінші Мемлекеттік Дума]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 1454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10390] |- |557 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12531] |- |558 |[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5655] |- |559 |[[Конъюнктивит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 6265] |- |560 |[[Өкпе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5 7705] |- |561 |[[Балағат сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1046] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4577] |- |562 |[[Жұмбақтас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 849] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 1908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10369] |- |563 |[[Адай көтерілісі (1870)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96_%281870%29 4240] |- |564 |[[Ерлан Рысқалиұлы Рысқали]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1168] |- |565 |[[Зарина Кармен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 5602] |- |566 |[[Білім инновациялық лицейлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3659] |- |567 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17128] |- |568 |[[Тодо бичиг]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B4%D0%BE_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B8%D0%B3 492] |- |569 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16903] |- |570 |[[Қазақ асханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 667] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1093] |- |571 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7693] |- |572 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19982] |- |573 |[[Жошы хан кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1152] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4876] |- |574 |[[Айыртау ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1723] |- |575 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16423] |- |576 |[[Франция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10203] |- |577 |[[Алпамыс батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10429] |- |578 |[[Бозжыра шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1088] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6215] |- |579 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 11733] |- |580 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10605] |- |581 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22025] |- |582 |[[Ауа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0 5984] |- |583 |[[Қарақытай мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12502] |- |584 |[[Дат тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 411] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 607] |- |585 |[[Аналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5167] |- |586 |[[Әлам ад-Дин Әл-Жауһари]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%B8 470] |- |587 |[[Грамматика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 4891] |- |588 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8557] |- |589 |[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5003] |- |590 |[[Өзбекстан қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1050] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4764] |- |591 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9115] |- |592 |[[Әл-Кәусәр сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6667] |- |593 |[[Шиқан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 602] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4743] |- |594 |[[Солтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10402] |- |595 |[[I Сүлеймен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4073] |- |596 |[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1043] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6478] |- |597 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 421] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1525] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10523] |- |598 |[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5427] |- |599 |[[Қайтадан (фильм, 2025)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 8634] |- |600 |[[Тәңіршілдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5652] |- |601 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12909] |- |602 |[[Бөкей ордасы ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2639] |- |603 |[[Кабо-Верде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 1032] |- |604 |[[Қауын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BD 2355] |- |605 |[[Жаңа экономикалық саясат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 2568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12177] |- |606 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 929] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20947] |- |607 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 3194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27279] |- |608 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16111] |- |609 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12895] |- |610 |[[Технологиялық процесс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81 818] |- |611 |[[Қызға қырық үйден тыйым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 855] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5856] |- |612 |[[Ми]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8 941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8 11762] |- |613 |[[Мулао]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BE 439] |- |614 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20385] |- |615 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 10825] |- |616 |[[Қалың мал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 3915] |- |617 |[[Әміре Қашаубаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15198] |- |618 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16223] |- |619 |[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1899] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 5495] |- |620 |[[Араб тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3336] |- |621 |[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14247] |- |622 |[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 2887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8110] |- |623 |[[Педагогика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7736] |- |624 |[[Бидай (астық)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%29 4766] |- |625 |[[Қайрат (футбол клубы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 496] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 13920] |- |626 |[[Көңіл толқыны (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6912] |- |627 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2109] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8711] |- |628 |[[Тәуекел Мүслім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4207] |- |629 |[[Ұ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0 870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0 3062] |- |630 |[[Қазақ ұлттық медицина университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5132] |- |631 |[[Дәулеткерей Шығайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6797] |- |632 |[[Халықаралық әйелдер күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6009] |- |633 |[[Гайморит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%82 3497] |- |634 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6600] |- |635 |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3875] |- |636 |[[Халел Досмұхамедов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 1074] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2 7683] |- |637 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 2117] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 17956] |- |638 |[[Асау жүрек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 86] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA 1886] |- |639 |[[Шылау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 2772] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17413] |- |640 |[[Отқа май құю]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3289] |- |641 |[[Қазақстан премьер-министрі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 3989] |- |642 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12068] |- |643 |[[Тобыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2663] |- |644 |[[Балқадиша әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5665] |- |645 |[[Серке газеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1099] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3710] |- |646 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6540] |- |647 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6848] |- |648 |[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 897] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4121] |- |649 |[[ALT Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3835] |- |650 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23685] |- |651 |[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14008] |- |652 |[[Алатау (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 4539] |- |653 |[[Сарыүйсін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 1029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4884] |- |654 |[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1085] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 15133] |- |655 |[[Жанабіл Сымағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 39] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D1%96%D0%BB_%D0%A1%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1280] |- |656 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5772] |- |657 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1692] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17509] |- |658 |[[Үтір намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 1008] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4561] |- |659 |[[Имантай Сәтбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1045] |- |660 |[[2026 жыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 1006] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4217] |- |661 |[[Ауғанстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5289] |- |662 |[[Байлар-Жандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5829] |- |663 |[[Мажарстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1097] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4652] |- |664 |[[Күн (жұлдыз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 894] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%28%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%29 6140] |- |665 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 62288] |- |666 |[[Жәнібек Әлімханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4881] |- |667 |[[Алтай таулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10029] |- |668 |[[Нағашы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 1260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 6532] |- |669 |[[Қазақ ұлт зиялыларының қалыптасуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82_%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 8009] |- |670 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15677] |- |671 |[[Сырға салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4794] |- |672 |[[ИС-1]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%A1-1 344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%A1-1 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%A1-1 384] |- |673 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1155] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2862] |- |674 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15280] |- |675 |[[Төртқара]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6586] |- |676 |[[Халықаралық ұйымдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 2684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8156] |- |677 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12049] |- |678 |[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5162] |- |679 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15918] |- |680 |[[Алматы заң колледжі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 672] |- |681 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9000] |- |682 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 19025] |- |683 |[[Ләйлә Сұлтанқызы Сеңгірбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B9%D0%BB%D3%99_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3090] |- |684 |[[BALA (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BALA_%28Ninety_One%29 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BALA_%28Ninety_One%29 4926] |- |685 |[[Григориополь]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C 396] |- |686 |[[Шығыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 979] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8187] |- |687 |[[Шал мен теңіз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 53] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 1724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3576] |- |688 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15697] |- |689 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6549] |- |690 |[[Келтеминар мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 782] |- |691 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11054] |- |692 |[[Ұйқы безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 1038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8317] |- |693 |[[Алтыналмас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81 423] |- |694 |[[Қаракесек (Әлімұлы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 383] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5541] |- |695 |[[Шахмұрат Мүтәліп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2795] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 4710] |- |696 |[[Ойыншықтар хикаясы 5]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 608] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 608] |- |697 |[[Клавдия Николаевна Чернышева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 344] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A7%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%B0 384] |- |698 |[[Қалқанша без]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 7593] |- |699 |[[Арал теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 2099] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22585] |- |700 |[[Қаһар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 157] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1081] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 13990] |- |701 |[[Жыныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81 2477] |- |702 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1177] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6613] |- |703 |[[IC 544]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=IC_544 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=IC_544 2819] |- |704 |[[Ағаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 2659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 3045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 8069] |- |705 |[[Тана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3174] |- |706 |[[Бағаналы (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3170] |- |707 |[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2208] |- |708 |[[Қыз ұзату]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 530] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83 4366] |- |709 |[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8893] |- |710 |[[Талқылау:Ғарифолла Есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 331] |- |711 |[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10215] |- |712 |[[Жетіқарақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 15778] |- |713 |[[Жай зат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D0%B7%D0%B0%D1%82 1756] |- |714 |[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 801] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 2036] |- |715 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5680] |- |716 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9219] |- |717 |[[Шығыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 19183] |- |718 |[[Виттельсбахтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 394] |- |719 |[[Жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11515] |- |720 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15644] |- |721 |[[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 3526] |- |722 |[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 7773] |- |723 |[[Марқакөл қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 11809] |- |724 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5767] |- |725 |[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7899] |- |726 |[[Ноғай ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 68] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13565] |- |727 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18086] |- |728 |[[Телефон коды бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 824] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%84%D0%BE%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3518] |- |729 |[[Ғұндар мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 144] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 16855] |- |730 |[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5624] |- |731 |[[Сүлеймен Бақырғани]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8 2491] |- |732 |[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18450] |- |733 |[[Эйнштейн постулаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1119] |- |734 |[[Сыбайлас жемқорлық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8530] |- |735 |[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 6692] |- |736 |[[Әлеуметтік салық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 733] |- |737 |[[Араб жазуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 584] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%8B 3334] |- |738 |[[Ядролық қару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 4252] |- |739 |[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4586] |- |740 |[[Ән-Нас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 477] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1121] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7219] |- |741 |[[Қандала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3770] |- |742 |[[Уикипедия:Санаттар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3728] |- |743 |[[Жетіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5393] |- |744 |[[Жапония қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 992] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5466] |- |745 |[[Георгий Михайлович Вицин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD 388] |- |746 |[[Жатыр мойны эрозиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5541] |- |747 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22429] |- |748 |[[Ақтөбе гуманитарлық колледжі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D1%96 641] |- |749 |[[Тасаттық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 1545] |- |750 |[[Қызыл тамыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 867] |- |751 |[[Жезқазған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6514] |- |752 |[[Уикипедия:Мақалаға бастама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1004] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 4121] |- |753 |[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2396] |- |754 |[[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 106] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2438] |- |755 |[[Тоқтамыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7006] |- |756 |[[Әпке (драма)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19111] |- |757 |[[Шиелі ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3854] |- |758 |[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 14326] |- |759 |[[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%A9%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1471] |- |760 |[[Жәңгір-Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7172] |- |761 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 169] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16762] |- |762 |[[Қазақстандағы сауда және жәрмеңкелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B6%D3%99%D1%80%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 6581] |- |763 |[[Палеолит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 65] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 600] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 9438] |- |764 |[[Біржан Қожағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11501] |- |765 |[[Бибісара Ерханқызы Асаубаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 103] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%B1%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%95%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1235] |- |766 |[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2360] |- |767 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10485] |- |768 |[[Эрлинг Холанд]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4 1119] |- |769 |[[Қатысушы талқылауы:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3ARenamed_user_ahgdhwgb_142631njhght173nj61 702] |- |770 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24498] |- |771 |[[Бұрыш (геометрия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88_%28%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%29 3746] |- |772 |[[Кельтеминар мәдениеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 553] |- |773 |[[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12014] |- |774 |[[Сан есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15651] |- |775 |[[Ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 2653] |- |776 |[[Барақ хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1072] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5913] |- |777 |[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3741] |- |778 |[[Төреғали Төреəліұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1012] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5248] |- |779 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9612] |- |780 |[[Ғани Мұратбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4628] |- |781 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7306] |- |782 |[[Бекіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5 2634] |- |783 |[[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 491] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2820] |- |784 |[[Өлім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96%D0%BC 1443] |- |785 |[[Тама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5687] |- |786 |[[Әскери шен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 994] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5500] |- |787 |[[Шекті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1066] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5185] |- |788 |[[II Екатерина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=II_%D0%95%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1682] |- |789 |[[Ас беру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 6001] |- |790 |[[Өтте тас байлану]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 4192] |- |791 |[[Қазақстан газеттері тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1107] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5766] |- |792 |[[Назарбаев Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2970] |- |793 |[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 791] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1992] |- |794 |[[Әл-Кәфирун сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 889] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 7195] |- |795 |[[Созақ ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3703] |- |796 |[[Қазақ ұлттық өнер университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2747] |- |797 |[[Үйлену тойы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 2816] |- |798 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6540] |- |799 |[[Мысыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 6412] |- |800 |[[Түргеш қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24212] |- |801 |[[Бату хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6468] |- |802 |[[Жыл күндерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6917] |- |803 |[[Астана LRT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_LRT 687] |- |804 |[[Қазақстан ғалымдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5000] |- |805 |[[Қазақстан географиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4148] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16707] |- |806 |[[Алтын Орда хандарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9525] |- |807 |[[Қыпшақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 170] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17640] |- |808 |[[Қазақстанның ерте орта ғасырлардағы мемлекеттері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11521] |- |809 |[[Көлсай көлдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4402] |- |810 |[[Тортай мінер ақ боз ат (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%82_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8785] |- |811 |[[Ғарифолла Есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 403] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 1198] |- |812 |[[Орман қорғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 843] |- |813 |[[:Санат:Ресей өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 879] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6100] |- |814 |[[Ортаққор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3965] |- |815 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 6683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16771] |- |816 |[[Еуропа өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1141] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6596] |- |817 |[[Павлодар облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1122] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8211] |- |818 |[[Петр Моисеевич Поспелов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 76] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%B2 406] |- |819 |[[Тұманбай Молдағалиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 7989] |- |820 |[[Күн күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 4940] |- |821 |[[Лэндон Донован]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D1%8D%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD 361] |- |822 |[[Азан шақырып ат қою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 1202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 6501] |- |823 |[[Шыңғыс хан әулеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 796] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96 12224] |- |824 |[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2175] |- |825 |[[Қазақстан индустрияландыру кезеңінде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 83] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5 11236] |- |826 |[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 1009] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4079] |- |827 |[[Ақпараттық қауіпсіздік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 1137] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 10417] |- |828 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 372] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10779] |- |829 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21899] |- |830 |[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5952] |- |831 |[[Жаңа Зеландия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2897] |- |832 |[[Соғыстан кейінгі жылдардағы Қазақстанның ауыл шаруашылығы (1946-1960)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B_%281946-1960%29 5682] |- |833 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11703] |- |834 |[[Тырнақша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6367] |- |835 |[[:Санат:Қазақстан мұнайгаз компаниялары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 493] |- |836 |[[Құрылтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 457] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 770] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 3936] |- |837 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9319] |- |838 |[[Дания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2452] |- |839 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7822] |- |840 |[[Асхат Сергеевич Ниязов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 4855] |- |841 |[[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 975] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 5796] |- |842 |[[Қазақстан Республикасы әуе қорғаныс күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2818] |- |843 |[[Игельстром реформасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4659] |- |844 |[[Диуани хикмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10244] |- |845 |[[Жаңабай (Дулат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1134] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4336] |- |846 |[[Мөңке би Тілеуұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9171] |- |847 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 4606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22962] |- |848 |[[Сабина Абайқызы Алтынбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1960] |- |849 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8435] |- |850 |[[Шкала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0 608] |- |851 |[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5325] |- |852 |[[Жылқы аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3331] |- |853 |[[Грузия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 997] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 3986] |- |854 |[[Қазақстан халқы ассамблеясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 1651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12356] |- |855 |[[Дыбыс қысымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BC%D1%8B 326] |- |856 |[[Қостанай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8341] |- |857 |[[Qazaqstan (телеарна)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 7773] |- |858 |[[Сарайшық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 6490] |- |859 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 1508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9703] |- |860 |[[Дулат Бабатайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1158] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19573] |- |861 |[[Темірқазық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 4993] |- |862 |[[Өт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82 4861] |- |863 |[[BINOM School]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BINOM_School 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BINOM_School 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BINOM_School 1202] |- |864 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12173] |- |865 |[[Қазақстан демографиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 17287] |- |866 |[[Лексика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 6183] |- |867 |[[ДНҚ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 1432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 14426] |- |868 |[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4736] |- |869 |[[Жәннәтпен сүйіншіленген он сахаба]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%BD%D3%99%D1%82%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0 3546] |- |870 |[[Бекет Мырзағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 327] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4769] |- |871 |[[Кетбұға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 615] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 3279] |- |872 |[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1041] |- |873 |[[Отырар апаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 832] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 9040] |- |874 |[[Ыстықкөл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3499] |- |875 |[[Дүниежүзі қазақтарының қауымдастығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1739] |- |876 |[[Бақ өсіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 456] |- |877 |[[Жиде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5 2771] |- |878 |[[Төтенше жағдай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2777] |- |879 |[[Құдалық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3862] |- |880 |[[Ілияс Есенберлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12267] |- |881 |[[Баян-Өлгей аймағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 2691] |- |882 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15218] |- |883 |[[Оргазм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BC 1754] |- |884 |[[Сөзжасам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 1950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8255] |- |885 |[[Абақ Керей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1133] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3579] |- |886 |[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4679] |- |887 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6382] |- |888 |[[Мойын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1079] |- |889 |[[Қымыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 1061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 5968] |- |890 |[[Бекболат Әшекеев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D3%98%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3006] |- |891 |[[Моңғолия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7954] |- |892 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20107] |- |893 |[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4272] |- |894 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7825] |- |895 |[[Вагиналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3739] |- |896 |[[Аустралия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 1077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9724] |- |897 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14087] |- |898 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9425] |- |899 |[[Философия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 11214] |- |900 |[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17220] |- |901 |[[Қамар сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 6313] |- |902 |[[Көнерген сөздер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 9587] |- |903 |[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15606] |- |904 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 891] |- |905 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8216] |- |906 |[[Самарқан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD 2236] |- |907 |[[Өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 1002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12490] |- |908 |[[Түркістан автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 110] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13232] |- |909 |[[Жәпек бытыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BF%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D1%8B%D1%82%D1%8B%D1%80 532] |- |910 |[[Мұстафа Кемал Ататүрік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8728] |- |911 |[[Сүйінші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 755] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3769] |- |912 |[[Наурыз мейрамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29540] |- |913 |[[Штифенхофен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%82%D0%B8%D1%84%D0%B5%D0%BD%D1%85%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%BD 308] |- |914 |[[Мұса пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4691] |- |915 |[[Орда (музыкалық топ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3772] |- |916 |[[Жәндіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5701] |- |917 |[[Никотин қышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 572] |- |918 |[[Темекі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 666] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%96 4307] |- |919 |[[Әсия Әйіпқызы Беркенова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B9%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1016] |- |920 |[[Сиыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 7230] |- |921 |[[Исатай-Махамбет көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 134] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18865] |- |922 |[[Мұхаммед Хайдар Дулати атындағы Тараз өңірлік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 396] |- |923 |[[Ер Қосай Құдайкеұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1044] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5709] |- |924 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 156] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19652] |- |925 |[[Адам анатомиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4772] |- |926 |[[Тұрымтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9 562] |- |927 |[[Сабақтас құрмалас сөйлем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 81] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11863] |- |928 |[[Тобықты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 975] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5146] |- |929 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9905] |- |930 |[[Zheka Fatbelly]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Zheka_Fatbelly 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zheka_Fatbelly 1470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Zheka_Fatbelly 6029] |- |931 |[[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 78] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18207] |- |932 |[[Аркадий Кемерханұлы Топаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%B9_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2029] |- |933 |[[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 2539] |- |934 |[[Бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1554] |- |935 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10136] |- |936 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 6042] |- |937 |[[Жер тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3237] |- |938 |[[Канада]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5735] |- |939 |[[Ерке сылқым (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 360] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1071] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6821] |- |940 |[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 928] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7067] |- |941 |[[Қазақстандағы дін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 540] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 3117] |- |942 |[[SCAT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=SCAT 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SCAT 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=SCAT 3133] |- |943 |[[Шақ (етістік)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9192] |- |944 |[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 178] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4307] |- |945 |[[Садыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 736] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80 2706] |- |946 |[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1631] |- |947 |[[Минет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 3936] |- |948 |[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7051] |- |949 |[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 945] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3234] |- |950 |[[Қақбас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D1%81 1151] |- |951 |[[Ошақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 902] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5365] |- |952 |[[Саяси партия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 3834] |- |953 |[[АИВ/ЖИТС]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 859] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 9713] |- |954 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 2624] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39246] |- |955 |[[Сара Тастанбекқызы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 4059] |- |956 |[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7369] |- |957 |[[Сауд Арабиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 760] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5546] |- |958 |[[Адам ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 840] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 6906] |- |959 |[[Эссе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7436] |- |960 |[[Қазақстан астанасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7699] |- |961 |[[Сейіт Асқарұлы Қасқабасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1318] |- |962 |[[Қазақстан банктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5205] |- |963 |[[Ботай (қоныс)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81%29 1705] |- |964 |[[Мекке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 3005] |- |965 |[[Жайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 930] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 10124] |- |966 |[[Ағатай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1171] |- |967 |[[Отан сатқындары әйелдерінің Ақмола лагері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 829] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96 5019] |- |968 |[[АҚШ тәуелсіздік декларациясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 999] |- |969 |[[Кюрасао]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 42] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BE 492] |- |970 |[[Қанжығалы руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 954] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4227] |- |971 |[[Айнымалы ток]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D0%BA 2745] |- |972 |[[Айқап]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 102] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7307] |- |973 |[[Үлкен көз кесіртке]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5 447] |- |974 |[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3462] |- |975 |[[Маколей Калкин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D0%BD 540] |- |976 |[[Қазақстан Республикасы ІІМ Қарағанды академиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 646] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D0%86%D0%9C_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1729] |- |977 |[[Мақала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8522] |- |978 |[[Аят әл-Курси]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3519] |- |979 |[[Бейсен Абайұлы Құранбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4749] |- |980 |[[Жазира Сайлауқызы Байырбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 136] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 594] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6833] |- |981 |[[Гарвард университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1739] |- |982 |[[Максимович рауғашы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 316] |- |983 |[[Қыз ұзату салттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 972] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5696] |- |984 |[[Оянған өлке (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 43] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1093] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2707] |- |985 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2526] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 7304] |- |986 |[[Уақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5725] |- |987 |[[Сәулет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1940] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5257] |- |988 |[[Карта ойыны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 3454] |- |989 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 1461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14579] |- |990 |[[Ұлы Жібек Жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D1%8B 417] |- |991 |[[Ән-Ниса сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3081] |- |992 |[[Адамаралық қарым-қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3824] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} 6e0epcqqhs5ea1x4agl16yhtv78eta6 0 776770 3633929 3567362 2026-07-24T04:22:57Z Бақтыгүл 181563 3633929 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2026}} {{Жедел жойылсын|Автор дұрыстасын не жойылсын}} '''Жел ығысуы''' ([[Ағылшын тілі|ағылш]]. Wind Shear) — атмосфераның салыстырмалы түрде шағын аймағында жел жылдамдығының немесе бағытының күрт өзгеруімен сипатталатын құбылыс. Жел ығысуы әдетте: горизонталь компонентке (1 км-ге шаққанда м/с), вертикаль компонентке (30 м биіктікке шаққанда м/с) бөлінеді. Горизонталь ығысу көбіне атмосфералық фронттар аймағында күшті болады, ал вертикаль ығысу — Жер бетіне жақын қабатта. Дегенмен, екеуі де жоғары қабаттарда, әсіресе Jet stream және фронтальды аймақтарда айтарлықтай болуы мүмкін. [[Негізгі белгілері мен түрлері: Тік бағыт — биіктік өзгерген сайын жел күші мен бағытының өзгеруі. Көлденең бағыт — бір қашықтықтағы ауа ағынының жылдам жылдамдықпен басқа бағытқа бұрылуы. Қауіптілігі — ұшақтардың ұшуы мен қонуы кезінде үлкен кедергі келтіреді. Жел ығысуының ұмошу қауіпсіздігіне әсері туралы немесе метеорологиялық сипаттамасы туралы көбірек білгіңіз келе ме?]] == Жалпы сипаттамасы== '''Жел ығысуы''' — [[Метеорологиялық құбылыстар|микрометеорологиялық құбылыс]], яғни шағын кеңістікте байқалады. Бірақ ол мезомасштабты және синоптикалық процестермен тығыз байланысты. Ол жиі келесі құбылыстармен қатар жүреді: * найзағаймен байланысты шквал сызықтары, * микропорывтар (микробёрсттер), * атмосфералық фронттардың өтуі, * төменгі деңгейдегі ағындар, * күшті жергілікті жел аймақтары, * таулар, биік ғимараттар маңы, * теңіз жағалауларындағы бриз циркуляциясы, * жел электр станциялары маңы. == Атмосфералық процестердегі рөлі == Күшті жел ығысуы [[Тропиктік циклон|тропикалық циклондардың]] қалыптасуын қиындатады, бірақ экстратропикалық циклондардың дамуына ықпал етеді және найзағайлардың ұзақтығын арттырады. Еркін атмосферадағы жел ығысуының бір мысалы — фронтальды аймақтардағы термиялық жел, ол температураның үлкен горизонталь градиенттерімен байланысты және Jet stream қалыптасуына әсер етеді. Сонымен қатар, жел ығысуы дыбыс толқындарының таралу бағытын өзгерте алады<ref name="IP">{{кітап |сілтеме=http://www.tpub.com/weather3/6-15.htm |тақырыбы=Aerographer's Mate Second Class Training Manual |том=2 |бөлім=Low-level Wind Shear |баспа=Naval Education and Training Professional Development and Technology Center |сілтеме күні=2012-09-22 |тіл=en |автор=Naval Education And Training Command |archive-date=2012-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207064446/http://www.tpub.com/weather3/6-15.htm }}</ref>. == Ұшуға әсері == Жел ығысуы ұшақтардың ұшып көтерілуі мен қонуына айтарлықтай әсер етеді және басқару жоғалуы мүмкін болғандықтан авиацияда қауіпті факторлардың бірі болып саналады. [[Халықаралық азаматтық авиация ұйымы|Халықаралық Азаматтық Авиация Ұйымы]] ұсынымдары бойынша, жел ығысуының қарқындылығы (30 м биіктіктегі айырмашылық бойынша) былай бағаланады: * әлсіз — 0–2 м/с * орташа — 2–4 м/с * күшті — 4–6 м/с * өте күшті — 6 м/с жоғары Күшті және өте күшті жел ығысуы (әсіресе төмен бағытталған ауа ағындары болғанда) ұшақтардың ұшу және қону кезінде апаттарға әкелуі мүмкін. Мысал ретінде 1980 жылы Алматы қаласының маңында болған [[Ту-154 ұшағының апатын]] келтіруге болады. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} a4t4nfy6looz090080brfvgqkszf83p 3633940 3633929 2026-07-24T05:30:51Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Бақтыгүл|Бақтыгүл]] ([[User talk:Бақтыгүл|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3567362 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2026}} {{Жедел жойылсын|Автор дұрыстасын не жойылсын}} '''Жел ығысуы''' ([[Ағылшын тілі|ағылш]]. Wind Shear) — атмосфераның салыстырмалы түрде шағын аймағында жел жылдамдығының немесе бағытының күрт өзгеруімен сипатталатын құбылыс. Жел ығысуы әдетте: горизонталь компонентке (1 км-ге шаққанда м/с), вертикаль компонентке (30 м биіктікке шаққанда м/с) бөлінеді. Горизонталь ығысу көбіне атмосфералық фронттар аймағында күшті болады, ал вертикаль ығысу — Жер бетіне жақын қабатта. Дегенмен, екеуі де жоғары қабаттарда, әсіресе Jet stream және фронтальды аймақтарда айтарлықтай болуы мүмкін. == Жалпы сипаттамасы== '''Жел ығысуы''' — [[Метеорологиялық құбылыстар|микрометеорологиялық құбылыс]], яғни шағын кеңістікте байқалады. Бірақ ол мезомасштабты және синоптикалық процестермен тығыз байланысты. Ол жиі келесі құбылыстармен қатар жүреді: * найзағаймен байланысты шквал сызықтары, * микропорывтар (микробёрсттер), * атмосфералық фронттардың өтуі, * төменгі деңгейдегі ағындар, * күшті жергілікті жел аймақтары, * таулар, биік ғимараттар маңы, * теңіз жағалауларындағы бриз циркуляциясы, * жел электр станциялары маңы. == Атмосфералық процестердегі рөлі == Күшті жел ығысуы [[Тропиктік циклон|тропикалық циклондардың]] қалыптасуын қиындатады, бірақ экстратропикалық циклондардың дамуына ықпал етеді және найзағайлардың ұзақтығын арттырады. Еркін атмосферадағы жел ығысуының бір мысалы — фронтальды аймақтардағы термиялық жел, ол температураның үлкен горизонталь градиенттерімен байланысты және Jet stream қалыптасуына әсер етеді. Сонымен қатар, жел ығысуы дыбыс толқындарының таралу бағытын өзгерте алады<ref name="IP">{{кітап |сілтеме=http://www.tpub.com/weather3/6-15.htm |тақырыбы=Aerographer's Mate Second Class Training Manual |том=2 |бөлім=Low-level Wind Shear |баспа=Naval Education and Training Professional Development and Technology Center |сілтеме күні=2012-09-22 |тіл=en |автор=Naval Education And Training Command |archive-date=2012-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207064446/http://www.tpub.com/weather3/6-15.htm }}</ref>. == Ұшуға әсері == Жел ығысуы ұшақтардың ұшып көтерілуі мен қонуына айтарлықтай әсер етеді және басқару жоғалуы мүмкін болғандықтан авиацияда қауіпті факторлардың бірі болып саналады. [[Халықаралық азаматтық авиация ұйымы|Халықаралық Азаматтық Авиация Ұйымы]] ұсынымдары бойынша, жел ығысуының қарқындылығы (30 м биіктіктегі айырмашылық бойынша) былай бағаланады: * әлсіз — 0–2 м/с * орташа — 2–4 м/с * күшті — 4–6 м/с * өте күшті — 6 м/с жоғары Күшті және өте күшті жел ығысуы (әсіресе төмен бағытталған ауа ағындары болғанда) ұшақтардың ұшу және қону кезінде апаттарға әкелуі мүмкін. Мысал ретінде 1980 жылы Алматы қаласының маңында болған [[Ту-154 ұшағының апатын]] келтіруге болады. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} l9fnrpprrhhn2yuf86ltdzb6q4xqoeu 0 778723 3633732 3602097 2026-07-23T14:58:11Z Sagzhan 29953 /* Тізім */ 3633732 wikitext text/x-wiki {{AFI 100 Years... series}} [[Америка кино институты]]ның нұсқасы бойынша '''үздік 100 америкалық фильм'''нің тізімі алғаш рет 1998 жылы жасалып, кейін 2007 жылы жаңартылды. Тізім 400 үміткердің арасынан іріктелді. Оны таңдауға киноиндустрияның 1500-ден астам өкілі (режиссерлер, сценаристер, актерлер, операторлар және т.б.), сондай-ақ кино тарихшылары мен киносыншылар қатысты. 1998 және 2007 жылғы нұсқалардың екеуінде де [[Орсон Уэллс]]тің «[[Азамат Кейн]]» туындысы ең үздік фильм деп танылып, рейтингтің көшін бастады. == Критерийлері == Фильмдер келесі критерийлер бойынша бағаланды<ref>{{Cite web|url=https://www.filmsite.org/afi100films.html|title=100 Greatest American Movies by AFI - Film Series|website=www.filmsite.org}}</ref>: * '''Толықметражды фильм:''' Көркем фильм форматындағы, ұзақтығы кемінде 60 минут болатын туындылар. * '''Америкалық фильм:''' Фильм ағылшын тілінде түсіріліп, негізгі қаржыландыру немесе өндірістік жұмыстары АҚШ-қа тиесілі болуы тиіс. (Кейбір туындылар, атап айтқанда, «[[Үшінші адам]]», «[[2001: Ғарыш одиссеясы]]» және «[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]» — [[Ұлыбритания]]да жасалған, бірақ америкалық студиялар тарапынан қаржыландырылып, таратылған. «[[Сақиналар әміршісі (кинотрилогия)|Сақиналар әміршісі]]» [[Жаңа Зеландия]]да түсірілгенімен, америкалық инвестиция есебінен жасалған). * '''Сыншылардың мойындауы:''' Баспасөз беттерінде ресми түрде жоғары бағалануы. * '''Негізгі марапаттардың иегері:''' Киноқоғамдастық ұйымдары мен ірі кинофестивальдердің бәсекелі марапаттарына ие болуы. * '''Уақыт сынынан өткен танымалдылық:''' Инфляцияны есепке алғандағы кассалық түсімдер, телетрансляциялар және бейнебасылымдардың сатылымы мен жалға алу көрсеткіштері. * '''Тарихи маңыздылығы:''' Техникалық жаңашылдық, тың баяндау тәсілдері немесе басқа да іргелі жетістіктері арқылы кино өнерінің тарихында із қалдыруы. * '''Мәдени ықпалы:''' Фильмнің стиль мен мазмұн тұрғысынан америкалық қоғамға тигізген әсері. == Тізім == {| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="1" cellspacing="0" style="font-size: 85%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse; text-align: middle;" |- ! style="background:#B0C4DE"|№ ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|1998 жылғы тізім ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|Режиссері ! style="background:#B0C4DE"|Жыл ! style="background:#B0C4DE"|2007 ж қарай<br>позицияның өзгеруі ! style="background:#B0C4DE" class="unsortable"| ! style="background:#B0C4DE"|1998 ж бері<br>позицияның өзгеруі ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|2007 жылғы тізім ! style="background:#B0C4DE; width:20%;"|Режиссері ! style="background:#B0C4DE"|Жыл |- | 1 | ''[[Азамат Кейн]]'' | [[Орсон Уэллс]] | [[1941 жыл|1941]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Азамат Кейн]]'' | [[Орсон Уэллс]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 2 | ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1972 жыл|1972]] |- | 3 | ''[[Өкіл әке (фильм)|Өкіл әке]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1972 жыл|1972]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">1</font> | ''[[Касабланка (фильм)|Касабланка]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] |- | 4 | ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center" |{{increase}} <font color="green">20</font> | ''[[Құтырған бұқа]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1980 жыл|1980]] |- | 5 | ''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center" | {{increase}} <font color="green">5</font> | ''[[Жаңбыр астында ән салу]]'' | [[Стэнли Донен]] және [[Джин Келли]] | [[1952 жыл|1952]] |- | 6 | ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center" | {{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center" | {{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 7 | ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'' | [[Майк Николс]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">10</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1962 жыл|1962]] |- | 8 | ''[[Портта]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1954 жыл|1954]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">11</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Шиндлердің тізімі]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1993 жыл|1993]] |- | 9 | ''[[Шиндлердің тізімі]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1993 жыл|1993]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">52</font> | ''[[Вертиго (фильм)|Вертиго]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1958 жыл|1958]] |- | 10 | ''[[Жаңбыр астында ән салу]]'' | [[Стэнли Донен]] және [[Джин Келли]] | [[1952 жыл|1952]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">5</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]]'' | [[Виктор Флеминг]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 11 | ''[[Бұл ғажайып өмір]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1946 жыл|1946]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">65</font> | ''[[Үлкен қаланың оттары]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1931 жыл|1931]] |- | 12 | ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1950 жыл|1950]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">84</font> | ''[[Іздеушілер (фильм)|Іздеушілер]]'' | [[Джон Форд]] | [[1956 жыл|1956]] |- | 13 | ''[[Квай өзеніндегі көпір]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1957 жыл|1957]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1977 жыл|1977]] |- | 14 | ''[[Джазда тек қана қыздар]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | ''[[Психо]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 15 | ''[[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | ''[[2001: Ғарыш одиссеясы]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1968 жыл|1968]] |- | 16 | ''[[Барлығы Ева туралы]]'' | [[Джозеф Лео Манкевич]] | [[1950 жыл|1950]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">12</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Сансет бульвары (фильм)|Сансет бульвары]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1950 жыл|1950]] |- | 17 | ''[[Африкалық патшайым (фильм)|Африкалық патшайым]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">48</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | ''[[Түлек (фильм)|Түлек]]'' | [[Майк Николс]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 18 | ''[[Психо]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1960 жыл|1960]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Генерал (фильм, 1926)|Генерал]]'' | [[Клайд Бракмэн]] және [[Бастер Китон]] | [[1926 жыл|1926]] |- | 19 | ''[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]'' | [[Роман Полански]] | [[1974 жыл|1974]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">11</font> | ''[[Портта]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1954 жыл|1954]] |- | 20 | ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' | [[Милош Форман]] | [[1975 жыл|1975]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | ''[[Бұл ғажайып өмір]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1946 жыл|1946]] |- | 21 | ''[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]]'' | [[Джон Форд]] | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Қытай кварталы (фильм)|Қытай кварталы]]'' | [[Роман Полански]] | [[1974 жыл|1974]] |- | 22 | ''[[2001: Ғарыш одиссеясы]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1968 жыл|1968]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Джазда тек қана қыздар]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1959 жыл|1959]] |- | 23 | ''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1941 жыл|1941]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы]]'' | [[Джон Форд]] | [[1940 жыл|1940]] |- | 24 | ''[[Құтырған бұқа]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1980 жыл|1980]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">20</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 25 | ''[[Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1982 жыл|1982]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]'' | [[Роберт Маллиган]] | [[1962 жыл|1962]] |- | 26 | ''[[Доктор Стрейнджлав]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1964 жыл|1964]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1939 жыл|1939]] |- | 27 | ''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]'' | [[Артур Пенн]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">6</font> | ''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1952 жыл|1952]] |- | 28 | ''[[Бүгінгі күннің ақыретзаманы]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1979 жыл|1979]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">12</font> | ''[[Барлығы Ева туралы]]'' | [[Джозеф Лео Манкевич]] | [[1950 жыл|1950]] |- | 29 | ''[[Мистер Смит Вашингтонға барады]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Қос сақтандыру]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1944 жыл|1944]] |- | 30 | ''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1948 жыл|1948]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Бүгінгі күннің ақыретзаманы]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1979 жыл|1979]] |- |- | 31 | ''[[Энни Холл]]'' | [[Вуди Аллен]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">4</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Мальта сұңқары (фильм, 1941)|Мальта сұңқары]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 32 | ''[[Өкіл әке 2]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1974 жыл|1974]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Өкіл әке 2]]'' | [[Фрэнсис Форд Коппола]] | [[1974 жыл|1974]] |- | 33 | ''[[Тал түс (фильм)|Тал түс]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1952 жыл|1952]] | align="center" |{{increase}} <font color="green">6</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">13</font> | ''[[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]]'' | [[Милош Форман]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 34 | ''[[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]]'' | [[Роберт Маллиган]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center" |{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center" |{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]'' | [[Дэвид Хэнд]] | [[1937 жыл|1937]] |- | 35 | ''[[Бір түнде болған оқиға]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1934 жыл|1934]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">11</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">4</font> | ''[[Энни Холл]]'' | [[Вуди Аллен]] | [[1977 жыл|1977]] |- | 36 | ''[[Түнгі ковбой]]'' | [[Джон Шлезингер]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center" |{{decrease}} <font color="red">7</font> | | align="center" |{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Квай өзеніндегі көпір]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1957 жыл|1957]] |- | 37 | ''[[Өміріміздің үздік жылдары]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1946 жыл|1946]] | align="center" | {{steady}} | | align="center" | {{steady}} | ''[[Өміріміздің үздік жылдары]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1946 жыл|1946]] |- | 38 | ''[[Қос сақтандыру]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1944 жыл|1944]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Сьерра-Мадре қазынасы (фильм)|Сьерра-Мадре қазынасы]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1948 жыл|1948]] |- | 39 | ''[[Доктор Живаго (фильм, 1965)|Доктор Живаго]]'' | [[Дэвид Лин]] | [[1965 жыл|1965]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">13</font> | ''[[Доктор Стрейнджлав]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1964 жыл|1964]] |- | 40 | ''[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]'' | [[Роберт Уайз]] | [[1965 жыл|1965]] |- | 41 | ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'' | [[Джером Роббинс]] және [[Роберт Уайз]] | [[1961 жыл|1961]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]'' | [[Мериан Купер]] және [[Эрнест Шодсак]] | [[1933 жыл|1933]] |- | 42 | ''[[Аулаға қараған терезе]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1954 жыл|1954]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | ''[[Бонни мен Клайд (фильм)|Бонни мен Клайд]]'' | [[Артур Пенн]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 43 | ''[[Кинг Конг (фильм, 1933)|Кинг Конг]]'' | [[Мериан Купер]] және [[Эрнест Шодсак]] | [[1933 жыл|1933]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | ''[[Түнгі ковбой]]'' | [[Джон Шлезингер]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 44 | ''[[Ұлттың тууы]]'' | [[Дэвид Уорк Гриффит]] | [[1915 жыл|1915]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | ''[[Филадельфия хикаясы]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1940 жыл|1940]] |- | 45 | ''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">24</font> | ''[[Шейн (фильм)|Шейн]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1953 жыл|1953]] |- | 46 | ''[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1971 жыл|1971]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">24</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">11</font> | ''[[Бір түнде болған оқиға]]'' | [[Фрэнк Капра]] | [[1934 жыл|1934]] |- | 47 | ''[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">2</font> | ''[[Құштарлық трамвайы (фильм, 1951)|Құштарлық трамвайы]]'' | [[Элиа Казан]] | [[1951 жыл|1951]] |- | 48 | ''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1975 жыл|1975]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | ''[[Аулаға қараған терезе]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1954 жыл|1954]] |- | 49 | ''[[Ақшақар және жеті ергежейлі (мультфильм, 1937)|Ақшақар және жеті ергежейлі]]'' | [[Дэвид Хэнд]] | [[1937 жыл|1937]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Төзімсіздік (фильм)|Төзімсіздік]]'' | [[Дэвид Уорк Гриффит]] | [[1916 жыл|1916]] |- | 50 | ''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' | [[Джордж Рой Хилл]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы]]'' | [[Питер Джексон]] | [[2001 жыл|2001]] |- | 51 | ''[[Филадельфия хикаясы]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">7</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">10</font> | ''[[Вестсайд хикаясы (фильм, 1961)|Вестсайд хикаясы]]'' | [[Джером Роббинс]] және [[Роберт Уайз]] | [[1961 жыл|1961]] |- | 52 | ''[[Осыдан кейін мәңгілікке (фильм)|Осыдан кейін мәңгілікке]]'' | [[Фред Циннеман]] | [[1953 жыл|1953]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | ''[[Такси жүргізушісі (фильм, 1976)|Такси жүргізушісі]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 53 | ''[[Амадей (фильм)|Амадей]]'' | [[Милош Форман]] | [[1984 жыл|1984]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">26</font> | ''[[Бұғы аңшысы]]'' | [[Майкл Чимино]] | [[1978 жыл|1978]] |- | 54 | ''[[Батыс майданда өзгеріс жоқ (фильм, 1930)|Батыс майданда өзгеріс жоқ]]'' | [[Льюис Майлстоун]] | [[1930 жыл|1930]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[МЭШ (фильм)|МЭШ]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1970 жыл|1970]] |- | 55 | ''[[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]]'' | [[Роберт Уайз]] | [[1965 жыл|1965]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">15</font> | ''[[Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1959 жыл|1959]] |- | 56 | ''[[МЭШ (фильм)|МЭШ]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1970 жыл|1970]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">8</font> | ''[[Жақтар (фильм)|Жақтар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 57 | ''[[Үшінші адам]]'' | [[Кэрол Рид]] | [[1949 жыл|1949]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">21</font> | ''[[Рокки]]'' | [[Джон Эвилдсен]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 58 | ''[[Фантазия (мультфильм)|Фантазия]]'' | Сэмюель Армстронг және т.б. | [[1940 жыл|1940]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">16</font> | ''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1925 жыл|1925]] |- | 59 | ''[[Себепсіз бүлікші]]'' | [[Николас Рэй]] | [[1955 жыл|1955]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Нэшвилл (фильм)|Нэшвилл]]'' | [[Роберт Олтмен]] | [[1975 жыл|1975]] |- | 60 | ''[[Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1981 жыл|1981]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">25</font> | ''[[Үйрек сорпасы (фильм)|Үйрек сорпасы]]'' | [[Лео Маккэри]] | [[1933 жыл|1933]] |- | 61 | ''[[Вертиго (фильм)|Вертиго]]'' | [[Альфред Хичкок]] | [[1958 жыл|1958]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">52</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Салливанның саяхаты]]'' | [[Престон Стёрджес]] | [[1941 жыл|1941]] |- | 62 | ''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' | [[Сидни Поллак]] | [[1982 жыл|1982]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | ''[[Америкалық граффити]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1973 жыл|1973]] |- | 63 | ''[[Дилижанс (фильм)|Дилижанс]]'' | [[Джон Форд]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Кабаре (фильм)|Кабаре]]'' | [[Боб Фосс]] | [[1972 жыл|1972]] |- | 64 | ''[[Үшінші дәрежелі жақын байланыстар]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1977 жыл|1977]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Тележелі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 65 | ''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' | [[Джонатан Демми]] | [[1991 жыл|1991]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">48</font> | ''[[Африкалық патшайым (фильм)|Африкалық патшайым]]'' | [[Джон Хьюстон]] | [[1951 жыл|1951]] |- | 66 | ''[[Тележелі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">6</font> | ''[[Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1981 жыл|1981]] |- | 67 | ''[[Маньчжуриялық кандидат (фильм, 1962)|Маньчжуриялық кандидат]]'' | [[Джон Франкенхаймер]] | [[1962 жыл|1962]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Вирджиния Вулфтан кім қорқады? (фильм)|Вирджиния Вулфтан кім қорқады?]]'' | [[Майк Николс]] | [[1966 жыл|1966]] |- | 68 | ''[[Париждегі америкалық (фильм)|Париждегі америкалық]]'' | [[Винсент Миннелли]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">30</font> | ''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' | [[Клинт Иствуд]] | [[1992 жыл|1992]] |- | 69 | ''[[Шейн (фильм)|Шейн]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1953 жыл|1953]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">24</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">7</font> | ''[[Тутси (фильм)|Тутси]]'' | [[Сидни Поллак]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 70 | ''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' | [[Уильям Фридкин]] | [[1971 жыл|1971]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">24</font> | ''[[Бұрандалы апельсин (фильм)|Бұрандалы апельсин]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 71 | ''[[Форрест Гамп]]'' | [[Роберт Земекис]] | [[1994 жыл|1994]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]]'' | [[Стивен Спилберг]] | [[1998 жыл|1998]] |- | 72 | ''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1959 жыл|1959]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">28</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Шоушенктегі ақталу]]'' | [[Фрэнк Дарабонт]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 73 | ''[[Найзағайлы асу (фильм, 1939)|Найзағайлы асу]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1939 жыл|1939]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид]]'' | [[Джордж Рой Хилл]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 74 | ''[[Алтын безгегі (фильм)|Алтын безгегі]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1925 жыл|1925]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">16</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">9</font> | ''[[Қозылар үнсіздігі (фильм)|Қозылар үнсіздігі]]'' | [[Джонатан Демми]] | [[1991 жыл|1991]] |- | 75 | ''[[Қасқырлармен билеу]]'' | [[Кевин Костнер]] | [[1990 жыл|1990]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Оңтүстіктің аптап түнінде (фильм)|Оңтүстіктің аптап түнінде]]'' | [[Норман Джуисон]] | [[1967 жыл|1967]] |- | 76 | ''[[Үлкен қаланың оттары]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1931 жыл|1931]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">65</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">5</font> | ''[[Форрест Гамп]]'' | [[Роберт Земекис]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 77 | ''[[Америкалық граффити]]'' | [[Джордж Лукас]] | [[1973 жыл|1973]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">15</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Президенттің бүкіл жасағы]]'' | [[Алан Пакула]] | [[1976 жыл|1976]] |- | 78 | ''[[Рокки]]'' | [[Джон Эвилдсен]] | [[1976 жыл|1976]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">21</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | ''[[Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1936 жыл|1936]] |- | 79 | ''[[Бұғы аңшысы]]'' | [[Майкл Чимино]] | [[1978 жыл|1978]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">26</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Жабайы топ (фильм)|Жабайы топ]]'' | [[Сэм Пекинпа]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 80 | ''[[Жабайы топ (фильм)|Жабайы топ]]'' | [[Сэм Пекинпа]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">13</font> | ''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 81 | ''[[Жаңа заман (фильм)|Жаңа заман]]'' | [[Чарли Чаплин]] | [[1936 жыл|1936]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">3</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Спартак (фильм, 1960)|Спартак]]'' | [[Стэнли Кубрик]] | [[1960 жыл|1960]] |- | 82 | ''[[Алып (фильм)|Алып]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1956 жыл|1956]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Күннің шығуы (фильм)|Күннің шығуы]]'' | [[Фридрих Вильгельм Мурнау]] | [[1927 жыл|1927]] |- | 83 | ''[[Взвод (фильм)|Взвод]]'' | [[Оливер Стоун]] | [[1986 жыл|1986]] | align="center"|{{decrease}} <font color="red">3</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Титаник (фильм, 1997)|Титаник]]'' | [[Джеймс Кэмерон]] | [[1997 жыл|1997]] |- | 84 | ''[[Фарго (фильм)|Фарго]]'' | [[Ағайынды Коэн]] | [[1996 жыл|1996]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | ''[[Жеңіл шабандоз]]'' | [[Дэннис Хоппер]] | [[1969 жыл|1969]] |- | 85 | ''[[Үйрек сорпасы (фильм)|Үйрек сорпасы]]'' | [[Лео Маккэри]] | [[1933 жыл|1933]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">25</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Операдағы кеш]]'' | [[Сэм Вуд]] | [[1935 жыл|1935]] |- | 86 | ''[[Баунтидегі бүлік (фильм, 1935)|Баунтидегі бүлік]]'' | [[Фрэнк Ллойд]] | [[1935 жыл|1935]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">3</font> | ''[[Взвод (фильм)|Взвод]]'' | [[Оливер Стоун]] | [[1986 жыл|1986]] |- | 87 | ''[[Франкенштейн (фильм, 1931)|Франкенштейн]]'' | [[Джеймс Уэйл]] | [[1931 жыл|1931]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]]'' | [[Сидни Люмет]] | [[1957 жыл|1957]] |- | 88 | ''[[Жеңіл шабандоз]]'' | [[Дэннис Хоппер]] | [[1969 жыл|1969]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">4</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | ''[[Сәбиді тәрбиелеу]]'' | [[Говард Хоукс]] | [[1938 жыл|1938]] |- | 89 | ''[[Паттон (фильм)|Паттон]]'' | [[Франклин Шеффнер]] | [[1970 жыл|1970]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Алтыншы сезім (фильм, 1999)|Алтыншы сезім]]'' | [[М. Найт Шьямалан]] | [[1999 жыл|1999]] |- | 90 | ''[[Джаз әншісі (фильм, 1927)|Джаз әншісі]]'' | [[Алан Кросланд]] | [[1927 жыл|1927]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Свинг уақыты (фильм)|Свинг уақыты]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1936 жыл|1936]] |- | 91 | ''[[Менің сұлу ледиім (фильм, 1964)|Менің сұлу ледиім]]'' | [[Джордж Кьюкор]] | [[1964 жыл|1964]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Софидің таңдауы (фильм)|Софидің таңдауы]]'' | [[Алан Пакула]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 92 | ''[[Күн астындағы орын (фильм)|Күн астындағы орын]]'' | [[Джордж Стивенс]] | [[1951 жыл|1951]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Жақсы жігіттер]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1990 жыл|1990]] |- | 93 | ''[[Пәтер (фильм, 1960)|Пәтер]]'' | [[Билли Уайлдер]] | [[1960 жыл|1960]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">13</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">23</font> | ''[[Француз байланысшысы (фильм)|Француз байланысшысы]]'' | [[Уильям Фридкин]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 94 | ''[[Жақсы жігіттер]]'' | [[Мартин Скорсезе]] | [[1990 жыл|1990]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | ''[[Қойыртпақ шығарма]]'' | [[Квентин Тарантино]] | [[1994 жыл|1994]] |- | 95 | ''[[Қойыртпақ шығарма]]'' | [[Квентин Тарантино]] | [[1994 жыл|1994]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">1</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Соңғы киносеанс]]'' | [[Питер Богданович]] | [[1971 жыл|1971]] |- | 96 | ''[[Іздеушілер (фильм)|Іздеушілер]]'' | [[Джон Форд]] | [[1956 жыл|1956]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">84</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Дұрыс жаса! (фильм)|Дұрыс жаса!]]'' | [[Спайк Ли]] | [[1989 жыл|1989]] |- | 97 | ''[[Сәбиді тәрбиелеу]]'' | [[Говард Хоукс]] | [[1938 жыл|1938]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">9</font> | | align="center"|Жаңа | ''[[Ұстараның жүзімен жүгіруші]]'' | [[Ридли Скотт]] | [[1982 жыл|1982]] |- | 98 | ''[[Кешірілмеген (фильм, 1992)|Кешірілмеген]]'' | [[Клинт Иствуд]] | [[1992 жыл|1992]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">30</font> | | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | ''[[Янки Дудл Денди]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] |- | 99 | ''[[Түскі асқа кім келетінін тап?]]'' | [[Стэнли Крамер]] | [[1967 жыл|1967]] | align="center"|Шығып қалды | | align="center"|Жаңа | ''[[Ойыншықтар хикаясы]]'' | [[Джон Лассетер]] | [[1995 жыл|1995]] |- | 100 | ''[[Янки Дудл Денди]]'' | [[Майкл Кёртис]] | [[1942 жыл|1942]] | align="center"|{{increase}} <font color="green">2</font> | | align="center"|{{decrease}} <font color="red">28</font> | ''[[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]]'' | [[Уильям Уайлер]] | [[1959 жыл|1959]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.afi.com/100years/movies.aspx Ресми сайт] (1998) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/100years/movies10.aspx Ресми сайт] (2007) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/movies400.pdf Номинанттар тізімі (400)] (1998) {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/Movies_ballot_06.pdf Номинанттар тізімі (400)] (2007) {{ref-en}} [[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]] [[Санат:Фильмдер тізімі]] [[Санат:AFI 100 жыл]] 4j44dq54p1pu1w0hffsoiteuj20uj94 0 778816 3633731 3591632 2026-07-23T14:56:24Z Sagzhan 29953 /* Тізім */ 3633731 wikitext text/x-wiki {{AFI 100 Years... series}} «'''AFI 100 жыл...'''» топтамасының бір бөлігі болып табылатын '''«AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік шабыттандыратын фильм»''' тізімі — [[Америка кино институты]] анықтаған ең әсерлі әрі рух беретін америкалық туындылардың жиынтығы. Тізім 2006 жылы 14 маусымда [[CBS]] арнасындағы үш сағаттық арнайы бағдарламада жарияланды.<ref name="AFI">{{cite web |title=AFI's 100 Most Inspiring Films of All Time |url=https://www.afi.com/afis-100-years-100-cheers/ |access-date=12 December 2023 |website=American Film Institute}}</ref> == Тізім == {| class="wikitable sortable" style="font-size:1.00em; line-height:1.5em;" ! № ! Фильм атауы ! Режиссері ! Жылы |- | 1 || [[Бұл ғажайып өмір]] || [[Фрэнк Капра]] || [[1946 жыл|1946]] |- | 2 || [[Құйқылжықты өлтіру (фильм)|Құйқылжықты өлтіру]] || [[Роберт Маллиган]] || [[1962 жыл|1962]] |- | 3 || [[Шиндлердің тізімі]] || [[Стивен Спилберг]] || [[1993 жыл|1993]] |- | 4 || [[Рокки]] || [[Джон Г. Эвилдсен]] || [[1976 жыл|1976]] |- | 5 || {{iw|Мистер Смит Вашингтонға барады|Мистер Смит Вашингтонға барады|en|Mr. Smith Goes to Washington}} || [[Фрэнк Капра]] || [[1939 жыл|1939]] |- | 6 || {{iw|Жатпланеталық (фильм)|Жатпланеталық|en|E.T. the Extra-Terrestrial}} || [[Стивен Спилберг]] || [[1982 жыл|1982]] |- | 7 || {{iw|Ыза шоғы (фильм)|Ыза шоғы|en|The Grapes of Wrath (film)}} || [[Джон Форд]] || [[1940 жыл|1940]] |- | 8 || {{iw|Үзіліс (фильм, 1979)|Үзіліс|en|Breaking Away}} || [[Питер Йетс]] || [[1979 жыл|1979]] |- | 9 || {{iw|34-ші көшедегі ғажайып (фильм, 1947)|34-ші көшедегі ғажайып|en|Miracle on 34th Street}} || [[Джордж Ситон]] || [[1947 жыл|1947]] |- | 10 || [[Қатардағы жауынгер Райанды құтқару]] || [[Стивен Спилберг]] || [[1998 жыл|1998]] |- | 11 || [[Өміріміздің үздік жылдары]] || [[Уильям Уайлер]] || [[1946 жыл|1946]] |- | 12 || [[Аполлон 13 (фильм)|Аполлон 13]] || [[Рон Ховард]] || [[1995 жыл|1995]] |- | 13 || {{iw|Хузиерлер (фильм)|Хузиерлер|en|Hoosiers (film)}} || [[Дэвид Анспо]] || [[1986 жыл|1986]] |- | 14 || {{iw|Квай өзеніндегі көпір|Квай өзеніндегі көпір|en|The Bridge on the River Kwai}} || [[Дэвид Лин]] || [[1957 жыл|1957]] |- | 15 || {{iw|Ғажайып жасаушы (фильм, 1962)|Ғажайып жасаушы|en|The Miracle Worker (1962 film)}} || [[Артур Пенн]] || [[1962 жыл|1962]] |- | 16 || {{iw|Норма Рэй|Норма Рэй|en|Norma Rae}} || [[Мартин Ритт]] || [[1979 жыл|1979]] |- | 17 || [[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] || [[Милош Форман]] || [[1975 жыл|1975]] |- | 18 || {{iw|Анна Франк күнделігі (фильм, 1959)|Анна Франк күнделігі|en|The Diary of Anne Frank (1959 film)}} || [[Джордж Стивенс]] || [[1959 жыл|1959]] |- | 19 || {{iw|Нағыз жігіттер (фильм)|Нағыз жігіттер|en|The Right Stuff (film)}} || [[Филип Кауфман]] || [[1983 жыл|1983]] |- | 20 || {{iw|Филадельфия (фильм)|Филадельфия|en|Philadelphia (film)}} || [[Джонатан Демми]] || [[1993 жыл|1993]] |- | 21 || {{iw|Түн иірімінде (фильм)|Түн иірімінде|en|In the Heat of the Night (film)}} || [[Норман Джуисон]] || [[1967 жыл|1967]] |- | 22 || {{iw|Янкилердің мақтанышы|Янкилердің мақтанышы|en|The Pride of the Yankees}} || [[Сэм Вуд]] || [[1942 жыл|1942]] |- | 23 || [[Шоушенктегі ақталу]] || [[Фрэнк Дарабонт]] || [[1994 жыл|1994]] |- | 24 || {{iw|Ұлттық барқыт (фильм)|Ұлттық барқыт|en|National Velvet (film)}} || [[Кларенс Браун]] || [[1944 жыл|1944]] |- | 25 || {{iw|Салливанның саяхаты|Салливанның саяхаты|en|Sullivan's Travels}} || [[Престон Стерджес]] || [[1941 жыл|1941]] |- | 26 || [[Оз елінің сиқыршысы (фильм, 1939)|Оз елінің сиқыршысы]] || [[Виктор Флеминг]] || [[1939 жыл|1939]] |- | 27 || {{iw|Тал түс|Тал түс|en|High Noon}} || [[Фред Циннеман]] || [[1952 жыл|1952]] |- | 28 || {{iw|Арман алаңы|Арман алаңы|en|Field of Dreams}} || [[Фил Олден Робинсон]] || [[1989 жыл|1989]] |- | 29 || {{iw|Ганди (фильм)|Ганди|en|Gandhi (film)}} || [[Ричард Аттенборо]] || [[1982 жыл|1982]] |- | 30 || [[Арабиялық Лоуренс (фильм)|Арабиялық Лоуренс]] || [[Дэвид Лин]] || [[1962 жыл|1962]] |- | 31 || {{iw|Даңқ (фильм, 1989)|Даңқ|en|Glory (1989 film)}} || [[Эдвард Цвик]] || [[1989 жыл|1989]] |- | 32 || [[Касабланка (фильм)|Касабланка]] || [[Майкл Кертис]] || [[1942 жыл|1942]] |- | 33 || {{iw|Үлкен қаланың оттары|Үлкен қаланың оттары|en|City Lights}} || [[Чарли Чаплин]] || [[1931 жыл|1931]] |- | 34 || [[Президенттің бүкіл жасағы]] || [[Алан Дж. Пакула]] || [[1976 жыл|1976]] |- | 35 || {{iw|Кешкі асқа кім келетінін тап|Кешкі асқа кім келетінін тап|en|Guess Who's Coming to Dinner}} || [[Стэнли Крамер]] || [[1967 жыл|1967]] |- | 36 || {{iw|Портта (фильм)|Портта|en|On the Waterfront}} || [[Элиа Казан]] || [[1954 жыл|1954]] |- | 37 || [[Форрест Гамп]] || [[Роберт Земекис]] || [[1994 жыл|1994]] |- | 38 || [[Пиноккио (мультфильм, 1940)|Пиноккио]] || [[Бен Шарпстин]]<br>[[Гамильтон Ласк]] || [[1940 жыл|1940]] |- | 39 || [[Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт|Жұлдызды соғыстар]] || [[Джордж Лукас]] || [[1977 жыл|1977]] |- | 40 || {{iw|Миссис Минивер (фильм)|Миссис Минивер|en|Mrs. Miniver}} || [[Уильям Уайлер]] || [[1942 жыл|1942]] |- | 41 || [[Музыка дыбыстары (фильм)|Музыка дыбыстары]] || [[Роберт Уайз]] || [[1965 жыл|1965]] |- | 42 || [[12 ашулы кісі (фильм, 1957)|12 ашулы кісі]] || [[Сидни Люмет]] || [[1957 жыл|1957]] |- | 43 || [[Жел өтіндегі тағдырлар (фильм)|Жел өтіндегі тағдырлар]] || [[Виктор Флеминг]] || [[1939 жыл|1939]] |- | 44 || {{iw|Спартак (фильм)|Спартак|en|Spartacus (film)}} || [[Стэнли Кубрик]] || [[1960 жыл|1960]] |- | 45 || {{iw|Алтын көлде (фильм, 1981)|Алтын көлде|en|On Golden Pond (1981 film)}} || [[Марк Райделл]] || [[1981 жыл|1981]] |- | 46 || {{iw|Дала лалагүлдері (фильм, 1963)|Дала лалагүлдері|en|Lilies of the Field (1963 film)}} || [[Ральф Нельсон]] || [[1963 жыл|1963]] |- | 47 || [[2001: Ғарыш одиссеясы]] || [[Стэнли Кубрик]] || [[1968 жыл|1968]] |- | 48 || {{iw|Африкалық патшайым (фильм)|Африкалық патшайым|en|The African Queen (film)}} || [[Джон Хьюстон]] || [[1951 жыл|1951]] |- | 49 || {{iw|Джон Доуды жолықтырыңыз|Джон Доуды жолықтырыңыз|en|Meet John Doe}} || [[Фрэнк Капра]] || [[1941 жыл|1941]] |- | 50 || {{iw|Фаворит (фильм, 2003)|Фаворит|en|Seabiscuit (film)}} || [[Гэри Росс]] || [[2003 жыл|2003]] |- | 51 || {{iw|Күлгін түс (фильм, 1985)|Күлгін түс|en|The Color Purple (1985 film)}} || [[Стивен Спилберг]] || [[1985 жыл|1985]] |- | 52 || {{iw|Өлі ақындар қоғамы|Өлі ақындар қоғамы|en|Dead Poets Society}} || [[Питер Уир]] || [[1989 жыл|1989]] |- | 53 || {{iw|Шейн (фильм)|Шейн|en|Shane (film)}} || [[Джордж Стивенс]] || [[1953 жыл|1953]] |- | 54 || {{iw|Руди (фильм)|Руди|en|Rudy (film)}} || [[Дэвид Анспо]] || [[1993 жыл|1993]] |- | 55 || {{iw|Тізбектелгендер|Тізбектелгендер|en|The Defiant Ones}} || [[Стэнли Крамер]] || [[1958 жыл|1958]] |- | 56 || [[Бен-Гур (фильм, 1959)|Бен-Гур]] || [[Уильям Уайлер]] || [[1959 жыл|1959]] |- | 57 || {{iw|Сержант Йорк (фильм)|Сержант Йорк|en|Sergeant York (film)}} || [[Говард Хоукс]] || [[1941 жыл|1941]] |- | 58 || {{iw|Үшінші дәрежелі жақын байланыстар|Үшінші дәрежелі жақын байланыстар|en|Close Encounters of the Third Kind}} || [[Стивен Спилберг]] || [[1977 жыл|1977]] |- | 59 || {{iw|Қасқырлармен билеу|Қасқырлармен билеу|en|Dances with Wolves}} || [[Кевин Костнер]] || [[1990 жыл|1990]] |- | 60 || {{iw|Өлім алқабы (фильм)|Өлім алқабы|en|The Killing Fields (film)}} || [[Роланд Жоффе]] || [[1984 жыл|1984]] |- | 61 || {{iw|Саундер (фильм)|Саундер|en|Sounder (film)}} || [[Мартин Ритт]] || [[1972 жыл|1972]] |- | 62 || [[Ер жүрек]] || [[Мел Гибсон]] || [[1995 жыл|1995]] |- | 63 || {{iw|Жаңбыр адамы|Жаңбыр адамы|en|Rain Man}} || [[Барри Левинсон]] || [[1988 жыл|1988]] |- | 64 || {{iw|Қара тұлпар (фильм)|Қара тұлпар|en|The Black Stallion (film)}} || [[Кэрролл Бэллард]] || [[1979 жыл|1979]] |- | 65 || {{iw|Күн астындағы мейіз (фильм, 1961)|Күн астындағы мейіз|en|A Raisin in the Sun (1961 film)}} || [[Дэниэл Петри]] || [[1961 жыл|1961]] |- | 66 || {{iw|Силквуд|Силквуд|en|Silkwood}} || [[Майк Николс]] || [[1983 жыл|1983]] |- | 67 || {{iw|Жер тоқтаған күн (фильм, 1951)|Жер тоқтаған күн|en|The Day the Earth Stood Still}} || [[Роберт Уайз]] || [[1951 жыл|1951]] |- | 68 || {{iw|Офицер және джентльмен|Офицер және джентльмен|en|An Officer and a Gentleman}} || [[Тэйлор Хэкфорд]] || [[1982 жыл|1982]] |- | 69 || {{iw|Сент-Луис рухы (фильм)|Сент-Луис рухы|en|The Spirit of St. Louis (film)}} || [[Билли Уайлдер]] || [[1957 жыл|1957]] |- | 70 || {{iw|Кеншінің қызы (фильм)|Кеншінің қызы|en|Coal Miner's Daughter (film)}} || [[Майкл Эптед]] || [[1980 жыл|1980]] |- | 71 || {{iw|Салқанқанды Люк|Салқанқанды Люк|en|Cool Hand Luke}} || [[Стюарт Розенберг]] || [[1967 жыл|1967]] |- | 72 || {{iw|Қараңғы жеңіс|Қараңғы жеңіс|en|Dark Victory}} || [[Эдмунд Гулдинг]] || [[1939 жыл|1939]] |- | 73 || {{iw|Эрин Брокович (фильм)|Эрин Брокович|en|Erin Brockovich (film)}} || [[Стивен Содерберг]] || [[2000 жыл|2000]] |- | 74 || {{iw|Ганга Дин (фильм)|Ганга Дин|en|Gunga Din (film)}} || [[Джордж Стивенс]] || [[1939 жыл|1939]] |- | 75 || {{iw|Үкім (фильм, 1982)|Үкім|en|The Verdict}} || [[Сидни Люмет]] || [[1982 жыл|1982]] |- | 76 || {{iw|Алькатрастағы құсшы (фильм)|Алькатрастағы құсшы|en|Birdman of Alcatraz (film)}} || [[Джон Франкенхаймер]] || [[1962 жыл|1962]] |- | 77 || {{iw|Мисс Дэйзидің жүргізушісі|Мисс Дэйзидің жүргізушісі|en|Driving Miss Daisy}} || [[Брюс Бересфорд]] || [[1989 жыл|1989]] |- | 78 || {{iw|Тельма мен Луиза|Тельма мен Луиза|en|Thelma & Louise}} || [[Ридли Скотт]] || [[1991 жыл|1991]] |- | 79 || {{iw|Он өсиет (фильм, 1956)|Он өсиет|en|The Ten Commandments (1956 film)}} || [[Сесил Б. Демилль]] || [[1956 жыл|1956]] |- | 80 || {{iw|Бэйб (фильм)|Бэйб|en|Babe (film)}} || [[Крис Нунан]] || [[1995 жыл|1995]] |- | 81 || {{iw|Ұлдар қалашығы (фильм)|Ұлдар қалашығы|en|Boys Town (film)}} || [[Норман Таурог]] || [[1938 жыл|1938]] |- | 82 || {{iw|Шатырдағы скрипкашы (фильм)|Шатырдағы скрипкашы|en|Fiddler on the Roof (film)}} || [[Норман Джуисон]] || [[1971 жыл|1971]] |- | 83 || {{iw|Мистер Дидс қалаға барады|Мистер Дидс қалаға барады|en|Mr. Deeds Goes to Town}} || [[Фрэнк Капра]] || [[1936 жыл|1936]] |- | 84 || {{iw|Серпико|Серпико|en|Serpico}} || [[Сидни Люмет]] || [[1973 жыл|1973]] |- | 85 || {{iw|Махаббаттың бұған не қатысы бар? (фильм)|Махаббаттың бұған не қатысы бар?|en|What's Love Got to Do with It (1993 film)}} || [[Брайан Гибсон]] || [[1993 жыл|1993]] |- | 86 || {{iw|Төтеп бер және орында|Төтеп бер және орында|en|Stand and Deliver}} || [[Рамон Менендес]] || [[1988 жыл|1988]] |- | 87 || {{iw|Іскер қыз (фильм)|Іскер қыз|en|Working Girl}} || [[Майк Николс]] || [[1988 жыл|1988]] |- | 88 || {{iw|Янки Дудл Денди|Янки Дудл Денди|en|Yankee Doodle Dandy}} || [[Майкл Кертис]] || [[1942 жыл|1942]] |- | 89 || {{iw|Гарольд пен Мод|Гарольд пен Мод|en|Harold and Maude}} || [[Хэл Эшби]] || [[1971 жыл|1971]] |- | 90 || {{iw|Руанда қонақ үйі|Руанда қонақ үйі|en|Hotel Rwanda}} || [[Терри Джордж]] || [[2004 жыл|2004]] |- | 91 || {{iw|Қағаз соңынан қуу (фильм)|Қағаз соңынан қуу|en|The Paper Chase (film)}} || [[Джеймс Бриджес]] || [[1973 жыл|1973]] |- | 92 || {{iw|Даңқ (фильм, 1980)|Даңқ|en|Fame (1980 film)}} || [[Алан Паркер]] || [[1980 жыл|1980]] |- | 93 || {{iw|Сана ойындары|Сана ойындары|en|A Beautiful Mind (film)}} || [[Рон Ховард]] || [[2001 жыл|2001]] |- | 94 || {{iw|Батыл капитан (фильм, 1937)|Батыл капитан|en|Captains Courageous (1937 film)}} || [[Виктор Флеминг]] || [[1937 жыл|1937]] |- | 95 || {{iw|Жүректегі орындар|Жүректегі орындар|en|Places in the Heart}} || [[Роберт Бентон]] || [[1984 жыл|1984]] |- | 96 || {{iw|Бобби Фишерді іздеу|Бобби Фишерді іздеу|en|Searching for Bobby Fischer}} || [[Стивен Заиллян]] || [[1993 жыл|1993]] |- | 97 || {{iw|Мадам Кюри (фильм)|Мадам Кюри|en|Madame Curie (film)}} || [[Мервин Лерой]] || [[1943 жыл|1943]] |- | 98 || {{iw|Карате-кид|Карате-кид|en|The Karate Kid}} || [[Джон Г. Эвилдсен]] || [[1984 жыл|1984]] |- | 99 || {{iw|Рэй (фильм)|Рэй|en|Ray (film)}} || [[Тэйлор Хэкфорд]] || [[2004 жыл|2004]] |- | 100 || {{iw|Отты арбалар|Отты арбалар|en|Chariots of Fire}} || [[Хью Хадсон]] || [[1981 жыл|1981]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.afi.com/100Years/cheers.aspx Ресми сайт] {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/cheers300.pdf Номинанттар тізімі (300)] {{ref-en}} * [http://www.afi.com/Docs/100Years/cheers100.pdf Жеңімпаздар тізімі (100)] {{ref-en}} [[Санат:Кинематографиялық рейтингтер]] [[Санат:Фильмдер тізімі]] [[Санат:AFI 100 жыл]] jlr7u1334zc8j9farz2ivkqfowaqx5o 4 780876 3633736 3633366 2026-07-23T15:00:39Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3633736 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-07-22'''. {| class="standard sortable ts-stickytableheader" ! N ! Бет ! Қаралу саны |- | data-sort-value="1" | 1 | [[Басты бет]] | data-sort-value="1358" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 358] |- | data-sort-value="2" | 2 | [[Арнайы:Іздеу]] | data-sort-value="539" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 539] |- | data-sort-value="3" | 3 | [[Зират]] | data-sort-value="454" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%82 454] |- | data-sort-value="4" | 4 | [[Шешендік сөз]] | data-sort-value="442" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%81%D3%A9%D0%B7 442] |- | data-sort-value="5" | 5 | [[Шорья]] | data-sort-value="429" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D1%80%D1%8C%D1%8F 429] |- | data-sort-value="6" | 6 | [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] | data-sort-value="410" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 410] |- | data-sort-value="7" | 7 | [[Құшайри]] | data-sort-value="386" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B8 386] |- | data-sort-value="8" | 8 | [[Щучинск]] | data-sort-value="375" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A9%D1%83%D1%87%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA 375] |- | data-sort-value="9" | 9 | [[Sadraddin]] | data-sort-value="355" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 355] |- | data-sort-value="10" | 10 | [[Dream League Soccer 2021]] | data-sort-value="343" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Dream_League_Soccer_2021 343] |- | data-sort-value="11" | 11 | [[Джон Фицджеральд Кеннеди]] | data-sort-value="322" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%A4%D0%B8%D1%86%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8 322] |- | data-sort-value="12" | 12 | [[Бостері]] | data-sort-value="308" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 308] |- | data-sort-value="13" | 13 | [[Бірлік (Мойынқұм ауданы)]] | data-sort-value="306" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 306] |- | data-sort-value="14" | 14 | [[Виктория (Британдық Колумбия)]] | data-sort-value="298" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F_%28%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%B1%D0%B8%D1%8F%29 298] |- | data-sort-value="15" | 15 | [[Қарадың]] | data-sort-value="296" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D2%A3 296] |- | data-sort-value="16" | 16 | [[Нұрсұлтан (ханбике)]] | data-sort-value="295" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B8%D0%BA%D0%B5%29 295] |- | data-sort-value="17" | 17 | [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]] | data-sort-value="292" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 292] |- | data-sort-value="18" | 18 | [[Жақ (анатомия)]] | data-sort-value="291" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%29 291] |- | data-sort-value="19" | 19 | [[Тарық ибн Зияд]] | data-sort-value="281" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D0%B4 281] |- | data-sort-value="20" | 20 | [[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]] | data-sort-value="278" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 278] |- | data-sort-value="21" | 21 | [[Бөгенбай батыр]] | data-sort-value="276" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 276] |- | data-sort-value="22" | 22 | [[Есінеу]] | data-sort-value="273" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5%D1%83 273] |- | data-sort-value="23" | 23 | [[Ирина Ерофеева]] | data-sort-value="271" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%95%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B0 271] |- | data-sort-value="24" | 24 | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] | data-sort-value="268" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 268] |- | data-sort-value="25" | 25 | [[Араб мемлекеттері Лигасы]] | data-sort-value="268" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%9B%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B 268] |- | data-sort-value="26" | 26 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] | data-sort-value="266" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 266] |- | data-sort-value="27" | 27 | [[Шұрат]] | data-sort-value="260" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82 260] |- | data-sort-value="28" | 28 | [[Нан]] | data-sort-value="259" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD 259] |- | data-sort-value="29" | 29 | [[Райнгау-Таунус (аудан)]] | data-sort-value="258" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%83-%D0%A2%D0%B0%D1%83%D0%BD%D1%83%D1%81_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 258] |- | data-sort-value="30" | 30 | [[Саида Шавкатқызы Мирзиёева]] | data-sort-value="256" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%A8%D0%B0%D0%B2%D0%BA%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B8%D1%91%D0%B5%D0%B2%D0%B0 256] |- | data-sort-value="31" | 31 | [[Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі]] | data-sort-value="255" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 255] |- | data-sort-value="32" | 32 | [[Шолпан Иманбаева]] | data-sort-value="250" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 250] |- | data-sort-value="33" | 33 | [[Супер келіншек]] | data-sort-value="248" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA 248] |- | data-sort-value="34" | 34 | [[Ресей]] | data-sort-value="248" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 248] |- | data-sort-value="35" | 35 | [[Ежелгі грек философиясы]] | data-sort-value="246" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 246] |- | data-sort-value="36" | 36 | [[Бақыт]] | data-sort-value="245" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82 245] |- | data-sort-value="37" | 37 | [[Данил Голубенко]] | data-sort-value="244" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BB_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 244] |- | data-sort-value="38" | 38 | [[Пиноккио]] | data-sort-value="240" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8%D0%BE 240] |- | data-sort-value="39" | 39 | [[Сырдария облысы]] | data-sort-value="238" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 238] |- | data-sort-value="40" | 40 | [[Павел Яковлевич Зальцман]] | data-sort-value="234" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%BB_%D0%AF%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%86%D0%BC%D0%B0%D0%BD 234] |- | data-sort-value="41" | 41 | [[Қатысушы талқылауы:Kasthack]] | data-sort-value="231" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasthack 231] |- | data-sort-value="42" | 42 | [[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]] | data-sort-value="230" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 230] |- | data-sort-value="43" | 43 | [[Мал атаулары]] | data-sort-value="230" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 230] |- | data-sort-value="44" | 44 | [[Еділ қаған]] | data-sort-value="227" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD 227] |- | data-sort-value="45" | 45 | [[Көлемі бойынша ең ірі көлдер тізімі]] | data-sort-value="226" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 226] |- | data-sort-value="46" | 46 | [[Маржан Тасова]] | data-sort-value="226" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 226] |- | data-sort-value="47" | 47 | [[Нақыл сөздер]] | data-sort-value="225" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 225] |- | data-sort-value="48" | 48 | [[Мәскеу мемлекеттік университеті]] | data-sort-value="224" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%83_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 224] |- | data-sort-value="49" | 49 | [[Дирлеванг]] | data-sort-value="224" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B3 224] |- | data-sort-value="50" | 50 | [[Ингуш ұлттық әдет-ғұрыптары мен дәстүрлері]] | data-sort-value="223" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%88_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 223] |- | data-sort-value="51" | 51 | [[Бала ауруы]] | data-sort-value="222" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 222] |- | data-sort-value="52" | 52 | [[Қазақша тәулік мезгілдерінің атаулары]] | data-sort-value="220" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 220] |- | data-sort-value="53" | 53 | [[Ванесса Кирби]] | data-sort-value="218" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B0_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B1%D0%B8 218] |- | data-sort-value="54" | 54 | [[Стоматит]] | data-sort-value="216" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%82 216] |- | data-sort-value="55" | 55 | [[Әлем халықтарының ертегілері]] | data-sort-value="214" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 214] |- | data-sort-value="56" | 56 | [[Ипанема]] | data-sort-value="213" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0 213] |- | data-sort-value="57" | 57 | [[Қазіргі қазақ мәдениетінің типтері]] | data-sort-value="212" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%96%D1%80%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 212] |- | data-sort-value="58" | 58 | [[Қазақ-ноғай қатынастары]] | data-sort-value="210" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%BD%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 210] |- | data-sort-value="59" | 59 | [[Уоррен Гардинг]] | data-sort-value="210" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B3 210] |- | data-sort-value="60" | 60 | [[Түзуші ұлпа]] | data-sort-value="210" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%96_%D2%B1%D0%BB%D0%BF%D0%B0 210] |- | data-sort-value="61" | 61 | [[Дина Төлепберген]] | data-sort-value="208" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 208] |- | data-sort-value="62" | 62 | [[Турбина]] | data-sort-value="208" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0 208] |- | data-sort-value="63" | 63 | [[Ибн әл-Қаийм әл-Джәузия]] | data-sort-value="208" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D3%99%D0%BB-%D2%9A%D0%B0%D0%B8%D0%B9%D0%BC_%D3%99%D0%BB-%D0%94%D0%B6%D3%99%D1%83%D0%B7%D0%B8%D1%8F 208] |- | data-sort-value="64" | 64 | [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] | data-sort-value="207" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 207] |- | data-sort-value="65" | 65 | [[Халифа]] | data-sort-value="205" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0 205] |- | data-sort-value="66" | 66 | [[Азаматтық тәрбие]] | data-sort-value="205" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5 205] |- | data-sort-value="67" | 67 | [[Коростышев]] | data-sort-value="205" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%88%D0%B5%D0%B2 205] |- | data-sort-value="68" | 68 | [[Үлкен Арлан]] | data-sort-value="203" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 203] |- | data-sort-value="69" | 69 | [[Ай (қазақ дәстүрінде)]] | data-sort-value="203" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%29 203] |- | data-sort-value="70" | 70 | [[Кванхе гун ван]] | data-sort-value="203" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B5_%D0%B3%D1%83%D0%BD_%D0%B2%D0%B0%D0%BD 203] |- | data-sort-value="71" | 71 | [[Ламин Ямаль]] | data-sort-value="202" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD_%D0%AF%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8C 202] |- | data-sort-value="72" | 72 | [[Тораңғы]] | data-sort-value="201" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B 201] |- | data-sort-value="73" | 73 | [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов]] | data-sort-value="199" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D0%BB_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 199] |- | data-sort-value="74" | 74 | [[Ноғай Ордасы]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 197] |- | data-sort-value="75" | 75 | [[Тілашар тойы]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 197] |- | data-sort-value="76" | 76 | [[Филипп Исаевич Голощёкин]] | data-sort-value="197" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BF%D0%BF_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%89%D1%91%D0%BA%D0%B8%D0%BD 197] |- | data-sort-value="77" | 77 | [[Асқар Сүлейменов]] | data-sort-value="196" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 196] |- | data-sort-value="78" | 78 | [[Заһар]] | data-sort-value="196" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 196] |- | data-sort-value="79" | 79 | [[ЖІӨ (номинал) бойынша елдер тізімі]] | data-sort-value="196" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%86%D3%A8_%28%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 196] |- | data-sort-value="80" | 80 | [[Қытай]] | data-sort-value="195" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 195] |- | data-sort-value="81" | 81 | [[Накхер]] | data-sort-value="194" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BA%D1%85%D0%B5%D1%80 194] |- | data-sort-value="82" | 82 | [[Пазырық мәдениеті]] | data-sort-value="194" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 194] |- | data-sort-value="83" | 83 | [[Әкімшілік жауапкершілік]] | data-sort-value="193" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 193] |- | data-sort-value="84" | 84 | [[Канибадам]] | data-sort-value="193" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 193] |- | data-sort-value="85" | 85 | [[Қатысушы:Дана Нұрболқызы/зертхана]] | data-sort-value="192" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%2F%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 192] |- | data-sort-value="86" | 86 | [[Ислам негіздері]] | data-sort-value="190" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 190] |- | data-sort-value="87" | 87 | [[Желдірме (ән жанры)]] | data-sort-value="189" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%28%D3%99%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D1%8B%29 189] |- | data-sort-value="88" | 88 | [[Шу аңғары]] | data-sort-value="187" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%83_%D0%B0%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B 187] |- | data-sort-value="89" | 89 | [[Қазақ ұлттық киімдер тігуге пайдаланған маталар]] | data-sort-value="187" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%83%D0%B3%D0%B5_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 187] |- | data-sort-value="90" | 90 | [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] | data-sort-value="186" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 186] |- | data-sort-value="91" | 91 | [[Шымыр батыр]] | data-sort-value="186" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 186] |- | data-sort-value="92" | 92 | [[Қытай халықтары]] | data-sort-value="186" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 186] |- | data-sort-value="93" | 93 | [[Есет Көтібарұлы]] | data-sort-value="186" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 186] |- | data-sort-value="94" | 94 | [[Қазақ батырлар тізімі]] | data-sort-value="185" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 185] |- | data-sort-value="95" | 95 | [[:Сурет:Photo of massacre victims in Turkey.jpg|Сурет:Photo of massacre victims in Turkey.jpg]] | data-sort-value="184" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APhoto_of_massacre_victims_in_Turkey.jpg 184] |- | data-sort-value="96" | 96 | [[Қазақ хандарының шежіресі]] | data-sort-value="184" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 184] |- | data-sort-value="97" | 97 | [[Sәlem Entertainment]] | data-sort-value="183" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=S%D3%99lem_Entertainment 183] |- | data-sort-value="98" | 98 | [[Элен Каррер д’Анкосс]] | data-sort-value="183" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B5%D1%80_%D0%B4%E2%80%99%D0%90%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D1%81%D1%81 183] |- | data-sort-value="99" | 99 | [[Түрік әліпбиі]] | data-sort-value="182" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 182] |- | data-sort-value="100" | 100 | [[Мандам]] | data-sort-value="182" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BC 182] |- | data-sort-value="101" | 101 | [[Мұхаммед Мохбер]] | data-sort-value="180" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D0%BE%D1%85%D0%B1%D0%B5%D1%80 180] |- | data-sort-value="102" | 102 | [[Жаңасемей ауданы]] | data-sort-value="179" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 179] |- | data-sort-value="103" | 103 | [[Сайфуддин Азизи]] | data-sort-value="178" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B8 178] |- | data-sort-value="104" | 104 | [[Қабір]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D1%96%D1%80 177] |- | data-sort-value="105" | 105 | [[Абайдың этнографиялық лексикасы]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 177] |- | data-sort-value="106" | 106 | [[Адуын]] | data-sort-value="177" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D1%83%D1%8B%D0%BD 177] |- | data-sort-value="107" | 107 | [[Орта ғасыр кезеңінің антропологиясы]] | data-sort-value="176" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 176] |- | data-sort-value="108" | 108 | [[Футбол]] | data-sort-value="174" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 174] |- | data-sort-value="109" | 109 | [[Жын]] | data-sort-value="174" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD 174] |- | data-sort-value="110" | 110 | [[Терек шайқасы]] | data-sort-value="173" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 173] |- | data-sort-value="111" | 111 | [[Күрен]] | data-sort-value="173" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BD 173] |- | data-sort-value="112" | 112 | [[Мақсат Мәлікұлы Толықбаев]] | data-sort-value="173" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 173] |- | data-sort-value="113" | 113 | [[Әйнек]] | data-sort-value="172" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BA 172] |- | data-sort-value="114" | 114 | [[Пісте]] | data-sort-value="171" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5 171] |- | data-sort-value="115" | 115 | [[Гүлбахрам Байбосынова]] | data-sort-value="171" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 171] |- | data-sort-value="116" | 116 | [[Шұғыла (журнал)]] | data-sort-value="169" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 169] |- | data-sort-value="117" | 117 | [[Абай ескерткіші (Алматы)]] | data-sort-value="168" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%29 168] |- | data-sort-value="118" | 118 | [[Түркістан легионы]] | data-sort-value="167" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D1%8B 167] |- | data-sort-value="119" | 119 | [[Мүшел жас]] | data-sort-value="166" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 166] |- | data-sort-value="120" | 120 | [[Құс өсіру]] | data-sort-value="165" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 165] |- | data-sort-value="121" | 121 | [[Комако Кимура]] | data-sort-value="164" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BA%D0%BE_%D0%9A%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B0 164] |- | data-sort-value="122" | 122 | [[Қазақтың дәстүрлі үй кәсіпшілігі мен қолөнері]] | data-sort-value="163" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D0%B9_%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BF%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 163] |- | data-sort-value="123" | 123 | [[Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев]] | data-sort-value="163" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%81%D1%96%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 163] |- | data-sort-value="124" | 124 | [[Тасбақалар]] | data-sort-value="162" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 162] |- | data-sort-value="125" | 125 | [[Жалғас Жұмағұлов]] | data-sort-value="162" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%81_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 162] |- | data-sort-value="126" | 126 | [[Арсланбек Сұлтанбеков]] | data-sort-value="161" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 161] |- | data-sort-value="127" | 127 | [[Үйде жалғыз қалғанда]] | data-sort-value="161" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0 161] |- | data-sort-value="128" | 128 | [[Әділ Өтеғұлұлы]] | data-sort-value="161" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 161] |- | data-sort-value="129" | 129 | [[Байдарка]] | data-sort-value="160" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%B0 160] |- | data-sort-value="130" | 130 | [[Ғылыми еңбек]] | data-sort-value="159" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA 159] |- | data-sort-value="131" | 131 | [[Мырза Ғұләм Ахмед]] | data-sort-value="159" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D2%92%D2%B1%D0%BB%D3%99%D0%BC_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4 159] |- | data-sort-value="132" | 132 | [[Қ]] | data-sort-value="159" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 159] |- | data-sort-value="133" | 133 | [[Темір алмасуы]] | data-sort-value="158" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%8B 158] |- | data-sort-value="134" | 134 | [[Қазақ хандығының құрылуы]] | data-sort-value="158" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 158] |- | data-sort-value="135" | 135 | [[Голямо-Асеново (Хасково облысы)]] | data-sort-value="157" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D0%BC%D0%BE-%D0%90%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%28%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 157] |- | data-sort-value="136" | 136 | [[Виталий Михайлович Еремеев]] | data-sort-value="156" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B5%D0%B2 156] |- | data-sort-value="137" | 137 | [[Кеген (ауыл)]] | data-sort-value="156" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 156] |- | data-sort-value="138" | 138 | [[Мақал-мәтелдер]] | data-sort-value="156" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 156] |- | data-sort-value="139" | 139 | [[Абайдың Жидебайдағы мұражай-үйі]] | data-sort-value="155" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%96%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9-%D2%AF%D0%B9%D1%96 155] |- | data-sort-value="140" | 140 | [[Мизан]] | data-sort-value="155" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD 155] |- | data-sort-value="141" | 141 | [[Енога]] | data-sort-value="154" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%B0 154] |- | data-sort-value="142" | 142 | [[Ларри Финк]] | data-sort-value="153" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B8_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%BA 153] |- | data-sort-value="143" | 143 | [[Папаго]] | data-sort-value="153" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D0%BE 153] |- | data-sort-value="144" | 144 | [[Деле Алли]] | data-sort-value="152" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B8 152] |- | data-sort-value="145" | 145 | [[Ергежейлі мемлекет]] | data-sort-value="151" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82 151] |- | data-sort-value="146" | 146 | [[Ағаш]] | data-sort-value="150" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 150] |- | data-sort-value="147" | 147 | [[Сорпа]] | data-sort-value="149" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%80%D0%BF%D0%B0 149] |- | data-sort-value="148" | 148 | [[Икер Касильяс]] | data-sort-value="149" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BA%D0%B5%D1%80_%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D1%81 149] |- | data-sort-value="149" | 149 | [[Малдың инвазиялық аурулары]] | data-sort-value="148" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 148] |- | data-sort-value="150" | 150 | [[Тәубә сүресі]] | data-sort-value="148" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B1%D3%99_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 148] |- | data-sort-value="151" | 151 | [[Айсай]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D0%B0%D0%B9 146] |- | data-sort-value="152" | 152 | [[Қазақтың антропологиялық типі]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 146] |- | data-sort-value="153" | 153 | [[Жанна Исақызы Керімтаева-Сатыбалдиева]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%98%D1%81%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0-%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 146] |- | data-sort-value="154" | 154 | [[Жіктік жалғау]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 146] |- | data-sort-value="155" | 155 | [[Берік Мәжитұлы Имашев]] | data-sort-value="146" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 146] |- | data-sort-value="156" | 156 | [[Хасар]] | data-sort-value="145" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80 145] |- | data-sort-value="157" | 157 | [[Коллекциялау]] | data-sort-value="143" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%83 143] |- | data-sort-value="158" | 158 | [[Виктор Орбан]] | data-sort-value="142" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80_%D0%9E%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD 142] |- | data-sort-value="159" | 159 | [[Шаһрихан]] | data-sort-value="142" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%BB%D1%80%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD 142] |- | data-sort-value="160" | 160 | [[Волчанск (Украина)]] | data-sort-value="142" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D1%87%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA_%28%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%29 142] |- | data-sort-value="161" | 161 | [[Рүстем Оразбайұлы Есдәулетов]] | data-sort-value="141" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 141] |- | data-sort-value="162" | 162 | [[Кристалдық тор]] | data-sort-value="139" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D1%80 139] |- | data-sort-value="163" | 163 | [[Кенесары хан]] | data-sort-value="139" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 139] |- | data-sort-value="164" | 164 | [[Қоянды (тау, Ақмола облысы)]] | data-sort-value="138" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D1%83%2C_%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 138] |- | data-sort-value="165" | 165 | [[Түсті металлургия өнеркәсібі]] | data-sort-value="136" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%96%D0%B1%D1%96 136] |- | data-sort-value="166" | 166 | [[Кіші Диқан]] | data-sort-value="134" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%94%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 134] |- | data-sort-value="167" | 167 | [[Тывалар]] | data-sort-value="134" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 134] |- | data-sort-value="168" | 168 | [[Хулиан Альварес]] | data-sort-value="132" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%81 132] |- | data-sort-value="169" | 169 | [[Пазырық қорғандары]] | data-sort-value="132" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 132] |- | data-sort-value="170" | 170 | [[Цирк]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A6%D0%B8%D1%80%D0%BA 131] |- | data-sort-value="171" | 171 | [[Самұрық құсы]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%8B 131] |- | data-sort-value="172" | 172 | [[Mellstroy]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Mellstroy 131] |- | data-sort-value="173" | 173 | [[Лиам Макдональд]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4 131] |- | data-sort-value="174" | 174 | [[Хакан Чалханоглу]] | data-sort-value="131" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BD_%D0%A7%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BB%D1%83 131] |- | data-sort-value="175" | 175 | [[Сауран ауданы]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 130] |- | data-sort-value="176" | 176 | [[Қызыл (қала)]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 130] |- | data-sort-value="177" | 177 | [[Қазақстан демографиясы]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 130] |- | data-sort-value="178" | 178 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="130" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 130] |- | data-sort-value="179" | 179 | [[Қазақтар]] | data-sort-value="129" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 129] |- | data-sort-value="180" | 180 | [[Сүндеттеу]] | data-sort-value="128" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 128] |- | data-sort-value="181" | 181 | [[Марат Қабиденұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="128" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 128] |- | data-sort-value="182" | 182 | [[Бауыржан Момышұлы]] | data-sort-value="128" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 128] |- | data-sort-value="183" | 183 | [[Елена Александровна Пак]] | data-sort-value="126" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%BA 126] |- | data-sort-value="184" | 184 | [[Зебра]] | data-sort-value="126" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B1%D1%80%D0%B0 126] |- | data-sort-value="185" | 185 | [[Елюй чуцай]] | data-sort-value="126" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%8E%D0%B9_%D1%87%D1%83%D1%86%D0%B0%D0%B9 126] |- | data-sort-value="186" | 186 | [[:Санат:Алматы облысында туғандар|Санат:Алматы облысында туғандар]] | data-sort-value="125" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 125] |- | data-sort-value="187" | 187 | [[Қазгидромет]] | data-sort-value="124" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82 124] |- | data-sort-value="188" | 188 | [[Бұғы мүйізі]] | data-sort-value="122" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7%D1%96 122] |- | data-sort-value="189" | 189 | [[Чарли Кирк]] | data-sort-value="122" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A7%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%BA 122] |- | data-sort-value="190" | 190 | [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] | data-sort-value="122" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 122] |- | data-sort-value="191" | 191 | [[Аляска штатының қалалары]] | data-sort-value="121" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 121] |- | data-sort-value="192" | 192 | [[Ттокпокки]] | data-sort-value="121" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8 121] |- | data-sort-value="193" | 193 | [[Бейметалдар атомы]] | data-sort-value="121" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D1%8B 121] |- | data-sort-value="194" | 194 | [[:Сурет:Bandeira Betim.png|Сурет:Bandeira Betim.png]] | data-sort-value="120" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ABandeira_Betim.png 120] |- | data-sort-value="195" | 195 | [[Қазақтың ұлттық ойындарының тізімі]] | data-sort-value="120" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 120] |- | data-sort-value="196" | 196 | [[Профессор Мориарти]] | data-sort-value="119" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8 119] |- | data-sort-value="197" | 197 | [[Ботай мәдениеті]] | data-sort-value="119" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 119] |- | data-sort-value="198" | 198 | [[Абай Құнанбайұлы]] | data-sort-value="119" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 119] |- | data-sort-value="199" | 199 | [[Капонир]] | data-sort-value="118" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%80 118] |- | data-sort-value="200" | 200 | [[Кропивницкий]] | data-sort-value="118" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9 118] |- | data-sort-value="201" | 201 | [[Zheka Fatbelly]] | data-sort-value="118" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zheka_Fatbelly 118] |- | data-sort-value="202" | 202 | [[Арыс қалалық әкімдігі]] | data-sort-value="117" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 117] |- | data-sort-value="203" | 203 | [[Иммунды жүйе]] | data-sort-value="115" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 115] |- | data-sort-value="204" | 204 | [[Кеңірдек]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BA 114] |- | data-sort-value="205" | 205 | [[Салтанат (би ансамблі)]] | data-sort-value="114" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%B1%D0%B8_%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D1%96%29 114] |- | data-sort-value="206" | 206 | [[Төремұрат Тайлыбекұлы]] | data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 113] |- | data-sort-value="207" | 207 | [[Қоскөпір]] | data-sort-value="113" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%BA%D3%A9%D0%BF%D1%96%D1%80 113] |- | data-sort-value="208" | 208 | [[Ботбай]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 112] |- | data-sort-value="209" | 209 | [[Қарақалпақ мемлекеттік университеті]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 112] |- | data-sort-value="210" | 210 | [[Метис]] | data-sort-value="112" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B8%D1%81 112] |- | data-sort-value="211" | 211 | [[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 111] |- | data-sort-value="212" | 212 | [[Лана Паррия]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%8F 111] |- | data-sort-value="213" | 213 | [[Бохтар]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80 111] |- | data-sort-value="214" | 214 | [[Асхат Ғалымұлы Хасенов]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 111] |- | data-sort-value="215" | 215 | [[Салауатты өмір салты]] | data-sort-value="111" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 111] |- | data-sort-value="216" | 216 | [[Ұлы тоқырау]] | data-sort-value="110" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 110] |- | data-sort-value="217" | 217 | [[Бауыржан Нұрланұлы Байтана]] | data-sort-value="109" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 109] |- | data-sort-value="218" | 218 | [[Дастарқан жаю]] | data-sort-value="106" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D1%8E 106] |- | data-sort-value="219" | 219 | [[Сығандар]] | data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 105] |- | data-sort-value="220" | 220 | [[Наманған облысы]] | data-sort-value="105" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 105] |- | data-sort-value="221" | 221 | [[Әбен Сатыбалдиев]] | data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 103] |- | data-sort-value="222" | 222 | [[Алатау (қала)]] | data-sort-value="103" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 103] |- | data-sort-value="223" | 223 | [[Қазақ есімдері]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 102] |- | data-sort-value="224" | 224 | [[Қазақ әліпбиі]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 102] |- | data-sort-value="225" | 225 | [[Отырардың күйреуі (фильм)]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D1%83%D1%96_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 102] |- | data-sort-value="226" | 226 | [[Ребус]] | data-sort-value="102" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D1%83%D1%81 102] |- | data-sort-value="227" | 227 | [[Ортохантавирус]] | data-sort-value="101" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81 101] |- | data-sort-value="228" | 228 | [[Ирригатор]] | data-sort-value="100" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80 100] |- | data-sort-value="229" | 229 | [[Ұйғырлар мен дүнгендердің Қытайдан Жетісуға қоныс аударуы]] | data-sort-value="99" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%8B 99] |- | data-sort-value="230" | 230 | [[Құқық]] | data-sort-value="99" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 99] |- | data-sort-value="231" | 231 | [[Катар әмірі]] | data-sort-value="98" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%96 98] |- | data-sort-value="232" | 232 | [[Омония (футбол клубы, Никосия)]] | data-sort-value="97" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%2C_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%8F%29 97] |- | data-sort-value="233" | 233 | [[Әулие адам]] | data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 96] |- | data-sort-value="234" | 234 | [[Әлпеншек]] | data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA 96] |- | data-sort-value="235" | 235 | [[Үстеу]] | data-sort-value="96" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 96] |- | data-sort-value="236" | 236 | [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 92] |- | data-sort-value="237" | 237 | [[Жігіттің сөзі. Қанды жол]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 92] |- | data-sort-value="238" | 238 | [[Азамат Сатыбалды]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 92] |- | data-sort-value="239" | 239 | [[Қазақстан]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 92] |- | data-sort-value="240" | 240 | [[Айша]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0 92] |- | data-sort-value="241" | 241 | [[Асқа бата]] | data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0 91] |- | data-sort-value="242" | 242 | [[Қазақ хандығы]] | data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 91] |- | data-sort-value="243" | 243 | [[Ертегі]] | data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96 91] |- | data-sort-value="244" | 244 | [[Химия оқу пәні және ғылыми сала]] | data-sort-value="91" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BF%D3%99%D0%BD%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0 91] |- | data-sort-value="245" | 245 | [[Сәтті Жұлдыз]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 90] |- | data-sort-value="246" | 246 | [[Нұрсұлу Жамалбекқызы Шаймерденова]] | data-sort-value="90" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 90] |- | data-sort-value="247" | 247 | [[Нұх пайғамбар]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 89] |- | data-sort-value="248" | 248 | [[Шахмұрат Мүтәліп]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 89] |- | data-sort-value="249" | 249 | [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] | data-sort-value="88" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 88] |- | data-sort-value="250" | 250 | [[Наймандар]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 87] |- | data-sort-value="251" | 251 | [[Алматы]] | data-sort-value="87" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 87] |- | data-sort-value="252" | 252 | [[Әділет (партия)]] | data-sort-value="86" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 86] |- | data-sort-value="253" | 253 | [[:Санат:Жылқы тұқымдары|Санат:Жылқы тұқымдары]] | data-sort-value="86" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 86] |- | data-sort-value="254" | 254 | [[:Санат:Чадтағы футбол|Санат:Чадтағы футбол]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A7%D0%B0%D0%B4%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 85] |- | data-sort-value="255" | 255 | [[Бронх демікпесі]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 84] |- | data-sort-value="256" | 256 | [[Неолит]] | data-sort-value="84" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 84] |- | data-sort-value="257" | 257 | [[Бүйрек тастары]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 83] |- | data-sort-value="258" | 258 | [[Үндістер]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 83] |- | data-sort-value="259" | 259 | [[Киста]] | data-sort-value="83" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0 83] |- | data-sort-value="260" | 260 | [[BTS]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BTS 82] |- | data-sort-value="261" | 261 | [[Алтын Орда хандарының тізімі]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 81] |- | data-sort-value="262" | 262 | [[Пернетақта]] | data-sort-value="81" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0 81] |- | data-sort-value="263" | 263 | [[Энтеровирусты инфекция]] | data-sort-value="80" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F 80] |- | data-sort-value="264" | 264 | [[Ақ бата, тілек]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%2C_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA 78] |- | data-sort-value="265" | 265 | [[Қазақстан қонақ үйлері]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 78] |- | data-sort-value="266" | 266 | [[Тив (халық)]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D0%B2_%28%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 75] |- | data-sort-value="267" | 267 | [[Ералы Лұқпанұлы Тоғжанов]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9B%D2%B1%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 75] |- | data-sort-value="268" | 268 | [[Ракапоши]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D1%88%D0%B8 75] |- | data-sort-value="269" | 269 | [[ДНҚ]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 75] |- | data-sort-value="270" | 270 | [[Ақ болып кетті]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96 75] |- | data-sort-value="271" | 271 | [[Староконстантинов]] | data-sort-value="75" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 75] |- | data-sort-value="272" | 272 | [[Шешейген]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5%D0%BD 74] |- | data-sort-value="273" | 273 | [[Дезире Дуэ]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%80%D0%B5_%D0%94%D1%83%D1%8D 74] |- | data-sort-value="274" | 274 | [[Михаил Станиславович Шайдоров]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2 74] |- | data-sort-value="275" | 275 | [[Сабын]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 74] |- | data-sort-value="276" | 276 | [[Галлон]] | data-sort-value="74" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%BD 74] |- | data-sort-value="277" | 277 | [[Білезікті]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96 73] |- | data-sort-value="278" | 278 | [[Әуе компаниялары кодтары-T]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-T 73] |- | data-sort-value="279" | 279 | [[Көкбас (балық)]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%81_%28%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 73] |- | data-sort-value="280" | 280 | [[Уикипедия:Уикипедия туралы]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 73] |- | data-sort-value="281" | 281 | [[Еңлік — Кебек (пьеса)]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA_%E2%80%94_%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BF%D1%8C%D0%B5%D1%81%D0%B0%29 73] |- | data-sort-value="282" | 282 | [[Мата атаулары мен түрлері]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 72] |- | data-sort-value="283" | 283 | [[Ажырасу]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%83 72] |- | data-sort-value="284" | 284 | [[Ақтабан шұбырынды жырлары]] | data-sort-value="72" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 72] |- | data-sort-value="285" | 285 | [[Аустрия жолы]] | data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 71] |- | data-sort-value="286" | 286 | [[Қазақстан жол белгілері]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 70] |- | data-sort-value="287" | 287 | [[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 70] |- | data-sort-value="288" | 288 | [[Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%82_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 70] |- | data-sort-value="289" | 289 | [[Футзалдан Қазақстан чемпионаты 2026-27]] | data-sort-value="70" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B_2026-27 70] |- | data-sort-value="290" | 290 | [[:Сурет:Kumis alqa.jpg|Сурет:Kumis alqa.jpg]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AKumis_alqa.jpg 69] |- | data-sort-value="291" | 291 | [[Қазақстан Құрылтайы]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 69] |- | data-sort-value="292" | 292 | [[Гүлназ Жоланова]] | data-sort-value="69" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D0%B7_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 69] |- | data-sort-value="293" | 293 | [[Қайрат Нұртас]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 68] |- | data-sort-value="294" | 294 | [[Қоқан-Ресей соғысы]] | data-sort-value="68" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD-%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 68] |- | data-sort-value="295" | 295 | [[Әділхан Құрманғалиұлы Макин]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%BD 67] |- | data-sort-value="296" | 296 | [[Ху Цзиньтао]] | data-sort-value="67" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%83_%D0%A6%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D1%8C%D1%82%D0%B0%D0%BE 67] |- | data-sort-value="297" | 297 | [[Умань]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8C 66] |- | data-sort-value="298" | 298 | [[Күміс]] | data-sort-value="66" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BC%D1%96%D1%81 66] |- | data-sort-value="299" | 299 | [[Қызықты биология. Жануарлар әлемі]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F._%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96 65] |- | data-sort-value="300" | 300 | [[Ланчхути]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D1%87%D1%85%D1%83%D1%82%D0%B8 65] |- | data-sort-value="301" | 301 | [[Давид Мамиевич Дегтярев]] | data-sort-value="65" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D0%B5%D0%B3%D1%82%D1%8F%D1%80%D0%B5%D0%B2 65] |- | data-sort-value="302" | 302 | [[Қатысушы:Tvoilubimyibakhthar]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ATvoilubimyibakhthar 64] |- | data-sort-value="303" | 303 | [[Тянь-Шань шиесі]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8F%D0%BD%D1%8C-%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8C_%D1%88%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 64] |- | data-sort-value="304" | 304 | [[Ләззат Оразханқызы Асанова]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 63] |- | data-sort-value="305" | 305 | [[Маймыл шешек]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BA 63] |- | data-sort-value="306" | 306 | [[Асхат Сергеевич Ниязов]] | data-sort-value="63" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 63] |- | data-sort-value="307" | 307 | [[Қазақстан Президентінің Резиденциясы (Алматы)]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B%29 62] |- | data-sort-value="308" | 308 | [[Алматы энергетика және байланыс университеті]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%8D%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 62] |- | data-sort-value="309" | 309 | [[Қазақ ұлттық киімдері]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 61] |- | data-sort-value="310" | 310 | [[Багдати]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B8 60] |- | data-sort-value="311" | 311 | [[Александр Станиславович Сырский]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 60] |- | data-sort-value="312" | 312 | [[Қыз ұзату кәделері]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D0%BA%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 59] |- | data-sort-value="313" | 313 | [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 59] |- | data-sort-value="314" | 314 | [[Уикипедия:Форум/Басқалар]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 58] |- | data-sort-value="315" | 315 | [[Абай облысындағы өрт]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D1%80%D1%82 58] |- | data-sort-value="316" | 316 | [[Ат қою рәсімдері]] | data-sort-value="58" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 58] |- | data-sort-value="317" | 317 | [[Шәмші Қалдаяқов]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 56] |- | data-sort-value="318" | 318 | [[Қазақ рулары]] | data-sort-value="56" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 56] |- | data-sort-value="319" | 319 | [[Уикипедия:Форум]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 55] |- | data-sort-value="320" | 320 | [[Ясин сүресі]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 55] |- | data-sort-value="321" | 321 | [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C._%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 55] |- | data-sort-value="322" | 322 | [[Абылай хан]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 55] |- | data-sort-value="323" | 323 | [[Дәуіт ұста]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0 54] |- | data-sort-value="324" | 324 | [[Қазақ халқының антропологиялық сипаттамасы]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 53] |- | data-sort-value="325" | 325 | [[Қазақша жыл санау]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 53] |- | data-sort-value="326" | 326 | [[Қырғыз руы]] | data-sort-value="53" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 53] |- | data-sort-value="327" | 327 | [[КешYOU]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 52] |- | data-sort-value="328" | 328 | [[Тиләуәт сәждесі]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D0%BB%D3%99%D1%83%D3%99%D1%82_%D1%81%D3%99%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D1%81%D1%96 52] |- | data-sort-value="329" | 329 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 51] |- | data-sort-value="330" | 330 | [[Ұшқан ұя]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 51] |- | data-sort-value="331" | 331 | [[Рауан Кенжеханұлы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 51] |- | data-sort-value="332" | 332 | [[Армениядағы ресейлік МИ-24 тікұшағының жойылуы]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%98-24_%D1%82%D1%96%D0%BA%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 51] |- | data-sort-value="333" | 333 | [[Ас қорыту жолдарынан қан кету]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D1%82%D1%83_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%83 51] |- | data-sort-value="334" | 334 | [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 51] |- | data-sort-value="335" | 335 | [[Рүстем Абдразақ]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B 51] |- | data-sort-value="336" | 336 | [[Айсұлу Маратқызы Әзімбаева]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 51] |- | data-sort-value="337" | 337 | [[Алакөл (көл)]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 51] |- | data-sort-value="338" | 338 | [[Шеркеш]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 51] |- | data-sort-value="339" | 339 | [[Қасым Сүлеймани]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8 50] |- | data-sort-value="340" | 340 | [[Қалың мал]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D0%BB 50] |- | data-sort-value="341" | 341 | [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 50] |- | data-sort-value="342" | 342 | [[Әмеңгерлік]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA 49] |- | data-sort-value="343" | 343 | [[Домалақ ана]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 48] |- | data-sort-value="344" | 344 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 48] |- | data-sort-value="345" | 345 | [[Келін түсіру тойы]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 48] |- | data-sort-value="346" | 346 | [[Талин]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD 47] |- | data-sort-value="347" | 347 | [[Намаз уақыты]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%8B 47] |- | data-sort-value="348" | 348 | [[Тұқым шаруашылығы]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 47] |- | data-sort-value="349" | 349 | [[Зу-Зу Күлпаш]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 47] |- | data-sort-value="350" | 350 | [[Әуе компаниялары кодтары-S]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B-S 47] |- | data-sort-value="351" | 351 | [[Алматы-2]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B-2 47] |- | data-sort-value="352" | 352 | [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 46] |- | data-sort-value="353" | 353 | [[Айя Шалқар]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%8F_%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80 46] |- | data-sort-value="354" | 354 | [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 46] |- | data-sort-value="355" | 355 | [[Саумал]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BB 46] |- | data-sort-value="356" | 356 | [[Мутазилиттер]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 46] |- | data-sort-value="357" | 357 | [[Колошма]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%88%D0%BC%D0%B0 45] |- | data-sort-value="358" | 358 | [[Kaspi.kz]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kaspi.kz 45] |- | data-sort-value="359" | 359 | [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 45] |- | data-sort-value="360" | 360 | [[Талисман]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD 44] |- | data-sort-value="361" | 361 | [[Айбек Айдарұлы Барыс]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 43] |- | data-sort-value="362" | 362 | [[Арғын]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 43] |- | data-sort-value="363" | 363 | [[Мемлекет астаналары тізімі]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 43] |- | data-sort-value="364" | 364 | [[Араби-паша]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8-%D0%BF%D0%B0%D1%88%D0%B0 43] |- | data-sort-value="365" | 365 | [[Қазақстан кенттері]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 43] |- | data-sort-value="366" | 366 | [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 43] |- | data-sort-value="367" | 367 | [[Әлемнің жеті кереметі]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 43] |- | data-sort-value="368" | 368 | [[Нағашы]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 43] |- | data-sort-value="369" | 369 | [[Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 43] |- | data-sort-value="370" | 370 | [[Құлқын]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD 43] |- | data-sort-value="371" | 371 | [[Мұхаммед]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 42] |- | data-sort-value="372" | 372 | [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 42] |- | data-sort-value="373" | 373 | [[Тоғыз-құмалақ]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 42] |- | data-sort-value="374" | 374 | [[Шариф]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%84 42] |- | data-sort-value="375" | 375 | [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 42] |- | data-sort-value="376" | 376 | [[Ою-өрнек]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA 41] |- | data-sort-value="377" | 377 | [[Түстер психологиясы]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 41] |- | data-sort-value="378" | 378 | [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 41] |- | data-sort-value="379" | 379 | [[Йошинори Осуми]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%99%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%B8_%D0%9E%D1%81%D1%83%D0%BC%D0%B8 40] |- | data-sort-value="380" | 380 | [[Болашақ (стипендия)]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 40] |- | data-sort-value="381" | 381 | [[Jusan Invest]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Jusan_Invest 40] |- | data-sort-value="382" | 382 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 40] |- | data-sort-value="383" | 383 | [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 40] |- | data-sort-value="384" | 384 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39] |- | data-sort-value="385" | 385 | [[BINOM School]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BINOM_School 39] |- | data-sort-value="386" | 386 | [[Қазақ хандары]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 39] |- | data-sort-value="387" | 387 | [[Аққаба]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0 39] |- | data-sort-value="388" | 388 | [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 39] |- | data-sort-value="389" | 389 | [[Баланы қырқынан шығару]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 39] |- | data-sort-value="390" | 390 | [[Қазақстандағы дін]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D1%96%D0%BD 39] |- | data-sort-value="391" | 391 | [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 38] |- | data-sort-value="392" | 392 | [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 38] |- | data-sort-value="393" | 393 | [[Ет (тағам)]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82_%28%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%29 38] |- | data-sort-value="394" | 394 | [[Бала құқығы]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 38] |- | data-sort-value="395" | 395 | [[Астана ЛРТ]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9B%D0%A0%D0%A2 38] |- | data-sort-value="396" | 396 | [[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 38] |- | data-sort-value="397" | 397 | [[Куртамыш (Тобыл тармағы)]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%88_%28%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 37] |- | data-sort-value="398" | 398 | [[Шыңғыс хан]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 37] |- | data-sort-value="399" | 399 | [[Ебей]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B1%D0%B5%D0%B9 37] |- | data-sort-value="400" | 400 | [[Ұлытау облысы]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 37] |- | data-sort-value="401" | 401 | [[Ақтамберді Сарыұлы]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 37] |- | data-sort-value="402" | 402 | [[Джон Леннон]] | data-sort-value="37" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%BD 37] |- | data-sort-value="403" | 403 | [[Қырғызстан президенті]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 36] |- | data-sort-value="404" | 404 | [[Галуст Гюльбенкян]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%81%D1%82_%D0%93%D1%8E%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D1%8F%D0%BD 36] |- | data-sort-value="405" | 405 | [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 36] |- | data-sort-value="406" | 406 | [[Қазақстан халық санағы (2021)]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%93%D1%8B_%282021%29 36] |- | data-sort-value="407" | 407 | [[:Санат:Африка өзендері|Санат:Африка өзендері]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 36] |- | data-sort-value="408" | 408 | [[Джуз]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D1%83%D0%B7 36] |- | data-sort-value="409" | 409 | [[Бесағаш (Жамбыл облысы)]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88_%28%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 36] |- | data-sort-value="410" | 410 | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 36] |- | data-sort-value="411" | 411 | [[Гумус]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D1%83%D0%BC%D1%83%D1%81 35] |- | data-sort-value="412" | 412 | [[Қазақтың сленг сөздері]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 35] |- | data-sort-value="413" | 413 | [[Пирсинг]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B3 35] |- | data-sort-value="414" | 414 | [[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары (тізім)]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 35] |- | data-sort-value="415" | 415 | [[Қазақ хандарының тізімі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35] |- | data-sort-value="416" | 416 | [[Қазақстандағы уақыт]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%83%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82 34] |- | data-sort-value="417" | 417 | [[Табын]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 34] |- | data-sort-value="418" | 418 | [[АҚШ штаттарының тізімі]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 34] |- | data-sort-value="419" | 419 | [[Елім-ай]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 34] |- | data-sort-value="420" | 420 | [[Өзін-өзі өлтіру]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 34] |- | data-sort-value="421" | 421 | [[Ыбырай Алтынсарин]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 34] |- | data-sort-value="422" | 422 | [[Карача-Елга]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%87%D0%B0-%D0%95%D0%BB%D0%B3%D0%B0 33] |- | data-sort-value="423" | 423 | [[Ябалак]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BA 33] |- | data-sort-value="424" | 424 | [[Күйеу киімі]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D1%96 33] |- | data-sort-value="425" | 425 | [[Руслан Тай]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 33] |- | data-sort-value="426" | 426 | [[Валка]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0 32] |- | data-sort-value="427" | 427 | [[Қиямет]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D1%82 32] |- | data-sort-value="428" | 428 | [[Қоңырат]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 32] |- | data-sort-value="429" | 429 | [[Алланың есімдері]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 32] |- | data-sort-value="430" | 430 | [[Без]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B7 32] |- | data-sort-value="431" | 431 | [[Габала]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 32] |- | data-sort-value="432" | 432 | [[Әдеби жанрлар]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 32] |- | data-sort-value="433" | 433 | [[Сақтар]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32] |- | data-sort-value="434" | 434 | [[Телави]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8 32] |- | data-sort-value="435" | 435 | [[Қазақстандағы саяси партиялар]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 32] |- | data-sort-value="436" | 436 | [[Құтайба ибн Муслим]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0_%D0%B8%D0%B1%D0%BD_%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B8%D0%BC 31] |- | data-sort-value="437" | 437 | [[Қожа]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 31] |- | data-sort-value="438" | 438 | [[Шақ]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B 31] |- | data-sort-value="439" | 439 | [[Өзбекәлі Жәнібеков]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 31] |- | data-sort-value="440" | 440 | [[Үйлену тойы]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 31] |- | data-sort-value="441" | 441 | [[Қазақ тілі]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 31] |- | data-sort-value="442" | 442 | [[Жайдарман]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 31] |- | data-sort-value="443" | 443 | [[Құда]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0 31] |- | data-sort-value="444" | 444 | [[Шашыратқы]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 31] |- | data-sort-value="445" | 445 | [[Жапония]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 30] |- | data-sort-value="446" | 446 | [[Салауат]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 30] |- | data-sort-value="447" | 447 | [[Бри Ларсон]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%B8_%D0%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BE%D0%BD 30] |- | data-sort-value="448" | 448 | [[Жылқы малының атаулары]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 30] |- | data-sort-value="449" | 449 | [[Қазақстан аудандары]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 30] |- | data-sort-value="450" | 450 | [[Өзбекстан Қарулы күштері]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 30] |- | data-sort-value="451" | 451 | [[Бесін намазы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 30] |- | data-sort-value="452" | 452 | [[Алматы облысы]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 30] |- | data-sort-value="453" | 453 | [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_8-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 29] |- | data-sort-value="454" | 454 | [[Қадыр Мырза Әлі]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 29] |- | data-sort-value="455" | 455 | [[Бұзаубас]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 29] |- | data-sort-value="456" | 456 | [[Идда]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B4%D0%B4%D0%B0 29] |- | data-sort-value="457" | 457 | [[Қыз Жібек]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 29] |- | data-sort-value="458" | 458 | [[Қыпшақтар]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 29] |- | data-sort-value="459" | 459 | [[Матай (ру бірлестігі)]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 29] |- | data-sort-value="460" | 460 | [[Жаныс]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 29] |- | data-sort-value="461" | 461 | [[Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 28] |- | data-sort-value="462" | 462 | [[Моңғолия]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 28] |- | data-sort-value="463" | 463 | [[Лионель Месси]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 28] |- | data-sort-value="464" | 464 | [[Мәсіх тарту]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 27] |- | data-sort-value="465" | 465 | [[Кіші жүз]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 27] |- | data-sort-value="466" | 466 | [[Қазақстан қалалары]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 27] |- | data-sort-value="467" | 467 | [[Одиссея (фильм, 2026)]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2026%29 27] |- | data-sort-value="468" | 468 | [[Беріш]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 27] |- | data-sort-value="469" | 469 | [[Уикипедия:Анықтама]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 27] |- | data-sort-value="470" | 470 | [[Сэсэн]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8D%D1%81%D1%8D%D0%BD 27] |- | data-sort-value="471" | 471 | [[Оливер Три]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 27] |- | data-sort-value="472" | 472 | [[Тагар мәдениеті]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 27] |- | data-sort-value="473" | 473 | [[Албан руы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 27] |- | data-sort-value="474" | 474 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 27] |- | data-sort-value="475" | 475 | [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="476" | 476 | [[Туркс және Кайкос]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%BA%D1%81_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D1%81 27] |- | data-sort-value="477" | 477 | [[:Сурет:CoD Black Ops cover.png|Сурет:CoD Black Ops cover.png]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ACoD_Black_Ops_cover.png 27] |- | data-sort-value="478" | 478 | [[Құрылтай сайлауы (2026)]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 27] |- | data-sort-value="479" | 479 | [[Ксенобиотик]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B8%D0%BA 26] |- | data-sort-value="480" | 480 | [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="481" | 481 | [[Дональд Трамп]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4_%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BF 26] |- | data-sort-value="482" | 482 | [[Туыстық атаулары]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 26] |- | data-sort-value="483" | 483 | [[Киіз үй]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 26] |- | data-sort-value="484" | 484 | [[Гүл өрнегі]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB_%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 26] |- | data-sort-value="485" | 485 | [[Түрік қағанаты]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 26] |- | data-sort-value="486" | 486 | [[Дүйсеналы Дыбысалыұлы Бықыбаев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D1%8B%D2%9B%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="487" | 487 | [[Пуэрторикалықтар]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%83%D1%8D%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 25] |- | data-sort-value="488" | 488 | [[Махаббат, қызық мол жылдар]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 25] |- | data-sort-value="489" | 489 | [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 25] |- | data-sort-value="490" | 490 | [[Желдірме]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 25] |- | data-sort-value="491" | 491 | [[Желтоқсан көтерілісі]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 25] |- | data-sort-value="492" | 492 | [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 25] |- | data-sort-value="493" | 493 | [[Ел]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB 25] |- | data-sort-value="494" | 494 | [[Өт айдайтын дәрілер]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 25] |- | data-sort-value="495" | 495 | [[Қарақұрт]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 25] |- | data-sort-value="496" | 496 | [[Жүктілік]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 25] |- | data-sort-value="497" | 497 | [[Салжұқ мемлекеті]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D2%B1%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 24] |- | data-sort-value="498" | 498 | [[Адай]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 24] |- | data-sort-value="499" | 499 | [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 24] |- | data-sort-value="500" | 500 | [[Асқазан аурулары]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24] |- | data-sort-value="501" | 501 | [[Жыныстық қатынас]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 24] |- | data-sort-value="502" | 502 | [[Абай жолы (роман)]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 24] |- | data-sort-value="503" | 503 | [[Жеті Жарғы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%96%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 24] |- | data-sort-value="504" | 504 | [[Қазақша Уикипедия]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 24] |- | data-sort-value="505" | 505 | [[Испания]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 24] |- | data-sort-value="506" | 506 | [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24] |- | data-sort-value="507" | 507 | [[Балқадиша әні]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 24] |- | data-sort-value="508" | 508 | [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="509" | 509 | [[Орта жүз]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 24] |- | data-sort-value="510" | 510 | [[Табылды Досымов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="511" | 511 | [[Тұлғама]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B0 24] |- | data-sort-value="512" | 512 | [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="513" | 513 | [[Қырғызстан]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 24] |- | data-sort-value="514" | 514 | [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 24] |- | data-sort-value="515" | 515 | [[Софы Қалыбекұлы Сматаев]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 23] |- | data-sort-value="516" | 516 | [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 23] |- | data-sort-value="517" | 517 | [[Міржақып Дулатұлы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 23] |- | data-sort-value="518" | 518 | [[Ұлы жүз]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 23] |- | data-sort-value="519" | 519 | [[Әл-Фатиха сүресі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 23] |- | data-sort-value="520" | 520 | [[Іштің қатуы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 23] |- | data-sort-value="521" | 521 | [[Мұстафа Шоқай]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 23] |- | data-sort-value="522" | 522 | [[Өскемен]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 23] |- | data-sort-value="523" | 523 | [[Сиқым]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 23] |- | data-sort-value="524" | 524 | [[Көгершін (ауыл)]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BD_%28%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%29 23] |- | data-sort-value="525" | 525 | [[Астана]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 23] |- | data-sort-value="526" | 526 | [[Qazaqstan (телеарна)]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 23] |- | data-sort-value="527" | 527 | [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 23] |- | data-sort-value="528" | 528 | [[Жәнібек Әлімханұлы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22] |- | data-sort-value="529" | 529 | [[Мұхтар Шаханов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="530" | 530 | [[Елім-ай (роман)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 22] |- | data-sort-value="531" | 531 | [[Уикипедия:Видео сабақтар]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 22] |- | data-sort-value="532" | 532 | [[Қан топтары]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 22] |- | data-sort-value="533" | 533 | [[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 22] |- | data-sort-value="534" | 534 | [[Америка Құрама Штаттары]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 22] |- | data-sort-value="535" | 535 | [[Әмір Темір]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 22] |- | data-sort-value="536" | 536 | [[Психология]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 22] |- | data-sort-value="537" | 537 | [[ALEM (Ninety One)]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 22] |- | data-sort-value="538" | 538 | [[Қазақстан өзендері]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 22] |- | data-sort-value="539" | 539 | [[Айлант]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%82 22] |- | data-sort-value="540" | 540 | [[Дулат]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 22] |- | data-sort-value="541" | 541 | [[Шөмекей]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 22] |- | data-sort-value="542" | 542 | [[Grok]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Grok 22] |- | data-sort-value="543" | 543 | [[Ислам күнтізбесі]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 22] |- | data-sort-value="544" | 544 | [[Түркістан облысы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="545" | 545 | [[Қазақстан қазақтарының унисекс есімдері тізімі]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 21] |- | data-sort-value="546" | 546 | [[Нәтай Әзімханұлы Кенесарин]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D3%99%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 21] |- | data-sort-value="547" | 547 | [[Ысты]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 21] |- | data-sort-value="548" | 548 | [[Уикипедия]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 21] |- | data-sort-value="549" | 549 | [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 21] |- | data-sort-value="550" | 550 | [[Ахмет Байтұрсынұлы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 21] |- | data-sort-value="551" | 551 | [[Дайыр қожа]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0 21] |- | data-sort-value="552" | 552 | [[Футболдан әлем чемпионаты]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 21] |- | data-sort-value="553" | 553 | [[Қазақ өнері]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |- | data-sort-value="554" | 554 | [[Рахман қайнары (шипажай)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%88%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9%29 21] |- | data-sort-value="555" | 555 | [[Қалқаман (метро бекеті)]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96%29 21] |- | data-sort-value="556" | 556 | [[Қожа Ахмет Ясауи]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 21] |- | data-sort-value="557" | 557 | [[Қызылорда облысы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="558" | 558 | [[Уикипедия:Қауым порталы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21] |- | data-sort-value="559" | 559 | [[Қазақстан Республикасының заңдары]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 21] |- | data-sort-value="560" | 560 | [[Байғыз]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D0%B7 21] |- | data-sort-value="561" | 561 | [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 21] |- | data-sort-value="562" | 562 | [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 20] |- | data-sort-value="563" | 563 | [[Анаэробты ашу]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B1%D1%82%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D1%83 20] |- | data-sort-value="564" | 564 | [[Алтын Орда]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 20] |- | data-sort-value="565" | 565 | [[Ән-Нас сүресі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 20] |- | data-sort-value="566" | 566 | [[Ақтөбе]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 20] |- | data-sort-value="567" | 567 | [[Су]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83 20] |- | data-sort-value="568" | 568 | [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 20] |- | data-sort-value="569" | 569 | [[Рахым Алмабекұлы Оразалиев]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 20] |- | data-sort-value="570" | 570 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 20] |- | data-sort-value="571" | 571 | [[Ақмола облысы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20] |- | data-sort-value="572" | 572 | [[Көңіл айту]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 20] |- | data-sort-value="573" | 573 | [[Сиыр]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80 20] |- | data-sort-value="574" | 574 | [[Шанышқылы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="575" | 575 | [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20] |- | data-sort-value="576" | 576 | [[Марат Талғатұлы Омаров]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 20] |- | data-sort-value="577" | 577 | [[Ермұхамед Мәулен]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 20] |- | data-sort-value="578" | 578 | [[Ойыншықтар хикаясы 5]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%81%D1%8B_5 20] |- | data-sort-value="579" | 579 | [[Абай облысы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20] |- | data-sort-value="580" | 580 | [[Қаракесек (Арғын)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 20] |- | data-sort-value="581" | 581 | [[Қазақстан қорықтарының тізімі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20] |- | data-sort-value="582" | 582 | [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20] |- | data-sort-value="583" | 583 | [[Махамбет Өтемісұлы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="584" | 584 | [[Бозжыра шатқалы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="585" | 585 | [[Бекет Мырзағұлұлы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="586" | 586 | [[Нарынбай Жанжігітұлы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20] |- | data-sort-value="587" | 587 | [[Балқаш]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 19] |- | data-sort-value="588" | 588 | [[Өкілдік (Ислам)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%28%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%29 19] |- | data-sort-value="589" | 589 | [[Еңсегей Бойлы Ер Есім]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D1%81%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80_%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC 19] |- | data-sort-value="590" | 590 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 19] |- | data-sort-value="591" | 591 | [[Әл-Жин сүресі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%96%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 19] |- | data-sort-value="592" | 592 | [[Әбіш Кекілбайұлы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19] |- | data-sort-value="593" | 593 | [[Серік Әкірамұлы Қалиев]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 19] |- | data-sort-value="594" | 594 | [[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 19] |- | data-sort-value="595" | 595 | [[Арал ауданы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 19] |- | data-sort-value="596" | 596 | [[Жеті қазына]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 19] |- | data-sort-value="597" | 597 | [[VII Клеопатра]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=VII_%D0%9A%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B0 19] |- | data-sort-value="598" | 598 | [[Дәрігер]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B3%D0%B5%D1%80 19] |- | data-sort-value="599" | 599 | [[Педагогика]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 19] |- | data-sort-value="600" | 600 | [[Келер шақ]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%88%D0%B0%D2%9B 19] |- | data-sort-value="601" | 601 | [[Ақбілек (роман)]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 19] |- | data-sort-value="602" | 602 | [[Қарағанды облысы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="603" | 603 | [[Қазақстан елшілерінің тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="604" | 604 | [[Түйелер]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 19] |- | data-sort-value="605" | 605 | [[Тарақты]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 19] |- | data-sort-value="606" | 606 | [[Қазақ ұлттық университеті]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 19] |- | data-sort-value="607" | 607 | [[Қазақстан — Моңғолия қатынастары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%80%94_%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="608" | 608 | [[Әлем елдерінің тізімі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19] |- | data-sort-value="609" | 609 | [[Жаппас]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 19] |- | data-sort-value="610" | 610 | [[Бақытсыз Жамал]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 18] |- | data-sort-value="611" | 611 | [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="612" | 612 | [[Сарымсақ]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC%D1%81%D0%B0%D2%9B 18] |- | data-sort-value="613" | 613 | [[Төре]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 18] |- | data-sort-value="614" | 614 | [[Сарыарқа (метро бекеті)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE_%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96%29 18] |- | data-sort-value="615" | 615 | [[Аманат (партия)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 18] |- | data-sort-value="616" | 616 | [[Кәлимә]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D3%99 18] |- | data-sort-value="617" | 617 | [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 18] |- | data-sort-value="618" | 618 | [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 18] |- | data-sort-value="619" | 619 | [[Қабдолла Досбалаұлы Төлегенов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="620" | 620 | [[Таз руы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 18] |- | data-sort-value="621" | 621 | [[Көңіл шай]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 18] |- | data-sort-value="622" | 622 | [[Әлімұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="623" | 623 | [[Арыстанбаб]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 18] |- | data-sort-value="624" | 624 | [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 18] |- | data-sort-value="625" | 625 | [[Қармақшы ауданы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 18] |- | data-sort-value="626" | 626 | [[Қазақ жүздері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="627" | 627 | [[:Санат:Алматы тұлғалары|Санат:Алматы тұлғалары]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18] |- | data-sort-value="628" | 628 | [[Талас Алатауы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 18] |- | data-sort-value="629" | 629 | [[Бейсенбілік (бағыштау)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 18] |- | data-sort-value="630" | 630 | [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="631" | 631 | [[Антикалық дәуір]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80 18] |- | data-sort-value="632" | 632 | [[Ұлы Отан соғысы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 18] |- | data-sort-value="633" | 633 | [[Отандастар қоры]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 17] |- | data-sort-value="634" | 634 | [[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 17] |- | data-sort-value="635" | 635 | [[Нұртас Исабаев]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17] |- | data-sort-value="636" | 636 | [[Видео ойын]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD 17] |- | data-sort-value="637" | 637 | [[Қасым Аманжолов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="638" | 638 | [[Бейнелеу өнері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="639" | 639 | [[Түркия қалаларының тізімі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17] |- | data-sort-value="640" | 640 | [[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17] |- | data-sort-value="641" | 641 | [[Құнанбай Өскенбайұлы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17] |- | data-sort-value="642" | 642 | [[Бөкей Ордасы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="643" | 643 | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 17] |- | data-sort-value="644" | 644 | [[Ұлпан (роман)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 17] |- | data-sort-value="645" | 645 | [[Сен тұр, сен шық!]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D1%80%2C_%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%9B%21 17] |- | data-sort-value="646" | 646 | [[Ақтөбе облысы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="647" | 647 | [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17] |- | data-sort-value="648" | 648 | [[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17] |- | data-sort-value="649" | 649 | [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 17] |- | data-sort-value="650" | 650 | [[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="651" | 651 | [[Квентин Тарантино]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%BE 17] |- | data-sort-value="652" | 652 | [[Зарина Кармен]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 17] |- | data-sort-value="653" | 653 | [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17] |- | data-sort-value="654" | 654 | [[Оралхан Бөкей]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 17] |- | data-sort-value="655" | 655 | [[Хэйлибэри Астана]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D1%8D%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D1%8D%D1%80%D0%B8_%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 17] |- | data-sort-value="656" | 656 | [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 17] |- | data-sort-value="657" | 657 | [[Уикипедия:Таныстыру]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 17] |- | data-sort-value="658" | 658 | [[Қой малының атаулары]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17] |- | data-sort-value="659" | 659 | [[Бойницкий қамалы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B 17] |- | data-sort-value="660" | 660 | [[Баланы ұшықтау]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 17] |- | data-sort-value="661" | 661 | [[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 17] |- | data-sort-value="662" | 662 | [[Куннилингус]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 17] |- | data-sort-value="663" | 663 | [[Михаил Васильевич Драпатый]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%94%D1%80%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B9 16] |- | data-sort-value="664" | 664 | [[Еуропа]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 16] |- | data-sort-value="665" | 665 | [[Байлар-Жандар]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 16] |- | data-sort-value="666" | 666 | [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 16] |- | data-sort-value="667" | 667 | [[Үндістан]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="668" | 668 | [[Ағайын-туыс]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD-%D1%82%D1%83%D1%8B%D1%81 16] |- | data-sort-value="669" | 669 | [[Жаңбыр]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80 16] |- | data-sort-value="670" | 670 | [[Білім]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 16] |- | data-sort-value="671" | 671 | [[Қабанбай батыр]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 16] |- | data-sort-value="672" | 672 | [[Османлы сұлтандарының тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="673" | 673 | [[Төртқара Апыр]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%90%D0%BF%D1%8B%D1%80 16] |- | data-sort-value="674" | 674 | [[Әл-Мансұр]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80 16] |- | data-sort-value="675" | 675 | [[Жиен]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD 16] |- | data-sort-value="676" | 676 | [[Химиялық элементтер тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="677" | 677 | [[Жамбыл облысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="678" | 678 | [[Әйтеке би]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 16] |- | data-sort-value="679" | 679 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="680" | 680 | [[КОКП орталық комитеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%9E%D0%9A%D0%9F_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="681" | 681 | [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="682" | 682 | [[I Сүлеймен]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 16] |- | data-sort-value="683" | 683 | [[:Сурет:Merope.jpg|Сурет:Merope.jpg]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMerope.jpg 16] |- | data-sort-value="684" | 684 | [[Еркектің жыныстық мүшесі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 16] |- | data-sort-value="685" | 685 | [[Зауытбек Қауысбекұлы Тұрысбеков]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="686" | 686 | [[Ақмешіт әулие үңгірі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="687" | 687 | [[Әбу Насыр Әл-Фараби]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 16] |- | data-sort-value="688" | 688 | [[Юрмала]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0 16] |- | data-sort-value="689" | 689 | [[Қайрат (футбол клубы)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 16] |- | data-sort-value="690" | 690 | [[Шығыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="691" | 691 | [[Есет Берікұлы Байкен]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 16] |- | data-sort-value="692" | 692 | [[:Сурет:Romford F.C. logo.png|Сурет:Romford F.C. logo.png]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ARomford_F.C._logo.png 16] |- | data-sort-value="693" | 693 | [[Діл]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BB 16] |- | data-sort-value="694" | 694 | [[Қуық түбі безінің қабынуы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 16] |- | data-sort-value="695" | 695 | [[Дін]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 16] |- | data-sort-value="696" | 696 | [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D1%81%D1%8B 16] |- | data-sort-value="697" | 697 | [[Қазақтың боғауыз сөздері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="698" | 698 | [[Қазақ мәдениет және өнертану ғылыми - зерттеу институты]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_-_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 16] |- | data-sort-value="699" | 699 | [[Зат есім]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 16] |- | data-sort-value="700" | 700 | [[Криштиану Роналду]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 16] |- | data-sort-value="701" | 701 | [[Уикипедия:Telegram]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 16] |- | data-sort-value="702" | 702 | [[Ортаққор]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 16] |- | data-sort-value="703" | 703 | [[Кухня (телехикая)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D1%85%D0%BD%D1%8F_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 16] |- | data-sort-value="704" | 704 | [[Оғыз мемлекеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="705" | 705 | [[Баян-Өлгей аймағы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD-%D3%A8%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B 15] |- | data-sort-value="706" | 706 | [[Футболдан Түркия кубогы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D0%BA%D1%83%D0%B1%D0%BE%D0%B3%D1%8B 15] |- | data-sort-value="707" | 707 | [[Түркия]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="708" | 708 | [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 15] |- | data-sort-value="709" | 709 | [[Осман империясы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="710" | 710 | [[Казактар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="711" | 711 | [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="712" | 712 | [[Аққулы ауданы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 15] |- | data-sort-value="713" | 713 | [[Сүмбіле]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 15] |- | data-sort-value="714" | 714 | [[Қаңлы (тайпа)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 15] |- | data-sort-value="715" | 715 | [[Қаба (аудан)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0_%28%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%29 15] |- | data-sort-value="716" | 716 | [[Ұ]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0 15] |- | data-sort-value="717" | 717 | [[Ақан сері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="718" | 718 | [[Өлі-тірі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96-%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="719" | 719 | [[Кердері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="720" | 720 | [[Отырар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="721" | 721 | [[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 15] |- | data-sort-value="722" | 722 | [[Семей]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 15] |- | data-sort-value="723" | 723 | [[Жұмбақтас]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 15] |- | data-sort-value="724" | 724 | [[Қатысушы:EPIC]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 15] |- | data-sort-value="725" | 725 | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D1%96%D1%82_%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="726" | 726 | [[Айша бибі кесенесі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="727" | 727 | [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 15] |- | data-sort-value="728" | 728 | [[Ақбұлақ шайқасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="729" | 729 | [[Мастурбация]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="730" | 730 | [[Қатысушы талқылауы:Рахман999]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%BD999 15] |- | data-sort-value="731" | 731 | [[Етеккір]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 15] |- | data-sort-value="732" | 732 | [[Сұңғыла]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 15] |- | data-sort-value="733" | 733 | [[Қызылорда]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 15] |- | data-sort-value="734" | 734 | [[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15] |- | data-sort-value="735" | 735 | [[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="736" | 736 | [[Гандхара]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%B0 15] |- | data-sort-value="737" | 737 | [[Қызылағаш оқиғасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="738" | 738 | [[Әл-Бақара сүресі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="739" | 739 | [[Алтел]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BB 15] |- | data-sort-value="740" | 740 | [[Тәрбие жүйесі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 15] |- | data-sort-value="741" | 741 | [[Сайт]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%82 15] |- | data-sort-value="742" | 742 | [[Іштің түйілуі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%83%D1%96 15] |- | data-sort-value="743" | 743 | [[Қазақ бейнелеу өнері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="744" | 744 | [[Айқын Төлепберген]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="745" | 745 | [[Тараз]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 14] |- | data-sort-value="746" | 746 | [[Алахай Беки]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B8 14] |- | data-sort-value="747" | 747 | [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="748" | 748 | [[Қарғын (роман)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="749" | 749 | [[Қайыңды (көл)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 14] |- | data-sort-value="750" | 750 | [[:Санат:Ресей қалалары|Санат:Ресей қалалары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="751" | 751 | [[:Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер|Санат:Үлгі шақыруында көшірме аргумент қолданатын беттер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="752" | 752 | [[Қанабек Байсейітов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="753" | 753 | [[Қазақ ұлттық медицина университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="754" | 754 | [[Райан Шерки]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B8 14] |- | data-sort-value="755" | 755 | [[Франция қалаларының тізімі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14] |- | data-sort-value="756" | 756 | [[Құран]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="757" | 757 | [[Германия]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 14] |- | data-sort-value="758" | 758 | [[Ақтаудағы ұшақ апаты]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 14] |- | data-sort-value="759" | 759 | [[Қазақстан азаматтарына қойылатын визалық талаптар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="760" | 760 | [[Үйші (Өзбекстан)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%88%D1%96_%28%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="761" | 761 | [[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="762" | 762 | [[Жақайым]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 14] |- | data-sort-value="763" | 763 | [[Жетіқарақшы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 14] |- | data-sort-value="764" | 764 | [[Сүре]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 14] |- | data-sort-value="765" | 765 | [[Маңғыстау облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="766" | 766 | [[Қазақ әдебиеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="767" | 767 | [[Апачилер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="768" | 768 | [[Жағалбайлы (ру)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 14] |- | data-sort-value="769" | 769 | [[Жамбыл Жабайұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="770" | 770 | [[Халықаралық Алматы әуежайы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D1%8B 14] |- | data-sort-value="771" | 771 | [[Беларусь географиясы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="772" | 772 | [[Бауыр (орган)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD%29 14] |- | data-sort-value="773" | 773 | [[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14] |- | data-sort-value="774" | 774 | [[Фамке Янссен]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D0%B5_%D0%AF%D0%BD%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="775" | 775 | [[Раиса Мәжитқызы Мұхамедиярова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="776" | 776 | [[Ерен еңбегі үшін медалі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 14] |- | data-sort-value="777" | 777 | [[Фариза Оңғарсынова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="778" | 778 | [[Мурле (халық)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B5_%28%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%29 14] |- | data-sort-value="779" | 779 | [[Қолөнерде қолданылатын ою - өрнектер]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%BE%D1%8E_-_%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 14] |- | data-sort-value="780" | 780 | [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="781" | 781 | [[Қазақстан ІІМ iшкi әскерлері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%86%D0%86%D0%9C_i%D1%88%D0%BAi_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="782" | 782 | [[Ақтау]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 14] |- | data-sort-value="783" | 783 | [[Сартай батыр Байжанұлы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14] |- | data-sort-value="784" | 784 | [[Қаңлылар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="785" | 785 | [[Қорқай дұғасы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="786" | 786 | [[Шежіре]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14] |- | data-sort-value="787" | 787 | [[Каспий теңізі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 14] |- | data-sort-value="788" | 788 | [[Ерке Есмахан]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 14] |- | data-sort-value="789" | 789 | [[Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 14] |- | data-sort-value="790" | 790 | [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="791" | 791 | [[Жұлдыз]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 13] |- | data-sort-value="792" | 792 | [[Самбодан əлем чемпионаты]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%C9%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 13] |- | data-sort-value="793" | 793 | [[Қазақстан телеарналары]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13] |- | data-sort-value="794" | 794 | [[Жерорта теңізі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 13] |- | data-sort-value="795" | 795 | [[Айдар (шаш)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 13] |- | data-sort-value="796" | 796 | [[Алаш партиясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="797" | 797 | [[Шиеленіс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%96%D1%81 13] |- | data-sort-value="798" | 798 | [[Шегіргүл]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B3%D2%AF%D0%BB 13] |- | data-sort-value="799" | 799 | [[Қабдеш Жұмаділов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="800" | 800 | [[Қасым хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="801" | 801 | [[Сүйінші]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 13] |- | data-sort-value="802" | 802 | [[Құрылтай]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 13] |- | data-sort-value="803" | 803 | [[Исатай Тайманұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="804" | 804 | [[Сыни ойлау]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD%D0%B8_%D0%BE%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83 13] |- | data-sort-value="805" | 805 | [[Әлібек Әсетұлы Бақаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="806" | 806 | [[Жошы хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="807" | 807 | [[Қазақстан теңгесі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 13] |- | data-sort-value="808" | 808 | [[Қазақстан банктерінің тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="809" | 809 | [[Қарасай батыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="810" | 810 | [[Жәңгір-Керей хан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="811" | 811 | [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 13] |- | data-sort-value="812" | 812 | [[Есік Алтын адамы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 13] |- | data-sort-value="813" | 813 | [[Шымыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="814" | 814 | [[Төртқара]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 13] |- | data-sort-value="815" | 815 | [[Байұлы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="816" | 816 | [[Шапырашты]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 13] |- | data-sort-value="817" | 817 | [[Шоқжұлдыздар бойынша жұлдыздар тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="818" | 818 | [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="819" | 819 | [[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="820" | 820 | [[Алаш Орда]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 13] |- | data-sort-value="821" | 821 | [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 13] |- | data-sort-value="822" | 822 | [[Қорқыт ата]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 13] |- | data-sort-value="823" | 823 | [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="824" | 824 | [[Уикипедия:Жүктеу]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 13] |- | data-sort-value="825" | 825 | [[Мамания мектебі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 13] |- | data-sort-value="826" | 826 | [[Плаун]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BD 13] |- | data-sort-value="827" | 827 | [[Қазақстан мерекелері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="828" | 828 | [[Сайдулла Мадаминов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="829" | 829 | [[Тұрлан батыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="830" | 830 | [[Қайран]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="831" | 831 | [[Алтын тамыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="832" | 832 | [[Джоан Джетт]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82 13] |- | data-sort-value="833" | 833 | [[Жол белгілері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="834" | 834 | [[Қазақстанның таратылған аудандары]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 13] |- | data-sort-value="835" | 835 | [[Дос-Мұқасан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="836" | 836 | [[Ұйықтатын дәрілер]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 13] |- | data-sort-value="837" | 837 | [[IC 544]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=IC_544 13] |- | data-sort-value="838" | 838 | [[Әбілхан Қастеев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="839" | 839 | [[Керей (тайпа)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 13] |- | data-sort-value="840" | 840 | [[Неке]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BA%D0%B5 13] |- | data-sort-value="841" | 841 | [[Жүрек аурулары]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13] |- | data-sort-value="842" | 842 | [[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="843" | 843 | [[Топыраққала]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 13] |- | data-sort-value="844" | 844 | [[Аққыстау]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 13] |- | data-sort-value="845" | 845 | [[Дәуіт]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 13] |- | data-sort-value="846" | 846 | [[Көлсай көлдері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="847" | 847 | [[Этнос]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81 13] |- | data-sort-value="848" | 848 | [[Сіргелі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 13] |- | data-sort-value="849" | 849 | [[Есекжем]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 12] |- | data-sort-value="850" | 850 | [[Қарлұқ қағанаты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="851" | 851 | [[:Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер|Санат:Алфавит бойынша мемлекеттер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="852" | 852 | [[Талқылау:Жігіттің сөзі. Қанды жол]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D1%96%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96._%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 12] |- | data-sort-value="853" | 853 | [[Дзюдо]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B7%D1%8E%D0%B4%D0%BE 12] |- | data-sort-value="854" | 854 | [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D1%8B%D2%93%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12] |- | data-sort-value="855" | 855 | [[Жеті жарғы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 12] |- | data-sort-value="856" | 856 | [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 12] |- | data-sort-value="857" | 857 | [[Жәнібек хан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="858" | 858 | [[Ыстықкөл]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 12] |- | data-sort-value="859" | 859 | [[Суан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="860" | 860 | [[Күнделік.кз]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 12] |- | data-sort-value="861" | 861 | [[Керейіт]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 12] |- | data-sort-value="862" | 862 | [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="863" | 863 | [[Аналды секс]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 12] |- | data-sort-value="864" | 864 | [[Қарақалпақ рулары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="865" | 865 | [[Қазақ асханасы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 12] |- | data-sort-value="866" | 866 | [[Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8._%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="867" | 867 | [[Мұстафа Өзтүрiк]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 12] |- | data-sort-value="868" | 868 | [[Еуразия ұлттық университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="869" | 869 | [[Қазақ тілі тарихы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 12] |- | data-sort-value="870" | 870 | [[Қаһар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="871" | 871 | [[Шакира]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%B0 12] |- | data-sort-value="872" | 872 | [[Git]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Git 12] |- | data-sort-value="873" | 873 | [[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="874" | 874 | [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="875" | 875 | [[Ортағасыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="876" | 876 | [[Жасанды интеллект]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 12] |- | data-sort-value="877" | 877 | [[Нұрсұлтан мешіті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="878" | 878 | [[Жусан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="879" | 879 | [[Қазақ шежірелерінің тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="880" | 880 | [[Көксерек (әңгіме)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 12] |- | data-sort-value="881" | 881 | [[Нұрымбет Аманұлы Сақтағанов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="882" | 882 | [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 12] |- | data-sort-value="883" | 883 | [[Қазақстан құстары тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="884" | 884 | [[Аида Ғалымқызы Балаева]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="885" | 885 | [[Болат Кайроллаұлы Қонарбай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="886" | 886 | [[Қалқанша без]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B7 12] |- | data-sort-value="887" | 887 | [[Батыс Қазақстан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="888" | 888 | [[Еңбек нарығы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12] |- | data-sort-value="889" | 889 | [[Сібір жарасы (инфекциялық ауру)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D0%B1%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%29 12] |- | data-sort-value="890" | 890 | [[17]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=17 12] |- | data-sort-value="891" | 891 | [[Аваз инақ]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B0%D0%B7_%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B 12] |- | data-sort-value="892" | 892 | [[Татар әліпбиі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 12] |- | data-sort-value="893" | 893 | [[Әл-Уақиға сүресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="894" | 894 | [[Қанжығалы руы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 12] |- | data-sort-value="895" | 895 | [[Кек алушылар: Қиямет күні]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%3A_%D2%9A%D0%B8%D1%8F%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 12] |- | data-sort-value="896" | 896 | [[Килиан Мбаппе]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 12] |- | data-sort-value="897" | 897 | [[Шілде]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 12] |- | data-sort-value="898" | 898 | [[Ахангаран (қала)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 12] |- | data-sort-value="899" | 899 | [[Көбеш Айтбайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%88_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="900" | 900 | [[Торғай облысы (Қазақстан)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 12] |- | data-sort-value="901" | 901 | [[Петропавл]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB 12] |- | data-sort-value="902" | 902 | [[Зейнеп Ахметова]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="903" | 903 | [[Спарта]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 12] |- | data-sort-value="904" | 904 | [[Ілияс Есенберлин]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12] |- | data-sort-value="905" | 905 | [[Малайсары батыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="906" | 906 | [[Зинедин Зидан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="907" | 907 | [[Кептерлер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="908" | 908 | [[Almaty]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Almaty 12] |- | data-sort-value="909" | 909 | [[Қыз ұзату салттары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="910" | 910 | [[Иса Мәсіх]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0_%D0%9C%D3%99%D1%81%D1%96%D1%85 12] |- | data-sort-value="911" | 911 | [[Төреғали Төреəліұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="912" | 912 | [[Жармахан Айтбайұлы Тұяқбай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="913" | 913 | [[Теміреткі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 12] |- | data-sort-value="914" | 914 | [[Дала генерал-губернаторлығы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D0%B3%D1%83%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 12] |- | data-sort-value="915" | 915 | [[Сервер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="916" | 916 | [[Азық-түлік қауіпсіздігі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96 12] |- | data-sort-value="917" | 917 | [[Әл-Ихлас сүресі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="918" | 918 | [[Эминем]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BC 12] |- | data-sort-value="919" | 919 | [[Жалайыр]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 12] |- | data-sort-value="920" | 920 | [[Алтынбек Қоразбайұлы Қоразбаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="921" | 921 | [[Ұлттық қауіпсіздік]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 12] |- | data-sort-value="922" | 922 | [[Шаймерден Қосшығұлұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%88%D1%8B%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="923" | 923 | [[Қазақ тілінің батыс диалектісі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 12] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} koy889554moe0r4rx21hdvi9i31n2rt 0 782526 3633901 3630587 2026-07-23T19:16:36Z Alisahib2001 96228 3633901 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Bozdağ Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Жеке компания]] |biржадағы листингі = |қызметі = [[Кино]], [[Телевизия]] өндірісі |құрылды = [[2016 жыл]] |құрушы = [[Мехмет Боздаг]] (Mehmet Bozdağ) |орналасуы = {{TUR}}, [[Ыстанбұл]], Бейкоз |басты адамдары = Мехмет Боздаг (Басқарма төрағасы) |саласы = [[Медиа]], [[Кинематограф]] |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар, деректі фильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://bozdagfilm.com.tr |Ортаққор = }} '''Bozdağ Film''' — 2016 жылы түрік сценарисі, продюсері әрі режиссері [[Мехмет Боздаг]]тың бастамасымен құрылған түрік медиа және [[киностудия|кинокомпания]]сы. Телехикая, көркем фильм, телефильм және деректі фильм жанрларында жобалар шығаратын Bozdağ Film құрылған күннен бастап көптеген түрлі туындыларды өмірге әкелді. Компанияның басқарма төрағасы қызметін танымал продюсер әрі сценарист Мехмет Боздаг атқарады. Киностудия өз саласында аты шыққан режиссерлермен, сценаристермен және актерлермен жұмыс істеумен қатар, кино өндірісінің әртүрлі кезеңдерінде жаңа есімдерге де қолдау көрсетіп, жұмыс істеуге мүмкіндік беріп келеді. Bozdağ Film өз туындылары арқылы көрерменнің жүрегінен орын алып, өшпес із қалдыруды мақсат етеді. Bozdağ Film 140 гектар (дәлірек айтқанда 140 дөнім) аумаққа салынған Түркияның ең үлкен фильм платосы (түсірілім алаңы), кәсіби продакшн, өнер және декор топтары, сондай-ақ көптеген тәуелсіз қызметкерлерімен бірге кино және сериал саласына көшбасшылық етіп келеді. Киностудия «Мехметшік: Құтты жеңіс» (Mehmetçik Kutlu Zafer), «[[Құрылыс Осман|Құрылыс: Осман]]» (Kuruluş Osman), «Боз дала арыстаны: Жәләлиддин» (Bozkır Arslanı Celaleddin), «Дастан» (Destan), «Ал Санжақ» (Al Sancak), «Отты құстар» (Ateş Kuşları), «Кішкентай данышпан: Ибн Сина» (Küçük Dahi: İbn-i Sina), «Бұл бір махаббат» (Bir Sevdadır), «Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары» (Aziz Mahmud Hüdayi: Aşkın Yolculuğu), «Бір замандардағы Стамбул» (Bir Zamanlar İstanbul) және «Құрылыс: Орхан» (Kuruluş Orhan), «Махаббат пен тақ» (Aşk ve Taht) және «Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари» (Çılgın Mucit El Ceziri) сияқты ірі жобаларымен сериал индустриясына жаңа серпін берді. Өз саласында халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың біріне айналған Bozdağ Film компаниясының соңғы туындыларының бірі «Түріктер келеді: Әділет қылышы» көркем фильмі әлемнің 40 елінде кинотеатрларға шықты. == Туындылары == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | '''Жыл''' || '''Туынды атауы''' || '''Түрі''' |- | 2018-2019 || ''Мехметшік: Кұтты жеңіс'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- | 2019-2025 ||''[[Kuruluş Osman|Құрылыс: Осман]]'' |- | 2020 || ''Түріктер келеді: Әділет қылышы'' |Көркем фильм |- | 2021-2022 || ''Дастан'' |Телехикая (Сериал) |- | 2021-2023 ||''Боз дала арыстаны: Жәләлиддин'' |Телехикая / Интернет сериал |- |2023 |''Ал Санжақ'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- |2023-2024 |''Отты құстар'' |- | 2023- |''Кішкентай данышпан: Ибн Сина'' |Интернет сериал |- | rowspan="2"|2024 |''Бұл бір махаббат'' | rowspan="5"|Телехикая (Сериал) |- |''Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары'' |- |2025 |''Бір замандардағы Стамбул'' |- |2025-2026 |''Құрылыс: Орхан'' |- |2026- |''Махаббат пен тақ'' |- |Жақында |''Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари'' <br> <ref>{{cite web |url=https://www.tgrthaber.com/medya/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrolu-belli-oldu-cinar-yener-basrolu-oynayacak-3337469 |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrolü belli oldu! Çınar Yener başrolü oynayacak |author=TGRT Haber |website=tgrthaber.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.birsenaltuntas.com/dizi/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrol-oyuncusu-cinar-yener-oldu/73566/ |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrol oyuncusu Çınar Yener oldu |author=Birsen Altuntaş |website=birsenaltuntas.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref> |Интернет сериал |- |Жақында |''Мың бір түн ертегілері'' |Интернет сериал |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия кинокомпаниялары]] [[Санат:2016 жылы құрылған компаниялар]] n3ra2puq7wxlukhj5bw4ldysuu9x7qf 3633904 3633901 2026-07-23T19:20:38Z Alisahib2001 96228 3633904 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Bozdağ Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Жеке компания]] |biржадағы листингі = |қызметі = [[Кино]], [[Телевизия]] өндірісі |құрылды = [[2016 жыл]] |құрушы = [[Мехмет Боздаг]] (Mehmet Bozdağ) |орналасуы = {{TUR}}, [[Ыстанбұл]], Бейкоз |басты адамдары = Мехмет Боздаг (Басқарма төрағасы) |саласы = [[Медиа]], [[Кинематограф]] |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар, деректі фильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://bozdagfilm.com.tr |Ортаққор = }} '''Bozdağ Film''' — 2016 жылы түрік сценарисі, продюсері әрі режиссері [[Мехмет Боздаг]]тың бастамасымен құрылған түрік медиа және [[киностудия|кинокомпания]]сы. == Туралы == Телехикая, көркем фильм, телефильм және деректі фильм жанрларында жобалар шығаратын Bozdağ Film құрылған күннен бастап көптеген түрлі туындыларды өмірге әкелді. Компанияның басқарма төрағасы қызметін танымал продюсер әрі сценарист Мехмет Боздаг атқарады. Киностудия өз саласында аты шыққан режиссерлермен, сценаристермен және актерлермен жұмыс істеумен қатар, кино өндірісінің әртүрлі кезеңдерінде жаңа есімдерге де қолдау көрсетіп, жұмыс істеуге мүмкіндік беріп келеді. Bozdağ Film өз туындылары арқылы көрерменнің жүрегінен орын алып, өшпес із қалдыруды мақсат етеді. Bozdağ Film 140 гектар (дәлірек айтқанда 140 дөнім) аумаққа салынған Түркияның ең үлкен фильм платосы (түсірілім алаңы), кәсіби продакшн, өнер және декор топтары, сондай-ақ көптеген тәуелсіз қызметкерлерімен бірге кино және сериал саласына көшбасшылық етіп келеді. Киностудия «Мехметшік: Құтты жеңіс» (Mehmetçik Kutlu Zafer), «[[Құрылыс Осман|Құрылыс: Осман]]» (Kuruluş Osman), «Боз дала арыстаны: Жәләлиддин» (Bozkır Arslanı Celaleddin), «Дастан» (Destan), «Ал Санжақ» (Al Sancak), «Отты құстар» (Ateş Kuşları), «Кішкентай данышпан: Ибн Сина» (Küçük Dahi: İbn-i Sina), «Бұл бір махаббат» (Bir Sevdadır), «Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары» (Aziz Mahmud Hüdayi: Aşkın Yolculuğu), «Бір замандардағы Стамбул» (Bir Zamanlar İstanbul) және «Құрылыс: Орхан» (Kuruluş Orhan), «Махаббат пен тақ» (Aşk ve Taht), «Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари» (Çılgın Mucit El Ceziri) және «Өмір оқиғасы» (Bir Hayat Hikayesi) сияқты ірі жобаларымен сериал индустриясына жаңа серпін берді. Өз саласында халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың біріне айналған Bozdağ Film компаниясының соңғы туындыларының бірі «Түріктер келеді: Әділет қылышы» көркем фильмі әлемнің 40 елінде кинотеатрларға шықты. == Туындылары == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | '''Жыл''' || '''Туынды атауы''' || '''Түрі''' |- | 2018-2019 || ''Мехметшік: Кұтты жеңіс'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- | 2019-2025 ||''[[Kuruluş Osman|Құрылыс: Осман]]'' |- | 2020 || ''Түріктер келеді: Әділет қылышы'' |Көркем фильм |- | 2021-2022 || ''Дастан'' |Телехикая (Сериал) |- | 2021-2023 ||''Боз дала арыстаны: Жәләлиддин'' |Телехикая / Интернет сериал |- |2023 |''Ал Санжақ'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- |2023-2024 |''Отты құстар'' |- | 2023- |''Кішкентай данышпан: Ибн Сина'' |Интернет сериал |- | rowspan="2"|2024 |''Бұл бір махаббат'' | rowspan="5"|Телехикая (Сериал) |- |''Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары'' |- |2025 |''Бір замандардағы Стамбул'' |- |2025-2026 |''Құрылыс: Орхан'' |- |2026- |''Махаббат пен тақ'' |- |Жақында |''Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари'' <br> <ref>{{cite web |url=https://www.tgrthaber.com/medya/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrolu-belli-oldu-cinar-yener-basrolu-oynayacak-3337469 |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrolü belli oldu! Çınar Yener başrolü oynayacak |author=TGRT Haber |website=tgrthaber.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.birsenaltuntas.com/dizi/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrol-oyuncusu-cinar-yener-oldu/73566/ |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrol oyuncusu Çınar Yener oldu |author=Birsen Altuntaş |website=birsenaltuntas.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref> |Интернет сериал |- |Жақында |''Өмір оқиғасы'' |Телехикая (Сериал) |- |Жақында |''Мың бір түн ертегілері'' |Интернет сериал |- | |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия кинокомпаниялары]] [[Санат:2016 жылы құрылған компаниялар]] hkez6g7qy25dcxibidal76490l6h4a8 3633906 3633904 2026-07-23T19:22:00Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Alisahib2001|Alisahib2001]] ([[User talk:Alisahib2001|т]]) өңдемелерінен [[User:Sagzhan|Sagzhan]] соңғы нұсқасына қайтарды 3617347 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Bozdağ Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Жеке компания]] |biржадағы листингі = |қызметі = [[Кино]], [[Телевизия]] өндірісі |құрылды = [[2016 жыл]] |құрушы = [[Мехмет Боздаг]] (Mehmet Bozdağ) |орналасуы = {{TUR}}, [[Ыстанбұл]], Бейкоз |басты адамдары = Мехмет Боздаг (Басқарма төрағасы) |саласы = [[Медиа]], [[Кинематограф]] |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар, деректі фильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://bozdagfilm.com.tr |Ортаққор = }} '''Bozdağ Film''' — 2016 жылы түрік сценарисі, продюсері әрі режиссері [[Мехмет Боздаг]]тың бастамасымен құрылған түрік медиа және [[киностудия|кинокомпания]]сы. Телехикая, көркем фильм, телефильм және деректі фильм жанрларында жобалар шығаратын Bozdağ Film құрылған күннен бастап көптеген түрлі туындыларды өмірге әкелді. Компанияның басқарма төрағасы қызметін танымал продюсер әрі сценарист Мехмет Боздаг атқарады. Киностудия өз саласында аты шыққан режиссерлермен, сценаристермен және актерлермен жұмыс істеумен қатар, кино өндірісінің әртүрлі кезеңдерінде жаңа есімдерге де қолдау көрсетіп, жұмыс істеуге мүмкіндік беріп келеді. Bozdağ Film өз туындылары арқылы көрерменнің жүрегінен орын алып, өшпес із қалдыруды мақсат етеді. Bozdağ Film 140 гектар (дәлірек айтқанда 140 дөнім) аумаққа салынған Түркияның ең үлкен фильм платосы (түсірілім алаңы), кәсіби продакшн, өнер және декор топтары, сондай-ақ көптеген тәуелсіз қызметкерлерімен бірге кино және сериал саласына көшбасшылық етіп келеді. Киностудия «Мехметшік: Құтты жеңіс» (Mehmetçik Kutlu Zafer), «[[Құрылыс Осман|Құрылыс: Осман]]» (Kuruluş Osman), «Боз дала арыстаны: Жәләлиддин» (Bozkır Arslanı Celaleddin), «Дастан» (Destan), «Ал Санжақ» (Al Sancak), «Отты құстар» (Ateş Kuşları), «Кішкентай данышпан: Ибн Сина» (Küçük Dahi: İbn-i Sina), «Бұл бір махаббат» (Bir Sevdadır), «Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары» (Aziz Mahmud Hüdayi: Aşkın Yolculuğu), «Бір замандардағы Стамбул» (Bir Zamanlar İstanbul) және «Құрылыс: Орхан» (Kuruluş Orhan) сияқты ірі жобаларымен сериал индустриясына жаңа серпін берді. Өз саласында халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың біріне айналған Bozdağ Film компаниясының соңғы туындыларының бірі «Түріктер келеді: Әділет қылышы» көркем фильмі әлемнің 40 елінде кинотеатрларға шықты. == Туындылары == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | '''Жыл''' || '''Туынды атауы''' || '''Түрі''' |- | 2018-2019 || ''Мехметшік: Кұтты жеңіс'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- | 2019-2025 ||''[[Kuruluş Osman|Құрылыс: Осман]]'' |- | 2020 || ''Түріктер келеді: Әділет қылышы'' |Көркем фильм |- | 2021-2022 || ''Дастан'' |Телехикая (Сериал) |- | 2021-2023 ||''Боз дала арыстаны: Жәләлиддин'' |Телехикая / Интернет сериал |- |2023 |''Ал Санжақ'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- |2023-2024 |''Отты құстар'' |- | 2023- |''Кішкентай данышпан: Ибн Сина'' |Интернет сериал |- | rowspan="2"|2024 |''Бұл бір махаббат'' | rowspan="5"|Телехикая (Сериал) |- |''Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары'' |- |2025 |''Бір замандардағы Стамбул'' |- |2025-2026 |''Құрылыс: Орхан'' |- |Жақында |''Махаббат пен тақ'' |- |Жақында |''Мың бір түн ертегілері'' |Интернет сериал |- |Жақында |''Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари'' <br> <ref>{{cite web |url=https://www.tgrthaber.com/medya/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrolu-belli-oldu-cinar-yener-basrolu-oynayacak-3337469 |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrolü belli oldu! Çınar Yener başrolü oynayacak |author=TGRT Haber |website=tgrthaber.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.birsenaltuntas.com/dizi/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrol-oyuncusu-cinar-yener-oldu/73566/ |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrol oyuncusu Çınar Yener oldu |author=Birsen Altuntaş |website=birsenaltuntas.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref> |Интернет сериал |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия кинокомпаниялары]] [[Санат:2016 жылы құрылған компаниялар]] 6pzknjkipvhczv66hwdwgbzgnuxqn5d 3633907 3633906 2026-07-23T19:22:25Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/1nter pares|1nter pares]] ([[User talk:1nter pares|т]]) өңдемелерінен [[User:Alisahib2001|Alisahib2001]] соңғы нұсқасына қайтарды 3633904 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Bozdağ Film |логотипі = |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Жеке компания]] |biржадағы листингі = |қызметі = [[Кино]], [[Телевизия]] өндірісі |құрылды = [[2016 жыл]] |құрушы = [[Мехмет Боздаг]] (Mehmet Bozdağ) |орналасуы = {{TUR}}, [[Ыстанбұл]], Бейкоз |басты адамдары = Мехмет Боздаг (Басқарма төрағасы) |саласы = [[Медиа]], [[Кинематограф]] |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар, деректі фильмдер |меншікті капиталы = |айналым = |операциялық кіріс = |таза табысы = |активтер = |капитализация = |қызметкерлер саны = |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://bozdagfilm.com.tr |Ортаққор = }} '''Bozdağ Film''' — 2016 жылы түрік сценарисі, продюсері әрі режиссері [[Мехмет Боздаг]]тың бастамасымен құрылған түрік медиа және [[киностудия|кинокомпания]]сы. == Туралы == Телехикая, көркем фильм, телефильм және деректі фильм жанрларында жобалар шығаратын Bozdağ Film құрылған күннен бастап көптеген түрлі туындыларды өмірге әкелді. Компанияның басқарма төрағасы қызметін танымал продюсер әрі сценарист Мехмет Боздаг атқарады. Киностудия өз саласында аты шыққан режиссерлермен, сценаристермен және актерлермен жұмыс істеумен қатар, кино өндірісінің әртүрлі кезеңдерінде жаңа есімдерге де қолдау көрсетіп, жұмыс істеуге мүмкіндік беріп келеді. Bozdağ Film өз туындылары арқылы көрерменнің жүрегінен орын алып, өшпес із қалдыруды мақсат етеді. Bozdağ Film 140 гектар (дәлірек айтқанда 140 дөнім) аумаққа салынған Түркияның ең үлкен фильм платосы (түсірілім алаңы), кәсіби продакшн, өнер және декор топтары, сондай-ақ көптеген тәуелсіз қызметкерлерімен бірге кино және сериал саласына көшбасшылық етіп келеді. Киностудия «Мехметшік: Құтты жеңіс» (Mehmetçik Kutlu Zafer), «[[Құрылыс Осман|Құрылыс: Осман]]» (Kuruluş Osman), «Боз дала арыстаны: Жәләлиддин» (Bozkır Arslanı Celaleddin), «Дастан» (Destan), «Ал Санжақ» (Al Sancak), «Отты құстар» (Ateş Kuşları), «Кішкентай данышпан: Ибн Сина» (Küçük Dahi: İbn-i Sina), «Бұл бір махаббат» (Bir Sevdadır), «Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары» (Aziz Mahmud Hüdayi: Aşkın Yolculuğu), «Бір замандардағы Стамбул» (Bir Zamanlar İstanbul) және «Құрылыс: Орхан» (Kuruluş Orhan), «Махаббат пен тақ» (Aşk ve Taht), «Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари» (Çılgın Mucit El Ceziri) және «Өмір оқиғасы» (Bir Hayat Hikayesi) сияқты ірі жобаларымен сериал индустриясына жаңа серпін берді. Өз саласында халықаралық деңгейдегі көшбасшылардың біріне айналған Bozdağ Film компаниясының соңғы туындыларының бірі «Түріктер келеді: Әділет қылышы» көркем фильмі әлемнің 40 елінде кинотеатрларға шықты. == Туындылары == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" | '''Жыл''' || '''Туынды атауы''' || '''Түрі''' |- | 2018-2019 || ''Мехметшік: Кұтты жеңіс'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- | 2019-2025 ||''[[Kuruluş Osman|Құрылыс: Осман]]'' |- | 2020 || ''Түріктер келеді: Әділет қылышы'' |Көркем фильм |- | 2021-2022 || ''Дастан'' |Телехикая (Сериал) |- | 2021-2023 ||''Боз дала арыстаны: Жәләлиддин'' |Телехикая / Интернет сериал |- |2023 |''Ал Санжақ'' | rowspan="2"|Телехикая (Сериал) |- |2023-2024 |''Отты құстар'' |- | 2023- |''Кішкентай данышпан: Ибн Сина'' |Интернет сериал |- | rowspan="2"|2024 |''Бұл бір махаббат'' | rowspan="5"|Телехикая (Сериал) |- |''Азиз Махмуд Хүдаи: Махаббат сапары'' |- |2025 |''Бір замандардағы Стамбул'' |- |2025-2026 |''Құрылыс: Орхан'' |- |2026- |''Махаббат пен тақ'' |- |Жақында |''Ақылды өнертапқыш Әл-Жазари'' <br> <ref>{{cite web |url=https://www.tgrthaber.com/medya/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrolu-belli-oldu-cinar-yener-basrolu-oynayacak-3337469 |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrolü belli oldu! Çınar Yener başrolü oynayacak |author=TGRT Haber |website=tgrthaber.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.birsenaltuntas.com/dizi/tabiinin-el-cezeri-dizisinin-basrol-oyuncusu-cinar-yener-oldu/73566/ |title=Tabii’nin El Cezeri dizisinin başrol oyuncusu Çınar Yener oldu |author=Birsen Altuntaş |website=birsenaltuntas.com |lang=tr |accessdate=2026-05-23}}</ref> |Интернет сериал |- |Жақында |''Өмір оқиғасы'' |Телехикая (Сериал) |- |Жақында |''Мың бір түн ертегілері'' |Интернет сериал |- | |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Түркия кинокомпаниялары]] [[Санат:2016 жылы құрылған компаниялар]] hkez6g7qy25dcxibidal76490l6h4a8 0 783069 3633914 3626660 2026-07-23T23:31:11Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633914 wikitext text/x-wiki {{Әулие|Сурет=Climent of Ohrid.jpg|Қайтыс болған күні=27.7.916|Туған күні=шамамен 840 ж.|Туған жері=Бірінші Болгар патшалығы|Еске алу күні=27 шілде және 25 қараша (Юлиан күнтізбесі)|Қайтыс болған жері=Охрид, Бірінші Болгар патшалығы|Есімі=Охридтік Климент|Еңбектері=Мадақ сөздері|Атрибуттары=Глаголит, Кириллица әліпбиі|Commons=Clement of Ohrid}} '''Охридтік Климент''' ({{Lang-cu|Климєнтъ Охрїдьскꙑи}}, {{Lang-la|Clemens Achridensis}}, {{Lang-el|Κλήμης της Αχρίδας}}, шамамен [[840 жыл|840]] ж. – [[916 жыл|916 ж.]] 27 шілде) – Бірінші Болгария империясының [[Охрид]] қаласында (қазір [[Солтүстік Македония|Солтүстік Македонияда]]) өмір сүрген болгар және панславян ағартушы және [[Әулие адам|әулие]]. [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] шәкірттерінің бірі Климент Болгария мен Солтүстік Македонияда Жеті Санның әулиелерінің бірі ретінде құрметтеледі, оған Кирилл мен Мефодий әулиелері және олардың шәкірттері – Сава, Горазд, Анжелариус, Климент және Наум кіреді. Болгария мен Солтүстік Македониядағы көптеген шіркеулер Жеті Санның құрметіне арналып қасиетті етілген. == Өмірбаяны == Климент Кирилл мен Мефодийдің Моравия миссиясының мүшесі болды, Мефодий қайтыс болғаннан кейін латындардың қудалауынан Болгарияға қашып кетті. 886 жылы Климент пен оның серіктері болгар князі Борис I тарапынан қабылданып, көп ұзамай Климентті дидаскал (діни қызметкерлік ұстаз, διδάσκαλος) ретінде жіберді, ол он болгар әскери-әкімшілік бірліктерінің бірі, орталығы Девола (қазіргі Албанияда), Бірінші Болгар патшалығының батыс бөлігінде, болгарларға славян жазуын үйрету үшін жіберілді. Князь ұстазға Деволада үш сарай және Охрид пен Главиница маңындағы «демалыс орындарын» сыйлады. Охридтік Климент Девола мен Главиницада мектептерді, сондай-ақ Балқандағы Бірінші Болгар патшалығының ең көне мәдени орталықтарының біріне айналған Охрид кітап мектебін құрды. Клименттің білім беру қызметінің орталығы өзі негізін қалаған Пантелеймон монастыры болды. Охрид архиепископы Димитрий Хоматянның «Охридтік Климент» («Охрид аңызы») әңгімесінде Әулие Климент өзінің білім беру қызметі кезінде барлығы 3500 студентті (оның ішінде болашақ Девол епископы Маркты) «четмо және писмо» – халық ұстаздары, шіркеу қызметкерлері мен уағызшыларды оқытқаны айтылады. Ол болгарларға тек жазу мен оқу ғана емес, астрономия, математика және көкөніс өсіруді де үйретті. Көптеген ғалымдар Климент негізін қалаған Охрид мектебінің маңыздылығы бойынша Константинопольдегі Магнаурия мектебіне ұқсас деп санайды. 893 жылы Ұлы Преславта өткен Ұлттық кеңесте ол бір ауыздан «славян тілінің алғашқы епископы» болып сайланды. [[Сурет:St.-Panteleymon-Ohrid.JPG|нобай|Климент Пантелеймон негізін қалаған монастырь]] Болгар патшасы [[I Симеон|Симеон I]] Клементті Велич епископы етіп тағайындады. Болгар зерттеушісі профессор Христо Темельскийдің айтуынша, Клемент кейінірек Белград епископы болды. Бұл епархияның орталығы қазіргі Албанияның Берат-Бялград қаласында болды, онда Әулиелердің жеті санына арналған метрополитен [[Насыбайгүл|базиликасы]] әлі күнге дейін бар. Базиликаның [[Алтарь|құрбандық үстелінде]] қамқоршы әулиелердің есімдері мен жәдігерлері бар жеті реликвия сақталған. [[Сурет:20140616_Sofia_139.jpg|солға|нобай|240x240 нүкте|Софиядағы ескерткіш]] Виктор Истриннің гипотезасы бойынша, ескі шіркеу-славян кириллица алфавитін грек алфавитіне негізделген [[Кирилл мен Мефодий|Салоникидің қасиетті бауырларының]] шәкірті Климент Охридтік жасаған. Оның тек грек тілінде сақталған қысқа өмірінде былай делінген: «[Клемент] дана Кирилл ойлап тапқаннан гөрі анық болуы үшін басқа әріп формаларын да ойлап тапты». Дегенмен, барлық зерттеушілер бұл пікірді қолдамайды. Болгария мен Македонияда көптеген мектептер, көшелер және мемлекеттік мекемелер әулиенің есімімен аталады. [[Скопье|Скопьедегі]] ең үлкен шіркеу Әулие Клименттің есімімен аталады. София мемлекеттік университеті, сондай-ақ оған жақын орналасқан метро станциясы Охридтік Клименттің есімімен аталады. Сонымен қатар, Болгарияның Антарктикалық станциясы «Охридтік Әулие Климент» әулиенің есімімен аталады. Ортағасырлық шежірелерге сәйкес, әулие Охридте негізін қалаған монастырьға жерленген. Түрік оккупациясы кезінде шіркеу қиратылып, оның табыты 17 ғасырға дейін Охрид болгар архиепархиясы орналасқан Қасиетті Бикеш Перивлептос соборына ауыстырылды. Содан кейін ол жойылып, Ипек серб архиепархиясына қосылды. Оның бұзылмаған жәдігерлері ұзақ уақыт бойы сол жерде сақталды және қазір ол бастапқыда жерленген Охридтегі Плаошник тауындағы қалпына келтірілген Әулие Клемент шіркеуінде. Әулиенің басы грек Верия қаласының маңындағы ските Иоанна Предтечи скетінде сақталған, ал оның жәдігерлерінің бір бөлігі Қасиетті Жеті Нумерати шіркеуіне (Софияда) берілді. Охридтік Климент 1990 жылғы болгар пошта маркасында бейнеленген. == Жаратылыс == Клементтің әдеби мұрасына бірқатар шығармалар кіреді: [[Мәриям|Құдай Анасына]] (Құдай Анасының барлық мерекелерінде) және [[Жақия (пайғамбар)|Алдыңғы қатарлыларға арналған]] [[Панегирик|мадақтау сөздері]], әулиелер өмірі және «түрлі-түсті триодионның» аудармасы. Әулиенің шығармашылық мұрасының орталық бөлігі оның гимнографиялық шығармалары болып табылады — Климент барлық ежелгі славян (және ең алдымен болгар) гимнографиясының бейнесі болып саналады{{Sfn|Турилов|2017}}. Өмірінің куәлігіне сәйкес, Климент {{Cquote|шіркеуді псалм тәрізді гимндермен нығайтты, олардың кейбірі көптеген әулиелерге арналған, кейбірі мінсіз Құдай Анасына арналған; Ол сондай-ақ дұғалар мен алғыс айтамдарын жазды...{{sfn|Клименттің өмірбаяны|2000|с=202}}}} Қазіргі уақытта Мәсіхтің туған күнін мерекелеуге арналған 6 штативтен тұратын цикл, Ұлы Евтимийге арналған канондар, Құдай Анасының шапаны мен белдігін орналастыру туралы канондар, Бас Менаиондағы «әкелерге» арналған канон, Октеходағы 25 канон, Тибериополис шейіттері мен Равенна Аполлинарисіне қызмет ету, Құдай Анасын жатқызуға арналған Менаион канондары және бірінші шейіт Стефан мен Рим Папасы Стефан I-дің жәдігерлерін тапсыру туралы канон, сондай-ақ Октехо мен Требникте кездесетін тәубе каноны{{Sfn|Турилов|2017}} Климентке дәл жатқызылған деп саналады. Әулие Клементтің алғашқы ұстазы Мефодийге арналған қызметі, сондай-ақ алғашқы ұстазы Константин Преславскийдің белгілі канонымен жұп құрайтын 6-шы тонның каноны ерекше атап өтуге тұрарлық{{Sfn|Турилов|2017}}. == Тағы қараңыз == * [[Орыс жазуының тарихы]] * [[Охридтік Наум]] * [[Охридтік Горазд]] * [[Константин Преславский]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|28em}} == Әдебиет == {{Refbegin|2}} * Милев А. [https://macedonia.kroraina.com/bugarash/ko/index.html Гръцките жития на Климент Охридски]. — София: Издателство на Българската академия на науките, 1966. — ''Клименттің екі грек өмірбаянының болгарша аудармалары'' * Иванова К., Чешмеджиев Д., Шевченко Э. В. ОХРИДТІК КЛИМЕНТ // Православиелік энциклопедиясы. — М., 2014. — Т. XXXV: Кириопасха — Клосс. — 663-676 б. — 33 000 экз. — ISBN 978-5-89572-041-7. * {{Cite journal|author=Gautier|first=Paul|title=Clément d'Ohrid, évèque de Dragvista|journal=Revue des études byzantines|year=1964|volume=22|pages=199—214|url=https://www.persee.fr/doc/rebyz_0766-5598_1964_num_22_1_1325}} * {{Cite journal|author=Iliev|first=Ilia G.|title=The Long Life of Saint Clement of Ohrid: A Critical Edition|journal=Byzantinobulgarica|year=1995|volume=9|pages=62—120|url=https://archive.org/download/the-long-life-of-saint-clement/The%20Long%20Life%20of%20Saint%20Clement.pdf}} * {{Cite journal|author=Ivanič|first=Peter|title=The Issue of the Origin of Saint Clement of Ohrid and Saint Naum of Ohrid in Slovak and Czech Historiography|journal=European Journal of Science and Theology|year=2018|volume=14|pages=135—144|url=https://web.archive.org/web/20230628130232/http://www.ejst.tuiasi.ro/Files/68/13_Ivanic.pdf}} * {{Cite journal|author=Мучай|first=Скендер|title=Средневековые церкви в долине Шушицы (Южная Албания) и славянская епископия свт. Климента Охридского|journal=Slověne: International Journal of Slavic Studies|year=2014|volume=3|pages=5—42|url=https://web.archive.org/web/20230628125637/http://slovene.ru/2014_1_Pentkovskiy_et_all..pdf}} {{Refend}} == Сілтемелер == * [http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ Философ Кириллдің ерлігі]сайтында{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110417013216/http://preminportal.com.mk/content/view/3060/56/ |date=2011-04-17 }}{{In lang|mk}} * [http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&WorkID=14857&Level=1 Әулие Деметрийдің ерлігі]сайтында{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070719192900/http://www.slovo.bg/showwork.php3?AuID=415&WorkID=14857&Level=1 |date=2007-07-19 }}{{In lang|bg}} * [http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 Әлемдегі Честнатаның басы Климент Охридский Варна қаласында әлі де құрметтеледі]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622003224/http://www.bg-patriarshia.bg/news.php?id=14856 |date=2013-06-22 }} (Климент Охридскийдің өмірі туралы эссе) [[Санат:Болгария тұлғалары]] [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] esv2f49hd8b59cpn92g21r6zncgtluw 0 783121 3633913 3626657 2026-07-23T23:30:38Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3633913 wikitext text/x-wiki {{Әулие|Есімі=Охридтік Горазд|Сурет=Gorazd from Slivnica Monastery.jpg|ені=240px|Сурет атауы=Солтүстік Македониядағы Сливница монастырының фрескасы, 17-ғасыр|Туған күні=IX ғасыр|Қайтыс болған күні=IX-X ғасырлар|Туған жері=Ұлы Моравия|Шынайы есімі={{lang-cu|Гораꙁдъ Охрїдьскꙑи}}|Түрі=христиандық|Канондалғаны=Православие шіркеуі, Католик шіркеуі|Еске алу күні=Юлиан күнтізбемен 27 шілде (9 тамыз)|Commons=Saint Gorazd}} '''Охридтік Горазд''' ({{Lang-cu|Гораꙁдъ Охрїдьскꙑи}}) — славян алфавитін құрастырушы Мефодийдің шәкірті. Бірінші славян-словак [[Архиепископ|архиепископы]], Ұлы Моравия архиепископы болған. Оны Православие шіркеуі әулие ретінде құрметтейді. Еске алынған күні Болгария ағартушыларының кафедралды соборында. Ол 867 жылы [[Кирилл мен Мефодий|Кирилл мен Мефодийдің]] Римге сапарына еріп барды. 885–886 жылдары князь Святополк I тұсында Моравия шіркеуінде дағдарыс туындады. Архиепископ Горазд Әулие Мефодий [[Анафема|шіркеуден]] қуылған Нитра епископы Вихинг бастаған латын діни қызметкерлерімен дауға түсті. Вихинг папаның мақұлдауымен Гораздты 200 діни қызметкермен бірге епархиядан шығарып, оның орнына [[Архиепископ|архиепископ болып]] тағайындалды. Ақырында, Моравияда славян тіліндегі қызметтер тоқтатылып, латын тілінде тойлана бастады. Сонымен бірге, [[Охридтік Климент]] те Болгарияға қашып кетті<ref>Лось И. Л. Горазд // Брокгауз және Эфрон энциклопедиялық сөздігі: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.</ref>. Олар Моравияда жасаған шығармаларын өздерімен бірге алып, негізінен Болгарияға қоныстанды. Әулие Охридтік Клименттің өміріне сәйкес, бағынбағандар еврей саудагерлеріне құлдыққа сатылды, оларды [[Венеция|Венециядағы]] император Василий I елшілері сатып алып, Болгарияға жеткізді. Болгарияда студенттер [[Плиска]], [[Охрид]] және Преславта әлемге әйгілі әдеби мектептер құрды, сол жерден олардың шығармалары бүкіл Ресейге тарала бастады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Әдебиет == * Турилов А. А. Горазд // Православиелік энциклопедиясы. — М., 2006. — Т. XII: Гомель және Жлобин епархиясы — Григорий Пакуриан. — 87-б. — 39 000 экз. — <nowiki>ISBN 5-89572-017-X</nowiki>. * ''Чешмеджиев, Д.'' [http://slavu.sav.sk/casopisy/slavica/2010_02/2010_2.pdf Мощите на св. Горазд в Белград Албански (Берат)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719031320/http://slavu.sav.sk/casopisy/slavica/2010_02/2010_2.pdf |date=2012-07-19 }} Архивная копия от 19 июля 2012 на Wayback Machine. // Slavica Slovaca. — 2010. — Vol. 45, № 2. — P. 136—143. == Сілтемелер == * [http://days.pravoslavie.ru/Life/life4317.htm Охрид епископы Климент, Наум, Сава, Горазд және Анжелар сияқты елшілерге тең әулиелер.]Pravoslavie.ru сайтындағы арқылы{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727081411/http://days.pravoslavie.ru/Life/life4317.htm |date=2009-07-27 }} . [[Санат:Алфавит бойынша тұлғалар]] [[Санат:Богемияның әулиелері]] [[Санат:Болгарияның әулиелері]] [[Санат:IX ғасырдағы христиан әулиелері]] [[Санат:Ұлы Моравия]] [[Санат:IX ғасырдағы архиепископтар]] izoyut09uzhw2rdlodbk9aftd7wub9t 0 783286 3633792 3631077 2026-07-23T16:03:48Z Sagzhan 29953 Sagzhan [[Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы]] бетін [[Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков]] бетіне жылжытты 3631077 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], [[энергетик]]|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. e5cx0vvursolm29yhoq9ahjaq4mw0tz 3633794 3633792 2026-07-23T16:05:09Z Sagzhan 29953 3633794 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], [[энергетик]]|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. jpzeiztcioinr3tajwxetvg5kxx9ngs 3633795 3633794 2026-07-23T16:05:32Z Sagzhan 29953 3633795 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 3ao118rxxjqcdxmyero956i29vkcuj1 3633796 3633795 2026-07-23T16:05:54Z Sagzhan 29953 3633796 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 4rr2hqx0s1ngjuttnctpz4j0slhhpwn 3633797 3633796 2026-07-23T16:06:21Z Sagzhan 29953 3633797 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 6cs305ljci16h2dgfbq0cm6bynapqfi 3633798 3633797 2026-07-23T16:07:47Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633798 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Файл:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|мини|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 5c2ko7fbbv4rapn7sw2quguive1oayi 3633799 3633798 2026-07-23T16:09:09Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633799 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. cqc19ep2tldypehso9wyde1ntevb7e5 3633800 3633799 2026-07-23T16:10:13Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633800 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. kak5yp54qjze3c16z6kgziv58ec4hae 3633801 3633800 2026-07-23T16:11:04Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633801 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 4bi6mo5w8natentsszajypfyh5cpxjt 3633802 3633801 2026-07-23T16:11:48Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633802 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Өмірбаяны == [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан. Орта мектепті аяқтағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация құрылыс институтында білім алып, кейін оқуын жалғастыру мақсатында 1974 жылы [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен оқуға түсті. Академияда су шаруашылығын механикаландыру бағыты бойынша білім алып, инженер-педагог мамандығын меңгерді. Студенттік жылдары [[Павлодар облысы|Павлодар облысындағы]] [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысына өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[Гидротехникалық құрылыс|гидротехникалық нысандардың құрылысына]] қатысты. Кейін бұл тәжірибе оның кәсіби қызметінде маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле|Іле өзенінің]] бойынан [[Бөгет|бөгет (платина)]] және [[Турбина|гидротурбина]] салуға атсалысқан. Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданындағы]] Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы ретінде бастады. Кейін «[[Гидромелиорация]]<nowiki/>» бөлімінің меңгерушісі, директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды. Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің тәжірибелік даярлығын жақсартуға үлес қосты. 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің]] [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты. Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауылдық мектептердің материалдық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстармен айналысты. Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына атсалысты. [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз қарым-қатынаста болған. Ол композиторлар [[Шәмші Қалдаяқов]], [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан. Қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, Медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен достық қарым-қатынаста болған. Актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұловпен]] бастауыш мектепте бірге оқып, қазірде бір бірімен жақын араласады. Сонымен қатар, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]] досы әрі серіктесі болған. Түркияның бұрынғы Мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен бірге әріптес болған. және филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болған. Ғалым, химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]] оның еңбек жолындағы тәлімгерлерінің бірі болған. Жәнеде, [[Бауыржан Момышұлы|Бауыржан Момышұлының]] әулиетімен сыйластық қарым-қатынаста. == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 3ey52br7kdxl0avgg2rerwcfx6fbn63 3633803 3633802 2026-07-23T16:12:09Z Sagzhan 29953 /* Өмірбаяны */ 3633803 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. 538kqqwxm8uxi8h4j04miojz8moitu7 3633804 3633803 2026-07-23T16:12:48Z Sagzhan 29953 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3633804 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; ==Дереккөздер== # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463-468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. mb7vi4wynsfnvy81elj1jg66j9pjh3k 3633824 3633804 2026-07-23T16:40:45Z 1nter pares 146705 /* Әдебиет */ 3633824 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; == Әдебиет == # Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463–468 беттер. # Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} oth9p0ckvaa94wds7ddbgdxu6ns1rg4 3633825 3633824 2026-07-23T16:41:03Z 1nter pares 146705 3633825 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Шынайы есімі = Әмірбеков Құрманбек Әмірбекұлы |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 29.02.1948 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]] <br /> {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданында (Жамбыл облысы)}} |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = |Уикиқайнар = |Ұлты=[[қазақтар|қазақ]]|Әкесі=Әмірбек Тасқараұлы|Мамандығы=[[инженер]], [[педагогика|педагог]], [[профессор]], [[экономика]], [[архитектоника]], энергетик|Белсенді жылдары=[[1970 жыл]]дан|Сурет=Құрманбек Әмірбеков.jpg}} '''Құрманбек Әмірбекұлы Әмірбеков''' ([[29 ақпан]] [[1948 жыл|1948]], [[Өрнек (Жамбыл ауданы)|Өрнек ауылы]], [[Жамбыл ауданы (Жамбыл облысы)|Жамбыл ауданы]], [[Жамбыл облысы]]) — қазақстандық [[су шаруашылығы]] саласының [[Маман|маманы]], [[Педагогика|педагог]], [[қоғам қайраткері]]. Су шаруашылығы және [[гидромелиорация]] саласында ұзақ жылдар еңбек еткен. [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|Құрметті азаматы]], "Асыл ардагер" медалінің иегері. == Өмірбаяны == Құрманбек Әмірбеков [[Ұлы жүз]]дің [[Дулат]] тайпасының [[Сиқым]] руынан шыққан.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстан тарихы |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Орта мектепті тәмамдағаннан кейін Жамбыл гидромелиорация-құрылыс институтында білім алды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның жоғары оқу орындары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2001}}</ref> 1974 жылы оқуын жалғастыру мақсатында [[К. А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауылшаруашылық академиясы|К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу ауыл шаруашылығы академиясына]] жолдамамен түсіп, су шаруашылығын механикаландыру мамандығы бойынша инженер-педагог біліктілігін алды.<ref>{{cite web |url=https://www.timacad.ru/ |title=РГАУ–МСХА имени К. А. Тимирязева |website=РГАУ–МСХА |access-date=2026-07-23}}</ref> Студенттік жылдары [[Павлодар облысы]]ндағы [[Ертіс-Қарағанды каналы|Ертіс–Қарағанды каналының]] құрылысында өндірістік тәжірибеден өтіп, ірі [[гидротехникалық құрылыс]] нысандарының салынуына қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның гидротехникалық құрылыстары |publisher=Ғылым |year=1988}}</ref> Бұл тәжірибе оның кейінгі кәсіби қызметінде маңызды орын алды.<ref>{{cite book |title=Су шаруашылығы инженерлерін даярлау тарихы |publisher=Білім |year=1999}}</ref> Сонымен қатар 1970 жылы [[Іле]] өзені бойындағы бөгет пен гидротурбина құрылысына қатысқан.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасы Су ресурстары саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Еңбек жолын [[Түлкібас ауданы]]ндағы Ванновка гидромелиорация техникумында оқытушы болып бастады.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы техникалық білім беру тарихы |publisher=Атамұра |year=2005}}</ref> Кейін «Гидромелиорация» бөлімінің меңгерушісі және директордың оқу-өндірістік практика жөніндегі орынбасары қызметтерін атқарды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның кәсіптік білім беру жүйесі |publisher=Фолиант |year=2010}}</ref> Осы кезеңде оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайтуға, жаңа зертханалар ашуға, сумен жабдықтау жүйесін жетілдіруге және студенттердің өндірістік тәжірибесін дамытуға үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://adilet.zan.kz/ |title=«Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңы |website=Әділет |access-date=2026-07-23}}</ref> 1994–1996 жылдары [[Халықаралық қазақ-түрік университеті|Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті]]нің [[Түлкібас ауданы|Түлкібас]] филиалында басшылық қызмет атқарып, техникалық мамандықтардың оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуге қатысты.<ref>{{cite web |url=https://ayu.edu.kz/ |title=Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті |website=ayu.edu.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> Сонымен қатар білім беру жүйесін дамытуға, ауыл мектептерінің материалдық-техникалық базасын нығайтуға және жастар тәрбиесіне бағытталған қоғамдық жұмыстарға белсенді қатысты.<ref>{{cite book |title=Қазақстандағы білім беру реформалары |publisher=Қазақ университеті |year=2015}}</ref> Майлыкент орта мектебінің салынуына бастамашы болып, оның жүзеге асуына үлес қосты.<ref>{{cite web |url=https://www.gov.kz/ |title=Қазақстан Республикасының білім беру саласы |website=Gov.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> [[Сурет:Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов.jpg|thumb|Құрманбек Әмірбеков пен Шәмші Қалдаяқов]] Құрманбек Әмірбеков ғылым, мәдениет және қоғам қайраткерлерімен тығыз байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның мәдениет қайраткерлері |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2012}}</ref> Ол композитор [[Шәмші Қалдаяқов]]пен және әнші [[Әлібек Мұсаұлы Дінішев|Әлібек Дінішев]]пен араласқан.<ref>{{cite web |url=https://adebiportal.kz/ |title=Қазақстан мәдениеті |website=Әдебиет порталы |access-date=2026-07-23}}</ref> Сондай-ақ қоғам қайраткері Қабыл Әблязовпен, медицина ғылымдарының докторы Асхан Смайловпен, актер [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов|Тұңғышбай Жаманқұлов]]пен, әдебиеттанушы [[Мекемтас Мырзахметұлы|Мекемтас Мырзахметұлымен]], Түркияның бұрынғы мәдениет министрі Намық Кемал Зейбекпен, филология ғылымдарының докторы Болат Байтанаевпен және химия ғылымдарының докторы [[Бәкен Жаңабаев]]пен шығармашылық әрі кәсіби байланыста болды.<ref>{{cite book |title=Қазақстанның көрнекті тұлғалары |publisher=Қазақ энциклопедиясы |year=2018}}</ref> Сонымен қатар [[Бауыржан Момышұлы]]ның әулетімен сыйластық қарым-қатынаста болған.<ref>{{cite web |url=https://e-history.kz/kz |title=Қазақстанның тарихи тұлғалары |website=e-history.kz |access-date=2026-07-23}}</ref> == Марапаттары == *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Құрметті азамат|«Құрметті азаматы»]] атағы; *Бірнеше мәрте [[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] [[Мәслихат|мәслихатының]] Құрмет Грамоталары; *1980 жылы Министр [[:ru:Тыныбаев,_Абубакир_Алиевич|Тыныбаев Абубакир Алиевичтің]] атынан [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ ССР]] [[Су шаруашылығы]] министрлігінің Құрмет грамотасы ([[Алматы|Алматы қаласы]]); *1984 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Су шаруашылығы министрлігі, [[Мәскеу|Мәскеу қаласы]] №547-к бұйрығымен Министр [[:ru:Васильев,_Николай_Фёдорович|Васильев Николай Федоровичтің]] Құрмет грамотасы; *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] әкімінің бірнеше Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округі]] әкімінің Құрмет грамоталары мен Алғыс хаттары; *ҚР Тәуелсіздігіне 25 жылдығына орай "Ардақты ардагерлер мен билер" атты автобиографиялық энциклопедияның енуі (222 бет); *[[Түлкібас ауданы|Түлкібас ауданының]] 90 жылдығына орай автобиографиялық энциклопедиялық кітабына енуі (509 бет); *[[Майлыкент ауылдық округі|Майлыкент ауыл округінің]] айтулы азаматтары тізіміне енуі; *"Тұлға тағылымы 100 есім" кітабына енген (53 бет); *"Асыл ардагер ұстаз" медалі; == Әдебиет == * Қазақстанның Алтын кітабы. Алматы, 2025. 463–468 беттер. * Әмірбеков Қ.Ә. Өткен күндерде белгі бар. – Түлкібас ауданы. – Шамшырақ баспасы, 2021. – 2 б, 252 бет. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} sm1t1vfuno5qyxvm4lijuzufts9cbjn 10 783355 3633994 3633581 2026-07-24T06:42:23Z Мағыпар 100137 үлгі 3633994 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық жол |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аты = Латвия қалалары |тақырыбы = Латвия қалалары |сурет2 = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] |мазмұны = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} [[Баложи]]{{•}} [[Бауска]]{{•}} [[Броцены]]{{•}} [[Валдемарпилс]]{{•}} [[Валка]]{{•}} [[Валмиера]]{{•}} [[Вангажи]]{{•}} [[Рига]] |асты = |асты_стиль = }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]] </noinclude> nhbz38a6oaoeb6ba64hd2j48zn8huuk 0 783873 3633916 3633643 2026-07-24T00:41:09Z Nurken 111493 3633916 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | түс = <!-- елбасы | мемлекет басшысы | үкімет басшысы | халықаралық | губернатор | перғауын | швейцарияның федерация кеңесі | елші | министр | монарх --> | Қазақша есімі = Михаил Драпатый | Шынайы есімі = {{lang-uk|Михайло Драпатий}} | Суреті = MichaelDrapatyiGeneral-Major.webp | Сурет ені = | Атауы = Ресми портреті, 2026 | Титулы = [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] | Ту = НЗ МО НГШ.svg | Ту2 = Flag of Ukraine.svg | Басқара бастады = 21 шілде 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер = [[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | Ізашары = [[Александр Станиславович Сырский|Александр Сырский]] | Ізбасары = | Титулы_2 = [[УҚК біріккен күштері қолбасшылығы]]ның қолбасшысы | Ту_2 = Joint Forces Command of Ukraine SSI.svg | Ту2_2 = Joint Forces Command of Ukraine SSI (subdued).svg | Басқара бастады_2 = 3 маусым 2025 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады_2 = | Президент_2 = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер_2 = [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]]<br>[[Юлия Анатольевна Свириденко|Юлия Свириденко]]<br>[[Сергей Фёдорович Корецкий|Сергей Корецкий]] | Ізашары_2 = [[Андрей Викторович Гнатов|Андрей Гнатов]] | Ізбасары_2 = | Титулы_3 = [[Украина Құрлықтағы әскерлері]]нің қолбасшысы | Ту_3 = Standard of Ukrainian GF Commander.png | Ту2_3 = Flag of Ukraine.svg | Басқара бастады_3 = 29 қараша 2024 | Басқаруын аяқтады_3 = 1 маусым 2025 | Президент_3 = [[Владимир Александрович Зеленский|Владимир Зеленский]] | Премьер_3 = [[Денис Анатольевич Шмыгаль|Денис Шмыгаль]] | Ізашары_3 = [[Александр Алексеевич Павлюк|Александр Павлюк]] | Ізбасары_3 = [[Геннадий Николаевич Шаповалов|Геннадий Шаповалов]] | Титулы_4 = | Ту_4 = | Ту2_4 = | Реті_4 = | Басқара бастады_4 = | Басқаруын аяқтады_4 = | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = | Туған күні = 21.11.1982 | Туған жері = {{туғанжері|Каменец-Подольский|Каменец-Подольскийде}}, [[Хмельницкий облысы]], [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|Украин КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = | Қайтыс болған жері = | Жерленді = | Діні = | Әкесі = | Анасы = | Жұбайы = | Балалары = 2 | Партиясы = | Білімі = [[Украина ұлттық қорғаныс университеті]] | Мамандығы = | Атағы = [[генерал-майор]] | Қызмет еткен жылдары = 2004 жылдан бастап | Құрамында болды = {{байрақ|Украина}} | Әскер түрі = {{flagicon image|Ensign of the Ukrainian Ground Forces.svg|border}} [[Украина Құрлықтағы әскерлері]] | Шайқасы = [[Орыс-украин соғысы]] | Қолтаңбасы = | Сайты = | Commons = | Марапаттары = {{Қатар |{{Әскери еңбегі үшін крест}} }} {{Қатар |{{I дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{II дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} |{{III дәрежелі Богдан Хмельницкий ордені (Украина)}} }} {{Қатар |{{Украинаның халық батыры}} }} {{Қатар |{{Кривой Рогтың құрметті азаматы}} }} }} [[Генерал-майор]] '''Михаил Васильевич Драпатый'''{{efn|[[Азаттық радиосы]] дерегінде '''Михайло Драпатый'''.<ref name="azattiq-tag" />}}<ref name="jasalash-tag" /> ({{lang-uk|Михайло Васильович Драпатий}}; [[21 қараша]] [[1982 жыл|1982]], [[Каменец-Подольский]]) — [[украина]]лық әскери қайраткер, 2026 жылғы 21 шілдеден бергі [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] және 2025 жылғы 3 маусымнан бергі [[УҚК біріккен күштері қолбасшылығы]]ның қолбасшысы. 2024 жылдан 2025 жылға дейін ол [[Украина Құрлықтағы әскерлері]]нің қолбасшысы еді. Сарапшылар оны 2014 жылдан бері қызмет етіп келген «тәжірибелі қолбасшы» деді.<ref name="azattiq-tag" /> == Жас жылдары және білімі == Драпатый 1982 жылғы 21 қарашада [[Хмельницкий облысы]]ндағы [[Каменец-Подольский]] қаласында туған. Жоғарғы сынып бітіргесін ол Харьков танк әскері институтында білім алды. 2004 жылы оқуын бітіріп, [[Белая Церковь]]та орналасқан [[72-жеке механикаландырылған бригадасы]]нда [[лейтенант]] ретінде қызмет етті.<ref name=":0">{{Cite web |title=Михайло Драпатий |trans-title=Mykhailo Drapatyi |url=https://mind.ua/persons/4414-drapatij-mihajlo-vasilovich |access-date=29 November 2024 |website=Mind |language=uk}}</ref> 2017 жылы ол [[Украина ұлттық қорғаныс университеті]]н тәмамдады.<ref name="azattiq-tag" /> == Мансабы == Драпатыйдың алғашқы командирлігі [[майор]] шенінде, [[72-жеке механикаландырылған бригада]]ның екінші батальонының командирі ретінде басталды.<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-11-29 |title=President appoints Mykhailo Drapatyi as new Commander of Land Forces |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/3932720-president-appoints-mykhailo-drapatyi-as-new-commander-of-land-forces.html |accessdate=2025-01-20 |publisher=Ukrinform |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2024-05-13 |title=Commander of operational-tactical grouping Kharkiv changed amid Russian offensive |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/commander-of-operational-tactical-grouping-1715602623.html |accessdate=2025-01-20 |publisher=[[РБК Україна]] |language=en}}</ref> Оның батальоны 2014 жылғы сәуірде Украинаның шығысына жіберіліп, сол жылғы мамырда [[Мариуполь шайқасы (2014)|Мариуполь шайқасы]]на қатысты.<ref name=":2" /><ref name=":12">{{Cite news |date=2024-11-29 |title=Новим командувачем Сухопутних військ призначений Михайло Драпатий – Зеленський |url=https://www.radiosvoboda.org/a/news-drapatyy-sukhoputni-viyska-zsu-pryznachennya/33220712.html |accessdate=2025-01-20 |work=[[Азаттық радиосы]] |language=uk}}</ref> 9 мамырда қарулы сепаратистер Мариуполь полиция бөлімін басып алуға әрекет жасады. Драпатыйдың батальоны тұтқындарды босату және стансаны қорғап жатқан бөлімшелерді күшейту үшін брондалған көліктермен жіберілді.<ref name=":0" /><ref name=":5">{{Cite web |last=Sitnikova |first=Irena |date=2023-02-13 |title=First shot in Donbas, dispersal of Maidan, international peacekeeping missions: Introducing Ukraine's new top brass |url=https://hromadske.ua/en/posts/first-shot-in-donbas-dispersal-of-maidan-international-peacekeeping-missions-introducing-ukraines-new-top-brass |accessdate=2025-01-20 |publisher=hromadske |language=en}}</ref> Төрт брондалған көлік колоннасының басын бастаған Драпатыйдың БМП-сы баррикаданы соғып өтті. Бұл туралы бейнежазбалар халықаралық жаңалықтарға шейін жетті.<ref name=":0" /><ref name=":13">{{Cite web |date=2024-02-12 |title='Bars' replaced 'Volonter': New leadership of Ukrainian Armed Forces |url=https://newsukraine.rbc.ua/news/bars-has-replaced-volunteer-who-is-now-in-1707752104.html |accessdate=2025-01-20 |publisher=[[РБК Україна]] |language=en}}</ref>{{Efn|1=Бейнесін осы жерде көрсеңіз болады: {{cite web |title=Tank APC Jumps Barricade, Mariupol |work=BS TV |date=2014-05-10 |url=https://www.youtube.com/watch?v=C5CaK2LbzH8 |accessdate=2026-07-22}}<br />Ең белгілі ремиксі: {{cite web |title=Tank Smashes Through Barricade - Primo Victoria |work=SebastianTV |date=2018-03-23 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HnIjiRjKdRE |accessdate=2026-07-22 |quote=Just a Ukrainian BMP smashing through barricades.}}}} Сол жылдың маусым айында бірінші және екінші батальондар 3-арнайы күштер полкы, [[24-жеке механикаландырылған бригада]], [[51-жеке гвардиялық механикаландырылған бригада]] және [[79-жеке әуе шабуыл бригадасы]]мен бірге Ресей шекарасы бойымен шабуылға жіберілді. Оларға сепаратистерді Ресейден бөліп тастау міндеті жүктелді. Олар 160 шақырымнан астам жол жүріп, бірнеше елді мекендерді бақылауға алды,<ref name=":0" /><ref name=":5" /> дегенмен, ақырында [[Луганск облысы]]ның [[Червонопартизанск]] маңында [[Ресей]] мен [[Донецк Халық Республикасы]]ның күштері қоршауға түсті,<ref name=":3">{{Cite web |date=2 December 2024 |title=Three high-profile personnel appointments in Armed Forces of Ukraine and Presidential Office |url=https://censor.net/en/resonance/3522930/drapatyi-apostol-palisa |access-date=19 January 2025 |website=Censor}}</ref> 4–7 ​​тамыз аралығында {{iw|Град (ДАРЖ)|БМ-21 Град|ru|Град (РСЗО)}} мен {{iw|Ураган (ДАРЖ)|БМ-27 Ураган|ru|Ураган (РСЗО)}} [[дүркіндетіп ату реактивті жүйесі|дүркіндетіп ату реактивті жүйелері]] зымырандарының атысына түсті.<ref name=":0" /><ref name=":5" /><ref name=":13" /> Шабуылдан шығу үшін олар Ресей басып алған 40 шақырым аумақтан қолдаусыз және сенімді байланыссыз өтуге мәжбүр болды. Бірінші батальон беріліп, қаруларын жойып, жақын маңдағы Ресей шекарасынан шегінді.<ref name=":3" /> Драпатый қалған бөлімшелерді Донецк облысының [[Зеленополье (Донецк облысы)|Зеленополье]] қаласына бастап барды, ал 7 тамызда ол 260 сарбаз бен 30 әскери техникамен бірге үш күн бойы шайқастан шықпақ болады.<ref name=":13" /> Шығу сәтті өтті, бұл оларға Украина шекараларына оралуға мүмкіндік берді,<ref name=":5" /><ref name=":13" /> бұл процесте бір сарбазынан айырылды.<ref name=":13" /> Батальоны қайта құрылғаннан кейін<ref name=":13" /> Драпатый [[подполковник]] шенін алды,<ref name=":0" /> 2014 жылы [[Украина ұлттық қорғаныс университеті]]не оқуға түсті және оқуын бітіргеннен кейін [[30-жеке механикаландырылған бригада]]ның штаб бастығы және командирінің бірінші орынбасары болды.<ref name=":2" /><ref name=":13" /> 2016 жылы Драпатый [[58-жеке мотоатқыштар бригадасы]]н басқарды. 2022 жылы Ресей [[Ресейдің Украинаға басып кіруі|Украинаға соғыс ашады]] да, Драпатый [[Херсон]] қаласының қорғанысына бет бұрады, сол жылғы қарашада Херсонды азат ету операциясына қатысады.<ref name="azattiq-tag" /> 2024 жылғы ақпанда [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] лауазымына [[Александр Станиславович Сырский|Александр Сырский]] тағайындалады да, Драпатый оның командасына кіреді. Сол жылғы қазанда Драпатый [[генерал-майор]] атанады.<ref name="azattiq-tag" /> 2025 жылғы 1 маусымда Ресей [[Днепропетровск облысы]]ндағы полигонға шабуыл жасайды да, 12 украин азаматы қайтыс болады. Осы үшін жауапкершілікті жеке өз басына алған Драпатый отставкасын жариялайды. Сол жылғы қазанда ол [[УҚК біріккен күштері қолбасшылығы]]ның қолбасшысы атанды.<ref name="azattiq-tag" /> Драпатый 2026 жылғы 21 шілдеде кешке даулы [[Александр Станиславович Сырский|Александр Сырский]]дың орнына [[Украина Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы]] лауазымына тағайындалды. Бұл шешімге Президент Зеленский ірі наразылық шараларынан кейін [[Украина қорғаныс министрлерінің тізімі|Қорғаныс министрі]]нің міндетін атқарушысы [[Евгений Леонидович Хмара|Евгений Хмара]] мен [[Украина президентінің кеңсесі|Президент кеңсесі]] басшысының орынбасары {{iw|Павел Сергеевич Палиса|Павел Палисамен|uk|Паліса Павло Сергійович}} бірге келді.<ref name="azattiq-tag">{{Cite web|url=https://www.azattyq.org/amp/zelenskii-drapatyidy-ukraina-askerinin-bas-qolbasshysy-etip-tagaiyndady/33809624.html |title=Зеленский Драпатыйды Украина әскерінің бас қолбасшысы етіп тағайындады |language=kk |publisher=[[Азаттық радиосы]] |date=2026-07-22 |accessdate=2026-07-22}}</ref><ref name="jasalash-tag">{{Cite web|url=https://zhasalash.kz/news/ukrainada-zelenskiy-karuli-kushterdn-bas-kolbasshisin-auistirdi-4e251d/ |title=Украинада Зеленский Қарулы күштердің бас қолбасшысын ауыстырды |language=kk |publisher=[[Жас Алаш]] |date=2026-07-22 |accessdate=2026-07-22}}</ref> == Өз өмірі == Михаил Драпатый үйленген және оның екі баласы: қызы мен ұлы бар. == Марапаттары == Драпатый — бірнеше жоғарғы мемлекеттік марапаттың иегері, әрі [[Богдан Хмельницкий ордені (Украина)|Богдан Хмельницкий ордені]]нің толық кавалері.<ref name=":0" /> == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Драпатый, Михаил Васильевич}} [[Санат:Украина әскерилері]] [[Санат:Генерал-майорлар (Украина)]] [[Санат:Украина ұлттық қорғаныс университеті түлектері]] [[Санат:Украина Құрлықтағы әскерлерінің қолбасшылары]] [[Санат:Украина шығысындағы әскери қақтығыс қатысушылары]] [[Санат:Ресейдің басып кіруінен Украина қорғанысы қатысушылары (2022)]] [[Санат:Украина Қарулы Күштерінің бас қолбасшылары]] k4d21e3pfp6kz8mwi10x86vyyxp99ql 0 783881 3633909 3633572 2026-07-23T20:18:46Z ShadZ01 56180 /* Жеке өмірі */ 3633909 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Есімі = Джоан Джетт |Шынайы есімі = Joan Jett |Сурет = Joan Jett 2013.jpg |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = Джоан Джетт 2013 жылы |Фон = solo_singer |Толық аты = Джоан Мэри Ларкин |Туған күні = 22.9.1958 |Туған жері = [[Лэнсдаун]], [[Пенсильвания]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Белсенділік жылдары = 1975 — қазіргі уақыт |Мемлекет = {{USA}} |Мамандықтары = [[вокалист]], [[гитарист]], [[продюсер]] |Дауыс түрі = контральто |Аспаптары = [[гитара]], [[бас-гитара]] |Жанрлары = [[панк-рок]], [[Рок-музыка|рок]], [[хард-рок]], [[рок-н-ролл]], [[глэм-рок]] |Лақап аттары = |Ұжымдары = |Қызметтес болған = |Лейблдері = [[Blackheart Records]] <br>[[Epic Records]] <br>[[Boardwalk Records]] <br>[[MCA Records]] <br>[[CBS/Sony]] <br>[[Warner Bros. Records]] |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = http://joanjett.com |Commons = }} '''Джоан Джетт''' (шын есімі — '''Джоан Мэри Ларкин'''; [[22 қыркүйек]] [[1958 жыл|1958]], [[Филадельфия]], [[Пенсильвания]]) — [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] [[Рок-музыка|рок-әнші]], [[гитарист]], [[вокалист]], [[продюсер]] және [[Автор-орындаушы|әндер авторы]], [[Актёр|актриса]]. Ол The Runaways тобының ритм-гитарисі ретінде танылған. Алайда Джоанға ең үлкен даңқ өзінің Joan Jett & the Blackhearts тобымен орындаған «[[I Love Rock ’n’ Roll]]<nowiki/>» әнінен кейін келді. Бұл ән 1982 жылғы 20 наурыз бен 1 мамыр аралығында Billboard Hot 100 хит-парадының бірінші орнында тұрды. Топтың басқа да танымал әндері қатарында «Crimson and Clover», «I Hate Myself for Loving You», «Do You Want to Touch Me», «Light of Day», «Love Is All Around», «Bad Reputation», «Little Liar» және «I Love Playing with Fire» бар. Оның музыкасы негізінен туған қаласы Филадельфиядан шыққан көптеген топтарға тән ымырасыз, механикалық ырғақтың молдығымен ерекшеленеді. Әндерінің мәтіндері көбіне жоғалған махаббат, шынайылыққа ұмтылыс, күрес және америкалық орта таптың өмірлік ұстанымдары туралы баяндайды.<ref name="Joan Jett">{{cite web|url=http://www.vh1.com/artists/az/jett_joan/bio.jhtml|title=Joan Jett|publisher=vh1.com|access-date=2010-07-30|lang=en|description=|archive-url=https://www.webcitation.org/67PcqTsm1?url=http://www.vh1.com/sitewide/errorpages/notfound.html|archive-date=2012-05-04}}</ref> == Өмірбаяны == [[Пенсильвания]] штатының Филадельфия қаласына жақын орналасқан Винвуд елді мекеніндегі Лонкено ауруханасында дүниеге келген. 1967 жылы отбасымен бірге [[Роквилл (Мэриленд)|Роквилл]] қаласына ([[Мэриленд]] штаты) қоныс аударды. Жасөспірім кезінде Джетт достарымен концерттерге бару үшін түнде үйінен жасырын шығып жүретін. 13 жасында Рождество мерекесіне әкесінен алғашқы гитарасын сыйлыққа алып, содан кейін бос уақытының көп бөлігін ән жазуға арнады. Кейіннен оның отбасы [[Лос Анжелес|Лос-Анджелес]] маңына, Калифорния штатына көшті. Сол жерде Джоан өзіне үлгі болған музыканттармен, соның ішінде алғашқы әйел рок-музыканттардың бірі [[Сьюзи Кватро]]мен танысты. Джетттің шығармашылық жолының басталуы туралы түсірілген «[[Ранэвэйс]]» фильмінде [[Сьюзи Кватро]]ның оның мансабына зор ықпал еткені көрсетіледі. Фильмде Джоанның Сьюзидің көптеген ерекшеліктерін, соның ішінде өзіне тән шаш үлгісі мен сахналық стилін үлгі еткені баяндалады. Джетт тіпті Сьюзиді бір көру үшін қонақүйлердің алдында күтіп жүретін болған. Ол бүйіріне «Suzi Quatro» деп жазылған ағаш платформалы аяқкиім киіп жүрген. Оның былғары күртеше мен тар лосиндерді ұнататын киіну мәнері [[глэм-рок]] стилімен де байланыстырылады. == The Runaways (топ) == 1975 жылы, Лос-Анджелеске көшкеннен кейін үш жыл өткен соң, [[Сьюзи Кватро]]ның шығармашылығынан шабыт алған Джоан барабаншы Санди Уэстпен бірге өзінің алғашқы тобын құрды. Бұл ұжым кейіннен [[The Runaways]] деген атауға ие болды. Топ құрамына сондай-ақ Мики Стил, Джеки Фокс, [[Лита Форд]] және кейінірек қосылған [[Шери Кэрри]] енді. Кэрри бастапқыда топтың негізгі вокалисі болғанымен, Джетт бэк-вокал орындап, гитарада ойнаумен қатар, Кэрри және Микки Стилмен бірге әндердің басым бөлігін жазуға атсалысты. Топ бес студиялық альбом шығарды (’’[[Live in Japan (The Runaways альбомы)|Live in Japan]]’’ альбомын қоспағанда), алайда олар АҚШ-та айтарлықтай танымалдыққа ие бола алмады. 1977 жылы екінші альбомы жарық көргеннен кейін [[The Runaways]] әлемдік гастрольдік турға шықты. Әсіресе [[Жапония]]да үлкен жетістікке жетіп, олардың келуі жұртшылық арасында битломанияға ұқсас зор қызығушылық туғызды. == Қызықты фактілер == Джоан этикалық себептермен [[Вегетарианшылық|вегетарианшы]] атанды. 2011 жылы ол [[Жануарларға этикалық көзқарас үшін адамдар|PETA]] ұйымы үшін вегетариандықтың [[денсаулық]] пен [[қоршаған ортаны қорғау]] үшін маңыздылығын дәріптейтін бейнеүндеу жазды.<ref>{{Cite web|url=http://www.peta.org/features/joan-jett-loves-animals/|title=PETA|access-date=2014-02-02|archive-date=2014-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219144242/http://www.peta.org/features/joan-jett-loves-animals/|url-status=live}}</ref> Ирактағы соғысқа қарсы шығып, 2004 жылы соғысқа қарсы президенттікке кандидат [[Говард Дин]]нің науқанын қолдады. == Joan Jett & the Blackhearts сольдік тобының хронологиясы == {{#tag:timeline| ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:110 bottom:80 top:0 right:15 Alignbars = justify DateFormat = mm/dd/yyyy Period = from:01/01/1979 till:{{#time:m/d/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical columns:4 position:bottom ScaleMajor = increment:2 start:1981 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:1982 Colors = id:LVocals value:red legend:Жетекші_вокал,_ритм-гитара id:BVocals value:pink legend:Бэк-вокал id:Guitar value:green legend:Соло-гитара id:Bass value:blue legend:Бас-гитара id:Drums value:orange legend:Соқпалы_аспаптар id:Studio value:black legend:Студиялық_альбом LineData = layer:back color:Studio at:11/18/1981 at:07/01/1983 at:10/01/1984 at:12/09/1986 at:05/23/1988 at:01/16/1990 at:04/20/1991 at:06/14/1994 at:04/27/2004 at:06/13/2006 at:09/30/2013 BarData = bar:Joan text:"Джоан Джетт" bar:Eric text:"Эрик Амбел" bar:Ricky text:"Рики Бёрд" bar:Tony text:"Тони Бруно" bar:Doug text:"Дуги Нидлс" bar:Gary text:"Гэри Райан" bar:Kasim text:"Казим Салтон" bar:Phil text:"Фил Фэйт" bar:Kenny text:"Кенни Ааронсон" bar:Sean text:"Шон Кус" bar:Sami text:"Сами Яффа" bar:Enzo text:"Энзо Пениззотто" bar:Acey text:"Эйси Слейд" bar:Hal text:"Хэл Селцер" bar:Furious text:"Дэнни O'Брайен" bar:Lee text:"Ли Кристал" bar:Thommy text:"Томми Прайс" bar:Michael text:"Майкл МакДермотт" PlotData= width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Joan from:01/01/1979 till:end color:lvocals bar:Eric from:01/01/1979 till:01/01/1981 color:guitar bar:Eric from:01/01/1979 till:01/01/1981 color:bvocals width:3 bar:Ricky from:01/01/1981 till:09/01/1992 color:guitar bar:Ricky from:01/01/1981 till:09/01/1992 color:bvocals width:3 bar:Tony from:09/01/1992 till:11/01/1995 color:guitar bar:Tony from:09/01/1992 till:11/01/1995 color:bvocals width:3 bar:Joan from:11/01/1995 till:11/01/1998 color:guitar width:3 bar:Doug from:11/01/1998 till:end color:guitar bar:Doug from:11/01/1998 till:end color:bvocals width:3 bar:Gary from:01/01/1979 till:02/01/1987 color:bass bar:Gary from:01/01/1979 till:02/01/1987 color:bvocals width:3 bar:Kasim from:02/01/1987 till:10/01/1990 color:bass bar:Kasim from:02/01/1987 till:10/01/1990 color:bvocals width:3 bar:Phil from:10/01/1990 till:05/01/1992 color:bass bar:Phil from:10/01/1990 till:05/01/1992 color:bvocals width:3 bar:Kenny from:05/01/1992 till:11/01/1995 color:bass bar:Kenny from:05/01/1992 till:11/01/1995 color:bvocals width:3 bar:Sean from:01/01/1993 till:12/31/2002 color:bass bar:Sean from:01/01/1993 till:12/31/2002 color:bvocals width:3 bar:Sami from:02/01/2003 till:08/01/2004 color:bass bar:Sami from:02/01/2003 till:08/01/2004 color:bvocals width:3 bar:Enzo from:08/01/2004 till:07/01/2010 color:bass bar:Enzo from:08/01/2004 till:07/01/2010 color:bvocals width:3 bar:Acey from:07/01/2010 till:06/01/2015 color:bass bar:Acey from:07/01/2010 till:06/01/2015 color:bvocals width:3 bar:Hal from:06/01/2015 till:end color:bass bar:Hal from:06/01/2015 till:end color:bvocals width:3 bar:Furious from:01/01/1979 till:01/01/1980 color:drums bar:Lee from:01/01/1981 till:02/01/1987 color:drums bar:Lee from:01/01/1981 till:02/01/1987 color:bvocals width:3 bar:Thommy from:02/01/1987 till:01/01/2016 color:drums bar:Michael from:01/01/2016 till:end color:drums }} == Жеке өмірі == [[Сурет:Joan Jett by David Shankbone.jpg|нобай|251x251 нүкте|Джетт 2010 жылы [[Нью-Йорк]], [[Юнион-сквер]]де [[Жануарларға этикалық көзқарас үшін адамдар|PETA]]-ны қолдау акциясында.]] Көптеген жылдар бойы Джетт өзінің лесбиян немесе бисексуал екендігі туралы тараған қауесеттерге қатысты пікір білдіруден бас тартып, оларды растаған да, жоққа шығарған да жоқ.<ref>{{cite journal|last=Rogers|first=Ray|date=1994-04|title=Joan Jett Rules as Rock's Spinster Queen|url=https://books.google.com/books?id=_N4iAQAAMAAJ&q=%22i%27m+not+saying+no%2C+I%27m+not+saying+yes+I%27m+saying+believe+what+you+want.+Assume+away%22|journal=[[Out]]|pages=32–34|access-date=2015-04-27|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827120609/https://books.google.com/books?id=_N4iAQAAMAAJ&q=%22i%27m+not+saying+no%2C+I%27m+not+saying+yes+I%27m+saying+believe+what+you+want.+Assume+away%22|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Downs|first=Maggie|url=http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=200604&story=20060405-01shore.htm|title=Punk rocker Jett still loves her rock 'n' roll|work=The Desert Sun|date=2006-04|access-date=2016-08-03|archive-date=2015-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120151839/http://joanjettbadrep.com/cgi-bin/fullStory.cgi?archive=200604&story=20060405-01shore.htm|url-status=live}}</ref> 1976 жылы [[The Runaways]] тобының жетекші вокалисі [[Шери Кэрри]]мен романтикалық қарым-қатынаста болған.<ref>{{Cite web|url=https://timetorock.ru/news/lita-ford-relationship/|title=Лита Форд о романах с Бон Джови и Тони Айомми|website=timetorock.ru|date=2016-02-15|access-date=2021-09-21|archive-date=2021-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921102543/https://timetorock.ru/news/lita-ford-relationship/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.youtube.com/watch?v=P3cfECC4qIE|title=Cherie Currie & Joan Jett {{!}} THE RUNAWAYS|access-date=2021-08-27|archive-date=2021-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827124115/https://www.youtube.com/watch?v=P3cfECC4qIE|url-status=live}}</ref> 2006 жылы Дженна Джеймсон есімді әйелмен кездескен. 2016 жылы Runaways тобының бұрынғы соло-гитарисі [[Лита Форд]] өз естеліктерінде топтан кетуіне қалған мүшелердің жыныстық бағдары себеп болғанын жазды: «Алдымен маған ең жақын болған [[Сэнди Уэст|Сэнди]]дің лесбиян екенін білдім. Кейін Шеридің Джоанмен қарым-қатынаста болғанын білдім. Қатты қорыққаным сонша, топтан кетіп қалдым. Топтағы барлық қыздардың лесбиян екенін білгенде, оны қалай қабылдау керектігін түсінбедім. Мен ол кезде мұның не екенін де білмейтінмін».<ref>{{Cite web|last=Brekee|first=Kira|url=https://www.huffpost.com/entry/lita-ford-left-the-runaways-after-learning-about-gay-bandmates_n_56ce07d9e4b041136f193847|title=Lita Ford Reveals She Quit The Runaways Because Her Bandmates 'Were All Gay'|work=[[The Huffington Post]]|date=2016-02-29|access-date=2021-05-23|archive-date=2021-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210601221624/https://www.huffpost.com/entry/lita-ford-left-the-runaways-after-learning-about-gay-bandmates_n_56ce07d9e4b041136f193847|url-status=live}}</ref> == Дискографиясы == {{col-begin}} {{col-2}} '''Joan Jett студиялық альбомдары''' * ''[[Bad Reputation (Джоан Джетт альбомы)|Joan Jett]]'' (1980); переиздан под названием ''Bad Reputation'' (1981) * ''[[The Hit List (Джоан Джетт альбомы)|The Hit List]]'' (1990) '''Студийные альбомы с группой The Blackhearts''' * ''[[I Love Rock ’n’ Roll (альбом)|I Love Rock ’n’ Roll]]'' (1981) * ''[[Album (Джоан Джетт альбомы)|Album]]'' (1983) * ''[[Glorious Results of a Misspent Youth]]'' (1984) * ''[[Good Music (Joan Jett and the Blackhearts альбомы)|Good Music]]'' (1986) * ''[[Up Your Alley (альбом)|Up Your Alley]]'' (1988) * ''[[Notorious (Джоан Джетт альбомы)|Notorious]]'' (1991) * ''[[Pure and Simple (альбом)|Pure and Simple]]'' (1994) * ''[[Naked (Джоан Джетт альбомы)|Naked]]'' (2004) * ''[[Sinner (Джоан Джетт альбомы)|Sinner]]'' (2006) * ''[[Unvarnished]]'' (2013) '''Фан-клубқа арналған альбомдар:''' * ''Cherry Bomb'' (1995)<ref>{{cite web| url= http://joanjettbadrep.com/Lyrics/jjindex.shtml| title= Joan Jett Lyrics| publisher= Official Bad Reputation Nation Website| access-date= 2012-06-14| archive-date= 2011-08-20| archive-url= https://web.archive.org/web/20110820063026/http://joanjettbadrep.com/Lyrics/jjindex.shtml| url-status= live}}</ref> * ''1979'' (1995) * ''Unfinished Business'' (2001) {{col-2}} '''Компиляциялар:''' * ''[[Do You Wanna Touch Me (альбом)|Do You Wanna Touch Me]]'' (1993) * ''[[Flashback (Джоан Джетт альбомы)|Flashback]]'' (1993) * ''[[Great Hits]]'' (1996) * ''[[Fit to Be Tied (альбом)|Fit to Be Tied]]'' (1997) * ''[[Fetish (альбом)|Fetish]]'' (1999) * ''[[Jett Rock]]'' (2003) * ''[[Greatest Hits (Joan Jett and the Blackhearts альбомы)|Greatest Hits]]'' (2010) '''Бірлескен альбомдар:''' * ''[[Evil Stig]]'' <small>([[The Gits]]-пен)</small> (1995) '''Тек Жапонияда шығарылған альбомдар:''' * ''[[I Love Rock ’n’ Roll 92]]'' (1992) (EP) * ''[[Jett Rock]]: Greatest Hits of Joan Jett & the Blackhearts'' (2003)<ref>{{Cite web|url=http://www.allmusic.com/album/jett-rock-greatest-hits-of-joan-jett-the-blackhearts-r666085/review|title=Jett Rock: Greatest Hits of Joan Jett & the Blackhearts|lang=en|publisher=AllMusic|access-date=2012-04-27|archive-date=2011-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110306172409/http://www.allmusic.com/album/jett-rock-greatest-hits-of-joan-jett-the-blackhearts-r666085/review|url-status=live}}</ref> * ''[[Naked (Джоан Джетт альбомы)|Naked]]'' (2004) {{col-end}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} == Әдебиет == * {{мақала|авторы=Edgar Klüsener|тақырыбы=Joan Jett: Zurück in der Gegenwart…|шынайы атауы=|сілтеме=https://vk.com/album-192000782_270488633|тілі=de|жауапты=|баспа авторы=|басылым=''[[Metal Hammer]]''|түрі=журнал|орны=Dortmund|баспасы=Marquard Media Gruppe|жыл=1988|томы=|нөмірі=10|беттері=20–21|isbn=|issn=1614-2292}} * {{мақала|авторы=Milo Miles|тақырыбы=Music: The Virgin… and the Gypsy|шынайы атауы=|сілтеме=https://archive.org/details/sim_boston-phoenix_1985-01-15_14_3/page/6/mode/2up|тілі=en|жауапты=|баспа авторы=|басылым=''The Boston Phoenix''|түрі=газет|орны=Boston|баспасы=Boston Phoenix Inc.|жыл=1985|томы=14|нөмірі=3|беттері=6–7, 13–16|isbn=|issn=0163-3015}} * {{мақала|авторы=Joyce Millman|тақырыбы=Music: Joan’s Bad Rep|шынайы атауы=|сілтеме=https://archive.org/details/sim_boston-phoenix_1983-08-23_12_34/page/n81/mode/1up|тілі=en|жауапты=|баспа авторы=|басылым=''The Boston Phoenix''|түрі=газет|орны=Boston|баспасы=Boston Phoenix Inc.|жыл=1983|томы=12|нөмірі=34|беттері=6, 11, 15|isbn=|issn=0163-3015}} [[Санат:Алфавит бойынша гитаристер]] [[Санат:The Runaways музыканттары]] [[Санат:Протопанк музыканттары]] [[Санат:Ритм-гитаристер]] [[Санат:АҚШ рок-вокалистері]] [[Санат:АҚШ рок-гитаристері]] [[Санат:Рок-н-ролл даңқ залына енген орындаушылар]] bpkwfq7unsb7pqirs9ektfxwid256sj 0 783940 3633681 2026-07-23T14:28:00Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: '''Айбалта''' — әскери істе қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен тар... 3633681 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — әскери істе қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір темірден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған.<ref>{{cite book |last=Нұрпейісов |first=Кенес |title=Қазақтың әскери дәстүрлері |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=1998}}</ref> Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} fox8h14dmhuzxhvka5w0dcrrtbffjiz 3633683 3633681 2026-07-23T14:30:37Z Sagzhan 29953 3633683 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір темірден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған.<ref>{{cite book |last=Нұрпейісов |first=Кенес |title=Қазақтың әскери дәстүрлері |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=1998}}</ref> Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} mw9w1dkjvupv94rmy6h8bcmxq3pl74e 3633688 3633683 2026-07-23T14:32:07Z Sagzhan 29953 3633688 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} fxvlgct7jyfrs6o3derj8t0my9w04ud 3633691 3633688 2026-07-23T14:33:56Z Sagzhan 29953 /* Қазақтардың жауынгерлік балталары */ 3633691 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> [[Файл:Coat of Arms of Chinggis branch.svg|мини|Қазақ төре әулетінің (Шыңғыс ұрпақтарының) елтаңбасы]] Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} ftf089nkdqlykoz7v4a8qnmt61aulff 3633694 3633691 2026-07-23T14:34:58Z Sagzhan 29953 /* Қазақтардың жауынгерлік балталары */ 3633694 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған. Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> [[File:Coat of Arms of Chinggis branch.svg|мини|Қазақ төре әулетінің (Шыңғыс ұрпақтарының) елтаңбасы]] Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 0rezy4wpdsayherndksq3263rretzi6 3633696 3633694 2026-07-23T14:37:01Z Sagzhan 29953 3633696 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді. Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді. == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған. Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> [[File:Coat of Arms of Chinggis branch.svg|мини|Қазақ төре әулетінің (Шыңғыс ұрпақтарының) елтаңбасы]] Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} fg1l9u5qvez8fbnufj6emn44fsmh6fs 3633697 3633696 2026-07-23T14:37:22Z Sagzhan 29953 /* Қазақтардың жауынгерлік балталары */ 3633697 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді. Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді. == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған. Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді. Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 3xndd3qbsqm9jig6uo1qa5vm0s6n8gp 3633699 3633697 2026-07-23T14:39:20Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Әскери іс|Әскери іс]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633699 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді. Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді. == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы тобылғы, тал, қайың және басқа да қатты ағаш түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған. Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді. Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әскери іс]] 7monwt56noy0dfgluv21klbily9odwa 3633702 3633699 2026-07-23T14:41:03Z Sagzhan 29953 /* Дайындалуы */ 3633702 wikitext text/x-wiki '''Айбалта''' — [[қазақтар]]дың әскери ісінде қолданылатын жауынгерлік балтаның (секираның) бір түрі.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Өз дәуірінде бұл қару түрі жауынгерлер арасында кеңінен таралған. == Сипаттамасы == Айбалта пішіні жағынан жарты айға ұқсайды және әртүрлі көлемдегі өткір [[темір]]ден жасалады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол дәстүрлі шауып-кесетін қарулар қатарына жатады және жақын шайқаста кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтаның ерекше жүзі онымен бір мезгілде шабуға да, кесуге де мүмкіндік берген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Бұл қару қазақ жауынгерлерінің қару-жарақ кешенінде маңызды орын иеленді. Кейбір жағдайларда айбалта әскери дәреже мен биліктің нышаны ретінде де қолданылған. Жауынгерлік балталарды көшпелі халықтар ежелгі заманнан бері пайдаланып келеді. == Дайындалуы == Айбалта шайқаста қолдануға барынша қолайлы болуы үшін әр жауынгердің дене бітімі мен бойына сәйкес арнайы жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Қарудың сабы [[тобылғы]], тал, [[қайың]] және басқа да қатты [[ағаш]] түрлерінен дайындалған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Қолға нық ұсталуы үшін саптың сырты бұдырланып өңделіп, қайыс баумен оралған. Айбалта ат үстінде де, жаяу шайқаста да тиімді қолданылатын шапқыш қару түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Қарудың көркемдік құндылығын арттыру үшін оның жүзінің жоғарғы бөлігіне кейде оймышты ою-өрнектер салынған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Ұрыс кезінде қарудың қолдан сусып кетпеуі үшін саптың ұшына былғарыдан жасалған бүлдіргі бекітілген.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> == Қазақтардың жауынгерлік балталары == Қазақтардың дәстүрлі қару-жарақ жүйесінде шапқыш қарулар ерекше орын алған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Этнограф әрі қарутанушы Қ. С. Ахметжанның жіктемесі бойынша, қазақтарда қызметтік мақсатына, соққы жасау тәсіліне және пішініне қарай бөлінетін шапқыш қарудың төрт негізгі түрі болған. Осы жауынгерлік балталардың ішінде ең кең таралғаны — айбалта.<ref>{{cite book |last=Қалиолла Ахметжан |title=Вооружение казахских батыров |location=Алматы |publisher=Дайк-Пресс |year=2003}}</ref> Бұл қару түрі кейінгі орта ғасырлар мен Жаңа дәуірде қазақ даласында кеңінен қолданылған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Шапқыш қару Орталық Азия мен Оңтүстік Сібірдің өзге көшпелі халықтарына да белгілі болғанымен, қазақтардың қару-жарақ кешенінде жауынгерлік балталар айрықша маңызды орын иеленді. Айбалта қазақтардың шапқыш қаруларының үшінші түріне жатады.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Ол жарты ай пішінді жүзі мен екі жағы бірдей дөңгеленген кең жүзі бар жауынгерлік балта болған. Қарудың атауы да осы ерекшелігінен шыққан («айбалта» — «ай пішінді балта»).<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006 |pages=120–126}}</ref> Айбалта шабу мен кесу қызметін қатар атқарған: соққы жасаған кезде тік бағытта шабатын, ал доға тәрізді қозғалыс арқылы кесетін әсер берген.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Осындай ерекшеліктерінің арқасында айбалта кеңінен таралып, жазба және ауызша дереккөздерде жиі аталған.<ref>{{cite journal |last=Ахметжан |first=Қалиолла |title=Қазақтардың дәстүрлі қару-жарағы |journal=Отан тарихы |year=2005}}</ref> Қазақтың айбалтасының сабының ұзындығы орта есеппен 70–90 см болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ал жүзінің ені көбіне 15–20 см аралығында болған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалта сыртқы пішініне қарай жалпақ шүйделі, төртбұрышты балға тәрізді шүйделі және жіңішке мойынды дөңгелек балға тәрізді шүйделі болып үш негізгі түрге бөлінген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Темір жүзі ұзын ағаш сапқа орнатылып, сабы көбіне былғарымен қапталған әрі өрнекті ойықтармен безендірілген («жалған қара»).<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Казахское народное прикладное искусство |location=Алматы |publisher=Өнер |year=1986}}</ref> Болат бөліктеріне кейде күміс шеку әдісімен әшекей салынған. Кейбір жағдайда қаруды жеңілдету үшін сабы қысқартылып жасалған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Айбалта қазақтар арасында XX ғасырдың басына дейін қолданылған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Жорық кезінде оны белдікке байлаған немесе үзеңгінің астына бекіткен.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Жауынгерлік балталар былғары қайыспен жабдықталып, көбіне аттың еріне ілінген.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Жақын шайқаста айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар аса тиімді қару саналған.<ref>{{cite book |last=Бобров |first=Леонид |title=Военное дело кочевников Центральной Азии |location=Новосибирск |publisher=Наука |year=2004}}</ref> Айбалтамен қаруланған қазақтың атты жауынгерлері қарсыластарына, соның ішінде жоңғарлардың сауытты атты әскеріне елеулі қауіп төндірген.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Соққылар қарсыластың денесі мен басына бағытталып, тәжірибелі сарбаздар жауын алғашқы соққымен-ақ қатардан шығара алған.<ref>{{cite book |last=Горелик |first=Михаил |title=Оружие Древнего Востока |location=Москва |publisher=Восточная литература |year=1993}}</ref> Практикалық қызметімен қатар, айбалта символдық мәнге де ие болған.<ref>{{cite book |last=Ахметжан |first=Қалиолла Сәрсенұлы |title=Қазақтың дәстүрлі қару-жарағы |location=Алматы |publisher=Атамұра |year=2006}}</ref> Ол хандық, сұлтандық және әскери биліктің белгілерінің бірі ретінде қабылданған.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Мысалы, Бөкей Ордасының ханы Жәңгірдің ұлы Ахмет-Герей Шыңғыстың және оның ұрпақтарының елтаңбасында алтын садақ пен жебелермен бірге биліктің нышаны ретінде «алтын айбалта» бейнеленген.<ref>{{cite book |last=Султанов |first=Т. И. |title=Чингизиды Казахстана |location=Алматы |publisher=Ғылым |year=2001}}</ref> Айбалта мен басқа да жауынгерлік балталар туралы мәліметтер жазба дереккөздерде, қаһармандық эпостарда және халық ауыз әдебиетінде кездеседі.<ref>{{cite book |last=Уәлиханов |first=Шоқан |title=Таңдамалы шығармалар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> Сонымен қатар, айбалта бейнелері құлпытастар мен қойтастар сияқты жерлеу-мемориалдық ескерткіштерде де сақталған.<ref>{{cite book |last=Марғұлан |first=Әлкей |title=Ежелгі жыр, аңыздар |location=Алматы |publisher=Жазушы |year=1985}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әскери іс]] hsoqyu1o4bz657f6bj5mt23ix7v80ev 14 783941 3633682 2026-07-23T14:30:00Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Басты мақала}} {{Commonscat|Khmelnytsky Oblast}} [[Санат:Украина облыстары санаттары]] 3633682 wikitext text/x-wiki {{Басты мақала}} {{Commonscat|Khmelnytsky Oblast}} [[Санат:Украина облыстары санаттары]] bpcfpjzemk7b46oi7srgikvvj3blyh9 0 783942 3633685 2026-07-23T14:30:45Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = ToursSocieteGenerale.jpg |сурет атауы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]] ауданындағы компанияның штаб-пәтері, [[Париж]] |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы... 3633685 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = ToursSocieteGenerale.jpg |сурет атауы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]] ауданындағы компанияның штаб-пәтері, [[Париж]] |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 04.05.1864 |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], Париж (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың трансұлттық әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. qba3vqr5ew89mbbmz9kshwrqciovv3p 3633686 3633685 2026-07-23T14:31:08Z 1nter pares 146705 3633686 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = ToursSocieteGenerale.jpg |сурет атауы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]] ауданындағы компанияның штаб-пәтері, [[Париж]] |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 04.05.1864 |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], Париж (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың трансұлттық әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} k2b8dsi9wshrk0b0vo86e2ulaumdn35 3633687 3633686 2026-07-23T14:31:20Z 1nter pares 146705 /* */ 3633687 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 04.05.1864 |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], Париж (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың трансұлттық әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 4vj9oe822swxlpnyweshzj715i1w2yv 3633689 3633687 2026-07-23T14:32:09Z 1nter pares 146705 /* */ 3633689 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 04.05.1864 |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], Париж (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ge2nrzb7820fch2piutudmbt2k00coc 3633690 3633689 2026-07-23T14:33:03Z 1nter pares 146705 /* */ 3633690 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{ӨСІМ}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{ӨСІМ}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{ҚҰЛДЫРАУ}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} f9b424uziw9wj6b6i3qoz1m2r96u9ba 3633692 3633690 2026-07-23T14:34:06Z 1nter pares 146705 3633692 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025) |басшы компания = |бағынышты компания = § Еншілес компаниялар бөлімін қараңыз |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} f1yiz9km8a0kq6a550obxx7qlqr467g 3633693 3633692 2026-07-23T14:34:48Z 1nter pares 146705 /* */ 3633693 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025) |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025) |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025) |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025) |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025) |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} g07f0fdjkx7m544znjqjabb1lsljf1k 3633695 3633693 2026-07-23T14:36:11Z 1nter pares 146705 /* */ 3633695 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mr1sc5ax15lj8mt4pzyc0iv8kxhpdis 3633698 3633695 2026-07-23T14:38:43Z 1nter pares 146705 3633698 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bwuxs19i3up9xkxuz8r9byws5dtkwqd 3633700 3633698 2026-07-23T14:40:30Z 1nter pares 146705 /* */ 3633700 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qkwny3do2r100yemc1ev5g6lspt1tw6 3633704 3633700 2026-07-23T14:41:31Z 1nter pares 146705 3633704 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 25nandslxezwy9rci3x8zrinsi0ckqp 3633706 3633704 2026-07-23T14:42:32Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633706 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 21wqqjuuv6483wl2b8u5o5qm4imofcn 3633710 3633706 2026-07-23T14:44:07Z 1nter pares 146705 /* XIX ғасыр */ 3633710 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 07fm4wvz958twkqlrm0luptems84o6k 3633716 3633710 2026-07-23T14:46:26Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633716 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} naz67dse8c53vf9ljs7j7urlawa58im 3633719 3633716 2026-07-23T14:47:29Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633719 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} m5t59rhh5ukerwquskv0u4g4103d1hf 3633722 3633719 2026-07-23T14:49:24Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633722 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mdywdohxp0qnz599e6okm1yx43twg4z 3633725 3633722 2026-07-23T14:52:58Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633725 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=October 2025}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7e1u05pwlwvtmlt6cmez84jt4wt9bb1 3633726 3633725 2026-07-23T14:53:24Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633726 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} buqos5d2soze6k2tbjbzbtdrlz98omp 3633733 3633726 2026-07-23T14:59:08Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633733 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7ois2zdm7ysslwni5bfwegse6ynqtvf 3633831 3633733 2026-07-23T16:44:44Z 1nter pares 146705 3633831 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7k5ozda389q1dog6kkba4u1tcpfss8l 3633832 3633831 2026-07-23T17:01:08Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633832 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} o1zk9suaalok4xpuemw9gb8eus0z15e 3633833 3633832 2026-07-23T17:01:54Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633833 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} lrs1pq2a3k74e83v5wbxvc58lq1o7qs 3633834 3633833 2026-07-23T17:03:49Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633834 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} nzzthabe3o2nxvn4ihvlap2u9lmrb3w 3633835 3633834 2026-07-23T17:15:24Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633835 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ao9rtsx9rbon1ltttsnttnbc6v30w6p 3633836 3633835 2026-07-23T17:16:59Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633836 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} d6yp2hmd21qtgliz3w77ruqi6divo2a 3633837 3633836 2026-07-23T17:18:37Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633837 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} o4ie43y3srejmisxagqhkxgaf2wdqgl 3633838 3633837 2026-07-23T17:20:39Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633838 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6p6unfm4c14dn4ex645xy1o8jj7sigp 3633839 3633838 2026-07-23T17:23:08Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633839 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 33bgtbktqjfnqnx62cftp14vj3g9c4t 3633840 3633839 2026-07-23T17:24:07Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633840 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} f2vd0pgm7wv8sbd311in1ghmmvh49xk 3633841 3633840 2026-07-23T17:25:19Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633841 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 8pjix4hiyp9pckjeiglmx1mlimstwhi 3633842 3633841 2026-07-23T17:27:07Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633842 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 0djmllnu9sjv75goy89mxf9w76wt6vm 3633843 3633842 2026-07-23T17:28:26Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633843 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} pj0yy4iz7sxezacfbrq5tpavzlkh5dr 3633844 3633843 2026-07-23T17:30:06Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633844 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} g3vlza4fttvg6saflfvx1syiflclntu 3633845 3633844 2026-07-23T17:30:53Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633845 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ox8lvpsi0mgywe3bjkc2lu8glo7xioa 3633846 3633845 2026-07-23T17:32:18Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633846 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 1tzsf196at3cu1051vukn1eop0md6cp 3633847 3633846 2026-07-23T17:33:36Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633847 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7fy372roho6w14nawhs7mm95co0s9rf 3633848 3633847 2026-07-23T17:34:33Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633848 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} noyet3d1bbeuqj8ng09m32tl14i4gy6 3633849 3633848 2026-07-23T17:36:02Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633849 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 1bo3yme9434ff9n3leg2tz1trftdxph 3633850 3633849 2026-07-23T17:38:24Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633850 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} sfnyd33l6gapkzm1lxaociynkusl480 3633851 3633850 2026-07-23T17:39:35Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633851 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} i8933uuwoyxzalmvegl6c5j31byuutd 3633852 3633851 2026-07-23T17:40:36Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633852 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} pjxt7j2v0x9t32e4cri97lfmh63yn64 3633853 3633852 2026-07-23T17:41:21Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633853 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} fdqwk2lysc3eq6csimp57vbyyiyqo4v 3633854 3633853 2026-07-23T17:43:22Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633854 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} am1o5s6t6cre4twg41usd723vogl3yo 3633855 3633854 2026-07-23T17:44:07Z 1nter pares 146705 3633855 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} k2sqytxw2l3c7cnexdqj5jhmmds0rj4 3633856 3633855 2026-07-23T17:45:17Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633856 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2fs9r710tfzbj7ri1d9v8vt2ifc8239 3633857 3633856 2026-07-23T17:46:52Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633857 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 0v13ekehu3n9mbvcxcdbpk7s6v45jos 3633859 3633857 2026-07-23T18:01:24Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633859 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} c13nt88rtvb2h70ha7s3ql57odai8ka 3633860 3633859 2026-07-23T18:02:51Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633860 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 0nq7hd19y4zxvcd53xh7lrg28qbssd7 3633861 3633860 2026-07-23T18:03:36Z 1nter pares 146705 /* XX ғасыр */ 3633861 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. === XXI ғасыр === == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} nuy6dc1h6smzsqvsa87gxy6jsd86xet 3633862 3633861 2026-07-23T18:05:27Z 1nter pares 146705 /* XXI ғасыр */ 3633862 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. === XXI ғасыр === 2025 жылғы наурызда Франция президенті [[Эмманюэль Макрон]]ның әкімшілігінің басшысы [[Алексис Колер]] 2025 жылғы маусымнан бастап күшіне енетін Société Générale компаниясының атқарушы вице-президенті болып тағайындалды. Колер бірігу және жұтылу (M&A), акционерлік капитал нарықтары және сатып алуды қаржыландыру бағыттарына жетекшілік етеді, сондай-ақ банктің бас атқарушы директоры [[Славомир Крупа]]ға банкті трансформациялау бағдарламаларын жүзеге асыруда қолдау көрсетеді.<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Macron's chief of staff Alexis Kohler joins Societe Generale |url=https://www.reuters.com/business/finance/socgen-appoints-alexis-kohler-executive-vice-president-2025-03-28/}}</ref> 2025 жылғы 10 сәуірде Société Générale Уильям Коннеллиді директорлар кеңесінің келесі төрағасы етіп тағайындады. Ол бұл қызметке 2026 жылғы мамырда кірісуі тиіс.<ref>{{cite press release | url=https://www.globenewswire.com/fr/news-release/2025/04/10/3059598/0/en/William-Connelly-future-Societe-Generale-chairman-of-the-board-of-directors-starting-May-2026.html | title=William Connelly, future Societe Generale chairman of the board of directors, starting May 2026 | date=10 April 2025 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 8p8nq2n7xx565tinknfptif2crw42rr 3633863 3633862 2026-07-23T18:06:54Z 1nter pares 146705 /* XXI ғасыр */ 3633863 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. === XXI ғасыр === 2025 жылғы наурызда Франция президенті [[Эмманюэль Макрон]]ның әкімшілігінің басшысы [[Алексис Колер]] 2025 жылғы маусымнан бастап күшіне енетін Société Générale компаниясының атқарушы вице-президенті болып тағайындалды. Колер бірігу және жұтылу (M&A), акционерлік капитал нарықтары және сатып алуды қаржыландыру бағыттарына жетекшілік етеді, сондай-ақ банктің бас атқарушы директоры [[Славомир Крупа]]ға банкті трансформациялау бағдарламаларын жүзеге асыруда қолдау көрсетеді.<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Macron's chief of staff Alexis Kohler joins Societe Generale |url=https://www.reuters.com/business/finance/socgen-appoints-alexis-kohler-executive-vice-president-2025-03-28/}}</ref> 2025 жылғы 10 сәуірде Société Générale Уильям Коннеллиді директорлар кеңесінің келесі төрағасы етіп тағайындады. Ол бұл қызметке 2026 жылғы мамырда кірісуі тиіс.<ref>{{cite press release | url=https://www.globenewswire.com/fr/news-release/2025/04/10/3059598/0/en/William-Connelly-future-Societe-Generale-chairman-of-the-board-of-directors-starting-May-2026.html | title=William Connelly, future Societe Generale chairman of the board of directors, starting May 2026 | date=10 April 2025 }}</ref> == Басшылығы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} lba1aioqf4ihsec7h12uq0h7e7e4rd0 3633875 3633863 2026-07-23T18:52:06Z 1nter pares 146705 /* Басшылығы */ 3633875 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. === XXI ғасыр === 2025 жылғы наурызда Франция президенті [[Эмманюэль Макрон]]ның әкімшілігінің басшысы [[Алексис Колер]] 2025 жылғы маусымнан бастап күшіне енетін Société Générale компаниясының атқарушы вице-президенті болып тағайындалды. Колер бірігу және жұтылу (M&A), акционерлік капитал нарықтары және сатып алуды қаржыландыру бағыттарына жетекшілік етеді, сондай-ақ банктің бас атқарушы директоры [[Славомир Крупа]]ға банкті трансформациялау бағдарламаларын жүзеге асыруда қолдау көрсетеді.<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Macron's chief of staff Alexis Kohler joins Societe Generale |url=https://www.reuters.com/business/finance/socgen-appoints-alexis-kohler-executive-vice-president-2025-03-28/}}</ref> 2025 жылғы 10 сәуірде Société Générale Уильям Коннеллиді директорлар кеңесінің келесі төрағасы етіп тағайындады. Ол бұл қызметке 2026 жылғы мамырда кірісуі тиіс.<ref>{{cite press release | url=https://www.globenewswire.com/fr/news-release/2025/04/10/3059598/0/en/William-Connelly-future-Societe-Generale-chairman-of-the-board-of-directors-starting-May-2026.html | title=William Connelly, future Societe Generale chairman of the board of directors, starting May 2026 | date=10 April 2025 }}</ref> == Басшылығы == * Эжен Шнейдер — директорлар кеңесінің төрағасы (1864–1869) * Гийом Деньер — директорлар кеңесінің төрағасы (1869–1886) * Эдвард-Чарльз Блаунт — директорлар кеңесінің төрағасы (1886–1901) * Жан Эли д'Уассель — директорлар кеңесінің төрағасы (1902–1915) * Андре Омбер — директорлар кеңесінің төрағасы (1922–1932) * Жозеф Симон — директорлар кеңесінің төрағасы (1932–1940) * Анри Ардан — бас атқарушы директор (1934–1944), директорлар кеңесінің төрағасы (1941–1944) * Пьер де Муи — директорлар кеңесінің төрағасы (1944–1958) * Морис Лорен — бас атқарушы директор (1944–1958), директорлар кеңесінің төрағасы (1958–1967) * Жак Ферроньер — бас атқарушы директор (1958–1967), директорлар кеңесінің төрағасы (1967–1972) * Морис Лоре — бас атқарушы директор (1967–1982), директорлар кеңесінің төрағасы (1973–1982) * Жак Майу — директорлар кеңесінің төрағасы әрі бас атқарушы директор (1982–1986) * Марк Вьено — директорлар кеңесінің төрағасы әрі бас атқарушы директор (1986–1997) * Даниэль Бутон — директорлар кеңесінің төрағасы (1997–2009), бас атқарушы директор (1997–2008) * Фредерик Удеа — директорлар кеңесінің төрағасы (2009–2015), бас атқарушы директор (2008–2023) * Лоренцо Бини Смаги — 2015 жылдан бергі директорлар кеңесінің төрағасы * Славомир Крупа — 2023 жылдан бергі бас атқарушы директор.<ref>{{Cite web |date=February 27, 2026 |title=La Société Générale va augmenter le salaire de Slawomir Krupa |url=https://www.agefi.fr/news/banque-assurance/la-societe-generale-va-augmenter-le-salaire-de-slawomir-krupa |website=agefi.fr}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6mk7wtk2whhl1cn5dge8mznzjywd36c 3633878 3633875 2026-07-23T18:54:39Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3633878 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Société Générale S.A. |логотипі = Société Générale.svg |суреті = |сурет атауы = |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = GLE (Euronext Paris)<br>[[CAC 40]] |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[4 мамыр]] [[1864 жыл|1864]] |құрушы = |орналасуы = [[Tours Société Générale]], [[Ла-Дефанс]], [[Нантер]] (операциялық штаб-пәтері)<br>29 [[Осман бульвары]], [[Париждің 9-округі]], [[Париж]] (кеңселер орталығы) |басты адамдары = [[Лоренцо Бини Смаги]] (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>[[Славомир Крупа]] (бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{құлдырау}} €79,5 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |айналым = {{өсім}} €27,3 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document">{{cite web |url=https://www.societegenerale.com/sites/default/files/documents/2023-03/2023-Universal-Registration-Document_EN.pdf |title=2025 Financial Results |website=Société Générale |date=6 February 2026 |access-date=18 March 2026}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} €8,44 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |таза табысы = {{өсім}} €6,00 млрд (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |активтер = {{құлдырау}} €1,55 трлн (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |капитализация = |қызметкерлер саны = 119 000 (2025)<ref name="Universal Registration Document"/> |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.societegenerale.com/en |Ортаққор = }} '''Société Générale S.A.''' ({{IPA-fr|sɔsjete ʒeneʁal}}), ағылшынтілді елдерде бейресми түрде '''SocGen''' деген атпен белгілі,<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/b605e3aa-e0c7-11e8-a6e5-792428919cee|title=SocGen to sell Polish arm to Millennium|last=Kohene|first=David|date=5 November 2016|website=Financial Times|language=en-GB|access-date=1 November 2018}}</ref> — 1864 жылы негізі қаланған француздың [[Трансұлттық корпорация|трансұлттық]] әмбебап банкі және қаржылық қызмет көрсету компаниясы. Компания Париж қаласының орталығында тіркелген, ал штаб-пәтері оған жақын орналасқан [[Ла-Дефанс]] іскерлік ауданында орналасқан. Société Générale — жалпы активтері бойынша [[BNP Paribas]] және [[Crédit Agricole]]-тен кейінгі Франциядағы үшінші ірі банк.<ref name="auto">{{cite web|url=https://go.snapapp.com/Top-Global-Banks-2021|title=The world's 100 largest banks, 2021|publisher=S&P Global Market Intelligence}}</ref> [[S&P Global]] ұйымының 2026 жылғы сәуірдегі есебіне сәйкес, активтері 1,813 триллион АҚШ долларын құрайтын Еуропадағы актив көлемі бойынша жетінші ірі банк болып табылады.<ref>{{Cite news |last=Mones|first=Deza|date=24 April 2026|title=Europe's 50 largest banks by assets, 2026|url=https://www.spglobal.com/market-intelligence/en/news-insights/research/2026/04/the-worlds-largest-banks-by-assets-2026|work=S&P Global}}</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде танылады. Еуропалық банктік қадағалау жүйесі 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері маңызды қаржы институты мәртебесіне ие, соның нәтижесінде тікелей [[Еуропалық орталық банк]] тарапынан қадағаланады.<ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm-listofsupervisedentities1409en.pdf |date=4 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |website=European Central Bank |title=List of supervised entities |date=1 January 2023 |url=https://www.bankingsupervision.europa.eu/ecb/pub/pdf/ssm.listofsupervisedentities202302.en.pdf }}</ref> 1966 жылдан 2003 жылға дейін ол [[Banque Nationale de Paris]] (2000 жылдан бастап [[BNP Paribas]]) және [[Crédit Lyonnais]] банктерімен қатар Францияның «Trois Vieilles» («Ескі үштік») деп аталған үш ірі коммерциялық банкінің бірі ретінде танылды. == Тарихы == === XIX ғасыр === [[Сурет:56 Provence.jpg|thumb|Société Générale компаниясының Париждегі Прованс көшесі, 56-үйде орналасқан алғашқы штаб-пәтері<ref>{{citation |author=Thierry Kozak |title=L'agence centrale de la Société Générale à Paris (1908-1912) |date=1988 |journal=Histoire de l'art |volume=1-2 |pages=51–60 |url=https://www.persee.fr/doc/hista_0992-2059_1988_num_1_1_1629}}</ref>]] Банк [[Екінші Франция империясы]] кезеңінде 1864 жылғы 4 мамырда өнеркәсіпшілер мен қаржыгерлер тобының бастамасымен құрылды.<ref name="telegraphco history">{{Cite news| url = https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |title= Société Générale: A history|author= Emma Thelwell|work=The Daily Telegraph|location=London |date = 24 January 2008}}</ref> Оның толық атауы ''Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l'industrie en France'' («Франциядағы сауда мен өнеркәсіптің дамуына жәрдемдесу жөніндегі бас қоғам») болды. Банктің алғашқы төрағасы белгілі өнеркәсіпші [[Эжен Шнейдер]] болды, кейін бұл қызметті [[Эдвард Чарльз Блаунт]] атқарды. 1870 жылға қарай банктің Франция бойынша 47 филиалы, оның ішінде Парижде 15 филиалы болды. 1871 жылы Лондонда тұрақты өкілдігін ашты.<ref name="telegraphco history"/> Алғашқы кезеңде банк қаржылық және банктік операцияларды негізінен өзінің меншікті қаражаты есебінен жүзеге асырды. 1871 жылы Société Générale Франкфурт бітім шартына сәйкес белгіленген соғыс өтемақысын төлеуге арналған ұлттық облигациялық қарызды орналастыру арқылы Францияның бағалы қағаздар нарығына шықты.<ref name="telegraphco history"/> Банк теміржол және канал инженері [[Полен Талабо]] негізін қалаған бірқатар кәсіпорындарды қаржыландыруға қатысты. Кейіннен Талабо банкте ықпалды тұлғалардың біріне айналды.<ref name="M. S. Smith">{{cite book |last1=Smith |first1=Michael Stephen |title=The Emergence of Modern Business Enterprise in France, 1800-1930 |date=2006 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=978-0-674-01939-3 |url=https://books.google.com/books?id=zs26hd5keYkC&dq=Rutchenko+Coal+Company.&pg=PA99 |language=en}}</ref> 1886 жылы Société Générale Франко-Египет банкі және [[Crédit Industriel et Commercial]] банкімен бірге [[Эйфель мұнарасы]]ның құрылысын қаржыландырған банктік консорциумның құрамына кірді.<ref>{{cite web|url=http://www.societegenerale.com/en/about-us/our-identity/150-years-of-history/entrepreneurial-spirit/the-eiffel-tower-societe-generale-s-meccano-project|title=Societe Generale and the Eiffel Tower|website=Societegenerale.com|date=15 February 2014}}{{Self-published source|date=May 2016}}</ref>{{Citation needed|date=Jule 2026}} 1871 жылдан 1893 жылға дейін Франция бірнеше банктік мекеменің күйреуімен сипатталған экономикалық тоқырау кезеңін бастан өткерді. Соған қарамастан, компания қалыпты қарқынмен өсуін жалғастырды. 1889 жылы топтың қолайсыз экономикалық жағдайларға төтеп бере алғанын көрсететін 148 банктік бөлімшесі болды.<ref name="telegraphco history"/> 1894 жылдан бастап банк ірі заманауи несие мекемесіне тән құрылымды қалыптастыра бастады. Компаниялар мен жеке тұлғалардың депозиттерін қабылдаумен қатар, оның бөлімшелері өнеркәсіпшілер мен саудагерлерге қысқа мерзімді айналым несиелерін ұсына бастады. Сондай-ақ Францияда және [[Ресей]]де акцияларды көпшілікке орналастырумен және жеке облигациялық қарыздар шығарумен айналысты. Акциялар пакетін иелену банктің қосалқы қызметіне айналды. Компанияның тұрақты қаржылық жағдайы оған акционерлік құрылымын кеңейтуге мүмкіндік берді. 1895 жылы Société Générale-нің 14 000 акционері болды.<ref>{{Cite web |date=January 24, 2008 |title=Société Générale: A history |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/4667708/Societe-Generale-A-history.html |website=telegraph.co.uk}}</ref> 1898 жылы Société Générale Бельгия нарығына шықты. [[Société Générale de Belgique]] француздық аттасы құрылғанға дейін-ақ жұмыс істеп, елдің қаржы нарығында үстем орынға ие болғандықтан, Société Générale Парижде штаб-пәтері орналасқан, бірақ қызметі толықтай Бельгиядағы операцияларға бағытталған [[Société Française de Banque et de Dépôts]] атты банкті құруға келісті. Бұл банктің Брюссельдегі кеңсесі 1898 жылдан бастап [[Рю-Руаяль]] көшесіндегі беделді [[Hôtel de Ligne]] ғимаратында орналасты,<ref>{{cite book |title=La Belgique entre la France et l'Allemagne 1905-1914 |author=Marie-Thérèse Bitsch |year=1994 |location=Paris |publisher=Éditions de la Sorbonne |chapter=Chapitre 7. Les relations entre banques |series=Histoire de la France aux XIXe et XXe siècles |chapter-url=https://books.openedition.org/psorbonne/61427 |pages=133–152|isbn=979-10-351-0487-0 }}</ref> сондай-ақ [[Антверпен]]дегі Мейр көшесінің 72–76-үйінде филиалы болды.<ref>{{cite book |chapter=Chapitre 5. La Société générale gagne une bataille de la guerre commerciale (durant les années 1920) |pages=69–90 |chapter-url=https://books.openedition.org/septentrion/4835 |publisher=Presses universitaires du Septentrion |location=Villeneuve d'Ascq |year=2014 |title=Banque et identité commerciale. La Société générale (1864-2014) |author=Hubert Bonin |series=Histoire et civilisations |isbn=978-2-7574-1419-4 }}</ref> === XX ғасыр === [[Сурет:Ordener attack.jpg|thumb|1911 жылғы 22 желтоқсандағы ''L'Excelsior'' газетінде жарияланған [[Орденер шабуылы]]ның көрінісі,<ref>{{Cite web |date=1911-12-22 |title=Excelsior of 22 December 1911 (Issue 402) |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4601362p/f1.image.zoom |access-date=2025-06-30 |website=Gallica}}</ref> заңсызшыл анархист Бонно бандасы жасаған тарихтағы алғашқы қарулы автокөлік тонауы]] 1911 жылғы 21 желтоқсанда заңсызшыл анархист Бонно бандасы Париждегі Орденер көшесінде орналасқан бөлімшеге күнделікті ақшалай қаражатты жеткізуге жауапты Société Générale курьері [[Эрнест Каби]]ге шабуыл жасады.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Ақшаны қолға түсіру мақсатында [[Раймон Калле]]мен мен [[Октав Гарнье]] оны атып, өзімен бірге алып жүрген ақшаны тартып алды, содан кейін [[Жюль Бонно]]мен бірге ұрланған қымбат автокөлікпен қашып кетті.{{Sfn|Steiner|2013|p=VII-VIII}} Орденер шабуылы деп аталған бұл оқиға банданың алғашқы тонауы әрі тарихтағы автокөлік қолданылған алғашқы банк тонауы болды.{{Sfn|Maréchaux|2009|p=169}}<ref name=":2">{{Cite web |date=2022-12-02 |title=La bande à Bonnot |url=https://soirmag.lesoir.be/480238/article/2022-12-02/la-bande-bonnot |access-date=2025-06-30 |website=Soirmag |language=fr}}</ref> [[Сурет:Siège central de la Société Générale extérieur.jpg|thumb|1906–1912 жылдары Société Générale қайта жаңғыртқан Осман бульвары, 29-мекенжайындағы ғимараттар кешені. 1915 жылдан бері банктің заңды мекенжайы болып табылады.]] 1913 жылға қарай Société Générale-нің 122 000 акционері болды. Соғыс жылдары банк үшін ауыр кезеңге айналып, Ресейдегі қызметінен айырылу сияқты елеулі салдарға әкелді. Соған қарамастан, 1920-жылдары Société Générale Франциядағы жетекші банкке айналды. Оның филиалдар желісі 1890-жылдардан бастап қарқынды кеңейіп, көптеген филиалдар мен маусымдық бөлімшелердің ашылуы аймақтық нарыққа терең енуге мүмкіндік берді (1910 жылы — 260, 1930 жылы — 864 маусымдық бөлімше). Қызмет көрсету орындарының саны 1913 жылғы 1 005-тен 1933 жылы 1 457-ге дейін өсті (оның ішінде акцияларының азшылық үлесі ғана Société Générale-ге тиесілі болған [[Société Générale Alsacienne de Banque]] банкінің бөлімшелері де бар). Бас кеңсе мен филиалдардағы басшылық және басқарушы қызметкерлердің тиімді жұмысының арқасында банк 1921–1928 жылдар аралығында жиналған депозиттер мен берілген несиелер көлемі бойынша [[Crédit Lyonnais]] банкін басып озды. Инвестициялық компаниялардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында Société Générale 1928 жылы орта мерзімді несие беруге маманданған '''Calif''' еншілес компаниясын құрды. Халықаралық деңгейде Société Générale Ресей империясындағы жетекші банктердің бірі болған Russo-Asian Bank банкінің қызметіне белсенді қатысты.<ref>{{cite web|url=https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|title=Discover Societe generale in Russia|website=Societegenerale.com|access-date=13 May 2016|archive-date=5 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025850/https://careers.societegenerale.com/sedi/russia/discover-societe-generale-in-russia|url-status=dead}}</ref> Société Générale Ресейге алғаш рет 1901 жылы Severnyi Bank арқылы кірді, кейін 1910 жылы [[Қытай-Шығыс теміржолы]]ның бақылау пакетіне ие болған Russo-Asian Bank-пен бірікті.<ref>{{cite book|url=https://www.webdepot.umontreal.ca/Usagers/carleym/MonDepotPublic/Carley's%20Web%20site/Carley_BRA.pdf|title=The international history review - From revolution to dissolution : The Quai d'Orsay, the Banque russio-asiatique, and the chinese eastern railway, 1917-1926|first=Michael Jabara|last=Carley|publisher=Taylor & Francis, Ltd.|year=1990}}</ref> Сондай-ақ банк Ресей өнеркәсібіне инвестиция салып, [[Rutchenko Coal Company]] және [[Makeevka Steel Company]] сияқты компанияларды қаржыландырды. Полен Талабомен байланысының арқасында [[Krivoi-Rog Iron Company]] қызметіне де қатысты.<ref name="M. S. Smith"/> [[Сурет:Socgen Agence Centrale 01.jpg|thumb|1912 жылы ашылған Société Générale орталық штаб-пәтерінің атриумы]] 1930-жылдар банк үшін тағы бір қиын кезең болды. Франциядағы және халықаралық деңгейдегі іскерлік белсенділіктің төмендеуіне байланысты Société Générale жергілікті филиалдарын жабу арқылы өз желісін қайта ұйымдастыруға мәжбүр болды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] қарсаңында қызмет көрсету орындарының саны 1922 жылғы деңгейден айтарлықтай көп болған жоқ. Соған қарамастан, Société Générale осы кезеңде мемлекет пен отарлық аумақтар шығарған көптеген мемлекеттік қарыздарды орналастыруға белсенді қатысты. Соғыс пен Германияның Францияны басып алуы банктің дамуын тежеді, алайда ол Африка мен Америка Құрама Штаттарындағы қызметін кеңейтті. 1945 жылы Société Générale ұлттандырылды. Осыдан кейін оның жалғыз акционері мемлекет болды. 1945–1958 жылдар аралығы Францияда экономиканың қарқынды қалпына келуімен сипатталғанымен, төлем балансының елеулі теңгерімсіздігі сақталып, валюталық бақылау мен несиелік шектеулердің іс жүзінде тұрақты түрде қолданылуына себеп болды. Экономика тек 1959 жылдан бастап толық қалпына келе бастады, бірақ инфляциялық қысымның сақталуына байланысты несиелік бақылау одан әрі күшейтілді. Өнеркәсіп өндірісі мен сыртқы сауданың қарқынды өсуі банктер үшін жаңа қызмет бағыттарын ашты. [[Сурет:Hôtel de Ligne 01.JPG|thumb|[[Брюссель]]дегі [[Рю-Руаяль]] көшесінде орналасқан Hôtel de Ligne ғимараты. Мұнда Société Française de Banque et de Dépôts банкі орналасқан, кейін XX ғасырдың соңына дейін Société Générale-нің жергілікті кеңсесі болды.]] Банк саласы елеулі құрылымдық өзгерістерге ұшырады, олардың ішіндегі ең маңыздысының бірі несиелеу саласының анағұрлым жоғары деңгейде мамандануы болды. Ұсынылатын банктік қызметтердің ауқымы үздіксіз кеңейіп отырды. [[Нью-Йорк]] қаласындағы қатысуының арқасында Société Générale [[Маршалл жоспары]] аясында қалыптасқан іскерлік белсенділіктен пайда көре алды. Société Générale Францияда да, шетелде де кеңеюін жалғастырды. Банк Италия мен Мексика нарықтарына шықты, сондай-ақ отарсыздандырудан кейін тәуелсіздік алған Африка елдерінде қабылданған заңдарға сәйкес ондағы бөлімшелерінің құқықтық мәртебесін өзгертті. 1960-жылдардың ортасынан бастап Société Générale Франциядағы желісін қарқынды түрде кеңейте бастады. 1966 жылы филиалдар ашуға алдын ала рұқсат беру талабының жойылуынан кейін бұл үдеріс одан әрі жеделдеді. Халықаралық деңгейдегі кеңеюі де дәл осындай қарқынмен жүрді. Ол бұрынғыдай тек негізгі қаржы орталықтарымен (Лондон, Нью-Йорк), көршілес елдермен (Бельгия, Испания) және бұрынғы отарлармен ғана шектелмей, француз компанияларының қызметін қолдауды ғана мақсат етпеді. Сонымен қатар банк жаңа нарықтар қалыптасып жатқан өңірлерде өз қатысуын қамтамасыз етуге, белгілі бір салаларда жинақтаған техникалық тәжірибесін экспорттауға және трансұлттық компаниялармен байланысын сақтауға ұмтылды.<ref name="youtube.com">Rothery, C. (Producer). (2003). [[Masterminds (Canadian TV series)|Masterminds]] [Television series]. "The Riviera Job." Season 1 Episode 15. Canada. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |title=YouTube |via=[[YouTube]] |access-date=30 November 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309141438/https://www.youtube.com/watch?v=k4KU_ZOLwCQ |archive-date=9 March 2016 }}. Retrieved 18 June 2011.</ref> 1966 және 1967 жылдары банктік реттеу жүйесінде түбегейлі өзгерістер орын алды. Негізгі өзгерістердің қатарында депозиттік және инвестициялық банктер арасындағы айырмашылықтың азаюы, сондай-ақ тұрғын үй ипотекасы нарығының құрылуы болды. Société Générale бұл мүмкіндікті тиімді пайдаланып, ең алдымен компанияларға арналған жаңа қаржыландыру тетіктерінде, соның ішінде [[Лизинг|қаржылық лизинг]] саласында жетекші орынға шықты. Осы мақсатта банк несиелеуге маманданған еншілес компанияларын құрды. [[Сурет:Societe generale private banking monaco.jpg|thumb|Монте-Карлодағы SG Private Banking кеңсесі]] 1970-жылдар екі маңызды үрдіспен сипатталды: халықаралық желінің кеңеюі және клиенттік базаның ұлғаюы мен қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың дамуына байланысты [[Ақпарат технологиясы|ақпараттық технологиялардың]] кеңінен енгізілуі. 1971 жылы банкоматтардың пайда болуы төлем карталарының табысты дамуының маңызды кезеңіне айналды. 1973 жылы Société Générale [[Кеңес Одағы]]нда өзінің өкілдігін ашты.<ref name="youtube.com"/> 1976 жылы Бастилияны алу күніне арналған мереке кезінде бұрынғы десантшы әрі үйлену тойларын түсіретін фотограф [[Альбер Спаджари]] мұқият жоспарланған тонауды жүзеге асырып,<ref name="AFP">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2018/feb/12/jacques-cassandri-suspected-mastermind-societe-generale-france-heist-trial|title=Suspected mastermind on trial for France's 'heist of the century'|work=theguardian|author=AFP|date=12 February 2018|access-date=31 January 2019}}</ref> Франциядағы Société Générale банкінің ең жақсы қорғалған қоймасын тонады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/01/31/us/tunnel-bank-burglary-florida.html|title=A Secret Tunnel Leading Toward a Florida Bank Puzzles the F.B.I.|work=[[The New York Times]]|first=Julia|last=Jacobs|date=31 January 2019|access-date=31 January 2019}}</ref> Жер астынан құпия туннель қазып, қойманың қабырғасын бұзу арқылы жасалған бұл тонау нәтижесінде Спаджари 12 миллионнан{{clarify|what currency?|date=June 2021}} астам көлемде қолма-қол ақша, зергерлік бұйымдар мен алтын құймаларды иемденді.<ref name="youtube.com"/> 1980-жылдардың басынан бастап, реттеуді ырықтандыру, технологиялық өзгерістер, қаржы нарықтарының интернационалдануы және жаңа қаржы құралдарының пайда болуы жағдайында Société Générale алдына екі коммерциялық мақсат қойды. Банк филиалдар желісі мен мамандандырылған еншілес компанияларды сатып алу арқылы жеке клиенттерге қызмет көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады. Сонымен қатар Франциядағы, кейіннен халықаралық қаржы орталықтарындағы капитал нарықтарындағы қызметін таңдамалы түрде дамытып, кеңейтті. 1987 жылғы 29 шілдеде Société Générale жекешелендірілді. Ол 1945 жылы ұлттандырылған Францияның үш жетекші коммерциялық банкінің ішінен тәуекелдерді жабу, меншікті капитал және өнімділік көрсеткіштерінің жоғарылығына байланысты таңдап алынды. 1988 жылы Джордж Сорос банктің акционерлерінің бірі болды. [[Сурет:Bank SocGen Luxembourg.jpg|thumb|[[Люксембург]] қаласындағы [[Бульвар-Руаяль]] көшесіндегі Société Générale ғимараты]] [[Сурет:Expres Bank - Société générale retail agency - Kpuaz Aleksandar street, Plovdiv, Bulgaria.JPG|thumb|Болгарияның [[Пловдив]] қаласындағы Société Générale Expresbank кеңсесі]] 1986 жылы Société Générale листингтелген және биржадан тыс туынды қаржы құралдары мен спот-нарық өнімдері бойынша клирингтік және орындау қызметтерінің кең ауқымын ұсынатын жаһандық брокерлік компания — Fimat International Banque S.A.-ны құрды.<ref>{{Cite web |url=http://www.fimat.com/fimat/index.html |title=fimat.com |website=fimat.com}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20020601165127/http://www.businessweek.com/magazine/content/02_19/b3782137.htm Fimat, the Futures King] (Business Wire)</ref> 2005 жылы Fimat Cube Financial компаниясын сатып алуды аяқтады. 2008 жылғы қаңтарда ол [[Calyon Financial]] компаниясымен бірігіп, [[Newedge]] компаниясын құрды. 2014 жылы Société Générale Credit Agricole-дің осы компаниядағы үлесін сатып алды.<ref>{{Cite web|url=https://wholesale.banking.societegenerale.com/en/prime-services-indices/|title=Prime Services Indices|website=Société Générale}}</ref> Кейінгі жылдары Société Générale тобы органикалық өсу мен компанияларды сатып алуды ұштастыру арқылы өз қызметін үш негізгі бизнес бағыты төңірегінде дамытуға басымдық берді. 1990-жылдардың басында Société Générale-нің Сенегалдағы еншілес компаниясы швейцариялық өңделген азық-түлік өндірушісі [[Nestlé]] компаниясымен бірлесіп, Industrial Company of Dairy Products (SIPL) компаниясының жылжымайтын мүлік активтерін заңсыз иеліктен шығарды, соның салдарынан сүт компаниясы банкротқа ұшырады.<ref>{{cite web|url=http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160504043530/http://www.afrikonomics.com/societe-generale-and-nestle-looting-africa-the-sipl-affair/|url-status=usurped|archive-date=4 May 2016|title=Société Générale and Nestlé looting Africa: The SIPL affair|website=Afrikonomics.com|date=3 May 2016|access-date=13 May 2016}}</ref> 1997 жылы [[Crédit du Nord]] банкін сатып алу арқылы бөлшек банктік қызмет бағыты нығайтылды. Бұл Société Générale тобының Францияның банк жүйесін қайта құрылымдау үдерісін тиімді пайдалануға ұмтылысын көрсетті. Сонымен қатар Société Générale өз клиенттерінің ұзақ мерзімді адалдығын қамтамасыз етуге назар аударды («өмір бойына бір шот нөмірі» бағдарламасын іске қосып, қызметтер топтамасы ретінде Jazz пакетін енгізді). 1999 жылы банк бәсекелесі [[Paribas]]-пен бірігу туралы келісімге қол жеткізді, алайда бұл мәмілені тағы бір бәсекелес — [[Banque Nationale de Paris]] (BNP) банкі бұзды. 1998 жылы Société Générale денсаулық сақтау, технология және байланыс салаларына маманданған Нью-Йорктегі инвестициялық банк — Cowen & Company компаниясын 540 миллион АҚШ долларына қолма-қол ақшаға сатып алды.<ref name=cowen>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |title=French Bank to Buy Cowen for $540 Million |date=23 February 1998 |work=[[The New York Times]] |last=Truell |first=Peter |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020021013/https://www.nytimes.com/1998/02/23/business/french-bank-to-buy-cowen-for-540-million.html |archive-date=20 October 2014}}</ref> Кейін Cowen компаниясы Société Générale-нің Нью-Йорктегі инвестициялық банкі — Societe Generale Securities Corporation құрамына енгізіліп, SG Cowen Securities Corporation деп қайта аталды. Cowen компаниясының бас атқарушы директоры Джозеф М. Коэн директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды, ал Société Générale-нің Нью-Йорктегі кеңсесінен келген инвестициялық банкир Кертис Р. Уэллинг компанияның президенті әрі бас атқарушы директоры болды.<ref name=cowen /> 1998 жылы Société Générale Франциядан тыс бөлшек банктік қызметті жеке бизнес бағыты ретінде ұйымдастырды. Бұл топтың осы қызмет түрін өзінің стратегиялық даму бағыттарының біріне айналдыруға деген ұмтылысын көрсетті. Бұл бағыт 1999 жылы Румыниядағы BRD – Groupe Société Générale, [[Болгария]]дағы [[Société Générale Expresbank]] және [[Мадагаскар]]дағы банктерді сатып алу арқылы одан әрі нығайтылды. === XXI ғасыр === 2025 жылғы наурызда Франция президенті [[Эмманюэль Макрон]]ның әкімшілігінің басшысы [[Алексис Колер]] 2025 жылғы маусымнан бастап күшіне енетін Société Générale компаниясының атқарушы вице-президенті болып тағайындалды. Колер бірігу және жұтылу (M&A), акционерлік капитал нарықтары және сатып алуды қаржыландыру бағыттарына жетекшілік етеді, сондай-ақ банктің бас атқарушы директоры [[Славомир Крупа]]ға банкті трансформациялау бағдарламаларын жүзеге асыруда қолдау көрсетеді.<ref>{{Cite news |date=March 28, 2025 |title=Macron's chief of staff Alexis Kohler joins Societe Generale |url=https://www.reuters.com/business/finance/socgen-appoints-alexis-kohler-executive-vice-president-2025-03-28/}}</ref> 2025 жылғы 10 сәуірде Société Générale Уильям Коннеллиді директорлар кеңесінің келесі төрағасы етіп тағайындады. Ол бұл қызметке 2026 жылғы мамырда кірісуі тиіс.<ref>{{cite press release | url=https://www.globenewswire.com/fr/news-release/2025/04/10/3059598/0/en/William-Connelly-future-Societe-Generale-chairman-of-the-board-of-directors-starting-May-2026.html | title=William Connelly, future Societe Generale chairman of the board of directors, starting May 2026 | date=10 April 2025 }}</ref> == Басшылығы == * Эжен Шнейдер — директорлар кеңесінің төрағасы (1864–1869) * Гийом Деньер — директорлар кеңесінің төрағасы (1869–1886) * Эдвард-Чарльз Блаунт — директорлар кеңесінің төрағасы (1886–1901) * Жан Эли д'Уассель — директорлар кеңесінің төрағасы (1902–1915) * Андре Омбер — директорлар кеңесінің төрағасы (1922–1932) * Жозеф Симон — директорлар кеңесінің төрағасы (1932–1940) * Анри Ардан — бас атқарушы директор (1934–1944), директорлар кеңесінің төрағасы (1941–1944) * Пьер де Муи — директорлар кеңесінің төрағасы (1944–1958) * Морис Лорен — бас атқарушы директор (1944–1958), директорлар кеңесінің төрағасы (1958–1967) * Жак Ферроньер — бас атқарушы директор (1958–1967), директорлар кеңесінің төрағасы (1967–1972) * Морис Лоре — бас атқарушы директор (1967–1982), директорлар кеңесінің төрағасы (1973–1982) * Жак Майу — директорлар кеңесінің төрағасы әрі бас атқарушы директор (1982–1986) * Марк Вьено — директорлар кеңесінің төрағасы әрі бас атқарушы директор (1986–1997) * Даниэль Бутон — директорлар кеңесінің төрағасы (1997–2009), бас атқарушы директор (1997–2008) * Фредерик Удеа — директорлар кеңесінің төрағасы (2009–2015), бас атқарушы директор (2008–2023) * Лоренцо Бини Смаги — 2015 жылдан бергі директорлар кеңесінің төрағасы * Славомир Крупа — 2023 жылдан бергі бас атқарушы директор.<ref>{{Cite web |date=February 27, 2026 |title=La Société Générale va augmenter le salaire de Slawomir Krupa |url=https://www.agefi.fr/news/banque-assurance/la-societe-generale-va-augmenter-le-salaire-de-slawomir-krupa |website=agefi.fr}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Société Générale]] [[Санат:Инвестициялық банктер]] [[Санат:1864 жылы құрылған банктер]] [[Санат:1864 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:1864 жылы Францияда құрылған компаниялар]] [[Санат:Биржалық инвестициялық қорлар]] [[Санат:Франция брендтері]] [[Санат:CAC 40]] [[Санат:Жекешелендірілген Франция компаниялары]] [[Санат:Еуропалық орталық банк тікелей қадағалайтын банктер]] [[Санат:Штаб-пәтері Францияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:Бастапқы дилерлер]] [[Санат:BRVM 10 құрамындағы компаниялар]] [[Санат:Активтерді басқару компаниялары]] bmj4mep8neyw7wk1k0xaxwcnaf8t91c 14 783943 3633701 2026-07-23T14:40:34Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Метасанат}} [[Санат:Санаттар:Украина|Облыстар]] [[Санат:Украина облыстары| ]] [[Санат:Бірінші деңгейлі әкімшілік бірліктер санаттары|Украина]] 3633701 wikitext text/x-wiki {{Метасанат}} [[Санат:Санаттар:Украина|Облыстар]] [[Санат:Украина облыстары| ]] [[Санат:Бірінші деңгейлі әкімшілік бірліктер санаттары|Украина]] k8pjos0i3vqvy8sawtcfanwiecapu4i 14 783944 3633703 2026-07-23T14:41:12Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары бойынша тұлғалар|Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский ауданы]] 3633703 wikitext text/x-wiki [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары бойынша тұлғалар|Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский ауданы]] 0aqwc5ox4lvl412ygz7e8j4phku3nco 14 783945 3633705 2026-07-23T14:42:01Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Хмельницкий облысы тұлғалары|*]] [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары бойынша санаттар]] [[Санат:Украина аудандары бойынша тұлғалар|Хмель]] 3633705 wikitext text/x-wiki [[Санат:Хмельницкий облысы тұлғалары|*]] [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары бойынша санаттар]] [[Санат:Украина аудандары бойынша тұлғалар|Хмель]] r21vk64djiwsv57z5muh10sloe9676h 14 783946 3633707 2026-07-23T14:42:35Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{catmain|Каменец-Подольский ауданы}} [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары санаттары]] 3633707 wikitext text/x-wiki {{catmain|Каменец-Подольский ауданы}} [[Санат:Хмельницкий облысы аудандары санаттары]] 1syr6aupbn5a26iz4rfkwe3mdypfef1 14 783947 3633708 2026-07-23T14:43:08Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Украина аудандары санаттары|Хмельницкий]] [[Санат:Хмельницкий облысы|*]] 3633708 wikitext text/x-wiki [[Санат:Украина аудандары санаттары|Хмельницкий]] [[Санат:Хмельницкий облысы|*]] 1azncc9fpgys3khedmnyou4a9kxdmks 14 783948 3633709 2026-07-23T14:43:51Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Хмельницкий облысы қалалары бойынша тұлғалар|Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский ауданы тұлғалары|Каменец-Подольский]] 3633709 wikitext text/x-wiki [[Санат:Хмельницкий облысы қалалары бойынша тұлғалар|Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский]] [[Санат:Каменец-Подольский ауданы тұлғалары|Каменец-Подольский]] 3cqlscwih9wvnzgiiowg8wdinkg51f6 14 783949 3633711 2026-07-23T14:44:27Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Хмельницкий облысы тұлғалары|*]] [[Санат:Украина қалалары бойынша тұлғалар|Хмельницкий]] 3633711 wikitext text/x-wiki [[Санат:Хмельницкий облысы тұлғалары|*]] [[Санат:Украина қалалары бойынша тұлғалар|Хмельницкий]] hwf6zg109e924p6i572b2f3epwrq1mb 14 783950 3633712 2026-07-23T14:45:11Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Басты мақала}} {{Commonscat|Kamyanets-Podilskyi}} [[Санат:Хмельницкий облысы елді мекендері санаттары]] 3633712 wikitext text/x-wiki {{Басты мақала}} {{Commonscat|Kamyanets-Podilskyi}} [[Санат:Хмельницкий облысы елді мекендері санаттары]] nsy4pqr1j76g2jp9bpekgbybhrudyme 14 783951 3633713 2026-07-23T14:45:47Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Украина елді мекендері санаттары|Хмельницкий облысы]] [[Санат:Хмельницкий облысы|*]] 3633713 wikitext text/x-wiki [[Санат:Украина елді мекендері санаттары|Хмельницкий облысы]] [[Санат:Хмельницкий облысы|*]] 04oiiqpes1nxm7bnhht4xjhktd5sjgi 0 783953 3633740 2026-07-23T15:09:42Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainmen... 3633740 wikitext text/x-wiki '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> 6qluws6b39aqmbht0j1c9z0kh0abfhz 3633741 3633740 2026-07-23T15:12:40Z Sagzhan 29953 3633741 wikitext text/x-wiki '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} p0di8k0afyahr2xjyoqfwsucceeeyty 3633743 3633741 2026-07-23T15:15:16Z Sagzhan 29953 3633743 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = Castle Rock Entertainment logo.svg |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = {{басталу күні және жасы|1987}} |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{АҚШ}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} jyyi2gnatxh2m6uwm9rahsyb62knvwe 3633744 3633743 2026-07-23T15:15:41Z Sagzhan 29953 3633744 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = Castle Rock Entertainment logo.svg |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{АҚШ}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 6wzjzqbtkctksukkbop44kh53z70wt0 3633745 3633744 2026-07-23T15:16:02Z Sagzhan 29953 3633745 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = Castle Rock Entertainment logo.svg |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 4jgfxu7ehv3tarpxhfq3anceb83wlk4 3633746 3633745 2026-07-23T15:16:27Z Sagzhan 29953 3633746 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} qt3ssuzos16acklh4wwmoeotxm3mx72 3633747 3633746 2026-07-23T15:17:18Z Sagzhan 29953 «[[Санат:АҚШ кинокомпаниялары|АҚШ кинокомпаниялары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633747 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] 44ghbq9way2hfnvidlglwcqjz088zr8 3633749 3633747 2026-07-23T15:18:02Z Sagzhan 29953 «[[Санат:Warner Bros. бөлімшелері|Warner Bros. бөлімшелері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3633749 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «Өлі аймақ» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Warner Bros. бөлімшелері]] kjvssg1d5xbblzdxfky7y855fm7zg46 3633753 3633749 2026-07-23T15:27:10Z Sagzhan 29953 /* Тарихы */ 3633753 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «[[Өлі аймақ (роман)|Өлі аймақ]]» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Warner Bros. бөлімшелері]] nm1yx2rawvjbtvkh2j5vezmkvzde2kc 3633754 3633753 2026-07-23T15:28:19Z Sagzhan 29953 3633754 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Pictures Group]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros.|Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «[[Өлі аймақ (роман)|Өлі аймақ]]» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Warner Bros. бөлімшелері]] 6uxcd4it6x7qg485ylwrhyvn7uo39ze 3633755 3633754 2026-07-23T15:30:04Z Sagzhan 29953 3633755 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Discovery]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros.|Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін [[Warner Bros. Pictures Group]] бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «[[Өлі аймақ (роман)|Өлі аймақ]]» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Warner Bros. бөлімшелері]] 4a8h8a61jonezm43t8e4vaanw5azg8s 3633756 3633755 2026-07-23T15:31:07Z Sagzhan 29953 3633756 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Castle Rock Entertainment |логотипі = |логотип ені = 250px |түрі = Еншілес компания |қызметі = Кино және телебағдарламалар өндірісі |құрылды = 1987 |құрушы = [[Роб Райнер]], Мартин Шафер, Эндрю Шейнман, Глен Падник, Алан Хорн |орналасуы = [[Бербанк]], [[Калифорния]], {{USA}} |басты адамдары = Роб Райнер |саласы = Киноиндустрия |өнімі = Көркем фильмдер, телехикаялар |қызметкерлер саны = Белгісіз |басшы компания = [[Warner Bros. Discovery]] |сайты = {{URL|https://www.castlerockentertainment.com/}} |Ортаққор = Castle Rock Entertainment }} '''Castle Rock Entertainment''' — 1987 жылы Мартин Шафер, режиссер Роб Райнер, Эндрю Шейнман, Глен Падник және Алан Хорн негізін қалаған америкалық кино және телевизиялық бағдарламалар өндіретін компания.<ref>{{cite web |url=https://www.castlerockentertainment.com/ |title=Castle Rock Entertainment |website=Castle Rock Entertainment |access-date=2026-07-23}}</ref> Қазіргі уақытта ол [[Warner Bros.|Warner Bros. Entertainment]] құрамына кіретін Warner Bros. Pictures Group бөлімшесінің өндірістік лейблі болып табылады.<ref>{{cite web |url=https://www.warnerbros.com/studio |title=Warner Bros. Studio |website=Warner Bros. |access-date=2026-07-23}}</ref> Warner Bros. Entertainment өз кезегінде [[Warner Bros. Discovery]] компаниясының құрамына кіреді.<ref>{{cite web |url=https://wbd.com/ |title=Warner Bros. Discovery |website=Warner Bros. Discovery |access-date=2026-07-23}}</ref> == Тарихы == Роб Райнер компанияны [[Стивен Кинг]]тің «[[Өлі аймақ (роман)|Өлі аймақ]]» (''The Dead Zone'') романындағы ойдан шығарылған Касл-Рок қаласының құрметіне атаған.<ref>{{cite web |url=https://stephenking.com/works/novel/dead-zone.html |title=The Dead Zone |website=Stephen King |access-date=2026-07-23}}</ref> Бұл қала өз атауын [[Уильям Голдинг]]тің «[[Шыбындар әміршісі]]» романындағы ойдан шығарылған Касл-Роктан алған.<ref>{{cite book |last=Golding |first=William |title=Lord of the Flies |publisher=Faber and Faber |year=1954}}</ref> Компанияның құрылуына Кингтің «Дене» (''The Body'') повесі желісімен түсірілген «[[Stand by Me]]» фильмінің табысы ықпал етті.<ref>{{cite book |last=King |first=Stephen |title=Different Seasons |publisher=Viking Press |year=1982}}</ref> Кинокомпанияның алғашқы ірі туындысы «[[Гарри Саллимен кездескенде]]» (''When Harry Met Sally...'') фильмі болды.<ref>{{cite web |url=https://catalog.afi.com/ |title=AFI Catalog |website=American Film Institute |access-date=2026-07-23}}</ref> Алайда Castle Rock Entertainment атауы алғаш рет «Суровые люди» (''The Tough Guys'') фильмінің титрларында пайдаланылған.<ref>{{cite book |last=Maltin |first=Leonard |title=Leonard Maltin's Movie Guide |publisher=Signet |year=2015}}</ref> Компания [[Warner Bros.]] құрамына кіргенімен, кезінде Nelson Entertainment және [[New Line Cinema]] компанияларымен бірлесіп түсірілген фильмдердің дистрибьюторлық құқықтары қазіргі уақытта [[Metro-Goldwyn-Mayer]] компаниясына тиесілі.<ref>{{cite web |url=https://www.mgm.com/ |title=Metro-Goldwyn-Mayer |website=MGM |access-date=2026-07-23}}</ref> «[[Flipped]]» («Привет, Джули!») фильмі прокатқа шыққаннан кейін Castle Rock Entertainment бас компаниясының тікелей бақылауынсыз тәуелсіз фильмдер шығаруды жалғастырды.<ref>{{cite book |last=Sperb |first=Jason |title=The Hard Sell of Hollywood |publisher=SUNY Press |year=2013}}</ref> 2021 жылғы 19 қазанда компанияның қайта іске қосылғаны жарияланды.<ref>{{cite web |url=https://deadline.com/2021/10/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1234859328/ |title=Castle Rock Entertainment Relaunches |website=Deadline |access-date=2026-07-23}}</ref> Жаңғырту жобасына 175 миллион АҚШ доллары көлемінде қаржы бөлініп, [[Warner Bros.]] компаниясымен ынтымақтастық қайта жанданды.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2021/film/news/castle-rock-entertainment-relaunch-rob-reiner-1235092858/ |title=Castle Rock Relaunch |website=Variety |access-date=2026-07-23}}</ref> Келісімге сәйкес, Castle Rock көркем фильмдер өндірумен айналысады, ал Warner Bros. олардың прокатын жүзеге асырады. Сонымен қатар екі компания бірлесіп телехикаялар өндірісімен де айналысады.<ref>{{cite book |last=Epstein |first=Edward Jay |title=The Hollywood Economist |publisher=Melville House |year=2019}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:АҚШ кинокомпаниялары]] [[Санат:Warner Bros. бөлімшелері]] 13g33jilhqy61vjvlqtlvd2anh9dlro 3 783954 3633742 2026-07-23T15:13:32Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3633742 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Namezaho}} -- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 20:13, 2026 ж. шілденің 23 (+05) e3v8w0ahyho6iiwyw403s1hrjddfddv 14 783955 3633750 2026-07-23T15:18:34Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: [[Санат:Warner Bros.]] 3633750 wikitext text/x-wiki [[Санат:Warner Bros.]] jiq67c9blaqyt6uz82zj57zkqr0nt5m 10 783956 3633778 2026-07-23T15:52:20Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Инфобокс |үлгі_атауы = Крикетші |дене_класс = vcard |үсті = {{{Есімі}}} |үсті_класс = fn |үсті2 = {{{Шынайы есімі|}}} |үсті_класс2 = nickname |сурет = {{#if:{{{Суреті|}}}|[[Сурет:{{{Суреті}}}|220px|{{#if:{{{Сурет тақырыбы|}}}|{{{Сурет тақырыбы}}}|Суреті}}]]}} |сурет_атауы = {{{... 3633778 wikitext text/x-wiki {{Инфобокс |үлгі_атауы = Крикетші |дене_класс = vcard |үсті = {{{Есімі}}} |үсті_класс = fn |үсті2 = {{{Шынайы есімі|}}} |үсті_класс2 = nickname |сурет = {{#if:{{{Суреті|}}}|[[Сурет:{{{Суреті}}}|220px|{{#if:{{{Сурет тақырыбы|}}}|{{{Сурет тақырыбы}}}|Суреті}}]]}} |сурет_атауы = {{{Сурет тақырыбы|}}} |тақырыпша_стиль = background:#b0c4de; |тақырыпша1 = Жалпы мағлұмат |белгі2 = Туған күні |мәтін2 = {{wikidata/p569|{{{Туған күні|}}}|{{{Қайтыс болған күні|}}}|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}}} |белгі3 = Туған жері |мәтін3 = {{{Туған жері|}}} |белгі4 = Қайтыс болған күні |мәтін4 = {{wikidata/p570|{{{Қайтыс болған күні|}}}|{{{Туған күні|}}}|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}}} |белгі5 = Қайтыс болған жері |мәтін5 = {{{Қайтыс болған жері|}}} |белгі6 = Азаматтығы |мәтін6 = {{#if:{{{Азаматтығы|}}}|<span class="country-name">{{{Азаматтығы}}}</span>}} |белгі7 = Бойы |мәтін7 = {{#if:{{{Бойы|}}}|{{{Бойы}}} см}} |белгі8 = Соққы беру тәсілі |мәтін8 = {{{Соққы беру тәсілі|}}} |белгі9 = Доп лақтыру тәсілі |мәтін9 = {{{Доп лақтыру тәсілі|}}} |белгі10 = Рөлі |мәтін10 = {{{Рөлі|}}} |белгі11 = Халықаралық дебюті |мәтін11 = {{{Халықаралық дебюті|}}} |белгі12 = Соңғы халықаралық матчы |мәтін12 = {{{Соңғы халықаралық матчы|}}} |белгі13 = Ішкі клубтары |мәтін13 = {{{Клубтары|}}} |белгі14 = Мансабының басталуы |мәтін14 = {{{Мансабының басталуы|}}} |белгі15 = Мансабының аяқталуы |мәтін15 = {{{Мансабының аяқталуы|}}} |тақырыпша16 = {{#if:{{{Сынақ матчтары|}}}{{{ODI матчтары|}}}{{{T20I матчтары|}}}|Халықаралық статистика}} |белгі17 = Сынақ матчтары |мәтін17 = {{{Сынақ матчтары|}}} |белгі18 = ODI матчтары |мәтін18 = {{{ODI матчтары|}}} |белгі19 = T20I матчтары |мәтін19 = {{{T20I матчтары|}}} |белгі20 = Жүгірістер |мәтін20 = {{{Жүгірістері|}}} |белгі21 = Орташа көрсеткіші |мәтін21 = {{{Орташа көрсеткіші|}}} |белгі22 = Ғасырлар |мәтін22 = {{{Ғасырлары|}}} |белгі23 = Жарты ғасырлар |мәтін23 = {{{Жарты ғасырлары|}}} |белгі24 = Ең жоғары ұпайы |мәтін24 = {{{Ең жоғары ұпайы|}}} |белгі25 = Уикеттер |мәтін25 = {{{Уикеттері|}}} |белгі26 = Доп лақтыру орташа көрсеткіші |мәтін26 = {{{Доп лақтыру орташа көрсеткіші|}}} |белгі27 = Иннингтегі үздік нәтижесі |мәтін27 = {{{Иннингтегі үздік нәтижесі|}}} |белгі28 = Матчтағы үздік нәтижесі |мәтін28 = {{{Матчтағы үздік нәтижесі|}}} |белгі29 = Ұстап алулар |мәтін29 = {{{Ұстап алулары|}}} |белгі30 = Стампингтер |мәтін30 = {{{Стампингтері|}}} |тақырыпша31 = {{#if:{{{Медальдары|}}}|Марапаттары мен медальдары}} |класс32 = infobox-medals |мәтін32 = {{#if:{{{Медальдары|}}}| {{(!}} style="margin:0 0 -2px;" {{{Медальдары|}}} {{!-}} {{!}} style="width:27%; padding:0;" {{!}} {{!}} style="width:53%; padding:0;" {{!}} {{!}} style="width:20%; padding:0;" {{!}} {{!)}} }} |асты1 = {{wikidata|P856|{{{Сайты|}}}}} |асты2 = {{#if:{{{Ортаққор|}}}|<div>'''[[commons:Category:{{{Ортаққор}}}{{!}}{{#if:{{{Есімі|}}}|{{{Есімі}}}|{{{Ортаққор}}}}}]]''' [[Ортаққор]]да</div>}} |асты3 = {{#switch:{{{Соңғы жаңартулар|}}} | = | Өнерін аяқтады = Өнерін аяқтады | #default = Соңғы жаңартулар: {{{Соңғы жаңартулар}}} }} |асты_стиль2 = background:#b0c4de; |асты_стиль3 = background:transparent; }} <includeonly>{{Мақала бойынша санаттар|Алфавит бойынша тұлғалар}}{{Мақала бойынша санаттар|Алфавит бойынша крикетшілер}}</includeonly><noinclude> {{doc}} [[Санат:Үлгілер-инфобокстар:Спортшылар|Крикетші]] [[Санат:Үлгілер:Крикет]] </noinclude> 3f8a1enu7xfobalbn01lsauz8cnjp5h 10 783957 3633779 2026-07-23T15:54:28Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> == Дайын үлгі == <pre> {{Крикетші |Есімі = |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = |Туған жері = |Қайтыс бо... 3633779 wikitext text/x-wiki {{Құжаттама беті}} <!-- ТӨМЕНГЕ ҮЛГІ ПАРАМЕТРЛЕРІ ҚОЛДАНЫЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЗЫҢЫЗ. --> == Дайын үлгі == <pre> {{Крикетші |Есімі = |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = |Туған жері = |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = |Бойы = |Соққы беру тәсілі = |Доп лақтыру тәсілі = |Рөлі = |Халықаралық дебюті = |Соңғы халықаралық матчы = |Клубтары = |Мансабының басталуы = |Мансабының аяқталуы = |Сынақ матчтары = |ODI матчтары = |T20I матчтары = |Жүгірістері = |Орташа көрсеткіші = |Ғасырлары = |Жарты ғасырлары = |Ең жоғары ұпайы = |Уикеттері = |Доп лақтыру орташа көрсеткіші = |Иннингтегі үздік нәтижесі = |Матчтағы үздік нәтижесі = |Ұстап алулары = |Стампингтері = |Медальдары = |Ортаққор = |Соңғы жаңартулар = }} </pre> jttreg2tym22fkt5ltml3y10oug72vu 14 783959 3633813 2026-07-23T16:20:42Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: [[Санат:Еуропа чемпиондары]] 3633813 wikitext text/x-wiki [[Санат:Еуропа чемпиондары]] o45tajbezr2m8awamb6o69ao356psz3 14 783960 3633815 2026-07-23T16:24:11Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: [[Санат:Әлемдік жүзудің Даңқ Залы]] 3633815 wikitext text/x-wiki [[Санат:Әлемдік жүзудің Даңқ Залы]] 18xjgompm5w7k8iy7oeqovddqqgqvcv 14 783961 3633818 2026-07-23T16:26:58Z Sagzhan 29953 Жаңа бетте: [[Санат:Саксонияда туғандар]] 3633818 wikitext text/x-wiki [[Санат:Саксонияда туғандар]] nitwjqyfvc4s9baaf63wgmo1ywno4jk 10 783962 3633858 2026-07-23T18:00:51Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-07-24|POTD 2026-07-24]]: filename only 3633858 wikitext text/x-wiki Machu Picchu.png<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> 5rx1sydqhmtwbmkdbabxwe16q9v2iy5 0 783963 3633865 2026-07-23T18:46:46Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 Жаңа бетте: {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |l... 3633865 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |lat_dir=N |lat_deg=59 |lat_min=34 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=150 |lon_min=48 |lon_sec=00 |елдің картасы = Ресей |аймағы = [[Магадан облысы]] |аудан түрі = Қалалық округ |ауданы = «Магадан қаласы» қалалық округі |ішкі бөлінісі = Магадан қаласы, Сокол және Уптар кенттері |басшының түрi = Мэр |басшысы = Лариса Поликанова |құрылған уақыты = [[23 маусым]] [[1929 жыл]] |қала статусы = [[14 шілде]] [[1939 жыл]] |жер аумағы = 295 |агломерация аумағы = 1266,65 |орталығының биiктігі = 70 |климаты = субарктикалық, теңіздік белгілері бар |тұрғыны = 90421 |санақ жылы = 2025 |этнохороним = магадандық |уақыт белдеуі = +11 |телефон коды = 4132 |пошта индекстері = 685000—685031 |автомобиль коды = 49 |ортаққордағы санаты = Magadan |сайты = https://magadangorod.ru/ |сайт тілі = ru }} '''Магадан''' ({{lang-ru|Магадан}}) — [[Ресей]]дің қиыр солтүстік-шығысындағы портты қала, [[Магадан облысы]]ның әкімшілік орталығы және «Магадан қаласы» қалалық округінің орталығы. [[Охот теңізі]]нің [[Тауй шығанағы]] жағалауында, [[Старицкий түбегі]]н материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланы батыстан [[Нагаев шығанағы]], шығыстан Гертнер шығанағы қоршайды.<ref name="visit">{{cite web |url=https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ |title=Город Магадан |website=Магадан облысының туристік порталы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Магадан — Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы ірі әкімшілік, көлік, өнеркәсіптік, ғылыми, білім беру және мәдени орталық. Қала арқылы Колыма өңірінің теңіз және автомобиль көлік ағындарының негізгі бөлігі өтеді. Мұнда теңіз сауда порты, жылу электр орталығы, тау-кен өндірісіне арналған жабдық шығаратын кәсіпорындар, Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті, Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары, облыстық театрлар мен мұражайлар орналасқан. 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласының өзінде 90 421 адам тұрған. Магаданмен бірге Сокол және Уптар кенттерін қамтитын бүкіл қалалық округтің халқы 96 193 адамды құрады.<ref name="passport">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/common/upload/1/editor/file/pasport_magadan.pdf |title=Муниципальное образование «Город Магадан»: паспорт территории |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> 2021 жылы Магаданға Ресей Федерациясының «Еңбек айбыны қаласы» ({{lang-ru|Город трудовой доблести}}) құрметті атағы берілді. == Атауы == «Магадан» атауының шығу тегі туралы бірнеше болжам бар. Кең тараған нұсқалардың бірі бойынша, топоним эвен тіліндегі немесе Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы байырғы халықтардың тілдерінде кездесетін '''монгодан''' сөзімен байланысты. Ол «теңіз шөгінділері», «жағалауға жиналған қалдықтар» деп түсіндіріледі. Екінші нұсқа атауды «қураған ағаш» мағынасындағы '''монгот''' сөзімен байланыстырады; бұл жағдайда ''монгодан'' «қураған ағаштар жиналған жер» дегенді білдіруі мүмкін. Сондай-ақ атауды осы жерде өмір сүрген Магда есімді эвеннің атымен байланыстыратын халықтық түсіндірме бар, алайда зерттеушілер бұл нұсқаны сенімділігі төмен деп бағалайды.<ref>{{cite web |url=https://bigenc.ru/c/magadan-cfee90 |title=Магадан |website=Большая российская энциклопедия |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала атауы алғашқы қонысқа жақын ағып жатқан Магаданка өзенінің атауынан алынған. == Тарихы == === Қала құрылғанға дейін === Қазіргі Магадан маңын ежелден эвендер, коряктар және Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы басқа байырғы халықтар мекендеген. Олардың шаруашылығы бұғы өсіруге, теңіз және құрлық аңдарын аулауға, балықшылыққа негізделді. XVII ғасырда Ресей мемлекетінің саяхатшылары мен казактары Охот теңізінің жағалауын зерттей бастады. XVIII—XIX ғасырларда Тауй шығанағы маңында шағын балықшылық қоныстар, сауда орындары және байырғы халықтардың тұрақтары болды. Алайда қазіргі Магаданның орнында тұрақты ірі елді мекен болған жоқ. XX ғасырдың басында геологтар Колыма алабында алтын және басқа пайдалы қазбалардың мол қорлары болуы мүмкін екенін анықтады. 1928 жылы Юрий Билибин басқарған Бірінші Колыма геологиялық экспедициясы өңірдің алтын өндіру әлеуетін растады. === Қаланың негізі қалануы === 1929 жылғы 23 маусымда Нагаев шығанағының жағасында Шығыс Эвен мәдени базасы құрылды. Бұл күн Магаданның ресми негізі қаланған күні болып есептеледі.<ref name="passport"/> Мәдени базаның міндеттері: * байырғы халықтарға білім беру; * медициналық және ветеринариялық көмек көрсету; * ауыл шаруашылығы мен бұғы шаруашылығын дамыту; * кеңестік әкімшілік жүйесін қалыптастыру; * өңірді геологиялық зерттеуге жәрдемдесу болды. Қоныс теңіз арқылы жеткізілетін жүктерді қабылдауға қолайлы Нагаев шығанағына жақын орналасты. Порттың дамуына байланысты тұрғын үйлер, қоймалар, жолдар және өндірістік нысандар салына бастады. === Дальстрой және Севвостлаг кезеңі === 1931 жылы Магадан жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1932 жылы Солтүстік-Шығыстағы құрылыс бас басқармасы — '''Дальстрой''' құрылып, оның әкімшілік орталығы Магаданға орналастырылды. Дальстрой Колымадағы алтын және басқа пайдалы қазбаларды өндіруді, жолдар, порттар, электр станциялары мен елді мекендер салуды басқарды. Оның құрамында Солтүстік-Шығыс еңбекпен түзеу лагерьлері басқармасы — '''Севвостлаг''' жұмыс істеді. 1930—1950-жылдары Магадан мен Колыма инфрақұрылымын салуда және кен орындарын игеруде тұтқындардың мәжбүрлі еңбегі кеңінен пайдаланылды. Нагаев шығанағындағы порт Колыма лагерьлеріне жөнелтілген тұтқындар өтетін негізгі көлік пункттерінің біріне айналды. Бұл кезеңде: * Магадан теңіз порты; * Колыма тасжолы; * тұрғын және әкімшілік ғимараттар; * электр станциялары; * тау-кен және жөндеу кәсіпорындары салынды. 1939 жылғы 14 шілдеде Магаданға қала мәртебесі берілді.<ref name="passport"/> Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Колыма кәсіпорындары Кеңес Одағының алтын қорын толықтыруда маңызды рөл атқарды. Магаданда әскери және өндірістік жүктерді қабылдау, жөндеу және өңірге тарату жұмыстары жүргізілді. === Соғыстан кейінгі кезең === 1953 жылы Магадан облысы құрылып, Магадан оның әкімшілік орталығына айналды. Сол жылы Дальстрой жүйесін қайта ұйымдастыру басталды. 1950-жылдардың екінші жартысында лагерьлердің көпшілігі жабылып, қала біртіндеп азаматтық әкімшілік және өндірістік орталық ретінде дами бастады. 1950—1980-жылдары: * жаңа тұрғын аудандар салынды; * теңіз порты кеңейтілді; * Магадан жылу электр орталығы іске қосылды; * механикалық зауыттар мен азық-түлік кәсіпорындары дамыды; * жоғары және кәсіптік оқу орындары ашылды; * ғылыми институттар, театрлар, мұражайлар мен кітапханалар құрылды. 1960 жылы Магадан мемлекеттік педагогикалық институты ашылды. Кейін ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінің негізіне айналды. Қала Магадан облысы мен Чукоткадағы кен орындарын материалдық-техникалық жабдықтаудың негізгі орталығы болды. Магадан порты арқылы техника, құрылыс материалдары, азық-түлік пен отын жеткізіліп, өңірде өндірілген өнімдер жөнелтілді. === Қазіргі кезең === 1990-жылдары мемлекеттік тау-кен жүйесінің қайта құрылуы мен солтүстік аудандардан халықтың көшуіне байланысты Магадан халқы едәуір азайды. Бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар қысқарды немесе жұмысын тоқтатты. XXI ғасырда қала экономикасында мемлекеттік басқару, көлік, энергетика, құрылыс, сауда, қызмет көрсету және тау-кен кәсіпорындарына сервистік қызмет көрсету салаларының маңызы артты. Қалада тұрғын үйлер мен жолдар жөнделіп, жағалау аумақтары абаттандырылды, жаңа білім беру және спорт нысандары салынды. 2023 жылы «Президентский» өңірлік спорт кешені ашылды. == Географиясы == === Географиялық орны === Магадан Охот теңізінің солтүстік жағалауында, Старицкий түбегін материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланың батыс жағында Нагаев шығанағы, шығысында Гертнер шығанағы жатыр.<ref name="visit"/> Нагаев шығанағы табиғи жағынан кемелердің тұрағына қолайлы және қаланың теңіз порты осында орналасқан. Гертнер шығанағының жағалауы тұрғындардың демалысы, балық аулау және шағын кемелер үшін пайдаланылады. Қаланың аумағы таулы және төбелі. Оны Марчекан, Крутая, Солнечная және басқа шоқылар қоршайды. Қала орталығының едәуір бөлігі Магаданка өзенінің аңғары мен теңіз шығанақтары арасындағы жазықтау аумақта салынған. Магаданнан: * [[Мәскеу]]ге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 5900 км; * автомобиль жолымен [[Якутск]]іге дейін шамамен 2000 км; * [[Хабаровск]]іге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 1600 км; * [[Анадырь]]ға дейін шамамен 1500 км. Қала көпжылдық тоң таралған және сейсмикалық белсенділігі жоғары аймақта орналасқан. Ғимараттар салу кезінде тоңды топырақтың жағдайы, қар жүктемесі, қатты жел және жер сілкінісі қаупі ескеріледі. === Су нысандары === Қала аумағы мен маңында: * Магаданка; * Каменушка; * Дукча; * Правая Дукча өзендері ағады. Негізгі теңіз су нысандары — Нагаев және Гертнер шығанақтары. Қала шегіндегі жағалау сызығына Весёлая шығанағы және бірнеше шағын мүйістер мен аралдар кіреді. Қалалық округтің жағалауында Три брата, Вдовушка және Кекурный сияқты шағын аралдар мен жартасты түзілімдер бар.<ref name="passport"/> === Климаты === Магаданның климаты — субарктикалық, теңіздік және муссондық белгілері бар. Охот теңізінің әсерінен қыс ішкі Колыма аудандарына қарағанда жұмсағырақ, ал жаз салқын болады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен −15,6 °C, шілде мен тамыздың орташа температурасы +12,6 °C шамасында.<ref>{{cite web |url=https://www.pogodaiklimat.ru/climate/25913.htm |title=Климат Магадана |website=Погода и климат |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала климатына: * ұзақ әрі қарлы қыс; * қысқа және салқын жаз; * күшті жел; * жиі тұман; * көктем мен жаздың кеш басталуы; * ауа райының жылдам өзгеруі тән. Теңіздегі мұз жамылғысы әдетте желтоқсаннан мамырға немесе маусымға дейін сақталады. Қар қала маңындағы шоқыларда мамырдың соңына дейін жатуы мүмкін. === Уақыт белдеуі === Магадан [[UTC+11:00]] уақыт белдеуінде орналасқан. Мәскеу уақытымен айырмасы сегіз сағатты құрайды. == Әкімшілік мәртебесі және басқару жүйесі == Магадан — Магадан облысының әкімшілік орталығы және облыстық маңызы бар қала. Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде Магадан, Сокол және Уптар елді мекендері '''«Магадан қаласы» қалалық округін''' құрайды. Қалалық округтің аумағы — 1266,65 км².<ref name="passport"/> {| class="wikitable" ! Елді мекен ! Мәртебесі ! Халқы, 2025 ! Магаданнан қашықтығы |- | '''Магадан''' | қала | 90 421 | — |- | '''Сокол''' | қала типтес кент | 4098 | 50 км |- | '''Уптар''' | қала типтес кент | 1674 | 42 км |} Жергілікті өкілді орган — Магадан қалалық думасы. Атқарушы билікті Магадан қаласының мэрі басқарады. Магадан қаласының мэрі — '''Лариса Олеговна Поликанова'''.<ref>{{cite web |url=https://magadangorod.ru/city_hall/mayor/biography/ |title=Мэр города Магадана: Лариса Олеговна Поликанова |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Халқы == 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласында 90 421 адам тұрған.<ref name="passport"/> Қалада Магадан облысы халқының басым бөлігі шоғырланған. Халық саны 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өндірістік кәсіпорындардың қайта құрылуы, жұмыс орындарының қысқаруы және тұрғындардың Ресейдің орталық және оңтүстік аймақтарына көшуі салдарынан халық саны төмендеді. Қала халқының басым бөлігін орыстар құрайды. Сонымен қатар украиндар, эвендер, коряктар, татарлар, белорустар, якуттар және басқа халықтардың өкілдері тұрады. Эвендер мен өзге де Солтүстіктің байырғы халықтарының мәдениетін сақтау бағытында қоғамдық ұйымдар, фольклорлық ұжымдар, мұражайлар және білім беру мекемелері жұмыс істейді. == Экономикасы == Магадан экономикасында мемлекеттік басқару, көлік пен логистика, энергетика, құрылыс, сауда, байланыс, білім беру, денсаулық сақтау және тау-кен кәсіпорындарына қызмет көрсету салалары жетекші орын алады. Алтын, күміс және басқа пайдалы қазбалардың негізгі кен орындары қаладан тыс орналасқанымен, кен өндіруші компаниялардың басқармалары, жобалау, жөндеу, көлік және жабдықтау ұйымдарының көпшілігі Магаданда шоғырланған. === Өнеркәсіптік кәсіпорындары === {| class="wikitable sortable" ! Кәсіпорын ! Негізгі қызметі ! Сипаттамасы |- | '''Магадан механикалық зауыты''' | Тау-кен және байыту жабдықтарын шығару | Шашыранды алтын және платина кендерін жууға, байытуға арналған жабдықтар, сорғылар, құбырлар мен қосалқы бөлшектер өндіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmzco.ru/ |title=Магаданский механический завод |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан теңіз сауда порты''' | Теңіз жүктерін қабылдау және өңдеу | Колыма өңіріне азық-түлік, отын, техника, құрылыс материалдары мен контейнерлер жеткізілетін негізгі теңіз қақпасы. |- | '''«Магаданэнерго»''' | Электр және жылу энергиясын өндіру және тарату | Магадан облысының орталық энергетикалық торабына қызмет көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/ |title=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан жылу электр орталығы''' | Электр және жылу энергиясын өндіру | Қаланы орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ететін негізгі ірі көз. Электр қуаты — 96 МВт, жылу қуаты — 495 Гкал/сағ.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/company/structure/tets/ |title=Магаданская ТЭЦ |website=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Балық өңдеу кәсіпорындары''' | Балық пен теңіз өнімдерін өңдеу | Охот теңізінен ауланатын албырт, майшабақ, камбала, теңіз шаяны және басқа су биоресурстарын өңдейді. |- | '''Нан және кондитерлік кәсіпорындар''' | Нан-тоқаш және кондитерлік өнімдер | Қала мен жақын орналасқан елді мекендердің ішкі нарығына өнім жеткізеді. |- | '''Сүт өнімдерін өндіруші кәсіпорындар''' | Сүт, айран, қаймақ және басқа өнімдер | Жергілікті азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің бір бөлігі. |} Магаданда құрылыс материалдарын, металл бұйымдарын, жиһаз, тағам өнімдері мен шағын кемелерге арналған жабдықтар өндіретін кәсіпорындар да жұмыс істейді. === Теңіз порты === Магадан теңіз сауда порты Нагаев шығанағында орналасқан. Порттың қалыптасуы 1930-жылдары басталды. Ол Магадан облысы үшін негізгі жүк қабылдау орталығы болып табылады. Порт арқылы: * контейнерлік жүктер; * көмір мен мұнай өнімдері; * құрылыс материалдары; * автокөлік пен арнайы техника; * азық-түлік; * өнеркәсіптік жабдық тасымалданады. Навигация жыл бойы жалғасады, қыс мезгілінде кемелерге мұзжарғыш көмек көрсетілуі мүмкін. === Сауда және қызмет көрсету === Қалада Магадан облысының көтерме және бөлшек сауда ұйымдарының, банктерінің, сақтандыру және байланыс компанияларының басым бөлігі орналасқан. Тау-кен саласына геологиялық барлау, бұрғылау, зертханалық талдау, көлік, техника жөндеу және еңбек қауіпсіздігі қызметтерін көрсететін кәсіпорындар жұмыс істейді. Туризмнің негізгі бағыттары: * тарихи және мемориалдық туризм; * Охот теңізіндегі балық аулау; * экологиялық туризм; * тау шаңғысы; * Колыма тасжолы бойындағы экспедициялық бағыттар; * байырғы халықтардың мәдениетімен танысу. == Көлігі == Магаданның Ресейдің бірыңғай теміржол желісімен байланысы жоқ. Қаланың сыртқы көлік қатынасында әуе, теңіз және автомобиль көлігі шешуші рөл атқарады. === Әуе көлігі === '''В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы''' қаладан шамамен 50 км солтүстіктегі Сокол кентінде орналасқан. Әуежайдан: * Мәскеу; * Хабаровск; * Новосібір; * Владивосток; * Якутск; * Иркутск; * Петропавл-Камчатский бағыттарына рейстер орындалады. Жергілікті авиация Магадан облысының шалғай аудандарын облыс орталығымен байланыстырады.<ref>{{cite web |url=https://airport-magadan.ru/ |title=Магадан халықаралық әуежайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Автомобиль көлігі === Магадан — [[Р-504 «Колыма»]] федералдық автомобиль жолының шығыс шеткі нүктесі. Жол Магаданды: * Палатка; * Сусуман; * Ягодное; * Усть-Нера; * Хандыга; * Якутск қалаларымен және елді мекендерімен байланыстырады. Колыма жолы таулы аймақтар, өзен аңғарлары және көпжылдық тоң арқылы өтеді. Оның кейбір учаскелерінде қысқы ауа райы көлік қозғалысын қиындатады. === Қоғамдық көлік === Қалалық қоғамдық көліктің негізгі түрі — автобус. Маршруттар қала орталығын Нагаево, Марчекан, Солнечный, Пионерный, Снежный, Дукча аудандарымен, сондай-ақ Сокол және Уптар кенттерімен байланыстырады. Қалалық және қала маңындағы маршруттарға муниципалдық және жеке тасымалдаушылар қызмет көрсетеді. === Теміржол жобалары === Магаданда теміржол жоқ. Әртүрлі кезеңдерде Якутия мен Магадан облысын теміржол арқылы байланыстыру жобалары ұсынылғанымен, олар іске асырылған жоқ. == Білім беру және ғылым == Магадан — облыстың негізгі білім беру және ғылыми орталығы. Мұнда мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, гимназиялар, лицейлер, колледждер, университет және Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары орналасқан. === Жалпы білім беретін мектептері === 2024/2025 оқу жылының басында Магадан қалалық білім беру жүйесінде 20 жалпы білім беру ұйымы жұмыс істеді: * 4 гимназия; * 3 лицей; * пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептер; * 2 бастауыш мектеп-балабақша; * орыс мәдениеттану мектебі; * ауысымды мектеп; * жалпы орта білім беретін мектептер. Қала мектептерінде 11 мыңнан астам оқушы білім алды.<ref name="education">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/urban_economy/education/ |title=Образование Магадана |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Негізгі білім беру ұйымдары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Түрі мен бағыты |- | '''Н. К. Крупская атындағы № 1 лицей''' | Жалпы және бейіндік орта білім беретін лицей. |- | '''№ 13 гимназия''' | Гуманитарлық, жаратылыстану және технологиялық бағыттар бойынша білім береді. |- | '''А. К. Болдырев атындағы № 14 лицей''' | Медициналық, заңгерлік, құтқару қызметі және басқа бейіндік сыныптар жұмыс істейді. |- | '''№ 15 математика тереңдетілген мектебі''' | Математика, информатика және технологиялық бағыт. |- | '''Ағылшын гимназиясы''' | Ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді тереңдетіп оқытады. |- | '''№ 24 гимназия''' | Жалпы және тереңдетілген білім беру бағдарламалары. |- | '''Экологиялық-биологиялық лицей''' | Биология, экология және жаратылыстану ғылымдарына бағытталған. |- | '''№ 30 гимназия''' | Жалпы орта және бейіндік білім беру бағдарламалары. |- | '''№ 2 орыс мәдениеттану мектебі''' | Жалпы білім мен орыс мәдениеті тарихын ұштастырады. |- | '''№ 4 пәндерді тереңдетіп оқытатын мектеп''' | Жекелеген пәндер бойынша кеңейтілген оқу бағдарламалары. |} Сокол және Уптар кенттерінде тиісінше № 20 және № 23 орта мектептер жұмыс істейді.<ref name="education"/> Қалада Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, Балалар экологиялық орталығы, «IT-куб» цифрлық білім беру орталығы, музыка, өнер және спорт мектептері бар. === Кәсіптік білім беру ұйымдары === Магадандағы негізгі орта кәсіптік оқу орындары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Негізгі даярлау бағыттары |- | '''Магадан политехникалық техникумы''' | Тау-кен ісі, геология, көлік, энергетика, ақпараттық технологиялар және техникалық мамандықтар. |- | '''Магадан сервис және технологиялар колледжі''' | Қоғамдық тамақтану, қонақүй ісі, логистика, дизайн, сауда және ақпараттық қауіпсіздік. |- | '''Магадан өнеркәсіптік техникумы''' | Өнеркәсіптік жабдық, электр техникасы, дәнекерлеу және жұмысшы мамандықтары. |- | '''Тамақ индустриясы және қызмет көрсету лицейі''' | Аспаздық, кондитерлік өндіріс және қызмет көрсету саласы. |- | '''Магадан құрылыс-техникалық колледжі''' | Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және инженерлік жүйелер. |- | '''Магадан медицина колледжі''' | Емдеу ісі, мейіргер ісі, зертханалық диагностика және фармация. |- | '''Магадан өнер колледжі''' | Музыка, бейнелеу өнері, мәдени-ағарту және орындаушылық өнер. |} === Жоғары білім === '''Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті''' — Магадан облысындағы негізгі жоғары оқу орны. Оның тарихы 1960 жылы құрылған Магадан мемлекеттік педагогикалық институтынан басталады. 1998 жылы педагогикалық институт пен Хабаровск политехникалық институтының Магадан филиалы негізінде Солтүстік халықаралық университеті құрылды. 2007 жылы оқу орны Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті болып өзгертілді. Университет құрылымында: * Цифрлық технологиялар, экономика және құқық институты; * Педагогика институты; * Политехникалық институт; * қосымша кәсіптік білім беру бөлімшелері жұмыс істейді. Университет педагогика, тау-кен ісі, геология, құрылыс, экономика, құқық, ақпараттық технологиялар, көлік және жаратылыстану ғылымдары бойынша мамандар даярлайды.<ref>{{cite web |url=https://www.svgu.ru/ |title=Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Ғылыми мекемелері === Магаданда Ресей ғылым академиясының Қиыр Шығыс бөлімшесіне қарасты Солтүстік-Шығыс ғылыми орталығы орналасқан. Негізгі ғылыми ұйымдар: * '''Н. А. Шило атындағы Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институты''' — геология, геохимия, пайдалы қазбалар, археология және этнография; * '''Солтүстіктің биологиялық мәселелері институты''' — Арктика және Субарктика экожүйелері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі; * '''«Арктика» ғылыми-зерттеу орталығы''' — Арктика табиғаты, адам физиологиясы және солтүстік жағдайында өмір сүру мәселелері; * '''МагаданНИРО''' — Охот теңізінің балық және теңіз биоресурстары; * '''Магадан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты'''; * '''Солтүстік-Шығыс тоң зерттеу станциясы'''; * Ресей ғылым академиясының Геофизикалық қызметінің Магадан филиалы. Ғылыми институттар Магадан облысы, Чукотка және Охот теңізінің солтүстік бөлігін зерттеуге қатысады. == Мәдениеті == Магадан — Солтүстік-Шығыс Ресейдің ірі мәдени орталығы. Қалада театрлар, мұражайлар, филармония, кітапханалар, мәдениет орталықтары және шығармашылық бірлестіктер жұмыс істейді. === Мұражайлары === {| class="wikitable sortable" ! Мұражай ! Сипаттамасы |- | '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы''' | Өңірдің табиғаты, археологиясы, этнографиясы, Дальстрой мен Севвостлаг тарихы және қазіргі Магадан облысы туралы коллекциялар сақтайды. Мұражай 1934 жылы құрылған.<ref>{{cite web |url=https://magadanmuseum.ru/ |title=Магадан облыстық өлкетану мұражайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институтының табиғат тарихы мұражайы''' | Геология, минералогия, палеонтология және Солтүстік-Шығыс табиғатына арналған ғылыми коллекциялар. |- | '''Вадим Козиннің мемориалдық пәтер-мұражайы''' | Әнші және композитор Вадим Козиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. |- | '''Магадан геологиялық мұражайы''' | Колыма мен Чукотканың минералдары, кендері және тау-кен өндірісінің тарихын таныстырады. |- | '''Магадан облыстық кітапханасының өлкетану көрмелері''' | Қала мен облыстың тарихына қатысты кітаптар, баспасөз материалдары, карталар мен фотосуреттер. |} === Театрлары === '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры''' — қаланың негізгі кәсіби театры. Оның репертуарына драмалық спектакльдер, музыкалық қойылымдар, концерттер және балаларға арналған бағдарламалар кіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmdt.ru/ |title=Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Театрдың қалыптасуы 1930-жылдардағы Дальстрой театр ұжымдарымен байланысты. Оның сахнасында әр кезеңде кәсіби актерлермен бірге Колыма лагерьлерінде жазасын өтеген өнер қайраткерлері де жұмыс істеген. '''Магадан облыстық қуыршақ театры''' 1979 жылғы 22 қыркүйекте ашылды. Ол балалар мен отбасылық көрермендерге арналған ертегілер, қуыршақ және драмалық қойылымдар көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://theatrekukol.ru/history.html |title=Магадан облыстық қуыршақ театрының тарихы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Филармония және шығармашылық ұжымдар === '''Магадан облыстық филармониясы''' концерттер, музыкалық фестивальдер және гастрольдік бағдарламалар ұйымдастырады.<ref>{{cite web |url=https://mag-philharmonia.ru/ |title=Магадан облыстық филармониясы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Филармония жанында: * Магадан губернаторлық орыс оркестрі; * Солтүстік халықтарының «Энэр» ән және би ансамблі; * вокалдық және аспаптық орындаушылар жұмыс істейді. «Энэр» ансамблі эвен, коряк, чукча және Солтүстік-Шығыстың басқа халықтарының әндері мен билерін сахнада таныстырады. === Кітапханалары === '''А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы''' — облыстың негізгі кітапханалық, ақпараттық және өлкетану орталығы.<ref>{{cite web |url=https://mounb.ru/ |title=А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қалада: * орталық қалалық кітапхана; * балалар кітапханалары; * жастар кітапханасы; * зағип және нашар көретін адамдарға арналған облыстық кітапхана; * университет пен ғылыми институттардың кітапханалары жұмыс істейді. === Мәдени шаралары === Магаданда: * «Территория» және басқа театр фестивальдері; * «Колымские звёздочки» балалар шығармашылығы байқауы; * Солтүстік халықтарының мәдениет күндері; * кітап және өлкетану жәрмеңкелері; * Қала күні; * «Белые ночи» мәдени және спорттық шаралары өткізіледі. == Бұқаралық ақпарат құралдары == Магадан — облыстың негізгі ақпараттық орталығы. Қалада мемлекеттік және жеке телерадиокомпаниялар, газеттер, интернет-басылымдар мен ақпарат агенттіктері жұмыс істейді. === Газеттері және интернет-басылымдары === {| class="wikitable sortable" ! Басылым ! Сипаттамасы ! Ресми сайты |- | '''«Магаданская правда»''' | Магадан облысының қоғамдық-саяси газеті. Өңірлік саясат, экономика, әлеуметтік және мәдени өмір туралы материалдар жариялайды. | [https://magadanpravda.ru/ magadanpravda.ru] |- | '''«Вечерний Магадан»''' | Қалалық қоғамдық-саяси апталық газет; муниципалдық жаңалықтар мен ресми хабарламаларды жариялайды. | [https://magadangorod.ru/ magadangorod.ru] |- | '''«Колымский тракт»''' | Магадан және облыс жаңалықтарына арналған өңірлік басылым. | — |- | '''MagadanMedia''' | Жаңалықтар, сұхбаттар және сараптамалық материалдар жариялайтын ақпарат агенттігі. | [https://magadanmedia.ru/ magadanmedia.ru] |- | '''«Весьма»''' | Магадан облысының тәуелсіз интернет-басылымы. | [https://vesma.today/ vesma.today] |- | '''«Говорит Магадан»''' | Қалалық және өңірлік жаңалықтар ресурсы. | [https://govoritmagadan.ru/ govoritmagadan.ru] |- | '''«Колыма.ру»''' | Магадан мен Колыма тарихы, жаңалықтары және анықтамалық материалдары бар портал. | [https://www.kolyma.ru/ kolyma.ru] |} === Теледидары === Қалада Ресейдің бірінші және екінші цифрлық эфирлік мультиплекстерінің телеарналары таратылады. Негізгі жергілікті телерадиоұйымдар: * '''«Магадан» мемлекеттік телерадиокомпаниясы''' — Бүкілресейлік мемлекеттік телерадио компаниясының Магадан облысындағы филиалы. «Россия 1» және «Россия 24» арналарында жергілікті жаңалықтар таратады, сондай-ақ «Радио России» мен «Маяк» эфирлеріне өңірлік бағдарламалар дайындайды.<ref>{{cite web |url=https://vesti-magadan.ru/about |title=ГТРК «Магадан» |website=Вести-Магадан |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Колыма-Плюс»''' — облыстық телерадиокомпания. Жаңалықтар, қоғамдық-саяси, мәдени және танымдық бағдарламалар шығарады. Оның бағдарламалары ОТР арнасындағы өңірлік терезелерде және кабельдік желілерде таратылады.<ref>{{cite web |url=https://kolymaplus.ru/ |title=ТВ-Колыма-Плюс |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Карибу»''' — жергілікті телебағдарламалар мен жаңалықтар тарататын жеке медиакомпания. Қалада кабельдік және интерактивті теледидар қызметтерін бірнеше байланыс операторы көрсетеді. === Радиостанциялары === Магаданда федералдық желілік және жергілікті FM радиостанциялар хабар таратады. Жиілік пен желілік серіктес хабар тарату лицензиясына байланысты өзгеруі мүмкін. {| class="wikitable sortable" ! Жиілік, МГц ! Радиостанция ! Бағыты |- | 88,5 | '''«Европа Плюс»''' | Қазіргі танымал музыка |- | 103,0 | '''«Авторадио»''' | Музыка, автомобиль және жол ақпараты |- | 103,5 | '''«Радио России — Магадан»''' | Федералдық және өңірлік ақпараттық, қоғамдық және мәдени бағдарламалар |- | 104,2 | '''«Карибу-Арт»''' | Магаданның жергілікті музыкалық және ойын-сауық радиостанциясы |- | 105,0 | '''«Маяк»''' | Ақпараттық, қоғамдық және әңгіме бағдарламалары |- | 105,5 | '''«Дорожное радио»''' | Музыка және жол ақпараты |- | 106,5 | '''«Радио Искатель»''' | Рок музыкасы, саяхат, география және танымдық бағдарламалар |- | 107,1 | '''«Русское радио»''' | Орыс тіліндегі эстрадалық музыка |- | 107,5 | '''«Радио Колыма»''' | Жергілікті жаңалықтар, музыка, сұхбаттар және авторлық бағдарламалар |} '''«Карибу-Арт»''' және '''«Радио Колыма»''' — өз бағдарламаларын Магаданда әзірлейтін негізгі дербес жергілікті радиостанциялар.<ref>{{cite web |url=https://online-red.com/radio/city/magadan.html |title=Радиостанции Магадана |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Спорты == Магаданда шайбалы хоккей, шаңғы жарысы, тау шаңғысы, сноуборд, футбол, жүзу, бокс, күрес, волейбол, баскетбол және жеңіл атлетика дамыған. === Негізгі спорт нысандары === {| class="wikitable sortable" ! Нысан ! Сипаттамасы |- | '''«Президентский» өңірлік спорт кешені''' | 2023 жылы ашылған көпсалалы кешен. Мұнда мұз айдыны, бес бассейн, әмбебап спорт залы, жаттығу және медициналық бөлмелер орналасқан.<ref>{{cite web |url=https://presidential.49gov.ru/ |title=Региональный спортивный комплекс «Президентский» |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан спорт сарайы''' | Жабық спорт залдары, бассейн және жаттығу бөлмелері бар тарихи спорт кешені. |- | '''«Колымский» дене шынықтыру-спорт кешені''' | Стадион, жеңіл атлетика алаңдары, футбол алаңы және жүзу бассейнін қамтиды. |- | '''«Металлист» спорт кешені''' | Ойын спорттары, жаттығулар және қалалық жарыстар өткізіледі. |- | '''«Юность» спорт кешені''' | Балалар мен жасөспірімдер спорты, гимнастика және ойын спорттарына арналған. |- | '''«Снегорка» тау шаңғысы базасы''' | Тау шаңғысы, сноуборд, тюбинг және қысқы демалыс орталығы. |- | '''«Русская горнолыжная школа — Магадан»''' | Тау шаңғысы мен сноуборд бойынша балалар мен жасөспірімдерді даярлайды. |} Қалада шаңғы марафондары, хоккей турнирлері, бұқаралық жүгіру, жүзу және Солтүстік халықтарының ұлттық спорт түрлері бойынша жарыстар өткізіледі. == Сәулеті және көрікті жерлері == Магаданның тарихи орталығының негізгі бөлігі 1930—1950-жылдары салынған. Қала сәулетінде кеңестік неоклассицизм, конструктивизм, кейінгі кеңестік тұрғын үй құрылысы және заманауи ғимараттар қатар кездеседі. Негізгі көрікті жерлері: * '''«Қасірет маскасы»''' ({{lang-ru|Маска скорби}}) — саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал. Мүсінші — [[Эрнст Неизвестный]], сәулетші — Камиль Козаев; * '''Нагаев шығанағы''' және теңіз порты; * '''«Мамонт» мүсіні''' — металл сынықтары мен механизм бөлшектерінен жасалған жағалау нысаны; * '''Қасиетті Үштік кафедралды соборы'''; * '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театрының ғимараты'''; * '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы'''; * '''Владимир Высоцкий ескерткіші'''; * '''Юрий Билибин ескерткіші'''; * '''Колыма жолының алғашқы шақырымына арналған белгі'''; * '''Магадан қаласының негізін қалаушыларға арналған ескерткіш'''; * '''Маяк және Нюкля жағалауы'''; * Крутая шоқысындағы бақылау алаңы; * Гертнер шығанағының жағалауы; * Три брата жартастары. «Қасірет маскасы» мемориалы Крутая шоқысында орналасқан. Ол Дальстрой және Колыма лагерьлерінде қаза болған және қуғын-сүргінге ұшыраған адамдарды еске алуға арналған. == Діні == Магадан — Орыс православ шіркеуінің Магадан және Синегорье епархиясының орталығы. Қаланың негізгі православ ғибадатханалары: * Қасиетті Үштік кафедралды соборы; * Киелі Рухтың түсуі шіркеуі; * Әулие Николай шіркеуі. Сонымен қатар қалада протестанттық қауымдар, мұсылман және басқа діни бірлестіктер жұмыс істейді. == Қалаға байланысты тұлғалар == Магаданда туған немесе қала өмірімен байланысты белгілі тұлғалар: * [[Павел Виноградов]] — ғарышкер, Ресей Батыры; * [[Елена Вяльбе]] — шаңғышы, Олимпиада чемпионы; * [[Александр Лебзяк]] — боксшы, Олимпиада чемпионы, Магаданда спорттық жолын бастаған; * [[Вадим Козин]] — әнші және композитор, өмірінің көп бөлігін Магаданда өткізген; * [[Юрий Билибин]] — геолог, Колымадағы алтын кен орындарын зерттеуші; * [[Варлам Шаламов]] — жазушы, Колыма лагерлерінде қамауда болған; * [[Евгения Гинзбург]] — жазушы және саяси қуғын-сүргін құрбаны; * [[Эрнст Неизвестный]] — «Қасірет маскасы» мемориалының авторы. == Сондай-ақ қараңыз == * [[Магадан облысы]] * [[Колыма]] * [[Охот теңізі]] * [[Нагаев шығанағы]] * [[Дальстрой]] * [[Севвостлаг]] * [[Р-504 «Колыма»]] * [[Магадан теңіз порты]] * [[Магадан әуежайы]] * [[Қасірет маскасы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://magadangorod.ru/ Магадан қаласы мэриясының ресми сайты] {{ref-ru}} * [https://49gov.ru/ Магадан облысы үкіметінің ресми порталы] {{ref-ru}} * [https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ Магадан облысының туристік порталы: Магадан қаласы] {{ref-ru}} * [https://airport-magadan.ru/ В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы] {{ref-ru}} * [https://www.magadanenergo.ru/ «Магаданэнерго»] {{ref-ru}} * [https://mmzco.ru/ Магадан механикалық зауыты] {{ref-ru}} * [https://www.svgu.ru/ Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmuseum.ru/ Магадан облыстық өлкетану мұражайы] {{ref-ru}} * [https://mmdt.ru/ Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры] {{ref-ru}} * [https://theatrekukol.ru/ Магадан облыстық қуыршақ театры] {{ref-ru}} * [https://mag-philharmonia.ru/ Магадан облыстық филармониясы] {{ref-ru}} * [https://mounb.ru/ А. С. Пушкин атындағы облыстық ғылыми кітапхана] {{ref-ru}} * [https://vesti-magadan.ru/ ГТРК «Магадан»] {{ref-ru}} * [https://kolymaplus.ru/ «ТВ-Колыма-Плюс»] {{ref-ru}} * [https://magadanpravda.ru/ «Магаданская правда» газеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmedia.ru/ MagadanMedia ақпарат агенттігі] {{ref-ru}} * [https://www.kolyma.ru/ «Колыма.ру» порталы] {{ref-ru}} [[Санат:Магадан]] [[Санат:Магадан облысының қалалары]] [[Санат:Ресей субъектілерінің әкімшілік орталықтары]] [[Санат:Охот теңізі жағалауындағы елді мекендер]] [[Санат:Ресейдің портты қалалары]] [[Санат:1929 жылы құрылған елді мекендер]] [[Санат:Еңбек айбыны қалалары]] e2falw8rr4dyciicu58apr8a1lnsoxu 3633873 3633865 2026-07-23T18:48:59Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633873 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |lat_dir=N |lat_deg=59 |lat_min=34 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=150 |lon_min=48 |lon_sec=00 |елдің картасы = Ресей |аймағы = Магадан облысы |аудан түрі = Қалалық округ |ауданы = «Магадан қаласы» қалалық округі |ішкі бөлінісі = Магадан қаласы, Сокол және Уптар кенттері |басшының түрi = Мэр |басшысы = Лариса Поликанова |құрылған уақыты = [[23 маусым]] [[1929 жыл]] |қала статусы = [[14 шілде]] [[1939 жыл]] |жер аумағы = 295 |агломерация аумағы = 1266,65 |орталығының биiктігі = 70 |климаты = субарктикалық, теңіздік белгілері бар |тұрғыны = 90421 |санақ жылы = 2025 |этнохороним = магадандық |уақыт белдеуі = +11 |телефон коды = 4132 |пошта индекстері = 685000—685031 |автомобиль коды = 49 |ортаққордағы санаты = Magadan |сайты = https://magadangorod.ru/ |сайт тілі = ru }} '''Магадан''' ({{lang-ru|Магадан}}) — [[Ресей]]дің қиыр солтүстік-шығысындағы портты қала, [[Магадан облысы]]ның әкімшілік орталығы және «Магадан қаласы» қалалық округінің орталығы. [[Охот теңізі]]нің [[Тауй шығанағы]] жағалауында, [[Старицкий түбегі]]н материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланы батыстан [[Нагаев шығанағы]], шығыстан Гертнер шығанағы қоршайды.<ref name="visit">{{cite web |url=https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ |title=Город Магадан |website=Магадан облысының туристік порталы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Магадан — Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы ірі әкімшілік, көлік, өнеркәсіптік, ғылыми, білім беру және мәдени орталық. Қала арқылы Колыма өңірінің теңіз және автомобиль көлік ағындарының негізгі бөлігі өтеді. Мұнда теңіз сауда порты, жылу электр орталығы, тау-кен өндірісіне арналған жабдық шығаратын кәсіпорындар, Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті, Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары, облыстық театрлар мен мұражайлар орналасқан. 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласының өзінде 90 421 адам тұрған. Магаданмен бірге Сокол және Уптар кенттерін қамтитын бүкіл қалалық округтің халқы 96 193 адамды құрады.<ref name="passport">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/common/upload/1/editor/file/pasport_magadan.pdf |title=Муниципальное образование «Город Магадан»: паспорт территории |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> 2021 жылы Магаданға Ресей Федерациясының «Еңбек айбыны қаласы» ({{lang-ru|Город трудовой доблести}}) құрметті атағы берілді. == Атауы == «Магадан» атауының шығу тегі туралы бірнеше болжам бар. Кең тараған нұсқалардың бірі бойынша, топоним эвен тіліндегі немесе Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы байырғы халықтардың тілдерінде кездесетін '''монгодан''' сөзімен байланысты. Ол «теңіз шөгінділері», «жағалауға жиналған қалдықтар» деп түсіндіріледі. Екінші нұсқа атауды «қураған ағаш» мағынасындағы '''монгот''' сөзімен байланыстырады; бұл жағдайда ''монгодан'' «қураған ағаштар жиналған жер» дегенді білдіруі мүмкін. Сондай-ақ атауды осы жерде өмір сүрген Магда есімді эвеннің атымен байланыстыратын халықтық түсіндірме бар, алайда зерттеушілер бұл нұсқаны сенімділігі төмен деп бағалайды.<ref>{{cite web |url=https://bigenc.ru/c/magadan-cfee90 |title=Магадан |website=Большая российская энциклопедия |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала атауы алғашқы қонысқа жақын ағып жатқан Магаданка өзенінің атауынан алынған. == Тарихы == === Қала құрылғанға дейін === Қазіргі Магадан маңын ежелден эвендер, коряктар және Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы басқа байырғы халықтар мекендеген. Олардың шаруашылығы бұғы өсіруге, теңіз және құрлық аңдарын аулауға, балықшылыққа негізделді. XVII ғасырда Ресей мемлекетінің саяхатшылары мен казактары Охот теңізінің жағалауын зерттей бастады. XVIII—XIX ғасырларда Тауй шығанағы маңында шағын балықшылық қоныстар, сауда орындары және байырғы халықтардың тұрақтары болды. Алайда қазіргі Магаданның орнында тұрақты ірі елді мекен болған жоқ. XX ғасырдың басында геологтар Колыма алабында алтын және басқа пайдалы қазбалардың мол қорлары болуы мүмкін екенін анықтады. 1928 жылы Юрий Билибин басқарған Бірінші Колыма геологиялық экспедициясы өңірдің алтын өндіру әлеуетін растады. === Қаланың негізі қалануы === 1929 жылғы 23 маусымда Нагаев шығанағының жағасында Шығыс Эвен мәдени базасы құрылды. Бұл күн Магаданның ресми негізі қаланған күні болып есептеледі.<ref name="passport"/> Мәдени базаның міндеттері: * байырғы халықтарға білім беру; * медициналық және ветеринариялық көмек көрсету; * ауыл шаруашылығы мен бұғы шаруашылығын дамыту; * кеңестік әкімшілік жүйесін қалыптастыру; * өңірді геологиялық зерттеуге жәрдемдесу болды. Қоныс теңіз арқылы жеткізілетін жүктерді қабылдауға қолайлы Нагаев шығанағына жақын орналасты. Порттың дамуына байланысты тұрғын үйлер, қоймалар, жолдар және өндірістік нысандар салына бастады. === Дальстрой және Севвостлаг кезеңі === 1931 жылы Магадан жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1932 жылы Солтүстік-Шығыстағы құрылыс бас басқармасы — '''Дальстрой''' құрылып, оның әкімшілік орталығы Магаданға орналастырылды. Дальстрой Колымадағы алтын және басқа пайдалы қазбаларды өндіруді, жолдар, порттар, электр станциялары мен елді мекендер салуды басқарды. Оның құрамында Солтүстік-Шығыс еңбекпен түзеу лагерьлері басқармасы — '''Севвостлаг''' жұмыс істеді. 1930—1950-жылдары Магадан мен Колыма инфрақұрылымын салуда және кен орындарын игеруде тұтқындардың мәжбүрлі еңбегі кеңінен пайдаланылды. Нагаев шығанағындағы порт Колыма лагерьлеріне жөнелтілген тұтқындар өтетін негізгі көлік пункттерінің біріне айналды. Бұл кезеңде: * Магадан теңіз порты; * Колыма тасжолы; * тұрғын және әкімшілік ғимараттар; * электр станциялары; * тау-кен және жөндеу кәсіпорындары салынды. 1939 жылғы 14 шілдеде Магаданға қала мәртебесі берілді.<ref name="passport"/> Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Колыма кәсіпорындары Кеңес Одағының алтын қорын толықтыруда маңызды рөл атқарды. Магаданда әскери және өндірістік жүктерді қабылдау, жөндеу және өңірге тарату жұмыстары жүргізілді. === Соғыстан кейінгі кезең === 1953 жылы Магадан облысы құрылып, Магадан оның әкімшілік орталығына айналды. Сол жылы Дальстрой жүйесін қайта ұйымдастыру басталды. 1950-жылдардың екінші жартысында лагерьлердің көпшілігі жабылып, қала біртіндеп азаматтық әкімшілік және өндірістік орталық ретінде дами бастады. 1950—1980-жылдары: * жаңа тұрғын аудандар салынды; * теңіз порты кеңейтілді; * Магадан жылу электр орталығы іске қосылды; * механикалық зауыттар мен азық-түлік кәсіпорындары дамыды; * жоғары және кәсіптік оқу орындары ашылды; * ғылыми институттар, театрлар, мұражайлар мен кітапханалар құрылды. 1960 жылы Магадан мемлекеттік педагогикалық институты ашылды. Кейін ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінің негізіне айналды. Қала Магадан облысы мен Чукоткадағы кен орындарын материалдық-техникалық жабдықтаудың негізгі орталығы болды. Магадан порты арқылы техника, құрылыс материалдары, азық-түлік пен отын жеткізіліп, өңірде өндірілген өнімдер жөнелтілді. === Қазіргі кезең === 1990-жылдары мемлекеттік тау-кен жүйесінің қайта құрылуы мен солтүстік аудандардан халықтың көшуіне байланысты Магадан халқы едәуір азайды. Бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар қысқарды немесе жұмысын тоқтатты. XXI ғасырда қала экономикасында мемлекеттік басқару, көлік, энергетика, құрылыс, сауда, қызмет көрсету және тау-кен кәсіпорындарына сервистік қызмет көрсету салаларының маңызы артты. Қалада тұрғын үйлер мен жолдар жөнделіп, жағалау аумақтары абаттандырылды, жаңа білім беру және спорт нысандары салынды. 2023 жылы «Президентский» өңірлік спорт кешені ашылды. == Географиясы == === Географиялық орны === Магадан Охот теңізінің солтүстік жағалауында, Старицкий түбегін материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланың батыс жағында Нагаев шығанағы, шығысында Гертнер шығанағы жатыр.<ref name="visit"/> Нагаев шығанағы табиғи жағынан кемелердің тұрағына қолайлы және қаланың теңіз порты осында орналасқан. Гертнер шығанағының жағалауы тұрғындардың демалысы, балық аулау және шағын кемелер үшін пайдаланылады. Қаланың аумағы таулы және төбелі. Оны Марчекан, Крутая, Солнечная және басқа шоқылар қоршайды. Қала орталығының едәуір бөлігі Магаданка өзенінің аңғары мен теңіз шығанақтары арасындағы жазықтау аумақта салынған. Магаданнан: * [[Мәскеу]]ге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 5900 км; * автомобиль жолымен [[Якутск]]іге дейін шамамен 2000 км; * [[Хабаровск]]іге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 1600 км; * [[Анадырь]]ға дейін шамамен 1500 км. Қала көпжылдық тоң таралған және сейсмикалық белсенділігі жоғары аймақта орналасқан. Ғимараттар салу кезінде тоңды топырақтың жағдайы, қар жүктемесі, қатты жел және жер сілкінісі қаупі ескеріледі. === Су нысандары === Қала аумағы мен маңында: * Магаданка; * Каменушка; * Дукча; * Правая Дукча өзендері ағады. Негізгі теңіз су нысандары — Нагаев және Гертнер шығанақтары. Қала шегіндегі жағалау сызығына Весёлая шығанағы және бірнеше шағын мүйістер мен аралдар кіреді. Қалалық округтің жағалауында Три брата, Вдовушка және Кекурный сияқты шағын аралдар мен жартасты түзілімдер бар.<ref name="passport"/> === Климаты === Магаданның климаты — субарктикалық, теңіздік және муссондық белгілері бар. Охот теңізінің әсерінен қыс ішкі Колыма аудандарына қарағанда жұмсағырақ, ал жаз салқын болады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен −15,6 °C, шілде мен тамыздың орташа температурасы +12,6 °C шамасында.<ref>{{cite web |url=https://www.pogodaiklimat.ru/climate/25913.htm |title=Климат Магадана |website=Погода и климат |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала климатына: * ұзақ әрі қарлы қыс; * қысқа және салқын жаз; * күшті жел; * жиі тұман; * көктем мен жаздың кеш басталуы; * ауа райының жылдам өзгеруі тән. Теңіздегі мұз жамылғысы әдетте желтоқсаннан мамырға немесе маусымға дейін сақталады. Қар қала маңындағы шоқыларда мамырдың соңына дейін жатуы мүмкін. === Уақыт белдеуі === Магадан [[UTC+11:00]] уақыт белдеуінде орналасқан. Мәскеу уақытымен айырмасы сегіз сағатты құрайды. == Әкімшілік мәртебесі және басқару жүйесі == Магадан — Магадан облысының әкімшілік орталығы және облыстық маңызы бар қала. Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде Магадан, Сокол және Уптар елді мекендері '''«Магадан қаласы» қалалық округін''' құрайды. Қалалық округтің аумағы — 1266,65 км².<ref name="passport"/> {| class="wikitable" ! Елді мекен ! Мәртебесі ! Халқы, 2025 ! Магаданнан қашықтығы |- | '''Магадан''' | қала | 90 421 | — |- | '''Сокол''' | қала типтес кент | 4098 | 50 км |- | '''Уптар''' | қала типтес кент | 1674 | 42 км |} Жергілікті өкілді орган — Магадан қалалық думасы. Атқарушы билікті Магадан қаласының мэрі басқарады. Магадан қаласының мэрі — '''Лариса Олеговна Поликанова'''.<ref>{{cite web |url=https://magadangorod.ru/city_hall/mayor/biography/ |title=Мэр города Магадана: Лариса Олеговна Поликанова |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Халқы == 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласында 90 421 адам тұрған.<ref name="passport"/> Қалада Магадан облысы халқының басым бөлігі шоғырланған. Халық саны 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өндірістік кәсіпорындардың қайта құрылуы, жұмыс орындарының қысқаруы және тұрғындардың Ресейдің орталық және оңтүстік аймақтарына көшуі салдарынан халық саны төмендеді. Қала халқының басым бөлігін орыстар құрайды. Сонымен қатар украиндар, эвендер, коряктар, татарлар, белорустар, якуттар және басқа халықтардың өкілдері тұрады. Эвендер мен өзге де Солтүстіктің байырғы халықтарының мәдениетін сақтау бағытында қоғамдық ұйымдар, фольклорлық ұжымдар, мұражайлар және білім беру мекемелері жұмыс істейді. == Экономикасы == Магадан экономикасында мемлекеттік басқару, көлік пен логистика, энергетика, құрылыс, сауда, байланыс, білім беру, денсаулық сақтау және тау-кен кәсіпорындарына қызмет көрсету салалары жетекші орын алады. Алтын, күміс және басқа пайдалы қазбалардың негізгі кен орындары қаладан тыс орналасқанымен, кен өндіруші компаниялардың басқармалары, жобалау, жөндеу, көлік және жабдықтау ұйымдарының көпшілігі Магаданда шоғырланған. === Өнеркәсіптік кәсіпорындары === {| class="wikitable sortable" ! Кәсіпорын ! Негізгі қызметі ! Сипаттамасы |- | '''Магадан механикалық зауыты''' | Тау-кен және байыту жабдықтарын шығару | Шашыранды алтын және платина кендерін жууға, байытуға арналған жабдықтар, сорғылар, құбырлар мен қосалқы бөлшектер өндіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmzco.ru/ |title=Магаданский механический завод |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан теңіз сауда порты''' | Теңіз жүктерін қабылдау және өңдеу | Колыма өңіріне азық-түлік, отын, техника, құрылыс материалдары мен контейнерлер жеткізілетін негізгі теңіз қақпасы. |- | '''«Магаданэнерго»''' | Электр және жылу энергиясын өндіру және тарату | Магадан облысының орталық энергетикалық торабына қызмет көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/ |title=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан жылу электр орталығы''' | Электр және жылу энергиясын өндіру | Қаланы орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ететін негізгі ірі көз. Электр қуаты — 96 МВт, жылу қуаты — 495 Гкал/сағ.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/company/structure/tets/ |title=Магаданская ТЭЦ |website=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Балық өңдеу кәсіпорындары''' | Балық пен теңіз өнімдерін өңдеу | Охот теңізінен ауланатын албырт, майшабақ, камбала, теңіз шаяны және басқа су биоресурстарын өңдейді. |- | '''Нан және кондитерлік кәсіпорындар''' | Нан-тоқаш және кондитерлік өнімдер | Қала мен жақын орналасқан елді мекендердің ішкі нарығына өнім жеткізеді. |- | '''Сүт өнімдерін өндіруші кәсіпорындар''' | Сүт, айран, қаймақ және басқа өнімдер | Жергілікті азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің бір бөлігі. |} Магаданда құрылыс материалдарын, металл бұйымдарын, жиһаз, тағам өнімдері мен шағын кемелерге арналған жабдықтар өндіретін кәсіпорындар да жұмыс істейді. === Теңіз порты === Магадан теңіз сауда порты Нагаев шығанағында орналасқан. Порттың қалыптасуы 1930-жылдары басталды. Ол Магадан облысы үшін негізгі жүк қабылдау орталығы болып табылады. Порт арқылы: * контейнерлік жүктер; * көмір мен мұнай өнімдері; * құрылыс материалдары; * автокөлік пен арнайы техника; * азық-түлік; * өнеркәсіптік жабдық тасымалданады. Навигация жыл бойы жалғасады, қыс мезгілінде кемелерге мұзжарғыш көмек көрсетілуі мүмкін. === Сауда және қызмет көрсету === Қалада Магадан облысының көтерме және бөлшек сауда ұйымдарының, банктерінің, сақтандыру және байланыс компанияларының басым бөлігі орналасқан. Тау-кен саласына геологиялық барлау, бұрғылау, зертханалық талдау, көлік, техника жөндеу және еңбек қауіпсіздігі қызметтерін көрсететін кәсіпорындар жұмыс істейді. Туризмнің негізгі бағыттары: * тарихи және мемориалдық туризм; * Охот теңізіндегі балық аулау; * экологиялық туризм; * тау шаңғысы; * Колыма тасжолы бойындағы экспедициялық бағыттар; * байырғы халықтардың мәдениетімен танысу. == Көлігі == Магаданның Ресейдің бірыңғай теміржол желісімен байланысы жоқ. Қаланың сыртқы көлік қатынасында әуе, теңіз және автомобиль көлігі шешуші рөл атқарады. === Әуе көлігі === '''В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы''' қаладан шамамен 50 км солтүстіктегі Сокол кентінде орналасқан. Әуежайдан: * Мәскеу; * Хабаровск; * Новосібір; * Владивосток; * Якутск; * Иркутск; * Петропавл-Камчатский бағыттарына рейстер орындалады. Жергілікті авиация Магадан облысының шалғай аудандарын облыс орталығымен байланыстырады.<ref>{{cite web |url=https://airport-magadan.ru/ |title=Магадан халықаралық әуежайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Автомобиль көлігі === Магадан — [[Р-504 «Колыма»]] федералдық автомобиль жолының шығыс шеткі нүктесі. Жол Магаданды: * Палатка; * Сусуман; * Ягодное; * Усть-Нера; * Хандыга; * Якутск қалаларымен және елді мекендерімен байланыстырады. Колыма жолы таулы аймақтар, өзен аңғарлары және көпжылдық тоң арқылы өтеді. Оның кейбір учаскелерінде қысқы ауа райы көлік қозғалысын қиындатады. === Қоғамдық көлік === Қалалық қоғамдық көліктің негізгі түрі — автобус. Маршруттар қала орталығын Нагаево, Марчекан, Солнечный, Пионерный, Снежный, Дукча аудандарымен, сондай-ақ Сокол және Уптар кенттерімен байланыстырады. Қалалық және қала маңындағы маршруттарға муниципалдық және жеке тасымалдаушылар қызмет көрсетеді. === Теміржол жобалары === Магаданда теміржол жоқ. Әртүрлі кезеңдерде Якутия мен Магадан облысын теміржол арқылы байланыстыру жобалары ұсынылғанымен, олар іске асырылған жоқ. == Білім беру және ғылым == Магадан — облыстың негізгі білім беру және ғылыми орталығы. Мұнда мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, гимназиялар, лицейлер, колледждер, университет және Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары орналасқан. === Жалпы білім беретін мектептері === 2024/2025 оқу жылының басында Магадан қалалық білім беру жүйесінде 20 жалпы білім беру ұйымы жұмыс істеді: * 4 гимназия; * 3 лицей; * пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептер; * 2 бастауыш мектеп-балабақша; * орыс мәдениеттану мектебі; * ауысымды мектеп; * жалпы орта білім беретін мектептер. Қала мектептерінде 11 мыңнан астам оқушы білім алды.<ref name="education">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/urban_economy/education/ |title=Образование Магадана |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Негізгі білім беру ұйымдары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Түрі мен бағыты |- | '''Н. К. Крупская атындағы № 1 лицей''' | Жалпы және бейіндік орта білім беретін лицей. |- | '''№ 13 гимназия''' | Гуманитарлық, жаратылыстану және технологиялық бағыттар бойынша білім береді. |- | '''А. К. Болдырев атындағы № 14 лицей''' | Медициналық, заңгерлік, құтқару қызметі және басқа бейіндік сыныптар жұмыс істейді. |- | '''№ 15 математика тереңдетілген мектебі''' | Математика, информатика және технологиялық бағыт. |- | '''Ағылшын гимназиясы''' | Ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді тереңдетіп оқытады. |- | '''№ 24 гимназия''' | Жалпы және тереңдетілген білім беру бағдарламалары. |- | '''Экологиялық-биологиялық лицей''' | Биология, экология және жаратылыстану ғылымдарына бағытталған. |- | '''№ 30 гимназия''' | Жалпы орта және бейіндік білім беру бағдарламалары. |- | '''№ 2 орыс мәдениеттану мектебі''' | Жалпы білім мен орыс мәдениеті тарихын ұштастырады. |- | '''№ 4 пәндерді тереңдетіп оқытатын мектеп''' | Жекелеген пәндер бойынша кеңейтілген оқу бағдарламалары. |} Сокол және Уптар кенттерінде тиісінше № 20 және № 23 орта мектептер жұмыс істейді.<ref name="education"/> Қалада Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, Балалар экологиялық орталығы, «IT-куб» цифрлық білім беру орталығы, музыка, өнер және спорт мектептері бар. === Кәсіптік білім беру ұйымдары === Магадандағы негізгі орта кәсіптік оқу орындары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Негізгі даярлау бағыттары |- | '''Магадан политехникалық техникумы''' | Тау-кен ісі, геология, көлік, энергетика, ақпараттық технологиялар және техникалық мамандықтар. |- | '''Магадан сервис және технологиялар колледжі''' | Қоғамдық тамақтану, қонақүй ісі, логистика, дизайн, сауда және ақпараттық қауіпсіздік. |- | '''Магадан өнеркәсіптік техникумы''' | Өнеркәсіптік жабдық, электр техникасы, дәнекерлеу және жұмысшы мамандықтары. |- | '''Тамақ индустриясы және қызмет көрсету лицейі''' | Аспаздық, кондитерлік өндіріс және қызмет көрсету саласы. |- | '''Магадан құрылыс-техникалық колледжі''' | Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және инженерлік жүйелер. |- | '''Магадан медицина колледжі''' | Емдеу ісі, мейіргер ісі, зертханалық диагностика және фармация. |- | '''Магадан өнер колледжі''' | Музыка, бейнелеу өнері, мәдени-ағарту және орындаушылық өнер. |} === Жоғары білім === '''Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті''' — Магадан облысындағы негізгі жоғары оқу орны. Оның тарихы 1960 жылы құрылған Магадан мемлекеттік педагогикалық институтынан басталады. 1998 жылы педагогикалық институт пен Хабаровск политехникалық институтының Магадан филиалы негізінде Солтүстік халықаралық университеті құрылды. 2007 жылы оқу орны Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті болып өзгертілді. Университет құрылымында: * Цифрлық технологиялар, экономика және құқық институты; * Педагогика институты; * Политехникалық институт; * қосымша кәсіптік білім беру бөлімшелері жұмыс істейді. Университет педагогика, тау-кен ісі, геология, құрылыс, экономика, құқық, ақпараттық технологиялар, көлік және жаратылыстану ғылымдары бойынша мамандар даярлайды.<ref>{{cite web |url=https://www.svgu.ru/ |title=Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Ғылыми мекемелері === Магаданда Ресей ғылым академиясының Қиыр Шығыс бөлімшесіне қарасты Солтүстік-Шығыс ғылыми орталығы орналасқан. Негізгі ғылыми ұйымдар: * '''Н. А. Шило атындағы Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институты''' — геология, геохимия, пайдалы қазбалар, археология және этнография; * '''Солтүстіктің биологиялық мәселелері институты''' — Арктика және Субарктика экожүйелері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі; * '''«Арктика» ғылыми-зерттеу орталығы''' — Арктика табиғаты, адам физиологиясы және солтүстік жағдайында өмір сүру мәселелері; * '''МагаданНИРО''' — Охот теңізінің балық және теңіз биоресурстары; * '''Магадан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты'''; * '''Солтүстік-Шығыс тоң зерттеу станциясы'''; * Ресей ғылым академиясының Геофизикалық қызметінің Магадан филиалы. Ғылыми институттар Магадан облысы, Чукотка және Охот теңізінің солтүстік бөлігін зерттеуге қатысады. == Мәдениеті == Магадан — Солтүстік-Шығыс Ресейдің ірі мәдени орталығы. Қалада театрлар, мұражайлар, филармония, кітапханалар, мәдениет орталықтары және шығармашылық бірлестіктер жұмыс істейді. === Мұражайлары === {| class="wikitable sortable" ! Мұражай ! Сипаттамасы |- | '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы''' | Өңірдің табиғаты, археологиясы, этнографиясы, Дальстрой мен Севвостлаг тарихы және қазіргі Магадан облысы туралы коллекциялар сақтайды. Мұражай 1934 жылы құрылған.<ref>{{cite web |url=https://magadanmuseum.ru/ |title=Магадан облыстық өлкетану мұражайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институтының табиғат тарихы мұражайы''' | Геология, минералогия, палеонтология және Солтүстік-Шығыс табиғатына арналған ғылыми коллекциялар. |- | '''Вадим Козиннің мемориалдық пәтер-мұражайы''' | Әнші және композитор Вадим Козиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. |- | '''Магадан геологиялық мұражайы''' | Колыма мен Чукотканың минералдары, кендері және тау-кен өндірісінің тарихын таныстырады. |- | '''Магадан облыстық кітапханасының өлкетану көрмелері''' | Қала мен облыстың тарихына қатысты кітаптар, баспасөз материалдары, карталар мен фотосуреттер. |} === Театрлары === '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры''' — қаланың негізгі кәсіби театры. Оның репертуарына драмалық спектакльдер, музыкалық қойылымдар, концерттер және балаларға арналған бағдарламалар кіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmdt.ru/ |title=Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Театрдың қалыптасуы 1930-жылдардағы Дальстрой театр ұжымдарымен байланысты. Оның сахнасында әр кезеңде кәсіби актерлермен бірге Колыма лагерьлерінде жазасын өтеген өнер қайраткерлері де жұмыс істеген. '''Магадан облыстық қуыршақ театры''' 1979 жылғы 22 қыркүйекте ашылды. Ол балалар мен отбасылық көрермендерге арналған ертегілер, қуыршақ және драмалық қойылымдар көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://theatrekukol.ru/history.html |title=Магадан облыстық қуыршақ театрының тарихы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Филармония және шығармашылық ұжымдар === '''Магадан облыстық филармониясы''' концерттер, музыкалық фестивальдер және гастрольдік бағдарламалар ұйымдастырады.<ref>{{cite web |url=https://mag-philharmonia.ru/ |title=Магадан облыстық филармониясы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Филармония жанында: * Магадан губернаторлық орыс оркестрі; * Солтүстік халықтарының «Энэр» ән және би ансамблі; * вокалдық және аспаптық орындаушылар жұмыс істейді. «Энэр» ансамблі эвен, коряк, чукча және Солтүстік-Шығыстың басқа халықтарының әндері мен билерін сахнада таныстырады. === Кітапханалары === '''А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы''' — облыстың негізгі кітапханалық, ақпараттық және өлкетану орталығы.<ref>{{cite web |url=https://mounb.ru/ |title=А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қалада: * орталық қалалық кітапхана; * балалар кітапханалары; * жастар кітапханасы; * зағип және нашар көретін адамдарға арналған облыстық кітапхана; * университет пен ғылыми институттардың кітапханалары жұмыс істейді. === Мәдени шаралары === Магаданда: * «Территория» және басқа театр фестивальдері; * «Колымские звёздочки» балалар шығармашылығы байқауы; * Солтүстік халықтарының мәдениет күндері; * кітап және өлкетану жәрмеңкелері; * Қала күні; * «Белые ночи» мәдени және спорттық шаралары өткізіледі. == Бұқаралық ақпарат құралдары == Магадан — облыстың негізгі ақпараттық орталығы. Қалада мемлекеттік және жеке телерадиокомпаниялар, газеттер, интернет-басылымдар мен ақпарат агенттіктері жұмыс істейді. === Газеттері және интернет-басылымдары === {| class="wikitable sortable" ! Басылым ! Сипаттамасы ! Ресми сайты |- | '''«Магаданская правда»''' | Магадан облысының қоғамдық-саяси газеті. Өңірлік саясат, экономика, әлеуметтік және мәдени өмір туралы материалдар жариялайды. | [https://magadanpravda.ru/ magadanpravda.ru] |- | '''«Вечерний Магадан»''' | Қалалық қоғамдық-саяси апталық газет; муниципалдық жаңалықтар мен ресми хабарламаларды жариялайды. | [https://magadangorod.ru/ magadangorod.ru] |- | '''«Колымский тракт»''' | Магадан және облыс жаңалықтарына арналған өңірлік басылым. | — |- | '''MagadanMedia''' | Жаңалықтар, сұхбаттар және сараптамалық материалдар жариялайтын ақпарат агенттігі. | [https://magadanmedia.ru/ magadanmedia.ru] |- | '''«Весьма»''' | Магадан облысының тәуелсіз интернет-басылымы. | [https://vesma.today/ vesma.today] |- | '''«Говорит Магадан»''' | Қалалық және өңірлік жаңалықтар ресурсы. | [https://govoritmagadan.ru/ govoritmagadan.ru] |- | '''«Колыма.ру»''' | Магадан мен Колыма тарихы, жаңалықтары және анықтамалық материалдары бар портал. | [https://www.kolyma.ru/ kolyma.ru] |} === Теледидары === Қалада Ресейдің бірінші және екінші цифрлық эфирлік мультиплекстерінің телеарналары таратылады. Негізгі жергілікті телерадиоұйымдар: * '''«Магадан» мемлекеттік телерадиокомпаниясы''' — Бүкілресейлік мемлекеттік телерадио компаниясының Магадан облысындағы филиалы. «Россия 1» және «Россия 24» арналарында жергілікті жаңалықтар таратады, сондай-ақ «Радио России» мен «Маяк» эфирлеріне өңірлік бағдарламалар дайындайды.<ref>{{cite web |url=https://vesti-magadan.ru/about |title=ГТРК «Магадан» |website=Вести-Магадан |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Колыма-Плюс»''' — облыстық телерадиокомпания. Жаңалықтар, қоғамдық-саяси, мәдени және танымдық бағдарламалар шығарады. Оның бағдарламалары ОТР арнасындағы өңірлік терезелерде және кабельдік желілерде таратылады.<ref>{{cite web |url=https://kolymaplus.ru/ |title=ТВ-Колыма-Плюс |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Карибу»''' — жергілікті телебағдарламалар мен жаңалықтар тарататын жеке медиакомпания. Қалада кабельдік және интерактивті теледидар қызметтерін бірнеше байланыс операторы көрсетеді. === Радиостанциялары === Магаданда федералдық желілік және жергілікті FM радиостанциялар хабар таратады. Жиілік пен желілік серіктес хабар тарату лицензиясына байланысты өзгеруі мүмкін. {| class="wikitable sortable" ! Жиілік, МГц ! Радиостанция ! Бағыты |- | 88,5 | '''«Европа Плюс»''' | Қазіргі танымал музыка |- | 103,0 | '''«Авторадио»''' | Музыка, автомобиль және жол ақпараты |- | 103,5 | '''«Радио России — Магадан»''' | Федералдық және өңірлік ақпараттық, қоғамдық және мәдени бағдарламалар |- | 104,2 | '''«Карибу-Арт»''' | Магаданның жергілікті музыкалық және ойын-сауық радиостанциясы |- | 105,0 | '''«Маяк»''' | Ақпараттық, қоғамдық және әңгіме бағдарламалары |- | 105,5 | '''«Дорожное радио»''' | Музыка және жол ақпараты |- | 106,5 | '''«Радио Искатель»''' | Рок музыкасы, саяхат, география және танымдық бағдарламалар |- | 107,1 | '''«Русское радио»''' | Орыс тіліндегі эстрадалық музыка |- | 107,5 | '''«Радио Колыма»''' | Жергілікті жаңалықтар, музыка, сұхбаттар және авторлық бағдарламалар |} '''«Карибу-Арт»''' және '''«Радио Колыма»''' — өз бағдарламаларын Магаданда әзірлейтін негізгі дербес жергілікті радиостанциялар.<ref>{{cite web |url=https://online-red.com/radio/city/magadan.html |title=Радиостанции Магадана |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Спорты == Магаданда шайбалы хоккей, шаңғы жарысы, тау шаңғысы, сноуборд, футбол, жүзу, бокс, күрес, волейбол, баскетбол және жеңіл атлетика дамыған. === Негізгі спорт нысандары === {| class="wikitable sortable" ! Нысан ! Сипаттамасы |- | '''«Президентский» өңірлік спорт кешені''' | 2023 жылы ашылған көпсалалы кешен. Мұнда мұз айдыны, бес бассейн, әмбебап спорт залы, жаттығу және медициналық бөлмелер орналасқан.<ref>{{cite web |url=https://presidential.49gov.ru/ |title=Региональный спортивный комплекс «Президентский» |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан спорт сарайы''' | Жабық спорт залдары, бассейн және жаттығу бөлмелері бар тарихи спорт кешені. |- | '''«Колымский» дене шынықтыру-спорт кешені''' | Стадион, жеңіл атлетика алаңдары, футбол алаңы және жүзу бассейнін қамтиды. |- | '''«Металлист» спорт кешені''' | Ойын спорттары, жаттығулар және қалалық жарыстар өткізіледі. |- | '''«Юность» спорт кешені''' | Балалар мен жасөспірімдер спорты, гимнастика және ойын спорттарына арналған. |- | '''«Снегорка» тау шаңғысы базасы''' | Тау шаңғысы, сноуборд, тюбинг және қысқы демалыс орталығы. |- | '''«Русская горнолыжная школа — Магадан»''' | Тау шаңғысы мен сноуборд бойынша балалар мен жасөспірімдерді даярлайды. |} Қалада шаңғы марафондары, хоккей турнирлері, бұқаралық жүгіру, жүзу және Солтүстік халықтарының ұлттық спорт түрлері бойынша жарыстар өткізіледі. == Сәулеті және көрікті жерлері == Магаданның тарихи орталығының негізгі бөлігі 1930—1950-жылдары салынған. Қала сәулетінде кеңестік неоклассицизм, конструктивизм, кейінгі кеңестік тұрғын үй құрылысы және заманауи ғимараттар қатар кездеседі. Негізгі көрікті жерлері: * '''«Қасірет маскасы»''' ({{lang-ru|Маска скорби}}) — саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал. Мүсінші — [[Эрнст Неизвестный]], сәулетші — Камиль Козаев; * '''Нагаев шығанағы''' және теңіз порты; * '''«Мамонт» мүсіні''' — металл сынықтары мен механизм бөлшектерінен жасалған жағалау нысаны; * '''Қасиетті Үштік кафедралды соборы'''; * '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театрының ғимараты'''; * '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы'''; * '''Владимир Высоцкий ескерткіші'''; * '''Юрий Билибин ескерткіші'''; * '''Колыма жолының алғашқы шақырымына арналған белгі'''; * '''Магадан қаласының негізін қалаушыларға арналған ескерткіш'''; * '''Маяк және Нюкля жағалауы'''; * Крутая шоқысындағы бақылау алаңы; * Гертнер шығанағының жағалауы; * Три брата жартастары. «Қасірет маскасы» мемориалы Крутая шоқысында орналасқан. Ол Дальстрой және Колыма лагерьлерінде қаза болған және қуғын-сүргінге ұшыраған адамдарды еске алуға арналған. == Діні == Магадан — Орыс православ шіркеуінің Магадан және Синегорье епархиясының орталығы. Қаланың негізгі православ ғибадатханалары: * Қасиетті Үштік кафедралды соборы; * Киелі Рухтың түсуі шіркеуі; * Әулие Николай шіркеуі. Сонымен қатар қалада протестанттық қауымдар, мұсылман және басқа діни бірлестіктер жұмыс істейді. == Қалаға байланысты тұлғалар == Магаданда туған немесе қала өмірімен байланысты белгілі тұлғалар: * [[Павел Виноградов]] — ғарышкер, Ресей Батыры; * [[Елена Вяльбе]] — шаңғышы, Олимпиада чемпионы; * [[Александр Лебзяк]] — боксшы, Олимпиада чемпионы, Магаданда спорттық жолын бастаған; * [[Вадим Козин]] — әнші және композитор, өмірінің көп бөлігін Магаданда өткізген; * [[Юрий Билибин]] — геолог, Колымадағы алтын кен орындарын зерттеуші; * [[Варлам Шаламов]] — жазушы, Колыма лагерлерінде қамауда болған; * [[Евгения Гинзбург]] — жазушы және саяси қуғын-сүргін құрбаны; * [[Эрнст Неизвестный]] — «Қасірет маскасы» мемориалының авторы. == Сондай-ақ қараңыз == * [[Магадан облысы]] * [[Колыма]] * [[Охот теңізі]] * [[Нагаев шығанағы]] * [[Дальстрой]] * [[Севвостлаг]] * [[Р-504 «Колыма»]] * [[Магадан теңіз порты]] * [[Магадан әуежайы]] * [[Қасірет маскасы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://magadangorod.ru/ Магадан қаласы мэриясының ресми сайты] {{ref-ru}} * [https://49gov.ru/ Магадан облысы үкіметінің ресми порталы] {{ref-ru}} * [https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ Магадан облысының туристік порталы: Магадан қаласы] {{ref-ru}} * [https://airport-magadan.ru/ В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы] {{ref-ru}} * [https://www.magadanenergo.ru/ «Магаданэнерго»] {{ref-ru}} * [https://mmzco.ru/ Магадан механикалық зауыты] {{ref-ru}} * [https://www.svgu.ru/ Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmuseum.ru/ Магадан облыстық өлкетану мұражайы] {{ref-ru}} * [https://mmdt.ru/ Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры] {{ref-ru}} * [https://theatrekukol.ru/ Магадан облыстық қуыршақ театры] {{ref-ru}} * [https://mag-philharmonia.ru/ Магадан облыстық филармониясы] {{ref-ru}} * [https://mounb.ru/ А. С. Пушкин атындағы облыстық ғылыми кітапхана] {{ref-ru}} * [https://vesti-magadan.ru/ ГТРК «Магадан»] {{ref-ru}} * [https://kolymaplus.ru/ «ТВ-Колыма-Плюс»] {{ref-ru}} * [https://magadanpravda.ru/ «Магаданская правда» газеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmedia.ru/ MagadanMedia ақпарат агенттігі] {{ref-ru}} * [https://www.kolyma.ru/ «Колыма.ру» порталы] {{ref-ru}} [[Санат:Магадан]] [[Санат:Магадан облысының қалалары]] [[Санат:Ресей субъектілерінің әкімшілік орталықтары]] [[Санат:Охот теңізі жағалауындағы елді мекендер]] [[Санат:Ресейдің портты қалалары]] [[Санат:1929 жылы құрылған елді мекендер]] [[Санат:Еңбек айбыны қалалары]] hbn5puyl9gv0un9szu27wwn01b22cly 3633880 3633873 2026-07-23T18:56:03Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 /* Газеттері және интернет-басылымдары */ 3633880 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |lat_dir=N |lat_deg=59 |lat_min=34 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=150 |lon_min=48 |lon_sec=00 |елдің картасы = Ресей |аймағы = Магадан облысы |аудан түрі = Қалалық округ |ауданы = «Магадан қаласы» қалалық округі |ішкі бөлінісі = Магадан қаласы, Сокол және Уптар кенттері |басшының түрi = Мэр |басшысы = Лариса Поликанова |құрылған уақыты = [[23 маусым]] [[1929 жыл]] |қала статусы = [[14 шілде]] [[1939 жыл]] |жер аумағы = 295 |агломерация аумағы = 1266,65 |орталығының биiктігі = 70 |климаты = субарктикалық, теңіздік белгілері бар |тұрғыны = 90421 |санақ жылы = 2025 |этнохороним = магадандық |уақыт белдеуі = +11 |телефон коды = 4132 |пошта индекстері = 685000—685031 |автомобиль коды = 49 |ортаққордағы санаты = Magadan |сайты = https://magadangorod.ru/ |сайт тілі = ru }} '''Магадан''' ({{lang-ru|Магадан}}) — [[Ресей]]дің қиыр солтүстік-шығысындағы портты қала, [[Магадан облысы]]ның әкімшілік орталығы және «Магадан қаласы» қалалық округінің орталығы. [[Охот теңізі]]нің [[Тауй шығанағы]] жағалауында, [[Старицкий түбегі]]н материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланы батыстан [[Нагаев шығанағы]], шығыстан Гертнер шығанағы қоршайды.<ref name="visit">{{cite web |url=https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ |title=Город Магадан |website=Магадан облысының туристік порталы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Магадан — Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы ірі әкімшілік, көлік, өнеркәсіптік, ғылыми, білім беру және мәдени орталық. Қала арқылы Колыма өңірінің теңіз және автомобиль көлік ағындарының негізгі бөлігі өтеді. Мұнда теңіз сауда порты, жылу электр орталығы, тау-кен өндірісіне арналған жабдық шығаратын кәсіпорындар, Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті, Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары, облыстық театрлар мен мұражайлар орналасқан. 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласының өзінде 90 421 адам тұрған. Магаданмен бірге Сокол және Уптар кенттерін қамтитын бүкіл қалалық округтің халқы 96 193 адамды құрады.<ref name="passport">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/common/upload/1/editor/file/pasport_magadan.pdf |title=Муниципальное образование «Город Магадан»: паспорт территории |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> 2021 жылы Магаданға Ресей Федерациясының «Еңбек айбыны қаласы» ({{lang-ru|Город трудовой доблести}}) құрметті атағы берілді. == Атауы == «Магадан» атауының шығу тегі туралы бірнеше болжам бар. Кең тараған нұсқалардың бірі бойынша, топоним эвен тіліндегі немесе Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы байырғы халықтардың тілдерінде кездесетін '''монгодан''' сөзімен байланысты. Ол «теңіз шөгінділері», «жағалауға жиналған қалдықтар» деп түсіндіріледі. Екінші нұсқа атауды «қураған ағаш» мағынасындағы '''монгот''' сөзімен байланыстырады; бұл жағдайда ''монгодан'' «қураған ағаштар жиналған жер» дегенді білдіруі мүмкін. Сондай-ақ атауды осы жерде өмір сүрген Магда есімді эвеннің атымен байланыстыратын халықтық түсіндірме бар, алайда зерттеушілер бұл нұсқаны сенімділігі төмен деп бағалайды.<ref>{{cite web |url=https://bigenc.ru/c/magadan-cfee90 |title=Магадан |website=Большая российская энциклопедия |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала атауы алғашқы қонысқа жақын ағып жатқан Магаданка өзенінің атауынан алынған. == Тарихы == === Қала құрылғанға дейін === Қазіргі Магадан маңын ежелден эвендер, коряктар және Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы басқа байырғы халықтар мекендеген. Олардың шаруашылығы бұғы өсіруге, теңіз және құрлық аңдарын аулауға, балықшылыққа негізделді. XVII ғасырда Ресей мемлекетінің саяхатшылары мен казактары Охот теңізінің жағалауын зерттей бастады. XVIII—XIX ғасырларда Тауй шығанағы маңында шағын балықшылық қоныстар, сауда орындары және байырғы халықтардың тұрақтары болды. Алайда қазіргі Магаданның орнында тұрақты ірі елді мекен болған жоқ. XX ғасырдың басында геологтар Колыма алабында алтын және басқа пайдалы қазбалардың мол қорлары болуы мүмкін екенін анықтады. 1928 жылы Юрий Билибин басқарған Бірінші Колыма геологиялық экспедициясы өңірдің алтын өндіру әлеуетін растады. === Қаланың негізі қалануы === 1929 жылғы 23 маусымда Нагаев шығанағының жағасында Шығыс Эвен мәдени базасы құрылды. Бұл күн Магаданның ресми негізі қаланған күні болып есептеледі.<ref name="passport"/> Мәдени базаның міндеттері: * байырғы халықтарға білім беру; * медициналық және ветеринариялық көмек көрсету; * ауыл шаруашылығы мен бұғы шаруашылығын дамыту; * кеңестік әкімшілік жүйесін қалыптастыру; * өңірді геологиялық зерттеуге жәрдемдесу болды. Қоныс теңіз арқылы жеткізілетін жүктерді қабылдауға қолайлы Нагаев шығанағына жақын орналасты. Порттың дамуына байланысты тұрғын үйлер, қоймалар, жолдар және өндірістік нысандар салына бастады. === Дальстрой және Севвостлаг кезеңі === 1931 жылы Магадан жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1932 жылы Солтүстік-Шығыстағы құрылыс бас басқармасы — '''Дальстрой''' құрылып, оның әкімшілік орталығы Магаданға орналастырылды. Дальстрой Колымадағы алтын және басқа пайдалы қазбаларды өндіруді, жолдар, порттар, электр станциялары мен елді мекендер салуды басқарды. Оның құрамында Солтүстік-Шығыс еңбекпен түзеу лагерьлері басқармасы — '''Севвостлаг''' жұмыс істеді. 1930—1950-жылдары Магадан мен Колыма инфрақұрылымын салуда және кен орындарын игеруде тұтқындардың мәжбүрлі еңбегі кеңінен пайдаланылды. Нагаев шығанағындағы порт Колыма лагерьлеріне жөнелтілген тұтқындар өтетін негізгі көлік пункттерінің біріне айналды. Бұл кезеңде: * Магадан теңіз порты; * Колыма тасжолы; * тұрғын және әкімшілік ғимараттар; * электр станциялары; * тау-кен және жөндеу кәсіпорындары салынды. 1939 жылғы 14 шілдеде Магаданға қала мәртебесі берілді.<ref name="passport"/> Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Колыма кәсіпорындары Кеңес Одағының алтын қорын толықтыруда маңызды рөл атқарды. Магаданда әскери және өндірістік жүктерді қабылдау, жөндеу және өңірге тарату жұмыстары жүргізілді. === Соғыстан кейінгі кезең === 1953 жылы Магадан облысы құрылып, Магадан оның әкімшілік орталығына айналды. Сол жылы Дальстрой жүйесін қайта ұйымдастыру басталды. 1950-жылдардың екінші жартысында лагерьлердің көпшілігі жабылып, қала біртіндеп азаматтық әкімшілік және өндірістік орталық ретінде дами бастады. 1950—1980-жылдары: * жаңа тұрғын аудандар салынды; * теңіз порты кеңейтілді; * Магадан жылу электр орталығы іске қосылды; * механикалық зауыттар мен азық-түлік кәсіпорындары дамыды; * жоғары және кәсіптік оқу орындары ашылды; * ғылыми институттар, театрлар, мұражайлар мен кітапханалар құрылды. 1960 жылы Магадан мемлекеттік педагогикалық институты ашылды. Кейін ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінің негізіне айналды. Қала Магадан облысы мен Чукоткадағы кен орындарын материалдық-техникалық жабдықтаудың негізгі орталығы болды. Магадан порты арқылы техника, құрылыс материалдары, азық-түлік пен отын жеткізіліп, өңірде өндірілген өнімдер жөнелтілді. === Қазіргі кезең === 1990-жылдары мемлекеттік тау-кен жүйесінің қайта құрылуы мен солтүстік аудандардан халықтың көшуіне байланысты Магадан халқы едәуір азайды. Бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар қысқарды немесе жұмысын тоқтатты. XXI ғасырда қала экономикасында мемлекеттік басқару, көлік, энергетика, құрылыс, сауда, қызмет көрсету және тау-кен кәсіпорындарына сервистік қызмет көрсету салаларының маңызы артты. Қалада тұрғын үйлер мен жолдар жөнделіп, жағалау аумақтары абаттандырылды, жаңа білім беру және спорт нысандары салынды. 2023 жылы «Президентский» өңірлік спорт кешені ашылды. == Географиясы == === Географиялық орны === Магадан Охот теңізінің солтүстік жағалауында, Старицкий түбегін материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланың батыс жағында Нагаев шығанағы, шығысында Гертнер шығанағы жатыр.<ref name="visit"/> Нагаев шығанағы табиғи жағынан кемелердің тұрағына қолайлы және қаланың теңіз порты осында орналасқан. Гертнер шығанағының жағалауы тұрғындардың демалысы, балық аулау және шағын кемелер үшін пайдаланылады. Қаланың аумағы таулы және төбелі. Оны Марчекан, Крутая, Солнечная және басқа шоқылар қоршайды. Қала орталығының едәуір бөлігі Магаданка өзенінің аңғары мен теңіз шығанақтары арасындағы жазықтау аумақта салынған. Магаданнан: * [[Мәскеу]]ге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 5900 км; * автомобиль жолымен [[Якутск]]іге дейін шамамен 2000 км; * [[Хабаровск]]іге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 1600 км; * [[Анадырь]]ға дейін шамамен 1500 км. Қала көпжылдық тоң таралған және сейсмикалық белсенділігі жоғары аймақта орналасқан. Ғимараттар салу кезінде тоңды топырақтың жағдайы, қар жүктемесі, қатты жел және жер сілкінісі қаупі ескеріледі. === Су нысандары === Қала аумағы мен маңында: * Магаданка; * Каменушка; * Дукча; * Правая Дукча өзендері ағады. Негізгі теңіз су нысандары — Нагаев және Гертнер шығанақтары. Қала шегіндегі жағалау сызығына Весёлая шығанағы және бірнеше шағын мүйістер мен аралдар кіреді. Қалалық округтің жағалауында Три брата, Вдовушка және Кекурный сияқты шағын аралдар мен жартасты түзілімдер бар.<ref name="passport"/> === Климаты === Магаданның климаты — субарктикалық, теңіздік және муссондық белгілері бар. Охот теңізінің әсерінен қыс ішкі Колыма аудандарына қарағанда жұмсағырақ, ал жаз салқын болады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен −15,6 °C, шілде мен тамыздың орташа температурасы +12,6 °C шамасында.<ref>{{cite web |url=https://www.pogodaiklimat.ru/climate/25913.htm |title=Климат Магадана |website=Погода и климат |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала климатына: * ұзақ әрі қарлы қыс; * қысқа және салқын жаз; * күшті жел; * жиі тұман; * көктем мен жаздың кеш басталуы; * ауа райының жылдам өзгеруі тән. Теңіздегі мұз жамылғысы әдетте желтоқсаннан мамырға немесе маусымға дейін сақталады. Қар қала маңындағы шоқыларда мамырдың соңына дейін жатуы мүмкін. === Уақыт белдеуі === Магадан [[UTC+11:00]] уақыт белдеуінде орналасқан. Мәскеу уақытымен айырмасы сегіз сағатты құрайды. == Әкімшілік мәртебесі және басқару жүйесі == Магадан — Магадан облысының әкімшілік орталығы және облыстық маңызы бар қала. Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде Магадан, Сокол және Уптар елді мекендері '''«Магадан қаласы» қалалық округін''' құрайды. Қалалық округтің аумағы — 1266,65 км².<ref name="passport"/> {| class="wikitable" ! Елді мекен ! Мәртебесі ! Халқы, 2025 ! Магаданнан қашықтығы |- | '''Магадан''' | қала | 90 421 | — |- | '''Сокол''' | қала типтес кент | 4098 | 50 км |- | '''Уптар''' | қала типтес кент | 1674 | 42 км |} Жергілікті өкілді орган — Магадан қалалық думасы. Атқарушы билікті Магадан қаласының мэрі басқарады. Магадан қаласының мэрі — '''Лариса Олеговна Поликанова'''.<ref>{{cite web |url=https://magadangorod.ru/city_hall/mayor/biography/ |title=Мэр города Магадана: Лариса Олеговна Поликанова |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Халқы == 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласында 90 421 адам тұрған.<ref name="passport"/> Қалада Магадан облысы халқының басым бөлігі шоғырланған. Халық саны 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өндірістік кәсіпорындардың қайта құрылуы, жұмыс орындарының қысқаруы және тұрғындардың Ресейдің орталық және оңтүстік аймақтарына көшуі салдарынан халық саны төмендеді. Қала халқының басым бөлігін орыстар құрайды. Сонымен қатар украиндар, эвендер, коряктар, татарлар, белорустар, якуттар және басқа халықтардың өкілдері тұрады. Эвендер мен өзге де Солтүстіктің байырғы халықтарының мәдениетін сақтау бағытында қоғамдық ұйымдар, фольклорлық ұжымдар, мұражайлар және білім беру мекемелері жұмыс істейді. == Экономикасы == Магадан экономикасында мемлекеттік басқару, көлік пен логистика, энергетика, құрылыс, сауда, байланыс, білім беру, денсаулық сақтау және тау-кен кәсіпорындарына қызмет көрсету салалары жетекші орын алады. Алтын, күміс және басқа пайдалы қазбалардың негізгі кен орындары қаладан тыс орналасқанымен, кен өндіруші компаниялардың басқармалары, жобалау, жөндеу, көлік және жабдықтау ұйымдарының көпшілігі Магаданда шоғырланған. === Өнеркәсіптік кәсіпорындары === {| class="wikitable sortable" ! Кәсіпорын ! Негізгі қызметі ! Сипаттамасы |- | '''Магадан механикалық зауыты''' | Тау-кен және байыту жабдықтарын шығару | Шашыранды алтын және платина кендерін жууға, байытуға арналған жабдықтар, сорғылар, құбырлар мен қосалқы бөлшектер өндіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmzco.ru/ |title=Магаданский механический завод |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан теңіз сауда порты''' | Теңіз жүктерін қабылдау және өңдеу | Колыма өңіріне азық-түлік, отын, техника, құрылыс материалдары мен контейнерлер жеткізілетін негізгі теңіз қақпасы. |- | '''«Магаданэнерго»''' | Электр және жылу энергиясын өндіру және тарату | Магадан облысының орталық энергетикалық торабына қызмет көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/ |title=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан жылу электр орталығы''' | Электр және жылу энергиясын өндіру | Қаланы орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ететін негізгі ірі көз. Электр қуаты — 96 МВт, жылу қуаты — 495 Гкал/сағ.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/company/structure/tets/ |title=Магаданская ТЭЦ |website=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Балық өңдеу кәсіпорындары''' | Балық пен теңіз өнімдерін өңдеу | Охот теңізінен ауланатын албырт, майшабақ, камбала, теңіз шаяны және басқа су биоресурстарын өңдейді. |- | '''Нан және кондитерлік кәсіпорындар''' | Нан-тоқаш және кондитерлік өнімдер | Қала мен жақын орналасқан елді мекендердің ішкі нарығына өнім жеткізеді. |- | '''Сүт өнімдерін өндіруші кәсіпорындар''' | Сүт, айран, қаймақ және басқа өнімдер | Жергілікті азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің бір бөлігі. |} Магаданда құрылыс материалдарын, металл бұйымдарын, жиһаз, тағам өнімдері мен шағын кемелерге арналған жабдықтар өндіретін кәсіпорындар да жұмыс істейді. === Теңіз порты === Магадан теңіз сауда порты Нагаев шығанағында орналасқан. Порттың қалыптасуы 1930-жылдары басталды. Ол Магадан облысы үшін негізгі жүк қабылдау орталығы болып табылады. Порт арқылы: * контейнерлік жүктер; * көмір мен мұнай өнімдері; * құрылыс материалдары; * автокөлік пен арнайы техника; * азық-түлік; * өнеркәсіптік жабдық тасымалданады. Навигация жыл бойы жалғасады, қыс мезгілінде кемелерге мұзжарғыш көмек көрсетілуі мүмкін. === Сауда және қызмет көрсету === Қалада Магадан облысының көтерме және бөлшек сауда ұйымдарының, банктерінің, сақтандыру және байланыс компанияларының басым бөлігі орналасқан. Тау-кен саласына геологиялық барлау, бұрғылау, зертханалық талдау, көлік, техника жөндеу және еңбек қауіпсіздігі қызметтерін көрсететін кәсіпорындар жұмыс істейді. Туризмнің негізгі бағыттары: * тарихи және мемориалдық туризм; * Охот теңізіндегі балық аулау; * экологиялық туризм; * тау шаңғысы; * Колыма тасжолы бойындағы экспедициялық бағыттар; * байырғы халықтардың мәдениетімен танысу. == Көлігі == Магаданның Ресейдің бірыңғай теміржол желісімен байланысы жоқ. Қаланың сыртқы көлік қатынасында әуе, теңіз және автомобиль көлігі шешуші рөл атқарады. === Әуе көлігі === '''В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы''' қаладан шамамен 50 км солтүстіктегі Сокол кентінде орналасқан. Әуежайдан: * Мәскеу; * Хабаровск; * Новосібір; * Владивосток; * Якутск; * Иркутск; * Петропавл-Камчатский бағыттарына рейстер орындалады. Жергілікті авиация Магадан облысының шалғай аудандарын облыс орталығымен байланыстырады.<ref>{{cite web |url=https://airport-magadan.ru/ |title=Магадан халықаралық әуежайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Автомобиль көлігі === Магадан — [[Р-504 «Колыма»]] федералдық автомобиль жолының шығыс шеткі нүктесі. Жол Магаданды: * Палатка; * Сусуман; * Ягодное; * Усть-Нера; * Хандыга; * Якутск қалаларымен және елді мекендерімен байланыстырады. Колыма жолы таулы аймақтар, өзен аңғарлары және көпжылдық тоң арқылы өтеді. Оның кейбір учаскелерінде қысқы ауа райы көлік қозғалысын қиындатады. === Қоғамдық көлік === Қалалық қоғамдық көліктің негізгі түрі — автобус. Маршруттар қала орталығын Нагаево, Марчекан, Солнечный, Пионерный, Снежный, Дукча аудандарымен, сондай-ақ Сокол және Уптар кенттерімен байланыстырады. Қалалық және қала маңындағы маршруттарға муниципалдық және жеке тасымалдаушылар қызмет көрсетеді. === Теміржол жобалары === Магаданда теміржол жоқ. Әртүрлі кезеңдерде Якутия мен Магадан облысын теміржол арқылы байланыстыру жобалары ұсынылғанымен, олар іске асырылған жоқ. == Білім беру және ғылым == Магадан — облыстың негізгі білім беру және ғылыми орталығы. Мұнда мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, гимназиялар, лицейлер, колледждер, университет және Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары орналасқан. === Жалпы білім беретін мектептері === 2024/2025 оқу жылының басында Магадан қалалық білім беру жүйесінде 20 жалпы білім беру ұйымы жұмыс істеді: * 4 гимназия; * 3 лицей; * пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептер; * 2 бастауыш мектеп-балабақша; * орыс мәдениеттану мектебі; * ауысымды мектеп; * жалпы орта білім беретін мектептер. Қала мектептерінде 11 мыңнан астам оқушы білім алды.<ref name="education">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/urban_economy/education/ |title=Образование Магадана |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Негізгі білім беру ұйымдары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Түрі мен бағыты |- | '''Н. К. Крупская атындағы № 1 лицей''' | Жалпы және бейіндік орта білім беретін лицей. |- | '''№ 13 гимназия''' | Гуманитарлық, жаратылыстану және технологиялық бағыттар бойынша білім береді. |- | '''А. К. Болдырев атындағы № 14 лицей''' | Медициналық, заңгерлік, құтқару қызметі және басқа бейіндік сыныптар жұмыс істейді. |- | '''№ 15 математика тереңдетілген мектебі''' | Математика, информатика және технологиялық бағыт. |- | '''Ағылшын гимназиясы''' | Ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді тереңдетіп оқытады. |- | '''№ 24 гимназия''' | Жалпы және тереңдетілген білім беру бағдарламалары. |- | '''Экологиялық-биологиялық лицей''' | Биология, экология және жаратылыстану ғылымдарына бағытталған. |- | '''№ 30 гимназия''' | Жалпы орта және бейіндік білім беру бағдарламалары. |- | '''№ 2 орыс мәдениеттану мектебі''' | Жалпы білім мен орыс мәдениеті тарихын ұштастырады. |- | '''№ 4 пәндерді тереңдетіп оқытатын мектеп''' | Жекелеген пәндер бойынша кеңейтілген оқу бағдарламалары. |} Сокол және Уптар кенттерінде тиісінше № 20 және № 23 орта мектептер жұмыс істейді.<ref name="education"/> Қалада Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, Балалар экологиялық орталығы, «IT-куб» цифрлық білім беру орталығы, музыка, өнер және спорт мектептері бар. === Кәсіптік білім беру ұйымдары === Магадандағы негізгі орта кәсіптік оқу орындары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Негізгі даярлау бағыттары |- | '''Магадан политехникалық техникумы''' | Тау-кен ісі, геология, көлік, энергетика, ақпараттық технологиялар және техникалық мамандықтар. |- | '''Магадан сервис және технологиялар колледжі''' | Қоғамдық тамақтану, қонақүй ісі, логистика, дизайн, сауда және ақпараттық қауіпсіздік. |- | '''Магадан өнеркәсіптік техникумы''' | Өнеркәсіптік жабдық, электр техникасы, дәнекерлеу және жұмысшы мамандықтары. |- | '''Тамақ индустриясы және қызмет көрсету лицейі''' | Аспаздық, кондитерлік өндіріс және қызмет көрсету саласы. |- | '''Магадан құрылыс-техникалық колледжі''' | Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және инженерлік жүйелер. |- | '''Магадан медицина колледжі''' | Емдеу ісі, мейіргер ісі, зертханалық диагностика және фармация. |- | '''Магадан өнер колледжі''' | Музыка, бейнелеу өнері, мәдени-ағарту және орындаушылық өнер. |} === Жоғары білім === '''Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті''' — Магадан облысындағы негізгі жоғары оқу орны. Оның тарихы 1960 жылы құрылған Магадан мемлекеттік педагогикалық институтынан басталады. 1998 жылы педагогикалық институт пен Хабаровск политехникалық институтының Магадан филиалы негізінде Солтүстік халықаралық университеті құрылды. 2007 жылы оқу орны Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті болып өзгертілді. Университет құрылымында: * Цифрлық технологиялар, экономика және құқық институты; * Педагогика институты; * Политехникалық институт; * қосымша кәсіптік білім беру бөлімшелері жұмыс істейді. Университет педагогика, тау-кен ісі, геология, құрылыс, экономика, құқық, ақпараттық технологиялар, көлік және жаратылыстану ғылымдары бойынша мамандар даярлайды.<ref>{{cite web |url=https://www.svgu.ru/ |title=Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Ғылыми мекемелері === Магаданда Ресей ғылым академиясының Қиыр Шығыс бөлімшесіне қарасты Солтүстік-Шығыс ғылыми орталығы орналасқан. Негізгі ғылыми ұйымдар: * '''Н. А. Шило атындағы Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институты''' — геология, геохимия, пайдалы қазбалар, археология және этнография; * '''Солтүстіктің биологиялық мәселелері институты''' — Арктика және Субарктика экожүйелері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі; * '''«Арктика» ғылыми-зерттеу орталығы''' — Арктика табиғаты, адам физиологиясы және солтүстік жағдайында өмір сүру мәселелері; * '''МагаданНИРО''' — Охот теңізінің балық және теңіз биоресурстары; * '''Магадан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты'''; * '''Солтүстік-Шығыс тоң зерттеу станциясы'''; * Ресей ғылым академиясының Геофизикалық қызметінің Магадан филиалы. Ғылыми институттар Магадан облысы, Чукотка және Охот теңізінің солтүстік бөлігін зерттеуге қатысады. == Мәдениеті == Магадан — Солтүстік-Шығыс Ресейдің ірі мәдени орталығы. Қалада театрлар, мұражайлар, филармония, кітапханалар, мәдениет орталықтары және шығармашылық бірлестіктер жұмыс істейді. === Мұражайлары === {| class="wikitable sortable" ! Мұражай ! Сипаттамасы |- | '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы''' | Өңірдің табиғаты, археологиясы, этнографиясы, Дальстрой мен Севвостлаг тарихы және қазіргі Магадан облысы туралы коллекциялар сақтайды. Мұражай 1934 жылы құрылған.<ref>{{cite web |url=https://magadanmuseum.ru/ |title=Магадан облыстық өлкетану мұражайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институтының табиғат тарихы мұражайы''' | Геология, минералогия, палеонтология және Солтүстік-Шығыс табиғатына арналған ғылыми коллекциялар. |- | '''Вадим Козиннің мемориалдық пәтер-мұражайы''' | Әнші және композитор Вадим Козиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. |- | '''Магадан геологиялық мұражайы''' | Колыма мен Чукотканың минералдары, кендері және тау-кен өндірісінің тарихын таныстырады. |- | '''Магадан облыстық кітапханасының өлкетану көрмелері''' | Қала мен облыстың тарихына қатысты кітаптар, баспасөз материалдары, карталар мен фотосуреттер. |} === Театрлары === '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры''' — қаланың негізгі кәсіби театры. Оның репертуарына драмалық спектакльдер, музыкалық қойылымдар, концерттер және балаларға арналған бағдарламалар кіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmdt.ru/ |title=Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Театрдың қалыптасуы 1930-жылдардағы Дальстрой театр ұжымдарымен байланысты. Оның сахнасында әр кезеңде кәсіби актерлермен бірге Колыма лагерьлерінде жазасын өтеген өнер қайраткерлері де жұмыс істеген. '''Магадан облыстық қуыршақ театры''' 1979 жылғы 22 қыркүйекте ашылды. Ол балалар мен отбасылық көрермендерге арналған ертегілер, қуыршақ және драмалық қойылымдар көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://theatrekukol.ru/history.html |title=Магадан облыстық қуыршақ театрының тарихы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Филармония және шығармашылық ұжымдар === '''Магадан облыстық филармониясы''' концерттер, музыкалық фестивальдер және гастрольдік бағдарламалар ұйымдастырады.<ref>{{cite web |url=https://mag-philharmonia.ru/ |title=Магадан облыстық филармониясы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Филармония жанында: * Магадан губернаторлық орыс оркестрі; * Солтүстік халықтарының «Энэр» ән және би ансамблі; * вокалдық және аспаптық орындаушылар жұмыс істейді. «Энэр» ансамблі эвен, коряк, чукча және Солтүстік-Шығыстың басқа халықтарының әндері мен билерін сахнада таныстырады. === Кітапханалары === '''А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы''' — облыстың негізгі кітапханалық, ақпараттық және өлкетану орталығы.<ref>{{cite web |url=https://mounb.ru/ |title=А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қалада: * орталық қалалық кітапхана; * балалар кітапханалары; * жастар кітапханасы; * зағип және нашар көретін адамдарға арналған облыстық кітапхана; * университет пен ғылыми институттардың кітапханалары жұмыс істейді. === Мәдени шаралары === Магаданда: * «Территория» және басқа театр фестивальдері; * «Колымские звёздочки» балалар шығармашылығы байқауы; * Солтүстік халықтарының мәдениет күндері; * кітап және өлкетану жәрмеңкелері; * Қала күні; * «Белые ночи» мәдени және спорттық шаралары өткізіледі. == Бұқаралық ақпарат құралдары == Магадан — облыстың негізгі ақпараттық орталығы. Қалада мемлекеттік және жеке телерадиокомпаниялар, газеттер, интернет-басылымдар мен ақпарат агенттіктері жұмыс істейді. === Газеттері және интернет-басылымдары === {| class="wikitable sortable" ! Басылым ! Сипаттамасы ! Ресми сайты |- | '''«[[Магаданская правда]]»''' | Магадан облысының қоғамдық-саяси газеті. Өңірлік саясат, экономика, әлеуметтік және мәдени өмір туралы материалдар жариялайды. | [https://magadanpravda.ru/ magadanpravda.ru] |- | '''«Вечерний Магадан»''' | Қалалық қоғамдық-саяси апталық газет; муниципалдық жаңалықтар мен ресми хабарламаларды жариялайды. | [https://magadangorod.ru/ magadangorod.ru] |- | '''«Колымский тракт»''' | Магадан және облыс жаңалықтарына арналған өңірлік басылым. | — |- | '''MagadanMedia''' | Жаңалықтар, сұхбаттар және сараптамалық материалдар жариялайтын ақпарат агенттігі. | [https://magadanmedia.ru/ magadanmedia.ru] |- | '''«Весьма»''' | Магадан облысының тәуелсіз интернет-басылымы. | [https://vesma.today/ vesma.today] |- | '''«Говорит Магадан»''' | Қалалық және өңірлік жаңалықтар ресурсы. | [https://govoritmagadan.ru/ govoritmagadan.ru] |- | '''«Колыма.ру»''' | Магадан мен Колыма тарихы, жаңалықтары және анықтамалық материалдары бар портал. | [https://www.kolyma.ru/ kolyma.ru] |} === Теледидары === Қалада Ресейдің бірінші және екінші цифрлық эфирлік мультиплекстерінің телеарналары таратылады. Негізгі жергілікті телерадиоұйымдар: * '''«Магадан» мемлекеттік телерадиокомпаниясы''' — Бүкілресейлік мемлекеттік телерадио компаниясының Магадан облысындағы филиалы. «Россия 1» және «Россия 24» арналарында жергілікті жаңалықтар таратады, сондай-ақ «Радио России» мен «Маяк» эфирлеріне өңірлік бағдарламалар дайындайды.<ref>{{cite web |url=https://vesti-magadan.ru/about |title=ГТРК «Магадан» |website=Вести-Магадан |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Колыма-Плюс»''' — облыстық телерадиокомпания. Жаңалықтар, қоғамдық-саяси, мәдени және танымдық бағдарламалар шығарады. Оның бағдарламалары ОТР арнасындағы өңірлік терезелерде және кабельдік желілерде таратылады.<ref>{{cite web |url=https://kolymaplus.ru/ |title=ТВ-Колыма-Плюс |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Карибу»''' — жергілікті телебағдарламалар мен жаңалықтар тарататын жеке медиакомпания. Қалада кабельдік және интерактивті теледидар қызметтерін бірнеше байланыс операторы көрсетеді. === Радиостанциялары === Магаданда федералдық желілік және жергілікті FM радиостанциялар хабар таратады. Жиілік пен желілік серіктес хабар тарату лицензиясына байланысты өзгеруі мүмкін. {| class="wikitable sortable" ! Жиілік, МГц ! Радиостанция ! Бағыты |- | 88,5 | '''«Европа Плюс»''' | Қазіргі танымал музыка |- | 103,0 | '''«Авторадио»''' | Музыка, автомобиль және жол ақпараты |- | 103,5 | '''«Радио России — Магадан»''' | Федералдық және өңірлік ақпараттық, қоғамдық және мәдени бағдарламалар |- | 104,2 | '''«Карибу-Арт»''' | Магаданның жергілікті музыкалық және ойын-сауық радиостанциясы |- | 105,0 | '''«Маяк»''' | Ақпараттық, қоғамдық және әңгіме бағдарламалары |- | 105,5 | '''«Дорожное радио»''' | Музыка және жол ақпараты |- | 106,5 | '''«Радио Искатель»''' | Рок музыкасы, саяхат, география және танымдық бағдарламалар |- | 107,1 | '''«Русское радио»''' | Орыс тіліндегі эстрадалық музыка |- | 107,5 | '''«Радио Колыма»''' | Жергілікті жаңалықтар, музыка, сұхбаттар және авторлық бағдарламалар |} '''«Карибу-Арт»''' және '''«Радио Колыма»''' — өз бағдарламаларын Магаданда әзірлейтін негізгі дербес жергілікті радиостанциялар.<ref>{{cite web |url=https://online-red.com/radio/city/magadan.html |title=Радиостанции Магадана |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Спорты == Магаданда шайбалы хоккей, шаңғы жарысы, тау шаңғысы, сноуборд, футбол, жүзу, бокс, күрес, волейбол, баскетбол және жеңіл атлетика дамыған. === Негізгі спорт нысандары === {| class="wikitable sortable" ! Нысан ! Сипаттамасы |- | '''«Президентский» өңірлік спорт кешені''' | 2023 жылы ашылған көпсалалы кешен. Мұнда мұз айдыны, бес бассейн, әмбебап спорт залы, жаттығу және медициналық бөлмелер орналасқан.<ref>{{cite web |url=https://presidential.49gov.ru/ |title=Региональный спортивный комплекс «Президентский» |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан спорт сарайы''' | Жабық спорт залдары, бассейн және жаттығу бөлмелері бар тарихи спорт кешені. |- | '''«Колымский» дене шынықтыру-спорт кешені''' | Стадион, жеңіл атлетика алаңдары, футбол алаңы және жүзу бассейнін қамтиды. |- | '''«Металлист» спорт кешені''' | Ойын спорттары, жаттығулар және қалалық жарыстар өткізіледі. |- | '''«Юность» спорт кешені''' | Балалар мен жасөспірімдер спорты, гимнастика және ойын спорттарына арналған. |- | '''«Снегорка» тау шаңғысы базасы''' | Тау шаңғысы, сноуборд, тюбинг және қысқы демалыс орталығы. |- | '''«Русская горнолыжная школа — Магадан»''' | Тау шаңғысы мен сноуборд бойынша балалар мен жасөспірімдерді даярлайды. |} Қалада шаңғы марафондары, хоккей турнирлері, бұқаралық жүгіру, жүзу және Солтүстік халықтарының ұлттық спорт түрлері бойынша жарыстар өткізіледі. == Сәулеті және көрікті жерлері == Магаданның тарихи орталығының негізгі бөлігі 1930—1950-жылдары салынған. Қала сәулетінде кеңестік неоклассицизм, конструктивизм, кейінгі кеңестік тұрғын үй құрылысы және заманауи ғимараттар қатар кездеседі. Негізгі көрікті жерлері: * '''«Қасірет маскасы»''' ({{lang-ru|Маска скорби}}) — саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал. Мүсінші — [[Эрнст Неизвестный]], сәулетші — Камиль Козаев; * '''Нагаев шығанағы''' және теңіз порты; * '''«Мамонт» мүсіні''' — металл сынықтары мен механизм бөлшектерінен жасалған жағалау нысаны; * '''Қасиетті Үштік кафедралды соборы'''; * '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театрының ғимараты'''; * '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы'''; * '''Владимир Высоцкий ескерткіші'''; * '''Юрий Билибин ескерткіші'''; * '''Колыма жолының алғашқы шақырымына арналған белгі'''; * '''Магадан қаласының негізін қалаушыларға арналған ескерткіш'''; * '''Маяк және Нюкля жағалауы'''; * Крутая шоқысындағы бақылау алаңы; * Гертнер шығанағының жағалауы; * Три брата жартастары. «Қасірет маскасы» мемориалы Крутая шоқысында орналасқан. Ол Дальстрой және Колыма лагерьлерінде қаза болған және қуғын-сүргінге ұшыраған адамдарды еске алуға арналған. == Діні == Магадан — Орыс православ шіркеуінің Магадан және Синегорье епархиясының орталығы. Қаланың негізгі православ ғибадатханалары: * Қасиетті Үштік кафедралды соборы; * Киелі Рухтың түсуі шіркеуі; * Әулие Николай шіркеуі. Сонымен қатар қалада протестанттық қауымдар, мұсылман және басқа діни бірлестіктер жұмыс істейді. == Қалаға байланысты тұлғалар == Магаданда туған немесе қала өмірімен байланысты белгілі тұлғалар: * [[Павел Виноградов]] — ғарышкер, Ресей Батыры; * [[Елена Вяльбе]] — шаңғышы, Олимпиада чемпионы; * [[Александр Лебзяк]] — боксшы, Олимпиада чемпионы, Магаданда спорттық жолын бастаған; * [[Вадим Козин]] — әнші және композитор, өмірінің көп бөлігін Магаданда өткізген; * [[Юрий Билибин]] — геолог, Колымадағы алтын кен орындарын зерттеуші; * [[Варлам Шаламов]] — жазушы, Колыма лагерлерінде қамауда болған; * [[Евгения Гинзбург]] — жазушы және саяси қуғын-сүргін құрбаны; * [[Эрнст Неизвестный]] — «Қасірет маскасы» мемориалының авторы. == Сондай-ақ қараңыз == * [[Магадан облысы]] * [[Колыма]] * [[Охот теңізі]] * [[Нагаев шығанағы]] * [[Дальстрой]] * [[Севвостлаг]] * [[Р-504 «Колыма»]] * [[Магадан теңіз порты]] * [[Магадан әуежайы]] * [[Қасірет маскасы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://magadangorod.ru/ Магадан қаласы мэриясының ресми сайты] {{ref-ru}} * [https://49gov.ru/ Магадан облысы үкіметінің ресми порталы] {{ref-ru}} * [https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ Магадан облысының туристік порталы: Магадан қаласы] {{ref-ru}} * [https://airport-magadan.ru/ В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы] {{ref-ru}} * [https://www.magadanenergo.ru/ «Магаданэнерго»] {{ref-ru}} * [https://mmzco.ru/ Магадан механикалық зауыты] {{ref-ru}} * [https://www.svgu.ru/ Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmuseum.ru/ Магадан облыстық өлкетану мұражайы] {{ref-ru}} * [https://mmdt.ru/ Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры] {{ref-ru}} * [https://theatrekukol.ru/ Магадан облыстық қуыршақ театры] {{ref-ru}} * [https://mag-philharmonia.ru/ Магадан облыстық филармониясы] {{ref-ru}} * [https://mounb.ru/ А. С. Пушкин атындағы облыстық ғылыми кітапхана] {{ref-ru}} * [https://vesti-magadan.ru/ ГТРК «Магадан»] {{ref-ru}} * [https://kolymaplus.ru/ «ТВ-Колыма-Плюс»] {{ref-ru}} * [https://magadanpravda.ru/ «Магаданская правда» газеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmedia.ru/ MagadanMedia ақпарат агенттігі] {{ref-ru}} * [https://www.kolyma.ru/ «Колыма.ру» порталы] {{ref-ru}} [[Санат:Магадан]] [[Санат:Магадан облысының қалалары]] [[Санат:Ресей субъектілерінің әкімшілік орталықтары]] [[Санат:Охот теңізі жағалауындағы елді мекендер]] [[Санат:Ресейдің портты қалалары]] [[Санат:1929 жылы құрылған елді мекендер]] [[Санат:Еңбек айбыны қалалары]] l9qzuc6flt1qmfed9zv0yqxng82y16t 3633887 3633880 2026-07-23T19:03:14Z Vyacheslav Nasretdinov 1233 3633887 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |lat_dir=N |lat_deg=59 |lat_min=34 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=150 |lon_min=48 |lon_sec=00 |елдің картасы = Ресей |аймағы = Магадан облысы |аудан түрі = Қалалық округ |ауданы = «Магадан қаласы» қалалық округі |ішкі бөлінісі = Магадан қаласы, Сокол және Уптар кенттері |басшының түрi = Мэр |басшысы = Лариса Поликанова |құрылған уақыты = [[23 маусым]] [[1929 жыл]] |қала статусы = [[14 шілде]] [[1939 жыл]] |жер аумағы = 295 |агломерация аумағы = 1266,65 |орталығының биiктігі = 70 |климаты = субарктикалық, теңіздік белгілері бар |тұрғыны = 90421 |санақ жылы = 2025 |этнохороним = магадандық |уақыт белдеуі = +11 |телефон коды = 4132 |пошта индекстері = 685000—685031 |автомобиль коды = 49 |ортаққордағы санаты = Magadan |сайты = https://magadangorod.ru/ |сайт тілі = ru }} '''Магадан''' ({{lang-ru|Магадан}}) — [[Ресей]]дің қиыр солтүстік-шығысындағы портты қала, [[Магадан облысы]]ның әкімшілік орталығы және «Магадан қаласы» қалалық округінің орталығы. [[Охот теңізі]]нің [[Тауй шығанағы]] жағалауында, [[Старицкий түбегі]]н материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланы батыстан [[Нагаев шығанағы]], шығыстан Гертнер шығанағы қоршайды.<ref name="visit">{{cite web |url=https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ |title=Город Магадан |website=Магадан облысының туристік порталы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Магадан — Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы ірі әкімшілік, көлік, өнеркәсіптік, ғылыми, білім беру және мәдени орталық. Қала арқылы Колыма өңірінің теңіз және автомобиль көлік ағындарының негізгі бөлігі өтеді. Мұнда теңіз сауда порты, жылу электр орталығы, тау-кен өндірісіне арналған жабдық шығаратын кәсіпорындар, Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті, Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары, облыстық театрлар мен мұражайлар орналасқан. 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласының өзінде 90 421 адам тұрған. Магаданмен бірге Сокол және Уптар кенттерін қамтитын бүкіл қалалық округтің халқы 96 193 адамды құрады.<ref name="passport">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/common/upload/1/editor/file/pasport_magadan.pdf |title=Муниципальное образование «Город Магадан»: паспорт территории |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> 2021 жылы Магаданға Ресей Федерациясының «Еңбек айбыны қаласы» ({{lang-ru|Город трудовой доблести}}) құрметті атағы берілді. == Атауы == «Магадан» атауының шығу тегі туралы бірнеше болжам бар. Кең тараған нұсқалардың бірі бойынша, топоним эвен тіліндегі немесе Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы байырғы халықтардың тілдерінде кездесетін '''монгодан''' сөзімен байланысты. Ол «теңіз шөгінділері», «жағалауға жиналған қалдықтар» деп түсіндіріледі. Екінші нұсқа атауды «қураған ағаш» мағынасындағы '''монгот''' сөзімен байланыстырады; бұл жағдайда ''монгодан'' «қураған ағаштар жиналған жер» дегенді білдіруі мүмкін. Сондай-ақ атауды осы жерде өмір сүрген Магда есімді эвеннің атымен байланыстыратын халықтық түсіндірме бар, алайда зерттеушілер бұл нұсқаны сенімділігі төмен деп бағалайды.<ref>{{cite web |url=https://bigenc.ru/c/magadan-cfee90 |title=Магадан |website=Большая российская энциклопедия |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала атауы алғашқы қонысқа жақын ағып жатқан Магаданка өзенінің атауынан алынған. == Тарихы == === Қала құрылғанға дейін === Қазіргі Магадан маңын ежелден эвендер, коряктар және Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы басқа байырғы халықтар мекендеген. Олардың шаруашылығы бұғы өсіруге, теңіз және құрлық аңдарын аулауға, балықшылыққа негізделді. XVII ғасырда Ресей мемлекетінің саяхатшылары мен казактары Охот теңізінің жағалауын зерттей бастады. XVIII—XIX ғасырларда Тауй шығанағы маңында шағын балықшылық қоныстар, сауда орындары және байырғы халықтардың тұрақтары болды. Алайда қазіргі Магаданның орнында тұрақты ірі елді мекен болған жоқ. XX ғасырдың басында геологтар Колыма алабында алтын және басқа пайдалы қазбалардың мол қорлары болуы мүмкін екенін анықтады. 1928 жылы Юрий Билибин басқарған Бірінші Колыма геологиялық экспедициясы өңірдің алтын өндіру әлеуетін растады. === Қаланың негізі қалануы === 1929 жылғы 23 маусымда Нагаев шығанағының жағасында Шығыс Эвен мәдени базасы құрылды. Бұл күн Магаданның ресми негізі қаланған күні болып есептеледі.<ref name="passport"/> Мәдени базаның міндеттері: * байырғы халықтарға білім беру; * медициналық және ветеринариялық көмек көрсету; * ауыл шаруашылығы мен бұғы шаруашылығын дамыту; * кеңестік әкімшілік жүйесін қалыптастыру; * өңірді геологиялық зерттеуге жәрдемдесу болды. Қоныс теңіз арқылы жеткізілетін жүктерді қабылдауға қолайлы Нагаев шығанағына жақын орналасты. Порттың дамуына байланысты тұрғын үйлер, қоймалар, жолдар және өндірістік нысандар салына бастады. === Дальстрой және Севвостлаг кезеңі === 1931 жылы Магадан жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1932 жылы Солтүстік-Шығыстағы құрылыс бас басқармасы — '''Дальстрой''' құрылып, оның әкімшілік орталығы Магаданға орналастырылды. Дальстрой Колымадағы алтын және басқа пайдалы қазбаларды өндіруді, жолдар, порттар, электр станциялары мен елді мекендер салуды басқарды. Оның құрамында Солтүстік-Шығыс еңбекпен түзеу лагерьлері басқармасы — '''Севвостлаг''' жұмыс істеді. 1930—1950-жылдары Магадан мен Колыма инфрақұрылымын салуда және кен орындарын игеруде тұтқындардың мәжбүрлі еңбегі кеңінен пайдаланылды. Нагаев шығанағындағы порт Колыма лагерьлеріне жөнелтілген тұтқындар өтетін негізгі көлік пункттерінің біріне айналды. Бұл кезеңде: * Магадан теңіз порты; * Колыма тасжолы; * тұрғын және әкімшілік ғимараттар; * электр станциялары; * тау-кен және жөндеу кәсіпорындары салынды. 1939 жылғы 14 шілдеде Магаданға қала мәртебесі берілді.<ref name="passport"/> Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Колыма кәсіпорындары Кеңес Одағының алтын қорын толықтыруда маңызды рөл атқарды. Магаданда әскери және өндірістік жүктерді қабылдау, жөндеу және өңірге тарату жұмыстары жүргізілді. === Соғыстан кейінгі кезең === 1953 жылы Магадан облысы құрылып, Магадан оның әкімшілік орталығына айналды. Сол жылы Дальстрой жүйесін қайта ұйымдастыру басталды. 1950-жылдардың екінші жартысында лагерьлердің көпшілігі жабылып, қала біртіндеп азаматтық әкімшілік және өндірістік орталық ретінде дами бастады. 1950—1980-жылдары: * жаңа тұрғын аудандар салынды; * теңіз порты кеңейтілді; * Магадан жылу электр орталығы іске қосылды; * механикалық зауыттар мен азық-түлік кәсіпорындары дамыды; * жоғары және кәсіптік оқу орындары ашылды; * ғылыми институттар, театрлар, мұражайлар мен кітапханалар құрылды. 1960 жылы Магадан мемлекеттік педагогикалық институты ашылды. Кейін ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінің негізіне айналды. Қала Магадан облысы мен Чукоткадағы кен орындарын материалдық-техникалық жабдықтаудың негізгі орталығы болды. Магадан порты арқылы техника, құрылыс материалдары, азық-түлік пен отын жеткізіліп, өңірде өндірілген өнімдер жөнелтілді. === Қазіргі кезең === 1990-жылдары мемлекеттік тау-кен жүйесінің қайта құрылуы мен солтүстік аудандардан халықтың көшуіне байланысты Магадан халқы едәуір азайды. Бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар қысқарды немесе жұмысын тоқтатты. XXI ғасырда қала экономикасында мемлекеттік басқару, көлік, энергетика, құрылыс, сауда, қызмет көрсету және тау-кен кәсіпорындарына сервистік қызмет көрсету салаларының маңызы артты. Қалада тұрғын үйлер мен жолдар жөнделіп, жағалау аумақтары абаттандырылды, жаңа білім беру және спорт нысандары салынды. 2023 жылы «Президентский» өңірлік спорт кешені ашылды. == Географиясы == === Географиялық орны === Магадан Охот теңізінің солтүстік жағалауында, Старицкий түбегін материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланың батыс жағында Нагаев шығанағы, шығысында Гертнер шығанағы жатыр.<ref name="visit"/> Нагаев шығанағы табиғи жағынан кемелердің тұрағына қолайлы және қаланың теңіз порты осында орналасқан. Гертнер шығанағының жағалауы тұрғындардың демалысы, балық аулау және шағын кемелер үшін пайдаланылады. Қаланың аумағы таулы және төбелі. Оны Марчекан, Крутая, Солнечная және басқа шоқылар қоршайды. Қала орталығының едәуір бөлігі Магаданка өзенінің аңғары мен теңіз шығанақтары арасындағы жазықтау аумақта салынған. Магаданнан: * [[Мәскеу]]ге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 5900 км; * автомобиль жолымен [[Якутск]]іге дейін шамамен 2000 км; * [[Хабаровск]]іге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 1600 км; * [[Анадырь]]ға дейін шамамен 1500 км. Қала көпжылдық тоң таралған және сейсмикалық белсенділігі жоғары аймақта орналасқан. Ғимараттар салу кезінде тоңды топырақтың жағдайы, қар жүктемесі, қатты жел және жер сілкінісі қаупі ескеріледі. === Су нысандары === Қала аумағы мен маңында: * Магаданка; * Каменушка; * Дукча; * Правая Дукча өзендері ағады. Негізгі теңіз су нысандары — Нагаев және Гертнер шығанақтары. Қала шегіндегі жағалау сызығына Весёлая шығанағы және бірнеше шағын мүйістер мен аралдар кіреді. Қалалық округтің жағалауында Три брата, Вдовушка және Кекурный сияқты шағын аралдар мен жартасты түзілімдер бар.<ref name="passport"/> === Климаты === Магаданның климаты — субарктикалық, теңіздік және муссондық белгілері бар. Охот теңізінің әсерінен қыс ішкі Колыма аудандарына қарағанда жұмсағырақ, ал жаз салқын болады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен −15,6 °C, шілде мен тамыздың орташа температурасы +12,6 °C шамасында.<ref>{{cite web |url=https://www.pogodaiklimat.ru/climate/25913.htm |title=Климат Магадана |website=Погода и климат |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала климатына: * ұзақ әрі қарлы қыс; * қысқа және салқын жаз; * күшті жел; * жиі тұман; * көктем мен жаздың кеш басталуы; * ауа райының жылдам өзгеруі тән. Теңіздегі мұз жамылғысы әдетте желтоқсаннан мамырға немесе маусымға дейін сақталады. Қар қала маңындағы шоқыларда мамырдың соңына дейін жатуы мүмкін. === Уақыт белдеуі === Магадан [[UTC+11:00]] уақыт белдеуінде орналасқан. Мәскеу уақытымен айырмасы сегіз сағатты құрайды. == Әкімшілік мәртебесі және басқару жүйесі == Магадан — Магадан облысының әкімшілік орталығы және облыстық маңызы бар қала. Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде Магадан, Сокол және Уптар елді мекендері '''«Магадан қаласы» қалалық округін''' құрайды. Қалалық округтің аумағы — 1266,65 км².<ref name="passport"/> {| class="wikitable" ! Елді мекен ! Мәртебесі ! Халқы, 2025 ! Магаданнан қашықтығы |- | '''Магадан''' | қала | 90 421 | — |- | '''Сокол''' | қала типтес кент | 4098 | 50 км |- | '''Уптар''' | қала типтес кент | 1674 | 42 км |} Жергілікті өкілді орган — Магадан қалалық думасы. Атқарушы билікті Магадан қаласының мэрі басқарады. Магадан қаласының мэрі — '''Лариса Олеговна Поликанова'''.<ref>{{cite web |url=https://magadangorod.ru/city_hall/mayor/biography/ |title=Мэр города Магадана: Лариса Олеговна Поликанова |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Халқы == 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласында 90 421 адам тұрған.<ref name="passport"/> Қалада Магадан облысы халқының басым бөлігі шоғырланған. Халық саны 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өндірістік кәсіпорындардың қайта құрылуы, жұмыс орындарының қысқаруы және тұрғындардың Ресейдің орталық және оңтүстік аймақтарына көшуі салдарынан халық саны төмендеді. Қала халқының басым бөлігін орыстар құрайды. Сонымен қатар украиндар, эвендер, коряктар, татарлар, белорустар, якуттар және басқа халықтардың өкілдері тұрады. Эвендер мен өзге де Солтүстіктің байырғы халықтарының мәдениетін сақтау бағытында қоғамдық ұйымдар, фольклорлық ұжымдар, мұражайлар және білім беру мекемелері жұмыс істейді. == Экономикасы == Магадан экономикасында мемлекеттік басқару, көлік пен логистика, энергетика, құрылыс, сауда, байланыс, білім беру, денсаулық сақтау және тау-кен кәсіпорындарына қызмет көрсету салалары жетекші орын алады. Алтын, күміс және басқа пайдалы қазбалардың негізгі кен орындары қаладан тыс орналасқанымен, кен өндіруші компаниялардың басқармалары, жобалау, жөндеу, көлік және жабдықтау ұйымдарының көпшілігі Магаданда шоғырланған. === Өнеркәсіптік кәсіпорындары === {| class="wikitable sortable" ! Кәсіпорын ! Негізгі қызметі ! Сипаттамасы |- | '''Магадан механикалық зауыты''' | Тау-кен және байыту жабдықтарын шығару | Шашыранды алтын және платина кендерін жууға, байытуға арналған жабдықтар, сорғылар, құбырлар мен қосалқы бөлшектер өндіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmzco.ru/ |title=Магаданский механический завод |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан теңіз сауда порты''' | Теңіз жүктерін қабылдау және өңдеу | Колыма өңіріне азық-түлік, отын, техника, құрылыс материалдары мен контейнерлер жеткізілетін негізгі теңіз қақпасы. |- | '''«Магаданэнерго»''' | Электр және жылу энергиясын өндіру және тарату | Магадан облысының орталық энергетикалық торабына қызмет көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/ |title=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан жылу электр орталығы''' | Электр және жылу энергиясын өндіру | Қаланы орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ететін негізгі ірі көз. Электр қуаты — 96 МВт, жылу қуаты — 495 Гкал/сағ.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/company/structure/tets/ |title=Магаданская ТЭЦ |website=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Балық өңдеу кәсіпорындары''' | Балық пен теңіз өнімдерін өңдеу | Охот теңізінен ауланатын албырт, майшабақ, камбала, теңіз шаяны және басқа су биоресурстарын өңдейді. |- | '''Нан және кондитерлік кәсіпорындар''' | Нан-тоқаш және кондитерлік өнімдер | Қала мен жақын орналасқан елді мекендердің ішкі нарығына өнім жеткізеді. |- | '''Сүт өнімдерін өндіруші кәсіпорындар''' | Сүт, айран, қаймақ және басқа өнімдер | Жергілікті азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің бір бөлігі. |} Магаданда құрылыс материалдарын, металл бұйымдарын, жиһаз, тағам өнімдері мен шағын кемелерге арналған жабдықтар өндіретін кәсіпорындар да жұмыс істейді. === Теңіз порты === Магадан теңіз сауда порты Нагаев шығанағында орналасқан. Порттың қалыптасуы 1930-жылдары басталды. Ол Магадан облысы үшін негізгі жүк қабылдау орталығы болып табылады. Порт арқылы: * контейнерлік жүктер; * көмір мен мұнай өнімдері; * құрылыс материалдары; * автокөлік пен арнайы техника; * азық-түлік; * өнеркәсіптік жабдық тасымалданады. Навигация жыл бойы жалғасады, қыс мезгілінде кемелерге мұзжарғыш көмек көрсетілуі мүмкін. === Сауда және қызмет көрсету === Қалада Магадан облысының көтерме және бөлшек сауда ұйымдарының, банктерінің, сақтандыру және байланыс компанияларының басым бөлігі орналасқан. Тау-кен саласына геологиялық барлау, бұрғылау, зертханалық талдау, көлік, техника жөндеу және еңбек қауіпсіздігі қызметтерін көрсететін кәсіпорындар жұмыс істейді. Туризмнің негізгі бағыттары: * тарихи және мемориалдық туризм; * Охот теңізіндегі балық аулау; * экологиялық туризм; * тау шаңғысы; * Колыма тасжолы бойындағы экспедициялық бағыттар; * байырғы халықтардың мәдениетімен танысу. == Көлігі == Магаданның Ресейдің бірыңғай теміржол желісімен байланысы жоқ. Қаланың сыртқы көлік қатынасында әуе, теңіз және автомобиль көлігі шешуші рөл атқарады. === Әуе көлігі === '''В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы''' қаладан шамамен 50 км солтүстіктегі Сокол кентінде орналасқан. Әуежайдан: * Мәскеу; * Хабаровск; * Новосібір; * Владивосток; * Якутск; * Иркутск; * Петропавл-Камчатский бағыттарына рейстер орындалады. Жергілікті авиация Магадан облысының шалғай аудандарын облыс орталығымен байланыстырады.<ref>{{cite web |url=https://airport-magadan.ru/ |title=Магадан халықаралық әуежайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Автомобиль көлігі === Магадан — [[Р-504 «Колыма»]] федералдық автомобиль жолының шығыс шеткі нүктесі. Жол Магаданды: * Палатка; * Сусуман; * Ягодное; * Усть-Нера; * Хандыга; * Якутск қалаларымен және елді мекендерімен байланыстырады. Колыма жолы таулы аймақтар, өзен аңғарлары және көпжылдық тоң арқылы өтеді. Оның кейбір учаскелерінде қысқы ауа райы көлік қозғалысын қиындатады. === Қоғамдық көлік === Қалалық қоғамдық көліктің негізгі түрі — автобус. Маршруттар қала орталығын Нагаево, Марчекан, Солнечный, Пионерный, Снежный, Дукча аудандарымен, сондай-ақ Сокол және Уптар кенттерімен байланыстырады. Қалалық және қала маңындағы маршруттарға муниципалдық және жеке тасымалдаушылар қызмет көрсетеді. === Теміржол жобалары === Магаданда теміржол жоқ. Әртүрлі кезеңдерде Якутия мен Магадан облысын теміржол арқылы байланыстыру жобалары ұсынылғанымен, олар іске асырылған жоқ. == Білім беру және ғылым == Магадан — облыстың негізгі білім беру және ғылыми орталығы. Мұнда мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, гимназиялар, лицейлер, колледждер, университет және Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары орналасқан. === Жалпы білім беретін мектептері === 2024/2025 оқу жылының басында Магадан қалалық білім беру жүйесінде 20 жалпы білім беру ұйымы жұмыс істеді: * 4 гимназия; * 3 лицей; * пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептер; * 2 бастауыш мектеп-балабақша; * орыс мәдениеттану мектебі; * ауысымды мектеп; * жалпы орта білім беретін мектептер. Қала мектептерінде 11 мыңнан астам оқушы білім алды.<ref name="education">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/urban_economy/education/ |title=Образование Магадана |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Негізгі білім беру ұйымдары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Түрі мен бағыты |- | '''Н. К. Крупская атындағы № 1 лицей''' | Жалпы және бейіндік орта білім беретін лицей. |- | '''№ 13 гимназия''' | Гуманитарлық, жаратылыстану және технологиялық бағыттар бойынша білім береді. |- | '''А. К. Болдырев атындағы № 14 лицей''' | Медициналық, заңгерлік, құтқару қызметі және басқа бейіндік сыныптар жұмыс істейді. |- | '''№ 15 математика тереңдетілген мектебі''' | Математика, информатика және технологиялық бағыт. |- | '''Ағылшын гимназиясы''' | Ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді тереңдетіп оқытады. |- | '''№ 24 гимназия''' | Жалпы және тереңдетілген білім беру бағдарламалары. |- | '''Экологиялық-биологиялық лицей''' | Биология, экология және жаратылыстану ғылымдарына бағытталған. |- | '''№ 30 гимназия''' | Жалпы орта және бейіндік білім беру бағдарламалары. |- | '''№ 2 орыс мәдениеттану мектебі''' | Жалпы білім мен орыс мәдениеті тарихын ұштастырады. |- | '''№ 4 пәндерді тереңдетіп оқытатын мектеп''' | Жекелеген пәндер бойынша кеңейтілген оқу бағдарламалары. |} Сокол және Уптар кенттерінде тиісінше № 20 және № 23 орта мектептер жұмыс істейді.<ref name="education"/> Қалада Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, Балалар экологиялық орталығы, «IT-куб» цифрлық білім беру орталығы, музыка, өнер және спорт мектептері бар. === Кәсіптік білім беру ұйымдары === Магадандағы негізгі орта кәсіптік оқу орындары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Негізгі даярлау бағыттары |- | '''Магадан политехникалық техникумы''' | Тау-кен ісі, геология, көлік, энергетика, ақпараттық технологиялар және техникалық мамандықтар. |- | '''Магадан сервис және технологиялар колледжі''' | Қоғамдық тамақтану, қонақүй ісі, логистика, дизайн, сауда және ақпараттық қауіпсіздік. |- | '''Магадан өнеркәсіптік техникумы''' | Өнеркәсіптік жабдық, электр техникасы, дәнекерлеу және жұмысшы мамандықтары. |- | '''Тамақ индустриясы және қызмет көрсету лицейі''' | Аспаздық, кондитерлік өндіріс және қызмет көрсету саласы. |- | '''Магадан құрылыс-техникалық колледжі''' | Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және инженерлік жүйелер. |- | '''Магадан медицина колледжі''' | Емдеу ісі, мейіргер ісі, зертханалық диагностика және фармация. |- | '''Магадан өнер колледжі''' | Музыка, бейнелеу өнері, мәдени-ағарту және орындаушылық өнер. |} === Жоғары білім === '''Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті''' — Магадан облысындағы негізгі жоғары оқу орны. Оның тарихы 1960 жылы құрылған Магадан мемлекеттік педагогикалық институтынан басталады. 1998 жылы педагогикалық институт пен Хабаровск политехникалық институтының Магадан филиалы негізінде Солтүстік халықаралық университеті құрылды. 2007 жылы оқу орны Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті болып өзгертілді. Университет құрылымында: * Цифрлық технологиялар, экономика және құқық институты; * Педагогика институты; * Политехникалық институт; * қосымша кәсіптік білім беру бөлімшелері жұмыс істейді. Университет педагогика, тау-кен ісі, геология, құрылыс, экономика, құқық, ақпараттық технологиялар, көлік және жаратылыстану ғылымдары бойынша мамандар даярлайды.<ref>{{cite web |url=https://www.svgu.ru/ |title=Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Ғылыми мекемелері === Магаданда Ресей ғылым академиясының Қиыр Шығыс бөлімшесіне қарасты Солтүстік-Шығыс ғылыми орталығы орналасқан. Негізгі ғылыми ұйымдар: * '''Н. А. Шило атындағы Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институты''' — геология, геохимия, пайдалы қазбалар, археология және этнография; * '''Солтүстіктің биологиялық мәселелері институты''' — Арктика және Субарктика экожүйелері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі; * '''«Арктика» ғылыми-зерттеу орталығы''' — Арктика табиғаты, адам физиологиясы және солтүстік жағдайында өмір сүру мәселелері; * '''МагаданНИРО''' — Охот теңізінің балық және теңіз биоресурстары; * '''Магадан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты'''; * '''Солтүстік-Шығыс тоң зерттеу станциясы'''; * Ресей ғылым академиясының Геофизикалық қызметінің Магадан филиалы. Ғылыми институттар Магадан облысы, Чукотка және Охот теңізінің солтүстік бөлігін зерттеуге қатысады. == Мәдениеті == Магадан — Солтүстік-Шығыс Ресейдің ірі мәдени орталығы. Қалада театрлар, мұражайлар, филармония, кітапханалар, мәдениет орталықтары және шығармашылық бірлестіктер жұмыс істейді. === Мұражайлары === {| class="wikitable sortable" ! Мұражай ! Сипаттамасы |- | '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы''' | Өңірдің табиғаты, археологиясы, этнографиясы, Дальстрой мен Севвостлаг тарихы және қазіргі Магадан облысы туралы коллекциялар сақтайды. Мұражай 1934 жылы құрылған.<ref>{{cite web |url=https://magadanmuseum.ru/ |title=Магадан облыстық өлкетану мұражайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институтының табиғат тарихы мұражайы''' | Геология, минералогия, палеонтология және Солтүстік-Шығыс табиғатына арналған ғылыми коллекциялар. |- | '''Вадим Козиннің мемориалдық пәтер-мұражайы''' | Әнші және композитор Вадим Козиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. |- | '''Магадан геологиялық мұражайы''' | Колыма мен Чукотканың минералдары, кендері және тау-кен өндірісінің тарихын таныстырады. |- | '''Магадан облыстық кітапханасының өлкетану көрмелері''' | Қала мен облыстың тарихына қатысты кітаптар, баспасөз материалдары, карталар мен фотосуреттер. |} === Театрлары === '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры''' — қаланың негізгі кәсіби театры. Оның репертуарына драмалық спектакльдер, музыкалық қойылымдар, концерттер және балаларға арналған бағдарламалар кіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmdt.ru/ |title=Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Театрдың қалыптасуы 1930-жылдардағы Дальстрой театр ұжымдарымен байланысты. Оның сахнасында әр кезеңде кәсіби актерлермен бірге Колыма лагерьлерінде жазасын өтеген өнер қайраткерлері де жұмыс істеген. '''Магадан облыстық қуыршақ театры''' 1979 жылғы 22 қыркүйекте ашылды. Ол балалар мен отбасылық көрермендерге арналған ертегілер, қуыршақ және драмалық қойылымдар көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://theatrekukol.ru/history.html |title=Магадан облыстық қуыршақ театрының тарихы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Филармония және шығармашылық ұжымдар === '''Магадан облыстық филармониясы''' концерттер, музыкалық фестивальдер және гастрольдік бағдарламалар ұйымдастырады.<ref>{{cite web |url=https://mag-philharmonia.ru/ |title=Магадан облыстық филармониясы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Филармония жанында: * Магадан губернаторлық орыс оркестрі; * Солтүстік халықтарының «Энэр» ән және би ансамблі; * вокалдық және аспаптық орындаушылар жұмыс істейді. «Энэр» ансамблі эвен, коряк, чукча және Солтүстік-Шығыстың басқа халықтарының әндері мен билерін сахнада таныстырады. === Кітапханалары === '''А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы''' — облыстың негізгі кітапханалық, ақпараттық және өлкетану орталығы.<ref>{{cite web |url=https://mounb.ru/ |title=А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қалада: * орталық қалалық кітапхана; * балалар кітапханалары; * жастар кітапханасы; * зағип және нашар көретін адамдарға арналған облыстық кітапхана; * университет пен ғылыми институттардың кітапханалары жұмыс істейді. === Мәдени шаралары === Магаданда: * «Территория» және басқа театр фестивальдері; * «Колымские звёздочки» балалар шығармашылығы байқауы; * Солтүстік халықтарының мәдениет күндері; * кітап және өлкетану жәрмеңкелері; * Қала күні; * «Белые ночи» мәдени және спорттық шаралары өткізіледі. == Бұқаралық ақпарат құралдары == Магадан — облыстың негізгі ақпараттық орталығы. Қалада мемлекеттік және жеке телерадиокомпаниялар, газеттер, интернет-басылымдар мен ақпарат агенттіктері жұмыс істейді. === Газеттері және интернет-басылымдары === {| class="wikitable sortable" ! Басылым ! Сипаттамасы ! Ресми сайты |- | '''«[[Магаданская правда]]»''' | Магадан облысының қоғамдық-саяси газеті. Өңірлік саясат, экономика, әлеуметтік және мәдени өмір туралы материалдар жариялайды. | [https://magadanpravda.ru/ magadanpravda.ru] |- | '''«Вечерний Магадан»''' | Қалалық қоғамдық-саяси апталық газет; муниципалдық жаңалықтар мен ресми хабарламаларды жариялайды. | [https://magadangorod.ru/ magadangorod.ru] |- | '''«Колымский тракт»''' | Магадан және облыс жаңалықтарына арналған өңірлік басылым. | — |- | '''MagadanMedia''' | Жаңалықтар, сұхбаттар және сараптамалық материалдар жариялайтын ақпарат агенттігі. | [https://magadanmedia.ru/ magadanmedia.ru] |- | '''«Весьма»''' | Магадан облысының тәуелсіз интернет-басылымы. | [https://vesma.today/ vesma.today] |- | '''«Говорит Магадан»''' | Қалалық және өңірлік жаңалықтар ресурсы. | [https://govoritmagadan.ru/ govoritmagadan.ru] |- | '''«Колыма.ру»''' | Магадан мен Колыма тарихы, жаңалықтары және анықтамалық материалдары бар портал. | [https://www.kolyma.ru/ kolyma.ru] |} === Теледидары === Қалада Ресейдің бірінші және екінші цифрлық эфирлік мультиплекстерінің телеарналары таратылады. Негізгі жергілікті телерадиоұйымдар: * '''«Магадан» мемлекеттік телерадиокомпаниясы''' — Бүкілресейлік мемлекеттік телерадио компаниясының Магадан облысындағы филиалы. «Россия 1» және «Россия 24» арналарында жергілікті жаңалықтар таратады, сондай-ақ «Радио России» мен «Маяк» эфирлеріне өңірлік бағдарламалар дайындайды.<ref>{{cite web |url=https://vesti-magadan.ru/about |title=ГТРК «Магадан» |website=Вести-Магадан |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Колыма-Плюс»''' — облыстық телерадиокомпания. Жаңалықтар, қоғамдық-саяси, мәдени және танымдық бағдарламалар шығарады. Оның бағдарламалары ОТР арнасындағы өңірлік терезелерде және кабельдік желілерде таратылады.<ref>{{cite web |url=https://kolymaplus.ru/ |title=ТВ-Колыма-Плюс |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Карибу»''' — жергілікті телебағдарламалар мен жаңалықтар тарататын жеке медиакомпания. Қалада кабельдік және интерактивті теледидар қызметтерін бірнеше байланыс операторы көрсетеді. === Радиостанциялары === Магаданда федералдық желілік және жергілікті FM радиостанциялар хабар таратады. Жиілік пен желілік серіктес хабар тарату лицензиясына байланысты өзгеруі мүмкін. {| class="wikitable sortable" ! Жиілік, МГц ! Радиостанция ! Бағыты |- | 88,5 | '''«Европа Плюс»''' | Қазіргі танымал музыка |- | 103,0 | '''«Авторадио»''' | Музыка, автомобиль және жол ақпараты |- | 103,5 | '''«Радио России — Магадан»''' | Федералдық және өңірлік ақпараттық, қоғамдық және мәдени бағдарламалар |- | 104,2 | '''«Карибу-Арт»''' | Магаданның жергілікті музыкалық және ойын-сауық радиостанциясы |- | 105,0 | '''«Маяк»''' | Ақпараттық, қоғамдық және әңгіме бағдарламалары |- | 105,5 | '''«Дорожное радио»''' | Музыка және жол ақпараты |- | 106,5 | '''«Радио Искатель»''' | Рок музыкасы, саяхат, география және танымдық бағдарламалар |- | 107,1 | '''«Русское радио»''' | Орыс тіліндегі эстрадалық музыка |- | 107,5 | '''«Радио Колыма»''' | Жергілікті жаңалықтар, музыка, сұхбаттар және авторлық бағдарламалар |} '''«Карибу-Арт»''' және '''«Радио Колыма»''' — өз бағдарламаларын Магаданда әзірлейтін негізгі дербес жергілікті радиостанциялар.<ref>{{cite web |url=https://online-red.com/radio/city/magadan.html |title=Радиостанции Магадана |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Спорты == Магаданда шайбалы хоккей, шаңғы жарысы, тау шаңғысы, сноуборд, футбол, жүзу, бокс, күрес, волейбол, баскетбол және жеңіл атлетика дамыған. === Негізгі спорт нысандары === {| class="wikitable sortable" ! Нысан ! Сипаттамасы |- | '''«Президентский» өңірлік спорт кешені''' | 2023 жылы ашылған көпсалалы кешен. Мұнда мұз айдыны, бес бассейн, әмбебап спорт залы, жаттығу және медициналық бөлмелер орналасқан.<ref>{{cite web |url=https://presidential.49gov.ru/ |title=Региональный спортивный комплекс «Президентский» |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан спорт сарайы''' | Жабық спорт залдары, бассейн және жаттығу бөлмелері бар тарихи спорт кешені. |- | '''«Колымский» дене шынықтыру-спорт кешені''' | Стадион, жеңіл атлетика алаңдары, футбол алаңы және жүзу бассейнін қамтиды. |- | '''«Металлист» спорт кешені''' | Ойын спорттары, жаттығулар және қалалық жарыстар өткізіледі. |- | '''«Юность» спорт кешені''' | Балалар мен жасөспірімдер спорты, гимнастика және ойын спорттарына арналған. |- | '''«Снегорка» тау шаңғысы базасы''' | Тау шаңғысы, сноуборд, тюбинг және қысқы демалыс орталығы. |- | '''«Русская горнолыжная школа — Магадан»''' | Тау шаңғысы мен сноуборд бойынша балалар мен жасөспірімдерді даярлайды. |} Қалада шаңғы марафондары, хоккей турнирлері, бұқаралық жүгіру, жүзу және Солтүстік халықтарының ұлттық спорт түрлері бойынша жарыстар өткізіледі. == Сәулеті және көрікті жерлері == Магаданның тарихи орталығының негізгі бөлігі 1930—1950-жылдары салынған. Қала сәулетінде кеңестік неоклассицизм, конструктивизм, кейінгі кеңестік тұрғын үй құрылысы және заманауи ғимараттар қатар кездеседі. Негізгі көрікті жерлері: * '''«Қасірет маскасы»''' ({{lang-ru|Маска скорби}}) — саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал. Мүсінші — [[Эрнст Неизвестный]], сәулетші — Камиль Козаев; * '''Нагаев шығанағы''' және теңіз порты; * '''«Мамонт» мүсіні''' — металл сынықтары мен механизм бөлшектерінен жасалған жағалау нысаны; * '''Қасиетті Үштік кафедралды соборы'''; * '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театрының ғимараты'''; * '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы'''; * '''Владимир Высоцкий ескерткіші'''; * '''Юрий Билибин ескерткіші'''; * '''Колыма жолының алғашқы шақырымына арналған белгі'''; * '''Магадан қаласының негізін қалаушыларға арналған ескерткіш'''; * '''Маяк және Нюкля жағалауы'''; * Крутая шоқысындағы бақылау алаңы; * Гертнер шығанағының жағалауы; * Три брата жартастары. «Қасірет маскасы» мемориалы Крутая шоқысында орналасқан. Ол Дальстрой және Колыма лагерьлерінде қаза болған және қуғын-сүргінге ұшыраған адамдарды еске алуға арналған. == Діні == Магадан — Орыс православ шіркеуінің Магадан және Синегорье епархиясының орталығы. Қаланың негізгі православ ғибадатханалары: * Қасиетті Үштік кафедралды соборы; * Киелі Рухтың түсуі шіркеуі; * Әулие Николай шіркеуі. Сонымен қатар қалада протестанттық қауымдар, мұсылман және басқа діни бірлестіктер жұмыс істейді. == Қалаға байланысты тұлғалар == Магаданда туған немесе қала өмірімен байланысты белгілі тұлғалар: * [[Павел Виноградов]] — ғарышкер, Ресей Батыры; * [[Елена Вяльбе]] — шаңғышы, Олимпиада чемпионы; * [[Александр Лебзяк]] — боксшы, Олимпиада чемпионы, Магаданда спорттық жолын бастаған; * [[Вадим Козин]] — әнші және композитор, өмірінің көп бөлігін Магаданда өткізген; * [[Юрий Билибин]] — геолог, Колымадағы алтын кен орындарын зерттеуші; * [[Варлам Шаламов]] — жазушы, Колыма лагерлерінде қамауда болған; * [[Евгения Гинзбург]] — жазушы және саяси қуғын-сүргін құрбаны; * [[Эрнст Неизвестный]] — «Қасірет маскасы» мемориалының авторы. == Сондай-ақ қараңыз == * [[Магадан облысы]] * [[Колыма]] * [[Охот теңізі]] * [[Нагаев шығанағы]] * [[Дальстрой]] * [[Севвостлаг]] * [[Р-504 «Колыма»]] * [[Магадан теңіз порты]] * [[Магадан әуежайы]] * [[Қасірет маскасы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://magadangorod.ru/ Магадан қаласы мэриясының ресми сайты] {{ref-ru}} * [https://49gov.ru/ Магадан облысы үкіметінің ресми порталы] {{ref-ru}} * [https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ Магадан облысының туристік порталы: Магадан қаласы] {{ref-ru}} * [https://airport-magadan.ru/ В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы] {{ref-ru}} * [https://www.magadanenergo.ru/ «Магаданэнерго»] {{ref-ru}} * [https://mmzco.ru/ Магадан механикалық зауыты] {{ref-ru}} * [https://www.svgu.ru/ Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmuseum.ru/ Магадан облыстық өлкетану мұражайы] {{ref-ru}} * [https://mmdt.ru/ Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры] {{ref-ru}} * [https://theatrekukol.ru/ Магадан облыстық қуыршақ театры] {{ref-ru}} * [https://mag-philharmonia.ru/ Магадан облыстық филармониясы] {{ref-ru}} * [https://mounb.ru/ А. С. Пушкин атындағы облыстық ғылыми кітапхана] {{ref-ru}} * [https://vesti-magadan.ru/ ГТРК «Магадан»] {{ref-ru}} * [https://kolymaplus.ru/ «ТВ-Колыма-Плюс»] {{ref-ru}} * [https://magadanpravda.ru/ «Магаданская правда» газеті] {{ref-ru}} * [https://magadanmedia.ru/ MagadanMedia ақпарат агенттігі] {{ref-ru}} * [https://www.kolyma.ru/ «Колыма.ру» порталы] {{ref-ru}} [[Санат:Магадан]] [[Санат:Магадан облысының қалалары]] [[Санат:Ресей қалалары]] [[Санат:Ресей субъектілерінің әкімшілік орталықтары]] [[Санат:Охот теңізі жағалауындағы елді мекендер]] [[Санат:Ресейдің портты қалалары]] [[Санат:1929 жылы құрылған елді мекендер]] [[Санат:Еңбек айбыны қалалары]] id2j7a23tputdj571ys2jwasrs4vizh 14 783970 3633883 2026-07-23T18:56:44Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Париж банктері]] 3633883 wikitext text/x-wiki [[Санат:Париж банктері]] dsf810br7e6v87fdkqu8oeb97wrv1aq 14 783971 3633886 2026-07-23T19:02:58Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Инвестициялық банк ісі]] [[Санат:Банктер]] 3633886 wikitext text/x-wiki [[Санат:Инвестициялық банк ісі]] [[Санат:Банктер]] 1i2pzmkzy3d04pq82ie51a1izcm5mzs 14 783972 3633889 2026-07-23T19:04:31Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Жеке сектор]] [[Санат:Банк ісі]] [[Санат:Инвестициялар]] 3633889 wikitext text/x-wiki [[Санат:Жеке сектор]] [[Санат:Банк ісі]] [[Санат:Инвестициялар]] dpkoqh68j92c7ytdrpy4dfzfaxvnou7 14 783973 3633891 2026-07-23T19:06:47Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1864 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1860 жылдары құрылған банктер]] 3633891 wikitext text/x-wiki [[Санат:1864 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1860 жылдары құрылған банктер]] 1fhp49uz13ec5be5rn0bw92chbp78db 14 783974 3633892 2026-07-23T19:09:17Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1860 жылдары құрылған компаниялар]] [[Санат:Онжылдықтар бойынша құрылған банктер]] [[Санат:XIX ғасырда құрылған банктер]] 3633892 wikitext text/x-wiki [[Санат:1860 жылдары құрылған компаниялар]] [[Санат:Онжылдықтар бойынша құрылған банктер]] [[Санат:XIX ғасырда құрылған банктер]] qkw10luazfgvrur8h3elxhukr37davj 14 783975 3633895 2026-07-23T19:11:56Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Құрылған жылы бойынша қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:1864 жылы құрылған компаниялар]] [[Санат:XIX ғасырда құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] 3633895 wikitext text/x-wiki [[Санат:Құрылған жылы бойынша қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:1864 жылы құрылған компаниялар]] [[Санат:XIX ғасырда құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] hlgf8hdqodlt2pw76euk0mfhzb4yh8b 14 783976 3633898 2026-07-23T19:13:43Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Құрылған жылдары бойынша компаниялар]] [[Санат:1864 жылғы экономикалық тарих]] [[Санат:1864 жылы құрылған ұйымдар]] [[Санат:1860 жылдары құрылған компаниялар]] 3633898 wikitext text/x-wiki [[Санат:Құрылған жылдары бойынша компаниялар]] [[Санат:1864 жылғы экономикалық тарих]] [[Санат:1864 жылы құрылған ұйымдар]] [[Санат:1860 жылдары құрылған компаниялар]] 91hhd4ykinykmczs0wiwbqwffp0dshk 14 783977 3633900 2026-07-23T19:15:46Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Елдер бойынша брендтер]] [[Санат:Франция мәдениеті]] [[Санат:Франциядағы бөлшек сауда]] 3633900 wikitext text/x-wiki [[Санат:Елдер бойынша брендтер]] [[Санат:Франция мәдениеті]] [[Санат:Франциядағы бөлшек сауда]] 5cg7v3ovx725igcx3tj8h4bzxmncpef 14 783978 3633917 2026-07-24T00:42:09Z Nurken 111493 Жаңа бетте: [[Санат:Украина генералдары|Майор]] [[Санат:Генерал-майорлар|Украина]] 3633917 wikitext text/x-wiki [[Санат:Украина генералдары|Майор]] [[Санат:Генерал-майорлар|Украина]] 6kkqc555ro2qejsy8j5wmsgz8sc3799 0 783979 3633924 2026-07-24T01:16:17Z Nurken 111493 Nurken [[Донбастағы соғыс]] бетін [[Донбасстағы соғыс]] бетіне жылжытты 3633924 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Донбасстағы соғыс]] dcapinxz3q6pmzxujookso9pz7v4esd 0 783980 3633926 2026-07-24T02:11:18Z Nurken 111493 Жаңа бетте: {{Жауынгерлік құралым | Атауы = Украина Құрлықтағы әскерлері | Шынайы атауы = Сухопутні війська України | Сурет = Emblem of the Ukrainian Ground Forces.svg | Сурет ені = | Сурет атауы = [[Украина елтаңбасы|Тризуб]]ы және [[казак кресті]] бар Құрлықтағы әс... 3633926 wikitext text/x-wiki {{Жауынгерлік құралым | Атауы = Украина Құрлықтағы әскерлері | Шынайы атауы = Сухопутні війська України | Сурет = Emblem of the Ukrainian Ground Forces.svg | Сурет ені = | Сурет атауы = [[Украина елтаңбасы|Тризуб]]ы және [[казак кресті]] бар Құрлықтағы әскерлер эмблемасы | Күндер = 1917–1922<br>1991– | Таратылды = | Елі = {{байрақ|Украина}} | Бағынышты = | Кіреді = {{flagicon image|Ensign of the Ukrainian Armed Forces.svg|border}} [[Украина Қарулы күштері]] | Түрі = [[Армия]] | Тармағы = | Рөлі = [[Құрлықтағы әскерлер]] | Көлемі = 450 000 (2026)<ref name="2026-num">{{lang|en|The Military Balance}}, 2026, с. 208.</ref> | Штаб-пәтері = [[Киев]], [[Украина]] | Штаб-пәтерінің түрі = | Лақап аты = | Сәруары = | Ұраны = | Реңкі = | Маршы = | Бойтұмары = | Жабдығы = | Жабдық түрі = | Шайқастары = {{ublist |[[Босния және Герцеговинадағы соғыс|Босния соғысы]] |[[Косово соғысы]] |[[Ирак соғысы]] |[[Ауғанстандағы соғыс (2001—2021)|Ауғанстандағы соғыс]] |[[Орыс-украин соғысы]] }} | Шайқас түрі = | Ізашары = | Ізбасары = | Марапаттары = | Сайты = {{URL|http://war.ukraine.ua/}} | ортаққордағы санаты = <!-- Басшылығы --> | Командирі1 = [[генерал-майор]] [[Геннадий Николаевич Шаповалов|Геннадий Шаповалов]] | Командир атағы1 = | Командирі2 = | Командир атағы2 = | Командирі3 = | Командир атағы3 = | Командирі4 = | Командир атағы4 = | Командирі5 = | Командир атағы5 = | Командирі6 = | Командир атағы6 = | Командирі7 = | Командир атағы7 = | Командирі8 = | Командир атағы8 = | Командирі9 = | Командир атағы9 = <!-- Айрықшалау белгісі --> | Айқындау белгісінің түрі = Байрағы | Айқындау белгісі = [[Сурет:Ensign of the Ukrainian Ground Forces.svg|130px]] | Айқындау белгісінің түрі_2 = Бас киім белгісі | Айқындау белгісі_2 = [[Сурет:БЗ СВ.svg|85px]] | Айқындау белгісінің түрі_3 = Жеңдегі белгісі | Айқындау белгісі_3 = [[Сурет:НЗ СВ.svg|85px]] | Айқындау белгісінің түрі_4 = | Айқындау белгісі_4 = | Айқындау белгісінің түрі_5 = | Айқындау белгісі_5 = | Айқындау белгісінің түрі_6 = | Айқындау белгісі_6 = <!-- Ұшақтары --> | Шабуылдаушы = | Бомбалаушы = | Радиоэлектрондық күрес = | Жойғыш = | Тікұшақ = | Ұрыс тікұшағы = | Жүк тікұшағы = | Көпмақсатты тікұшақ = | Бақылағыш тікұшақ = | Жаттығу тікұшағы = | Тәжірибелік тікұшақ = | Тосқауылшы = | Шолғындаушы = | Барлаушы = | Жаттығу = | Тасымалдаушы = | Танкер = }} '''Украина Құрлықтағы әскерлері''' ({{lang-uk|Сухопутні війська Збройних сил України}}, '''{{lang|uk|СВЗСУ}}'''), кейде '''Украина армиясы''' — құрлықтағы әскер, [[Украина Қарулы күштері]] сегіз тармағының бірі. Армия КСРО ыдырауынан кейін Украинада [[КСРО армиясы]]ның қалған бөлімшелерінен құрылған болатын. Украин армиясының тарихы 1917–1922 жылдардағы [[Украин Халық Республикасы]]ның армиясынан бастау алады. 1991 жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес Одағы]] [[КСРО ыдырауы|тараған]]нан кейін Украина кеңес дәуіріндегі армия техникасын сақтап қалды. Қарулы Күштер 1991 жылдан кейін жүйелі түрде қысқартылып, оларға жеткіліксіз инвестиция салынды. Нәтижесінде, 2014 жылғы шілдеге дейін Украина армиясында кеңестік техниканың жағдайы төмен болды, ал көптеген жүйелер ескірді. Жеке құрам саны азайды, ал оқыту, басқару және қолдау функциялары жақсартуды қажет етті.<ref name=krarmyJuly14>{{Cite web|url=http://ukrainianweek.com/Politics/115444 |title=In the Army Now: Answering Many Why's |language=en |publisher=[[The Ukrainian Week]] |date=2014-07-08}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20150108083802/http://ukrainianweek.com/Politics/115444 |date=2015-01-08 }}</ref> 2014 жылғы сәуірде Украинаның шығысындағы [[Донбасстағы соғыс]] басталғаннан кейін Украина өзінің қарулы күштерін кеңейту және жаңғырту бағдарламасын бастады.<ref name=krarmyJuly14/><ref name=Tsirw>{{Cite web|url=http://en.interfax.com.ua/news/general/240543.html |title=Ukraine must stop importing Russian weapons, switch to NATO standards |language=en |publisher=[[Інтерфакс Україна]] |date=2014-12-18}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20141218185330/http://en.interfax.com.ua/news/general/240543.html |date=2014-12-18}}</ref><ref name="Uaupg24816">{{Cite web|url=http://en.interfax.com.ua/news/general/365354.html |title=Poroshenko says military hardware will bring Ukraine's victory closer |language=en |publisher=[[Інтерфакс Україна]] |date=2016-08-24}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160824144207/http://en.interfax.com.ua/news/general/365354.html |date=2016-08-24 }}</ref> Украина Қарулы Күштеріндегі жеке құрамның жалпы саны 2014 жылғы наурыздағы 129 950-ден<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2014/03/03/ukraines-military-is-far-smaller-than-russias-but-theres-3-reasons-it-might-not-be-so-easy-to-crush/ |title=Ukraine's military is far smaller than Russia's, but there are 3 reasons it might not be so easy to crush |language=en |first=Adam |last=Taylor |newspaper=The Washington Post |date=2014-03-03 |accessdate=2016-03-19}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20171122121208/https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2014/03/03/ukraines-military-is-far-smaller-than-russias-but-theres-3-reasons-it-might-not-be-so-easy-to-crush/|date=2017-11-22}}</ref> 2015 жылғы мамырда 204 000 белсенді қызметкерге<ref name=2015sUa>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2015/05/02/ukraine-draft-dodgers-in-fight-against-separatists/26462801/|title=Thousands dodge Ukraine army in fight with rebels |first=Olga |last=Rudenko |language=en |work=USA Today |date=2014-05-06 |accessdate=2016-03-19}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20160323134354/http://www.usatoday.com/story/news/world/2015/05/02/ukraine-draft-dodgers-in-fight-against-separatists/26462801/ |date=2016-03-23}}</ref> 2016 жылы 169 000-ға<ref name="Archived copy">{{Cite web |url=https://tsn.ua/ukrayina/poltorak-postaviv-suhoputni-viyska-za-priklad-reform-v-ukrayini-845555.html |title=Полторак поставив сухопутні війська за приклад реформ в Україні |language=uk |date=2016-12-13 |accessdate=2018-03-01}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20180301164523/https://tsn.ua/ukrayina/poltorak-postaviv-suhoputni-viyska-za-priklad-reform-v-ukrayini-845555.html |date=2018-03-01}}</ref> 2026 жылы 450 000 сарбазға<ref name="2026-num" /> өсті. 2014 жылдан бастап Украинаның құрлықтағы күштері заманауи танктермен де, БТР-мен және басқа да көптеген жауынгерлік техникамен жабдықталды.<ref>{{Cite web|url=https://sovereignukraine.net/2014/12/08/ukrainian-army-receives-new-tanks-apcs-and-other-hardware/ |title=Ukrainian Army receives new tanks, APCs and other hardware |first=Chad |last=Nagle |language=en |date=2014-12-08 |publisher=Sovereign Ukraine |accessdate=2017-12-24}} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20171225092428/https://sovereignukraine.net/2014/12/08/ukrainian-army-receives-new-tanks-apcs-and-other-hardware/ |date=2017-12-25}}</ref> == Әскери дайындық == === Білім беру орындары === 2007 жылы жаттығу полигондары мен орталықтарының желісі оңтайландырылды, олардың саны азайды және әрбір орталықтың мамандануы көтерілді.<ref>{{Cite web|url=http://www.mil.gov.ua/files/white_book/white_book_en2007.pdf |title=Ukrainian Armed Forces 2007 White Book p.42 |accessdate=2008-05-13 |language=en}} {{Wayback|url=https://wayback.archive-it.org/all/20080910033843/http://www.mil.gov.ua/files/white_book/white_book_en2007.pdf |date=2008-09-10}}</ref> Әскери білім беру осы жерлерде болады: *[[Десна (оқу орталығы)|Десна]] ([[Чернигов]]) — армияға кірмек барлық сарбаз үшін бастапқы дайындық орталығы. Танкерлер мен механикаландырылған/моторланған жаяу әскерлердің тактикасы мен дағдыларына мамандандырылған 169-оқыту бригадасы осы жерде орналасқан *[[гетман Пётр Сагайдачный атындағы Құрлықтағы әскерлер академиясы]] ([[Львов]]) — барлық офицерлік курсанттарға арналған, америкалық [[АҚШ Әскери академиясы|Вест-Пойнт]] пен Британдық [[Сандхерсттегі Король әскери академиясы|Сандхерст]] академияларының баламасы делінетін академия *[[Украина ұлттық қорғаныс университеті]] ([[Киев]]) — шет тілдері, бухгалтерлік есеп, криптология, қару-жарақты зерттеу, логистика және т.б. сияқты мамандықтар бойынша сабақ беретін оқу орны *[[Киев әскери лицейі]] ([[Киев]]) — Украинаның мемлекеттік мектептерімен бірдей оқу бағдарламасы бар және әскери ілімдер мен тәртіпке қосымша назар аударатын [[лицей]] *Королёв сигналдар институты ([[Житомир]]) — электромагниттік толқындардың теориясы мен практикасын және оларды байланыс, радиолокация, тыңдау және кедергі жасауда қолдануды үйрететін оқу орны *[[Телекоммуникациялар және ақпараттандыру әскери институты]] ([[Киев]]) — келесі пәндерді оқытатын оқу орны: информатика, жүйелік инженерия, телекоммуникация, ақпараттық қауіпсіздік және байланыс жүйелері, ақпараттың техникалық қорғанысы және электрондық әскер басқару *Одесса артиллерия академиясы ([[Одесса]]) == Тармақтары == === Механикаландырылған әскер === {{Толық мақала|Украина механикаландырылған әскерлері}} Механикаландырылған жаяу әскер бригадалары Украина Құрлық әскерлерінің ең ірі және негізгі құрамдас бөліктерін құрайды. Соғыс уақытындағы операциялар жағдайындағы олардың негізгі мақсаттары: нысандарды басып алу және ұстап тұру, позицияларды сақтау, жау шабуылдарынан қорғану, жау шебіне ену және қорғаныс немесе шабуыл операцияларында жау күштерін жеңу. Механикаландырылған жаяу әскерлер [[Украин Кеңестік Социалистік Республикасы|кеңестік]] өндірісте жасалған (бір бөлігі жаңғыртылған), Украинада жасалған заманауи және батыста жасалған бронды техникалардың үйлесімімен жабдықталған. === Жеңіл әскер бригадалары === Украинаның Құрлық әскерлерінің құрамына 2 тау-шабуыл жаяу әскер бригадасы және 2 Йегер жаяу әскер бригадасы кіреді. Бұл бөлімшелердің барлығы жаяу әскер корпусының құрамына кіреді және кеңестік өндірістегі бөлімшелермен қатар, олар Украинаның қорғаныс өнеркәсібі шығарған батыстық өнімдер мен қару-жарақ жүйелерімен қамтамасыз етіледі.<ref>{{Cite web |last=Ponomarenko |first=Illia |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/ukrainian-army-launches-new-light-infantry-brigade.html |title=Ukrainian army launches new light infantry brigade &#124; KyivPost - Ukraine's Global Voice |work=[[Kyiv Post]] |language=en |date=2019-05-13}}</ref> * [[Сурет:10th Mountain Assault Brigade Insignia (UA).svg|22px]] [[10-жеке тау-шабуыл бригадасы]] «[[Эдельвейс]]<nowiki></nowiki>» * [[Сурет:128 ОГШБр.png|22px]] [[128-жеке тау-шабуыл бригадасы]] «[[Закарпатье облысы|Закарпатье]]<nowiki></nowiki>» * [[Сурет:68th jager brigade.png|22px]] [[68-жеке аэромобиль бригадасы]] «[[Олекса Васильевич Довбуш|Довбуш]]<nowiki></nowiki>» * [[Сурет:Ukrainian 152nd Mechanised Brigade Insignia (No Tab).png|22px]] {{iw|152-жеке егерь бригадасы (Украина)|152-жеке егерь бригадасы|uk|152-га окрема єгерська бригада (Україна)}} === Армия авиациясы === {{Толық мақала|Украина армиясының авиациясы}} [[Украина армиясының авиациясы]] Украинаның Құрлық әскерлерінің барлау, тактикалық атыс қолданысы және әуе көлігін қамтамасыз етеді. 2017 жылғы жағдай бойынша Украина армиясы Құрлық әскерлерінің штаб-пәтеріне тікелей бағынатын Армия авиациясы қолбасшылығында төрт Армия авиациясы бригадасы орналасты, олардың әрқайсысы СВЗСУ жедел қолбасшылығын қолдайды: * [[Сурет:11 ОБрАА к.svg|22px]] [[Армия авиациясының 11-жеке бригадасы (Украина)|Армия авиациясының 11-жеке бригадасы]], [[Херсон]] * [[Сурет:Shivron12br.png|22px]] [[Армия авиациясының 12-жеке бригадасы (Украина)|Армия авиациясының 12-жеке бригадасы]], [[Новый Калинов]] * [[Сурет:16 ОБрАА к.svg|22px]] [[Армия авиациясының 16-жеке бригадасы (Украина)|Армия авиациясының 16-жеке бригадасы]], [[Броды]] * [[Сурет:18th Separate Army Aviation Brigade SSI (no tab).svg|22px]] [[Армия авиациясының 18-жеке бригадасы (Украина)|Армия авиациясының 18-жеке бригадасы]], [[Полтава]] === Ракета әскерлері мен артиллерия === {{Толық мақала|Украина ракетамен қаруланған әскерлері және артиллериясы}} РҚӘА (Ракета күштері және артиллерия) корпусы — Украина Құрлық әскерлерінің ең ескі жауынгерлік қолдау корпустарының бірі. Корпус 1991 жылы [[КСРО Құрлықтағы әскерлері|Кеңес Армиясы]]ның Әскери-теңіз күштеріне бекітілген артиллериялық дивизиялары мен Әскери-теңіз күштерінің жаяу әскерлері мен брондалған әскерлерінің далалық артиллериясы негізінде құрылған. === Әуе қорғанысының зымыран артиллериясы === Әскердің әуе шабуылына қарсы қорғаныс зымыран-артиллериялық полктері және жаяу әскер мен броньды бригадалардың құрамындағы әуе шабуылына қарсы қорғаныс бөлімшелері ұрыс кезінде де, тұрақты нысандарды қорғау барысында да ұрыс алаңының кез келген жерінде әскерлер мен нысандарды қарсыластың әуе шабуылдарынан қорғайды. 1992 жылы құрылған бұл құрам — Құрлық әскерлерінің жауынгерлік қамтамасыз ету құрамаларының ішіндегі ең көнелерінің бірі. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Украина Құрлықтағы әскерлері| ]] csfi2t0i7vlodexya83texuax7y7she 0 783981 3633936 2026-07-24T05:13:52Z Dostoevskykz 183227 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Ахметжан Шардинов |Шынайы есімі = Ахметжан Бакримұлы Шардинов |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есі... 3633936 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Ахметжан Шардинов |Шынайы есімі = Ахметжан Бакримұлы Шардинов |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Ахметжан Бакримұлы Шардинов |Толық есімі = Ахметжан Бакримұлы Шардинов |Туған күні = 20 қазан 1947 |Туған жері = Жаркент қаласы, Алматы облысы, Қазақ КСР, КСРО |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = Қазақстан |Ұлты = ұйғыр |Мансабы = қоғам және мемлекет қайраткері, инженер-механик, кәсіпкер |Белсенді жылдары = 1967 жылдан |Білімі = Өскемен жол-құрылыс институты (қазіргі Шығыс Қазақстан техникалық университеті) |Мамандығы = инженер-механик |Не үшін белгілі = Қазақстан ұйғырларының республикалық мәдени орталығының төрағасы, Алматы қалалық мәслихатының V шақырылым депутаты |Партиясы = «Нұр Отан» |Әкесі = Бакрим |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = «Парасат» ордені, II дәрежелі «Достық» ордені, «Құрметті жол қызметкері» атағы (1993) |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = 2002 жылдан Халықаралық көлік академиясының академигі |Commons = }} '''Ахметжан Бакримұлы Шардинов''' (20 қазан 1947 жыл, Жаркент қаласы, Алматы облысы) – қазақстандық қоғам және мемлекет қайраткері, инженер-механик, кәсіпкер, Қазақстан ұйғырларының республикалық мәдени орталығы қоғамдық бірлестігінің төрағасы, Алматы қалалық мәслихатының V шақырылым депутаты.<br> <big>'''Өмірбаяны'''</big><br> Ахметжан Бакримұлы Шардинов 1947 жылғы 20 қазанда Алматы облысының Жаркент қаласында дүниеге келген. 1978 жылы Өскемен жол-құрылыс институтын (қазіргі Шығыс Қазақстан техникалық университеті) инженер-механик мамандығы бойынша тәмамдаған. 2002 жылы Санкт-Петербург қаласындағы Халықаралық көлік академиясының академигі болып сайланды. <br> <big>'''Еңбек жолы'''</big><br> Еңбек жолын 1967 жылы Панфилов жүгері-калибрлеу зауытында темір ұстасы болып бастады.<br> 1967–1970 жылдары Кеңес Армиясы қатарында әскери қызмет атқарды.<br> 1970–1972 жылдары Алматы темір-бетон бұйымдары және айдағыш құбырлар зауытында темір ұстасы болды.<br> 1972–1981 жылдары «Асфальтобетон» өндірістік бірлестігінде аға технолог, цех бастығы қызметтерін атқарды.<br> 1981–1985 жылдары Қапшағай жол-құрылыс материалдары комбинаты директорының орынбасары болды.<br> 1985–1990 жылдары Алматы тас өңдеу зауытының директоры қызметін атқарды.<br> 1990 жылдан бастап Алматы көпір құрылымдары зауытын (кейінгі «АЗМК» ЖШС) басқарды. Оның жетекшілігімен кәсіпорын өндіріс көлемін арттырып, Қазақстанның ірі өнеркәсіп орындарының біріне айналды.<br> <big>'''Қоғамдық қызметі'''</big><br> 2003 жылдан бастап «Қазақстан ұйғырларының республикалық мәдени орталығы» қоғамдық бірлестігінің төрағасы қызметін атқарды.<br> 1993 жылы *«Құрметті жол қызметкері»* атағына ие болды.<br> 2010 жылғы қазаннан 2012 жылғы сәуірге дейін Қазақстан халқы Ассамблерасы төрағасының орынбасары болды.<br> 2011 жылдан бастап «Нұр Отан» партиясы Саяси кеңесінің мүшесі болды.<br> Алматы қалалық мәслихатының V шақырылым депутаты болып сайланды. Сондай-ақ Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі және Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің құрамында қызмет атқарды.<br> '''<big>Марапаттары</big>''' * «Құрметті жол қызметкері» атағы (1993); * II дәрежелі «Достық» ордені; * '''«Парасат»''' ордені * Алматы облысының Панфилов ауданының Құрметті азаматы; * Алматы облысының Ұйғыр ауданының Құрметті азаматы; * Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданының Құрметті азаматы.<br> <ref>"Қазақстан халқы" энциклопедиясы, - Алматы, "Қазақ энциклопедиясы", 2016</ref> 6v3fty1nd9myr3d91y5zy649d266qt4 0 783982 3633946 2026-07-24T05:39:27Z Dostoevskykz 183227 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Зарема Шәукенова |Шынайы есімі = Зарема Кәукенқызы Шәукенова |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есім... 3633946 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Зарема Шәукенова |Шынайы есімі = Зарема Кәукенқызы Шәукенова |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Зарема Кәукенқызы Шәукенова |Толық есімі = Зарема Кәукенқызы Шәукенова |Туған күні = 29 қыркүйек 1965 |Туған жері = Шымкент, Қазақ КСР, КСРО |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = Қазақстан |Ұлты = қазақ |Мансабы = әлеуметтанушы ғалым, профессор |Белсенді жылдары = 1987 жылдан |Білімі = Санкт-Петербург мемлекеттік университеті |Мамандығы = психолог, әлеуметтанушы |Не үшін белгілі = әлеуметтану, этносоциология және әлеуметтік психология салаларындағы зерттеулері; Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі |Партиясы = |Әкесі = Кәукен |Анасы = |Жұбайы = Серік Тұрарұлы Сейдуманов |Серігі = |Балалары = Сабрина |Отбасы = |Марапаттары = Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері (2011), «Құрмет» ордені, «Қазақстан ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі, «Ы. Алтынсарин» төсбелгісі, «Астанаға 10 жыл» медалі, «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі, «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» медалі |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = Әлеуметтану ғылымдарының докторы, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі |Commons = }} '''Зарема Кәукенқызы Шәукенова''' (1965 жылғы 29 қыркүйек, Шымкент) — қазақстандық әлеуметтанушы ғалым, әлеуметтану ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері. Әлеуметтану, этносоциология және әлеуметтік психология салаларындағы зерттеулерімен танымал.<br> == <big>'''Өмірбаяны'''</big> == Зарема Кәукенқызы 1965 жылғы 29 қыркүйекте Шымкент қаласында дүниеге келген.<br> 1987 жылы Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің (бұрынғы Ленинград мемлекеттік университеті) психология факультетін тәмамдаған. 1994 жылы осы университеттің аспирантурасын бітірген.<br> 1987–1997 жылдары Қарағанды металлургия комбинатында психолог, кадрларды тұрақтандыру бюросының басшысы және әлеуметтік-психологиялық қызметтің жетекшісі қызметтерін атқарды.<br> 1992–1996 жылдары Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетінде, 1998–2002 жылдары Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде оқытушы болды.<br> 1997–2007 жылдары «ЦЕССИ–Қазақстан» салыстырмалы әлеуметтік зерттеулер институтының директоры қызметін атқарды. 2007–2010 жылдары әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің философия және саясаттану факультетінің деканы болды.<br> 2010–2011 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты директорының ғылыми жұмыс жөніндегі орынбасары қызметін атқарды.<br> 2011 жылдан бастап ҚР Білім және ғылым министрлігі Ғылым комитетінің Философия, саясаттану және дінтану институтының директоры болды. 2014 жылдан әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің ғылым мен білімді ықпалдастыру жөніндегі проректоры қызметін қоса атқарды.<br> 2017–2022 жылдары Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының директоры болды.<br> Кейін Қазақстан әлеуметтанушылар қауымдастығының ғылыми жетекшісі және Әлеуметтану институтының директоры қызметін атқарды.<br> === <big>'''Ғылыми қызметі'''</big> === Зарема Шәукенова — әлеуметтану, этносаралық қатынастар, әлеуметтік психология және қоғамдық даму мәселелері бойынша маман. 250-ден астам ғылыми және ғылыми-әдістемелік еңбектің авторы.<br> == <big>'''Негізгі ғылыми еңбектері'''</big> == * «Социальное взаимодействие этносов в современном казахстанском обществе»; * «Этностардың әлеуметтік өзара әрекеттестігі: Қазақстан Республикасындағы этносаралық қатынастардың мониторингі»; * «Идеологическое конструирование в Республике Казахстан»; * «Институт семьи как фактор стабильности казахстанского общества»; * «Ценности и идеалы независимого Казахстана» және басқа да еңбектер. ([Википедия][1])<br> == '''Ғылыми дәрежесі''' == * Психология ғылымдарының кандидаты (1995) * Әлеуметтану ғылымдарының докторы (2003)<br> ==== <big>'''Ғылыми атағы'''</big> ==== * Профессор * Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясының академигі (бұрынғы корреспондент-мүшесі) ([Фараби университеті][2])<br> == <big>'''Қоғамдық қызметі'''</big> == Зарема Шәукенова Қазақстан әлеуметтанушылар қауымдастығының басшылығында қызмет атқарған. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы консультативтік-кеңесші органдардың, Қазақстан халқы Ассамблеясының ғылыми-сарапшылық құрылымдарының мүшесі болған.<br> === <big>'''Марапаттары'''</big> === * «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы (2011); * «Құрмет» ордені; * «Қазақстан ғылымын дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгісі; * «Ы. Алтынсарин» төсбелгісі; * «Астанаға 10 жыл» медалі; * «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» медалі және басқа да мемлекеттік наградалар. <ref>"Қазақстан халқы" энциклопедиясы, - Алматы, "Қазақ энциклопедиясы", 2016</ref> c8ww8n6gvr9jqvwl2adzrvu9apqdb6j 0 783983 3633951 2026-07-24T05:44:15Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TY... 3633951 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = 09.2000 |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], Жапония |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{ӨСІМ}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{ӨСІМ}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{ӨСІМ}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. 9s8v4wse390bv1cb7xdkttpwirych4a 3633952 3633951 2026-07-24T05:44:44Z 1nter pares 146705 3633952 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = 09.2000 |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], Жапония |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{ӨСІМ}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{ӨСІМ}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{ӨСІМ}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. 4atvpoo5flwncjt7zisrh1f07cq6dje 3633953 3633952 2026-07-24T05:45:12Z 1nter pares 146705 /* */ 3633953 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = 09.2000 |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{ӨСІМ}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{ӨСІМ}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{ӨСІМ}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. cqe9irpr43y5gaka9tu619fa4wp4ez9 3633954 3633953 2026-07-24T05:45:54Z 1nter pares 146705 /* */ 3633954 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{ӨСІМ}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{ӨСІМ}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{ӨСІМ}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. cc9e8qw3am553jzif91k95ae5dnlyr2 3633955 3633954 2026-07-24T05:51:14Z 1nter pares 146705 /* */ 3633955 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. 6ascu92yx05v2whxdosw59js1872y5g 3633956 3633955 2026-07-24T05:55:02Z 1nter pares 146705 3633956 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. 4dtyu2jiu89xl6tgbdlggw4psa79346 3633957 3633956 2026-07-24T05:55:24Z 1nter pares 146705 3633957 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7lgh32g0tgonpxvalpd26pnn4u5vddh 3633958 3633957 2026-07-24T05:58:00Z 1nter pares 146705 /* */ 3633958 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jxl8giizm22pyqficmp9iwutj4w0r6o 3633960 3633958 2026-07-24T05:59:28Z 1nter pares 146705 /* */ 3633960 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6f9pu35do2ytfj2qiukppxre47wywcy 3633961 3633960 2026-07-24T06:00:02Z 1nter pares 146705 3633961 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 57dj6thh1a5ko19od73zq1t964526wq 3633963 3633961 2026-07-24T06:02:58Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633963 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bgmkxel7mwj5ihy1a09rdjeeguthz3w 3633965 3633963 2026-07-24T06:05:05Z 1nter pares 146705 3633965 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5w4o7q1dnplsvcfvyyl5wcj93uue404 3633966 3633965 2026-07-24T06:06:38Z 1nter pares 146705 3633966 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qu9hfd83glnae1uw3k1o27q4qmanj5o 3633967 3633966 2026-07-24T06:06:45Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633967 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ctqol5dlq98vdwxf5ldsgnejfwy1wea 3633968 3633967 2026-07-24T06:07:34Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633968 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 93iooi2pe0wqrkoelpwdnvgeuc0odgl 3633969 3633968 2026-07-24T06:08:49Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633969 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} t4m0ggzye1gznoe1a4914c7zzsk63ex 3633970 3633969 2026-07-24T06:10:15Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633970 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6zh5n4e9loy3rr3fuxce6mwmbhu3paa 3633971 3633970 2026-07-24T06:11:00Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633971 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jq9801ohmfwo78tvouhzevq09170m8e 3633973 3633971 2026-07-24T06:13:04Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633973 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} nqxjwin2x097sayjfkthgvw13c4ykrv 3633974 3633973 2026-07-24T06:13:58Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633974 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} b30bcxm5shbej3jhfmugzhmpe7qrd6i 3633975 3633974 2026-07-24T06:14:34Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633975 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} nqkrdo8tsaif0mdd947xqp6b2rce1le 3633976 3633975 2026-07-24T06:15:22Z 1nter pares 146705 3633976 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} sf6odel28lw62mdgigeviuki3jhah45 3633977 3633976 2026-07-24T06:16:58Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633977 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} btaxcajcdemmrtpkjb3030q2doib8qj 3633978 3633977 2026-07-24T06:17:58Z 1nter pares 146705 /* Тарихы */ 3633978 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} f42hj8hc262e6775ow7czmq4awv69zn 3633979 3633978 2026-07-24T06:18:45Z 1nter pares 146705 /* Демеушілік */ 3633979 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} o7u86vzfsuf9ozzkzcfstatuptud4w7 3633980 3633979 2026-07-24T06:20:40Z 1nter pares 146705 /* Демеушілік */ 3633980 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ddborl6d2ahszq6likot99jusxebh5s 3633981 3633980 2026-07-24T06:22:27Z 1nter pares 146705 /* Даулар */ 3633981 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> 2019 жылғы желтоқсанда жарияланған есепте Mizuho 2017 жылғы қаңтар мен 2019 жылғы қыркүйек аралығында көмір өндіру жобаларын дамытушыларды қаржыландыру бойынша ең ірі жеке несие беруші ретінде аталды.<ref>{{Cite web |last=Takahashi |first=Ryusei |date=7 December 2019 |title=Japan's mega-banks named as world's biggest lenders for new coal plants |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/national/report-names-japans-top-three-mega-banks-worlds-biggest-lenders-coal-plant-developers/ |access-date=30 January 2023 |website=The Japan Times |language=en-US}}</ref> 2020 жылғы наурызда жапондық үкіметтік емес Kiko Network ұйымы Mizuho компаниясының инвестициялық саясатын Париж келісімінің мақсаттарына сәйкестендіруді ұсынған, климат мәселесіне қатысты жапондық компанияға бағытталған алғашқы акционерлік қарарды ұсынды,<ref>{{Cite web |date=16 June 2020 |title=Major shareholder to support first ever climate resolution in Japan |url=https://fossilfreejapan.org/kiko-network_shareholder-resolution-briefing_0615/ |access-date=30 January 2023 |website=Fossil Free Japan |language=en-US}}</ref> кейін бұл қарар инвесторлардың қолдауына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange/investors-line-up-against-mizuho-support-for-coal-idUSKBN21O12C|title = Investors line up against Mizuho support for coal|newspaper = Reuters|date = 6 April 2020|last1 = Sheldrick|first1 = Aaron}}</ref> Бұған жауап ретінде Mizuho жаңа көмір жобаларын бұдан былай қаржыландырмауға және көмір жобалары бойынша барлық қолданыстағы несиелерді 2050 жылға қарай толық тоқтатуға келісті.<ref>{{Cite news |date=15 April 2020 |title=Mizuho to stop lending to new coal power projects |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange-idUSKCN21X0F5 |access-date=10 July 2023 |quote="Mizuho Financial Group will stop financing new coal power projects and end all loans for coal by 2050, bowing to pressure from a group of leading investors for climate concessions ahead of the bank’s annual shareholders’ meeting in June."}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} b99i66yngezxj28q33kw39bo67lx196 3633982 3633981 2026-07-24T06:24:10Z 1nter pares 146705 3633982 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> 2019 жылғы желтоқсанда жарияланған есепте Mizuho 2017 жылғы қаңтар мен 2019 жылғы қыркүйек аралығында көмір өндіру жобаларын дамытушыларды қаржыландыру бойынша ең ірі жеке несие беруші ретінде аталды.<ref>{{Cite web |last=Takahashi |first=Ryusei |date=7 December 2019 |title=Japan's mega-banks named as world's biggest lenders for new coal plants |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/national/report-names-japans-top-three-mega-banks-worlds-biggest-lenders-coal-plant-developers/ |access-date=30 January 2023 |website=The Japan Times |language=en-US}}</ref> 2020 жылғы наурызда жапондық үкіметтік емес Kiko Network ұйымы Mizuho компаниясының инвестициялық саясатын Париж келісімінің мақсаттарына сәйкестендіруді ұсынған, климат мәселесіне қатысты жапондық компанияға бағытталған алғашқы акционерлік қарарды ұсынды,<ref>{{Cite web |date=16 June 2020 |title=Major shareholder to support first ever climate resolution in Japan |url=https://fossilfreejapan.org/kiko-network_shareholder-resolution-briefing_0615/ |access-date=30 January 2023 |website=Fossil Free Japan |language=en-US}}</ref> кейін бұл қарар инвесторлардың қолдауына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange/investors-line-up-against-mizuho-support-for-coal-idUSKBN21O12C|title = Investors line up against Mizuho support for coal|newspaper = Reuters|date = 6 April 2020|last1 = Sheldrick|first1 = Aaron}}</ref> Бұған жауап ретінде Mizuho жаңа көмір жобаларын бұдан былай қаржыландырмауға және көмір жобалары бойынша барлық қолданыстағы несиелерді 2050 жылға қарай толық тоқтатуға келісті.<ref>{{Cite news |date=15 April 2020 |title=Mizuho to stop lending to new coal power projects |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange-idUSKCN21X0F5 |access-date=10 July 2023 |quote="Mizuho Financial Group will stop financing new coal power projects and end all loans for coal by 2050, bowing to pressure from a group of leading investors for climate concessions ahead of the bank’s annual shareholders’ meeting in June."}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Mizuho Financial Group]] [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Токиода орналасқан конгломераттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан холдингтік компаниялар]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:2001 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Нью-Йорк қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Осака қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Токио қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Лондон қор биржасының бұрынғы листингіндегі компаниялар]] [[Санат:Nikkei 225 құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:2001 жылы құрылған холдингтік компаниялар]] 3hwm9azq45sm3ph3ovzac2zm38aajbl 3633983 3633982 2026-07-24T06:24:41Z 1nter pares 146705 3633983 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> 2019 жылғы желтоқсанда жарияланған есепте Mizuho 2017 жылғы қаңтар мен 2019 жылғы қыркүйек аралығында көмір өндіру жобаларын дамытушыларды қаржыландыру бойынша ең ірі жеке несие беруші ретінде аталды.<ref>{{Cite web |last=Takahashi |first=Ryusei |date=7 December 2019 |title=Japan's mega-banks named as world's biggest lenders for new coal plants |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/national/report-names-japans-top-three-mega-banks-worlds-biggest-lenders-coal-plant-developers/ |access-date=30 January 2023 |website=The Japan Times |language=en-US}}</ref> 2020 жылғы наурызда жапондық үкіметтік емес Kiko Network ұйымы Mizuho компаниясының инвестициялық саясатын Париж келісімінің мақсаттарына сәйкестендіруді ұсынған, климат мәселесіне қатысты жапондық компанияға бағытталған алғашқы акционерлік қарарды ұсынды,<ref>{{Cite web |date=16 June 2020 |title=Major shareholder to support first ever climate resolution in Japan |url=https://fossilfreejapan.org/kiko-network_shareholder-resolution-briefing_0615/ |access-date=30 January 2023 |website=Fossil Free Japan |language=en-US}}</ref> кейін бұл қарар инвесторлардың қолдауына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange/investors-line-up-against-mizuho-support-for-coal-idUSKBN21O12C|title = Investors line up against Mizuho support for coal|newspaper = Reuters|date = 6 April 2020|last1 = Sheldrick|first1 = Aaron}}</ref> Бұған жауап ретінде Mizuho жаңа көмір жобаларын бұдан былай қаржыландырмауға және көмір жобалары бойынша барлық қолданыстағы несиелерді 2050 жылға қарай толық тоқтатуға келісті.<ref>{{Cite news |date=15 April 2020 |title=Mizuho to stop lending to new coal power projects |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange-idUSKCN21X0F5 |access-date=10 July 2023 |quote="Mizuho Financial Group will stop financing new coal power projects and end all loans for coal by 2050, bowing to pressure from a group of leading investors for climate concessions ahead of the bank’s annual shareholders’ meeting in June."}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Mizuho Financial Group]] [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Токиода орналасқан конгломераттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан холдингтік компаниялар]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:2001 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Нью-Йорк қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Осака биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Токио қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Лондон қор биржасының бұрынғы листингіндегі компаниялар]] [[Санат:Nikkei 225 құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:2001 жылы құрылған холдингтік компаниялар]] c36dforgrkrrk78vifo8u0fhycml03g 3633984 3633983 2026-07-24T06:25:28Z 1nter pares 146705 3633984 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> 2019 жылғы желтоқсанда жарияланған есепте Mizuho 2017 жылғы қаңтар мен 2019 жылғы қыркүйек аралығында көмір өндіру жобаларын дамытушыларды қаржыландыру бойынша ең ірі жеке несие беруші ретінде аталды.<ref>{{Cite web |last=Takahashi |first=Ryusei |date=7 December 2019 |title=Japan's mega-banks named as world's biggest lenders for new coal plants |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/national/report-names-japans-top-three-mega-banks-worlds-biggest-lenders-coal-plant-developers/ |access-date=30 January 2023 |website=The Japan Times |language=en-US}}</ref> 2020 жылғы наурызда жапондық үкіметтік емес Kiko Network ұйымы Mizuho компаниясының инвестициялық саясатын Париж келісімінің мақсаттарына сәйкестендіруді ұсынған, климат мәселесіне қатысты жапондық компанияға бағытталған алғашқы акционерлік қарарды ұсынды,<ref>{{Cite web |date=16 June 2020 |title=Major shareholder to support first ever climate resolution in Japan |url=https://fossilfreejapan.org/kiko-network_shareholder-resolution-briefing_0615/ |access-date=30 January 2023 |website=Fossil Free Japan |language=en-US}}</ref> кейін бұл қарар инвесторлардың қолдауына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange/investors-line-up-against-mizuho-support-for-coal-idUSKBN21O12C|title = Investors line up against Mizuho support for coal|newspaper = Reuters|date = 6 April 2020|last1 = Sheldrick|first1 = Aaron}}</ref> Бұған жауап ретінде Mizuho жаңа көмір жобаларын бұдан былай қаржыландырмауға және көмір жобалары бойынша барлық қолданыстағы несиелерді 2050 жылға қарай толық тоқтатуға келісті.<ref>{{Cite news |date=15 April 2020 |title=Mizuho to stop lending to new coal power projects |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange-idUSKCN21X0F5 |access-date=10 July 2023 |quote="Mizuho Financial Group will stop financing new coal power projects and end all loans for coal by 2050, bowing to pressure from a group of leading investors for climate concessions ahead of the bank’s annual shareholders’ meeting in June."}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Mizuho Financial Group]] [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Токиода орналасқан конгломераттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан холдингтік компаниялар]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:2001 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Нью-Йорк қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Осака биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Токио қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:Лондон қор биржасының бұрынғы листингіндегі компаниялар]] [[Санат:Nikkei 225 құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:2001 жылы құрылған холдингтік компаниялар]] e48t6mlgk5pa80gnzvx53i1oz1vob41 3633985 3633984 2026-07-24T06:25:49Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3633985 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Mizuho Financial Group, Inc. |логотипі = Mizuho logo.svg |суреті = Ōtemachi Tower.jpg |сурет атауы = [[Otemachi Tower]], [[Токио]], Mizuho компаниясының штаб-пәтері (2014 жылдан бері) |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 8411 (TYO)<br>MFG (NYSE)<br>[[Nikkei 225]]<br>[[TOPIX]] Core 30 |қызметі = |құрылды = [[қыркүйек]] [[2000 жыл|2000]] |құрушы = |орналасуы = [[Otemachi Tower]], [[Маруноути]], [[Тиёда]], [[Жапония]] |басты адамдары = Сэйдзи Имаи (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Масахиро Кихара (президент және бас атқарушы директор) |саласы = қаржылық қызметтер |өнімі = {{plainlist| * активтерді басқару * банктік қызметтер * тауарлық операциялар * несие карталары * акциялар саудасы * сақтандыру * инвестицияларды басқару * ипотекалық несиелер * жеке капитал * әл-ауқатты басқару }} |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} ¥8,47 трлн (2022) |айналым = {{өсім}} ¥5,78 трлн (2022) |операциялық кіріс = {{өсім}} ¥789,6 млрд (2022) |таза табысы = {{өсім}} ¥219,20 млрд (2022) |активтер = {{өсім}} ¥254,26 трлн (2022) |капитализация = |қызметкерлер саны = 52 420 (2022 жылғы наурыз) |басшы компания = |бағынышты компания = {{plainlist| * [[Mizuho Bank]] * [[Mizuho Trust & Banking]] * [[Mizuho Securities]] }} |аудитор = |сайты = https://www.mizuhogroup.com |Ортаққор = }} {{Nihongo|'''Mizuho Financial Group, Inc.'''|株式会社みずほフィナンシャルグループ|[[kabushiki kaisha|Kabushiki-gaisha]] Mizuho Finansharu Gurūpu}}, 2000 жылдан 2003 жылға дейін '''Mizuho Holdings''' атауымен белгілі болған және '''MHFG''' немесе жай ғана '''Mizuho''' деп қысқартылып аталатын, Жапонияның [[Токио]] қаласындағы [[Тиёда]] арнайы ауданындағы [[Отемати]] ауданында орналасқан штаб-пәтері бар жапондық банктік [[холдингтік компания]]. Топ 2000–2002 жылдары [[Dai-Ichi Kangyo Bank]], [[Fuji Bank]] және [[Industrial Bank of Japan]] банктерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. {{nihongo|mizuho|瑞穂}} атауы жапон тілінен сөзбе-сөз аударғанда «мол күріш», ал ауыспалы мағынада «мол өнім» дегенді білдіреді. Mizuho Financial Group — [[Mizuho Bank]], [[Mizuho Trust & Banking]], [[Mizuho Securities]] және [[Mizuho Capital]] компанияларының бас холдингтік компаниясы, сондай-ақ [[Asset Management One]] компаниясының бақылаушы акционері. Топ банктік қызметтерді, бағалы қағаздармен операцияларды, сенімгерлік басқару және активтерді басқару қызметтерін қоса алғанда, қаржылық қызметтердің кең ауқымын ұсынады, оның 880 бөлімшесінде 59 мыңнан астам адам жұмыс істейді.<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/|title=Mizuho Financial on the Forbes Top Regarded Companies List|website=Forbes.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/12020120/Bank-employee-plunges-to-death-in-City-of-London.html|title=Bank employee plunges to death in City of London|first=Gregory|last=Walton|date=27 November 2015|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Компания [[Токио қор биржасы]]нда тіркелген, онда [[Nikkei 225]] және [[TOPIX Core30]] индекстерінің құрамына кіреді, сондай-ақ [[Нью-Йорк қор биржасы]]нда америкалық депозитарлық қолхаттар түрінде листингтен өткен. Құрылған кезде Mizuho активтер көлемі бойынша әлемдегі ең ірі банк болды.<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/economics/2727186/Nikkei-at-16-year-low.html|title=Nikkei at 16-year low|first=David|last=Litterick|date=23 July 2001|website=Telegraph.co.uk}}</ref> Кейінгі шоғырландырудан соң ол 2023 жылғы наурыздың соңындағы жалпы активтері 1,9 триллион АҚШ долларын құрайтын Жапонияның «мегабанктері» деп аталатын банктерінің ішінде [[Mitsubishi UFJ Financial Group]] (2,9 триллион АҚШ доллары) пен [[Sumitomo Mitsui Financial Group|SMBC Group]] (2,0 триллион АҚШ доллары) компанияларынан кейінгі үшінші орынға шықты.<ref>{{cite web |website=S&P Global |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/japanese-megabanks-retain-top-slots-in-ranking-even-as-total-assets-drop-76167793 |date={{date|2023/06/18}} |title=Japanese megabanks retain top slots in ranking even as total assets drop |author=Yuzo Yamaguchi & Mohammad Taqi}}</ref> Mizuho 2018 жылғы желтоқсандағы жағдай бойынша жалпы активтері бойынша әлемдегі 15-ші ірі банк мекемесі болды,<ref>[http://www.relbanks.com/worlds-top-banks/assets "The Top 100 Banks in the World 2016"], ''Relbanks'', 30 June 2016.</ref> ал 2017 жылғы мамырдағы ''Forbes'' рейтингі бойынша әлемдегі 90-шы ірі компания болды.<ref>[https://www.forbes.com/companies/mizuho-financial/ "Forbes The World’s Biggest Public Companies 2016 RANKING."], ''[[Forbes]]'', May 2016.</ref> Ол [[Қаржылық тұрақтылық жөніндегі кеңес]] тарапынан жүйелік маңызы бар банк ретінде тұрақты түрде тізімге енгізіліп келеді. == Тарихы == Mizuho құрамына енген банктердің тарихы жапон қаржы жүйесінің бірнеше даму кезеңін қамтиды. Ол [[Мэйдзи кезеңі]]нің алғашқы жылдарынан, әсіресе 1873 жылы [[Сибусава Эйити]]дің жетекшілігімен Жапониядағы алғашқы заманауи банк әрі алғашқы акционерлік қоғам болған Dai-Ichi Bank-тің құрылуынан, тіпті 1864 жылы Yasuda-ya сауда үйінің негізі қалануынан бастау алады. Dai-Ichi («бірінші» дегенді білдіреді) банкінен бөлек, Mizuho құрамына Мэйдзи дәуіріндегі 1880 жылға дейін құрылған уақытының ретімен нөмірленген кейінгі бірнеше Ұлттық банк те кірді: * [[3-ші ұлттық банк]], 1873 жылы Осакада банк құру мақсатында лицензия алған, алайда бұл жоспардың күші жойылғаннан кейін 1876 жылы Токиода құрылған; 1923 жылы бірнеше басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды, ол 1948 жылы Fuji Bank болып қайта аталды; * [[6-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Фукусимада құрылған, 1892 жылы Токиоға көшірілген, 1907 жылы [[9-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[9-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Кумамотода құрылған, 1907 жылы [[6-шы Ұлттық банк]]ті өз құрамына қосып, Higo Bank-ке айналды, ал 1923 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] және басқа банктермен бірігіп Yasuda Bank-ті құрды; * [[20-шы Ұлттық банк]], 1877 жылы Токиода құрылған, 1912 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[22-ші Ұлттық банк]], 1877 жылы Окаямада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank-ті құрған бірігуге қатысқан банктердің бірі; * [[36-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы [[Хатиодзи]]де құрылған, 1942 жылы Nihon Chuya Bank тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1943 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[40-шы Ұлттық банк]], 1878 жылы Татебаясиде құрылған, 1918 жылы [[41-ші Ұлттық банк]]пен бірігіп Tokai Bank-ті (кейінгі Tokai Bank-пен аттас болғанымен, одан өзгеше банк) құрған, ал бұл банк 1927 жылы Dai-Ichi Bank құрамына біріктірілген; * [[41-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотигиде құрылған, 1918 жылы [[40-шы Ұлттық банк]]пен біріктірілген; * [[44-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1882 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[58-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Осакада құрылған, 1909 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[64-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Оцуда құрылған, 1898 жылы Otsu Bank болып қайта аталған және 1908 жылы Omi Bank құрамына біріктірілген; бұл банк 1928 жылы күйреп, Showa Bank тарапынан сіңірілді, ал Showa Bank 1944 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[82-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Тотториде құрылған, 1897 жылы [[3-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[84-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Дайсёдзиде құрылған, 1928 жылы Showa Bank тарапынан сатып алынған; * [[87-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Охасиде құрылған, 1902 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[103-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Ивакуниде құрылған, 1893 жылы [[Жапония банкі]] тарапынан сатып алынған, ал бұл банк 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[118-ші Ұлттық банк]], 1878 жылы Токиода құрылған, 1880 жылы [[136-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген; * [[130-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Осакада құрылған, 1923 жылы Yasuda Bank құрамына біріктірілген; * [[136-шы Ұлттық банк]], 1879 жылы Хандада құрылған, 1898 жылы [[130-шы Ұлттық банк]] құрамына біріктірілген. Топтың ізашарларының қатарына сондай-ақ [[Nippon Kangyo Bank]] (1897 жылы құрылған) пен [[Industrial Bank of Japan]] (1902 жылы құрылған) да кіреді. Бұл екі мекеме [[Мэйдзи кезеңі]]нде мемлекеттік саясатты іске асыруға арналған банктер ретінде құрылып, [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тан кейін коммерциялық банктерге айналдырылды. == Демеушілік == Mizuho [[Токио халықаралық марафоны]]ның демеушісі болып табылады.<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2012/11/02/sports/tokyo-will-be-added-as-sixth-major-marathon.html|title=Tokyo Will Be Added as Sixth Major Marathon|date=2 November 2012|website=The New York Times}}</ref> Сондай-ақ компания [[2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары]] мен [[2020 жылғы Жазғы Паралимпиада ойындары]]ның демеушісі болды.<ref>{{cite web|url=https://tokyo2020.jp/en/news/sponsor/20150414-02.html|title=Mizuho and SMFG join Tokyo 2020 Gold Partner Programme｜The Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games|website=Tokyo2020.jp}}</ref> == Даулар == 2013 жылғы қыркүйекте жүргізілген жоспарлы реттеушілік тексеру барысында Mizuho компаниясының [[якудза]]ға (жапон мафиясы) 1,9 миллион АҚШ долларына дейін несие беруге мүмкіндік жасағаны анықталды. Сондай-ақ қылмыстық топтарға берілген несиелердің оның еншілес Orient Corp. несиелік компаниясы арқылы мақұлданғаны белгілі болды. Осы жанжалдың салдарынан топтың бас атқарушы директоры Такаси Цукамото қызметінен кетті.<ref>{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/11/13/business/mizuho-has-more-loans-to-the-mob/#.W1E-09JKg2w|title=Mizuho has more loans to the mob|last=Otake|first=Tomoko|date=13 November 2013|work=The Japan Times|access-date=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/c4656f74-6e12-11e3-8dff-00144feabdc0 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription|title=Mizuho chairman to stand down over yakuza loans scandal|last=McLannahan|first=Ben|date=26 December 2013|work=Financial Times|access-date=19 July 2018}}</ref> 2019 жылғы желтоқсанда жарияланған есепте Mizuho 2017 жылғы қаңтар мен 2019 жылғы қыркүйек аралығында көмір өндіру жобаларын дамытушыларды қаржыландыру бойынша ең ірі жеке несие беруші ретінде аталды.<ref>{{Cite web |last=Takahashi |first=Ryusei |date=7 December 2019 |title=Japan's mega-banks named as world's biggest lenders for new coal plants |url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/12/07/national/report-names-japans-top-three-mega-banks-worlds-biggest-lenders-coal-plant-developers/ |access-date=30 January 2023 |website=The Japan Times |language=en-US}}</ref> 2020 жылғы наурызда жапондық үкіметтік емес Kiko Network ұйымы Mizuho компаниясының инвестициялық саясатын Париж келісімінің мақсаттарына сәйкестендіруді ұсынған, климат мәселесіне қатысты жапондық компанияға бағытталған алғашқы акционерлік қарарды ұсынды,<ref>{{Cite web |date=16 June 2020 |title=Major shareholder to support first ever climate resolution in Japan |url=https://fossilfreejapan.org/kiko-network_shareholder-resolution-briefing_0615/ |access-date=30 January 2023 |website=Fossil Free Japan |language=en-US}}</ref> кейін бұл қарар инвесторлардың қолдауына ие болды.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange/investors-line-up-against-mizuho-support-for-coal-idUSKBN21O12C|title = Investors line up against Mizuho support for coal|newspaper = Reuters|date = 6 April 2020|last1 = Sheldrick|first1 = Aaron}}</ref> Бұған жауап ретінде Mizuho жаңа көмір жобаларын бұдан былай қаржыландырмауға және көмір жобалары бойынша барлық қолданыстағы несиелерді 2050 жылға қарай толық тоқтатуға келісті.<ref>{{Cite news |date=15 April 2020 |title=Mizuho to stop lending to new coal power projects |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-coal-japan-mizuho-climatechange-idUSKCN21X0F5 |access-date=10 July 2023 |quote="Mizuho Financial Group will stop financing new coal power projects and end all loans for coal by 2050, bowing to pressure from a group of leading investors for climate concessions ahead of the bank’s annual shareholders’ meeting in June."}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Mizuho Financial Group]] [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Токиода орналасқан конгломераттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан холдингтік компаниялар]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Токиода орналасқан қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:2001 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Нью-Йорк қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Осака биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Токио қор биржасында листинг акциясы бар компаниялар]] [[Санат:Лондон қор биржасының бұрынғы листингіндегі компаниялар]] [[Санат:Nikkei 225 құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] [[Санат:Жүйелік маңызы бар қаржы институттары]] [[Санат:2001 жылы құрылған холдингтік компаниялар]] f58wfe0flqukkoerfware9tfre9cks6 0 783984 3633959 2026-07-24T05:58:52Z 1nter pares 146705 «[[Sumitomo Mitsui Financial Group]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3633959 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Sumitomo Mitsui Financial Group]] 99k8xrjw2b4sipamxaf9kwbd1qwc6a0 0 783985 3633972 2026-07-24T06:12:50Z Dostoevskykz 183227 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Лео Шик |Шынайы есімі = Лео Богданович Шик |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Лео Богданович Ш... 3633972 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> {{Тұлға |Есімі = Лео Шик |Шынайы есімі = Лео Богданович Шик |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Лео Богданович Шик |Толық есімі = Лео Богданович Шик |Туған күні = 30 сәуір 1934 |Туған жері = Барановка ауылы, Николаев ауданы, Сталинград облысы, РКФСР, КСРО |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = Қазақстан |Ұлты = неміс |Мансабы = қоғам қайраткері |Белсенді жылдары = 1956 жылдан |Білімі = Өскемен педагогикалық училищесі |Мамандығы = педагог |Не үшін белгілі = Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, Қазақстандағы алғашқы Достық үйінің негізін қалаушылардың бірі |Партиясы = |Әкесі = Богдан |Анасы = |Жұбайы = |Серігі = |Балалары = |Отбасы = |Марапаттары = Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» алтын медалі, Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамоталары, Шемонаиха ауданының Құрметті азаматы, Өскемен қаласының Құрметті азаматы |Қолтаңбасы = |Сайты = |Басқалары = Қазақстан халқы Ассамблеясының алғашқы мүшелерінің бірі, Қазақстандағы Достық үйлері жүйесінің негізін қалаушылардың бірі |Commons = }} '''Лео Богданович Шик''' (30 сәуір 1934 жыл, Барановка ауылы, Николаев ауданы, Сталинград облысы, РКФСР) — қазақстандық қоғам қайраткері, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, Қазақстандағы алғашқы Достық үйінің негізін қалаушылардың бірі. Ол этносаралық келісімді нығайтуға, Қазақстан халқы Ассамблеясының қалыптасуы мен дамуына, сондай-ақ Достық үйлерінің жүйесін құруға елеулі үлес қосқан. == <big>'''Өмірбаяны'''</big> == Лео Богданович Шик 1934 жылғы 30 сәуірде Ресей Федерациясының Сталинград облысы Николаев ауданының Барановка ауылында дүниеге келген.<br> 1956 жылы Өскемен педагогикалық училищесін тәмамдаған. Еңбек жолын Шемонаиха қаласындағы балалар үйінде тәрбиеші болып бастаған. Кейін ауылдық комсомол комитетінің бірінші хатшысы, 1963 жылдан Ю.А. Гагарин атындағы мектепте мұғалім болып қызмет атқарған.<br> Кейін партия органдарында еңбек етіп, облыстық партия комитетінің бөлім меңгерушісі, Большенарым аудандық партия комитетінің екінші хатшысы, Шығыс Қазақстан облыстық комитетінің нұсқаушысы және кеңесшісі болды.<br> 1986–1995 жылдары Шығыс Қазақстан облыстық кинофикация басқармасының бастығы қызметін атқарды.<br> 1995 жылдан бастап Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі болды. Осы кезеңде Қазақстандағы алғашқы Достық үйін ұйымдастыруға және кейін республиканың барлық өңірлерінде Достық үйлерін құруға бастамашы болды.<br> === <big>'''Қоғамдық қызметі'''</big> === Лео Шик Қазақстан халқы Ассамблеясының алғашқы мүшелерінің бірі саналады. Оның бастамасымен: * Қазақстандағы алғашқы Достық үйі ашылды; * өңірлік Достық үйлерінің жүйесі қалыптасты; * «Достық үйі – Дом дружбы» («Вестник Ассамблеи») басылымы шығарылды; * тілдерді дамытуға бағытталған '''«Қайта өрлеу»''' мектебі құрылды; * Қазақстан халқы Ассамблеясының ғылыми-сарапшылық кеңесін құру жұмыстарына қатысты. Сонымен қатар Қазақстан халқы Ассамблеясы, Достық үйлері және этносаралық келісім мәселелеріне арналған бірнеше публицистикалық кітаптың авторы және деректі фильмдер циклінің авторларының бірі болды.<br> Лео Шик Қазақстандағы алғашқы Достық үйінің негізін қалаушылардың бірі ретінде кеңінен танылған. Ол ұзақ жылдар бойы Қазақстан халқы Ассамблеясының қызметіне белсене қатысып, қоғамдық келісім мен этносаралық татулықты нығайтуға үлес қосты.<br> === <big>'''Марапаттары'''</big> === * Қазақстан халқы Ассамблеясының '''«Бірлік»''' алтын медалі; * Қазақстан Республикасы Президентінің Құрмет грамоталары; * Шемонаиха ауданының Құрметті азаматы; * Өскемен қаласының Құрметті азаматы. === <big>'''Еңбектері'''</big> === * Қазақстан халқы Ассамблеясының тарихына арналған публицистикалық еңбектер; * Достық үйлерінің қызметі жөніндегі кітаптар; * Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы деректі фильмдер циклін жасауға қатысқан. <ref>Қазақстан халқы" энциклопедиясы, - Алматы, "Қазақ энциклопедиясы", 2016</ref> 2ekp46sges8uph59ypz1a87e4ewwrek 14 783986 3633986 2026-07-24T06:28:03Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Жапония конгломераттық компаниялары]] [[Санат:Жапония холдингтік компаниялары]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] 3633986 wikitext text/x-wiki [[Санат:Жапония банктері]] [[Санат:Жапония конгломераттық компаниялары]] [[Санат:Жапония холдингтік компаниялары]] [[Санат:Штаб-пәтері Жапонияда орналасқан трансұлттық компаниялар]] [[Санат:Fuyo Group]] 3bcuykxec2y9qxgbjmnocvzy0jp9306 14 783987 3633987 2026-07-24T06:29:51Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Жапония конгломераттық компаниялары]] [[Санат:Keiretsu]] 3633987 wikitext text/x-wiki [[Санат:Жапония конгломераттық компаниялары]] [[Санат:Keiretsu]] eb33t4uhszg28v67wojyuhi2ht8irt2 0 783988 3633988 2026-07-24T06:31:33Z Dostoevskykz 183227 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Вера Кузьминична Шохина''' (2 қазан 1950 жыл, Батыс Қазақстан облысы) — қазақстандық қоғам қайраткері, Қазақстан халқы Ассамблеясы Батыс Қазақстан облыстық бөлімшесі... 3633988 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=шілде 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Вера Кузьминична Шохина''' (2 қазан 1950 жыл, Батыс Қазақстан облысы) — қазақстандық қоғам қайраткері, Қазақстан халқы Ассамблеясы Батыс Қазақстан облыстық бөлімшесінің орынбасар төрайымы. Ол өңірдегі этносаралық келісімді нығайтуға, қоғамдық және әлеуметтік бастамаларды жүзеге асыруға елеулі үлес қосқан.<br> == <big>'''Өмірбаяны'''</big> == Вера Кузьминична Шохина 1950 жылғы 2 қазанда Батыс Қазақстан облысында дүниеге келген.<br> Жоғары білімін Орал педагогикалық институтында алған.<br> Еңбек жолын мектепте мұғалім болып бастап, кейін мектеп директорының орынбасары қызметін атқарды. Кейінгі жылдары мемлекеттік және жергілікті өкілетті органдарда жауапты қызметтер атқарды:<br> * Приуральный және Зеленов аудандарында мәслихат хатшысы болды; * Аудан әкімінің орынбасары қызметін атқарды. === <big>'''Қоғамдық қызметі'''</big> === Вера Шохина өңірдің қоғамдық-саяси өміріне белсене араласты: * Қазақстан халқы Ассамблеясы Батыс Қазақстан облыстық бөлімшесінің орынбасар төрайымы болып сайланды; * Қоғамдық «ДОС» қорының атқарушы директоры қызметін атқарды; * Зеленов аудандық «Арна» әйелдер одағы төрағасының орынбасары болды. <big>'''Марапаттары мен атақтары'''</big> * «Бірлік» медалі; * «Қазақстан Конституциясына 20 жыл» мерекелік медалі; * «Қазақстан халқы Ассамблеясына 20 жыл» мерекелік медалі; * Ұлттық «Ажар» сыйлығының иегері; * Зеленов ауданының құрметті азаматы. <ref>"Қазақстан халқы" энциклопедиясы, - Алматы, "Қазақ энциклопедиясы", 2016</ref> eqcidzap9xgja7ke69rbaehwjfb071o 0 783989 3633991 2026-07-24T06:40:44Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Вангажи''' {{lang-lv|Vangaži}} — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3633991 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' {{lang-lv|Vangaži}} — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 9xzqlsxm2khhmik3jnackgo99ww2uw1 3633992 3633991 2026-07-24T06:41:14Z Мағыпар 100137 үлгі 3633992 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' {{lang-lv|Vangaži}} — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] hlqhzgylntizv0x9gp3ev1gnewrftjf 3633993 3633992 2026-07-24T06:41:44Z Мағыпар 100137 3633993 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3rdmtlcx8hfxzln2lile3w7au1jfdqp 3633995 3633993 2026-07-24T06:43:09Z Мағыпар 100137 толықтыру 3633995 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] czh6gkahynu4i4x5p4ltrtbftefh3yd 3633996 3633995 2026-07-24T06:45:11Z Мағыпар 100137 дереккөз 3633996 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] dfkpnljwdnivviu6kmb4hof6c7nztsx 3633997 3633996 2026-07-24T06:51:38Z Мағыпар 100137 толықтыру 3633997 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 7c58ohzukncn2wy2gvep5flbeitnobv 3633998 3633997 2026-07-24T06:54:36Z Мағыпар 100137 толықтыру 3633998 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 69nsaogulrr80mqv1zfzo7xcfvlhfnz 3633999 3633998 2026-07-24T06:55:23Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3633999 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] l3gmx85vq0ycjbr9363u9s4izjqy5q8 3634001 3633999 2026-07-24T07:02:04Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3634001 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] i6k2hy4zvnndbyv43yb1cmyiaevjd7v 3634002 3634001 2026-07-24T07:03:34Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3634002 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4b8ri6cdwdxzv0380wj7n3ef66v96lx 3634003 3634002 2026-07-24T07:14:12Z Мағыпар 100137 толықтыру 3634003 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 2ken5wkcps8bvxo586g30to1kggtdhs 3634004 3634003 2026-07-24T07:17:26Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру 3634004 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 79d46cz27u81ci3lbjqycy4b6c5y8xk 3634005 3634004 2026-07-24T07:22:01Z Мағыпар 100137 дереккөз 3634005 wikitext text/x-wiki '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0uodbq665b5fjgj1y7h4c9xx5wuk7ce 3634007 3634005 2026-07-24T07:23:53Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3634007 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] dqkec73kig35zhmgokqa9fa92gf07y2 3634008 3634007 2026-07-24T07:24:30Z Мағыпар 100137 үлгі, сурет қою 3634008 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] g272yvq1jln5kndjwddy87hr6ghe8in 3634009 3634008 2026-07-24T07:24:58Z Мағыпар 100137 үлгі 3634009 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ck7v8b0rs8jndg0h8g1n97bosgdktq2 3634010 3634009 2026-07-24T07:26:13Z Мағыпар 100137 үлгі 3634010 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] fqs0ob4r73oomi71t16sn0b4p44l631 3634011 3634010 2026-07-24T07:27:41Z Мағыпар 100137 үлгі 3634011 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] a14uzhl1cs3qie5jh66yqmin27168i4 3634012 3634011 2026-07-24T07:29:14Z Мағыпар 100137 үлгі 3634012 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] nh7us8wymjkz1yjcicphv443d0q7t08 3634014 3634012 2026-07-24T07:31:36Z Мағыпар 100137 үлгі 3634014 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1961 |алғашқы дерек = 1959 |бұрынғы атаулары = Октябрьский |статус алуы = 1991 |жер аумағы = 5,1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3407 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 784,1 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] b4ivnl3tang7lf5n6zrethwk9tx499o 3634016 3634014 2026-07-24T07:33:33Z Мағыпар 100137 сурет қою 3634016 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1961 |алғашқы дерек = 1959 |бұрынғы атаулары = Октябрьский |статус алуы = 1991 |жер аумағы = 5,1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3407 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 784,1 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="130"> Vangaži, 2022-03-01, Vidzemes street (1).jpg|Видземеш көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] k4bokdc5cw1binc6xqbgo9c9leml6n8 3634017 3634016 2026-07-24T07:34:56Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ 3634017 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1961 |алғашқы дерек = 1959 |бұрынғы атаулары = Октябрьский |статус алуы = 1991 |жер аумағы = 5,1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3407 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 784,1 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="130"> Vangaži, 2022-03-01, Vidzemes street (1).jpg|Видземес көшесі Vangaži, 2022-03-01, Gaujas street (1).jpg|Гаужас көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ibgczd5rrfikizbhpyq05dk3w39u8f0 3634018 3634017 2026-07-24T07:35:41Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3634018 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1961 |алғашқы дерек = 1959 |бұрынғы атаулары = Октябрьский |статус алуы = 1991 |жер аумағы = 5,1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3407 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 784,1 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="130"> Vangaži, 2022-03-01, Vidzemes street (1).jpg|Видземес көшесі Vangaži, 2022-03-01, Gaujas street (1).jpg|Гаужас көшесі Vangaži, 2022-03-01, Siguldas street.jpg|Сигулда көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] kbepvupx5vdz69aidkxcgfniomk0cd2 3634019 3634018 2026-07-24T07:36:57Z Мағыпар 100137 сурет қою 3634019 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Вангажи |шынайы атауы = {{lang-lv|Vangaži}} |сурет = Vangažu baznīca 2000-12-10.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Vangazi COA.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =57 |lat_min =05 |lat_sec =31 |lon_dir =E |lon_deg =24 |lon_min =32 |lon_sec =55 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Ропажи аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1961 |алғашқы дерек = 1959 |бұрынғы атаулары = Октябрьский |статус алуы = 1991 |жер аумағы = 5,1 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 20 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 3407 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 784,1 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-2136 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Vangaži |сайты = |сайт тілі = }} '''Вангажи''' ({{lang-lv|Vangaži}}) — [[Латвия]]ның [[Ропажи аймағы]]ндағы қала. Вангажи қаласының халқы 2026 жылы 3407 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-vangazi-11473.html|title=Население Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Гауя өзені мен А2 жолының арасында, [[Рига]]дан солтүстік-шығысқа қарай 32 км және аймақ орталығынан 29 км жерде орналасқан. == Тарихы == Вангажи қала мәртебесін 1991 жылы алды. Қала атауы «өзен шалғын арқылы ағатын жер» дегенді білдіреді. Дегенмен, ливтер мұнда ежелгі заманнан бері өмір сүріп келеді. Археолог И.Граудина зират аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде бұл аймақта б.з. бірінші мыңжылдығында адамдар мекендегенін көрсететін артефактілерді тапты. 17 және 18 ғасырларда шыны шеберханалары, диірмен, кірпіш пеші және қыш шеберханасы болды. 19 ғасырда қағаз бен картон шығаратын мануфактуралар салынды. Қазіргі Вангажи ауылы 1957 жылы, жергілікті жерде ірі қиыршық тас пен құм кен орындары табылғаннан кейін екі жылдан кейін құрылған. Мұнда карьер, содан кейін темір-бетон зауыты пайда болды. Құрылысшыларға, кейінірек зауыт жұмысшыларына арналған тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://www.secretlatvia.com/vangazi/|title=Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Вангажи станциясы орналасқан Рига-Лугажи теміржол желісі қаладан 2 км қашықтықта орналасқан. Рига-Сигулда және Рига-Вальга бағыттары бойынша жүретін барлық пойыздар стансаға тоқтайды. Рига-Сигулда-Веклайцене (Эстония шекарасы) А2 ұлттық жолы қаланың оңтүстік шекарасы бойымен өтіп, Псков пен Санкт-Петербургке апарады. Вангажиде кітапхана, қоғамдық орталық, жалпы білім беретін мектеп, музыка және көркемсурет мектебі бар, сондай-ақ «Vangažu Vēstis» газеті басылып шығады. == Көрікті орындары == 3 км қашықтықта ағып жатқан көркем Гауя өзені жергілікті көрікті жер болып саналады. Тағы бір су айдыны — ұзындығы 17 км болатын және әдемі көлді құрайтын бөгетпен қоршалған Страуйупите өзені. Қалада баптист шіркеуі орналасқан, ал жақын маңда тағы бір лютеран шіркеуі орналасқан.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/vangazhi_lc4356|title=Европа > Латвия > Вангажи|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-07-24|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="130"> Vangaži, 2022-03-01, Vidzemes street (1).jpg|Видземес көшесі Vangaži, 2022-03-01, Gaujas street (1).jpg|Гаужас көшесі Vangaži, 2022-03-01, Siguldas street.jpg|Сигулда көшесі Vangaži, 2022-03-01, river Straujupīte and high school.jpg|Орта мектеп </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] lri20lluflac2iqmsrc21xcnvzehzha 14 783991 3634033 2026-07-24T08:38:06Z Kvazimodo 124458 Жаңа бетте: [[Санат:Фёклабрук ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Австриядағы қалалар мен елді мекендер|Фёклабрук]] 3634033 wikitext text/x-wiki [[Санат:Фёклабрук ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Австриядағы қалалар мен елді мекендер|Фёклабрук]] afw95yp6418yuhzy3dgdhtnpugiwbt3 3634124 3634033 2026-07-24T09:01:28Z Kvazimodo 124458 қате 3634124 wikitext text/x-wiki [[Санат:Фёклабрук ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Фёклабрук]] j758nz69rjuzm1teu9jmfcxhdx89ory 14 783992 3634080 2026-07-24T08:49:37Z Kvazimodo 124458 Жаңа бетте: [[Санат:Браунау-на-Инне ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Австриядағы қалалар мен елді мекендер|Браунау-на-Инне]] 3634080 wikitext text/x-wiki [[Санат:Браунау-на-Инне ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Австриядағы қалалар мен елді мекендер|Браунау-на-Инне]] p4oiu43km0uu9rfj4a8i2ofbfeut9zj 3634123 3634080 2026-07-24T09:01:05Z Kvazimodo 124458 қате 3634123 wikitext text/x-wiki [[Санат:Браунау-на-Инне ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Браунау-на-Инне]] 783tymhi4rjmabtot8ayiuajw3tm4dl 3 783993 3634084 2026-07-24T08:50:02Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3634084 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Айшолпан Нұртаза}} -- [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] ([[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|талқылауы]]) 13:50, 2026 ж. шілденің 24 (+05) quvh0nuuajqnrjo6l0i85usooako10c 14 783994 3634128 2026-07-24T09:05:01Z Kvazimodo 124458 Жаңа бетте: [[Санат:Эфердинг ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Эфердинг]] 3634128 wikitext text/x-wiki [[Санат:Эфердинг ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Эфердинг]] lbacoyb2sl5wq2vomudmb6tygk969aq 14 783995 3634149 2026-07-24T09:26:47Z Kvazimodo 124458 Жаңа бетте: [[Санат:Фрайштадт ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Фрайштадт]] 3634149 wikitext text/x-wiki [[Санат:Фрайштадт ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Фрайштадт]] 14c6baxfly3fiha7vwuxyjs6mbtxlxz 3 783996 3634172 2026-07-24T09:31:21Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3634172 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Бахтияр Бактыгерей}} -- [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] ([[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|талқылауы]]) 14:31, 2026 ж. шілденің 24 (+05) oef4etqffk8rusrdiht4rovz4u1iy5u 14 783997 3634176 2026-07-24T09:34:47Z Kvazimodo 124458 Жаңа бетте: [[Санат:Гмунден ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Гмунден]] 3634176 wikitext text/x-wiki [[Санат:Гмунден ауданы|*]] [[Санат:Жоғарғы Аустрия елді мекендері|Гмунден]] ebcol5e7dg8yoij4yzdkmmf6oq7niy2 0 783998 3634204 2026-07-24T11:33:34Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = China Merchants Bank logo.svg |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы лис... 3634204 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = China Merchants Bank logo.svg |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 08.04.1987 |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], Қытай |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{ӨСІМ}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{ӨСІМ}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.[2] i0mrvujk3okmkez76mfrx8jze1gxrt9 3634205 3634204 2026-07-24T11:34:44Z 1nter pares 146705 3634205 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 08.04.1987 |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], Қытай |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{ӨСІМ}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{ӨСІМ}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> 8uc4ynlq4f4hb3603l5d9lje05oi2tf 3634206 3634205 2026-07-24T11:34:56Z 1nter pares 146705 3634206 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Ашық акционерлік қоғам|ашық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 08.04.1987 |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], Қытай |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{ӨСІМ}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{ӨСІМ}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} c1pr3sxepr1elegqf70bymykbc4kio8 3634207 3634206 2026-07-24T11:35:09Z 1nter pares 146705 /* */ 3634207 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = 08.04.1987 |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], Қытай |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{ӨСІМ}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{ӨСІМ}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 4h5qhrlvfxvsfrslxmsxvxthbrqcknl 3634208 3634207 2026-07-24T11:35:48Z 1nter pares 146705 /* */ 3634208 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{ӨСІМ}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{ӨСІМ}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{ӨСІМ}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{ӨСІМ}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{ӨСІМ}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} e7njytxmwpfdvu4b3t0vfznj0ffqnhb 3634209 3634208 2026-07-24T11:36:37Z 1nter pares 146705 /* */ 3634209 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ae5eor2a63j2l65926sqjyzhgiiprav 3634210 3634209 2026-07-24T11:38:33Z 1nter pares 146705 3634210 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mh3rtahxv1t219mi81jz84enlnxfxch 3634211 3634210 2026-07-24T11:39:52Z 1nter pares 146705 /* */ 3634211 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} oafm4ez7239on02vojt06bbhtajvguf 3634212 3634211 2026-07-24T11:41:55Z 1nter pares 146705 /* */ 3634212 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} l4f9yfyf0cd59583trmxg2u2j2d49m0 3634213 3634212 2026-07-24T11:42:36Z 1nter pares 146705 /* */ 3634213 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 7ef3xfr2lfqh57li6ejbss76k01d1c0 3634214 3634213 2026-07-24T11:43:31Z 1nter pares 146705 3634214 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} iblciz3saraba2iuaqigrn3a2n66o44 3634215 3634214 2026-07-24T11:43:45Z 1nter pares 146705 3634215 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6tpzyt39o3mui2vucjman0pedjznpju 3634216 3634215 2026-07-24T11:44:38Z 1nter pares 146705 /* Қызмет бағыттары */ 3634216 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: * '''Жеке банктік қызметтер''', оған жеке жинақ салымдары, жеке несиелер, шетел валютасымен операциялар, акциялар саудасы, алтынмен сауда жасау, банк карталары қызметтері және басқа да қызметтер кіреді. * '''Корпоративтік және инвестициялық банк ісі''', оған корпоративтік жинақ салымдары, корпоративтік несиелер, халықаралық есеп айырысулар, сауданы қаржыландыру, активтерді кастодиандық сақтау, бірігу мен жұтылу (M&A) мәмілелері бойынша кеңес беру, валюталық операциялар, тұрақты кірісті қаржы құралдары, синдикатталған несиелеу және басқа да қызметтер кіреді. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} jr02h49e3di35x5brbnlz6t4s2v36gt 3634217 3634216 2026-07-24T11:46:04Z 1nter pares 146705 /* Қызмет бағыттары */ 3634217 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: * '''Жеке банктік қызметтер''', оған жеке жинақ салымдары, жеке несиелер, шетел валютасымен операциялар, акциялар саудасы, алтынмен сауда жасау, банк карталары қызметтері және басқа да қызметтер кіреді. * '''Корпоративтік және инвестициялық банк ісі''', оған корпоративтік жинақ салымдары, корпоративтік несиелер, халықаралық есеп айырысулар, сауданы қаржыландыру, активтерді кастодиандық сақтау, бірігу мен жұтылу (M&A) мәмілелері бойынша кеңес беру, валюталық операциялар, тұрақты кірісті қаржы құралдары, синдикатталған несиелеу және басқа да қызметтер кіреді. 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша банктің Қытайда 44 филиалы, 623 бөлімшесі, бір өкілдігі, бір несие карталары орталығы, шағын компанияларды несиелеуге арналған бір орталығы, сондай-ақ 1 567 өзіне-өзі қызмет көрсету банкі болды. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} cx5i4zdrkmea0hplsg4p17wme518hmc 3634218 3634217 2026-07-24T11:46:46Z 1nter pares 146705 /* Қызмет бағыттары */ 3634218 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: * '''Жеке банктік қызметтер''', оған жеке жинақ салымдары, жеке несиелер, шетел валютасымен операциялар, акциялар саудасы, алтынмен сауда жасау, банк карталары қызметтері және басқа да қызметтер кіреді. * '''Корпоративтік және инвестициялық банк ісі''', оған корпоративтік жинақ салымдары, корпоративтік несиелер, халықаралық есеп айырысулар, сауданы қаржыландыру, активтерді кастодиандық сақтау, бірігу мен жұтылу (M&A) мәмілелері бойынша кеңес беру, валюталық операциялар, тұрақты кірісті қаржы құралдары, синдикатталған несиелеу және басқа да қызметтер кіреді. 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша банктің Қытайда 44 филиалы, 623 бөлімшесі, бір өкілдігі, бір несие карталары орталығы, шағын компанияларды несиелеуге арналған бір орталығы, сондай-ақ 1 567 өзіне-өзі қызмет көрсету банкі болды. 2017 жылға қарай China Merchants Bank-тің шамамен 140 филиалы, 1 670-тен астам бөлімшесі, 3 500 өзіне-өзі қызмет көрсету орталығы және 11 850-ден астам өзіне-өзі қызмет көрсету құрылғысы (соның ішінде 1 720 банкомат) болды. Шамамен 80 миллион несие картасы шығарылды, олардың 46 миллионы белсенді пайдаланылды, бұл банкті елдегі ең ірі несие карталарын эмиссиялаушылардың біріне айналдырды. Банктің [[Нью-Йорк]], [[Лондон]], [[Гонконг]], [[Сингапур]], [[Люксембург]] және [[Тайбэй]] қалаларында филиалдары мен өкілдіктері болды.<ref name='rel' /> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} falmlf7ojlv1su51thnip34g86z1ea9 3634219 3634218 2026-07-24T11:48:03Z 1nter pares 146705 /* Қызмет бағыттары */ 3634219 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: * '''Жеке банктік қызметтер''', оған жеке жинақ салымдары, жеке несиелер, шетел валютасымен операциялар, акциялар саудасы, алтынмен сауда жасау, банк карталары қызметтері және басқа да қызметтер кіреді. * '''Корпоративтік және инвестициялық банк ісі''', оған корпоративтік жинақ салымдары, корпоративтік несиелер, халықаралық есеп айырысулар, сауданы қаржыландыру, активтерді кастодиандық сақтау, бірігу мен жұтылу (M&A) мәмілелері бойынша кеңес беру, валюталық операциялар, тұрақты кірісті қаржы құралдары, синдикатталған несиелеу және басқа да қызметтер кіреді. 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша банктің Қытайда 44 филиалы, 623 бөлімшесі, бір өкілдігі, бір несие карталары орталығы, шағын компанияларды несиелеуге арналған бір орталығы, сондай-ақ 1 567 өзіне-өзі қызмет көрсету банкі болды. 2017 жылға қарай China Merchants Bank-тің шамамен 140 филиалы, 1 670-тен астам бөлімшесі, 3 500 өзіне-өзі қызмет көрсету орталығы және 11 850-ден астам өзіне-өзі қызмет көрсету құрылғысы (соның ішінде 1 720 банкомат) болды. Шамамен 80 миллион несие картасы шығарылды, олардың 46 миллионы белсенді пайдаланылды, бұл банкті елдегі ең ірі несие карталарын эмиссиялаушылардың біріне айналдырды. Банктің [[Нью-Йорк]], [[Лондон]], [[Гонконг]], [[Сингапур]], [[Люксембург]] және [[Тайбэй]] қалаларында филиалдары мен өкілдіктері болды.<ref name='rel' /> == Штаб-пәтері == China Merchants Bank-тің штаб-пәтері [[Шэньчжэнь]] қаласында орналасқан. Ол 2000-жылдардың басындағы қаланы жаңғырту және дамыту бағдарламасының бір бөлігі ретінде салынды. Ғимараттың сәулетшілері — ''Lee/Timchula Architects'', олар сондай-ақ Шэньчжэнь қаласының орталық бөлігінің бас жоспары мен негізгі нысаны — [[Шэньчжэнь азаматтық орталығы]]ның жобасын әзірледі. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 9r3e9aown2mg6rrzrasm57l9s16qtsx 3634220 3634219 2026-07-24T11:48:42Z 1nter pares 146705 /* Дереккөздер */ 3634220 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = China Merchants Bank Company Limited |логотипі = |суреті = CMB Tower in Shenzhen2021.jpg |сурет атауы = China Merchants Bank штаб-пәтері, [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], Қытай |түрі = [[Қоғамдық компания]] |биржадағы листингі = 600036 (SSE)<br>3968 (HKEX)<br>CSI A50 |қызметі = бүкіл әлем бойынша |құрылды = [[8 сәуір]] [[1987 жыл|1987]] |құрушы = [[Юань Гэн]] |орналасуы = [[China Merchants Bank Tower]], [[Футянь ауданы]], [[Шэньчжэнь]], [[Гуандун]], [[Қытай]] |басты адамдары = Мяо Цзяньминь (директорлар кеңесінің төрағасы)<br>Ван Лян (президент және бас атқарушы директор) |саласы = банк ісі |өнімі = |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |меншікті капиталы = {{өсім}} 543,61 млрд қытай юані (2018) |айналым = {{өсім}} 225,61 млрд қытай юані (2020) |операциялық кіріс = {{өсім}} 106,5 млрд қытай юані (2018) |таза табысы = {{өсім}} 80,56 млрд қытай юані (2018) |активтер = {{өсім}} 6,746 трлн қытай юані (2018) |капитализация = |қызметкерлер саны = 74 590 (2018) |басшы компания = |бағынышты компания = |аудитор = |сайты = https://www.cmbchina.com |Ортаққор = }} '''China Merchants Bank''' ('''CMB'''; {{lang-zh|招商银行}}; пиньинь: ''Zhāoshāng Yínháng'') — штаб-пәтері [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]]ның [[Гуандун]] провинциясындағы [[Шэньчжэнь]] қаласының [[Футянь]] ауданында орналасқан қытайлық әмбебап банк. 1987 жылы құрылған ол Қытайдағы толықтай корпоративтік заңды тұлғалардың меншігіндегі алғашқы акционерлік коммерциялық банк болып табылады. CMB акциялары 2002 жылы Шанхай қор биржасында, ал 2006 жылы Гонконг қор биржасында листингтен өтті.<ref name='rel'>{{Cite web|lang=en|url=https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank|title=China Merchants Bank|website=Banks around the World|access-date=2024-02-08|archive-date=2023-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322125505/https://www.relbanks.com/asia/china/china-merchants-bank}}</ref> CMB-ның [[Қытайдың материктік бөлігі]]нде бес жүзден астам филиалы және [[Гонконг]]та бір филиалы бар. 2007 жылғы қарашада халықаралық қызметін кеңейту аясында банк [[Нью-Йорк]] қаласында филиал ашуға федералдық рұқсат алды.<ref>{{Cite web|url=http://www.federalreserve.gov/newsevents/press/orders/orders20071108a1.pdf|title=FEDERAL RESERVE SYSTEM – Order Approving Establishment of a Branch}}</ref> 2008 жылы China Merchants Bank [[Америка Құрама Штаттары]]нда филиал ашқан алғашқы қытайлық банк болды.<ref name='rel' /> 2016 жылғы 19 қаңтарда [[Қытайдың банк қызметін реттеу жөніндегі комиссиясы]] мен [[Ұлыбритания]]ның қаржылық реттеуші органдарының мақұлдауымен China Merchants Bank Лондондағы филиалын ресми түрде ашты. Бұл Ұлыбританияда ашылуына рұқсат берілген қытайлық акционерлік коммерциялық банктің алғашқы филиалы болды.<ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立-搜狐财经 |url=https://business.sohu.com/20160125/n435685022.shtml |access-date=2024-10-09 |website=business.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |title=招商银行伦敦分行获批成立 |url=http://gb.mofcom.gov.cn/article/jmxw/201601/20160101241219.shtml |access-date=2024-10-09 |website=gb.mofcom.gov.cn}}</ref> 2021 жылғы қазанда China Merchants Bank бағалаудан өтіп, ішкі жүйелік маңызы бар банк ретінде айқындалды.<ref>{{Cite web |last=央行 |date=2021-10-15 |title=央行、银保监会发布我国系统重要性银行名单 |url=https://finance.sina.com.cn/money/bank/2021-10-15/doc-iktzqtyu1626796.shtml |access-date=2024-10-09 |website=finance.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ready Card Balance |url=https://rcbalance.org/ |access-date=2024-10-09 |website=rcbalance.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=国家金融监督管理总局 |url=https://www.cbirc.gov.cn/cn/view/pages/ItemDetail.html?docId=1128949&itemId=915#:~:text=%E6%8C%89%E7%B3%BB%E7%BB%9F%E9%87%8D%E8%A6%81%E6%80%A7%E5%BE%97%E5%88%86,%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD%E5%BB%BA%E8%AE%BE%E9%93%B6%E8%A1%8C%E3%80%81%E4%B8%AD%E5%9B%BD |access-date=2024-10-09 |website=www.cbirc.gov.cn |language=zh-cn}}</ref> 2023 жылы China Merchants Bank [[Forbes Global 2000]] рейтингінде 26-орынға ие болды.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=51d599675ac0|title=The Global 2000 2023|website=Forbes|access-date=2024-02-07|archive-date=2024-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240129031905/https://www.forbes.com/lists/global2000/?sh=4f5ab07e5ac0}}</ref> == Қызмет бағыттары == China Merchants Bank мынадай қызмет бағыттары бойынша жұмыс істейді: * '''Жеке банктік қызметтер''', оған жеке жинақ салымдары, жеке несиелер, шетел валютасымен операциялар, акциялар саудасы, алтынмен сауда жасау, банк карталары қызметтері және басқа да қызметтер кіреді. * '''Корпоративтік және инвестициялық банк ісі''', оған корпоративтік жинақ салымдары, корпоративтік несиелер, халықаралық есеп айырысулар, сауданы қаржыландыру, активтерді кастодиандық сақтау, бірігу мен жұтылу (M&A) мәмілелері бойынша кеңес беру, валюталық операциялар, тұрақты кірісті қаржы құралдары, синдикатталған несиелеу және басқа да қызметтер кіреді. 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша банктің Қытайда 44 филиалы, 623 бөлімшесі, бір өкілдігі, бір несие карталары орталығы, шағын компанияларды несиелеуге арналған бір орталығы, сондай-ақ 1 567 өзіне-өзі қызмет көрсету банкі болды. 2017 жылға қарай China Merchants Bank-тің шамамен 140 филиалы, 1 670-тен астам бөлімшесі, 3 500 өзіне-өзі қызмет көрсету орталығы және 11 850-ден астам өзіне-өзі қызмет көрсету құрылғысы (соның ішінде 1 720 банкомат) болды. Шамамен 80 миллион несие картасы шығарылды, олардың 46 миллионы белсенді пайдаланылды, бұл банкті елдегі ең ірі несие карталарын эмиссиялаушылардың біріне айналдырды. Банктің [[Нью-Йорк]], [[Лондон]], [[Гонконг]], [[Сингапур]], [[Люксембург]] және [[Тайбэй]] қалаларында филиалдары мен өкілдіктері болды.<ref name='rel' /> == Штаб-пәтері == China Merchants Bank-тің штаб-пәтері [[Шэньчжэнь]] қаласында орналасқан. Ол 2000-жылдардың басындағы қаланы жаңғырту және дамыту бағдарламасының бір бөлігі ретінде салынды. Ғимараттың сәулетшілері — ''Lee/Timchula Architects'', олар сондай-ақ Шэньчжэнь қаласының орталық бөлігінің бас жоспары мен негізгі нысаны — [[Шэньчжэнь азаматтық орталығы]]ның жобасын әзірледі. == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Шанхай қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:CSI 100 индексі құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:FTSE China A50 индексі құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:S&P Asia 50 индексі құрамына кіретін компаниялар]] [[Санат:Гонконг қор биржасында тіркелген компаниялар]] [[Санат:1987 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Қытайдың мемлекеттік банктері]] [[Санат:H акциялары]] [[Санат:Шэньчжэньде орналасқан компаниялар]] [[Санат:Қытай брендтері]] [[Санат:China Merchants]] [[Санат:1987 жылғы Шэньчжэнь]] rdxoswi2vgmvfs1zvdvtnnja6kg6ibz 14 783999 3634221 2026-07-24T11:50:09Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Қытайдың орталық үкіметіне тиесілі компаниялар]] [[Санат:Ли Хуңжаң]] 3634221 wikitext text/x-wiki [[Санат:Қытайдың орталық үкіметіне тиесілі компаниялар]] [[Санат:Ли Хуңжаң]] budhtwv9j8dk2yad0zuhqk8i9z0mehn 14 784000 3634222 2026-07-24T11:51:52Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1987 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1980 жылдары құрылған банктер]] 3634222 wikitext text/x-wiki [[Санат:1987 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1980 жылдары құрылған банктер]] eelh53mhlegpgto9jmier6oq1h55sbk